Jaarstukken 26 juni.pdf

Jaarstukken 2023

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ........................................................................................................... - 1 1. ALGEMEEN .................................................................................................................. - 2 VOORWOORD .............................................................................................................. - 2 BELANGRIJKSTE RESULTATEN 2023 ........................................................................ - 3 HOOFDLIJNEN FINANCIEEL RESULTAAT .................................................................. - 9 2. REKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG ............................................................................. - 15 3. PROGRAMMAVERANTWOORDING .......................................................................... - 19 PROGRAMMA 1 - OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID & ALGEMEEN BESTUUR.... - 19 PROGRAMMA 2 - RUIMTELIJKE ORDENING, WONEN & ECONOMIE ..................... - 29 PROGRAMMA 3 - BUITENRUIMTE ............................................................................ - 35 PROGRAMMA 4 - FINANCIËN .................................................................................... - 43 PROGRAMMA 5 - EDUCATIE .....................................................................................

- 47 PROGRAMMA 6 - SPORT........................................................................................... - 50 PROGRAMMA 7 - SOCIAAL DOMEIN ........................................................................ - 53 NIET IN VOORGAANDE PROGRAMMA'S VERANTWOORDE BATEN EN LASTEN . - 64 4. PARAGRAFEN............................................................................................................ - 71 PARAGRAAF 1 – LOKALE HEFFINGEN..................................................................... - 71 PARAGRAAF 2 - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................. - 77 PARAGRAAF 3 - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................... - 88 PARAGRAAF 4 - FINANCIERING ............................................................................... - 98 PARAGRAAF 5 – BEDRIJFSVOERING .................................................................... - 104 PARAGRAAF 6 - VERBONDEN PARTIJEN .............................................................. - 122 PARAGRAAF 7 - GRONDBELEID ............................................................................. - 135 PARAGRAAF 8 - WET OPEN OVERHEID ................................................................ - 139 5. JAARREKENING ......................................................................................................

- 141 1 - GRONDSLAGEN .................................................................................................. - 141 2 - BALANS ............................................................................................................... - 148 3 - TOELICHTING OP DE BALANS ........................................................................... - 150 4 - OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ............................................................... - 163 5 - INCIDENTELE BATEN EN LASTEN..................................................................... - 165 6 - WNT VERANTWOORDING 2023 ......................................................................... - 171 7 - RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING ......................................................... - 172 8 - TAAKVELDEN ...................................................................................................... - 174 9 - SISA-VERANTWOORDING.................................................................................. - 176 BIJLAGEN ..................................................................................................................... - 188 BIJLAGE 1 - GEWAARBORGDE GELDLENINGEN .................................................. - 188 BIJLAGE 2 - GEGARANDEERDE GELDLENINGEN .................................................

- 190 BIJLAGE 3 - STAAT VAN KREDIETEN ..................................................................... - 191 BIJLAGE 4 - TOELICHTING RESERVES .................................................................. - 195 BIJLAGE 5 - TOELICHTING VOORZIENINGEN ....................................................... - 204 BIJLAGE 6 - AFGERONDE SPEERPUNTEN ............................................................ - 209 BIJLAGE 7 – AFKORTINGENLIJST .......................................................................... - 215 -

-1-

1. ALGEMEEN Voorwoord In 2023 zette de gemeente Albrandswaard belangrijke stappen voorwaarts Met de jaarrekening 2023 voor u blikken we terug op een jaar waarin belangrijke besluiten zijn genomen voor de toekomst van Albrandswaard. Gezien de impact van deze besluiten is een tienjarenperspectief geïntroduceerd in Albrandswaard. Dit betekent dat alle besluiten die zijn genomen, of die we nog gaan nemen, over een periode van tien jaar zijn doorgerekend. Zo kunnen we de aankomende jaren blijven werken aan onze ambities en doelstellingen, we onszelf blijven ontwikkelen en de dienstverlening naar onze inwoners hoog houden. Om het veiligheidsgevoel en de veiligheid van onze inwoners te waarborgen, zijn er een aantal maatregelen genomen. Op de metrostations Rhoon en Poortugaal zijn camera’s geplaatst en is invulling gegeven aan “het Actieplan Veilig”. Immers de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners is een belangrijke voorwaarde voor fijn wonen en leven in Albrandswaard. En in het kader van de verkeersveiligheid zijn we aan de slag gegaan met het herzien van onze mobiliteitsvisie. Hiermee sorteren we voor op keuzes op het gebied van mobiliteit om Albrandswaard de komende jaren verkeersvriendelijker, aantrekkelijker, leefbaarder en bereikbaar te houden.

In 2023 zijn een aantal belangrijke besluiten genomen over grote projecten die van invloed zijn op de toekomst van Albrandswaard zoals de woningbouw De Omloop en de ontwikkeling van het sportpark De Omloop. Maar ook met betrekking tot de woningbouwprojecten zoals Hof van Poortugaal, de Vogelbuurt en de Schutskooiwijk, zijn weer belangrijke stappen gezet naar de uitvoering toe. Ook was 2023 een jaar waarin de voorbereidingen centraal hebben gestaan om te komen tot een nieuwe gemeentelijke organisatie per 1 januari 2024, als gevolg van de BAR-ontvlechting. Ook onze schoolgaande kinderen krijgen met de uitbreiding van de Don Boscoschool meer ruimte voor gezonde en frisse lokalen en worden de andere delen van het integraal huisvestingsplan nog verder uitgewerkt. En zo zijn er nog een paar mijlpalen te noemen, zoals de opening van het Park Rhoon en het bestemmingsplan Buijtenland van Rhoon. In 2023 vonden ook de verkiezingen voor de Tweede Kamer plaats. Gezien de onzekere situatie over de financiën van gemeenten zullen wij er ook bij het nieuwe kabinet op aandringen dat financiën passend bij het takenpakket van gemeenten essentieel zijn voor de toekomst. Albrandswaard, 16 mei 2024 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Albrandswaard, de burgemeester, drs. Jolanda de Witte

-2-

Belangrijkste resultaten 2023 Inleiding Albrandswaard heeft in 2023 belangrijke stappen gezet op vele onderdelen. In veel dossiers en projecten die al jaren lopen hebben college en gemeenteraad besluiten genomen en zijn knopen doorgehakt. Cijfers, want daar gaat een jaarrekening vaak over, zijn belangrijk en toch beginnen wij met in dit eerste hoofdstuk een opsomming te geven van een aantal belangrijke resultaten. Het is niet limitatief maar geeft volgens het college een beeld van de prestaties die in 2023 geleverd zijn. Hieronder treft u deze aan in volgorde van de programma’s uit de begroting. De vorming van een eigen ambtelijke organisatie Albrandswaard Bouwen aan een robuuste ambtelijke organisatie. Met de vaststelling van het Organisatie en Formatieplan Albrandswaard (O&F plan) door het college van B en W lag er in mei een solide basis voor dit streven. De gemeenteraad nam hierop een positief besluit over de noodzakelijke extra financiële middelen om de nieuwe Albrandswaardse organisatie in te richten. Er gebeurde van alles rondom de ontvlechting en vorming van de nieuwe organisatie. De huidige medewerkers met een vast dienstverband werden geplaatst en kwartiermakers startten om de nieuwe teams op te bouwen. Om alle vacatures te vervullen – om de dienstverlening aan onze inwoners onverminderd door te laten gaan vanaf 1 januari 2024 – werd hard gewerkt.

