59. 2025-067088 Raadsvoorstel Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027- 2029.pdf
Tekst van het document
Voorstel Onderwerp: Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029
College van burgemeester en wethouders 23 september 2025
Portefeuillehouder Mario Bianchi Opsteller: Govers Davy
Zaaknummer 2025-067088
Openbaar
Geadviseerd besluit 1. De primaire Programmabegroting 2026-2029 inclusief de paragrafen vast te stellen. 2. Het college te machtigen voor de jaarschijf 2026, binnen de kaders van deze Programmabegroting, de lasten en baten binnen de programma's te realiseren, inclusief de opgenomen subsidieplafonds 2026 en investeringen.
Raadsvoorstel Inleiding Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2026 van de gemeente Albrandswaard aan. Naast de programmabegroting 2026 geven wij ook inzicht in het meerjarenperspectief 2027 - 2029. De programmabegroting 2026 is alleen structureel sluitend in de jaarschijf 2026. Voor de overige jaren liggen er uitdagingen om tot een (structureel) sluitende begroting te komen. Dit zal de komende tijd blijvende aandacht vragen binnen de organisatie. Met het structureel sluiten van de jaarschijf 2026, voldoen we aan de eis van de provincie om in aanmerking te komen voor repressief toezicht. Beoogd effect Met de vaststelling van de programmabegroting 2026 stelt u het kader waarbinnen het college de uitvoering van de gemeentelijke taken in 2026 vorm kan geven. Argumenten 1.1 Hiermee geeft de raad invulling aan haar kaderstellende en controlerende taak. De raad geeft de (financiële en regelgevende) kaders waarbinnen het college in 2026 uitvoering moet geven aan de bestuurlijke speerpunten en de gemeentelijke taken en activiteiten. 2.1 Conform (eigen) wet- en regelgeving moet het college op programmaniveau geautoriseerd worden de financiële lasten en baten te realiseren van de Programmabegroting 2026. Door het machtigen van het college wordt deze autorisatie door de raad verstrekt. Voor de investeringen en subsidies gelden afzonderlijke financiële kaders.
Per investering van de investeringslijst dient het college gemachtigd te worden voor de besteding van een krediet ten behoeve van investeringswerken. Met het subsidieplafond worden kaders gesteld aan de subsidiebedragen die per beleidsthema verstrekt kunnen worden door het college. Overleg gevoerd met De provincie. Kanttekeningen 1.1 Een financiële opstelling is altijd een momentopname op basis van de informatie die op dat moment bekend is. Voor u ligt de primaire begroting 2026. De structurele gevolgen van de 2e tussenrapportage 2025 zijn niet verwerkt in deze primaire begroting. Bij het doorrekenen van de financiële effecten hiervan, samen met de nog te ontvangen september- en decembercirculaire 2025, gaat de financiële opstelling veranderen. Dit geldt ook voor de inschatting van de financiële risico's in relatie tot de exploitatiebudgetten en het weerstandsvermogen. Uitvoering/vervolgstappen Na besluitvorming in de raad, moet de begroting voor 15 november 2025 worden opgestuurd naar de Provincie Zuid-Holland en het CBS. Financiën In hoofdstuk 1 van de Programmabegroting 2026 worden de financiële gevolgen toegelicht. Onderstaand een samenvatting van de saldi.
2/5
De provincie toetst of de gemeentebegroting voldoet aan de gestelde wettelijke eisen. Hierbij kijken ze onder andere in welke mate de gemeentebegroting 'materieel in evenwicht is'; dit betekent dat structurele lasten gedekt moeten worden door structurele baten. Om dit in beeld te brengen wordt het begrotingssaldo gecorrigeerd met het saldo van de incidentele baten en lasten. Deze werkwijze leidt tot onderstaand overzicht:
Hier is goed te zien dat alleen de jaarschijf 2026 structureel in evenwicht is. Inclusiviteitstoets N.v.t. Communicatie/participatie na besluitvorming Na besluitvorming in de raad wordt de begroting geplaatst op de website van de gemeente.
Bijlagen 3/5
1. Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 definitief.pdf
4/5
CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029
Zaaknummer:
De raad van de gemeente Albrandswaard, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 23 september 2025, gelet op
;
BESLUIT: 1. De primaire Programmabegroting 2026-2029 inclusief de paragrafen vast te stellen.
2. Het college te machtigen voor de jaarschijf 2026, binnen de kaders van deze Programmabegroting, de lasten en baten binnen de programma's te realiseren, inclusief de opgenomen subsidieplafonds 2026 en investeringen.
5/5
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 20272029
INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMEEN .......................................................................................................................- 2 VOORWOORD ...................................................................................................................- 2 LEESWIJZER .....................................................................................................................- 3 HOOFDLIJNEN FINANCIËLE GEVOLGEN ......................................................................- 5 BEGROTING IN ÉÉN OOGOPSLAG ................................................................................- 9 2.
PROGRAMMAPLAN ........................................................................................................- 11 PROGRAMMA 1 - OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID & ALGEMEEN BESTUUR ....- 11 PROGRAMMA 2 - RUIMTELIJKE ORDENING, WONEN EN ECONOMIE ....................- 20 PROGRAMMA 3 - BUITENRUIMTE ................................................................................- 24 PROGRAMMA 4 - FINANCIËN ........................................................................................- 29 PROGRAMMA 5 - EDUCATIE .........................................................................................- 32 PROGRAMMA 6 - SPORT ...............................................................................................- 34 PROGRAMMA 7 - SOCIAAL DOMEIN ............................................................................- 37 NIET IN VOORGAANDE PROGRAMMA'S VERANTWOORDE BATEN EN LASTEN ..- 42 1. ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ...........................................................................- 42 2. OVERHEAD..................................................................................................................- 45 3. VENNOOTSCHAPSBELASTING (VPB)......................................................................- 47 4. ONVOORZIEN..............................................................................................................- 48 3.
PARAGRAFEN.................................................................................................................- 49 PARAGRAAF 1 - LOKALE HEFFINGEN .........................................................................- 50 PARAGRAAF 2 - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ..................- 58 PARAGRAAF 3 - FINANCIERING ...................................................................................- 70 PARAGRAAF 4 - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ..............................................- 75 PARAGRAAF 5 - BEDRIJFSVOERING...........................................................................- 85 PARAGRAAF 6 - VERBONDEN PARTIJEN ...................................................................- 88 PARAGRAAF 7 - GRONDBELEID...................................................................................- 96 PARAGRAAF 8 - WET OPEN OVERHEID ......................................................................- 99 4. FINANCIËLE BEGROTING .......................................................................................... - 101 FINANCIËLE SAMENVATTING .................................................................................... - 102 UITGANGSPUNTEN MEERJARENRAMING ............................................................... - 103 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN .......................................................................
