749007 Raadsvoorstel Jaarstukken 2022 Albrandswaard.pdf
Tekst van het document
- 46 -
Beleidsindicatoren Nr. Indicator
Beschrijving indicator
AW
NL*
1 Niet-sporters (bron: gezondheidsmonitor Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking 42,7% 47,9% volwassenen, GGD ‘en, CBS en RIVM) van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Waar staat je gemeente d.d. 3 maart 2023 * Klasse matig stedelijk
- 47 -
Cijfers over 2020
Programma 7 - Sociaal Domein Inleiding Ouderen, jeugd en gezinnen moeten in Albrandswaard, nu en in de toekomst, lang gelukkig kunnen leven. Daarom staat binnen het sociaal domein ‘de mens’ en de ‘menselijke maat’ voorop. We benutten de eigen kracht van mensen, betuttelen niet en bieden de hulp die echt nodig is. Hierbij werken de hulpverleners integraal en afgestemd op elkaar. Met name voor hulpbehoevenden die met een opstapeling van problemen te maken hebben, is integrale aanpak pure noodzaak. Wij investeren in preventie, omdat wij geloven dat voorkomen altijd beter is dan genezen. Wij sturen op het toepassen van de mogelijkheden die wij zien voor verbetering van de interne en externe samenwerking, kennisdeling en het inzetten van creatieve oplossingen. De afstemming tussen Wonen, Welzijn (en Werk) en Zorg zijn daarbij leidend. Missie Door de integrale transitie binnen het sociaal domein, wordt maatwerk geleverd en gaan wij uit van de kracht van onze inwoners. 7.1 Maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Inwoners die dat nodig hebben worden ondersteund in hun zelfredzaamheid. De zorg wordt zoveel mogelijk in de wijken georganiseerd, waarbij integrale aanpak het uitgangspunt is. De bewoners van Albrandswaard kunnen hierdoor, nu en in de toekomst, zo lang mogelijk gelukkig thuis, in hun eigen sociale omgeving blijven wonen.
Bewustwording van de zaken die onder de eigen verantwoordelijkheid vallen, is hierbij een belangrijk item. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar 1e kwartaal 2022
Wat is het streven Zorgstructuren (WLZ en WMO) goed op elkaar laten aansluiten.
Extra kosten + FTE in 2022 Binnen begroting.
1b
Structureel overleg met zorgkantoor.
1c
Bij de inzet van dagbesteding willen we een betere aansluiting met de toeleiding naar beschut werk of vrijwilligerswerk.
4e kwartaal 2022
Betere integratie tussen WMO Binnen begroting. en de participatiewet.
1e
Implementatie van het nieuwe regionale Beleidsplan beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
4e kwartaal 2022
Hiervoor sluiten we nieuwe Binnen begroting. contracten met zorgaanbieders. Ten behoeve van de ondersteuning van daken thuisloosheid voeren we een pilot uit om inwoners kortdurend op te vangen en door te leiden naar een zelfstandige woonvorm of opvang in de centrumgemeente.
Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1b We willen structureel overleg met het zorgkantoor (de preferente aanbieder in Albrandswaard is CZ) om zodoende de afstemming tussen WMO en Langdurige zorg zo goed mogelijk te laten verlopen. Eind december 2022 staat een eerste gesprek gepland over de regionale samenwerking.
- 48 -
1c
Het doel is om mensen aan betaald werk te helpen. Bij mensen uit de dagbesteding is dat vaak niet haalbaar maar ook dan is het streven om hen zinvol bezig te laten zijn. Inmiddels lukt het steeds beter om mensen uit de dagbesteding, die dat willen en kunnen, toe te leiden naar vrijwilligerswerk. In het collegewerkprogramma 2022-2026 is als speerpunt opgenomen om de lokale beschermd wonen projecten te verbinden met onze lokale verenigingen en winkeliers. Daar zullen we ook de dagbestedingsprojecten bij betrekken met als doel een ieder zo veel mogelijk nuttige tijdsbesteding te bieden die ook voor de persoon zelf voldoening geeft. Samenwerkingsovereenkomst werkregio BAR en Impulsregeling.
1e
Eind 2021 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang 20222026 vastgesteld. In december 2022 wordt aan de raad een besluit gevraagd over toetreding tot een lichte gemeenschappelijk regeling voor Beschermd Wonen waarin is geregeld dat de uitvoering is gemandateerd aan de gemeente Rotterdam. Na het raadsbesluit kan dit speerpunt worden afgesloten.
7.2 Kwetsbare groepen Kwetsbare groepen Wat willen we bereiken? Onze (kwetsbare) inwoners voelen zich gezien en maken onderdeel uit van een sociaal netwerk. Hiermee willen we ontmoeting stimuleren en trachten te voorkomen dat er eenzaamheid ontstaat. Wonen, welzijn en zorg zijn onlosmakelijke met elkaar verbonden. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar
Wat is het streven
Extra kosten + FTE in 2022
1a
Samen met relevante partners uitvoeren van het stappenplan dementievriendelijke gemeenten (samendementievriendelijk.nl): - participeren in het dementienetwerk; - vergroten van de kennis over dementie; - begeleiding op maat mogelijk maken.
Continu
Albrandswaard is een dementievriendelijke gemeente.
Binnen begroting.
1b
We blijven alle 75-jarigen benaderen.
Continu
Eenzaamheid voorkomen, activering sociale contacten, voorlichting om zelfstandig wonen mogelijk te houden, vroegsignalering van mogelijke problemen (preventie).
Binnen begroting.
Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Door de gemeenteraad is geld beschikbaar gesteld voor een projectleider dementie. Deze is per 1 januari 2022 gestart en werkt nauw samen met de projectleider van Argos. Nu de coronamaatregelen niet meer van toepassing zijn, zijn de verschillende activiteiten weer opgepakt. vanaf april zijn de eerste Alzheimercafés gestart, die waren met ca. 30 deelnemers een succes. Daarnaast zijn verschillende activiteiten gestart om de bekendheid met- en herkenbaarheid van dementie te vergroten.
- 49 -
7.3 Participatie Werk Wat willen we bereiken? Onze inwoners die dat echt nodig hebben, kunnen gebruik maken van vangnetregelingen om armoede te voorkomen. Ieder kind kan zijn/haar eigen keuzes maken voor wat betreft onderwijs, sport en cultuur. Door begeleiding, opleiding etc. willen we de inwoners helpen de regie (over hun eigen inkomen en financiën) weer zoveel mogelijk zelf in handen te nemen. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2022 1c Onderzoek naar de realisatie van 4e kwartaal 2022 Realisatie van een voorziening P.M. (er volgt een centrum voor hergebruik (o.a. voor 2e hands spullen en een mogelijk nog een kleding) en een voedselbank in voedselbank in separaat voorstel Albrandswaard. Albrandswaard. voor). 1d
Uitvoering geven aan het ‘breed offensief’ om inwoners met een arbeidsbeperking sneller aan een baan te helpen.
4e kwartaal 2022
Door de invoering van de wet Binnen begroting. ‘breed offensief’ wordt het makkelijker om een persoon met een arbeidsbeperking een baan aan te bieden. Zo wordt bijvoorbeeld het proces voor loonkostensubsidie geüniformeerd, zodat werkgevers en gemeenten eenzelfde methode kunnen gebruiken.
Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1c Vanuit duurzaamheid is het gewenst zoveel mogelijk spullen te her-gebruiken. We kunnen daarmee verspilling voorkomen en eventueel minima helpen. Het onderzoek naar mogelijkheden en een locatie voor een centrum voor hergebruik en een voedselbank loopt maar er is nog geen concrete mogelijkheid gevonden. Wel is het opgenomen als wens voor de locatie Antes. Zodra er een locatie wordt gevonden of een initiatief start waar de gemeente bij betrokken is zal de raad op de hoogte worden gebracht. Er is in samenwerking met de SWA al enkele jaren een repaircafé waar spullen door vrijwilligers gerepareerd worden. 1d We willen mensen met een arbeidsbeperking makkelijker en sneller aan een (betaalde) baan helpen. Het proces van de loonkostensubsidie is geüniformeerd zodat werkgevers en gemeenten een zelfde methode gebruiken. In 2022 wordt toenadering gezocht bij instellingen die ons hierbij kunnen ondersteuning zoals de Buytenhof en het Terphuis om ook met hen de mogelijkheden te optimaliseren. in het collegewerkprogramma 2022-2026 wordt dit verder opgepakt waarmee het voor deze periode als afgerond kan worden.