Per 1 januari 2024 bestaat de organisatie voor een groot deel ook uit medewerkers die vastgesteld beleid uitvoeren. De organisatie is nog niet klaar. Er wordt nog volop gebouwd. De gemeente groeit naar een organisatie die in samenwerking met partners kwaliteit kan blijven leveren aan onze inwoners en ondernemers. Streamer: Onze dienstverlening is persoonlijk, gemakkelijk en betrouwbaar. Landelijke verkiezingen 2023 In november zijn er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer gehouden. Een onverwachte extra opgave voor de ambtelijke organisatie. Een compliment voor de medewerkers, die het voor elkaar kregen om de verkiezingen goed te laten verlopen in Albrandswaard. Nieuw was dat de stemmen op de verkiezingsavond alleen op lijstniveau geteld werden. Het centraal tellen gebeurde een dag later in Sporthal Rhoon. Voordeel van deze nieuwe wijze van tellen is dat er sneller een voorlopige uitslag is en minder kans op fouten. Veiligheid: cameratoezicht De metrostations Rhoon en Poortugaal hebben sinds september camera’s. De camera’s zijn er voor de veiligheid en het veiligheidsgevoel van omwonenden, bezoekers en voorbijgangers. De beelden worden bekeken door Stadstoezicht Rotterdam. Dankzij de camera’s bij de metrostations, heeft de politie actie kunnen ondernemen op verschillende incidenten. Denk aan bijvoorbeeld fietsdiefstallen.

Streamer: Met meer zichtbaar toezicht en handhaving in specifieke gebieden van onze gemeente wordt het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroot. Veiligheid: wijkbrandweer De gemeenteraad stelde in 2023 budget beschikbaar voor de pilot wijkbrandweer.

-3-

Een wijkbrandweerman zet zich actief in om het bewustzijn rondom brandveiligheid (bij onze inwoners) te vergroten. Het doel is om met de wijkbrandweer de (brand)veiligheid in de woonomgeving te verhogen. Met een voorlichtingsprogramma, specifiek gericht op doelgroepen, moeten verder het veiligheidsbewustzijn, het veiligheidsgevoel én de zelfredzaamheid van onze inwoners verbeteren. De wijkbrandweerman is gestart op 1 februari 2024. Zijn inzet wordt ieder kwartaal geëvalueerd. Het is de bedoeling om de wijkbrandweerman een vaste aanstelling te geven. Veiligheid: Actieplan veilig Vanuit het Actieplan Veilig zijn er diverse activiteiten gehouden voor verschillende doelgroepen, zoals ondernemers, jongeren en ouderen. Daarbij werden telkens actuele thema’s aangekaart, om inwoners op de hoogte te brengen van trends, hen te voor te lichten en te voorzien van tips en adviezen. Thema’s uit 2023 waren: Financieel ouderenmisbruik, Cybercriminaliteit in het MKB en Weerbaarheid. Ook was er in de landelijke Week van de Veiligheid de ouderenbijeenkomst Financiële Veiligheid, waar ruim 200 inwoners naartoe kwamen. Streamer: Door de aanpak van ondermijning zorgen we ervoor dat onze samenleving veilig is en er bewustzijn is ten aanzien van de risico’s. Woningbouw Hof van Poortugaal De gemeenteraad heeft de Nota van Uitgangspunten voor het Hof van Poortugaal vastgesteld.

Deze nota is een belangrijk onderdeel van het totale haalbaarheidsonderzoek van het project. Met de woningbouw op deze locatie levert Albrandswaard een belangrijke bijdrage in de regionale opgave voor het realiseren van voldoende (sociale) woningen. Er komen in totaal 525 woningen, waarvan een derde sociaal. Na de vaststelling van de nota, is door de gemeenteraad de volgende stap gezet, namelijk het vaststellen van de ontwikkelstrategie. Tegelijkertijd werd de zogenaamde “haakse variant” voor de ontsluiting van het woningbouwproject goedgekeurd (deze nieuwe weg loopt door de polder en sluit aan op de bestaande weg op het Antes-terrein). Tot slot stelde de raad een krediet beschikbaar voor de aanleg van deze ontsluiting en heeft het college met de Parnassiagroep een anterieure overeenkomst gesloten. De gemeenteraad bespreekt het bestemmingsplan na het zomerreces van 2024. Ontwikkeling De Omloop In 2023 werd een belangrijke (vervolg)stap gezet voor het verplaatsen van sportpark De Omloop naar de Omloopseweg-zuid. Het ging om de nadere uitwerking van de omvang en inrichting van het sportpark. Samen met het besluit van december 2023 om 16,3 miljoen euro beschikbaar te stellen voor deze verplaatsing, betekent dit dat er over een paar jaar een eigentijds sportpark staat. Een sportpark waar alle inwoners van Albrandswaard gebruik van kunnen maken.

Én het betekent dat er op de plek van het huidige sportcomplex minimaal 300 woningen worden gebouwd. Streamer: Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Bestemmingsplan Buijtenland van Rhoon In 2023 werd ook het bestemmingsplan Buijtenland van Rhoon vastgesteld. Het plan is gebaseerd op het in 2021 vastgestelde Streefbeeld. Dit Streefbeeld is een breed gedragen plan met inbreng van natuurorganisaties, boeren, recreatiedeskundigen, ondernemers en mensen die lokaal betrokken zijn. Het bestemmingsplan zorgt ervoor dat de doelen van het Streefbeeld kunnen worden uitgevoerd.

-4-

Wijkregie: Dag van het park Het park van Rhoon is in het voorjaar van 2023 heropend. Om tot de nieuwe inrichting te komen, werd er onder andere een participatietraject gevolgd. Op de dag van de officiële heropening ging de gemeente in gesprek met bezoekers over actuele thema’s. Mensen konden bijvoorbeeld bij een stand in gesprek over het verduurzamen van hun woning of een wijkregisseur aanschieten. Zij waren (en zijn) er om inwoners verder op weg te helpen met het uitwerken van ideeën voor hun buurt. Wijkregie: Buurtkastjes Buurtkastjes, voor en door inwoners. Ook in Albrandswaard werd het initiatief genomen tot het plaatsen van buurtkastjes. Dit werd gedaan naar aanleiding van signalen in wijken. Een buurtkastje is een kastje waarin iedereen verpakte, langer houdbare etenswaren kan zetten of pakken. Het doel is om mensen die minder geld te besteden hebben te helpen én voedselverspilling tegen te gaan. Inmiddels staan er meer dan zes van dit soort voedselkastjes in de gemeente, die goed worden gevuld en gebruikt. Wijkregie: Burenactie ‘Organiseer samen met buurtgenoten een (straat)activiteit om elkaar te ontmoeten’. Bewoners(groepen) konden een kleine financiële bijdrage vragen om rondom de feestdagen een ontmoeting op straat- of buurtniveau mogelijk te maken.

De achterliggende gedachte was, naast elkaar ontmoeten, behoeften en wensen te signaleren en eenzaamheid tegen te gaan. Met meer dan 25 deelnemende straten die hebben deelgenomen aan de actie, is deze een succes te noemen. Streamer: Wij versterken de samenwerking met het cultuurrijke verenigingsleven en maatschappelijke initiatieven. Groenbeleidsplan Het groenbeheer is de laatste jaren aan veranderingen onderhevig. Klimaatverandering, een terugloop in biodiversiteit en meer druk op de openbare ruimte maakten het noodzakelijk de plannen opnieuw tegen het licht te houden. Tijd voor een nieuw Groenbeleidsplan, waar in februari 2023 mee werd gestart. De inzet, ook benoemd in het raadsakkoord en collegewerkprogramma, is het bevorderen van biodiversiteit en duidelijk op papier zetten hoe wij de komende jaren met ons groen willen omgaan. Om helder te krijgen wat belangrijk is om op te nemen in het nieuwe Groenbeleidsplan, zijn in 2023 bijeenkomsten gehouden met (burger)raadsleden, natuurorganisaties en Bomenridders. De opgehaalde informatie gaf richting aan de ambities en doelen, die nu in het plan staan beschreven. In december 2023 werd een definitief Groenbeleidsplan opgesteld. Streamer: er zijn bijeenkomsten gehouden met (burger)raadsleden, natuurorganisaties en Bomenridders.

Begroting 2024 en toezicht provincie Voor het opstellen van de begroting 2024, is in 2023 een traject gevolgd, waarbij de Provincie als toezichthouder nauw is betrokken. De ontvlechting van de BAR-organisatie verplichtte ons een geheel nieuwe begroting op te stellen. Onze eigen personeelsbegroting en nieuwe investeringen en projecten zetten een sluitende begroting onder druk. Om een goed beeld te krijgen van de financiën, ook op de lange(re) termijn, is een tienjarenperspectief opgesteld. Hierin staan alle ontwikkelingen van (toekomstige) inkomsten als uitgaven.