- 105 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ............................................................................ - 106 MEERJAREN BALANS ................................................................................................. - 108 EMU-SALDO ................................................................................................................. - 108 5. BIJLAGEN ..................................................................................................................... - 109 BIJLAGE 1 - INVESTERINGEN .................................................................................... - 109 BIJLAGE 2 - RESERVES EN VOORZIENINGEN ........................................................ - 110 BIJLAGE 3 - SUBSIDIEPLAFOND 2026 ...................................................................... - 112 BIJLAGE 4 - OVERZICHT VAN DE BEGROTING OP TAAKVELDEN ....................... - 113 BIJLAGE 5 - AFKORTINGENLIJST .............................................................................. - 115 -
-1-
1. ALGEMEEN Voorwoord Albrandswaard solide op weg naar de toekomst De afgelopen jaren heeft onze gemeente belangrijke stappen gezet. Samen met de gemeenteraad hebben we hard gewerkt aan het uitvoeren van het raadsprogramma en het werkprogramma van het college. Dat vroeg soms om moeilijke keuzes. Dankzij een zorgvuldig ombuigingstraject en goede begrotingsafspraken hebben we nu een sluitende begroting voor 2026. Voor de jaren daarna liggen er echter nog uitdagingen. Uitdagingen waar we ook het rijk voor nodig hebben. Deze begroting vormt een overgangsfase naar een volgend college. We hebben een stevige basis gelegd, waar we met recht trots op mogen zijn. Voor 2026 zullen wij nog extra incidentele middelen van het Rijk ontvangen. Dat geeft ons de ruimte om in ieder geval dit jaar zorgvuldig te werken aan meer solide en structurele oplossingen voor de toekomst. Daarom noemen we 2026 nog steeds het jaar van de keuzes. In 2026 zetten we weer vol energie in op de thema’s die echt verschil maken voor onze inwoners. We blijven werken aan de uitwerking van voldoende en passende woningen, zodat iedereen een plek gaat krijgen om zich thuis te voelen. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat zorg en welzijn dichtbij en toegankelijk blijven, zodat wie hulp nodig heeft die ook snel en gemakkelijk kan krijgen.
Veiligheid en leefbaarheid blijven in onze gemeente een belangrijk aandachtspunt: we willen dorpen en wijken waar mensen zich veilig voelen en prettig kunnen samenleven. Daarnaast besteden we aandacht aan verkeer en bereikbaarheid, met veilige wegen en goede verbindingen, uiteraard steeds met oog voor duurzaamheid. Belangrijke dossiers, zoals de Omloop, het IHP, de Julianaschool en de flexwoningen lopen ook in 2026 gewoon door. Ondertussen blijven we investeren in een sterke en stabiele organisatie, met vaste en betrokken medewerkers, en beperken we waar mogelijk de inhuur. 2026 is daarnaast ook een verkiezingsjaar: in maart kiezen onze inwoners een nieuwe gemeenteraad en komt er later een nieuw college. De keuzes die nu worden gemaakt, vormen straks het vertrekpunt voor de volgende raad en het nieuwe college met ook dan als primaire doel om Albrandswaard verder te versterken. Dit college kijkt met vertrouwen naar de toekomst. Met elkaar bouwen we ook in 2026 verder aan een Albrandswaard dat klaar is voor morgen.
Namens het college van burgemeester en wethouders, Mario Bianchi, wethouder Financiën
-2-
Leeswijzer Planning & Control cyclus De Programmabegroting is één van de producten van de Planning & Control-cyclus. De basis voor deze begroting is de door u vastgestelde Voorjaarsnota. Het beleid komt uit het in december 2022 vastgestelde CollegeWerkProgramma. Hierin is nieuw beleid t/m 2026 bepaald en vastgesteld. In deze Programmabegroting is dus uitgegaan van het beleid uit het CWP, waarbij dit verder financieel is doorgerekend. Daarnaast is in deze begroting het nieuwe beleid, met als dekking de stelpost voor het nieuwe beleid, zo goed als mogelijk financieel doorgerekend en verwerkt, inclusief de bijbehorende investeringskredieten. In 2026 worden twee tussenrapportages aangeboden aan de raad, waarin afwijkingen worden gerapporteerd ten opzichte van de opgenomen plannen in de begroting. Indeling van de begroting Artikel 7 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat een begroting ten minste bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting dient vervolgens te bestaan uit: • het programmaplan, en • de paragrafen. De financiële begroting dient ten minste te bestaan uit: • het overzicht van baten en lasten en de toelichting, en • de uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting. Opbouw van de begroting Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de begroting op financiële hoofdlijnen.
Hierin is te zien hoe de verwerkte financiële mutaties doorwerken, om zo vanuit de Voorjaarsnota tot de begroting te komen. Tevens worden de belangrijkste mutaties in dit hoofdstuk toegelicht. In hoofdstuk 2 is het programmaplan opgenomen, waarin de programma’s van de begroting centraal staan. Per programma zijn achtergrond en politiek taakveld beschreven. Omdat een programma vaak een breed taakveld bestrijkt, zijn de programma’s onderverdeeld in programmaonderdelen. In hoofdstuk 3 zijn de paragrafen opgenomen. Dit zijn de paragrafen, zoals deze zijn voorgeschreven in het BBV. Ze geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting. Het gaat met name om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de begroting veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk voor de gemeenteraad. Hoofdstuk 4 bevat de financiële begroting. Hierin worden de hoofdstukken 1 tot en met 3 uitgewerkt in een gedetailleerd overzicht van de financiële positie van de gemeente. In de bijlagen zijn de volgende overzichten opgenomen: 1. Investeringen met economisch en maatschappelijk nut; 2. Reserves en voorzieningen;
