Document · PDF

8. 2025-039727 Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2026 Albrandswaard.pdf

Gemeenteraad AW 7 juli 2025, gemeente AlbrandswaardBij agendapunt: 7: Ingekomen stukken16.950 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorstel Onderwerp: Voorjaarsnota 2026 Albrandswaard

College van burgemeester en wethouders 3 juni 2025

Portefeuillehouder Mario Bianchi Opsteller: van der Stoel Rob

Zaaknummer 2025-039727

Openbaar

Geadviseerd besluit 1. De uitgangspunten van de Voorjaarsnota 2026, genoemd in hoofdstuk B - Kaders Programmabegroting 2026-2029, vast te stellen en als kader te beschouwen voor de Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. 2. De ombuigingen, genoemd in hoofdstuk H - Ombuigingen en in detail in Bijlage 2 De Ombuigingengids, per programma vast te stellen en te laten verwerken in de Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029, te weten de totaalbedragen 2026 per programma: A. Programma 1 Openbare Orde & Veiligheid en Algemeen € 425.000,Bestuur: B. Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Wonen en Economie: € 64.000,C. Programma 3 Buitenruimte: D. Programma 4 Financiën: E. Programma 7 Sociaal Domein: Totaal 2026:

€ 215.000,€ 379.000,€ 939.000,€ 2.022.000,-

Raadsvoorstel Inleiding Voor u ligt de Voorjaarsnota 2026 waarin alle relevante ontwikkelingen zowel beleidsmatig als cijfermatig zijn opgenomen, inclusief een geactualiseerde ombuigingengids en een bijgewerkt financieel 10-jaars perspectief. Verder bevat de Voorjaarsnota 2026 de kaders die u ons gaat meegeven voor het opstellen van de Programmabegroting 2026. We schetsen in deze Voorjaarsnota ook ontwikkelingen van lopende zaken en doen voorstellen voor (voorlopige) continuering hiervan. Daarnaast stellen wij u een reeks van rekenkundige uitgangspunten voor die voor de opstelling van de Programmabegroting 2026 van wezenlijk belang zijn, bijvoorbeeld loon- en prijsstijgingen in combinatie met rente- en inflatiepercentages. We hebben in deze Voorjaarsnota 2026 de uitkomsten van de Meicirculaire 2025 direct verwerkt. Dit geeft u de meest actuele en juiste inzichten in de financiële ontwikkelingen. Het college heeft opdracht gegeven om te komen tot een sluitende begroting voor 2026, waarmee de provincie als toezichthouder kan instemmen. Samengevat is het zorgen voor een sluitende meerjarenbegroting een opgave van formaat, waarvoor uw raad en ons college gezamenlijk staan. Een uitdaging die we met veel energie en vertrouwen aangaan. Beoogd effect Het doel van de Voorjaarsnota 2026 is kaders te stellen voor de Programmabegroting 2026 en haar meerjarenraming 2027-2029.

Argumenten 1.1 Om de Programmabegroting 2026 op te stellen is het nodig om vooraf kaders vast te stellen. Hiermee wordt duidelijkheid verschaft binnen welke kaders het beleid en de gemeentelijke taken worden vormgegeven en uitgevoerd. 2.1 Ondanks dat de meicirculaire enkele positieve cijfers geven, zorgt dat enkel voor een minder negatief resultaat de eerste twee jaar. Het ravijnjaar is daarmee twee jaar opgeschoven. De ombuigingen zijn dus nog nodig om een structureel sluitende begroting te kunnen opstellen. Overleg gevoerd met N.v.t. Kanttekeningen 1.1 De financiële gevolgen voor de Programmabegroting 2026 zijn niet exact te voorspellen. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 wordt duidelijk hoe de uitgangspunten exact uitpakken voor de financiële opstelling van Albrandswaard. Nieuwe informatie over financiële risico’s in relatie tot de exploitatiebudgetten en het weerstandsvermogen kan nog tot andere inzichten en uitkomsten leiden. Uitvoering/vervolgstappen Raadsavond 16 juni, Commissie P&C 30 juni en Raadsvergadering 7 juli 2025. Financiën Voorjaarsnota 2026. De Voorjaarsnota 2026 geeft het financieel perspectief voor de komende jaren. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 kijken wij kritisch naar welke budgetten, dan wel opbrengsten, reëel bijgesteld kunnen of moeten worden.

Het vertrekpunt voor de concept begroting 2026 is het onderstaand "financieel perspectief begroting 2026".

2/4

Inclusiviteitstoets N.v.t. Communicatie/participatie na besluitvorming Na vaststelling verzending naar de Provincie vóór 15 juli 2025.

Bijlagen 1. Bijlage 1. Voorjaarsnota 2026 Albrandswaard. 2. Bijlage 2. Ombuigingengids 2026 versie VJN Albrandswaard

3/4

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Voorjaarsnota 2026 Albrandswaard

Gemeenteraad: 13 oktober 2025

Zaaknummer:

De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 3 juni 2025, gelet op

;

BESLUIT: 1. De uitgangspunten van de Voorjaarsnota 2026, genoemd in hoofdstuk B - Kaders Programmabegroting 2026-2029, vast te stellen en als kader te beschouwen voor de Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029.

2. De ombuigingen, genoemd in hoofdstuk H - Ombuigingen en in detail in Bijlage 2 De Ombuigingengids, per programma vast te stellen en te laten verwerken in de Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029, te weten de totaalbedragen 2026 per programma: A. Programma 1 Openbare Orde & Veiligheid en Algemeen € 425.000,Bestuur: B. Programma 2 Ruimtelijke Ordening, Wonen en Economie: € 64.000,C. Programma 3 Buitenruimte: D. Programma 4 Financiën: E. Programma 7 Sociaal Domein: Totaal 2026:

€ 215.000,€ 379.000,€ 939.000,€ 2.022.000,-

4/4

VOORJAARSNOTA 2026.

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................................2 Voorwoord. .............................................................................................................3 A. Financiële Uitgangspositie .................................................................................4 Algemene financiële kaders. ........................................................................... 4 Financieel perspectief begroting 2026............................................................. 5 B. Kaders Programmabegroting 2026-2029. ........................................................... 6 Kaderstelling programmabegroting 2026. ....................................................... 6 Toelichting en financiële gevolgen van kaderstelling. ..................................... 7 Financiële aspecten B. Rekenkundige en algemene kaders........................... 8 C.Actuele en Autonome Ontwikkelingen. ............................................................. 10 Financiële aspecten C. Actuele en autonome ontwikkelingen. ..................... 14 D.Bedrijfsvoering. .................................................................................................15 Financiële aspecten D. Bedrijfsvoering. ........................................................ 15 E. Investeringen onvermijdelijk.

............................................................................. 16 Financiële aspecten E. Investeringen onvermijdelijk. .................................... 16 F.Gevolgen Gemeentelijk Belastingbeleid. ........................................................... 17 Financiële aspecten F. Gevolgen gemeentelijk belastingbeleid. ................... 17 1. Afvalstoffenheffing. ....................................................................................17 2. Rioolheffing................................................................................................17 3. Onroerende zaakbelasting. ....................................................................... 17 G.Budgetten gewenst. ..........................................................................................18 Financiële aspecten G. Budgetten gewenst. ................................................. 18 H.Ombuigingen. ....................................................................................................19 Financiële aspecten H. Ombuigingen............................................................ 19 Bijlage 1. Financieel 10-jaars perspectief. ............................................................ 20

Voorwoord. Voor u ligt de Voorjaarsnota 2026. U vindt hierin de plannen voor de komende jaren en een overzicht van de financiële situatie. Zo krijgt u een duidelijk beeld van waar we nu staan en welke richting we op willen. In deze nota kijken we niet alleen naar volgend jaar. Er wordt ook vooruitgekeken naar de langere termijn: de komende tien jaar. Dit noemen we het 10-jaars perspectief. Door verder vooruit te kijken, wordt duidelijk wat de gevolgen zijn van de keuzes die we vandaag maken. Zo kunnen goede beslissingen worden genomen, niet alleen voor nu, maar ook voor later. Er zijn ontwikkelingen buiten de gemeente die invloed hebben op onze begroting. Denk aan nieuwe wetten, besluiten van het Rijk of veranderingen in de economie. In deze nota leggen we uit wat dat betekent voor onze financiële situatie. In het bijgevoegde raadsvoorstel leest u hoe we samen met u als gemeenteraad werken aan een sluitende begroting voor 2026. Deze begroting moet voldoen aan de eisen van de provincie. Ook leest u welke kaders en uitgangspunten u als raad gaat meegeven voor het opstellen van de Programmabegroting 2026. Daarnaast geven we een overzicht van lopende projecten. We beschrijven de stand van zaken en doen voorstellen om een aantal projecten (voorlopig) voort te zetten. Verder staan in deze nota de belangrijkste financiële aannames, zoals loon- en prijsstijgingen, rente en inflatie.