-5-

Streamer: Een gezonde financiële positie is nodig om de gemeentelijke voorzieningen op peil te houden. Initiatiefvoorstel Verordening Starterslening De Verordening Starterslening is in het derde kwartaal op initiatief van de gemeenteraad vastgesteld. Nieuw is dat de doelgroep voor de starterslening is uitgebreid. Starters die nog niet in Albrandswaard wonen, maar er wel werken, kunnen voor de regeling in aanmerking komen. Verder is de procedure voor het verkrijgen van de lening geactualiseerd en is monitoring door de gemeenteraad in de regeling opgenomen. Streamer: de doelgroep voor de starterslening is uitgebreid. Op weg naar een nieuw mobiliteitsplan Albrandswaard Albrandswaard groeit de komende jaren. Dat betekent naast een toename van het aantal inwoners ook meer woningen. Daarbij hebben we een klimaat- en duurzaamheidsopgave en zetten we steeds meer in op verkeersveiligheid. Alle deze ingrediënten bij elkaar opgeteld, vragen om een nieuw Mobiliteitsplan voor Albrandswaard. De gemeenteraad maakte hiermee een start in 2023. Het document ‘De Staat van Albrandswaard’ is gebruikt als basis voor de vastgestelde mobiliteitsvisie in maart 2024. Deze nieuwe Mobiliteitsvisie moet het mogelijk maken om adequaat in te kunnen springen op trends en ontwikkelingen.

De visie moet ambities en doelen op het gebied van mobiliteit kunnen oppakken, geldend voor de gehele gemeente Albrandswaard. Centraal staat een goede balans tussen wonen, werken en recreëren in een verkeersvriendelijke en veilige omgeving, met de keuzevrijheid hoe wij als individu willen reizen. Als vervolg op de mobiliteitsvisie worden nu de deelproducten en de uitvoeringsagenda uitgewerkt. Deze uitvoeringsagenda dient als start voor de daadwerkelijke uitvoering maar kan jaarlijks ook worden aangepast, waardoor de uitvoering dynamisch kan worden bijgestuurd of aangevuld. Dit om actueel te blijven en snel te kunnen inspringen op wat er nodig is en wat er leeft onder onze bewoners, bedrijven en instellingen. Streamer: We werken aan wegen waarbij fietsers en voetgangers centraal staan in het verkeer. Integraal Huisvestingsplan 2023 – 2027 Het Integraal Huisvestingsplan werd in juni 2023 voor het eerst besproken in de gemeenteraad. De potentiële locaties in het plan voor uitbreiding van scholen konden toen (nog) niet rekenen op draagvlak bij alle fracties. Hierop volgden discussies in Beraad en Advies om voor de twee beoogde locaties van de Julianaschool en Don Boscoschool een Quick scan te laten uitvoeren en deze te presenteren in Beraad en Advies. In december 2023 is gekozen voor een permanente locatie voor uitbreiding van de Don Boscoschool.

De keuze tot de definitieve locatie voor de Julianaschool volgt naar verwachting in 2024. Locatie voor permanente uitbreiding Don Boscoschool De gemeenteraad koos de Veerhuys locatie voor permanente uitbreiding van de Don Boscoschool. Kort na dit besluit is gestart met de voorbereidingen, zoals de aankoop van de grond en het opstellen van een programma van eisen. Het is de verwachting dat de nieuwe school (uitbreiding) begin 2027 wordt opgeleverd.

-6-

Streamer: Passend onderwijs is een belangrijk uitgangspunt in het collegewerkprogramma. Woonzorgvisie In 2023 werd gewerkt aan de wonen-welzijn-zorgvisie. Er werd informatie opgehaald bij de deelnemers van het WWZ Beraad (Wonen, Welzijn, Zorg), waarna een eerste concept volgde. Deze werd beeldvormend besproken in beraad en advies Welzijn in september 2023. Het college van b en w nam hierna een besluit over de visie. De agendacommissie schoof de besluitvorming over de visie door. Inmiddels heeft de gemeenteraad de visie in februari 2024 vastgesteld. De gemeente en partners werken momenteel aan de uitvoeringsplannen. Deze worden de gemeenteraad na de zomer van 2024 ter kennisgeving toegestuurd. De wonen-welzijn-zorg visie heeft veel raakvlakken met de woonvisie. Het is belangrijk dat de twee visies op elkaar aansluiten om daadkrachtig te kunnen zijn. Denk aan bijvoorbeeld woningen voor ouderen en mensen die zorg nodig hebben. In de wonen-welzijn-zorg visie komt naar voren dat er een tekort is aan geschikte woningen voor ouderen. De woonvisie gaat ook over die woningen. Streamer: Inwoners zijn in staat om (langer) (veilig) thuis te (blijven) wonen. Bestrijding eenzaamheid Organisaties, verenigingen en ondernemers zijn de ‘oren en ogen’ van de samenleving. Zij kunnen eenzaamheid signaleren, verminderen en misschien net dat duwtje in de rug geven dat mensen zelf aanzet tot actie.

Een aantal partijen heeft zich verenigd in de Coalitie tegen Eenzaamheid, om samen eenzaamheid te bestrijden. In Albrandswaard wordt van alles gedaan om sociale contacten te bevorderen en om te zien naar elkaar. Ouderen kunnen bijvoorbeeld op verschillende plekken in de gemeente koffie drinken of meedoen aan activiteiten. Verder is er individuele zorg voor ouderen via huisbezoeken, zijn er maatjesprojecten en zijn er tal van vrijwilligers actief vanuit bijvoorbeeld de kerken of Welzijn Albrandswaard. De Coalitie tegen Eenzaamheid heeft in 2023 wat extra mogelijkheden bedacht om eenzaamheid tegen te gaan. Zo is er intussen het laagdrempelige Signaalpunt Eenzaamheid. In 2024 wordt het Doe Mee boekje uitgebracht, waarin allerlei activiteiten voor ouderen, telefoonnummers en tips staan voor inwoners. Streamer: Albrandswaard heeft een Signaalpunt Eenzaamheid. Dementievriendelijke gemeente Albrandswaard ontving eind 2022 het certificaat ‘Dementie vriendelijke gemeente’. Een dementie vriendelijke gemeente zet zich actief in om mensen met dementie en zijn/haar mantelzorger zo lang mogelijk mee te laten doen aan de samenleving. Om ook in 2023 dementievriendelijk te blijven, is samen met partners ingezet dat zoveel mogelijk inwoners, partners, organisaties, winkeliers of andere betrokkenen: 1. 2. 3. 4.

Dementie kunnen herkennen; Weten hoe ze iemand met dementie kunnen helpen; Met elkaar oog hebben voor wat mensen met dementie nog wél kunnen; Dementie bespreekbaar maken.

Streamer: Inwoners kunnen voor zichzelf zorgen en kijken naar elkaar om.

-7-

Voor een nader gedetailleerd overzicht verwijzen wij u naar bijlage 6 van deze jaarrekening, “Afgeronde speerpunten”. Deze speerpunten zijn tevens terug te vinden bij de “begroting online” via de website van de gemeente Albrandswaard.