- 50 -
7.4 Jeugdzorg Jeugdzorg Wat willen we bereiken? Door preventie willen we specialistische jeugdhulp terugdringen maar als het nodig is worden onze (jeugdige) inwoners adequaat geholpen waarbij maatwerk voorop staat. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar Meer begeleiding en controle bij de Continu 'poort' om zodoende te voorkomen dat mensen onterecht gebruik gaan maken van zorg of de verkeerde zorg krijgen. Maatregelen nemen om onrechtmatig beroep op sociale voorzieningen tegen te gaan.
Wat is het streven
1a
Geen onrechtmatig gebruik van voorzieningen en beheersing zorgkosten.
Extra kosten + FTE in 2022 Binnen begroting.
Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Voor dit speerpunt is dit jaar nog geen concreet beleid gevormd.
7.5 Zorg & Welzijn Zorg & Welzijn Wat willen we bereiken? Preventie en bevorderen van een gezonde levensstijl. Onze inwonders zijn zich bewust van hun gezondheid en dragen hiermede zorg voor. Via de omgevingsvisie krijgt gezondheid en sociaal welbevinden een prominente plaats. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + klaar FTE in 2022 1a uitwerken en uitvoeren van de Continu Via preventie beperken of Binnen begroting. lokale preventieagenda vanuit vier voorkomen van dure en ambities: ingrijpende zorg. - bevorderen ontwikkelingskansen jeugd; - bevorderen gezonde levensstijl; - bevorderen maatschappelijke participatie; - beschermen kwetsbare groepen. 1b Samen met Continu Tegengaan van verloedering Binnen begroting. woningbouwverenigingen en van buurten. In iedere buurt welzijnswerk inzetten op de voelen mensen zich veilig en verbetering van woon en thuis. leefklimaat (Wonen welzijn zorg). Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Voor dit speerpunt is dit jaar nog geen concreet beleid gevormd. 1b Zie opmerking onder 1a.
- 51 -
7.6 Wijkteams Wijkteams Wat willen we bereiken? Inwoners met een hulpvraag kunnen bij één loket terecht voor een integrale aanpak en ondersteuning (integrale toegang). Wat gaan we doen 1a
Wanneer is het
Wat is het streven
Aan de hand van het in 2021 Continu vastgestelde Integraal beleid sociaal domein" wordt In 2022 verder ingezet op de transformatie:
Inwoners zo lang en gezond mogelijk laten meedoen in de samenleving en vroegtijdig escalatie van problematiek voorkomen.
Extra kosten + FTE in 2022 Binnen begroting.
Het versterken van de integrale benadering: - Vroegtijdiger signaleren; - Het vroegtijdig inzetten van lichtere vormen van hulp en het bieden van passende basisondersteuning; - Het versterken van preventie; - Ruimte geven aan innovatie; - De-medicalisering; - Afname specialistische hulpverlening/tweedelijnszorg. Wat hebben wij bereikt en wat hebben wij gedaan? 1a Voor dit speerpunt is dit jaar nog geen concreet beleid gevormd.
Wat heeft het gekost? Programma 7 - Sociaal domein
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten 7.1 - Maatschappelijke Ondersteuning
4.899.400
5.567.800
4.640.801
926.999
7.2 - Kwetsbare Groepen
249.600
2.752.800
1.502.426
1.250.374
7.3 - Participatie
7.545.500
8.839.100
9.041.561
-202.461
7.4 - Jeugdzorg
5.260.400
5.478.100
5.248.596
229.504
859.900
574.100
536.659
37.441
7.6 - Wijkteams
1.936.600
2.371.400
2.269.879
101.521
Totaal Lasten
20.751.400
25.583.300
23.239.922
2.343.378
-139.200
-1.106.300
-1.811.466
705.166
7.5 - Zorg & Welzijn
Baten 7.1 - Maatschappelijke Ondersteuning 7.2 - Kwetsbare Groepen
0
-2.018.000
-690.876
-1.327.124
7.3 - Participatie
-4.445.000
-5.052.600
-4.769.422
-283.178
7.4 - Jeugdzorg
-414.300
-414.300
-542.956
128.656
7.5 - Zorg & Welzijn
-388.000
-188.300
-200.169
11.869
7.6 - Wijkteams
-11.300
-9.900
-39.067
29.167
Totaal Baten
-5.397.800
-8.789.400
-8.053.956
-735.444
Saldo van baten en lasten
15.353.600
16.793.900
15.185.966
1.607.934
-218.100
-529.400
-332.600
-196.800
44.000
44.000
361.100
-317.100
-174.100
-485.400
28.500
-513.900
15.179.500
16.308.500
15.214.466
1.094.034
Onttrekkingen Stortingen Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat programma 7
- 52 -
Analyse financiële afwijkingen Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie FCL 661015 Dak- en thuisloosheid € 31.100 voordelig Het is niet gelukt om de pilot vanuit Ridderkerk uit te breiden naar Albrandswaard. Hierdoor komt het overschot op € 31.100. Dit betreft een incidenteel overschot en dient meegenomen te worden naar 2023. FCL 662110/112/114 Opvang Oekraïners € 1.195.764 voordelig Oorspronkelijk stonden hier kosten voor personeel begroot die zich bezig hielden met alles omtrent de opvang van mensen uit Oekraïne. Hier is uiteindelijk ongeveer € 80k meer aan uitgegeven dan begroot. Vanuit het Rijk is echter een bijdrage ontvangen om alle kosten voor de opvang van Oekraïners te kunnen bekostigen. Deze bijdrage is niet volledig uitgenut, en dekt dus ruimschoots alle gemaakte kosten. Voor het restant van de Rijksbijdrage wordt voorgesteld om, via de resultaatsbestemming, een reserve te vormen. Op die manier hebben we financiële middelen staan om toekomstige uitgaven voor de opvang van specifieke doelgroepen (deels) te kunnen dekken. FCL 666220 Mantelzorg, o.a. Pluim € 29.600 nadelig In 2021 is dit budget afgeraamd omdat er jaarlijks een bedrag over was. Nu blijkt dat de aframing voorbarig en teveel was. Omdat het aantal mantelzorgers dat gebruik maakt van de mantelzorgluim is toegenomen met ca. 50 personen, is er over 2022 een tekort van € 29.600.
Bij de eerste tussenrapportage 2023 wordt voorgesteld een bedrag van € 30.000 bij te ramen op het budget. Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen FCL 667115 Inzet in Wijkteams € 100.447 voordelig Er is sprake van een incidenteel overschot van ca. € 100.000. Dit heeft te maken met het vertrek van wijkteamprofessionals en de niet naadloze opvolging van medewerkers vanuit de moederorganisaties, en het niet invullen van ziektevervanging. Met name de jeugdzorgaanbieders en de GGZ aanbieders hebben moeite gekwalificeerde medewerkers te werven, gezien de krapte op de arbeidsmarkt. Dit is overigens voor de jeugdzorg en GGZ een landelijk gesignaleerd probleem. Een andere verklaring voor de onderschrijding betreft de reservering van de huisvestingslasten van € 55.000 t.b.v. de wijkteams. Pas aan het eind van het jaar is bekend geworden dat deze kosten zijn ten laste zijn gebracht van een ander budget. De onderschrijding kan verder worden verklaard door het feit dat de gemeente in het jaar 2022 een bedrag van € 26.605,- van de gemeente Rotterdam ontvangen heeft inzake het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Deze middelen zijn niet besteed, omdat deze pas aan het eind van het jaar ontvangen zijn en het opstellen van een plan van aanpak om de middelen te besteden in 2022 qua tijdspanne niet mogelijk was.