De nieuwste cijfers uit de meicirculaire 2025 zijn al verwerkt. Het maken van een sluitende begroting – voor nu én voor de komende tien jaar – is niet eenvoudig. Maar het is wel nodig. Alleen samen met u als raad kan deze opgave worden opgepakt. Met betrokkenheid en vertrouwen werken we aan een stabiele toekomst voor onze gemeente. Het college van Albrandswaard Juni 2025

A. Financiële Uitgangspositie Zoals al in het voorwoord aangegeven dient dit document tot kaderstelling voor het opstellen van onze begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029. Kaders zijn zowel beleidsuitgangspunten als rekenkundige kaders (parameters).

Algemene financiële kaders. Algemeen kader is dat de gemeentefinanciën een solide basis vormt voor het gemeentelijk beleid en de gemeentelijke ambities. Beleid en ambitie zullen aan de voorkant aan dit principe worden getoetst. Eventuele tekorten die in programma’s van de begroting ontstaan, of extra uitgaven die moeten worden gedaan, dienen in eerste aanleg ook binnen het programma zelf te worden opgelost. Het weerstandsvermogen van de gemeente Albrandswaard dient voldoende te blijven gezien alle financiële onzekerheden waarmee wij als gemeente mee te maken hebben. Deze financiële onzekerheden zijn ook niet altijd goed te kwantificeren. De bestemmingsreserves dekken specifieke risico’s af, maar niet allemaal. Op 31 december 2024 bedraagt de algemene reserve afgerond € 15 miljoen voor resultaatbestemming van de jaarrekening 2024. Een ruim voldoende reservepositie blijft de komende jaren een belangrijk aandachtspunt.

Financieel toezichtkader van de provincie. In de begrotingscirculaire hebben Gedeputeerde staten de volgende uitgangspunten aangegeven waar de begroting 2026 aan moet voldoen om voor repressief toezicht in aanmerking te blijven komen. 1. De begroting 2026 dient structureel en reëel in evenwicht te zijn of, als dat niet het geval is, dient de meerjarenraming aannemelijk te maken dat dit evenwicht in 2029 uiterlijk tot stand wordt gebracht. 2. De vastgestelde jaarrekening 2024 en de begroting 2026 dienen tijdig, respectievelijk voor 15 juli en voor 15 november aan Gedeputeerde staten te zijn toegezonden. Naast deze uitgangspunten geldt ook dat de jaarrekening 2024 structureel en reëel in evenwicht moet zijn. Als dit niet het geval is zal het structureel tekort worden betrokken bij het onderzoek van de begroting 2026. Dat betekent dat in de jaarrekening inzicht moet worden gegeven in het structurele en incidentele aandeel van het tekort. Met het ‘structureel en reëel evenwicht” in bovenstaande punten wordt bedoeld dat in de begroting de structurele lasten zijn gedekt door structurele baten en dat er sprake is van realistische ramingen.

Financieel perspectief Voorjaarsnota 2026. Het vertrekpunt voor de voorjaarsnota 2026 wordt gevormd door de bijgestelde begroting 2025-2028 aangevuld met jaarschijf 2029 en besluitvorming welke na vaststelling van de begroting 2025 en jaarrekening 2024 heeft plaatsgevonden. In onderstaande tabel wordt een financiële samenvatting gegeven van deze voorjaarsnota.

Financieel perspectief begroting 2026 Omschrijving

2026

Meerjarig perspectief van de Begroting 2025

-3.801.100 -3.993.800 -3.062.100 -2.980.900

Structurele gevolgen 2e tussenrapportage 2024 Aanpassingen MPO 2025 Structurele effecten 1e tussenrapportage 2025

Stand na 1e tussenrapportage 2025 Gevolgen meicirculaire 2025

2027

2029

-14.600

6.700

13.200

21.200

-2.000

-73.300

156.700

164.700

2.043.700

-3.882.300 -3.838.500 -2.890.800

-953.800

1.897.400

Uitgangspunt voorjaarsnota 2026:

2028

1.705.400

584.600

686.500

-1.984.900 -2.133.100 -2.306.200

-267.300

B. Rekenkundige en algemene kaders.

465.100

296.800

5.000

-1.147.100

C. Actuele en Autonome ontwikkelingen.

-225.300

642.000

-65.700

-312.500

D. Bedrijfsvoering.

-199.300

-201.100

-155.600

-23.300

-46.700

67.400

174.800

340.700

801.700

2.022.000

1.935.000

1.855.000

2.129.900

2.847.500

1.956.100

994.800

145.000

714.400 -350.100 727.500

E. Investeringen (Onvermijdelijk).

F. Gevolgen gemeentelijk belastingbeleid.

G. Gewenste budgetten.

H. Ombuigingen.

Saldo Voorjaarsnota 2026:

Saldo meerjarenperspectief:

Voor het lange termijn overzicht verwijzen wij u naar Bijlage 1 het 10-jaars perspectief.

B. Kaders Programmabegroting 2026-2029. Het ontwerpproces van de Programmabegroting 2026-2029 start met het aangeven van de kaders door de raad.

Kaderstelling programmabegroting 2026. Als basis voor het ontwerp van de primitieve Programmabegroting 2026-2029 stellen wij voor de volgende kaders te hanteren: a. Vertrekpunt voor de concept- Programmabegroting 2026-2029 is het saldo van de begroting 2025 met inachtneming van de uitkomsten van de voorjaarsnota. b. Wij verwerken de gevolgen van de actuele financiële ontwikkelingen rondom de producten en het meerjaren investeringsprogramma en voeren reële ramingen op. c. Het beroep op het gemeentelijk weerstandsvermogen (algemene reserve) om tekorten in de exploitatie te dekken dient zo beperkt mogelijk te blijven. d. Wij hanteren bij de opstelling van de begroting de rekenkundige waarden zoals hieronder opgenomen in tabel A en B. Tabel A Jaar Woningvoorraad per 1-1* Inwoners per 1-1** 2026 2027 2028 2029

10.819 10.962 11.198 11.709

26.660 26.908 27.487 28.741

* Bron: Planmonitor Ruimte. ** Bron: Inwoners doorberekend naar woningvoorraad en gemiddelde huishoudensgrootte Albrandswaard volgens het CBS.

Tabel B Omschrijving Prijsontwikkeling: Inflatiecorrectie CAO-loon indexering Subsidies: Compensatie instellingen voor prijs- en loonontwikkelingen Gemeenschappelijke regelingen: Individuele begrotingen volgen per GR, anders: Brief kring gemeentesecretarissen, max. index: Mutaties gemeentelijke tarieven: Onroerende zaakbelastingen (opbrengst) Leges etc. Inkomsten uit verhuur Afvalstoffenheffing kostendekkend (kd) Rioolrecht kostendekkend (kd) Begraafplaatsen niet kostendekkend (nkd) Financiering: Rente nieuwe financieringen (Jaarrekening 2024) Gemeentefondsuitkering (circulaire)

2026 2,1% 2,0% 2,1%

5,2% 3% 3% 3% kd kd nkd 2,50% Mei 2025

Toelichting en financiële gevolgen van kaderstelling. Inflatiecorrectie. In het centraal economisch plan 2026 van het CPB wordt de inflatie (prijs overheidsconsumptie conform meicirculaire 2025) voor 2026 gesteld op 2,1%. Voor de ontwikkeling van de CAO lonen 2026 hanteren we het cijfer “Loonvoet sector overheid” uit de meicirculaire 2025 van het gemeentefonds van 2,0%. Index subsidies. In de subsidieverordening is geregeld dat gesubsidieerde instelling compensatie krijgen voor de (loon)kosten verbonden aan de ontwikkelingen van de CAO ’s per sector. Hiervoor wordt de prijs overheidsconsumptie conform meicirculaire 2025 van 2,1% gehanteerd. Hierbij plaatsen we de kanttekening dat in sommige sectoren waarmee wij in onze begroting te maken hebben, de ontwikkelingen in de CAO ’s uitstijgen boven dit percentage en we voor het provinciale toezicht verplicht zijn hun ingediende begroting te volgen. Index gemeenschappelijke regelingen. Voor de GR ’en regio Rotterdam – Rijnmond en NRIJ wordt jaarlijks een (raads)besluit genomen om de berekeningssystematiek van de financiële werkgroep van de Kring van gemeentesecretarissen te volgen. Deze komt uit op 5,2%. Dit zijn indicaties, indien beschikbaar worden de cijfers vanuit (concept) kadernota’s en begrotingen van de GR ’en gehanteerd; en worden uiteindelijk de cijfers uit de vastgestelde begroting van de desbetreffende GR ’en gevolgd.

