Jaarstukken 26 juni.pdf

Middels verschillende acties (zoals BuurTent en het bijwonen van overleggen van bewonersgroepen) dagen we onze inwoners uit om een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid in de wijk. Dit kan door bijvoorbeeld een opschoonactie te houden, een buurtfeest te organiseren of een bewonersinitiatief in te brengen. In september hebben ongeveer 25 initiatiefnemers een bijdrage geleverd aan de Landelijke Burendag. Gezien het succes en de vraag naar ‘kleine’ acties ter bevordering van de leefbaarheid in de wijk sluiten we het jaar af met decemberacties. In de maand december kunnen inwoners een initiatief indienen rond de feestdagen om de sociale cohesie/leefbaarheid in de wijk te versterken.

- 25 -

Dienstverlening Wat willen we bereiken? Onze dienstverlening is persoonlijk, makkelijk en betrouwbaar. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 3a We bouwen een inspirerende en Eind 2024 Deskundige dienstverlening aan bestuur en vitale gemeentelijke organisatie op inwoners tegen acceptabele kosten. die, naast de eigen deskundigheid, de expertise van samenwerkingspartners benut. 3b

Doorontwikkeling online dienstverlening

Continu

Wij leveren twee businesscases op die inzicht geven in verbetering van de online dienstverlening en de kosten daarvan.

Extra kosten + FTE in 2023 Aanvullend budget van € 1,7 mio wordt structureel vanaf 2024 meegenomen. Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 3a In april heeft het college het Organisatie en Formatieplan Albrandswaard (O&F plan) vastgesteld. Het totale plan is een solide basis voor een robuuste ambtelijke organisatie. In eerste instantie worden de huidige medewerkers met een vast dienstverband geplaatst. Hiervoor is een sociaalstatuut overeengekomen. Daarna kan ook met de werving van nieuwe medewerkers (nu vacatures) worden gestart. De BAR organisatie wordt in een afgeslankte vorm, vooral gericht op de bedrijfsvoeringsfuncties, voortgezet. De kosten die gemoeid zijn met het uitnemen en overdragen van activiteiten naar de drie gemeenten worden gedragen door Barendrecht en Ridderkerk. De toekomstige structurele meerkosten komen voor onze eigen rekening en hiervoor hebben wij van de raad een aanvullende budget gekregen van 1,7 miljoen structureel. Voor de uitvoering van de taken in de buitenruimte en het sociaal domein werken wij een samenwerkingsovereenkomst (SWO) met Ridderkerk uit. Hiermee hebben we tot doel om de kwaliteit van de bestaande samenwerking te borgen en kwetsbaarheden in de uitvoering, onze dienstverlening, te voorkomen. Op dit moment is ons nieuwe Managementteam bezig met de verdere concrete invulling van de organisatie, omdat er nu inzicht is wie er geplaatst is in Albrandswaard.

Vacatures worden opengesteld en een interne en externe wervingscampagne is gestart. We doen er alles aan om ervoor te zorgen dat er op 1 januari een goed toegeruste organisatie staat. 3b

Onze website is toegankelijker gemaakt om te voldoen aan de eisen van het Besluit digitale toegankelijkheid. Ook is het proces voor uittreksels uit de Basis registratie personen (BRP) en Burgerlijke Stand verbeterd door de implementatie van eDiensten. Dit maakt het aanvragen van aktes en uittreksels makkelijker en sneller. De eerste fase van Single Digital Gateway verordening (die verplicht stelt dat webteksten van belangrijke gemeentelijke producten zoals paspoort en rijbewijs ook in het Engels worden aangeboden) is geimplementeerd. Bij livegang van de nieuwe website in maart 2023 wordt aan de verordening voldaan. In het kader van de Wet elektronische publicaties zijn alle ter inzage leggingen digitaal beschikbaar. De ontvlechting van de BARorganisatie heeft ook gevolgen voor het programma "Doorontwikkeling online dienstverlening". In 2023 is daarom vooral ingezet op verbeteringen van de bestaande (online) dienstverlening. De uitwerking van de twee businesscases wordt voorzien in het tweede kwartaal van 2024. Op basis van de uitkomsten zal een planning van de implementatie worden opgesteld. In het najaar van 2023 hebben wij ons geörienteerd op de ontwikkeling "Proeftuin MijnOmgeving".

In dit openwebconcept is MijnOmgeving een persoonlijke digitale omgeving voor de inwoners waarin 24/7 proactief online persoonlijke relevante gemeentelijke (status)informatie geboden wordt inclusief de mogelijkheid om direct digitaal zaken te regelen met zo min mogelijk (dubbele) uitvraag van gegevens.

Kerngegevens bestuurlijke structuur Bestuurlijke structuur

Raadsleden

Wethouders

Echt voor Albrandswaard (EVA)

6

1 (1 fte)

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)

4

1 (1 fte)

Stem Lokaal

3

-

GroenLinks-PvdA

3

-

Christen Democratisch Appel (CDA)

3

1 (1 fte)

Leefbaar Albrandswaard

1

-

Nieuwe Albrandswaardse partij (NAP)

1

-

Totaal

21

3 (3,0 fte)

- 26 -

Wat heeft het gekost? Programma 1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Lasten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid

2.262.300

2.616.800

2.558.603

58.197

1.2 - Algemeen Bestuur

3.046.300

4.036.100

4.090.158

-54.058

Totaal Lasten

5.308.600

6.652.900

6.648.761

4.139

1.1 - Openbare orde & Veiligheid

68.800

68.800

123.060

54.260

1.2 - Algemeen Bestuur

536.400

547.700

846.118

298.418

Totaal Baten

605.200

616.500

969.178

352.678

-4.703.400

-6.036.400

-5.679.584

356.816

Onttrekkingen

55.200

246.000

189.442

-56.558

Stortingen

25.000

25.000

25.000

0

Mutaties reserves

30.200

221.000

164.442

56.558

-4.673.200

-5.815.400

-5.515.142

300.258

Baten

Saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat programma 1

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.1 Bestuur FCL 600100 Bestuur € 67.637 nadelig Het nadeel op dit budget wordt met name veroorzaakt door een hogere dotatie in de voorziening wethouderspensioenen, dan verwacht. Verder zijn de diverse verzekeringen zijn duurder uitgevallen dan begroot. FCL 600120 Frictiekosten BAR € 187.823 voordelig Dit budget is onderschreden doordat het traject eigenlijk pas na plaatsing van personeel (door de BAR-ontvlechting) in het 4e kwartaal gestart is. Veel frictiekosten verwachten we dan ook pas komend jaar (2024) te gaan maken, noodzakelijk om onze organisatie te laten draaien terwijl we nog volop personeel aan het werven zijn. We verzoeken dan ook om het restantbudget door te schuiven naar 2024. FCL 600520 BAR bijdrage (uren) € 243.758 voordelig De onderschrijding komt met name omdat er meer uren (en dus meer kosten) op projecten zijn geschreven, en daarmee doorbelast konden worden naar projecten en/of taakvelden, dan begroot. Hier speelt onder meer de gemaakte uren ten behoeve van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne een rol in. Het betekent dat de kosten in programma 1 voor dit onderdeel lager zijn. Taakveld 0.2 Burgerzaken FCL 600400 Secretarieleges Burgerzaken € 86.249 voordelig In 2023 is het aantal aangevraagde reisdocumenten en rijbewijzen hoger dan oorspronkelijk begroot.

Hierdoor zijn de afdrachten aan het rijk hoger, maar ook de inkomsten op gemeenteleges. Dit resulteert in een positief eind saldo. Aan de hand van het VNG-model verlopen reisdocumenten en een prognose van de RDW worden de aantallen begroot. Hogere daadwerkelijke aantallen dan begroot kunnen diverse oorzaken hebben, zoals het weer vrij kunnen reizen na de corona periode en de Brexit, waardoor inwoners alleen nog met een paspoort naar Engeland kunnen en niet meer op een identiteitskaart.