-3-
3. Subsidieplafond 2026; 4. Overzicht van de begroting op taakvelden, en 5. Afkortingenlijst.
-4-
Hoofdlijnen financiële gevolgen Omschrijving
2026
2027
2028
2029
Saldo primitieve begroting
-3.801.100
-3.993.800
-3.062.100
-2.980.900
-14.600
-14.600
-14.600
-14.600
6.700
13.200
21.200
-2.000
-73.300
156.700
164.700
2.043.700
-3.882.300
-3.838.500
-2.890.800
-953.800
Structurele gevolgen 2e tussenrapportage 2024 MPO 2025 Structurele gevolgen 1e tussenrapportage 2025 Saldo na 1e tussenrapportage 2025 Meicirculaire 2025
1.898.000
1.705.000
586.000
686.000
Uitgangspunt Voorjaarsnota 2026
-1.984.300
-2.133.500
-2.304.800
-267.800
B. Rekenkundige en algemene kaders
465.100
296.800
5.000
-1.147.100
C. Actuele en autonome ontwikkelingen
-225.300
642.000
-65.700
-312.500
D. Bedrijfsvoering
-199.300
-201.100
-155.600
-155.600
E. Investeringen
-
-
-23.300
-46.700
67.400
174.800
340.700
801.700
Voorjaarsnota 2026
F. Gevolgen gemeentelijk belastingbeleid G. Gewenste budgetten
-
-
-
-
H. Ombuigingen
1.485.600
1.388.600
1.266.600
1.266.600
Totaal na Voorjaarsnota 2026
-390.800
167.600
-937.100
138.600
Aanpassingen in begroting 2026 Vrijval van opgenomen indexering voor materiële zaken
124.900
-700
-1.700
-2.800
Verwerking kostprijsverhogende BTW in bijdrage aan DBP
10.100
11.200
11.500
11.500
Aansluiting bij subsidieplafond
47.100
-25.800
-25.800
-25.800
Vrijval van eigen personeelsbegroting vanuit 2025
15.412.900
16.403.900
17.385.300
18.151.700
Opgenomen nieuwe personeelsbegroting 2026
-15.634.000
-17.389.400
-18.326.100
-19.137.100
150.400
-85.600
-130.000
-113.200
-
-107.200
-118.500
-118.500
Vrijval van opgenomen structurele lasten voor SPUK-regeling
145.500
145.500
145.500
145.500
Bijstellen stelposten en financieringslasten m.b.t. investeringen
129.100
-666.000
51.900
146.300
Diverse mutaties
-253.000
-256.100
-355.700
-301.800
Saldo begroting na wijzigingen
-257.800
-1.802.600
-2.300.700
-1.105.600
Mutaties in kapitaallasten Wijzigingen in reeks van onttrekkingen in reserves
+/+ is voordelig -/- is nadelig
Belangrijkste ontwikkelingen In de begroting 2026 - 2029 zitten opnieuw veel ontwikkelingen. Naast de autonome ontwikkelingen, komt dit door de vastgestelde Ombuigingengids, horende bij de Voorjaarsnota. In de Ombuigingengids zijn diverse maatregelen opgenomen, waarmee de gemeente voor de komende jaren verzekerd blijft van een structureel evenwicht in de begroting, en daarmee van respressief toezicht vanuit de provincie. De zogenaamde 'ravijnjaren' zijn hiermee (voorlopig) afgewenteld. Daar waar nodig, zal beleid worden ontwikkeld om uitvoering te geven aan de vastgestelde maatregelen. De financiële effecten van de Ombuigingengids zijn volledig verwerkt in deze begroting. Hieronder volgt een overzicht van de ontwikkelingen zoals ze in het overzicht hierboven ('Aanpassingen in begroting 2026') worden genoemd. Indexering materiële zaken In de Voorjaarsnota 2026 hebben we voor de indexering van de materiële- en personele zaken, de eerder opgenomen bedragen (vanuit de Voorjaarsnota 2025) gemuteerd o.b.v. de nieuwe indexeringspercentages uit de meicirculaire 2025. Na verwerking van de indexering bleek dat er nog een bedrag 'over' was (alleen sprake voor het jaar 2026). Dit bedrag hebben
-5-
we vrij laten vallen ten gunste van het resultaat. Kostprijsverhogende BTW in bijdrage aan De Bedrijfsvoeringspartner (DBP) In de Voorjaarsnota hebben we een aansluiting gemaakt van de bijdragen van alle verbonden partijen, waaronder DBP. Hierin nemen we tevens de kostprijsverhogende BTW in mee. Dit heeft in een klein voordeel geresulteerd ten opzichte van 2025. Aansluiting bij subsidieplafond Om volledig aan te sluiten bij het vast te stellen subsidieplafond (zie ook bijlage 3 van deze begroting), konden we voor 2026 een bedrag van € 47.100 laten vrijvallen. Voor 2027 en verder heeft de aansluiting een nadelig effect. Vrijval eigen personeelsbegroting vanuit 2025 en opname nieuwe personeelsbegroting 2026 Om de nieuwe personeelsbegroting te kunnen verwerken, hebben we eerst de 'oude' versie van 2025 geheel teruggedraaid tot € 0,00, en vervolgens de nieuwe begroting opgenomen. Aangezien we in 2026 verwachten ongeveer 11,7 fte meer in vaste dienst te hebben, nemen de personeelslasten navenant toe t.o.v. 2025. Bovendien zijn de effecten van de nieuwe cao, lopend van 1-4-2025 t/m 31-3-2027, in de nieuwe personeelsbegroting verwerkt. Door de cumulatieve indexering wordt het verschil in personeelslasten, tussen de personeelsbegrotingen van 2025 en 2026, gedurende de jaren groter.
Mutaties in kapitaallasten Elk jaar worden de kapitaallasten opnieuw berekend, waarbij ook de nieuw aangenomen kredieten worden meegenomen. Afhankelijk van de hoogte van de geplande investeringen en de omslagrente, leidt dit jaarlijks tot een voor- of nadeel. Gezien het toenemende investeringsvolume in de komende jaren, nemen de kapitaallasten jaarlijks toe. Voor 2026 wordt echter een voordeel verwacht, als gevolg van het doorschuiven van investeringen, waardoor de kapitaallasten pas op een later moment starten. Wijziging in reeks onttrekkingen structurele reserves De gemeente kent diverse reserves waar jaarlijks uit wordt onttrokken. Als gevolg daarvan lopen deze reserves langzaam leeg. De jaarlijks begrote onttrekking blijft echter op hetzelfde bedrag staan. Aangezien een reserve niet negatief mag zijn, hebben we voor de reserves die tussen 2026 en 2029 leeg raken, de begrote onttrokken bedragen aangepast, zodat het saldo in de betreffende reserves niet negatief wordt. Dit heeft een negatief effect op de exploitatie, maar gaat pas een rol spelen vanaf 2027. Het betreft de reserves Baggeren en Rentelasten. Vrijval van opgenomen structurele lasten voor SPUK-regeling Voor de SPUK-regeling 'Brede regeling combinatiefuncties' waren vanaf 2026 structurele lasten begroot, waar echter geen baten tegenover stonden.
Aangezien we elk jaar bij de 1e tussenrapportage alle SPUK-regelingen budgetneutraal begroten, hebben we de lasten volledig teruggedraaid naar € 0,00. Ten tijde van het opstellen van de 1e tussenrapportage 2026, zullen we deze regeling budgetneutraal gaan begroten. Bijstellen stelposten en financieringslasten m.b.t. investeringen Als gevolg van het bijstellen van de investeringsplanning in 2025, zijn diverse investeringen opgeschoven naar 2026 en verder. Dit heeft tot gevolg dat (een deel van) de opgenomen financierings- en kapitaallasten, horende bij deze investeringen, ook opschuift en daarmee vrijvalt. Ten tijde van de Voorjaarsnota waren deze ontwikkelingen op de stelposten geboekt. Bij het opstellen van de begroting zijn de mutaties nu ook functioneel verwerkt.