Index gemeentelijke tarieven. Voor de gemeentelijke heffingen geldt het uitgangspunt van kostendekkend. Voor de leges en inkomsten uit verhuur geldt een tariefstijging van 3%. De onroerende zaakbelasting (OZB) wordt toegelicht in onderdeel F van deze voorjaarsnota. Rente. De marktrente voor het te berekenen financieringstekort wordt gebaseerd op een 20-jarige lening met lineaire aflossing: 2,5%. Als uitgangspunt hanteren wij in deze voorjaarsnota een rente van 2,5% meerjarig voor nieuw af te sluiten leningen vanaf 2025. Investeringen 2026-2029. Voor de begroting 2026 wordt volgens het vigerende beleid van de nota Activabeleid gemeente Albrandswaard een investeringslijst 2026-2029 opgesteld. Een realistische planning van deze investeringen moet leiden tot een evenwichtige spreiding over de planperiode. De kapitaallasten zijn gerekend vanaf 1 januari van het jaar ná oplevering van de investering. Reële productramingen. Bij het opstellen van de begroting 2026 worden eventuele taakstellingen vanuit het verleden beoordeeld op haalbaarheid. Ramingen voor producten en taakvelden dienen reëel te zijn gelet op de opgaves en activiteiten die bekostigd moeten worden.

Financiële aspecten B. Rekenkundige en algemene kaders. Ontwikkeling

Omschrijving

Structurele gevolgen 2027 2028

2026 Inflatie 2,1% meicirculaire 2025.

Financiële gevolgen prijs overheidsconsumptie CpB. Financiële gevolgen prijs overheidsconsumptie CpB.

2029

-68.600

-61.200

-52.600

-301.600

69.600

63.900

58.100

-29.600

263.600

8.400

-287.200

-1.098.600

287.800

17.000

18.000

19.000

15.000

p.m.

VRR (Was ook ombuiging in gids).

Toename bijdrage o.b.v. conceptbegroting VRR 2026 Bijdrage wordt € 1.880.521,excl. DVO (Pilot Brandweer € 84.231,- alleen 2026).

-72.700

11.500

CJG.

Toename bijdrage o.b.v. concept begroting 2026 van € 1.040.000,- naar € 1.075.327,-

-35.300

DCMR (Was ook ombuiging in gids).

Vaste bijdrage o.b.v. concept begroting 2026 € 565.000,-

-4.100

7.800

465.100

296.800

5.000

-1.147.100

Index subsidies 2,1% meicirculaire 2025. Indexatie lonen meicirculaire 2025 en actuele CAO.

GRJR.

SVHW.

MRDH.

NRIJ. GGD-RR (Was ook ombuiging in gids).

Financiële gevolgen hanteren loonvoet sector overheid Albrandswaard. Bijdrage inclusief indexatie o.b.v. concept begroting GRJR. Bijdrage 2026 wordt € 944.584 (NB met ingang van 2025 zijn de bijdrage aan de GRJR en de zorgkosten gescheiden. De gemeente is zelf verantwoordelijk voor de zorgkosten. Die zijn voor 2026 begroot op 3.648.476) Daling deelnemersbijdrage o.b.v. concept begroting SVHW 2026. Bijdrage 2026 wordt € 377.000 Geen significante aanpassing van de bijdrage verwacht. (Bijdrage 2026 is € 80.130,-)

Bijdrage o.b.v. concept begroting 2026 bijdrage gelijk gebleven van € 232.900,Bijdrage o.b.v. concept begroting 2026 van € 287.700,naar € 279.929,-

Totaal Rekenkundige en Algemene kaders:

Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ). Het NRIJ heeft te maken met een bezuinigingstaakstelling en met verlaagde bijdragen van de provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam. Daarnaast hebben de gemeenteraad en het college van de gemeente Barendrecht een voornemen tot uittreden uit het NRIJ bekend gemaakt. Wat de gevolgen van alle genoemde ontwikkelingen zijn, is op dit moment nog niet bekend. Wel staat vast dat bij een voornemen tot uittreden een strikte procedure wordt doorlopen om de (financiële) gevolgen voor de uittredende partij en de resterende deelnemers inzichtelijk te maken.

C. Actuele en Autonome Ontwikkelingen. Actuele en autonome ontwikkelingen vinden plaats die hun invloed hebben op de beleidsagenda van 2026 en de financiën van Albrandswaard. Ook zijn hierdoor aanpassingen nodig op het bestaande beleid. In deze paragraaf benoemen wij de onderwerpen en geven daar waar mogelijk de financiële gevolgen weer.

Overzicht ontwikkelingen op belangrijke thema’s. Wagenpark.

De in de BAR-periode aanbestede leaseovereenkomst voor het wagen- en materieelpark (wagenpark) was per februari 2025 afgelopen. We zitten nu niet zonder voertuigen. De lopende leasecontracten dienen we uit. De eerste nieuwe voertuigen zijn in 2026 nodig. De personenwagens en pick-ups (lichte voertuigen) besteden we opnieuw aan voor lease. Voor de grote specialistische voertuigen (specials), riool wagen en de 5 wagens t.b.v. de gladheidbestrijding zijn de aanbestedingskansen voor lease nihil. Een aanbesteding voor de verwerving van specials door middel van koop is op dit moment de enige keuze. Er zijn op het moment geen leasemaatschappijen die grote gespecialiseerde voertuigen (specials) aanbieden. Door de specials zelf aan te schaffen, blijven we operationeel. Vanaf de begroting 2026 is er geen rekening gehouden met de aanschaf door middel van koop van de grote gespecialiseerde voertuigen. Voorheen werden de grote gespecialiseerde voertuigen geleased en waren de kosten verwerkt in de exploitatie. Doordat we zelf de grote speciale voertuigen dienen aan te schaffen, zijn we ook zelf verantwoordelijk voor de kosten van beheer, onderhoud, verzekering en wegenbelasting. Voorheen waren deze kosten bij het leasebedrag inbegrepen. De benodigde exacte investeringsbedragen zijn op dit moment nog niet bekend.

In het 2e kwartaal van 2025 gaan we de aanbesteding procedure opstarten en wordt een plan en planning van de gespecialiseerde voertuigen (specials) opgesteld.

Ontwikkelingen Jeugd en Gezin.

Binnen de Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 worden financiële maatregelen uitgewerkt, wat regionaal heeft geleid tot de opstelling van de Regionale BestuursOpdracht Kostenbeheersing (RBOK). Parallel hieraan wordt de regiovisie Nabij en Passend geactualiseerd, zodat deze inhoudelijk beter aansluit op de landelijke koers. Deze landelijke en regionale kaders zijn lokaal uitgewerkt in de Ontwikkelagenda Jeugd en Gezin. Deze agenda vormt het kader voor de implementatie van de opgaven binnen de gemeente Albrandswaard. Dit heeft directe gevolgen voor de inrichting en uitvoering van de lokale jeugdhulp. De doorwerking van onder meer de 10

Participatiewet van school naar duurzaam werk.

Participatiewet in Balans.

Inkomensafhankelijke bijdrage voor alle WMO voorzieningen.

Het woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW).

Hervormingsagenda Jeugd, de RBOK en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vraagt om een versterking van het wijkteam, onder andere op het gebied van capaciteit, samenwerking en het voeren van integrale casusregie. De ontwikkelingen leiden er toe dat het wijkteam een bredere en zwaardere opdracht krijgt. Daarnaast zal geïnvesteerd worden in de samenwerking met aanpalende domeinen voor een meer integrale aanpak. Het Rijk wil jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning geven richting economische zelfstandigheid. Dit ligt voor met het wetsvoorstel van School naar Duurzaam Werk, dat naar verwachting per 1 januari 2026 in gaat. Er komen extra middelen beschikbaar voor de uitvoering van de Wet. De verdeling is nog niet bekend. In 2025 wordt er in Albrandswaard in samenwerking met de regio gewerkt aan de implementatie van deze Wet. De Participatiewet uit 2015 die de bijstandsuitkeringen regelt moet beter aansluiten op wat mensen (aan) kunnen en nodig hebben. In het wetsvoorstel Participatiewet in Balans staan ruim twintig maatregelen die de Participatiewet gaan verbeteren. De wet moet op 1 januari 2026 in werking treden. Het wetsvoorstel heeft impact op de uitvoering van de Participatiewet: van intake en terugvordering tot re-integratie.