-8-

Hoofdlijnen financieel resultaat Financieel resultaat 2023 Om duiding te geven aan het resultaat van de jaarrekening 2023 zullen wij u op hoofdlijnen meenemen in de opbouw van het resultaat en financiële ontwikkelingen in 2023. In het overzicht van baten en lasten staat op een gedetailleerd niveau toegelicht wat de financiële afwijkingen zijn ten opzichte van de begroting 2023 na de laatste wijziging. Na de 2e tussenrapportage 2023 was de verwachting dat we een budgettair resultaat van € -/- 1.286.000 zouden realiseren, en een verwacht totaalresultaat (inclusief reservemutaties) van € -/- 2.412.800. Het uiteindelijke budgettaire resultaat over 2023 komt uit op een positief saldo van € 5.387.142. Dit is het saldo van de uitputting op onze exploitatiebudgetten. Het resultaat na alle reserve- en voorzieningenmutaties is eveneens positief, en komt uit op € 2.974.341. Ieder jaar wordt bij het aanbieden van de jaarrekening voorgesteld restantbudget voor projecten over te hevelen naar het volgende jaar. Wanneer dit niet gedaan wordt, komt de uitvoering van het project in gevaar omdat in het volgende jaar geen budget beschikbaar is. In totaal stellen wij voor om een bedrag van € 1.019.100 beschikbaar te stellen voor jaar overschrijdende projecten, en om € 2.916.300 te storten in onze reserves.

Financiële ontwikkelingen en voorstel resultaatbestemming 2023 In onderstaande tabel worden de afwijkingen ten opzichte van de 2e tussenrapportage 2023 op het niveau van taakvelden vermeld. Dit overzicht is exclusief de impact van de doorbelasting van de BAR-uren tussen de programma's. De impact van de BAR-uren op de begroting en jaarrekening is op totaalniveau € 0,00. Het weglaten van deze interne doorbelastingen zorgt voor een zuiverder beeld van de behaalde resultaten. Specificaties van de taakvelden zijn te zien onder de desbetreffende programma’s. Vervolgens worden de voorstellen voor de resultaatbestemming weergegeven.

-9-

- 10 -

Voorstel resultaatbestemming 2023

Bedrag

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11 12. 13.

Overheveling budgetten Frictiekosten BAR Onderzoek RO Projecten Gebiedsprogramma's Omgevingsvisie Onderzoek Valckenstein Planmatig onderhoud wegen Planmatig onderhoud openbare verlichting Planmatig onderhoud openbare verlichting Opstellen mobiliteitsplan Geluid Gebouw Julianaschool Rhoon Gebouw BBS De Wegwijzer Sportlaan Rhoon Educatieve agenda Dak- en thuisloosheid Totaal overheveling budgetten

-187.800 -169.600 -60.000 -45.000 -150.000 -60.000 -12.700 -85.000 -32.900 -18.600 -90.000 -76.400 -31.100 -1.019.100

1. 2.

Mutaties in reserves Toevoegen overschot Rijksbijdrage in reserve Opvang Toevoegen overschot Duurzame energie in reserve Duurzaamheid Totaal mutaties reserves

-2.706.300 -210.000 -2.916.300

Totaal voorstellen resultaatbestemming

-3.935.400

Dekking

Negatief

-/- is negatief +/+ is positief

Budgettair resultaat Het budgettair resultaat geeft weer in welke mate de exploitatiebudgetten per programma zijn benut. Het programma “overzicht” in de tabel 'Financiële ontwikkelingen 2023' betreft de verantwoording van algemene baten en lasten ter ondersteuning van de uitvoering van alle programma’s (nader toegelicht in het hoofdstuk ‘Niet in voorgaande programma’s verantwoorde baten en lasten’). Na de laatste wijziging van het begrotingssaldo zien wij een positief budgettair resultaat ontstaan. Hoofdzakelijk komt dit door (incidentele) financiële meevallers bij de volgende onderdelen: • Hogere ontvangen algemene uitkering uit het Gemeentefonds; • Hogere baten uit WABO-vergunningen; • Het niet hoeven terugbetalen van de nog niet uitgegeven ontvangen rijksmiddelen ten behoeve van de opvang van Oekraïense vluchtelingen; • De verlaging van de verliesvoorzieningen voor de lopende grondexploitaties, en • Nog niet benutte ruimte voor begrote tegenvallers (ruimte in stelposten). Werkelijk resultaat Om het werkelijke resultaat te bepalen kijken wij ook naar de afwijkingen in de mutaties van reserves (stortingen en onttrekkingen). Voor de mutaties van reserves gelden spelregels die vastgelegd zijn in raadsbesluiten.

Zo geldt voor de reserve Ontwikkelingsprojecten vrije reserve de spelregel dat de aanvulling van verliesvoorzieningen van het grondbedrijf wordt verrekend met deze bestemmingsreserve. Ook liggen er raadsbesluiten om de kosten van projecten te dekken vanuit reserves. Voor een aantal projecten geldt dat deze niet of deels zijn uitgevoerd in 2023. De beschikbare middelen worden dan uiteraard niet, of maar deels uit de reserve gehaald. Per saldo zien we dat er € 1.073.512 minder is onttrokken c.q. meer is gestort in onze

- 11 -

reserves dan we hadden verwacht. Deze ontwikkelingen hebben een negatieve invloed op het werkelijke resultaat. Bovenstaande resulteert in een uiteindelijk, werkelijk behaald resultaat van €2.974.341. Resultaat na resultaatbestemming Het werkelijk behaald resultaat is dus € 2.974.341. De totale voorstellen voor resultaatbestemming bedragen € 3.935.400. Dit leidt tot een resultaat na resultaatbestemming van € -/- 961.058. Voorstellen resultaatbestemming 2023 Ieder jaar wordt bij het aanbieden van de jaarrekening voorgesteld restantbudget voor projecten over te hevelen naar het volgende jaar. Wanneer dit niet gedaan wordt, komt de uitvoering van het project in gevaar omdat in het volgende jaar geen budget beschikbaar is. In totaal stellen wij voor om een bedrag van € 1.019.100 beschikbaar te stellen voor jaar overschrijdende projecten, en om € 2.916.300 te storten in onze reserves. De jaar overschrijdende projecten bestaan uit: 1. Frictiekosten BAR € 187.800 Dit budget is onderschreden doordat het traject eigenlijk pas na plaatsing van personeel (door de BAR-ontvlechting) in het 4e kwartaal gestart is. Veel frictiekosten verwachten we dan ook pas komend jaar (2024) te gaan maken, noodzakelijk om onze organisatie te laten draaien terwijl we nog volop personeel aan het werven zijn. We verzoeken dan ook om het restantbudget door te schuiven naar 2024. 2.

Onderzoek naar bouwlocaties, woonvisie en flexwoningen € 169.600 Op onderdelen van dit budget is in 2023 vertraging ontstaan. Voor het onderzoek naar nieuwe bouwlocaties hangt dat samen met aanvragen die in 2023 zijn gedaan voor Subsidies vanuit de Vliegende Brigade van de provincie Zuid-Holland. De actualisatie van de Woonvisie is in 2023 wel opgestart, maar wordt naar verwachting pas afgerond in het 2e kwartaal van 2024. Het complexe traject naar het realiseren van flexwoningen vordert gestaag, maar heeft in 2023 nog niet geleid tot een concreet plan en bijbehorende exploitatieberekening. Er is sprake van snel wisselende regelgeving, weinig draagvlak voor locaties en een businesscase waaraan de gemeente naar verwachting een flinke bijdrage zal moeten leveren. Voor de genoemde incidentele trajecten is in 2024 nog budget nodig. Wij stellen daarom voor het bedrag van € 169.600 over te hevelen naar 2024, en als volgt te verdelen: € 100.000 voor nieuwe bouwlocaties, € 19.600 voor actualiseren woonvisie en € 50.000 voor onderzoek naar flexwoningen. 3. Vaststellen Omgevingsvisie € 60.000 In 2023 is vertraging ontstaan bij het opstellen van de Omgevingsvisie. De reden daarvoor is dat 2023 in het teken heeft gestaan van besluitvorming over de belangrijkste woningbouwontwikkelingen in Albrandswaard, zijnde de Omloop en Hof van Poortugaal. Het betrof o.a.

besluiten over (ruimtelijke) uitgangspunten, die mede van belang zijn voor de Omgevingsvisie. Het proces voor het vaststellen van een Omgevingsvisie wordt in 2024 verder opgestart. Daarom is het budget nog steeds nodig en verzoeken wij u het bedrag van € 60.000 over te hevelen naar 2024. 4. Onderzoek Valckenstein € 45.000 In verband met de organisatieontwikkeling is er in 2023 geen capaciteit geweest om het onderzoek te verrichten. Het zal daarom in 2024 worden uitgevoerd. Daarom willen we graag het incidentele budget doorschuiven naar 2024.