-6-
Diverse mutaties Zoals elk jaar, hebben we nu ook in deze begroting diverse mutaties samengevoegd in één wijziging. Per saldo zorgen deze mutaties voor een nadelig effect van € 253.000 in 2026, oplopend tot € 301.800 in 2029. De belangrijkste onderdelen uit deze wijziging zijn de opgenomen lasten voor de NV BAR Afval (zodat we hun begroting blijven volgen), de verwachte VPB-aanslagen als gevolg van positieve vooruitzichten in met name de grondexploitatie van De Omloop, de effecten van het mobiliteitsplan en het verhogen van de jaarlijkse stortingen in de reserve Grootonderhoud gebouwen. Op die manier ontstaat er meer ruimte om de uitvoering van het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) in het vastgoed te kunnen blijven dekken. Overzicht opbouw Algemene uitkering In de meicirculaire 2024 is de nieuwe financieringssystematiek, de koppeling van het accres aan het gemiddelde van het bruto binnenlands product over de laatste acht jaar, vervroegd ingegaan. In plaats van in 2027, heeft het Rijk de nieuwe systematiek al in 2024 in laten gaan. Dit leidt tot lagere ontvangsten vanuit het loon-prijsaccres voor alle jaren, omdat de indexatiepercentages lager zijn in de nieuwe methodiek. De ontvangsten vanuit het volumeaccres zijn in 2024 en 2025 eveneens lager, maar nemen weer toe vanaf 2026 omdat de uitgekeerde tranches vanaf 2024 structureel worden opgenomen, in plaats van incidenteel.
Voor de jaren 2025 tot en met 2027 komt er in totaal circa € 3 miljard beschikbaar voor financiering van de jeugdzorg, en voor het dempen van 'de ravijnjaren' in het gemeentefonds (2026 en 2027). Vanaf 2025 worden de beheersmaatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd versterkt en worden er aanvullende maatregelen ontwikkeld. Door bovenstaande compensatie schuift het eerdere ravijnjaar 2026 twee jaar op naar 2028. De totale effecten van alle mutaties vanuit de meicirculaire 2025, zoals die zijn verwerkt in de begroting 2026, worden hieronder weergegeven. Ontwikkeling Algemene uitkering
2026
2028
2029
514.000
470.000
391.000
450.000
1.563.000
1.350.000
342.000
386.000
67.000
68.000
70.000
67.000
Effect Meicirculaire 2025
2.144.000
1.888.000
803.000
903.000
Vrijval stelpost jeugd
-246.000
-183.000
-217.000
-217.000
Totale ontwikkeling Algemene uitkering
1.898.000
1.705.000
586.000
686.000
Mutaties accres, uitkeringsfactor/uitkeringsbasis Mutaties jeugd, wmo en overig Overige mutaties
2027
+/+ is positief -/- is negatief
Provinciaal toezicht De door de raad vastgestelde begroting 2026 dient vóór 15 november 2025 aan de provincie te worden toegestuurd ter goedkeuring. De provincie toetst of de gemeentebegroting voldoet aan de gestelde wettelijke vereisten en provinciale regelgeving. De minste vorm van provinciaal toezicht is repressief toezicht. Dit betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Daarbij is leidend dat de structurele lasten gedekt moeten zijn door structurele baten (zgn. 'materieel begrotingsevenwicht'). Om in beeld te brengen of de begroting materieel in evenwicht is, moet het begrotingssaldo gecorrigeerd worden met het saldo van incidentele baten en lasten. Wat het effect daarvan is voor gemeente Albrandswaard, is opgenomen in onderstaande tabel
-7-
Structureel meerjarensaldo exclusief incidentele baten en lasten Presentatie van het structurele begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)
2026
2027
2028
2029
Saldo baten en lasten
-1.087
-2.373
-2.860
-1.664
Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
829
570
559
559
Begrotingssaldo
-258
-1.803
-2.301
-1.106
Saldo incidentele baten en lasten
-368
-460
-560
25
Gecorrigeerd saldo
110
-1.343
-1.741
-1.131
+/+ is positief -/- is negatief
Een overzicht en toelichting op de incidentele posten is te vinden in hoofdstuk 4: Financiële begroting. Indien de begroting niet materieel in evenwicht is, kan de gemeente onder preventief provinciaal toezicht worden geplaatst. Dit betekent dat een gemeente de begroting en begrotingswijzigingen pas mag uitvoeren na voorafgaande goedkeuring van de provincie.
-8-
Begroting in één oogopslag Baten per programma Programma
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur
872.400
855.700
855.700
855.700
2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie
4.340.500
8.353.200
8.673.000
8.810.600
3 Buitenruimte
10.106.300
9.905.700
9.749.200
9.638.200
4 Financiën
911.000
1.003.800
992.500
992.500
5 Educatie
477.800
470.100
470.100
470.100
6 Sport
416.900
408.200
408.200
408.200
6.135.110
6.129.810
6.129.810
6.129.810
53.419.600
55.323.200
56.324.400
58.781.900
7 Sociaal Domein 9 Overige Baten en Lasten 9.1 - Algemene dekkingsmiddelen 9.2 - Overhead
389.600
388.400
381.200
383.000
Totaal 9 Overige Baten en Lasten
53.809.200
55.711.600
56.705.600
59.164.900
Totaal baten
77.069.210
82.838.110
83.984.110
86.470.010
Lasten per programma Programma
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
1 Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen Bestuur
7.358.800
7.604.600
7.769.200
7.897.600
2 Ruimtelijke Ordening, Wonen & Economie
7.301.200
11.571.000
12.028.500
12.287.700
3 Buitenruimte
18.212.300
18.401.000
18.467.000
18.619.500
4 Financiën
311.000
1.312.700
1.557.900
1.916.600
5 Educatie
3.159.200
3.163.400
3.238.500
3.144.600
6 Sport
1.754.400
2.594.100
2.539.700
2.448.000
7 Sociaal Domein
26.100.610
26.059.510
26.239.810
26.399.210
9.1 - Algemene dekkingsmiddelen
495.600
819.400
1.071.800
1.270.200
9.2 - Overhead
12.626.700
13.071.000
13.314.400
13.524.200
7.200
44.000
58.000
68.000
9 Overige Baten en Lasten
9.3 Vennootschapsbelasting 9.4 - Onvoorzien
0
0
0
0
Totaal 9 Overige Baten en Lasten
13.129.500
13.934.400
14.444.200
14.862.400
Totaal lasten
77.327.010
84.640.710
86.284.810
87.575.610
-9-
Dekking van en naar programma's Dekking van en naar programma's 2026 in 1.000 EUR
60.000
52.924
50.000 40.000 30.000 20.000
10.000
600
-
-10.000
-6.486
-1.338
-2.681
-2.961
-7
-8.106
-12.237
-20.000 -19.966
-30.000
Baten
- 10 -
Lasten
Saldo
2. PROGRAMMAPLAN Programma 1 - Openbare Orde en Veiligheid & Algemeen Bestuur 1.1 Openbare Orde en Veiligheid Inleiding Veiligheid in Albrandswaard In Albrandswaard hebben we oog voor elkaar. Samen met inwoners, ondernemers en partners – zoals politie, brandweer en het buurtpreventieteam – werken we aan een veilige leefomgeving en een sterk veiligheidsgevoel. Waar mogelijk voorkomen we criminaliteit en overlast; waar nodig treden we daadkrachtig op. De komende jaren richten we ons, naast de reguliere werkzaamheden, op vier prioriteiten: • Zorg & Veiligheid – vroegsignalering en aanpak van kwetsbare situaties. • Jeugd & Veiligheid – voorkomen dat jongeren afglijden richting overlast of criminaliteit. • Ondermijning– het voorkomen en bestrijden van ondermijning. • High Impact Crimes en Gedigitaliseerde criminaliteit – tegengaan van georganiseerde criminaliteit en ingrijpende misdrijven en bescherming tegen cybercriminaliteit en online fraude. Daarnaast blijven wij nadrukkelijk investeren in zichtbare handhaving en toezicht, zodat we benaderbaar en zichtbaar zijn voor onze inwoners en ondernemers. Zorg en Veiligheid Het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag blijft hoog, maar is de afgelopen twee jaar licht gedaald.