Aangezien deze middelen niet doorgeschoven kunnen worden naar 2023, blijft de bate in 2022 staan. We zullen in 2023 deze middelen aanvragen zodra het plan van aanpak gereed is. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen FCL 661000 Wet BUIG uitkeringen € 392.434 nadelig Het macro BUIG-budget was in 2022 naar beneden bijgesteld vanwege de landelijke afname van het aantal uitkeringsgerechtigden. Hierdoor is het budget (de inkomensoverdrachten vanuit het Rijk) voor Albrandswaard ook naar beneden bijgesteld, namelijk met € 340.770, t.o.v. de laatste begrotingswijziging. De uitgaven zijn echter toegenomen. Per saldo is er een overschrijding van € 79.290 over de totale BUIG-uitgaven ten opzichte van de BUIGbegroting.
- 53 -
De uitgaven voor de feitelijke verstrekkingen van uitkeringen waren afgenomen als gevolg van een afname van het bestand: van 386 in januari tot 370 in december. 30 klanten waren uitgestroomd naar werk en 4 naar een opleiding. Het grootste deel van de uitstroom (122 klanten) kwam echter door externe redenen, zoals verhuizingen, samenwoningen, pensioneringen, e.d. Het aantal klanten in inrichting was redelijk gelijk gebleven op 125 klanten, maar gedurende het jaar was er een duidelijke daling geweest, tot een minimum van 112 personen in inrichting in mei. Hierdoor zijn de uitgaven op dit onderdeel aanzienlijk lager uitgevallen. Het aantal mensen met een IOAW-uitkering is enigszins gedaald, van 15 naar 11. Het zijn geen grote aantallen, maar relatief gaat het om een daling van circa 27%. Als gevolg hiervan zijn de uitgaven op deze regelingen lager uitgevallen. Verder zijn er aanzienlijk meer loonkostensubsidies verstrekt dan begroot. Deze uitgaven waren oorspronkelijk juist achtergebleven bij de verwachting, omdat er minder mensen met een indicatie bleken te zijn dan was voorspeld. De overschrijding is vooral toe te schrijven aan een te lage raming. Daarnaast waren enkele zelfstandigen vanuit de TOZO-regeling doorgestroomd naar de Bbz, met hogere Bbz-uitgaven als gevolg. Ook de afwikkeling van de TOZO-regeling werkt nog door in 2022.
Tot slot zijn er nog diverse uitgaven gedaan in verband met (de nasleep van) COVID 19. FCL 661005 Besluit zelfstandigen € 58.839 voordelig De post Besluit Zelfstandigen bestaat uit de leningen die worden verstrekt binnen het Besluit Zelfstandigen. In 2022 zijn er geen leningen verstrekt. Uit Corona voortvloeiende regelingen als de vereenvoudigde BBZ en incassocoulance (Belastingdienst) liggen hier mogelijk mede aan ten grondslag. FCL 661400 Minimabeleid € 389.430 nadelig De overschrijding bij de jaarrekening 2022 is grotendeels veroorzaakt door de nieuwe regeling eenmalige energietoeslag 2022. Gemeenten hebben hier geld voor gekregen in de diverse financiële circulaires in 2022. Het tekort is voor een bedrag van € 311.000 (septembercirculaire 2022) gedekt door de tegemoetkoming van het Rijk. De uitgaven voor de eenmalige energietoeslag 2022 zijn echter hoger dan de rijksbijdrage. Dit tekort wordt niet gecompenseerd door het rijk. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie FCL 662301 Re-integratieprojecten € 142.239 voordelig De onderschrijding zit volledig in de kosten van uitstroomprojecten. Deze bestaat uit drie onderdelen. Als eerste de doelgroep Arbeidsbeperkten. Hier is de onderschrijding te verklaren door het wegvallen van een aantal klantmanagers en te ruime inschatting van de noodzakelijke kosten voor Jobcoaching.
Het vinden van een goede plek voor deze doelgroep is lastig en arbeidsintensief; pas nadat er een plek gevonden is, wordt Job coaching ingezet. Bij de bemiddeling Baanbrekend is de onderschrijding te verklaren door minder instroom aan de poort en een veranderde doelgroep. Inmiddels zijn de kaders aangepast. Met betrekking tot de werkervaringsplaatsen is de onderuitputting te verklaren omdat niet alle plekken zijn ingevuld, door ziekte van personeel en door verloop. Hierdoor zijn er geen participatiemarkten meer georganiseerd, terwijl dit een belangrijk onderdeel in het plaatsen op de werkervaringsplaatsen is. De onderschrijding is incidenteel. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO FCL 666100 Voorzieningen WMO gehandicapten € 37.699 voordelig Ten opzichte van de begroting waren de kosten voor vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen lager dan verwacht. Het aantal vervoersvoorzieningen (beschikkingen)
- 54 -
is in de periode januari - december met ca. 2% gedaald. Daarnaast waren de woonvoorzieningen minder kostbaar dan in 2021. Het totaal overschot betreft ca. € 37.000. Dit is een incidenteel overschot. Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ FCL 661410 Schuldhulpverlening € 33.115 voordelig Het gemiddeld aantal dossiers dat in behandeling is, is in 2022 gedaald van 67 naar 57 dossiers. Dit resulteert in minder kosten. Daarnaast blijft de verwachte toestroom ten gevolge van de stijging vaste lasten alsmede terugkerende variabele lasten uit. FCL 666200 WMO Huishoudelijke verzorging ZIN € 53.247 voordelig In de periode januari tot en met december 2022 is het aantal cliënten dat gebruik maakt van voorziening Huishoudelijke Hulp gestegen met ca. 7% . Deze toename is lager dan verwacht bij de 2e tussenrapportage 2022. Mede hierdoor komt het totale overschot op ca. € 53.000. In verband met de tariefontwikkelingen in 2023 betreft dit een incidenteel overschot. FCL 666210 WMO begeleiding en overige in natura € 146.366 voordelig In de periode januari tot en met december 2022 is het aantal cliënten dat gebruik maakt van de voorziening begeleiding, dagbesteding en/of respijtzorg met ca.7,5% toegenomen. Tegelijkertijd is het aantal beschikkingen (aantal verschillende producten) in deze periode met ca. 6% gedaald. Door meer maatwerk te bieden is het financieel jaarresultaat positief.
Mede door tariefontwikkelingen betreft het een structureel overschot van € 100.000. FCL 666700 WMO Eigen bijdrage € 30.536 voordelig Het aantal cliënten dat gebruik heeft gemaakt van een Wmo voorziening waarover een eigen bijdrage moet worden betaald, is toegenomen met ca. 5,8%. Hierdoor zijn de inkomsten eigen bijdrage toegenomen met ca. € 30.500. Dit zijn structureel aanvullende inkomsten. FCL 667215 WMO begeleiding en overige PGB € 77.559 voordelig In de periode januari tot en met december 2022 is het aantal cliënten dat de voorziening begeleiding , dagbesteding en/of respijtzorg middels PGB financiert met ca. 18% gedaald. Door meer maatwerk te bieden is het financieel jaarresultaat, net als vorig jaar, positief uitgevallen. Mede door tariefontwikkelingen betreft het een structureel overschot van € 77.000. Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18FCL 667205 Lokale jeugdhulp PGB € 269.749 voordelig In 2022 is sprake van een positief resultaat. PGB’s worden onder andere ingezet als ZINaanbod (zorg in natura) niet voorhanden is of als cliënten een beroep doen op identiteitsgebonden zorg. De wijkteams hebben, vanuit het principe dat ZIN voorliggend is, gezorgd voor meer ZIN gecontracteerd aanbod. Het budget Lokale Jeugdhulp ZIN en Lokale Jeugdhulp PGB zijn communicerende vaten. Het betreft dezelfde vormen van jeugdhulp, alleen wordt het op een andere manier verstrekt.