De implementatie en uitvoering van deze maatregelen vraagt waarschijnlijk extra capaciteit en middelen. We houden de raad daarvan op de hoogte. Na herhaald uitstel wordt per 1 januari 2027 de huidige vaste eigen bijdrage (abonnementstarief) vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage. Deze wijziging geldt voor alle WMO-voorzieningen die nu onder het abonnementstarief vallen. De financiële gevolgen zijn nu nog moeilijk in te schatten. Het woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW) houdt in dat iedere gemeente verantwoordelijk wordt voor BW voor haar eigen inwoners, ook wanneer zij voor herstel en begeleiding naar een andere gemeente verhuizen. Hoewel het wetsvoorstel hierover al geruime tijd bij de Tweede Kamer ligt, is het opnieuw uitgesteld. De nieuwe – vooralsnog voorlopige – streefdatum voor invoering is 1 januari 2027. Er is echter toenemende onzekerheid of het wetsvoorstel uiteindelijk wel doorgang zal vinden. Omdat het objectieve verdeelmodel voor de middelen voor BW onlosmakelijk verbonden is met de invoering van het woonplaatsbeginsel, wordt ook dit verdeelmodel nog niet toegepast. Centrumgemeenten blijven in 2026 de middelen ontvangen op basis van het huidige, historische verdeelmodel.

Nota gezondheidsbeleid.

De huidige landelijke nota gezondheidsbeleid liep van 2020 tot 2024. In de zomer 2025 wordt een nieuwe landelijke nota verwacht. De gemeentelijke nota gezondheidsbeleid zal aangepast worden op basis van de landelijke nota wat in 2026 (extra) capaciteit vraagt.

Integraal Huisvestingsplan onderwijs.

Op 18 december 2023 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. De ontwikkelingen staan niet stil. Met de vele woningbouwprojecten neemt het aantal leerlingen snel toe. Ook is het onze ambitie om zoveel mogelijk leerlingen in de eigen gemeente onderwijs te geven. Zoals toegezegd zijn we in 2025 begonnen met het herijken van het IHP. Daarbij beginnen we bewust niet opnieuw, maar bouwen we verder op het fundament uit 2023. De ambities uit het IHP van 2023 m.b.t. de kwaliteit van de schoolgebouwen en duurzaamheid werken we samen met de scholen en andere partners verder uit, net als de implementatie van de doorgaande leerlijn en vorming van kind-centra. Bij het opstellen van de onderhoudsplannen (MJOP’s) zijn een viertal objecten naar voren gekomen gezien de opvallend hoge mate van onderhoudskosten de komende periode. Voor deze vier objecten is een verdiepingsonderzoek uitgevoerd om te kijken of de onderhoudskosten in verhouding staan tot het maatschappelijk rendement/gebruik van het gebouw. De uitkomsten helpen de gemeente bij de strategie voor de toekomst en om een ontwikkelagenda voor de vier vastgoedobjecten uit de gemeentelijke vastgoedportefeuille vast te stellen. Een keuze hiervoor is in voorbereiding.

De raad heeft in de vergadering van 1 juli 2024 besloten een investeringskrediet van maximaal € 5,3 miljoen beschikbaar te stellen voor het realiseren van ongeveer 70 flexwoningen op de locatie Achterdijk in Rhoon. Het betreft een éénmalig krediet en dus geen structurele uitgave. De realisatie van de flexwoningen is in de eerste helft van 2026 haalbaar (onder voorbehoud van bezwaarprocedures). Het bindend advies over de ruimtelijke procedure, de zogenaamde Buitenplanse OmgevingsPlan Activiteit (BOPA), wordt na het zomerreces van 2025 aan de raad voorgelegd. De verwachte opbrengst uit leges voor omgevingsvergunningen zal naar verwachting stabiel blijven. Het omgevingsplan wordt stapsgewijs aangepast en de laatste aanpassing staat pas gepland voor 2030, waardoor de huidige vergunningplichten grotendeels ongewijzigd van kracht blijven. Mogelijk dat de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) een klein effect zal hebben op de inkomsten. De impact hiervan wordt voor nu als beperkt ingeschat. De basis voor de legesinkomsten blijft de komende jaren naar verwachting gelijk.

Onderhouds- en verduurzamingsplannen gemeentelijk vastgoed.

Realiseren van flexwoningen op de locatie Achterdijk.

Omgevingswet: Uitvoering van taken i.r.t. legesinkomsten.

Omgevingswet: Uitvoering van taken m.b.t. het omgevingsplan.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet spreken we niet meer van bestemmingsplannen maar van één omgevingsplan voor de gehele gemeente. Voor dat omgevingsplan is vorig jaar gewerkt aan het casco (de inhoudsopgave). Dit casco moet worden aangevuld met (lokale) regels; regels die gaan over effecten op de fysieke leefomgeving in breedste zin, het maken van toepasbare regels en dit alles moet digitaal worden ontsloten. De Wet geeft tot 2032 om het omgevingsplan aan te passen. Echter, om grotere ontwikkelingen mogelijk te blijven maken is het noodzakelijk dat het omgevingsplan de komende jaren verder wordt ingevuld. Inschatting kosten: 2025 € 50.000; Daarna structureel € 20.000 voor het actueel houden van het plan, Schulinck omgevingsrecht, regelbieb, opleiding en cursussen, inhuur en software.

Omgevingsvisie: Omgevingsvisie vaststellen, inclusief plan MilieuEffectRapportage (MER).

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet en de bijbehorende invoeringswet van kracht geworden. Deze wet verplicht gemeenten ertoe om uiterlijk op 1 januari 2027 een omgevingsvisie te hebben vastgesteld. Om als gemeente Albrandswaard aan deze verplichting te voldoen, zal in 2025 het project omgevingsvisie inclusief plan MER opnieuw worden opgestart. Voor 2026 is budget nodig voor het doorlopen van procedures en voor het afronden van de Omgevingsvisie. Inschatting extra kosten (aanbesteding) : Inschatting voor 2026 € 120.000,- via separaat voorstel.

Natuurontwikkeling Oude Maas met Europese LIFEsubsidie; aanleg nevengeul Johannapolder.

In 2025 zijn verkenningen om te bepalen of een Europese LIFEsubsidie aanvraag voldoende kansrijk is. Wanneer voldoende cofinanciering mogelijk is, zal een subsidieaanvraag worden gedaan voor project ‘Natuurontwikkeling langs de Oude Maas’. Aan deze subsidieaanvraag werken o.a. verschillende gemeenten, de Provincie en Rijkswaterstaat mee. Wanneer deze subsidie wordt toegekend, kan worden gestart met de projectvoorbereidingen. Eén van de locaties waar natuur ontwikkeld kan worden, is het zuidwestelijke deel van natuur- en recreatiegebied de Johannapolder. Hier wordt gedacht aan het aanleggen van een nevengeul, waar riviergetijde-natuur kan ontstaan. De gemeente Albrandswaard zal een bijdrage leveren in de vorm van ambtelijke inzet en medewerking aan het project. Uitgangspunt is dat de kosten voor het project (ontwerp, voorbereiding en uitvoering) volledig worden gesubsidieerd.

Financiële aspecten C. Actuele en autonome ontwikkelingen. Investering/Budget van Product

Omschrijving

Structurele gevolgen 2026

Budget locatie VO instroompunt uit begroting gehaald. Bijstelling planning realisatie Sportpark De Omloop. Bijstelling planning vervangingsinvesteringen uit ombuigingengids. Budget voor gebouw OBS De Overkant kan vervallen. Uitvoering van taken m.b.t. het omgevingsplan. Project Omgevingsvisie inclusief plan MER opnieuw opstarten in 2026. Camera toezicht, bijdrage aan Rotterdam. Herziene financieringslasten en afschrijvingslasten door nieuwe planning Correctie budget Peuterwerk. Verwerking besluitvorming mobiliteitsplan in begroting. Budgetverhoging Lokale Jeugdzorg en Leerlingenvervoer.