Door vroegtijdige signalering en nauwe samenwerking tussen zorgen veiligheidspartners kunnen we tijdig passende hulp bieden of ingrijpen wanneer dat nodig is. Voor de coördinatie van de integrale aanpak is een coördinator aangesteld. Deze richt zich zowel op individuele casussen als op beleidsontwikkeling, met de nadruk op voorkomen, aanpakken en doorpakken. Daarnaast implementeren we een op- en afschaalmodel om casuïstiek op het gebied van woonoverlast en onbegrepen gedrag gestalte te geven. Jeugd en Veiligheid In Albrandswaard voeren we een integrale jongerenaanpak. Deze richt zich zowel op het in beeld brengen van de aard en omvang van jongerenoverlast als op het voorkomen ervan. Via jeugdacties en jongerenbijeenkomsten investeren we in bewustwording en preventie. Scholen en sportverenigingen spelen hierbij een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren van problemen. Meldingen van inwoners zijn waardevol om snel te kunnen inspelen op signalen. Samen met jongerenwerk, BOA’s en politie gaan we actief in gesprek met jongeren en omwonenden om tot gezamenlijke oplossingen te komen. Ons doel is dat jongeren veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Ondermijning In Albrandswaard zetten wij stevig in op het voorkomen en bestrijden van ondermijning. Deze vorm van criminaliteit ondermijnt het gezag en tast het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aan.
Samen met onze partners – waaronder politie, ROBT, brandweer, DCMR en Stedin – voeren
- 11 -
wij bedrijfscontroles uit en werken we aan een sluitende aanpak. Met voorlichting en campagnes vergroten we de bewustwording bij onze inwoners, ondernemers en ketenpartners. Daarnaast investeren we in kennisontwikkeling en kennisdeling binnen ons netwerk en intensiveren we de samenwerking met onze partners. Zo versterken we gezamenlijk de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit. High Impact Crimes en Gedigitaliseerde criminaliteit High Impact Crimes, zoals woninginbraken, overvallen en geweldsdelicten, hebben grote gevolgen voor slachtoffers en hun directe omgeving. In Albrandswaard zetten we in op het voorkomen en terugdringen van deze delicten door gerichte samenwerking met politie, OM en ketenpartners. Preventie, snelle opvolging van signalen en aandacht voor slachtoffers staan daarbij centraal. Daarnaast neemt gedigitaliseerde criminaliteit, zoals online fraude, phishing en identiteitsfraude, steeds verder toe. Om inwoners en ondernemers te beschermen investeren we in bewustwording en voorlichting over digitale weerbaarheid. Samen met regionale en landelijke partners vergroten we onze kennis en versterken we de aanpak. Zo werken we aan een veilige leefomgeving, zowel op straat als online. Zichtbare Handhaving en Toezicht Zien en gezien worden is ons uitgangspunt. Inwoners moeten veilig zijn en zich veilig voelen in onze gemeente.
Dat betekent specifiek inzetten op gebieden waar dat nodig is. Met meer zichtbare toezicht en handhaving door o.a. een spreekuur, het deelnemen aan preventieve acties en bijeenkomsten, als ook door cameratoezicht bij de metrostations werken we aan meer veiligheid en een groter veiligheidsgevoel in onze gemeente. Wat willen we bereiken Wij willen dat Albrandswaard een veilige gemeente is waar inwoners zich beschermd en gehoord voelen. Samen met inwoners, ondernemers en partners zoals politie, brandweer en het buurtpreventieteam werken we aan het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en overlast. Daarbij richten we ons de komende jaren op vier prioriteiten: Zorg & Veiligheid, Jeugd & Veiligheid, Ondermijning en High Impact Crimes en gedigitaliseerde criminaliteit. We streven naar tijdige signalering van kwetsbare situaties, het voorkomen dat jongeren afglijden richting criminaliteit, het vergroten van de weerbaarheid tegen ondermijnende en georganiseerde criminaliteit en bescherming tegen digitale dreigingen. Met een stevige inzet op zichtbare handhaving en toezicht vergroten we bovendien het veiligheidsgevoel. Zo bouwen we samen aan een veilige leefomgeving, zowel op straat als online.
- 12 -
Integraal Veiligheidsbeleid Wat willen we bereiken? Overlast en criminaliteit in Albrandswaard vroegtijdig signaleren, voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar Continu
Wat is het streven Inwoners voelen zich veilig in Albrandswaard.
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
1b
Samen met onze partners, ondernemers en inwoners zorgen we dat het jaarlijks actieplan wordt uitgevoerd.
1c
Aanstellen coördinator Zorg en Veiligheid
Continu
Passende hulp en ondersteuning Binnen begroting. voor inwoners die te maken hebben met complexe domeinoverstijgende problematiek. Met als doel een Albrandswaard waar inwoners zich veilig voelen.
1d
Pilot om de rol van de wijkbrandweer te vergroten.
Continu
Brandveiligheidsbewustzijn bij onze inwoners te vergroten wat leidt tot brandveiliger gedrag en daardoor tot minder branden en slachtoffers.
84.300 euro, verwerkt in de begroting.
Jeugd Wat willen we bereiken? Overlast van jeugd in Albrandswaard voorkomen en tegengaan. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar Samen met politie en jongerenwerk de Continu integrale aanpak (Jeugdoverlast) uitvoeren.
Wat is het streven
2a
Vroegtijdig kunnen inspelen op ervaren overlast. Weten wat er speelt en dus gericht kunnen handelen.
- 13 -
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
Handhaving Wat willen we bereiken? Het gevoel van veiligheid vergroten door een betere (meer) zichtbaarheid van toezicht en handhavers op straat. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar Continu
Wat is het streven
Extra kosten + FTE in 2026 Inwoners weten hoe zij hun eigen Binnen begroting. veiligheid in en rondom hun woning kunnen vergroten.
3a
We doen mimimaal 4x per jaar preventieve acties om inwoners en ondernemers te informeren over het voorkomen van inbraken en diefstallen.
3b
Samen met de politie inzetten op de hotspots in de gemeente.
Continu
Het aantal inbraken en diefstallen Binnen begroting. is blijvend lager.
3c
Cameratoezicht bij metrostations.
Continu
Het aantal meldingen van fietsendiefstal verlagen.
Binnen begroting.
3d
Zichtbaarheid handhaving vergroten op basis van signalen; opstellen jaarplan, extra inzet BOA's en samenwerking partners versterken.
Continu
Vergroten zichtbaarheid handhavers voor inwoners.
Binnen begroting.