- 27 -

Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer FCL 612000 Brandbestrijding € 54.194 voordelig In 2023 hebben we een eerste begrotingswijziging en halfjaarnota van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond ontvangen. Het budget is aangepast aan de ontvangen eerste begrotingswijziging. De ontvangst van de halfjaarnota was echter later dan de deadline van de 2e tussenrapportage, waardoor het budget niet nogmaals aangepast kon worden. Uit de halfjaarnota bleek dat de verwachte nacalculatie € 48.507 lager was dan voorheen werd aangenomen. Dit betekent dat het budget een onderschrijding laat zien. Taakveld 1.2 Openbare orde en Veiligheid FCL 614010 Veiligheidsvoorzieningen € 40.513 voordelig De onderschrijding is het gevolg van de latere installatie van de camera’s op de metrostations van Rhoon en Poortugaal, dan gepland. In 2022 is budget voor onderhoudskosten verstrekt, maar de camera’s zijn pas in 2023 geplaatst. De operationele datum van de camera's was pas september 2023. Daardoor was in 2023 slechts gering sprake van onderhoudskosten, waardoor het budget een onderschrijding laat zien. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698001 Mutaties reserves programma 1 € 56.558 nadelig Het nadelig saldo wordt met name veroorzaakt doordat er minder is onttrokken uit de algemene reserve ten behoeve van diverse BAR-mutaties, dan was begroot. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW NL* Cijfers over

1 Diefstallen uit woningen Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. (bron: CBS)

1,2 1,4

2022

2 Vernielingen (bron: CBS)

6,6

6

2022

4

8

2022

4 Winkeldiefstallen (bron: Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. CBS)

0,6 2,3

2022

5 Geweldsmisdrijven (bron: CBS)

5,2 4,5

2022

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, zoals brandstichting, opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, openlijke geweldpleging en godslastering.

3 Verwijzingen Halt (bron: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Stichting Halt)

Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag, en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling etc.)

Waar staat je gemeente d.d. 5 maart 2024 * Klasse matig stedelijk

- 28 -

Programma 2 - Ruimtelijke ordening, Wonen & Economie Inleiding Ondernemers, bewoners, publiek en maatschappelijke instellingen maken de samenleving van Albrandswaard. Wij willen hen optimale condities bieden voor ondernemen, ontspannen, ontmoeten en ontwikkelen. Het behouden van een goede balans tussen aan de ene kant grote opgaven met een ruimtelijk beslag, zoals woningbouw en energietransitie, en aan de andere kant het behoud van groen en leefbaarheid in de dorpen is de grote uitdaging van de komende jaren. Ingezet wordt op kwaliteit van werken, wonen, recreëren en voorzieningen, in onderlinge samenhang. Centraal staat de vitaliteit van de samenleving in kleinschalige dorpskernen en een landelijke omgeving. Missie Albrandswaard is de ‘groene long’ voor de regio aan de zuidkant van Rotterdam. Wij willen ‘de groene long’ behouden en ook een ‘passende’ bijdrage leveren aan woningbouw en energie-transitie. De gemeente zet bij ruimtelijke ontwikkelingen in op behoud en versterking van bestaande kwaliteiten. We werken niet alleen aan de omvang en toekomstbestendigheid van de woningvoorraad, maar faciliteren ook onze inwoners die langer thuis blijven wonen als zij zorg nodig hebben. We bouwen en wijzen primair toe met het oog op de lokale behoefte, maar verliezen onze rol in en bijdrage aan de regio niet uit het oog.

2.1 Ruimtelijke ordening Omgevingswet Wat willen we bereiken? Werken volgens de Omgevingswet die waarschijnlijk op 1-1-2023 in werking treedt. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar

Extra kosten + FTE in 2023

1a

Uitwerking van de concept Continu omgevingsvisie. Het gefaseerd opstellen van deel omgevingsplannen die tezamen voor 2030 één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente vormen.

De concept omgevingsvisie verder uitwerken in beleidskaders (denk aan mobiliteit, groen, woon-zorg etc.).

Incidenteel budget van € 60.000.

1b

Herzien van de procedure marktinitiatieven, inclusief evaluatie.

Het efficiënter inrichten van de marktinitiatieven procedure met een onderscheid tussen kleinschalige en grotere ontwikkelingen.

Binnen begroting.

Eind 2023

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 definitief in werking. Dit betekent dat de Omgevingsvisie uiterlijk 1 januari 2027 moet zijn vastgesteld. Het beeld van alle stappen die nodig zijn voor het definitief vaststellen van de Omgevingsvisie is nog niet compleet. 1b

Het voorstel is eind 2022 in de commissie behandeld. Door uitstel van de invoering van de omgevingswet (ingang 11-2024) zal het voorstel begin 2024 terugkomen bij de gemeenteraad. In de tussentijd zijn marktinitiatieven die in aanmerking komen voor deze aangepaste procedure als pilot naar de gemeenteraad gebracht.

- 29 -

Visie rand van Rhoon Wat willen we bereiken? Keuzes maken voor de Rand van Rhoon op lange termijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2023

2a

Eind 2023

Een vastgestelde visie op de Rand van Rhoon.

Binnen begroting.

Scenario's uitwerken voor de Rand van Rhoon.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a In de raadsvergadering van 18 december 2023 zijn besluiten genomen over de grondexploitatie van de woningbouwlocatie de Omloop en over het voor het sportpark benodigde investeringskrediet. Het moment van opstarten van een visie op de Rand van Rhoon hangt sterk samen met deze besluiten en met de verdere ruimtelijke uitwerking van de projecten en is daarom op dit moment nog niet aan de orde.

2.2 Wonen Wonen Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Dit met behoud van een goede balans tussen, groen en infrastructuur. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2023 1a

1b

Onderzoek doen naar de mogelijkheden van nieuwe bouwlocaties en van de transformatie van vastgoed in Albrandswaard. Actualisatie van de woonvisie,

Eind 2023

Realiseren van voldoende betaalbare woningen.

Incidenteel budget van € 100.000.

Eind 2024

Een actuele woon-zorgvisie.

Incidenteel budget van € 40.000.

Eind 2023

Realiseren van tijdelijke huisvesting voor specifieke doelgroepen.

Incidenteel budget van € 50.000.

inclusief het opstellen van een WoonZorgvisie. 1c

Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen (Tiny Houses, flexwoningen).

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a De aanvraag voor subsidie vanuit de zogenaamde Vliegende Brigade van de provincie is gehonoreerd voor het opstellen van een ontwikkelperspectief voor het gebied rondom het metrostation Poortugaal. Het onderzoek is in december 2023 opgestart. 1b

1c

Met de raadsinformatiebrief van 29 augustus 2023 ( 2023-015495) hebben wij u op de hoogte gesteld van de stappen die worden gezet om de Woonvisie 2016-2025 te actualiseren. Het proces is van start gegaan met het uitvoeren van onderzoeken door het externe bureau RIGO. Een analyse van de woonbehoefte in Albrandswaard is hier onderdeel van. Het participatietraject start met de 'Woonkeuken' op 14 november 2023. Wij verwachten u begin 2024 van de eerste opbrengsten beeldvormend op de hoogte te kunnen stellen en tegelijkertijd input bij u op te halen. Met de raadsinformatiebrief van 12 september 2023 (878435) hebben wij u op de hoogte gesteld van de stand van zaken m.b.t. de realisatie van flexwoningen. Het traject met de woningcorporaties heeft nog niet geleid tot een concreet plan en bijbehorende exploitatieberekening.

- 30 -

2.3 Economie Economie en bedrijvigheid Wat willen we bereiken? Albrandswaard heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn, maar ook bijdragen aan de tranisatie naar een duurzame economie. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2023 1a Intensiever contact met Continu Bundeling van kracht om de Binnen begroting. ondernemers en winkeliers. kwaliteit te verbeteren van het bedrijfs-, werk-, woon- en verblijfsklimaat. 1b In gemeenschappelijke regelingen Continu Regionale erkenning van de Binnen begroting. en andere netwerken pleiten voor de betekenis van het regionale betekenis van onze Albrandswaards woon- en bijzondere woon- en groenkwaliteit. groenaanbod voor het regionale economische vestigingsklimaat. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a De gemeente is lid geworden van de winkeliersvereniging en heeft zo nog meer inzicht in de activiteiten van de lokale middenstand. Gezamenlijk zetten we dmv diverse activiteiten zoals de wintermarkt en de Sinterklaasintocht de winkeliers op de kaart. Ook zijn we onlangs aangesloten bij het burgemeestersontbijt waar we veel ondernemers hebben gesproken. Vanuit economie gaan we ook een netwerkbijeenkomst starten dmv 3 keer per jaar een ondernemersontbijt. Ook zijn we in 2023 gestart met Open coffee.