Niet meer nodig, correctie. Stond onterecht als ombuiging in de ombuigingengids. Verschuiving kapitaallasten investering. Stond onterecht in de ombuigingengids. Verschuiving kapitaallasten investeringen. Stond onterecht in de ombuigingengids. Niet meer nodig, correctie. Stond onterecht als ombuiging in de ombuigingengids. Extra kosten voor opleiding, cursussen en software. Doorlopen van procedures en aanbestedingstraject voor het afronden van de Omgevingsvisie. Kostenverhoging bijdrage 2026, inventarisatie toekomstige opties en ontwikkelingen ingaande 2027 en verder nodig (nu p.m.). Herrekening van alle financieringslasten, lagere rente en herziene planning. Correctie dubbel afgeraamd budget in 2025. Saldo budget stelpost nieuw beleid, minus daadwerkelijke kosten budget en kapitaallasten. Zie 1e tussenrapportage 2025, budgetten daar niet structureel verhoogd, correctie gevolgen in deze VJN:

Totaal Actuele en Autonome ontwikkelingen:

2027

2028

2029

12.500

120.000

800.000

60.000

22.000

17.000

10.000

9.700

-20.000

p.m.

-50.000

p.m.

196.800

376.100

473.400

231.100

-70.000

15.000

11.000

13.500

-499.300

-225.300 642.000

-65.700

-312.500

D. Bedrijfsvoering. Onderstaand geven wij de financiële gevolgen voor onze bedrijfsvoering weer door een aantal (toekomstige) wijzigingen in wet- en regelgeving en beleid.

Financiële aspecten D. Bedrijfsvoering. Product

Omschrijving

Structurele gevolgen 2027 2028

2026 Bijdrage De BedrijfsvoeringsPartner (incl. ombuiging in gids) Aanpassing bijdrage De BedrijfsvoeringsPartner door nieuwe CAO-gemeenten lopend tot 1-4-2027. Huisvestingskosten

Extra bijdrage DBP op basis van de concept begroting 2026 (Bijdrage naar € 7.733.500,Nieuwe CAO doorgerekend naar bijdrage per gemeente. Onderzoek naar noodzakelijke uitbreiding Huis van Albrandswaard.

Totaal Bedrijfsvoering:

2029

-259.400

-144.400

-98.900

60.100

-56.700

p.m.

-199.300

-201.100

-155.600

Huisvestingskosten. De ontvlechting van de BAR-organisatie heeft gevolgen voor de huisvesting van onze ambtelijke organisatie. Medewerkers die voorheen voor de BAR-organisatie werkten zijn nu in dienst bij onze gemeente en hebben ook een werkplek nodig in het huis van Albrandswaard. De afgelopen tijd is gebleken dat er onvoldoende werkplekken en vergaderfaciliteiten zijn in het huis van Albrandswaard. Voor de korte termijn is het ruimtetekort opgelost door het realiseren van extra overlegkamers en zijn er met medewerkers afspraken gemaakt over thuiswerken e.d. Voor de lange termijn dient het uitbreiden van het huis van Albrandswaard te worden onderzocht. Naar verwachting zal dit vanaf 2028 structurele gevolgen hebben voor de begroting.

E. Investeringen onvermijdelijk. Bij het opstellen van het meerjaren-investeringsprogramma 2026-2029 zullen de vervangingsinvesteringen en de nieuwe investeringen geactualiseerd worden. Hieronder schetsen wij de bekende ontwikkelingen van reeds vastgestelde investeringen die financiële gevolgen hebben bij het opstellen van de programmabegroting 2026 en het meerjarig perspectief.

Financiële aspecten E. Investeringen onvermijdelijk. Investeringen Onvermijdelijk Kunstgrasvelden Poortugaal

Omschrijving (Incl. hoogte krediet)

Kapitaallasten vervangingsinvestering 1 per jaar van ongeveer € 350.000,ingaande 2027.

Totaal kapitaallasten:

2026

Structurele gevolgen 2027 2028 2029 0

-23.300

-46.700

-23.300

-46.700

Kunstgrasvelden sportcomplex Poortugaal Op het sportcomplex liggen meerdere kunstgrasvelden die aan het einde van hun levensduur raken en mede ook door vandalisme en brandschade op termijn gerenoveerd dienen te worden. Vanaf 2027 t/m 2029 dient daarom jaarlijks 1 kunstgrasveld gerenoveerd te worden willen we de bespeelbaarheid kunnen garanderen.

F. Gevolgen Gemeentelijk Belastingbeleid. Voor 2026 kunnen nieuwe maatregelen en keuzes gemaakt worden inzake ons gemeentelijk belastingbeleid. Voor de tariefstellingen van afvalstoffen- en rioolheffing wordt de begroting 2026 opgesteld op basis van een kostendekkend uitgangspunt. De actuele ontwikkelingen voor de belangrijkste onderdelen van ons gemeentelijk belastinggebied schetsen wij hieronder.

Financiële aspecten F. Gevolgen gemeentelijk belastingbeleid. Product

Omschrijving 2026

Structurele gevolgen 2027 2028

2029

Autonome effect areaalontwikkelingen OZB inkomsten en herrekeningen. Woningen en nietwoningen samen:

67.400

174.800

340.700

801.700

Totaal:

67.400

174.800

340.700

801.700

1. Afvalstoffenheffing. In 2024 is het bestaande Beleidsplan afval en grondstoffen 2019 – 2023 geëvalueerd. Hieruit is gebleken dat het belangrijkste doel om uit te komen op maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar nog niet is behaald. Dit komt mede door alle veranderingen in de afgelopen beleidsperiode. Met name de invoering van het betalen voor het restafval + PMD in 2022 vraagt om een gedragsverandering van inwoners. Bewoners hebben de tijd nodig om het ingezette beleid goed te leren kennen en hun gedrag daarop aan te passen. Met inachtneming van de uitkomsten en aanbevelingen is besloten om het bestaande beleidsplan nog 4 jaar voort te zetten. In deze periode worden de aanbevelingen verder uitgewerkt. In 2027 evalueren wij opnieuw om na te gaan of het beleidsplan afval en grondstoffen 2024-2027 ook dan nog aansluit op de behoefte van onze gemeente en haar inwoners. Hierbij blijft het uitgangspunt gehanteerd dan het tarief kostendekkend is.

2. Rioolheffing. In 2025 wordt een nieuw Water RioleringsPlan (WRP) opgesteld. Zowel het WRP, als eventuele effecten hieruit op tarieven, zullen aan u ter besluitvorming worden voorgelegd. Welke effecten dit heeft op het begrotingsjaar 2026 is daardoor nu nog onbekend. Kosten voor het opstellen van het WRP (ingeschat nu op ongeveer € 10.000,-) worden gedekt vanuit de reserve riolering, hier zijn voldoende middelen beschikbaar om deze kosten te dekken.

3. Onroerende zaakbelasting. Het bestaande beleid is dat wij de opbrengst van de Onroerende-ZaakBelasting (OZB) niet laten beïnvloeden door een waardedaling of waardestijging van het onroerende goed. Dit beleid wordt al vele jaren consequent toegepast. De opbrengst OZB, waarmee wij in de begroting rekenen, is 3% hoger dan het jaar ervoor. Daarnaast wordt bij de opbrengst rekening gehouden met de woningbouwplanning (areaaluitbreiding) en verminderingen op aanslagen. De stijging in 2029 komt door de nu eerste toevoeging van deze jaarschijf en de extra areaaluitbreiding o.b.v. het 10-jaarsperspectief. 17

G. Budgetten gewenst. Bij het opstellen van het meerjaren-investeringsprogramma 2026-2029 zullen er ook mogelijke nieuwe gewenste budgetten zijn. Hieronder schetsen wij de gewenste ontwikkelingen die financiële gevolgen hebben bij het opstellen van de programmabegroting 2026 en het meerjarig perspectief.

Financiële aspecten G. Budgetten gewenst. Investeringen Gewenst

Omschrijving

Beleidsplan Openbare

Kosten voor het opstellen van een nieuw beleidsplan.

Verlichting. Beleidsplan Water.

Structurele gevolgen 2026 2027 2028 2029

Kosten voor het opstellen van een nieuw beleidsplan.

Totaal gewenst extra Budget:

p.m.