- 12 -

5. Onderhoud wegen € 150.000 Het asfalteren van de S. v.d Kolklaan is als gevolg van slechte weersomstandigheden (veel regen en lage temperaturen door vorst) doorgeschoven naar 2024. Als gevolg hiervan willen we het in 2023 incidenteel aangevraagde budget van € 150.000 doorschuiven naar 2024. 6. Omvorming openbare verlichting € 60.000 Het omvormen naar Ledverlichting heeft door leveringsproblemen vertraging opgelopen. In plaats van in 2023, worden de werkzaamheden nu in het eerste kwartaal van 2024 uitgevoerd, waardoor het aangevraagde budget voor deze werkzaamheden (€ 60.000) wordt doorgeschoven naar 2024. 7. Schilderwerk masten € 12.700 Door slechte weersomstandigheden is slechts een deel van het schilderwerk van de masten uitgevoerd. Het overige schilderwerk is uitgesteld tot 2024. Daarom wordt voorgesteld om het restantbudget van € 12.700 door te schuiven naar 2024. 8. Opstellen mobiliteitsplan € 85.000 Er staan veel 'projecten' gepland vanuit verkeer, maar bij andere afdelingen was er sprake van onderbezetting waardoor deze projecten niet konden worden uitgevoerd. Het opstellen van het mobiliteitsplan wordt in 2024 uitgevoerd en afgerond. Hiervoor willen we het bijbehorende bedrag van € 85.000 doorschuiven. 9.

Geluid € 32.900 Dit restant bedrag willen we doorschuiven naar 2024 Het gaat om incidenteel budget voor de basis geluid emissie (bge)/tellen/omgevingswet en voor het afronden van het Programma Geluid. 10. Constructiefout boeiborden Julianaschool Rhoon € 18.600 Door vertraging bij de aannemer zal de constructiefout van de boeiboorden in 2024 worden hersteld. Oorspronkelijk waren deze werkzaamheden eind 2023 gepland. Het incidentele onderhoudsbudget van € 18.600 kan worden doorgeschoven naar 2024. 11. Plaatsing noodlokalen BBS De Wegwijzer Rhoon € 90.000 De plaatsing van noodlokalen zal plaatsvinden in 2024, waar dit in eerste instantie in 2023 was gepland. De budgetten voor bouwrijp maken (€ 50.000) en huur van de lokalen (€ 40.000) dienen te worden doorgeschoven naar 2024. 12. Educatieve agenda € 76.400 Het overschot heeft betrekking op het project integrale huisvestingsonderzoek en uitvoering, dat in 2024 doorloopt. We willen het restant van dit incidentele budget graag doorschuiven naar 2024. 13. Dak- en thuisloosheid € 31.100 Het is niet gelukt om een pilot, gelijk aan de pilot in Ridderkerk, uit te breiden naar Albrandswaard. Hierdoor komt het overschot uit op € 31.100. Dit betreft een incidenteel overschot en dient meegenomen te worden naar 2024. De voorgestelde mutaties in de reserves bestaan uit twee delen: 1. Storting in reserve Opvang van € 2.706.300. 2.

Storting in reserve Duurzaamheid van € 210.000.

- 13 -

Reserve Opvang Net als in 2022, willen we ook dit jaar het restant van de ontvangen Rijksbijdrage in de vorig jaar gevormde reserve Opvang storten. Hierdoor reserveren we het geld voor de opvang van specifieke doelgroepen, waardoor het niet ‘verloren gaat’ aan andere zaken. Bovendien vergroot het de financiële mogelijkheden van de gemeente voor toekomstige uitdagingen op dit gebied. Reserve Duurzaamheid Om de reserve Duurzaamheid aan te vullen, wordt voorgesteld om het overschot in de exploitatie in deze reserve te storten. De verwachting is dat er, vanwege de te ontvangen Rijkssubsidie in de komende jaren, minder een beroep zal worden gedaan op de reguliere budgetten. Door het overschot wat als gevolg van deze situatie ontstaat, te storten in de reserve, heeft de gemeente meer financiële slagkracht voor de uitdagingen op het gebied van Duurzaamheid in de toekomst.

- 14 -

2. REKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG Baten per programma Programma

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Baten 1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

605.200

616.500

969.178

352.678

2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie

7.446.800

2.568.200

5.577.896

3.009.696

3 Buitenruimte

729.074

8.691.300

8.906.700

9.635.774

4 Financiën

0

0

33.693

33.693

5 Educatie

175.000

568.900

452.469

-116.431

6 Sport 7 Sociaal Domein

407.900

663.200

781.173

117.973

4.792.700

8.953.600

10.618.458

1.664.858

44.876.900

46.524.900

48.091.117

1.566.217

Overige Baten en Lasten Algemene dekkingsmiddelen Overhead Totaal Baten

27.500

31.800

71.400

39.600

67.023.300

68.833.800

76.231.158

7.397.358

Onttrekkingen

1.021.100

2.655.300

3.127.119

471.819

Totaal baten

68.044.400

71.489.100

79.358.277

7.869.177

Lasten per programma Programma

Primaire begroting 2023

Begroting na wijziging 2023

Werkelijk 2023

Verschil (voordeel is + nadeel is - )

Lasten 1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur

5.308.600

6.652.900

6.648.761

4.139

2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie

8.752.500

3.148.700

3.945.975

-797.275

3 Buitenruimte

17.379.300

18.593.300

18.180.312

412.988

4 Financiën

819.800

798.400

9.409

788.991

5 Educatie

2.701.400

3.937.400

3.475.203

462.197

6 Sport

1.682.200

2.041.400

2.123.236

-81.836

7 Sociaal Domein

20.981.100

25.494.400

26.631.224

-1.136.824

140.400

125.100

591.794

-466.694

Overige Baten en Lasten Algemene dekkingsmiddelen Overhead

7.855.700

8.826.800

9.037.706

-210.906

Vennootschapsbelasting

31.400

426.400

412.884

13.516

Onvoorzien

75.000

75.000

0

75.000

65.727.400

70.119.800

71.056.505

-936.705

126.300

3.782.100

5.327.431

-1.545.331

65.853.700

73.901.900

76.383.936

-2.482.036

Totaal Lasten Stortingen Totaal lasten

- 15 -

Saldo van programma's

Dekking van en naar programma's 2023 in 1.000 EUR

60.000

47.499

50.000 40.000

30.000 20.000 10.000

1.632

24

-10.000

-5.680

-413

-1.342

-3.023 -8.545

-8.966

-20.000

-16.013

Baten

Lasten

Saldo

Toelichting In 2023 bedraagt het saldo van baten en lasten exclusief reservemutaties € 5.174.654 positief. Het uiteindelijke positieve resultaat wordt in 2023 sterk beïnvloed door de reservemutaties. In totaal wordt er € 3.127.119 onttrokken aan de reserves, en € 5.327.431 gestort in de reserves. Dit resulteert in een gerealiseerd resultaat inclusief reservemutaties van € 2.974.341 positief. Hieronder worden puntsgewijs de grote afwijkingen per programma toegelicht met betrekking tot het saldo van baten en lasten. Daarna worden de grootste afwijkingen in de reservemutaties per programma toegelicht. Opvallende afwijkingen lastenkant - De lasten van Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur (programma 1) zijn € 4.139 lager dan begroot, wat vooral veroorzaakt wordt door lagere uitgaven aan de frictiekosten m.b.t. de BAR-ontvlechting, dan begroot. Hier staan hogere lasten met betrekking tot de bestuurskosten tegenover (betreft onder meer een hogere onttrekking uit de voorziening wethouderspensioenen dan begroot). - De lasten van Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie (programma 2) zijn € 797.275 hoger dan begroot, wat met name wordt veroorzaakt door hogere lasten van de marktinitiatieven en de verliesvoorzieningen van de lopende grondexploitaties, en het openen van de nieuwe grex De Omloop.