Iedere 1e woensdag van de maand is er een vrije inloop voor ondernemers. Hier zien we ook een stijgend bezoekersaantal. Met de winkeliersverenigingen is er continue contact, we zijn met hun al in voorbereidende gesprekken over de Sinterklaasintocht. 1b

Zoals overigens ook in het verleden, vraagt Albrandswaard in bovenlokale bestuurlijke en ambtelijke netwerken en organen voortdurend aandacht voor haar dorpse en groene kwaliteiten, en de grote betekenis die deze voor de regio schaarse waarden actueel en potentieel voor de regio heeft. Dit met het oogmerk om breed regionaal draagvlak te verkrijgen voor inzet om deze kwaliteiten en de bruikbaarheid ervan te versterken, en de uitzonderlijke positie te vrijwaren van verstedelijking en 'planologische nivellering'.

- 31 -

Wat heeft het gekost? Programma 2 Ruimtelijke ordening, Wonen & Economie

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening

8.546.400

2.928.400

3.648.491

-720.091

2.2 - Wonen

100.000

145.000

219.987

-74.987

2.3 - Economie

106.100

75.300

77.498

-2.198

Totaal Lasten

8.752.500

3.148.700

3.945.975

-797.275

7.019.300

1.975.700

4.375.450

2.399.750

385.700

550.700

1.136.138

585.438

Baten 2.1 - Ruimtelijke ordening 2.2 - Wonen 2.3 - Economie

41.800

41.800

66.307

24.507

Totaal Baten

7.446.800

2.568.200

5.577.896

3.009.696

Saldo van baten en lasten

-1.305.700

-580.500

1.631.921

2.212.421

Onttrekkingen Stortingen Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 2

0

177.000

926.413

749.413

25.000

2.485.000

4.040.367

-1.555.367

-25.000

-2.308.000

-3.113.954

-805.954

-1.330.700

-2.888.500

-1.482.034

1.406.466

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden FCL 631020 Gronden en landerijen € 34.892 voordelig Er is sprake van voordeel op de rentelasten als gevolg van een lagere boekwaarde door een grondverkoop in 2022 en door een lager percentage van de omslagrente ten opzichte van de begroting. Tevens is er minder uitgegeven aan gemeentebelastingen dan begroot. FCL 631060 Overige gebouwen € 31.180 voordelig De onderhouds- en overige exploitatiekosten waren in 2023 lager dan begroot. Dat heeft geleid tot een voordeel op de exploitatie van € 31.200,-. FCL 632000 Onderzoek RO Projecten € 169.647 voordelig Op onderdelen van dit budget is in 2023 vertraging ontstaan. Voor het onderzoek naar nieuwe bouwlocaties hangt dat samen met aanvragen die in 2023 zijn gedaan voor Subsidies vanuit de Vliegende Brigade van de provincie Zuid-Holland. De actualisatie van de Woonvisie is in 2023 wel opgestart, maar wordt naar verwachting pas afgerond in het 2e kwartaal van 2024. Het complexe traject naar het realiseren van flexwoningen vordert gestaag, maar heeft in 2023 nog niet geleid tot een concreet plan en bijbehorende exploitatieberekening. Er is sprake van snel wisselende regelgeving, weinig draagvlak voor locaties en een businesscase waaraan de gemeente naar verwachting een flinke bijdrage zal moeten leveren.

Voor de genoemde incidentele trajecten is in 2024 nog budget nodig. Wij stellen daarom voor het bedrag van € 169.646,84 over te hevelen naar 2024. Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving FCL 681000 Bestemmingsplannen € 64.287 voordelig Begroot waren de kosten voor het in procedure brengen van het plan De Omloop. Door meerdere redenen (nog onvoldoende draagvlak, geen vorderingen op de grondaankoop, onduidelijkheid politieke besluiten, wisseling van projectleider) is het inzetten van de ruimtelijke plan procedure niet in 2023 gestart. De start, en dus ook de kosten, verwachten we nu in 2024. Ook de procedure Poort van Buijtenland heeft, omdat het onderzoek naar externe veiligheid

- 32 -

langer duurde dan gepland, vertraging opgelopen. Inmiddels is de procedure eind december 2023 gestart. Deze zal doorlopen in 2024, waarmee ook de kosten in 2024 gemaakt zullen worden. FCL 681012 Gebiedsprogramma's Omgevingsvisie € 60.000 voordelig In 2023 is vertraging ontstaan bij het opstellen van de Omgevingsvisie. De reden daarvoor is dat 2023 in het teken heeft gestaan van besluitvorming over de belangrijkste woningbouwontwikkelingen in Albrandswaard, zijnde de Omloop en Hof van Poortugaal. Het betrof o.a. besluiten over (ruimtelijke) uitgangspunten, die mede van belang zijn voor de Omgevingsvisie. Het proces voor het vaststellen van een Omgevingsvisie wordt in 2024 verder opgestart. Daarom is het budget nog steeds nodig en verzoeken wij u het bedrag van € 60.000 over te hevelen naar 2024. FCL 681020 Kadaster en Vastgoed € 29.370 voordelig Marginaal gerealiseerd budget als gevolg van prioritering werkzaamheden voor ontvlechting en geen noodzaak tot maken kosten voor dit product. FCL 6810241 Slotvalckensteinsedijk 5 € 69.112 voordelig Dankzij het doorgeschoven budget uit 2022, hebben we een ruim positief saldo behaald in 2023. Door het verrichten van aanvullende archeologisch onderzoek op deze locatie loopt dit project in 2024 door.

De verwachting was dat de kavels in 2023 verkocht zouden kunnen worden, maar was er destijds onvoldoende rekening gehouden met aanvullend archeologisch onderzoek. Naar verwachting wordt dit onderzoek voor de zomer (2024) afgerond en kunnen de kavels verkocht worden aan de aspirant kopers. FCL 6810260 MI Mariput € 53.701 nadelig Met de initiatiefnemer worden in 2024 afspraken, in de vorm van een anterieure overeenkomst, gemaakt waarbij het kostenverhaal wordt verzekerd. Hierdoor staan er in 2023 nog geen baten tegenover de gemaakte personeelskosten. FCL 6810503 MI Hof van Poortugaal € 163.600 voordelig De gemaakte kosten zijn geraamd, omdat er nog geen overeenkomst, begin 2024 is er een overeenkomst gesloten waarin deze kosten verhaalbaar zijn. Hierdoor ontstaat het voordeel ad € 163.600. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) FCL 68300001 Grondbedrijf algemeen € 413.085 voordelig Dit betreft aan de kostenkant met name algemene uren van het grondbedrijf die op basis van het BBV niet doorbelast kunnen worden aan de grondexploitaties. Daarnaast zit er een bate in van € 493.478, betreffende de vrijval van de voorziening Overhoeken. Voor deze voorziening is geen uitvoeringsplan meer, waardoor besloten is om de voorziening vrij te laten vallen.

FCL 68300114 GREX Plan Spui € 287.698 voordelig Baten betreffen de verlaging van de verliesvoorziening voor de te verwachten verliezen op dit project. FCL 68300119 GREX Polder Albrandswaard € 153.550 voordelig Baten betreffen de verlaging van de verliesvoorziening voor de te verwachten verliezen op dit project. FCL 68300127 GREX Binnenland € 251.106 voordelig Baten betreffen de verlaging van de verliesvoorziening voor de te verwachten verliezen op dit project.