Beleidsplan openbare verlichting. Het huidige beleidsplan openbare verlichting liep tot en met 2015 en is daarmee verouderd. Het actualiseren van dit beleidsplan is noodzakelijk zodat heldere en onderbouwde keuze gemaakt kunnen worden hoe we om gaan met de openbare verlichting, waar we dit wel of juist niet plaatsen en hoe we omgaan met verduurzaming in onze gemeente. In 2026 komen we daarom met een nieuw beleidsplan openbare verlichting wat aan deze nieuwe tijdsgeest voldoet. Het beleidsplan proberen we binnen bestaand budget en met inzet van eigen personeel op te stellen. Er bestaat alleen de mogelijkheid dat er nog specialistische kennis nodig is die ingehuurd moet worden. Exacte inschatting hiervan is er nog niet omdat de opzet van het beleidsplan nog verder moet worden uitgewerkt. Beleidsplan water. Binnen de gemeente beschikken we over een redelijke hoeveelheid oppervlaktewater waar we als gemeente verantwoordelijk voor zijn. Er zijn echter geen duidelijke beleidskaders hoe we hier als gemeente mee omgaan terwijl water een wezenlijke bijdrage levert op veel vlakken, variërend van biodiversiteit tot waterbuffer bij hevige regenval. Om goed inzicht te krijgen hoe we in de toekomst dit water in ons voordeel kunnen gebruiken is een duidelijk beleidsplan noodzakelijk.

Hierin leggen we beleidskeuzes vast en kunnen we gericht gaan werken aan de verbetering van water en het inzetten ervan voor de doelen die we als gemeente willen bereiken. Naar verwachting gaat het opstellen van een nieuw beleidsplan rond de € 25.000,kosten. Er wordt geprobeerd om binnen het bestaande exploitatiebudget financieel ruimte te zoeken.

H. Ombuigingen. Voor het opstellen van een sluitende meerjarenbegroting 2026-2029 zijn onderstaande ombuigingen noodzakelijk. Dit zijn de “groene” en “oranje” posten die wij in de geactualiseerde ombuigingengids hebben opgenomen en waarnaar wij voor de details verwijzen. Hieronder schetsen wij de financiële gevolgen per programma.

Financiële aspecten H. Ombuigingen. Nr. Ombuigingen.

Omschrijving

Openbare Orde &

Advertentiekosten, bijdrage

Veiligheid en Algemeen

GR’en, eigen Personeelskosten.

Bestuur.

Zie Ombuigingengids.

Ruimtelijke Ordening,

Meer tijd en leges toerekenen

Wonen en Economie.

aan marktinitiatieven.

2. 3.

Structurele gevolgen 2027 2028

2026

2029

425.000

325.000

225.000

64.000

215.000

379.000

392.000

412.000

Diverse ambities en onderhoudsfrequentie verlagen, Buitenruimte.

Marktinitiatieven, en diverse tijdverrekeningen. Zie Ombuigingengids.

OZB extra verhogen in 2026, Financiën.

Post onvoorzien verlagen.

Educatie.

Geen Ombuigingen.

Sport.

Geen ombuigingen.

939.000

Zie Ombuigingengids.

Sociaal Domein.

Diversen. Zie Ombuigingengids.

Totaal Ombuigingen:

2.022.000 1.935.000 1.855.000 1.855.000

Bijlage 1. Financieel 10-jaars perspectief. Begroting 2026-2029

Saldo Primaire begroting 2026: Structurele effecten 2e tussenrapportage 2024 Structurele effecten 1e tussenrapportage 2025 Effecten mutatie MPO 2025 Nog te verwerken financierings- en afschrijvingslasten Dekking uit stelpost nieuw beleid Totaal ontwikkelingen Voorjaarsnota 2026: Mutatie meicirculaire 2025 Saldo Voorjaarsnota 2026:

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

-3.801.100 -3.993.800 -3.062.100 -2.980.900 -2.980.900 -2.980.900 -2.980.900 -2.980.900 -2.980.900 -2.980.900 -14.600 -73.300 6.700 0 80.000 27.900

-14.600 156.700 13.200 0 120.000 792.500

-14.600 -14.600 -14.600 -14.600 -14.600 -14.600 -14.600 -14.600 164.700 2.043.700 2.043.700 2.043.700 2.043.700 2.043.700 2.043.700 2.043.700 21.200 -2.000 0 0 0 0 0 0 0 0 -315.000 -430.000 -525.000 -525.000 -525.000 -525.000 120.000 120.000 120.000 120.000 120.000 120.000 120.000 120.000 -18.900 -980.200 -980.200 -980.200 -980.200 -980.200 -980.200 -980.200

1.897.400 1.705.400 584.600 686.500 686.500 686.500 686.500 686.500 686.500 686.500 -1.877.000 -1.220.600 -2.205.100 -1.127.500 -1.440.500 -1.555.500 -1.650.500 -1.650.500 -1.650.500 -1.650.500

Onderdeel van het Saldo Voorjaarsnota 2026 zijn: Stelpost nieuw beleid uit Raadsakkoord en CWP:

Overige beleidswensen niet in CWP Subtotaal: Al functioneel geboekt met als dekking deze stelpost: Groenbeleidsplan Sportpark De Omloop Zwembad Antes Uitbreiding Don Bosco School en prognose Julianaschool Mobiliteitsplan Totaal restant stelpost Nieuw Beleid:

-1.700.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -2.400.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -180.000 -1.880.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 -2.580.000 250.000 835.000 112.500 146.300 800.000 120.000 -316.200

250.000 835.000 112.500 146.300 800.000 120.000 -316.200

Bijstelling ontwikkeling algemene uitkering en OZB o.b.v. Meerjarenprogramma woningbouw: Algemene uitkering vrij aanwendbaar 40% Beschikbaar voor volume- en areaalaccres 60%

60.000 90.000

120.000 180.000

180.000 270.000

240.000 360.000

300.000 450.000

360.000 540.000

OZB vrij aanwendbaar 40% Beschikbaar voor volume- en areaalaccres 60% Subtotaal:

20.000 30.000 200.000

40.000 60.000 400.000

60.000 90.000 600.000

80.000 100.000 120.000 120.000 150.000 180.000 800.000 1.000.000 1.200.000

Opties dekkingen en ombuigingen 'Groene' voorstellen ombuigingengids 'Oranje' voorstellen ombuigingengids Subtotaal: Totaal begroting incl. nieuw beleid en dekkingsplan:

250.000 835.000 112.500 146.300 185.000 80.000 -271.200

250.000 835.000 112.500 146.300 800.000 120.000 -316.200

884.000 784.000 659.000 659.000 659.000 659.000 659.000 659.000 659.000 659.000 1.138.000 1.151.000 1.196.000 1.196.000 1.196.000 1.196.000 1.196.000 1.196.000 1.196.000 1.196.000 2.022.000 1.935.000 1.855.000 1.855.000 1.855.000 1.855.000 1.855.000 1.855.000 1.855.000 1.855.000 145.000

714.400

-350.100

727.500

614.500

699.500

804.500 1.004.500 1.204.500 1.404.500

Ombuigingengids Begroting 2026 e.v. Gemeente Albrandswaard Versie Voorjaarsnota 2026

INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMEEN

Inleiding

Leeswijzer

Wijzigingen ten opzichte van 10 februari 2025

Actuele stand van de begroting na voorjaarsnota

Totaaloverzicht ombuigingsvoorstellen

2. VOORGESTELDE OMBUIGINGEN PER PROGRAMMA

Programma 1 - Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur

Programma 2 – Ruimtelijke ordening, Wonen en Economie

Programma 3 – Buitenruimte

Programma 6 – Sport

Programma 7 – Sociaal Domein

Niet in voorgaande programma’s opgenomen baten en lasten

Nog uit te werken voorstellen

3. VERVALLEN OF VERWERKTE VOORSTELLEN

1. ALGEMEEN Inleiding Bij de voorbereiding van de begroting 2025 werd duidelijk dat het begrotingsjaar 2025 met financieel-technische aanpassingen structureel sluitend kon worden gemaakt, maar dat ombuigingen vanaf 2026 en verder noodzakelijk zijn. Het college heeft daartoe de ambtelijke organisatie opgedragen een ombuigingsproces in gang te zetten. Tegelijkertijd heeft de raad aangegeven dat zij actief geïnformeerd wil worden over het financiële toekomstperspectief, mede naar aanleiding van de bevindingen in de voorjaarsnota 2026. Tijdens de ontmoeting en dialoog bijeenkomst met de raad op 2 september 2024 en de behandeling van de begroting in de raad van 11 november 2024 hebben goede gesprekken met de raad plaatsgevonden over de financiële situatie na 2025. De raad heeft het college verzocht om, in overleg met de raad, een voorjaarsnota voor 2026 op te stellen die zorgt voor een sluitende begroting voor 2026 en de daaropvolgende jaren. Het college heeft aangegeven de raad eerder te betrekken bij de overwegingen, zodat er voldoende gelegenheid is voor bijsturing. Op 10 februari 2025 is de “ombuigingengids” verkennend besproken in de commissie beraad en advies. Als bijlage bij de voorjaarsnota 2026 leggen wij u hierbij een geactualiseerde versie voor.