Het betreft een incidenteel overschot van ca. € 269.700. FCL 668200 Lokale jeugdhulp ZIN € 154.953 nadelig Het aantal trajecten Zorg In Natura (ZIN) voor Lokale Jeugdhulp is in het afgelopen jaar gestegen en zorgt voor een overschrijding op het budget. In het afgelopen jaar was sprake van een toename van het aantal cliënten in perceel 2 (basis GGZ). Een mogelijke verklaring hiervoor ligt in de gevolgen van de Coronapandemie. Uit landelijk onderzoek is gebleken dat jongeren het mentaal zwaar hebben gehad en dat zij minder weerbaar zijn, hetgeen ook in Albrandswaard gezorgd heeft voor een toename van het aantal hulpvragen. Dit vertaalt zich in een incidenteel tekort van ca. € 154.900.
- 55 -
FCL 668205 Specialistische jeugdvoorzieningen in natura € 565.740 nadelig De Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de bovenlokale taken en het realiseren van voldoende aanbod van specialistische jeugdhulp. Met de begroting 2023 hebben de samenwerkende gemeenten de doelstellingen en de middeleninzet voor de inkoop van specialistische jeugdhulp en de jeugdbeschermingsketen bepaald. Ten opzichte van voorgaande begrotingen van de GRJR is bij de begroting 2023 een aantal wijzigingen doorgevoerd. Eén ervan is het principe van realistisch begroten. Naar aanleiding hiervan heeft het AB besloten om de vlaktaks-systematiek af te schaffen en met de jaarrekening 2022 de realisatieverschillen direct af te rekenen. Het afrekenen van de vlaktaks leverde ongeveer € 48.000 meer op dan begroot. In de afgelopen jaren waren de zorgkosten voor de gemeente Albrandswaard lager dan de inleg, waardoor de gemeente van de GRJR een bedrag heeft ontvangen, hetgeen het incidentele positieve resultaat verklaart. De eindafrekening over 2022 volgt in de loop van 2023 en is gebaseerd op het realistisch zorggebruik van 2022.
Waar voorheen (tot en met 2021) de verrekening van een jaarresultaat werd gespreid over de duur van drie jaren en werd verdisconteerd in de bijdrage (inleg) van het opvolgende jaar, wordt vanaf 2022 het jaarresultaat in het opvolgende jaar direct volledig verrekend. Dit kan leiden tot fluctuaties. Het jaarrekeningresultaat 2022 van de GRJR betekent voor Albrandswaard een bijbetaling van € 153.189. De stijging in het zorggebruik 2022 is met name te verklaren door een stijging van kosten daghulp en ambulante hulp. Het uiteindelijke resultaat van 2022 kan leiden tot een begrotingswijziging voor 2023, vanwege nieuwe inzichten. Dit zal in de loop van 2023 duidelijk worden. Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18FCL 668305 Zeer gespecialiseerde jeugdvoorzieningen € 819.583 voordelig Zie fcl 668205 voor de toelichting op de afwijking. Taakveld 7.1 Volksgezondheid FCL 671400 Volksgezondheid € 64.801 voordelig Door Corona zijn er veel projecten uitgesteld, deze worden naar verwachting in 2023 ingehaald. Het college heeft in 2021 besloten om € 46.900 extra budget beschikbaar te stellen voor preventie tegen eenzaamheid. De uitvoering van de plannen loopt nog door in 2023, mede door de beperkende maatregelen rond corona. Hierdoor willen we graag € 41.644,56 doorschuiven naar 2023.
Taakveld 0.10 Mutaties reserves FCL 698007 Mutaties reserves programma 7 € 513.900 nadelig Het nadelig saldo wordt veroorzaakt door een lagere onttrekking uit de overgehevelde jaarbudgetten dan verwacht, en door bijstorting in de reserve Sociaal Deelfonds als gevolg van de voordelen behaald in het sociaal domein.
- 56 -
Beleidsindicatoren Nr. Indicator 1 Banen (bron: CBS/LISA)
Beschrijving indicator
AW
NL*
Cijfers over
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. Betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.
601,7 766,6
2021
2 Jongeren met een delict Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de voor de rechter (bron: CBS) rechter is verschenen.
1%
1%
2020
3 Kinderen in uitkeringsgezinnen (bron: CBS)
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.
3%
4%
2021
4 Netto arbeidsparticipatie (bron: CBS)
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
75,6% 73,3%
2022
5 Jeugdwerkloosheid (bron: CBS)
Percentage personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie.
6 Personen met een bijstandsuitkering (bron: CBS)
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015), exclusief uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling en dak- en thuislozen. Betreft het aantal personen per 10.000 inwoners.
1%
1%
2021
304,1 281,5
2021
7 Aantal reintegratievoorzieningen (bron: CBS)
Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd 150,8 176,8 van 15-64 jaar.
2020
8 Jongeren met jeugdhulp (bron: CBS)
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle 7,5% 10,6% jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014).
2022
9 Jongeren met jeugdbescherming (bron: CBS)
Betreft percentage jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt.
0,5%
x
2022
10 Jongeren met jeugdreclassering (bron: CBS)
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar).
0,3%
x
2021
11 Wmo-cliënten met een maatwerkarr. (bron: CBS)
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
540
601
2022
Waar staat je gemeente d.d. 3 maart 2023 * Klasse matig stedelijk
Kerngegevens Sociale structuur
Jaarrekening 2021
Begroting 2022
Jaarrekening 2022
Aantal inwoners
25.951
25.871
26.359
Aantal inwoners tot 20 jaar
6.233
6.264
6.284
Aantal inwoners 65 jaar en ouder
4.670
4.615
4.855
Aantal bijstandsgerechtigden
394
- 57 -
NIET IN VOORGAANDE PROGRAMMA'S VERANTWOORDE BATEN EN LASTEN Inleiding Met ingang van het begrotingsjaar 2017 is het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (het BBV) gewijzigd. Een van de wijziging betreft het verantwoorden van algemene baten en lasten in de begroting en jaarrekening. Baten en lasten die direct verbandhouden met activiteiten die gericht zijn op de externe klant, worden verantwoord in de programma’s. Dus alleen de baten en lasten die betrekking hebben op het primaire proces worden in de programma’s opgenomen. Baten en lasten die hier niet onder vallen, worden buiten de programma’s gehouden. Het gaat hierbij om overheadkosten, algemene dekkingsmiddelen, Vennootschapsbelasting en onvoorzien. Zo komt er meer inzicht in de omvang van de baten en lasten van het primaire proces in het algemeen en de overhead in het bijzonder.
- 58 -
1 - Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen relatie hebben met een bepaalde activiteit. Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de taakvelden 0.5 Treasury, 0.61 OZB woningen, 0.62 OZB niet-woningen, 0.64 Belasting overig en 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds. Wat heeft het gekost? Algemene dekkingsmiddelen
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
318.100
396.100
324.029
72.071
Baten
-40.034.100
-43.931.900
-45.315.579
1.383.679
Gerealiseerd saldo baten en lasten
-39.716.000
-43.535.800
-44.991.549
1.455.749
Gerealiseerd resultaat Algemene dekkingsmiddelen
-39.716.000
-43.535.800
-44.991.549
-1.455.749
Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.5 Treasury FCL 633015 Deelnemingen nutsbedrijven € 33.797 nadelig Het voorlopig incidentele nadeel van € 34.000 wordt veroorzaakt door een lager dividend van Stedin. Door de enorme energietransitie staat de dividendprognose voor de komende jaren fors onder druk. FCL 691101 Rentetoerekening vanuit activa € 78.842 nadelig De lagere toerekening ad € 79.800 van rente vanuit dit taakveld naar de diverse andere taakvelden wordt voor het grootste deel veroorzaakt doordat het rente-omslagpercentage 2022 in werkelijkheid 0,11% lager is geworden dan begroot. Dat komt neer op een verschil van € 53.000. Het restant van het nadeel op dit taakveld komt door onderuitputting en doorschuiven van investeringen van 2021 naar 2022 waardoor de boekwaarde van de activa per 1 januari 2022 lager is dan begroot. Dit geldt met name voor de investeringen in wegen (onder meer de projecten Overhoeken, Verhogen verkeersveiligheid en de Snelfietsroute F15) en de afvalinzameling (ondergrondse containers). Taakveld 0.61 OZB woningen FCL 693300 OZB Woningen € 95.962 voordelig De totale definitieve WOZ-waarde van de woningen blijkt hoger te zijn dan de schatting van de WOZ-waarden die bij de opbrengstraming begroting 2022 is uitgegaan. Dit brengt een incidentele extra OZB-opbrengst woningen van € 95.962 met zich mee.