- 33 -

Taakveld 8.3 Wonen en bouwen FCL 682202 Onderzoek Valckensteijn € 45.000 voordelig In verband met de organisatieontwikkeling is er in 2023 geen capaciteit geweest om het onderzoek te verrichten. Het zal daarom in 2024 worden uitgevoerd. Daarom willen we graag het incidentele budget doorschuiven naar 2024. FCL 682300 WABO-vergunningen (baten) € 435.731 voordelig In 2023 is een overschot van de legesinkomsten gerealiseerd. Waar € 523.500,- was geraamd is uiteindelijk € 959.231 gerealiseerd. Deels komt dit doordat inkomsten door de toename van bouwkosten hoger uitvielen dan de oorspronkelijke ramingen. Daarnaast zijn een aantal woningbouwprojecten, zoals projecten Mariput, Vogelbuurt, en een aantal vrije kavelwoningen eind 2023 ingediend, zodat zij onder oude regelgeving worden behandeld. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698002 Mutaties reserves programma 2 € 805.954 nadelig De afwijking wordt met name veroorzaakt door de stortingen in de algemene reserve en reserve vrije ontw. projecten vrije reserve, als gevolg van het mutatieverloop in de lopende grex'en. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

NL*

Cijfers over

1 Functievermenging (bron: De functie mengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen CBS BAG/LISA) banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij de waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

48,6% 53,8%

2022

2 Vestingen van bedrijven (bron: LISA)

Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 – 65 jaar.

126,7 174,1

2022

3 Nieuwbouw woningen (bron: BAG/ABF)

Het aantal nieuw gebouwde woningen, per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

4 Demografische druk (bron: CBS)

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Waar staat je gemeente d.d. 5 maart 2024 * Klasse matig stedelijk

- 34 -

9,6

9,3

2022

73,2% 70,3%

2023

Programma 3 - Buitenruimte Inleiding De gemeente streeft een kwalitatief hoge en duurzaam openbare ruimte na, waarbij aandacht is voor veiligheid en leefbaarheid die wij samen met onze inwoners realiseren. Wijkregie zet zich in op het bevorderen van meer burgerparticipatie, gerichte communicatie en het verbreden van het netwerk. De werkwijze van Wijkregie kenmerkt zich met een bottom-up benadering, ofwel integraal werken en zoeken naar passende oplossingen en/of mogelijkheden. De speerpunten kenmerken zich door dichtbij de burger zijn en hen betrekken bij beleid en ontwikkelingen in de wijk. Evenementen dragen bij aan een levendige gemeente, een positief imago van de verschillende dorpskernen. Meer evenementen die de plaatselijke economie en de sociale cohesie bevorderen. Het realiseren van maatschappelijke doelstellingen is een belangrijke pijler in de gemeente Albrandswaard. De huisvesting om deze doelstellingen te kunnen bewerkstelligen, noemen we maatschappelijk vastgoed. De laatste jaren zijn er veel ontwikkelingen op dit gebied. Om deze ontwikkelingen goed te kunnen blijven managen is professionalisering en sturing hierop van groot belang. Missie Een kwalitatief hoge en duurzaam openbare ruimte, waarbij aandacht is voor veiligheid en leefbaarheid die wij samen met onze inwoners realiseren.

- 35 -

3.1 Buitenruimte Duurzaamheid en milieu Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties nemen hun aandeel in het verduurzamen van onze gemeente. Iedereen in Albrandswaard is bewust van onze ambitie om voor 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

1a

Transparant maken van de afweging tussen verschillende aspecten m.b.t. de effecten van duurzaamheid.

1b

We stimuleren inwoners om bij te Eind 2025 dragen aan klimaatadaptatie. Waar mogelijk vergroenen we de openbare ruimte. Hierbij stellen we onszelf als doel om 5% aan overbodige verharding in de openbare ruimte om te vormen naar groen.

Bevorderen van de klimaatbestendigheid van de leefruimte. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte om wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen.

1c

We inventariseren welke initiatieven er zijn om het hergebruik van materialen te stimuleren. We verkennen de samenwerking met verschillende partners.

We verminderen de afvalstroom Binnen begroting. en hergebruiken van grondstoffen in de gemeente.

Eind 2024

Elke duurzaamheidsparagraaf is voorzien van een onderbouwd advies.

Extra kosten + FTE in 2023 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a We blijven ons inzetten dat bij alle BBV besluiten de rubriek duurzaamheid goed en volledig wordt ingevuld en als de betreffende vakafdeling ermee niet helemaal uitkomt, ze hulp kunnen vragen bij team EKA om mee te denken. In welke mate duurzaamheid in de beleidsafweging gewogen is dient expliciet en transparant te zijn om de gemaakte keuzes ook op dit aspect te kunnen beoordelen, met name in de ter besluitvorming voorgelegde stukken. 1b

Het omzetten van verharding in groen heeft betrekking op zowel particulier eigendom (tuinen) als openbare ruimte. Bewustwordingscampagnes zoals het kampioenschap Tegelwippen moeten inwoners er van overtuigen hier een eigen bijdrage te leveren ten voordele van het eigen verblijfsklimaat. In 2023 zijn de eerste acties uitgevoerd.

1c

De komende periode wordt geïnventariseerd welke initiatieven er zijn om hergebruik van materialen te bevorderen. Met verschillende partners zoals de TweedekansWinkel Rhoon, verkennen we de mogelijkheden om op dit punt samen te werken.

Groene gemeente Wat willen we bereiken? We werken aan een duurzame en groene gemeente. Dit doen we o.a. door het versterken van het groene karakter van onze gemeente. Daarnaast dringen we de hoeveelheid restafval terug en stimuleren we bewoners te scheiden. Wat gaan we doen 2a

Opstellen groenvisie en uitvoeringsplan waarin we de biodiversiteit stimuleren.

Wanneer is het klaar Eind 2025

Wat is het streven Heldere kaders voor het groenbeheer.

Extra kosten + FTE in 2023 € 15.000 in 2023 en € 15.000 in 2024.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a In februari zijn we begonnen met het opstellen van een nieuw groenbeleidsplan en uitvoeringsplan. Na het betrekken van de natuurverenigingen en een informele bijeenkomst met (burger)raadsleden zijn we bijna zover dat een een concept van het beleidsplan gereed is. Tijdens een beeldvormend beraad&advies ruimte op 10 oktober hebben we u het concept kunnen presenteren.

- 36 -

Verkeersveiligheid Wat willen we bereiken? Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners. Hierbij staan de fietser en voetganger centraal in het verkeer. Wij realiseren veilige (school)omgevingen. Wij stimuleren duurzame mobiliteit en deelmobiliteit. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2023 3a Mobiliteitsvisie opstellen. Eind 2024 Heldere kaders voor de Binnen begroting. toekomstige verkeersafwikkeling. 3b

Een uitvoeringsagenda over de mobiliteitsvisie opstellen.

Eind 2024

Het hebben van een uitvoeringsplan.

Binnen begroting.

3c

Het verhogen van de verkeersveiligheid met als focus schoolroutes en omgevingen.

Continu

Met aanvulling van subsidies binnen begroting.

3d

Het stimuleren van deelmobiliteit en de bereikbaarheid van het openbaar vervoer.

Eind 2024

Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners. Het aanbod van alternatief vervoer i.p.v. de auto vergroten. In ieder geval het aanpassen van fietsenstallingen.

3e

De realisatie van een snellaad Eind 2025 netwerk binnen de gemeentegrenzen.

Stimuleren van duurzaam vervoer.

Uitgangspunt is dat eventuele kosten voor rekening van externe partij zijn.