3e
We bespreken regelmatig de veiligheid Continu en het veiligheidsgevoel rond de klinieken. We werken samen met Antes, Fivoor, politie en onwonenden o.a. via de klankbordgroepen.
Inwoners in de omgeving van de Binnen begroting. klinieken in Albrandswaard voelen zich voldoende veilig.
Overlast Wat willen we bereiken? Perspectief bieden aan personen met multi-problematiek en overlast terugdringen van personen met complexe problematiek waaronder verward gedrag. Wat gaan we doen 4a
Bevorderen van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners door actieve participatie en regie in netwerk.
4b
Opstellen van een integrale aanpak waarin rollen, verantwoordelijkheden, taken en de wijze van samenwerking zijn vastgelegd. Opstellen van convenant tussen de partners.
Wanneer is het klaar Continu
Wat is het streven
Continu
Terugdringen van overlast door personen met verward gedrag.
Goed toegankelijke zorg en hulpverlening, vroegsignalering van problematiek en minimale overlast voor de Albrandswaardse samenleving.
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
Binnen begroting.
Ondermijning Wat willen we bereiken? Zien en gezien worden is het motto bij ondermijning. We voorkomen dat criminelen of criminele organisaties (on)bewust worden gefaciliteerd bij criminele praktijken. We gaan verweving van de onder- en bovenwereld tegen. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar
Wat is het streven
Extra kosten + FTE in 2026
5a
Door voorlichting vergroten we de bewustwording onder bewoners en ondernemers.
Continu
Bewustwording vergroten over ondermijning en het voorkomen van onbewuste verweving of onbewust faciliteren.
Binnen begroting.
5b
Kennisontwikkeling door, en samenwerking met, bijzondere partners zoals RIEC, Douane, DCMR en CCC.
Continu
Voldoende kennis en ervaring voor de lokale aanpak van ondermijning.
Binnen begroting.
- 14 -
1.2 Algemeen Bestuur Inleiding Een frisse blik op lokaal bestuur Het bestuur van Albrandswaard is effectief in haar communicatie met regionale partners zoals de MRDH, VRR, Landschapstafel, Jeugdhulp, NRIJ etc. We zijn helder over onze besluiten en zijn duidelijk over waarom soms toch een besluit moet worden genomen dat afwijkt van de wensen van inwoners, ondernemers, verenigingen of een maatschappelijke partner. Wijkregie Wij willen als bestuur weten wat er leeft bij onze inwoners. Maar ook helpen we ideeën en initiatieven mogelijk te maken. Zo merken inwoners dat het de moeite waard is om in gezamenlijkheid met elkaar bij te dragen aan hun woonomgeving. Wijkregie ondersteunt en maakt mogelijk dat inwoners aan de slag gaan met hun plannen. Dat doen we door regelmatig en goed contact te hebben met inwoners en hen te vragen om mee te denken. Dit betekent ruimte geven en vertrouwen bieden voor ideeën en initiatieven. En ook heel praktisch mensen de weg wijzen of vragen om mee te helpen bij plannen voor hun buurt of wijk. Hierdoor voelen inwoners zich meer betrokken bij hun eigen leefomgeving en zijn ze eerder bereid om opnieuw een bijdrage te leveren. Dienstverlening Onze dienstverlening is er elke dag voor inwoners en ondernemers. We luisteren naar wat zij nodig hebben en verbeteren onze werkwijze stap voor stap. Soms kan iets direct geregeld worden, soms kost het meer tijd.
Wat altijd telt, is dat inwoners zich gehoord voelen en tevreden zijn over de manier waarop zij geholpen worden. De digitale mogelijkheden ontwikkelen zich snel. Tegelijkertijd komen er nieuwe wetten en regels bij. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (MEBV) geeft inwoners en ondernemers het recht om ons digitaal te benaderen en verplicht de gemeente om daarvoor een veilig, door ons aangewezen kanaal te bieden. We bereiden ons daarop voor en zorgen dat onze dienstverlening makkelijk, begrijpelijk en betrouwbaar blijft, met oog voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. MijnOmgeving Een belangrijke stap in onze digitale dienstverlening is de ontwikkeling van de MijnOmgeving. Dit portaal geeft inwoners inzicht in hun lopende aanvragen en meldingen. We bouwen dit stap voor stap uit. De eerste fase richt zich op vergunningaanvragen. Daarna volgen andere processen, zoals bijvoorbeeld Burgerzaken of sociaal domein. Met de MijnOmgeving geven we invulling aan de Wet MEBV. De wet geeft inwoners en ondernemers het recht om ons digitaal te benaderen en verplicht de gemeente om daarvoor een veilig en duidelijk kanaal aan te wijzen. MijnOmgeving is dat kanaal. Zo combineren we gemak en helderheid voor inwoners met een betrouwbare uitvoering van onze wettelijke taak. Wat willen we bereiken Onze dienstverlening sluit aan bij de visie Betrokken, Betrouwbaar en Dichtbij.
Dat betekent dat we werken vanuit vier pijlers: Persoonlijk: tijd en aandacht voor inwoners die meer nodig hebben dan een standaardoplossing. Modern: steeds meer zaken digitaal regelen, maar ook telefonisch en fysiek bereikbaar
- 15 -
blijven. Betrokken: luisteren naar ideeën en samen plannen maken die de buurt beter en mooier maken. Betrouwbaar: duidelijk communiceren, afspraken nakomen en zorgvuldig omgaan met gegevens. Wat doen we al • Voorbereiden op de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer; • De website doorontwikkelen en verbeteren met nieuwe digitale vernieuwingen; • Verder ontwikkelen van digitale diensten zoals e-Diensten binnen Burgerzaken en Maatschappij. • Organiseren van laagdrempelige contactmomenten; • Stimuleren van initiatieven van inwoners die bijdragen aan de leefbaarheid, en • Samenwerking met maatschappelijke organisaties versterken. Communicatie Wat willen we bereiken? Heldere, duidelijke, en herkenbare communicatie met onze inwoners. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar
Wat is het streven
1a
We zoeken inwoners op. We organiseren ontmoetingsmomenten, fysiek en digitaal. Inwoners worden voorafgaand aan besluitvorming betrokken, bij de start van elke ontwikkeling worden inwoners geïnformeerd.
Continu
Inwoners weten welke belangrijke Binnen begroting. ontwikkelingen er zijn in Albrandswaard en hebben het gevoel dat ze tijdig worden betrokken. Inwoners vinden dat ze actief en op tijd betrokken worden bij zaken die hen aangaan.
1b
Bij de start van een participatieproces Continu starten we een campagne gericht op de doelgroep, zodat inwoners tijdig op de hoogte zijn van de ontwikkeling en de mogelijkheid om te participeren.
Ondersteunen participatie. Mensen weten wanneer ze op wat voor manier betrokken worden.
Extra kosten + FTE in 2026
Binnen begroting.