Taakveld 0.62 OZB niet-woningen FCL 693350 OZB Niet Woningen € 78.044 nadelig De totale definitieve WOZ-waarde van de gebruikers niet-woningen blijkt lager en van de eigenaren hoger uit te vallen dan de schatting van de WOZ-waarden, die bij de opbrengstraming voor de begroting 2022 is gebruikt. Dit leidt per saldo tot een incidentele lagere OZB-opbrengst niet-woningen van € 78.044. Taakveld 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds FCL 692100 Algemene uitkering € 1.359.893 voordelig Het incidentele voordeel op het gemeentefonds van afgerond € 1,4 miljoen wordt
- 59 -
veroorzaakt door de incidentele mutaties uit de septembercirculaire (voordeel € 9 ton) en decembercirculaire (voordeel € 5 ton) die niet meer tijdig in de 2e tussenrapportage 2022 konden worden verwerkt. Verwezen wordt naar de raadsinformatiebrieven van 18 oktober 2022 en 24 januari 2023. Beleidsindicatoren Nr. Indicator
Beschrijving indicator
AW
NL*
Cijfers over
1 Gemiddelde WOZ-waarde (bron: CBS)
De gemiddelde WOZ waarde van woningen in duizenden euro's.
365
335
2022
2 Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (bron: COELO)
Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
982 geen data
2022
3 Gemeentelijke woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden (bron: COELO) meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten
geen 1.150 data
2022
Waar staat je gemeente d.d. 3 maart 2023 * Klasse matig stedelijk
Uitsplitsing lokale heffingen Lokale heffingen
Primaire begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
375.700
267.000
269.916
-2.916
Baten
-7.317.300
-7.317.300
-7.335.218
17.918
Saldo van baten en lasten
-6.941.600
-7.050.300
-7.065.302
15.002
Gerealiseerd resultaat lokale heffingen
-6.941.600
-7.050.300
-7.065.302
15.002
Uitsplitsing dividend Dividend
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
17.800
17.800
16.106
1.694
Baten
-203.500
-157.500
-123.706
-33.794
Saldo van baten en lasten
-185.700
-139.700
-107.600
-32.100
Gerealiseerd resultaat dividend
-185.700
-139.700
-107.600
-32.100
Uitsplitsing saldo financieringsfunctie Saldo financieringsfunctie
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
311.500
300.400
234.271
66.129
Baten
-40.034.100
-43.931.900
-45.315.579
1.383.679
Saldo van baten en lasten
-39.722.600
-43.631.500
-45.081.308
1.449.808
Gerealiseerd resultaat saldo financieringsfunctie
-39.722.600
-43.631.500
-45.081.308
1.449.808
- 60 -
2 - Overhead Inleiding Overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (BBV artikel 1 lid 2). In de notitie Overhead van de commissie BBV is aangegeven welke baten en lasten verantwoord worden onder overheadkosten. In het kort komt het erop neer dat de volgende uitgangspunten gehanteerd kunnen worden. - Directe kosten worden zoveel mogelijk direct toerekenen aan de desbetreffende taakvelden en programma’s. - Ondersteunende taken zijn niet direct dienstbaar aan de externe klant of het externe product en behoren daarom tot de overhead. - Sturende taken vervult door hiërarchische leidinggevende behoren tot de overhead. - De positionering van een functie binnen de organisatie heeft geen invloed op de beoordeling of er sprake is van overhead. De baten en lasten voor overhead zijn verantwoord op het taakveld 0.4 Overhead. Wat heeft het gekost? Overhead
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
7.248.400
8.624.000
8.677.481
Baten
-27.500
-23.300
-58.643
-53.481 35.343
Saldo van baten en lasten
7.220.900
8.600.700
8.618.838
-18.138
Gerealiseerd resultaat Overhead
7.220.900
8.600.700
8.618.838
-18.138
Uitsplitsing saldo Overhead Overhead
Begroting 2022 Begroting na wijziging
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is-)
Bestuursondersteuning
401.600
623.500
651.433
-27.933
Communicatie en voorlichting
61.800
61.800
60.758
1.042
Juridische zaken
21.900
21.900
19.840
2.060
6.522.400
7.704.700
7.711.472
-6.772
240.700
212.100
233.978
-21.878
7.248.400
8.624.000
8.677.481
-53.481
Overhead vanuit BAR Doorbelasting kosten gemeentehuis Saldo lasten Overhead vanuit BAR
0
0
-29.268
29.268
Doorbelasting kosten gemeentehuis
-27.500
-23.300
-29.375
6.075
Saldo baten Gerealiseerd resultaat Overhead
-27.500 7.220.900
-23.300 8.600.700
-58.643 8.618.838
35.343 -18.138
Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.4 Overhead FCL 600200 Bestuursondersteuning € 27.933 nadelig De overschrijding komt voornamelijk omdat de kosten voor inhuur hoger zijn uitgevallen dan begroot. Het betreft de inhuur voor communicatie en de gemeentesecretaris.
- 61 -
3 - Vennootschapsbelasting (Vpb) Inleiding Door de inwerkingtreding van de Wet modernisering Vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen zijn gemeenten met ingang van 1 januari 2016 Vpb-plichtig over hun (winstgevende) ondernemersactiviteiten. Doel van deze wet is het scheppen van een gelijk speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Omdat de Belastingdienst de gemeente in zijn geheel aanslaat voor de Vpb-heffing en deze heffing niet per overheidsonderneming uitsplitst, wordt de eventueel af te dragen Vpb-heffing van alle ondernemingsactiviteiten opgenomen als één bedrag in het programmaplan en het overzicht van baten en lasten. Het is niet nodig om per programma waarin ondernemingsactiviteiten zijn opgenomen een naar rato-deelbedrag Vpb-heffing te ramen. De Vpb is verantwoord onder het taakveld 0.9. Wat heeft het gekost? Vennootschapsbelasting
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
23.700
23.700
-37.181
60.881
Saldo van baten en lasten
23.700
23.700
-37.181
60.881
Gerealiseerd resultaat Vennootschapsbelasting
23.700
23.700
-37.181
60.881
Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting FCL 694200 Heffing Vennootschapsbelasting € 60.881 voordelig Ultimo 2021 heeft de gemeente geen verrekenbare verliezen meer. Omdat het verlies 2021 volledig is verrekend met het belastbaar resultaat 2020, is recentelijk over 2020 nog een bedrag van € 44.200 terug ontvangen. Dit bedrag was niet eerder voorzien. Daarnaast bedraagt de verwachte vennootschapsbelasting over het boekjaar 2022 circa € 7.000 (vooral vanuit de activiteiten levering van energie en reststromen afval). Al met al zorgt dit bij elkaar voor een positief resultaat van € 60.900 op deze post.