Leeswijzer In de Ombuigingengids 2026 zijn de verzamelde ombuigingsmaatregelen opgenomen, gestructureerd per programma en sub-programma. De voorstellen zijn geclassificeerd in de kleuren groen, oranje of rood, met de volgende algemene leidraad: • Groen: Vooral technische of financiële aanpassingen en/of geen speerpunt in het CWP en/of geen of zeer beperkt maatschappelijk effect. • Oranje: Maatregelen die geen speerpunten in het CWP zijn en/of een beperkt maatschappelijk effect en/of enige politieke gevoeligheid hebben. • Rood: Maatregelen die speerpunten in het CWP zijn en/of een groot maatschappelijk effect hebben en/of politiek gevoelig zijn.

Wijzigingen ten opzichte van 10 februari 2025 In deze versie van de gids zijn enkele voorstellen vervallen of aangepast. Het betreft voorstellen die niet langer als keuzeoptie gelden, omdat ze voortkomen uit autonome ontwikkelingen en daarmee verwerkt zijn in de voorjaarsnota 2026, of omdat het bedrag van de ombuigingen bij nader inzien is gewijzigd. Daarnaast is één voorstel al opgenomen in de 1e tussenrapportage 2025. Het gaat om de volgende voorstellen:

Vervallen en verwerkte voorstellen Begrotingen verbonden partijen (autonoom) In de voorjaarsnota zijn de actuele begrotingen van de verbonden partijen opgenomen. Daarmee zijn de eerder voor een aantal van deze verbonden partijen opgenomen besparingsvoorstellen niet meer als keuze aan te merken. Het betreft de voorstellen: 1.1.1 Verlagen bijdrage VRR 3.1.12 Verlagen bijdrage DCMR 7.5.2 Verlagen bijdrage GGD-RR 9.2.1 Verlagen bijdrage De Bedrijfsvoeringspartner Overige autonome ontwikkelingen Tijdens de bespreking op 10 februari werd door één van de commissieleden opgemerkt dat twee ombuigingsvoorstellen eigenlijk als autonoom moesten worden gezien. Deze posten zijn nu ook zo verwerkt in de voorjaarsnota: 5.1.1 OBS de Overkant Zuid Molendijk 5.1.2 Locatie VO instroompunt uit begroting In de vorige versie van de ombuigingengids stonden twee voorstellen opgenomen die voortkwamen uit gewijzigde planning van investeringsuitgaven. Deze voorstellen zijn nu als autonoom beoordeeld en verwerkt in de voorjaarsnota: INV01 Bijstelling planning vervangingsinvesteringen INV02 Bijstelling planning realisatie sportpark De Omloop INV03 Vervallen budget speeltoestellen Voor het laatste voorstel geldt dat deze als ombuiging is komen te vervallen, omdat dit onderdeel is van de bijstelling planning vervangingsinvesteringen.

Het voorstel 6.1.3 Besparing budget zwembad is meerjarig opgenomen in de 1e tussenrapportage 2025 en komt daarmee als ombuiging te vervallen. Om de vergelijking met de vorige versie van de ombuigingengids inzichtelijk te houden zijn de originele voorstellen (met als toevoeging de wijze van verwerking in de voorjaarsnota) als apart hoofdstuk opgenomen. De originele nummering is daarbij in stand gehouden.

Gewijzigde voorstellen Bij herrekening van de uitkomsten van eenmalige tariefsverhoging OZB woningen en nietwoningen is duidelijk geworden dat in de eerdere versie van de ombuigingengids ook het autonome effect (areaaluitbreiding en bestaande tariefontwikkeling) was berekend. In deze versie is dit aangepast en wordt alleen het effect van de tariefsverhoging gepresenteerd; de autonome effecten zijn opgenomen in de voorjaarsnota. Het gaat om de volgende voorstellen: 9.1.1 Verhogen tarief OZB woningen 9.1.2 Verhogen tarief OZB niet-woningen In de tekst bij deze voorstellen is zowel de aanpassing als de originele reeks opgenomen.

Actuele stand van de begroting na voorjaarsnota De actuele stand van de begrote saldi 2026-2028 ziet er als volgt uit: bedragen x € 1.000 Saldo Primaire begroting 2025: Structurele effecten 2e tussenrapportage 2024 Structurele effecten 1e tussenrapportage 2025 Effecten mutatie MPO 2025 Dekking uit stelpost nieuw beleid Totaal ontwikkelingen Voorjaarsnota 2026: Mutatie meicirculaire 2025 Saldo Voorjaarsnota 2026:

2026 -3.801 -15 -73 7 80 28 1.897 -1.877

2027 -3.994 -15 157 13 120 793 1.705 -1.221

2028 -3.062 -15 165 21 120 -19 585 -2.205

Totaaloverzicht ombuigingsvoorstellen Het totaal van de in hoofdstuk 2 verder uitgewerkte ombuigingsvoorstellen ziet er als volgt uit: bedragen x € 1.000

Nr.

1.2.1 1.2.2 2.1.1 2.1.2 2.1.3 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6 3.1.7 3.1.8 3.1.9 3.1.10 3.1.11 3.2.1 6.1.1 6.1.2 7.1.1 7.1.2 7.1.3 7.1.4 7.1.5 7.1.6 7.1.7 7.1.8 7.1.9 7.1.10 7.3.1 7.3.2 7.5.1 7.6.1 7.6.2 7.6.3 9.1.1 9.1.2 9.4.1

Voorstel

2026

2027

2028 Struct/Inc.

Totaal structureel Totaal incidenteel Totaal effect begroting

2.194 25 2.219

2.130 25 2.155

2.135 0 2.135

Verlagen advertentiekosten De Schakel Besparing door Strategische Personeelsplanning Startleges marktinitiatieven verhogen Tijdschrijven bij indienen plan Tijdschrijven marktinitiatieven Reclamemast langs de A15 Graffiti niet meer verwijderen Ambities groenbeleid bijstellen Dagelijks onderhoud openbaar groen Budgetten onderhoud wegen verlagen Verlagen niveau onderhoud openbare verlichting Verhogen opbrengst snippergroen Verlagen niveau onderhoud straatmeubilair Verhogen kostendekkendheid begraafplaatsen Geen groot onderhoud speeltoestellen Opvang (zwerf)dieren inperken Verlagen van subsidies cultuur Verhogen huren sportaccommodaties Verlagen van het budget voor sportbeleid Maatwerk en monitoring bij Wmo-voorziening begeleiding Evaluatie gebruik scootmobiel en invoeren scootmobielpool Reablement voor huishoudelijke vaardigheden Stoppen mantelzorgpluim Verhogen leges gehandicapten parkeerkaart Verhogen leges gehandicapten parkeerplaats Verlagen informeel tarief Pgb huishoudelijke verzorging Verlagen informeel tarief Pgb begeleiding Was- en strijkpunt als collectieve voorziening Cliëntervaringsonderzoek minder frequent (CEO) Ombuigen gratis OV voor minima 60+ Invoeren vermogenstoets bij ziektekostenverzekering minima Bezuiniging Stichting Welzijn Albrandswaard Afschaffen dienst Global Talk Strakker begroten sociaal medische indicatie Stopzetten dienst Schulinck Verhogen tarief

OZB woningen Verhogen tarief OZB niet-woningen Verlagen post onvoorzien

25 400 6 10 48 50 10 100 0 0 50 25 20 75 10 10 8 PM 7 200 70 60 38 7 9 36 30 340 9 32 19 100 9 16 11 254 50 75

25 300 6 10 48 50 10 100 0 0 50 25 20 100 10 8 8 PM 7 200 70 60 38 7 9 36 30 340 9 32 19 100 9 16 11 264 53 75

25 200 6 10 48 50 10 75 50 50 35 0 20 125 10 8 8 PM 7 200 70 60 38 7 9 36 30 340 9 32 19 100 9 16 11 281 56 75

S S S S S S S S S S S I S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S S

De totalen per kleur bedragen:

2026

Bedragen x € 1.000 Totaal groen Totaal oranje Totaal rood Totalen

884 1.138 197 2.219

2027

784 1.151 220 2.155

2028

659 1.196 280 2.135

2. VOORGESTELDE OMBUIGINGEN PER PROGRAMMA Programma 1 - Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur 1.2 Algemeen bestuur Voorstel

1.2.1

Verlagen advertentiekosten De Schakel

Het aantal gemeentelijke advertentie in De Schakel met de helft verminderen en hierdoor kosten besparen.