We hopen met de MRDH en RET subsidies voor cofinanciering aan te kunnen vragen.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 3a In juli is na een aanbesteding een bureau gecontracteerd wat gaat ondersteunen bij het opstellen van een nieuw mobiliteitsplan. De eerste stap is ondertussen gezet door te beginnen met het inventariseren van de huidige verkeerssituatie. Hiervoor wordt een o.a. een bureaustudie gedaan aangevuld met een enquête onder bewoners en ondernemers en een inloopmoment voor alle geïnteresseerden op het gebied van mobiliteit op 13 september. Met deze input is de huidige verkeerssituatie zowel positief als negatief in beeld gebracht, wat dient als 0-situatie. Van daaruit is de afgelopen maanden verder gewerkt aan een toekomstbestendig mobiliteitsplan welke in 2024 aan u zal worden voorgelegd. 3b

Onderdeel van het nieuwe mobiliteitsplan is het opstellen van een uitvoeringsagenda om het nieuw vastgestelde beleid buiten ook vorm te kunnen gaan geven.

3c

Als prioriteit heeft het college het verbeteren van de verkeersveiligheid op schoolroutes en schoolomgevingen. In dat kader is in januari de schoolomgeving rondom de Julianaschool in centrum Rhoon aangepakt door bijv. de invoering van 1-richtingsverkeer. Aanvullende maatregelen zorgen ervoor dat langzaam verkeer prioriteit heeft en het duidelijker wordt dat je je in een schoolomgeving bevindt. Eind 2023 zijn er ook aanpassingen gedaan aan de Dorpsdijk vanaf de kruising Tijsjesdijk richting de Don Boscoschool, deze wordt ingericht als fietsstraat. Dit alles met als doel om de Dorpsdijk voor fietsend verkeer nog veiliger te maken. Verder wordt in de komende periode de fietsbrug aangelegd bij de Gaarde het park in. Hiermee ontstaat een rechtstreekse veilige langzaam verkeer verbinding richting de Julianaschool aan de Sportlaan. Ook is de Welhoeksedijk eind 2023 afgesloten voor doorgaand verkeer. Dit zal bijdragen aan het verkeersluwer maken van dit deel van de dijk en de Albrandswaardsedijk en helpen bij het verkeersveiliger maken van deze omgeving.

3d

3e

We willen bewoners meer mogelijkheden geven om voor kortere afstanden alternatief vervoer te kunnen kiezen en daarmee hopen we dat de auto vaker blijft staan. Onderdeel hiervan is het aanpakken van de fietsenstallingen rondom de metro. Door dit beter in te richten en veiliger te maken hopen we inwoners te verleiden vaker met de fiets naar de metro te komen en ook vaker de metro als alternatief voor de auto te gebruiken. Hiervoor hebben we in 2023 al verkennende gesprekken gevoerd met de MRDH en de RET als partners bij de verdere uitwerking. Het ligt in de bedoeling om in de loop van 2024 met externe partijen in gesprek te gaan en te onderzoeken of het haalbaar is om binnen de gemeentegrenzen een snellaad netwerk/locatie in te richten.

- 37 -

3.2 Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur in Albrandswaard verrijkt, verbindt en versterkt. Cultuur is een onmisbaar onderdeel van de Albrandswaardse samenleving. Wij koesteren het cultuurhistorische karakter van Albrandswaard en vragen aandacht voor culturele profilering. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2023

1b

Uitdragen van de doelen en ambities Continu in de kunst- en cultuurnota.

Zichtbaarheid en (h)erkenning van kunst en cultuur in Albrandswaard.

Binnen begroting.

1c

De Albrandswaardse monumenten (terug) onder de aandacht brengen. Meedoen aan Monumentendag.

Eind 2024

Zorg en aandacht voor onze monumenten.

Op dit moment nog onbekend.

1d

Het evenementenbeleid wordt herzien.

Eind 2024

Duidelijke kaders en subsidiemogelijkheden. Meer evenementen mogelijk maken en de aanvraagprocedure eenvoudiger maken.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1b De afgelopen periode zijn er verschillende stappen gezet in de uitvoering van het uitvoeringsprogramma 2023. Zo is de culturele QR-route ‘Blik op Albrandswaard’ gelanceerd. De komende periode willen we de bekendheid van de routes vergroten. Deze culturele QR-route komt onder andere terug als activiteit in de Week tegen Eenzaamheid. Begin juni is er een culturele workshop gegeven op basisschool de Overkant. De deelnemers hebben via een doe-het-zelf-toolbox verschillende tips gekregen om op een makkelijkere en creatieve manier aan de slag te gaan met cultuur in de klas. Voor de komende periode wordt deze sessie nogmaals ingepland voor basisscholen die niet aanwezig waren bij de afgelopen workshop. Op deze manier willen we cultuureducatie op basisscholen stimuleren.

1c 1d

Daarnaast is er een Cultuurparade geweest op vrijdag 24 november. Tijdens dit evenement zijn kunst- en cultuuractiviteiten georganiseerd op basisscholen om zo cultuurparticipatie te stimuleren en kinderen te laten genieten van kunst- en cultuur. Het huidige monumenten beleid voldoet anno 2023 niet meer aan de wens. Het college gaat in 2024 kijken of er capaciteit ingezet kan worden om de monumenten in Albrandswaard (opnieuw) onder de aandacht te brengen. Samen met een extern bureau is er inmiddels een begin gemaakt met het herschrijven/actualiseren van het beleid. Er hebben al diverse gesprekken plaats gevonden met stakeholders. Het eerste concept is eind juli opgeleverd aan de pfh. Momenteel worden er nog gesprekken gevoerd met diverse stakeholders en is er een beeldvormend raadsvoorstel in voorbereiding om bij de gemeenteraad op te halen wat de zienswijze is van de raad m.b.t. evenementen.

- 38 -

Wat heeft het gekost? Programma 3 Buitenruimte

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Lasten 3.1 - Buitenruimte

16.998.000

18.374.900

17.934.359

3.2 - Kunst & Cultuur

381.300

218.400

245.953

-27.553

17.379.300

18.593.300

18.180.312

412.988

3.1 - Buitenruimte

8.673.100

8.893.500

9.596.263

702.763

3.2 - Kunst & Cultuur

18.200

13.200

39.511

26.311

Totaal Baten

8.691.300

8.906.700

9.635.774

729.074

Saldo van baten en lasten

-8.688.000

-9.686.600

-8.544.538

1.142.062

Onttrekkingen

516.700

425.100

278.000

-147.100

Stortingen

21.500

21.500

21.500

0

Mutaties reserves

495.200

403.600

256.500

-147.100

-8.192.800

-9.283.000

-8.288.038

994.962

Totaal Lasten

440.541

Baten

Gerealiseerd resultaat programma 3

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer FCL 621000 Planmatig onderhoud wegen € 301.344 voordelig Het asfalteren van de S. v.d. Kolklaan is als gevolg van slechte weersomstandigheden (veel regen en lage temperaturen door vorst) doorgeschoven naar 2024. Als gevolg hiervan willen we het in 2023 incidenteel aangevraagde budget van € 150.000 doorschuiven naar 2024. De onderschrijding van het budget wordt verder veroorzaakt door lagere kapitaallasten als gevolg van het doorschuiven van investeringen van 2022 naar 2023, en een lager gerealiseerd percentage van de omslagrente ten opzichte van de begroting. FCL 621031 Planmatig onderhoud openbare verlichting € 75.861 voordelig Het omvormen naar Ledverlichting heeft door leveringsproblemen vertraging opgelopen. In plaats van in 2023, worden de werkzaamheden nu in het eerste kwartaal van 2024 uitgevoerd, waardoor het aangevraagde budget voor deze werkzaamheden (€ 60.000) wordt doorgeschoven naar 2024. Verder is door slechte weersomstandigheden slechts een deel van het schilderwerk van de masten uitgevoerd. Het overige schilderwerk is uitgesteld tot 2024. Daarom wordt voorgesteld om het restantbudget van € 12.700 door te schuiven naar 2024.

FCL 621045 Verkeersplan en -veiligheid € 89.691 voordelig Er staan veel 'projecten' gepland vanuit verkeer, maar bij andere afdelingen was er sprake van onderbezetting waardoor deze projecten niet konden worden uitgevoerd. Hierdoor laat het budget een grote onderschrijding zien. Het opstellen van het mobiliteitsplan wordt in 2024 uitgevoerd en afgerond. Hiervoor willen we het bijbehorende bedrag van € 85.000 doorschuiven, wat nu op de stelpost 900613 staat. Taakveld 2.5 Openbaar vervoer FCL 621200 Openbaar vervoer € 35.806 nadelig In het resultaat van is de subsidie van de MRDH nog niet verwerkt. Deze subsidie is op 22 november 2023 aangevraagd, maar nog niet in 2023 ontvangen, en bedraagt afgerond € 48.403.