- 62 -
4 – Onvoorzien Inleiding In de begroting is een bedrag opgenomen voor onvoorziene lasten. Er is sprake van onvoorziene lasten wanneer deze onvoorzienbaar, onontkoombaar en onvermijdbaar zijn. Deze post is niet bedoeld om overschrijdingen op bestaande budgetten te dekken. Wat heeft het gekost? Onvoorzien
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Werkelijk 2022
Verschil (voordeel is + nadeel is -)
Lasten
75.000
75.000
0
75.000
Saldo van baten en lasten
75.000
75.000
0
75.000
Gerealiseerd resultaat Onvoorzien
75.000
75.000
0
75.000
Analyse financiële afwijkingen Taakveld 0.8 Overige baten en lasten FCL 692200 Onvoorzien € 75.000 voordelig In 2022 is geen gebruik gemaakt van de post onvoorzien.
- 63 -
4. PARAGRAFEN
- 64 -
Paragraaf 1 – Lokale heffingen U leest in deze paragraaf informatie over het gevoerde beleid en de gerealiseerde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Het betreft zowel heffingen waarvan de bestedingen gebonden zijn (afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges en lijkbezorgingsrechtenrechten) als heffingen waarvan de bestedingen ongebonden zijn (onroerende zaakbelastingen). Bij een onder- of overschrijding van meer dan € 50.000 wordt er een toelichting op gegeven. Beleidskaders Uitgangspunt bij het bepalen van de gewenste opbrengst van de gemeentelijke belastingen in 2022 is dat de gemeentelijke belastingen zo laag mogelijk worden gehouden en waar mogelijk gematigd. Daarnaast mogen de opbrengst van de gebonden heffingen niet meer zijn dan de kosten die we maken. In het overzicht van de gerealiseerde kostendekking is te zien in welke mate de gerealiseerde opbrengsten niet meer zijn dan de gerealiseerde kosten. De woonlasten bestaan uit de onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeenteraad heeft in december 2021 de tarieven voor 2022 vastgesteld. De tarief ontwikkeling ten opzichte van 2021 ziet u hieronder. Heffing
Tariefwijziging 2022
Onroerende Zaak Belasting
-6,0%
Rioolheffing
0,0%
Afvalstoffenheffing
17,1%
Overzicht geraamde en gerealiseerde belastingen en heffingen Hierna treft u een totaal overzicht aan van de geraamde en gerealiseerde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en de gebonden heffingen. Ongebonden heffingen
Begroting 2022 primair
Realisatie 2022
Afwijking
V/N
17.918
V
Afwijking
V/N
na wijziging
Financiering/algemene dekkingsmiddelen Onroerende zaakbelasting Gebonden heffingen
7.317.300
7.317.300
Begroting 2022 primair
7.335.218 Realisatie 2022
na wijziging
Afvalstoffenheffing
3.994.500
4.072.500
4.154.073
81.573
V
Rioolheffing
2.981.300
2.981.300
2.911.991
-69.309
N
Lijkbezorgingsrechten
214.400
214.400
288.182
73.782
V
Leges Burgerzaken
313.000
313.000
409.327
96.327
V
Leges Omgevingsvergunning & APV
370.500
292.500
351.189
58.689
V
- 65 -
Toelichting Afvalstoffenheffing Het variabel tarief afvalstoffenheffing is in 2022 nieuw ingevoerd. Bij het opstellen van de begroting 2022 is een voorzichtige inschatting van het te verwachten aantal ledigingen/klepbewegingen gemaakt, waarop de opbrengstenraming is gebaseerd. Op basis van de werkelijke realisatie blijkt dat er meer ledigingen/klepbewegingen hebben plaatsgevonden. Het voorgaande heeft geleid tot een incidentele extra opbrengst afvalstoffenheffing. Rioolheffing In 2022 is er sprake geweest van minder groot waterverbruik bij de bedrijven. Dit heeft geleid tot een incidentele minder opbrengst rioolheffing bij de niet-woningen. Lijkbezorgingsrechten In 2022 was het aantal begrafenissen fors hoger (+30%) dan de voorgaande jaren, wat resulteert in meer baten. Tevens geeft de mogelijkheid van een graf voor een onbepaalde tijd (sinds 2021) hogere inkomsten). Leges Burgerzaken In 2022 zijn er meer reisdocumenten aangevraagd dan oorspronkelijk begroot. Met name in de tweede helft van 2022 is deze toename zichtbaar. Reden moet gezocht worden in het wegvallen van de Corona maatregelen en de mogelijkheid voor de inwoners om weer te kunnen reizen. Daarnaast heeft de burgerlijke stand meer opgebracht dan begroot. Leges Omgevingsvergunning & APV De uiteindelijk gerealiseerde legesinkomsten zijn ruim hoger dan het uiteindelijk begrote bedrag.
De legesinkomsten zijn vraag-gestuurd. De uiteindelijk gerealiseerde inkomsten wijken daardoor altijd iets af van de raming. Kostendekking De mate van kostendekking ziet er als volgt uit: Kostendekkendheid gebonden heffingen
Rekening 2022 Lasten
Dekking
Baten
Afvalstoffenheffing
3.906.305
3.906.305
100%
Rioolheffing
2.911.991
2.911.991
100%
Lijkbezorgingsrechten
669.621
288.182
43%
Leges Burgerzaken
451.864
409.327
91% 33%
Leges Omgevingsvergunning & APV
1.077.114
351.189
Totaal
9.016.895
7.866.994
Gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid Indien de belastingplichtige niet, of slechts met veel moeite, de aanslag kan betalen, kan deze onder wettelijk vastgestelde voorwaarden in aanmerking komen voor geheel of gedeeltelijke kwijtschelding. De behandeling van kwijtscheldingen loopt via het SVHW. In onderstaand overzicht is een vergelijking gemaakt tussen de geraamde en de gerealiseerde kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Kwijtschelding lokale heffingen
Begroot 2022
Realisatie 2022
Afwijking
V/N
Rioolheffing
100.000
85.172
14.828
V
Afvalstoffenheffing
98.600
116.686
-18.086
N
- 66 -
Uit het overzicht hieronder blijkt dat het aantal ingediende kwijtscheldingsverzoeken in 2022 ten opzichte van 2021 met 37 is gestegen. Dit heeft echter niet geleid tot een toename van het aantal gehonoreerde verzoeken. Integendeel is er een daling van dit aantal met 29. Verzoeken kwijtschelding
2021
2022
Totaal
484
507
Gehonoreerd
400
378
Afgewezen
84
129
Lokale woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit van Groningen brengt jaarlijks het niveau en de ontwikkeling van de lokale lasten in beeld. Bij het vergelijken van de woonlasten wordt onder andere gekeken naar de OZB, afvalstoffenheffing en rioolbelasting. Het Coelo brengt hierover jaarlijks de ‘Atlas van lokale lasten’ uit, met daarin informatie over alle gemeenten in Nederland. De bron van de hierna volgende grafieken is de ‘Atlas van lokale lasten 2022’. In deze jaarrekening is een vergelijking gemaakt tussen de lokale lastendruk van de gemeente Albrandswaard met die de overige BAR-gemeenten en in omvang qua inwoners vergelijkbare gemeenten. Daarnaast wordt een vergelijking gemaakt met gemeenten met de laagste en de hoogste woonlasten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende situaties: A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner) • Eenpersoonshuishouden en meerpersoonshuishouden met een koopwoning B.
Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner) • Eenpersoonshuishouden en meerpersoonshuishouden met een huurwoning De geselecteerde gemeenten zijn bedoeld om een beeld te geven van: (a) woonlasten van Albrandswaard in vergelijking met die van de aangrenzende gemeenten en qua inwonerstal vergelijkbare gemeenten; (b) vergelijking met woonlasten in de goedkoopste en duurste gemeenten in het land. Vergelijking binnen de BAR-gemeenten en qua inwonerstal vergelijkbare gemeenten In deze vergelijking betaalt een eigenaar-bewoner van een eenpersoonshuishoudens in de gemeente Duiven en van een meerpersoonshuishoudens in Ridderkerk het laagst aan woonlasten. In Goirle zijn huurders het minste kwijt aan woonlasten. Dit blijkt uit de grafieken op de volgende bladzijden.