Hier staan lagere lasten tegenover voor onder meer nog niet-, of nog niet afgeronde, onderzoeken naar het opstellen van een nieuwe Omgevings- en Woonvisie. - Aan programma 3 (Buitenruimte) is in totaal € 412.988 minder uitgegeven dan begroot. Dit komt met name door lagere uitgaven aan het onderhoud van wegen en verlichting, en aan de duurzame energietransitie. Hier staan hogere lasten voor openbaar groen, onderhoud riolering en de storting in de voorziening beklemde middelen afvalstoffenheffing tegenover. - In programma 4 (Financiën) is € 788.991 minder uitgegeven dan begroot, wat voornamelijk komt door de overgebleven ruimte in de stelposten. - In programma 5 (Educatie) is € 462.197 minder uitgegeven; dit wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven aan de SISA-regelingen OAB en NPO. Tevens is het noodlokaal voor basisschool De Wegwijzer nog niet geplaatst. Ook het Peuterwerk heeft beduidend minder gekost dan begroot. Het leerlingenvervoer heeft daarentegen meer gekost

- 16 -

dan vooraf verwacht. - De lasten van Sport (programma 6) zijn € 81.836 hoger uitgevallen dan begroot; dit komt met name door hogere energielasten voor het zwembad, en door hogere lasten voor het onderhoud aan de velden van het sportcomplex Omloopseweg. Hier staat tegenover dat de lasten aan de sporthal in Rhoon lager zijn uitgevallen. - Aan het Sociaal Domein (programma 7) is in totaal € 1.136.824 meer uitgegeven dan begroot. Dit komt voornamelijk door fors hogere uitgaven aan de Wet BUIG (de wet Werk en Bijstand), het Minimabeleid (energietoeslag) en jeugdhulp (GRJR), dan begroot. Aan de WMO is in totaliteit minder uitgegeven. - De overige lasten, onderdeel van het programma 'Niet in voorgaande programma's verantwoorde baten en lasten', zijn € 589.084 hoger uitgevallen dan begroot. Dit komt met name door de lagere rentetoerekening vanuit de activa, als gevolg van een lager renteomslagpercentage. Hierdoor kon er minder rente doorberekend worden dan vooraf verwacht. Daarnaast zijn de lasten voor overhead hoger uitgepakt dan begroot, wat met name komt door een hogere doorbelasting van overhead vanuit de BAR.

Opvallende afwijkingen batenkant - De baten van Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur (programma 1) zijn € 352.678 hoger uitgevallen dan begroot, wat met name komt door de vrijval van een deel van de voorziening voor wachtgeld van voormalig wethouders, en door een hogere doorbelasting van BAR-uren aan de BAR. - De baten van Ruimtelijke Ordening (onderdeel van programma 2) zijn € 3.009.696 hoger uitgevallen dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de gedeeltelijke vrijval van de verliesvoorzieningen voor de grex'en, het openen van de nieuwe grex De Omloop, de vrijval van de voorziening Overhoeken, hogere baten voor de WABO-vergunningen dan verwacht en door hogere baten van de marktinitiatieven. - In programma 3 (Buitenruimte) zijn de baten € 729.024 hoger dan begroot. Dit komt onder meer doordat de afvalstoffenheffing en de begraafplaatsrechten meer hebben opgebracht dan vooraf verwacht. Tevens is de onttrekking uit de voorziening voor de riolering hoger dan begroot. De baten uit het de rioolheffing zijn daarentegen lager uitgevallen dan begroot. - In programma 4 (Financiën) zijn de baten € 33.693 hoger dan begroot. Dit heeft alles te maken met diverse afwikkelingsverschillen en de gedeeltelijke vrijval van de voorziening dubieuze debiteuren.

- In programma 5 (Educatie) is er in totaal € 116.431 minder ontvangen, wat met name wordt veroorzaakt door lagere bijdragen van de SISA-regelingen OAB en NPO. - In programma 6 (Sport) is er in totaal € 117.973 meer ontvangen dan begroot, wat voornamelijk kan worden verklaard door de ontvangsten uit de SPUK-regeling stimulering sport, die niet begroot was. - Het Sociaal Domein (programma 7) heeft in totaal € 1.664.858 meer opgebracht dan begroot. Dit kan met name worden verklaard door de hogere Rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, hogere ontvangsten voor de uitvoering van de wet BUIG, en meer baten vanuit de SPUK-regeling voor de Toeslagenaffaire. - De overige baten, onderdeel van het programma 'Niet in voorgaande programma's verantwoorde baten en lasten', hebben in totaal € 1.605.817 meer opgeleverd dan begroot. Dit kan worden verklaard door de baten uit de algemene uitkering (vanuit de september- en decembercirculaire) m.b.t. Gemeentefonds vanuit het Rijk, en doordat het schatkistbankieren meer rente heeft opgeleverd dan vooraf verwacht. Ook de OZB-opbrengsten niet-woningen zijn hoger uitgevallen. Hier staan echter lagere dividendinkomsten tegenover. Afwijkingen reservemutaties Bij zowel de onttrekkingen als de stortingen zit de grootste afwijking in programma 2; Ruimtelijke ordening, Wonen & Economie.

- In programma 1, Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur, is er € 56.558 minder onttrokken aan de reserves dan begroot. Dit komt met name door lagere uitgaven aan de

- 17 -

overgehevelde jaarbudgetten uit 2022, waardoor er ook minder is onttrokken dan verwacht. De gedane stortingen zijn conform de begroting. - In programma 2, Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie, is er € 749.413 meer onttrokken aan de reserves dan begroot. Hier staat tegenover dat er € 1.555.367 meer is gestort. De afwijkingen hebben nagenoeg alles te maken met het mutatieverloop van de lopende grex'en, die invloed hebben op de algemene reserve en de reserve 'ontwikkelingsprojecten vrije reserve'. De hoogte van de laatst genoemde reserve is aan spelregels onderhevig. Zie voor meer informatie de uitleg in de paragraaf Grondbeleid. - In programma 3, Buitenruimte, is er € 147.100 minder onttrokken aan de reserves dan begroot. Dit komt door de lagere uitgaven aan de overgehevelde jaarbudgetten uit 2022. De gedane stortingen zijn conform de begroting. - In programma 4, Financiën, zijn de onttrekkingen en stortingen conform de begroting verwerkt. - In programma 5, Educatie, is er € 2.800 minder onttrokken aan de reserves dan begroot. Dit komt door de lagere uitgaven aan de overgehevelde jaarbudgetten uit 2022. In dit programma zijn er geen stortingen begroot en/of verwerkt. - In programma 6, Sport, zijn geen onttrekkingen en/of stortingen in reserves van toepassing.

- In programma 7, Sociaal Domein, is er € 71.136 minder onttrokken, en € 10.036 minder gestort in de reserves dan begroot. De lagere onttrekking heeft te maken met lagere uitgaven aan de overgehevelde jaarbudgetten uit 2022, en door een lagere onttrekking uit de reserve innovatie- en preventiesubsidie. De lagere storting komt omdat er niet is gestort in reserve Sociaal deelfonds, omdat deze al de maximale stand heeft bereikt.

- 18 -

3. PROGRAMMAVERANTWOORDING Programma 1 - Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur 1.1 Openbare Orde en Veiligheid Missie In Albrandswaard zorgen we samen met inwoners, ondernemers, organisaties en instellingen voor veilige buurten in de gemeente. We betrekken onze partners bij de totstandkoming van beleid en voeren het samen uit. Initiatieven van inwoners en ondernemers faciliteren we om de veiligheid in de gemeente te versterken. Samen gaan we voor een veilig(er) Albrandswaard! Integraal veiligheidsbeleid Wat willen we bereiken? Overlast en criminaliteit in Albrandswaard vroegtijdig signaleren, voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 1a Samen met onze partners, Eind 2023 Inwoners voelen zich veilig in ondernemers en inwoners een Albrandswaard. jaarlijks actieplan vaststellen. 1b Samen met onze partners, Continu Inwoners voelen zich veilig in ondernemers en inwoners zorgen Albrandswaard. we dat het jaarlijks actieplan wordt uitgevoerd. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Op 20 december 2022 is het actieplan Veilig 2023 door het college vastgesteld. 1b

Er is gestart met de uitvoering van het jaarplan waarbij de volgende acties zijn uitgevoerd: - de keyless entry actie (2x); - het burgemeestersontbijt ondermijning; - het burgemeestersontbijt digitale criminaliteit - integrale bedrijvencontroles (4x); - weesfietsenactie (2x); - escapeboot ondermijning; - integrale DOR/DOL controle; - jachthaven controle; - integrale jongerenactie (2x); - jongerenbijeenkomst; - bijeenkomst woningcoöperaties vastgoedcriminaliteit; - hennepcontainer; - ouderenbijeenkomst financiële veiligheid; - wapen inleveractie.