Wijkregie Wat willen we bereiken? Inwoners van Albrandswaard zijn bereid een bijdrage te leveren aan hun wijk of buurt. Inwoners zijn bereid om mee te praten over vraagstukken waarbij de gemeente om de mening van haar inwoners vraagt. Inwoners weten wijkregie te vinden. Wat gaan we doen 2b
Meer Albrandswaarders doen mee, onder dit motto dagen we onze inwoners uit om een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid in hun wijk.
2c
We introduceren een hedendaagse aanpak van participatie.
Wanneer is het klaar Continu
Wat is het streven
Continu
Onze inwoners vinden dat er naar Binnen begroting. hen geluisterd wordt.
- 16 -
In 2024 zijn er minimaal zes bewonersinitiatieven geweest die (financieel) ondersteund zijn.
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
Dienstverlening Wat willen we bereiken? Onze dienstverlening is persoonlijk, makkelijk en betrouwbaar. Wat gaan we doen
Wat is het streven
3a
Wanneer is het klaar We bouwen een inspirerende en vitale Continu gemeentelijke organisatie op die, naast de eigen deskundigheid, de expertise van samenwerkingspartners benut.
Deskundige dienstverlening aan bestuur en inwoners tegen acceptabele kosten.
Doorontwikkeling online dienstverlening
Wij leveren twee businesscases op die inzicht geven in verbetering van de online dienstverlening en de kosten daarvan.
3b
Continu
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
Binnen begroting.
Wat mag het kosten? Programma Openbare orde & Veiligheid & Algemeen bestuur
Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 na wijziging
Lasten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid
3.008.158
3.323.500
3.335.400
3.349.100
3.394.600
3.468.300
1.2 - Algemeen Bestuur
4.592.802
4.100.200
3.998.400
4.230.500
4.349.600
4.404.300
Totaal Lasten
7.600.960
7.423.700
7.333.800
7.579.600
7.744.200
7.872.600
79.937
77.400
79.100
77.400
77.400
77.400
1.498.483
723.100
738.100
723.100
723.100
723.100
Baten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid 1.2 - Algemeen Bestuur Totaal Baten
1.578.421
800.500
817.200
800.500
800.500
800.500
Saldo baten en lasten
-6.022.539
-6.623.200
-6.516.600
-6.779.100
-6.943.700
-7.072.100
Onttrekkingen
254.039
75.600
55.200
55.200
55.200
55.200
Stortingen
25.000
25.000
25.000
25.000
25.000
25.000
Mutaties reserves
229.039
50.600
30.200
30.200
30.200
30.200
-5.793.501
-6.572.600
-6.486.400
-6.748.900
-6.913.500
-7.041.900
Totaal programma 1
Verklaring van verschillen Verschillen programma 1 ten opzichte van gewijzigde begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Begroting 2026
Verschil 1e tr 2025 Begroting 2026
Lasten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid
3.323.500
3.335.400
-11.900
1.2 - Algemeen Bestuur
4.100.200
3.998.400
101.800
Totaal Lasten
7.423.700
7.333.800
89.900
Baten 1.1 - Openbare orde & Veiligheid
77.400
79.100
1.700
1.2 - -Algemeen Bestuur
723.100
738.100
15.000
Totaal Baten Saldo baten en lasten
800.500
817.200
16.700
-6.623.200
-6.516.600
106.600
- 17 -
Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting hebben we voor Algemeen Bestuur per 1-1-2026 de volgende teams: - Bureau bestuursondersteuning; - Management OOV en Dienstverlening; - OOV, en - Dienstverlening. In totaal gaat het om 51,73 fte. Voor deze teams hebben we in totaal € 4.695.750 begroot in 2026. Deze kosten worden, net als de DBP-bijdrage, verdeeld over de programma's middels een procentuele verdeelsleutel. Lasten 1.1 De lasten voor brandbestrijding zijn met ongeveer € 85.000 toegenomen, om daarmee de begroting van de VRR te blijven volgen. Voor integraal veiligheidsbeleid is het budget ongeveer € 138.000 hoger, als gevolg van het vervallen van een taakstelling op de aanstelling van een kwartiermaker, en door toegekend budget vanuit de Voorjaarsnota voor het verzorgen van cameratoezicht rond de metrostations. Verder wordt er minder aan loonkosten doorverdeeld aan dit subprogramma t.o.v. vorig jaar (-/- € 196.000). Het restverschil betreft mutaties < € 50.000. 1.2 Het budget voor de frictiekosten vanwege de DBP-ontvlechting is met € 400.000 afgenomen, vanwege de inzet van deze post op diverse plekken in de begroting. Verder was het budget voor de verkiezingen in 2025 incidenteel afgeraamd, waardoor de lasten t.o.v.
dat jaar met € 96.000 toenemen. Daarnaast is het aandeel van de DBP-bijdrage in programma 1 verlaagd (ca. -/- € 650.000). Hier staat tegenover dat het aandeel van deze bijdrage in programma 9 is toegenomen. Tot slot wordt er meer aan loonkosten doorverdeeld aan dit subprogramma t.o.v. vorig jaar (+ € 872.000). Het restverschil betreft mutaties < € 50.000. Baten 1.1 Alle mutaties zijn < € 50.000. 1.2 Alle mutaties zijn < € 50.000.
- 18 -
Beleidsindicatoren Nr. Indicator
Beschrijving indicator
AW NL*
Cijfers over
1 Diefstallen uit woningen Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. (bron: CBS)
1,1 1,2
2024
2 Vernielingen (bron: CBS)
5,5 5,7
2024
6
9
2024
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, zoals brandstichting, opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, openlijlke geweldpleging en godslastering.
3 Verwijzingen Halt (bron: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 17 jaar Stichting Halt) 4 Winkeldiefstallen (bron: CBS)
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
0,4 2,2
2024
5 Geweldsmisdrijven (bron: CBS)
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag, en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling etc.)
4,9 4,3
2024
Waar staat je gemeente augustus 2025 * Klasse matig stedelijk
Kerngegevens Bestuurlijke structuur
Raadsleden
Wethouders
Echt voor Albrandswaard (EVA)
6
1 (1 fte)
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)
4
1 (1 fte)
Stem Lokaal
3
-
GroenLinks-PvdA
3
-
Christen Democratisch Appel (CDA)
3
1 (1 fte)
Leefbaar Albrandswaard
1
-
Nieuwe Albrandswaardse partij (NAP)
1
-
Totaal
21
3 (3,0 fte)
- 19 -
Programma 2 - Ruimtelijke ordening, Wonen en Economie Inleiding en missie Programma 2 Wonen in Albrandswaard Albrandswaard is een geliefde woonplaats waar zowel jongeren als ouderen graag blijven wonen. De uitdaging is om iedereen een geschikte plek te bieden. Een divers woningaanbod, met aandacht voor starters en ouderen, is essentieel om de gemeente toekomstbestendig te maken. Wij zetten ons daarom in voor de ontwikkeling van meer gelijkvloerse woningen, zodat mensen op hoge leeftijd zelfstandig kunnen blijven wonen. Samen met woningcorporaties, de regio en de provincie Zuid-Holland werken we aan de realisatie van voldoende woningen. Projecten zoals Kruisdijkpark, Schutskooiwijk/Poortugaal-West, Omloop en Hof van Poortugaal spelen hierbij een belangrijke rol. Toch is dit niet genoeg. Daarom plannen we ongeveer 70 flexwoningen te bouwen aan de Achterdijk in Rhoon. Deze sociale flexwoningen bevorderen doorstroming op de woningmarkt. Bij alle bouwplannen houden we rekening met de groene omgeving en de kwetsbare dijkenstructuur in Albrandswaard. Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet vereenvoudigt procedures en zorgt voor een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie, die de komende jaren wordt uitgewerkt, vormt de basis voor ruimtelijk beleid.