- 39 -

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie FCL 656000 Openbaar groen planmatig € 51.841 nadelig In de begroting is geen budget opgenomen voor hondenvoorzieningen. De kosten voor de hondenvoorzieningen in het Park Rhoon (€ 15.000) zijn daarom hier geboekt. Daarnaast is grondwerk uitgevoerd in het park Rhoon, wat duurder is uitgevallen dan begroot (ca. € 30.000). Ook waren er meer onderzoeks- en inspectiekosten (ca. € 15.000) door onvoorzien meerwerk in het onderzoek van de nevengeul Oude Maas. FCL 656010 Wijkregie € 25.213 voordelig In 2023 is er extra budget (€ 20.000) gevraagd voor het verrichten van onderzoek naar gelote dorpskernraad. Dit onderzoek is uitgevoerd door maatwerkvragen toe te voegen aan de burgerpeiling 'Waar staat je gemeente 2023'. Het incidenteel budget voor dit speerpunt is hiermee echter niet gebruikt. Dit verklaart de onderschrijding van dit budget. Taakveld 7.2 Riolering FCL 672200 Riolering planmatig onderhoud € 135.418 voordelig De uitgaven voor onderhouds- en reinigingskosten waren lager (- € 43,7k), omdat de inspecties goedkoper uitvielen dan begroot. Ook waren er minder onderzoeken nodig dan begroot. Het budget voor samenwerken in de afvalwaterketen is niet volledig benut, omdat er dit jaar geen gezamenlijke grote onderzoeksvragen aan de orde waren.

De kapitaallasten zijn lager dan begroot (- € 40k) als gevolg van een lager percentage omslagrente. Verder wordt er meer onttrokken aan de voorziening beklemde middelen dan begroot (+ € 217k). Hier staat tegenover dat de toevoeging aan de voorziening vervanging riolering € 169k hoger is uitgevallen. FCL 672201 Riolering dagelijks onderhoud € 35.979 voordelig De kosten voor het dagelijks onderhoud zijn lager uitgevallen dan begroot, omdat er minder onderzoeken nodig waren dan vooraf gedacht. FCL 672211 Hoofdrioolgemaal Poortugaal € 62.921 nadelig Door fors meer pompuren vanwege veel regenval zijn de energielasten € 55.000 hoger uitgevallen, mede door de hogere energieprijzen. Daarnaast waren er hogere kosten (ca. € 7.000) door het vervangen van een grote afsluiter. FCL 672215 Overige gemalen € 179.758 voordelig In de begroting is uitgegaan van hogere tarieven van de energieleverancier. Later bleken die tarieven lager. Door vertraagde facturatie van de energieleverancier was dit helaas niet eerder bekend. Het gevolg is € 146.000 lagere energiekosten. Omdat er vervangingen gepland staan is er minder onderhoud uitgevoerd waardoor de onderhoudslasten dit jaar € 31.000 lager zijn. Daarnaast is er een bedrag van ongeveer € 40.000 ontvangen van het waterschap voor renovatie gemaal Kerkstraat. Dit was niet in de begroting opgenomen.

Verder zijn de kapitaallasten lager dan begroot als gevolg van een lager percentage omslagrente. FCL 672600 Baten rioolrecht € 72.187 nadelig Naast de toekenning van meer bezwaren (€ 62.000) dan in de begroting was voorzien, zijn er in 2023 minder groot waterverbruikers die zijn betrokken in de rioolheffing niet-woningen. Het voorgaande heeft geleid tot incidenteel minder opbrengst rioolheffing. Taakveld 7.3 Afval FCL 672100 Planning reiniging en afval € 151.357 nadelig De afwijking wordt veroorzaakt door de hogere opbrengst van de afvalstoffenheffing. Als gevolg hiervan is een bedrag van € 205.679 in de voorziening beklemde middelen gestort,

- 40 -

waar geen begroot saldo tegenover stond. De kapitaallasten zijn ongeveer € 37.500 lager uitgevallen dan begroot, mede door nog niet afgeronde investeringsprojecten. FCL 672102 Inzameling huishoudelijk afval € 80.601 nadelig Zie verklaring onder FCL 672104. FCL 672104 Afval brengstation / Aanbiedstation € 68.290 voordelig Per saldo is er een nadeel van ongeveer € 12.000. De verwerkingskosten van het GFT vielen lager uit dan begroot (- € 26k). Hier stonden hogere verwerkingskosten voor papier tegenover (+ € 25,3k). De doorbelaste kosten voor de inzameling van huishoudelijk afval zijn hoger uitgevallen dan begroot (+ € 89,2k), terwijl de doorbelaste kosten voor het aanbiedstation juist lager zijn uitgevallen (- € 67,3k). FCL 672161 Gemeentewerf Albrandswaard - Nijverheidsweg 3 € 61.757 voordelig Als gevolg van de toegepaste indexatie waren de werkelijke huurinkomsten in 2023 € 34.800,- hoger dan begroot. Aan de lastenkant zijn de energiekosten (- € 18,8k) lager uitgevallen dan begroot. Ook de kapitaallasten zijn lager uitgevallen vanwege het lagere omslagpercentage t.o.v. de begroting (- € 17,5k). FCL 672500 Baten reinigingsrecht en afvalstoffenheffing € 164.856 voordelig In 2022 is het variabel tarief nieuw ingevoerd.

Net als vorig jaar, zijn er ook in 2023 meer aanbiedingen en ledigingen van restafval, middels de minicontainers, geweest dan waar aanvankelijk bij de raming van was uitgegaan. Dit heeft geleid tot een fors hogere opbrengst van de afvalstoffenheffing. Taakveld 7.4 Milieubeheer FCL 672310 Geluid € 32.865 voordelig Dit restant bedrag willen we doorschuiven naar 2024. Het gaat om incidenteel budget voor de basis geluid emissie (bge)/tellen/omgevingswet en voor het afronden van het Programma Geluid. FCL 672315 Duurzame energietransitie € 352.175 voordelig Als gevolg van het verkrijgen van de CODKE-subsidie worden veel kosten met betrekking tot duurzaamheid geboekt op deze subsidie, waardoor er een onderschrijding is van het exploitatiebudget. Alle gemaakte kosten in 2023 zijn, als gevolg van de subsidieregeling, naar de balans gebracht, en zullen in 2024 in de exploitatie terechtkomen. Ook voor 2024 zijn gelden vanuit de CODKE regeling toegezegd waardoor het beroep op dekking uit de reserve Duurzaamheid afneemt. We stellen echter wel voor om het overschot in de exploitatie op Duurzaamheid, € 210.000, te storten in de reserve Duurzaamheid. FCL 672319 Windenergie Albrandswaard € 31.418 nadelig Bij de ontwikkeling van de windturbinelocatie Beneluxplein door Rotterdam is inbreng en het volgen van het proces van essentieel belang.

Ook de ondersteuning van de Albrandswaardse klankbordgroep is noodzakelijk. De kosten betreffen met name de inzet van extern personeel, wat niet begroot is. FCL 672327 Energietransitie Thema Energie € 51.812 nadelig De overschrijding is ontstaan door het specifiek toerekenen van diverse kosten naar deze post zonder dat er vanuit Duurzame Energietransitie hiervoor een bedrag was toegekend. Deze kosten horen eigenlijk op de duurzame energietransitie geboekt te worden.