- 19 -

Extra kosten + FTE in 2023 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Jeugd Wat willen we bereiken? Overlast van jeugd in Albrandswaard voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven klaar 2a Samen met politie en jongerenwerk Continu Vroegtijdig kunnen inspelen op de integrale aanpak (Jeugdoverlast) ervaren overlast. Weten wat er uitvoeren. speelt en dus gericht kunnen handelen.

Extra kosten + FTE in 2023 Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a Er is in 2023 op structurele basis met de politie, jongerenwerk, boa’s en buurtpreventie overlegd om in te zetten op de jongerenoverlast in de gemeente. In het maandelijkse overleg worden signalen en meldingen besproken en afspraken gemaakt welke inzet nodig is. Deze inzet wordt continu gemonitord. Ook worden er afspraken gemaakt over de inzet van maatregelen die nodig zijn om de jongerenoverlast te beperken. Bijvoorbeeld de brieven die verzonden zijn vanuit de burgemeester, de inzet van de mobiele camera unit en het samenscholingsverbod.

- 20 -

Inbraken & diefstallen Wat willen we bereiken? Het gevoel van veiligheid vergroten door een betere (meer) zichtbaarheid van toezicht en handhavers op straat. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2023 3a We doen mimimaal 4x per jaar Continu Inwoners weten hoe zij hun Binnen begroting. preventieve acties om inwoners en eigen veiligheid in en rondom ondernemers te informeren over het hun woning kunnen vergroten. voorkomen van inbraken en diefstallen. 3b

Samen met de politie zetten we acties in op de hotspots in de gemeente.

Continu

Het aantal inbraken en diefstallen is blijvend lager.

Binnen begroting.

3c

Cameratoezicht bij metrostations.

Continu

Het aantal meldingen van fietsendiefstal verlagen.

Binnen begroting.

3d

Zichtbaarheid handhaving vergroten op Continu basis van signalen; opstellen jaarplan, extra inzet BOA's en samenwerking partners versterken.

Vergroten zichtbaarheid handhavers voor inwoners.

Binnen begroting.

3e

We bespreken regelmatig de veiligheid Continu en het veiligheidsgevoel rond de klinieken. We werken samen met Antes, Fivoor, politie en onwonenden o.a. via de klankbordgroepen.

Inwoners in de omgeving van de Binnen begroting. klinieken in Albrandswaard voelen zich voldoende veilig.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 3a In maart 2023 is de keyless entry actie gehouden waarbij inwoners keyless entry hoesjes konden ophalen bij de balie van de gemeente Albrandswaard. Deze hoesjes zorgen ervoor dat keyless autodiefstal wordt voorkomen. Tevens werden door de BOA's en de Politie flyers uitgedeeld om inwoners hierop te attenderen. In augustus 2023 is de buurtkaartenactie gehouden om inwoners te informeren hoe woninginbraak tegen te gaan. Buurtkaarten konden opgehaald worden bij de balie van de gemeente Albrandswaard en bij Buurtpreventie. Uit het Gezamenlijk Veiligheidsbeeld blijkt een daling van enkele categorieen misdrijven, namelijk: diefstal/inbraak bij bedrijven (van 12 in 2021 naar 7 in 2022) en diefstal/inbraak in garages, schuren en tuinhuizen (van 15 in 2021 naar 5 in 2022). In verband met de grote belangstelling voor de keyless entry hoesjes is een tweede actie gehouden tijdens de week van de veiligheid. Op 29 november 2023 is nog een bijeenkomst Veilig wonen gehouden waar de Politie een presentatie heeft gegeven over onder andere het voorkomen van woninginbraak. Tijdens deze bijeenkomst zijn er tijdsschakelaars uitgedeeld om woninginbraak te voorkomen. 3b De gemeentelijke toezichthouders hebben de hotspots dagelijks meegenomen in de reguliere surveillance. Deze hotspots worden in overleg met de politie bepaald en gemonitoord.

De gemeentelijke toezichthouders en de Politie werken samen in de integrale aanpak waarbij gericht wordt ingezet op (jeugd)overlastlocaties. 3c

3d

3e

Het cameratoezicht bij de metrostations is in 2023 operationeel geworden. Uitkijken vindt plaats door Stadstoezicht Rotterdam. Het Aanwijzingsbesluit Cameratoezicht metrostation Rhoon en Poortugaal 2023-2024 is op 29 augustus 2023 vastgesteld. Op 20 december is het Jaarplan 2023 team BOA door het college vastgesteld. In het eerste kwartaal van 2023 heeft een handhavingstraject nabij alle basisscholen in Albrandswaard plaatsgevonden. Deze actie heeft bijgedragen in de zichtbaarheid van de BOA's. Tevens hebben in het 1e en 2e kwartaal meelooprondes plaatsgevonden waarbij raadsleden inzicht kregen in het werk van de BOA's. In de week van de veiligheid zijn de BOA's aangesloten bij verschillende acties zoals de messen inleveractie en de ouderenbijeenkomst. Verder is door de BOA's een tweede weesfietsenactie gehouden. Deze acties dragen allemaal bij aan de zichtbaarheid van de BOA's in de gemeente Albrandswaard. Zeer recent is heeft er vanuit de crisisbeheersing een gezamenlijk oefening plaatsgevonden met Fivoor en de hulpdiensten. Dit onderwerp is een vast agendapunt van het bestuurlijk overleg met Antes en Fivoor. In februari, april, juni en oktober 2023 heeft de gemeente deelgenomen aan de klankbordgroep van Antes. In deze klankbordgroep nemen zowel de Politie, Antes, omwonenden, alsmede de gemeente deel.

In augustus 2023 heeft de gemeente deelgenomen aan een omwonendenbijeenkomst georganiseerd door Antes en Fivoor gezamenlijk. Op 11 oktober 2023 is een buurtent geplaatst om met inwoners in gesprek te gaan over de veiligheid en het veiligheidsgevoel rondom het Antesterrein. Hieraan namen deel: Antes, Fivoor, Politie en Woningbouwvereniging Poortugaal. Tijdens deze bijeenkomst hebben we een tiental omwonenden gesproken.

- 21 -

Kliniek Poortugaal Wat willen we bereiken? Perspectief bieden aan personen met multi-problematiek en overlast terugdringen van personen met complexe problematiek, waaronder verward gedrag. Extra kosten + Wat is het streven Wanneer is het Wat gaan we doen FTE in 2023 klaar Binnen begroting. Goed toegankelijke zorg en Continu 4a Bevorderen van de samenwerking hulpverlening, vroegsignalering tussen de zorg- en van problematiek en minimale veiligheidspartners door actieve overlast voor de participatie en regie in netwerk. Albrandswaardse samenleving. 4b

Terugdringen van overlast door personen met verward gedrag.