- 67 -
A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner)
B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner)
Landelijke woonlastenvergelijking In de volgende vergelijking is landelijk gezien zowel de gemeente met de laagste woonlasten als de gemeente met de hoogste woonlasten opgenomen. Ten aanzien van de eigenaar-bewoner kent de gemeente Aalten de laagste woonlasten voor een eenpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. De hoogste woonlasten worden in de gemeente Bloemendaal betaald. Met betrekking tot huurders blijft Nijmegen nog steeds een erg aantrekkelijke gemeente qua woonlasten; de woonlasten voor huurders zijn daar het laagst. Wassenaar is in 2022 de duurste gemeente voor huurders. De volgende grafieken laat dit zien.
- 68 -
A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar-bewoner)
B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder-bewoner)
- 69 -
Paragraaf 2 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing De Gemeente Albrandswaard voert actief beleid op de beheersing van de risico’s die de gemeente loopt. Door een scherp inzicht in de actuele risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Ook wordt gekeken naar de maatregelen die worden getroffen om de risico’s af te dekken. Voor de risico’s waarvoor geen maatregelen getroffen kunnen worden, bijvoorbeeld omdat het verzekeren ervan te duur zou zijn, wordt ingeschat welke buffer noodzakelijk is. Deze buffer is het weerstandsvermogen. In deze paragraaf wordt verslag gedaan van de resultaten van de meest recente herijking/inventarisatie van risico’s en maatregelen. Op basis van de geïnventariseerde risico’s en de beschikbare financiële middelen (weerstandscapaciteit) is het weerstandsvermogen berekend. Risicoprofiel concern Albrandswaard Om de risico's van Gemeente Albrandswaard in kaart te brengen is in samenwerking met het regieteam Albrandswaard en de GR BAR-organisatie een risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel is tot stand gekomen met behulp van het softwareprogramma NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem) waarmee risico's systematisch in kaart kunnen worden gebracht en beoordeeld.
Omdat binnen de GR BAR-organisatie het grootste deel van de producten en diensten wordt geleverd voor de drie gemeenten en de GR BAR-organisatie zelf geen algemene reserve kent, dient de benodigde weerstandscapaciteit middels de afgesproken verdeelsleutel opgevangen te worden door de deelnemende BAR gemeenten. In de gemeentelijke top 10 ziet u de verzameling aan BAR risico’s terug als één geconsolideerd risico met als percentage 100%. Alle risico’s worden 2 maal per jaar herijkt en er wordt continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Alle onzekerheden dan wel risico’s die niet in de begroting (kunnen) worden opgenomen worden vanaf het moment dat zij kwantificeerbaar zijn opgenomen in het risicoprofiel. Actuele ontwikkelingen Risico decentralisaties in het sociaal domein Het doel van de decentralisaties in het sociaal domein (gestart in 2015) was/is om het beleid dichter bij de burgers te brengen en de zorg beter op de lokale behoeften af te stemmen. Inmiddels is duidelijk dat de verwachte effecten van de decentralisaties nog niet op orde zijn. Er is nog steeds sprake van een toenemend gebruik van de jeugdzorg en de maatschappelijke ondersteuning. Decentraliseren in algemene zin is bedoeld om beter te voorzien in spreiding van bevoegdheden om zo het functioneren en presteren van het openbaar bestuur (en zijn beleid en regelgeving) te verbeteren.
In praktijk blijkt dat de mate waarmee de gemeente inhoudelijk en financieel kan sturen maar beperkt is en/of zelfs weer is afgenomen. Als er knelpunten zijn worden deze op landelijk niveau opgepakt en vindt er op dat niveau bijstelling plaats. De stevige risico’s die lokaal bestaan binnen de decentralisaties zijn hierdoor evengoed beperkt te beïnvloeden en blijven onveranderd hoog. Bedrijfsvoering risico’s BAR-Organisatie De risico’s die bestaan binnen de bedrijfsvoering organisatie zijn in 2022 toegenomen. Het goed beveiligen van gegevens en de regelgeving hieromtrent is van invloed op de ontwikkeling van de risico’s in dit cluster. Er moeten continu stappen worden gemaakt om beheersing op een hoog niveau te houden. Dit vraagt om investeringen en doorontwikkeling op veel bedrijfsvoering elementen. Denk hierbij onder meer aan nieuwe taken, het compliant
- 70 -
worden, zijn en blijven ten aanzien van wijzigende en nieuwe wet- en regelgeving, het beschikbaar hebben en houden van de juiste competenties en de hoge eisen aan technische oplossingen en beveiliging van data. Het risico en de onzekerheid dat dit niet of maar beperkt haalbaar is, is reëel. De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door schaarste op veel specialismen binnen alle domeinen en dwingt vaker tot kostbare inhuur. Het ziekteverzuim is nog steeds hoog. De beoogde prestaties in de dienstverlening staan hiermee hierdoor onder druk. De project risico’s voortvloeiend uit de op handen reorganisatie van de BAR-Organisatie zijn in deze analyse nog niet uitgewerkt omdat deze nog niet te kwantificeren zijn. Corona risicodekking De risico’s zijn in 2022 afgenomen. De maatregelen zijn nagenoeg volledig afgeschaald met het uitblijven van een nieuwe grote besmettingsgolf. Het is wel duidelijk dat er op verschillende vlakken langzaam gevolgen zichtbaar worden in de samenleving. Het risico blijft hierdoor nog steeds aanwezig met een mogelijke positieve bijstelling van de kans en daarmee de impact tot gevolg. De oorlog in Oekraïne De aanhoudende oorlog heeft in toenemende mate gevolgen voor de gemeente. Het realiseren van opvang en huisvesting voor de korte en langere termijn kunnen voor een grotere toename van benodigde weerstandscapaciteit gaan zorgen.
Er gaat veel ambtelijke capaciteit naar de opvang en begeleiding van vluchtelingen en de administratieve organisatie. Aan de opvangtaak van de gemeente zijn vergoedingen gekoppeld. Vooralsnog geldt de insteek dat de gemeente geen financiële schade op mag lopen door de taken die hierin zijn ontstaan. We houden er rekening mee dat de kans op financiële schade als gevolg van de oorlog wel degelijk aanwezig is en toe zal nemen met het aanhouden er van. Sterk stijgende energieprijzen, hoge inflatie Onder andere door de oorlog en de sancties die het Westen oplegt aan Rusland blijven de prijzen van allerlei producten hoog. Niet alleen van gas, olie en benzine, maar ook van voedingsmiddelen, ruwe grondstoffen en bouwmaterialen blijven de prijzen fluctueren en hoog. Dit zorgt ervoor dat de inflatie flink is gestegen. De koopkracht neemt zo snel af dat het voor veel huishoudens problemen op kan gaan leveren. Bouw- en onderhoudskosten lopen eveneens hard op.
- 71 -
Risico's Belangrijkste financiële risico's Nr.
Risicogebeurtenis
R532 Risico's taakuitvoering GR-BAR.
Gevolgen
Maatregelen
Kans Financiële Invloed gevolgen
Geld - (Tijdelijk)extra (frictie)kosten/uren/ inhuur personeel.
Risicobewust handelen binnen BAR.
100% Max.€ (BAR) 680.000
R1441 Reserve grondbedrijf (MPO) is niet Geld - Bijstorting uit toereikend. Algemene reserve door tekort in exploitatiejaar.
50% Max.€ 1.500.000
Sturing m.b.v. MPO-t.
17,32%
17,28%
100% Max.€ (BAR) 750.000
13,20%
Goede implementatie Wetgeving.
50% Max.€ 500.000
5,74%
Geld – financieel.
Diverse processen sturing.
50% Max. € 500.000
5,72%
R1442 Oplopende kosten in Geld – financieel. (wegen)bouwsector door stijgende conjunctuur(schaarste).
Rekening houden met onvoorziene extra kosten bij ramingen en offertes.