Portefeuillehouder

Jolanda de Witte

Domein

Bestuursadvisering en –ondersteuning

FCL/ECL

600230 / 343251

Baten / lasten

Lasten

Toelichting

Financieel effect

De gemeente geeft jaarlijks ca. € 50.000 uit aan advertenties in De Schakel. Door meer gebruik te maken van online-kanalen kan het aantal advertenties worden gereduceerd en kostenbesparing worden gerealiseerd. We gaan in de begroting 2026 uit van een afname van 50%. Ca. € 25.000

Incidenteel / structureel

Structureel

Ingaande boekjaar

Starten in 2025, maximaal effect vanaf 2026.

Maatschappelijk effect

Bewoners kunnen zich minder goed geïnformeerd voelen door de gemeente. Van belang is duidelijk te communiceren waar de inwoner informatie kan vinden. Geen

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid

Niet van toepassing, mogelijk afhankelijk van bestaande afspraken met De Schakel.

Technische haalbaarheid

Niet van toepassing

Impact (rood/ oranje/groen)

GROEN

Voorstel

1.2.2

Besparing door Strategische Personeelsplanning

Besparen op de lopende personeelsbegroting door Strategische Personeelsplanning.

Portefeuillehouder

Mario Bianchi

Domein

Directie

FCL/ECL

Meerdere FCL-en en ECL-en

Baten / lasten

Lasten

Toelichting

In de begroting 2025 is 30 FTE vacatureruimte begroot. De praktijk leert dat deze vacatures niet onmiddellijk kunnen worden ingevuld, ook niet met inhuur. Door taken slimmer te beleggen en mogelijk uit te besteden / samen te werken kunnen we een besparing op de personeelskosten realiseren. Bij de invulling van vacatures kijken we daarom direct kritisch óf de vacature vervuld moet worden en op welke wijze. Daarbij gaan we er van uit dat de begrote 30 FTE in de komende jaren geleidelijk wel worden ingevuld. Ca. € 400.000 in 2026, ca. € 300.000 in 2027 en ca. € 200.000 in 2028

Financieel effect Incidenteel / structureel

Structureel

Ingaande boekjaar

Starten in 2025, maximaal effect vanaf 2026.

Maatschappelijk effect

Geen

Bestuurlijke belemmering

Geen

Juridische haalbaarheid

Niet van toepassing

Technische haalbaarheid

Niet van toepassing

Impact (rood/ oranje/groen)

GROEN

Programma 2 – Ruimtelijke ordening, Wonen en Economie 2.1 Ruimtelijke ordening Voorstel

2.1.1

Startleges marktinitiatieven verhogen

Het vanaf 2026 verhogen van de startleges voor marktinitiatieven.

Portefeuillehouder

Richard Polder

Domein

Ruimte

FCL/ECL

6810110

Baten / lasten

Baten

Toelichting

Dit deels om de uitgaven te dekken van initiatieven die niet tot een overeenkomst leiden. Hiervoor was tot 2021 een aanjaagbudget beschikbaar.

Financieel effect

Verhogen met €1.000 euro uitgaande van gemiddeld 6 marktinitiatieven (die tot een startbrief leiden) per jaar. Het effect bedraagt dan ca. € 6.000 per jaar. Structureel

Incidenteel / structureel Ingaande boekjaar

Bij nieuwe marktinitiatieven vanaf 2026.  O.b.v. aanpassing legesverordening!

Maatschappelijk effect

Hogere kosten kunnen een drempel vormen voor initiatiefnemers. Het voormalige aanjaagbudget was juist bedoeld om investeringen te bemoedigen. Belangen afweging kosten risico en drempel voor initiatiefnemers.

Bestuurlijke belemmering Juridische haalbaarheid

De huidige startleges (€ 2.533,50 ) zijn vastgelegd in de legesverordening en wordt jaarlijks aangepast.

Technische haalbaarheid

Af te stemmen met jurist en financieel adviseur.

Impact (rood/ oranje/groen)

GROEN

Voorstel

2.1.2

Tijdschrijven bij indiening plan

Portefeuillehouder

Een tijdschrijfnummer instellen bij indiening van een plan of marktinitiatief, zodat ambtelijke (voorbereidings-) uren gemonitord en verhaald kunnen worden. Richard Polder

Domein

Ruimte

FCL/ECL

6810110 + projectnaam in TIM

Baten / lasten

Baten

Toelichting

Een startbrief wordt veelal pas opgesteld als er sprake is van een haalbaar en wenselijk plan. Om dat te bepalen zijn in veel gevallen echter al de nodige ambtelijke inspanningen verricht. Deze uren worden nu op het algemene nummer (Albrandswaard of marktinitiatieven geschreven omdat er nog geen FCL is. Deze uren zijn dan ook niet meer terug te halen bij de berekening van de totale plankosten. Daarnaast is ook niet inzichtelijk te maken wat de niet te verhalen kosten zijn van ambtelijke uren voor plannen die uiteindelijk niet tot een startbrief leiden. (--> ook een mogelijkheid ; verhogen leges vooroverleg! (nu: €54,50))

Incidenteel / structureel

(Na een startbrief wordt een projectnaam in Tim aangemaakt onder FCL 6810110. Na een startovereenkomst wordt een FCL aangemaakt) Naar schatting 10 uur (a € 128) aan plankosten per initiatief. Bij ±6 initiatieven ± €10.000 per jaar. Structureel

Ingaande boekjaar

Bij nieuwe marktinitiatieven vanaf 2025

Maatschappelijk effect

Geen

Bestuurlijke belemmering

Geen

Juridische haalbaarheid

Niet van toepassing

Technische haalbaarheid

Af te stemmen met VTH, beleidsadviseur en financieel adviseur

Impact (rood/ oranje/groen)

GROEN

Financieel effect

Voorstel

2.1.3

Tijdschrijven marktinitiatieven

Consequenter tijdschrijven op marktinitiatieven, ook door inhuurkrachten.

Portefeuillehouder

Richard Polder

Domein

Ruimte

FCL/ECL

Alle marktinitiatieven

Baten / lasten

Baten

Toelichting

Tijdschrijven vind niet altijd consequent plaats. Daarnaast blijkt dat inhuurkrachten niet op een FCL kunnen schrijven.

Financieel effect

Indien dit wel gebeurt kan de plankostenscan beter vergelijken worden met het daadwerkelijk geschreven aantal uur. Eventuele overschrijdingen zijn eerder in beeld te brengen en mogelijk nog mee te nemen in de ontwikkelingsovereenkomst (= eindafrekening gemeentelijke plankosten) Grove schatting: €8.000 per marktinitiatief. Uitgaande van ca. 6 marktinitiatieven per jaar dus ca. € 48.000 per jaar.

Incidenteel / structureel

Structureel

Ingaande boekjaar

2025

Maatschappelijk effect

Meerkosten voor initiatief nemers en intern een ‘bewustwordingscampagne'!

Bestuurlijke belemmering

Geen

Juridische haalbaarheid

Niet van toepassing

Technische haalbaarheid

Tijdschrijven voor inhuur mogelijk maken

Impact (rood/ oranje/groen)

GROEN

Programma 3 – Buitenruimte 3.1 Buitenruimte Voorstel

3.1.1

Reclamemast langs de A15

Het realiseren van een reclamemast langs de A15

Portefeuillehouder

Richard Polder

Domein

Ruimte

FCL/ECL

Nog niet beschikbaar

Baten / lasten

Baten ca. € 50.000 per jaar, afhankelijk van locatie, zicht, aantal zijden, hoogte, digitaal etc.

Toelichting

Langs de A15 passeren dagelijks duizenden forenzen. De snelweg ligt op voldoende afstand van woningen, waardoor het aantrekkelijk kan zijn om een reclamemast te plaatsen. Het beschikbaar stellen van grond en het contracteren van een exploitant biedt een interessante businesscase. In gunstige gevallen kunnen de opbrengsten oplopen tot wel €100.000 per jaar. Hoewel er op korte termijn ambtelijke inzet nodig is, die kosten met zich meebrengt, blijkt dit idee op de lange termijn rendabel. De opbrengsten kunnen zowel eenmalig als structureel zijn, met €50.000 als een realistisch uitgangspunt. Eenmalige kosten van ongeveer €25.000 voor ambtelijke inzet, afhankelijk van het verloop van het proces, tegenover structurele opbrengsten van €50.000 uit de verhuur van de gronden. Afhankelijk van hoe snel procedures verlopen 2026-2027

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.albrandswaard.nl/api/v1/meetings/3751/documents/34197