- 41 -

FCL 672336 Thema Mobiliteit € 45.803 nadelig De overschrijding is ontstaan door het specifiek toerekenen van diverse kosten naar deze post zonder dat er vanuit Duurzame Energietransitie hiervoor een bedrag was toegekend. Deze kosten horen eigenlijk op de duurzame energietransitie geboekt te worden. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria FCL 673200 Baten begraafplaatsrechten € 97.625 voordelig De hogere opbrengsten komen onder meer door ontvangsten die betrekking hadden op 2022; o.a. de achterstallige betalingen die alsnog geïnd zijn. Ook is 2023 financieel volledig afgerond. Daarnaast zijn er meer uitvaarten geweest. Ook levert de uitgifte van enkele onbepaalde tijd graven een hogere opbrengst op. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698003 Mutaties reserves programma 3 € 147.100 nadelig Het nadelige saldo komt met name doordat er ook minder is uitgegeven aan de diverse doorgeschoven posten uit 2022 dan verwacht. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

1 Omvang huishoudelijk restafval (bron: CBS)

Aantal kilo niet-gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner.

2 Hernieuwbare elektriciteit (bron: RWS)

Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit.

Waar staat je gemeente d.d. 5 maart 2024 * Klasse matig stedelijk

- 42 -

AW 177

NL*

Cijfers over

148

2022

14,0% 33,1%

2021

Programma 4 - Financiën Inleiding Dit programma bevat speerpunten over de ontwikkeling van de financiële positie en risico's van de gemeente Albrandswaard. De Planning & Control cyclus is het instrument om zicht te houden op de voortgang van het gevoerde beleid en de financiële gezondheid van de gemeente. Missie Wij geven niet meer uit dan we ontvangen. Onze structurele lasten zijn in evenwicht met de structurele baten. Op deze wijze kunnen wij de voorzieningen voor onze inwoners duurzaam bekostigen en zijn wij financieel betrouwbaar voor onze maatschappelijke partners. De gemeentelijke belastingen voor inwoners en bedrijven worden zo laag mogelijk gehouden en waar mogelijk gematigd. Daarnaast blijven we verstandig omgaan met de reserve- en schuldenposities van Albrandswaard en trachten we deze in de komende jaren te verbeteren om zo onze toenemende risico's op te kunnen vangen. 4.1 Financiën Maatschappelijke betrokkenheid Wat willen we bereiken? Het maatschappelijk rendement van de uitgaven wordt vergroot. Scherpe keuzes maken wij met betrekking tot nut en noodzaak van voorgenomen investeringen. Dit doen wij ook bij vervolgbesluiten van eerder genomen besluiten. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2023

1a

In het besluitvormingstraject het maatschappelijk rendement meer mee laten wegen bij de uiteindelijke beslissing.

Continu

Verhoogd maatschappelijk rendement en het voorkomen van onnodige (dubbele) investeringen.

Binnen begroting.

1b

Signalerende en acterende rol richting provincie en Rijk over gemeentefonds en kansen/bedreigingen voor onze gemeente.

Continu

Meer stabiliteit, continuïteit en evenredigheid in de inkomsten vanuit het Rijk.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Onderzocht en overwogen wordt om in het besluitvormingstraject een vast onderdeel "maatschappelijk rendement" op te nemen en de systemen zo in te richten dat in alle voorstellen een weging van het maatschappelijk rendement wordt meegegeven. Om dit centraal in laten richten is, mede gezien de organisatieontwikkeling, nu een "struikelpunt". Na het opbouwen van de nieuwe ambtelijke organisatie Albrandswaard zal hier opnieuw naar gekeken moeten gaan worden. 1b

De ontwikkelingen en fluctuaties in het gemeentefonds hebben direct gevolgen voor de financiële positie van Albrandswaard. Zo hebben wij diverse gesprekken met de provincie gevoerd over de ontwikkelingen rondom de begroting, opbouw nieuwe organisatie en de "ravijnjaren". Uiteindelijk heeft dit geleid tot een sluitende begroting voor Albrandswaard.

- 43 -

Financiële positie Wat willen we bereiken? Bij een goede en stabiele financiële positie van de gemeente, hoort ook een actueel financieel beleid. Dit draagt bij aan een goede (financiële) afweging bij de besluitvorming. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2023

2a

Onderzoek naar inzet en noodzaak verhogen/verlagen van reserves en voorzieningen.

Continu

Een actueel en opgeschoond overzicht van de reserves en voorzieningen op basis van aangepaste beleidsvoornemens en maatschappelijke ontwikkelingen.

Binnen begroting.

2b

Frequenter bijstellen van het financieel beleid (nota’s en verordeningen) naar aanleiding van wijzigingen in de wetgeving (jaarlijks bij wijziging wetgeving) en/of bedrijfsvoering (iedere 3 jaar).

Continu

Voldoen aan rechtmatigheid en doelmatigheid.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a Bij het opstellen van de begroting en de verwerking van (nieuwe) wensen en ontwikkelingen is tevens gekeken naar reserves en voorzieningen. In welke mate deze (nog) nodig zijn, ingezet kunnen worden of juist ingesteld moeten worden. Dit gaat een vast onderdeel vormen in het 10-jaars perspectief wat we telkens bij de voorjaarsnota gaan bijwerken en met de raad gaan delen. 2b

Afgelopen jaren is een inhaalslag gemaakt. De ontwikkelingen rondom de BAR-organisatie en de opbouw van een eigen organisatie zullen ertoe leiden dat nota's en verordeningen opnieuw en wellicht versneld moeten worden aangepast. Hiervoor is er eerst juridische en organisatorische duidelijkheid rondom de ontwikkelingen nodig. Hieraan wordt hard gewerkt. Er is op onderdelen al een start gemaakt met het aanpassen van de nota's en verordeningen. Streven is dit in 2024 zoveel mogelijk af te ronden.

- 44 -

Financiële risico’s Wat willen we bereiken? Een meer integrale aanpak van het kwalificeren en kwantificeren van de risico's die een gemeente loopt en vergroting van de sturing op- en beperking van deze risico's. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2023 3a

Meer sturen op trends en ontwikkelingen met financiële consequenties aan de hand van de adviezen van de auditcommissie.

Continu

Een tijdige bijstelling en meer actueel overzicht van risico’s ingaande de begroting 2024.

Binnen begroting.

3b

Een ruim voldoende financiële buffer Continu houden om alle risico’s te kunnen opvangen.

Een weerstandsvermogen met een ratio van minimaal 1,5.

Binnen begroting.

3c

Risico’s van de ontwikkelingen van de GR BAR-organisatie voor onze gemeente in kaart brengen.

Niet achteraf geconfronteerd worden met (financiële en personele) tekorten en beter kunnen anticiperen op toekomstige ontwikkelingen.

Binnen begroting.

Eind 2025

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 3a Trends en ontwikkelingen, en de financiële consequenties, nader presenteren in de auditcommissie en adviezen van hieruit nader verwerken in de P&C cyclus. Onder andere wordt momenteel onderzocht in welke mate we het "gemeentemodel" hiervoor kunnen inzetten. Aangezien de financiële positie hier nu om vraagt, hebben we de raad hierin meegenomen op 4 september tijdens een informele besloten bijeenkomst door het presenteren van een nieuw 10-jaars perspectief om alle (mogelijke en wenselijke) ontwikkelingen en gevolgen zoveel mogelijk strategisch in beeld te krijgen. Hier gaan we mee door door telkens bij een tussenrapportage dit perspectief bij te werken/te actualiseren. 3b

In de nota reserves en voorzieningen is een "richtlijn" opgenomen rondom de hoogte van het weerstandsvermogen van de gemeente Albrandswaard, wat tevens een directe relatie heeft met de reservepositie. In combinatie met het speerpunt "CWP 4.1.2a Onderzoek naar inzet en noodzaak verhogen/verlagen van reserves en voorzieningen", is in de begroting inzichtelijk gemaakt wat de risico's zijn en de benodigde financiële buffer is. Mede in relatie tot benodigde en gewenste investeringen op korte en lange termijn. Indien nodig zullen aanvullende maatregelen of keuzes worden gepresenteerd. Dit wordt periodiek gerapporteerd en geactualiseerd in de paragraaf Weerstandsvermogen.