50% Max. € 500.000
5,70%
R385 Begrotingstekorten in gemeenschappelijke regelingen waardoor de gemeente financieel moet bijspringen.
Geld – financieel.
Sturing (ook bestuurlijk) op budgetten Gemeenschappelijke regelingen.
50% Max. € 500.000
5,68%
R1552 Integraal huisvestingsplan Onderwijs.
Geld – financieel.
Uitwerking plan en planning; goede investeringsbegroting hiervoor opstellen.
30% Max. € 500.000
3,44%
R1555 Niet voldoende woonruimte voor opvang vluchtelingen.
Geld - Imagoschade.
Strategische plannen om snel in te kunnen spelen op veranderende vraag/capaciteit.
30% Max. € 500.000
3,43%
Goede interpretatie van circulaires. Voorzichtig begroten van inkomsten Algemene Uitkering.
30% Max. € 500.000
3,42%
R1401 Decentralisatierisico Albrandswaard in GR-BAR.
Geld - Opgenomen Continue sturing op risico's 3D's in GR-BAR processen.
R1440 Risico invoering wet meldplicht datalekken, regelgeving AVG.
Geld - financieel, juridische aansprakelijkheid.
R1558 Toenemende inflatie.
R501 Algemene Uitkering wordt lopende Geld – financieel. het begrotingsjaar lager i.c.m. koppeling Rijksuitgaven en verwerking aanvullende kortingen. Totaal van alle risico's: € 9.460.000
Het overzicht toont risico’s die incidenteel schade op kunnen leveren met daarbij het maximale financiële gevolg. De onderstaande tabel geeft aan hoe groot de kans is in lengte van tijd. Kwantiteit
Referentiebeelden
Kans
Toelichting kansklasse
klasse 10%
<0 of 1 keer per 10 jaar
1
30%
1 keer per 5-10 jaar
2
50%
1 keer per 2-5 jaar
3
70%
1 keer per 1-2 jaar
4
90%
1 keer per jaar of >
5
Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het onwaarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen. Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het niet waarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen. Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen. Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in de komende jaar zullen voordoen. Deze klasse wordt gehanteerd voor risico's waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich in de komende jaar zullen voordoen.
Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag niet nodig is omdat de risico’s nooit allemaal tegelijk en in hun maximale omvang zullen optreden.
- 72 -
Onderstaande figuur en de bijhorende tabel tonen de resultaten van de risicosimulatie.
Uit de simulatie volgt dat 90% zeker is dat alle risico’s van Albrandswaard kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 3.201.864 (benodigde weerstandscapaciteit). Benodigde weerstands- capaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Percentage
Bedrag
10%
€ 1.250.776
25%
€ 1.645.776
50%
€ 2.131.071
75% 90%
€ 2.676.443 € 3.201.864
95%
€ 3.500.695
Risicoprofiel grondbedrijf Voor het berekenen van het risicoprofiel voor het grondbedrijf is aangesloten bij het Meerjaren Perspectief Ontwikkelprojecten (MPO) 2023. Voor het grondbedrijf wordt het risicoprofiel niet gesimuleerd, maar wordt de kans van optreden maal het effect van optreden opgenomen. Hierbij is rekening gehouden of het gewaardeerde risico binnen het resultaat van het project opgevangen kan worden. Wanneer dit niet het geval is, heeft dit een effect op het risicoprofiel.
- 73 -
Project
MPO 2023
MPO 2022
MPO 2023
Risico's (ongewogen en gesaldeerd)
Risico's (ongewogen en gesaldeerd)
Risico's Risico's (gewogen en (gewogen en gesaldeerd) gesaldeerd)
MPO 2022
A
B
Verschil Op te vangen Niet op te in vangen in grondexploi- grondexploitatie tatie C=A-B
D
E=D-A
Verliesgevend Spui
-1.064.968
-919.500
-499.490
-304.800
-194.690
0
-499.490
-291.000
-220.000
-105.500
-86.000
-19.500
0
-105.500
Binnenland
-150.728
-2.100.000
-113.046
-650.000
536.954
0
-113.046
TOTAAL
-1.506.696
-3.239.500
-718.036
-1.040.800
322.764
0
-718.036
Polder Albrandswaard
Voor het grondbedrijf Albrandswaard kunnen op basis van bovenstaande doorrekening alle risico’s worden afgedekt met een totaalbedrag van €718.036 (benodigde weerstandscapaciteit). Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van Gemeente Albrandswaard bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2023 Weerstandsonderdelen
Huidige capaciteit
Algemene reserve
€ 11.107.725
Reserve MPO
€ 1.089.520
Reserve Sociaal domein
€ 2.000.000
Beschikbare weerstandscapaciteit
€ 14.197.245
Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen.
- 74 -
Risico's
Weerstandscapaciteit
Bedrijfsproces
Algemene reserve
Financieel
Reserve MPO
Imago/politiek
Reserve Sociaal domein
Informatie/strategie Juridisch/aansprakelijkheid Letsel/veiligheid Materieel Milieu Personeel/Arbo Product
Weerstandvermogen Ratio weerstandsvermogen:
€ 14.197.245
Beschikbare weerstandscapaciteit =
=
3,62
=
3,02
(€ 3.201.864 + € 718.036) = € 3.919.900
Benodigde weerstandscapaciteit Inclusief risico Corona Ratio weerstandsvermogen:
€ 14.197.245
Beschikbare weerstandscapaciteit = Benodigde weerstandscapaciteit
(€ 3.201.864 + € 718.036 + € 784.000) = € 4.703.900
De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Het ratio van Albrandswaard valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen. Weerstandsnorm Waarderingscijfer
Ratio
Betekenis
A
>2
uitstekend
B
1.4-2.0
ruim voldoende
C
1.0-1.4
voldoende
D
0.8-1.0
matig
E
0.6-0.8
onvoldoende
F
<0.6
ruim onvoldoende
Risicokaart Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen ingedeeld zijn kunnen geplaatst worden in een risicokaart. Deze kaart toont in één oogopslag de spreiding van de risico’s. Er wordt een onderscheid gemaakt in het bruto en netto risico. Het bruto risico geeft de situatie weer voordat er maatregelen zijn getroffen. Het netto risico geeft het resultaat na het nemen van maatregelen.
- 75 -
Bruto
Geld x > € 500.000
3
2
€ 250.000 < x < € 500.000
6
1
€ 100.000 < x < € 250.000
1
1
1
€ 25.000 < x < € 100.000
4
7
x < € 25.000
1
1
3
1
Geen geldgevolgen 10%
30%
1 50%
70%
90%
Netto
Geld x > € 500.000
1
2
€ 250.000 < x < € 500.000
2
5
€ 25.000 < x < € 100.000
7
4
x < € 25.000
1
1
3
€ 100.000 < x < € 250.000
1
1 3
1
Geen geldgevolgen 10%
30%
1 50%
70%
90%
Kengetallen In dit onderdeel kengetallen geven wij duiding aan onze financiële positie. Om een goed beeld te krijgen van de financiële positie kijken wij naar de ontwikkelingen aan de hand van een aantal belangrijke financiële kengetallen. Per kengetal geven wij de trend weer en de betekenis ervan voor onze financiële positie. Is de trend bijvoorbeeld risicovol, gunstig, of is het een directe dreiging voor de financiële gezondheid van onze gemeente? Ze hebben geen functie als normeringsinstrument in het kader van het financieel toezicht. Het reëel en structureel sluitend zijn van de begroting blijft het bepalende criterium. Omschrijving
Jaarrekening 2021
Begroting 2022
Jaarrekening 2022
56% 51% 35% 8% -0,79% 127%
65% 59% 35% 1% 1,94% 136%
47% 45% 35% 4% 5,50% 128%
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
De waarden van de kengetallen zijn ingedeeld in 3 categorieën die aansluiten bij de landelijk vastgestelde signaleringswaarden (2016). Categorie A is het minst risicovol en C het meest risicovol. Signaleringstabel: Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte begroting Grondexploitatie Belastingcapaciteit