Eind 2023 Opstellen van een integrale aanpak waarin rollen, verantwoordelijkheden, taken en de wijze van samenwerking zijn vastgelegd. Opstellen van convenant tussen de partners.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 4a Wij hebben in 2023 gesprekken met het netwerk van lokale en regionale zorg- en veiligheidspartners gevoerd om te zorgen voor tijdige signalering van problematiek en inzet van hulpverlening om veiligheid in de samenleving te waarborgen. Er is een intensieve samenwerking tussen Team Openbare Orde en Veiligheid, het Lokaal Zorgnetwerk, Politie en Antes om (dreigende) escalatie van complexe casuïstiek te voorkomen. Op 14 september heeft de VAR een leerhuis Zorg en Veiligheid georganiseerd op het gemeentehuis van Albrandswaard. De burgemeester was daar één van de sprekers vanwege haar regioportefeuille Zorg & Veiligheid. 4b

Eind 2022 zijn we gestart met de integrale aanpak Zorg en Veiligheid en in 2023 is deze gecontinueerd. Dit houdt in dat we op diverse thema’s cijfers en knelpunten inventariseren om verbeterpunten op onder andere het gebied van samenwerking te adviseren. Het doel is te komen tot een integrale aanpak Zorg en Veiligheid. Op 4 april is een inventarisatie verbeterpunten verbinding Zorg en Veiligheid aan het college aangeboden en is de raad middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Op dit moment wordt uitvoering gegeven aan de adviezen om de aanpak Zorg & Veiligheid te verbeteren. Bovendien is er vanaf 1 november 2023 een regionale kwartiermaker Zorg en Veiligheid aangesteld door de Gemeente Albrandswaard. Deze kwartiermaker zal in de regio Rotterdam-Rijnmond de samenwerking op Zorg en Veiligheid in kaart brengen en borgen. Hiervoor zal hij een subsidieaanvraag doen namens de regio bij ZonMW.

- 22 -

Ondermijning Wat willen we bereiken? Zien en gezien worden is het motto bij ondermijning. We voorkomen dat criminelen of criminele organisaties (on)bewust worden gefaciliteerd bij criminele praktijken. We gaan verweving van de onder- en bovenwereld tegen. Wat gaan we doen 5a

Door voorlichting vergroten we de bewustwording onder bewoners en ondernemers.

5b

Kennisontwikkeling door, en samenwerking met, bijzondere partners zoals RIEC, Douane, DCMR en CCC.

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Continu

Voldoende kennis en ervaring voor de lokale aanpak van ondermijning.

Bewustwording vergroten over ondermijning en het voorkomen van onbewuste verweving of onbewust faciliteren.

Extra kosten + FTE in 2023 Binnen begroting.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 5a Op 18 januari 2023 heeft een burgemeestersontbijt met als thema ondermijning plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst zijn ondernemers bijgepraat over wat ondermijning is, hoe ze ondermijning kunnen herkennen en hoe ze signalen van ondermijning kunnen melden. Op 16 juni 2023 is de escapeboot aangemeerd in de jachthaven van Rhoon. De escapeboot is ingezet om bij ondernemers en gebruikers van de jachthaven bewustwording te creëren en te leren hoe ze verdachte situaties kunnen herkennen en melden. In de week van de veiligheid zijn verschillende bijeenkomsten georganiseerd op het gebied van ondermijning. Op 9 oktober heeft een ouderenbijeenkomst plaatsgevonden met als thema Financiële Veiligheid. Verder heeft er op 11 oktober een tweede burgemeestersontbijt plaatsgevonden met als thema digitale criminaliteit. Tenslotte heeft op 12 oktober de Hennepcontainer onder het gemeentehuis gestaan om inwoners te informeren over de gevaarzetting van een hennepkwekerij. 5b

Tussen de gemeente en het RIEC zijn werkafspraken gemaakt, welke in 2023 zijn vastgesteld. Deze afspraken zullen ieder jaar worden geëvalueerd. In verschillende overleggen wordt samengewerkt met deze bijzondere partners. Zo vindt op casusniveau kennisdeling plaats met het RIEC. Daarnaast zoeken we de samenwerking met onder andere de DCMR, Politie, ROBT, RDW etc. voor de voorbereiding en de uitvoering van de integrale bedrijvencontroles.

- 23 -

1.2 Algemeen Bestuur Missie Albrandswaard levert dienstverlening aan inwoners, instellingen en bedrijven op de plekken en momenten waarop daar behoefte aan is. Moderne technologie wordt ingezet om de mogelijkheden van persoonlijke dienstverlening te vergroten. Communicatie Wat willen we bereiken? Heldere, duidelijke en herkenbare communicatie met onze inwoners. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2023

1a

We zoeken inwoners op. We organiseren ontmoetingsmomenten, fysiek en digitaal. Inwoners worden voorafgaand aan besluitvorming betrokken, bij de start van elke ontwikkeling worden inwoners geïnformeerd.

Continu

Inwoners weten welke belangrijke ontwikkelingen er zijn in Albrandswaard en hebben het gevoel dat ze tijdig worden betrokken. Inwoners vinden dat ze actief en op tijd betrokken worden bij zaken die hen aangaan.

Binnen begroting.

1b

Bij de start van een participatieproces starten we een campagne gericht op de doelgroep, zodat inwoners tijdig op de hoogte zijn van de ontwikkeling en de mogelijkheid om te participeren.

Eind 2023

Ondersteunen participatie. Mensen weten wanneer ze op wat voor manier betrokken worden.

Binnen begroting.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Het college heeft in januari 2023 met een nieuwe en frisse blik gekeken naar de communicatiestrategie. Belangrijke kernwaarden die het college in deze bestuursperiode hanteert zijn: Nabijheid, Ondernemend, Integraliteit, Betrouwbaarheid en Samenwerking. De inzet van het college in deze bestuursperiode is om actief samen te werken met stakeholders zoals inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Vanuit drie belangrijke kernboodschappen te weten: In Albrandswaard is iedereen van waarde, samen werken wij aan een veilig Albrandswaard en we bouwen en investeren in een duurzaam en bereikbaar Albrandswaard en koesteren onze groene omgeving communiceren wij met onze inwoners. Bij het inrichten van de nieuwe website die in maart 2023 live gegaan is, is de mogelijkheid ingebouwd om over onderwerpen op een snelle en laagdrempelige manier inwoners te raadplegen. 1b

Niet ieder onderwerp leent zich voor een intensief participatieproces. Bij ieder voorstel zullen wij in deze bestuursperiode aangeven op welke wijze het participatieproces wordt vormgegeven. Dit speerpunt heeft een relatie met de speerpunten die zijn genoemd onder het onderdeel “Wijkregie”.

- 24 -

Wijkregie Wat willen we bereiken? Inwoners van Albrandswaard zijn bereid een bijdrage te leveren aan hun wijk of buurt. Inwoners zijn bereid om mee te praten over vraagstukken waarbij de gemeente om de mening van haar inwoners vraagt. Inwoners weten wijkregie te vinden. Extra kosten + Wat is het streven Wanneer is het Wat gaan we doen FTE in 2023 klaar Binnen begroting. Definitie bepalen en de meerwaarde Eind 2023 2a Onderzoek doen naar gelote communiceren van de dorpskernraad. participatiemogelijkheden. Daarnaast doen we onderzoek naar de onderwerpen die geschikt zijn voor deze vorm van participatie. 2b

Meer Albrandswaarders doen mee, onder dit motto dagen we onze inwoners uit om een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid in hun wijk.

Eind 2024

Binnen begroting. In 2024 zijn er minimaal zes bewonersinitiatieven geweest die (financieel) ondersteund zijn.

Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 2a In het eerste en tweede kwartaal van 2023 is er een behoefteanalyse geweest voor deelname aan een gelote dorpskernraad. Er zijn gesprekken geweest met organisaties en gemeenten die hier ervaring mee hebben. Ook is er in de burgerpeiling ‘Waar staat je gemeente’ vragen opgenomen over de manier waarop onze inwoners willen participeren. Uit de gesprekken en onderzoeken blijkt dat onze inwoners een bijdrage willen leveren aan maatschappelijke vraagstukken en beleid. Zij willen dit op een laagdrempelige manier doen waar weinig tijd in zit. Het onderzoek toont aan dat er momenteel geen draagvlak is voor het vormen van een gelote dorpskernraad. Hiermee stopt het onderzoek en is dit speerpunt voltooid. 2b