3c

In de begroting 2024 en het 10-jaars perspectief zijn alle bekende risico's weergegeven in de paragraaf risico en bedrijfsvoering. Budgetten zijn opgenomen voor de noodzakelijke onderdelen door de BAR-ontvlechting. Risico's worden nu stap voor stap meer zichtbaar en hierop wordt zoveel als mogelijk ingespeeld. Dit zal voor 1-1-2024 nog niet gereed zijn, want de ervaring leert dat gaandeweg het bouwen van een nieuwe organisatie er toch nog wel onderdelen vooraf buiten beeld zijn gebleven. We doen er alles aan om alle ingeschatte risico's tot een minimum te beperken door gelijk erop in te spelen met structurele oplossingen.

Rechtmatigheid Wat willen we bereiken? De invoering van deze wetswijziging Rechtmatigheidsverantwoording goed voorbereiden en ervoor zorgen dat onze organisatie klaar is voor de verandering in de wijze van het afleggen van verantwoording bij de jaarrekening 2023. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2023 4b Rechtmatigheidsverantwoording Continu Het op orde hebben van de Binnen begroting. invoegen/inbedden in de financiële (juridische) basis van de verordening en actuele wetswijziging. beleidsstukken. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 4b De raad heeft 18 december 2023 alle benodigde en verplichte documenten vastgesteld om een rechtmatigheidsverantwoording door het college te kunnen opstellen en hiermee is het speerpunt afgehandeld voor nu. De ontwikkelingen rondom de BAR-ontvlechting en het opbouwen van een eigen organisatie zullen ertoe leiden dat er ook een nieuwe financiële verordening moet worden opgesteld. Dit zal gebeuren vanuit het speerpunt 4.1.2.b.

- 45 -

Wat heeft het gekost? Programma 4 Financiën

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Lasten 4.1 - Financien

819.800

798.400

9.409

788.991

Totaal Lasten

819.800

798.400

9.409

788.991

4.1 - Financien

0

0

33.693

33.693

Totaal Baten

0

0

33.693

33.693

Saldo van baten en lasten

-819.800

-798.400

24.284

822.684

Onttrekkingen

432.500

432.500

432.500

0 0

Baten

Stortingen

10.800

10.800

10.800

Mutaties reserves

421.700

421.700

421.700

0

Gerealiseerd resultaat programma 4

-398.100

-376.700

445.984

822.684

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.8 Overige baten en lasten FCL 692201 Stelposten € 798.400 voordelig In 2023 is er voor in totaal € 20.000 een beroep gedaan op de stelposten. Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698004 Mutaties reserves programma 4 € 0 (geen voor- of nadeel) De daadwerkelijke stortingen en onttrekkingen zijn conform de begroting geboekt. Kerngegevens Financiële structuur

Jaarrekening 2022

Begroting 2023 na wijziging

Jaarrekening 2023

Omvang totale begroting/exploitatieomzet

77.950.858

71.489.100

76.383.936

(Begrotings)resultaat

4.583.632

-2.412.800

2.974.341

Omvang algemene uitkering incl. stelpost Jeugd

37.807.893

38.452.400

39.764.837

Algemene reserve

11.107.725

10.914.685

15.055.705

Beklemde reserves en bestemmingsreserve

19.210.478

21.616.803

22.046.441

Weerstandscapaciteit

14.197.245

16.247.285

17.974.566

Voorzieningen

9.095.528

8.557.284

8.267.439

- 46 -

Programma 5 - Educatie Inleiding Het programma Educatie richt zich op het bevorderen van de ontwikkeling van alle kinderen, het bevorderen van de toeleiding naar specifieke activiteiten, de doorgaande leerlijn en doorgaande zorglijn. Daarnaast is een goede ouderbetrokkenheid een belangrijke succesfactor om kinderen optimaal te kunnen laten ontwikkelen. Het maatschappelijk middenveld is een sterke partner bij het behalen van de doelstellingen. Samenwerking zien wij als een belangrijke voorwaarde om succesvol te kunnen zijn. Missie Kinderen en jongeren moeten zich optimaal en naar vermogen kunnen ontwikkelen. 5.1 Educatie Educatie Wat willen we bereiken? Ieder kind krijgt les op zijn of haar eigen niveau. De samenwerking met de partners in het onderwijs- en maatschappelijk middenveld wordt geïntensiveerd en over de gehele gemeente is sprake van een netwerk van kwalitatief goede scholen. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2022 1a

In samenwerking met de partners in het onderwijs stellen we een koersdocument op.

Eind 2023

Een vastgesteld koersdocument. Binnen begroting.

1b

Een integraal huisvestingsplan vaststellen.

Eind 2023

Het toekomst bestendig maken van de onderwijshuisvesting in Albrandswaard.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a In 2023 is er gewerkt aan het Integraal huisvestingsplan waarin de koers uit het document wordt meegenomen. De 4 pijlers worden nu in samenwerking met de scholen verder uitgewerkt. 1b Op 5 juni 2023 is het raadsvoorstel voor het Integraal Huisvestings Plan (IHP) besproken met de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft over dit voorstel geen besluit genomen. De portefeuillehouder heeft het voorstel terug genomen en de raad toegezegd aanvullend onderzoek te laten uitvoeren in de vorm van quick-scans. Over de locaties en de inhoud van de onderzoeken is de raad voor de zomer per RIB geïnformeerd. In de zomermaanden zijn bureaus gecontacteerd en zijn de quick-scan onderzoeken in gang gezet. De commissie is op 9 oktober geïnformeerd door middel van een presentatie. Naar aanleiding van de quick-scan onderzoeken over de locaties is het IHP ontdaan van locatie elementen. Hier volgen separate voorstellen voor zoals het voorstel voor de Don Bosco school op de Veerhuys locatie. Op 31-10 is het IHP behandeld in het college samen met het voorstel van de Don Bosco school. Deze voorstellen zijn tijdens de B&A Welzijn van 27 november besproken worden en vervolgens ter besluitvorming in de gemeenteraad van 18 december vastgesteld. Voor de locatiekeuze van de Julianaschool volgt nader onderzoek wat in 2024 verder wordt opgepakt.

- 47 -

Wat heeft het gekost? Programma 5 - Educatie

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Lasten 5.1 - Educatie

2.701.400

3.937.400

3.475.203

462.197

Totaal Lasten

2.701.400

3.937.400

3.475.203

462.197

5.1 - Educatie

175.000

568.900

452.469

-116.431

Totaal Baten

175.000

568.900

452.469

-116.431

-2.526.400

-3.368.500

-3.022.733

345.767

16.700

31.700

28.900

-2.800

Baten

Saldo van baten en lasten Onttrekkingen Stortingen Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 5

0

0

0

0

16.700

31.700

28.900

-2.800

-2.509.700

-3.336.800

-2.993.833

342.967

Analyse financiële afwijkingen Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting FCL 642138 Gebouw BBS De Wegwijzer Sportlaan Rhoon € 92.065 voordelig De plaatsing van noodlokalen zal plaatsvinden in 2024, waar dit in eerste instantie in 2023 was gepland. De budgetten voor bouwrijp maken (€ 50.000) en huur van de lokalen (€ 40.000) dienen te worden doorgeschoven naar 2024. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken FCL 648010 Leerlingenvervoer € 84.512 nadelig Het structureel tekort van € 84.512 wordt verklaard door een forse toename in het gebruik van het vervoer. Deze stijging was het hoogst in het tweede halfjaar. Vergeleken met dezelfde periode in 2022 waren er in 2023 gemiddeld 14 reizigers meer op een totaal van 101. De verwachting is dat deze toename zich zal voortzetten, waardoor onderzocht wordt hoeveel er in de 1e TURAP 2024 structureel bijgeraamd moet worden. FCL 648025 Educatieve agenda € 66.839 voordelig Het overschot heeft betrekking op het project integrale huisvestingsonderzoek en uitvoering, dat in 2024 doorloopt. We willen het restant van dit incidentele budget graag doorschuiven naar 2024. FCL 665010 Peuterwerk algemeen € 106.899 voordelig Er zijn minder peuters geplaatst dan verwacht. In 2024 wordt opnieuw bekeken in hoeverre dit budget nog nodig is bij de eerste tussenrapportage.