Op dit moment wordt er gewerkt aan de opstelling van een Omgevingsplan, inclusief thematische programma’s. Albrandswaard streeft naar een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor innovatieve ondernemers die bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met regionale partners. Doelen: • Een evenwichtige woningvoorraad met nadruk op starters en ouderen; • Realisatie van ongeveer 70 flexwoningen aan de Achterdijk in Rhoon; • Lange-termijnkeuzes maken voor de Rand van Rhoon, vastgelegd in het Omgevingsplan; • Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die bijdragen aan een duurzame economie, en • Behoud van Albrandswaards unieke woonkwaliteit en groene ruimte, als bijdrage aan een gezonde regionale economie. Albrandswaard streeft naar een sterke lokale economie die bijdraagt aan een gezonde regionale economie, waarbij de kwaliteiten van de woon- en groene ruimte centraal staan. Huidige acties: • Het maken van afspraken met regio en provincie over de woningvoorraad; • Ontwikkeling van de genoemde woningbouwlocaties in samenwerking met ontwikkelaars en woningcorporaties, met inachtneming van ruimtelijke procedures, en • Start van het proces voor de ontwikkeling van de integrale omgevingsvisie.
- 20 -
2.1 Ruimtelijke Ordening Omgevingswet Wat willen we bereiken? Werken volgens de Omgevingswet die waarschijnlijk op 1-1-2023 in werking treedt. Wat gaan we doen 1a
Wanneer is het klaar
Uitwerking van de concept Continu omgevingsvisie. Het gefaseerd opstellen van deel omgevingsplannen die tezamen voor 2030 één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente vormen.
Wat is het streven
Extra kosten + FTE in 2026
De concept omgevingsvisie Binnen begroting. verder uitwerken in beleidskaders (denk aan mobiliteit, groen, woonzorg etc.).
Rand van Rhoon Wat willen we bereiken? Keuzes maken voor de Rand van Rhoon op lange termijn. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar
2a
N.n.b.; er wordt eerst Een vastgestelde visie op de ingezet op Rand van Rhoon. ontwikkelingen bij De Omloop.
Scenario's uitwerken voor de Rand van Rhoon.
Wat is het streven
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
2.2 Wonen Wonen Wat willen we bereiken? Een evenwichtige woningvoorraad, gericht op starters en ouderen. Dit met behoud van een goede balans tussen wonen, groen en infrastructuur. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE in 2026 klaar 1c
Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor alternatieve woonvormen (Tiny Houses, flexwoningen).
Eind 2024 / mogelijke Realiseren van tijdelijke uitloop naar 2025 huisvesting voor specifieke doelgroepen.
€ 419.100 voor pacht grond en afschrijving op krediet. Dit wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve Migratie & Wonen.
2.3 Economie Economie Wat willen we bereiken? Albrandswaard heeft een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers die vooruit willen, innovatief zijn maar ook actief bijdragen aan de transitie naar een duurzame economie. Wat gaan we doen 1a
Intensiever contact met ondernemers en winkeliers.
Wanneer is het klaar Continu
- 21 -
Wat is het streven Bundeling van kracht om de kwaliteit te verbeteren van het bedrijfs-, werk-, woon- en verblijfsklimaat.
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
Wat mag het kosten? Programma Ruimtelijke ordening, Wonen en Economie
Realisatie 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 na wijziging
Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening
4.167.344
7.376.400
6.064.400
10.297.100
10.734.800
10.975.200
2.2 - Wonen
451.584
205.100
627.400
627.100
626.700
627.900
2.3 - Economie
144.624
160.300
584.400
621.800
642.000
659.600
Totaal Lasten
4.763.552
7.741.800
7.276.200
11.546.000
12.003.500
12.262.700
2.532.118
5.230.600
3.246.700
7.399.500
7.719.300
7.856.900
2.2 - Wonen
246.570
477.100
487.100
477.100
477.100
477.100
2.3 - Economie
59.754
54.300
58.700
57.500
57.500
57.500
Totaal Baten
2.838.442
5.762.000
3.792.500
7.934.100
8.253.900
8.391.500
Saldo baten en lasten
-1.925.110
-1.979.800
-3.483.700
-3.611.900
-3.749.600
-3.871.200
Onttrekkingen
1.078.575
60.000
548.000
419.100
419.100
419.100
Stortingen
1.010.648
25.000
25.000
25.000
25.000
25.000
Mutaties reserves
67.927
35.000
523.000
394.100
394.100
394.100
-1.857.183
-1.944.800
-2.960.700
-3.217.800
-3.355.500
-3.477.100
Baten 2.1 - Ruimtelijke ordening
Totaal programma 2
Verklaring van verschillen Verschillen programma 2 ten opzichte van gewijzigde begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Begroting 2026
Verschil 1e tr 2025 Begroting 2026
Lasten 2.1 - Ruimtelijke ordening
7.376.400
6.064.400
1.312.000
205.100
627.400
-422.300
2.2 - Wonen 2.3 - Economie
160.300
584.400
-424.100
Totaal Lasten
7.741.800
7.276.200
465.600
5.230.600
3.246.700
-1.983.900
2.2 - Wonen
477.100
487.100
10.000
2.3 - Economie
54.300
58.700
4.400
Totaal Baten
5.762.000
3.792.500
-1.969.500
Saldo baten en lasten
-1.979.800
-3.483.700
-1.503.900
Baten 2.1 - Ruimtelijke ordening
Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting hebben we voor Ruimtelijke ordening per 1-1-2026 de volgende teams: - Management Ruimte; - VTH, en - Omgeving. In totaal gaat het om 25,40 fte. Voor deze teams hebben we € 2.954.817 begroot in 2026. Deze kosten worden, net als de DBP-bijdrage, verdeeld over de programma's middels een procentuele verdeelsleutel.
- 22 -
Lasten 2.1 Het verschil komt voornamelijk door de aanpassingen in de grondexploitaties, als gevolg van het MPO 2025. De grondexploitaties zijn geraamd in lijn, zoals besloten in het MPO. Deze aanpassingen leiden tot een verlaging van de lasten van ongeveer € 1,7 miljoen voor grex Plan Spui. Daarnaast is er voor de ontwikkeling van de Omgevingsvisie vanuit de jaarrekening 2024 een bedrag van € 60.000 doorgeschoven naar 2025 voor een nieuwe aanbesteding. Dit budget komt niet terug in 2026. Tot slot leidt de doorbelasting van de DBPbijdrage en de eigen personeelsbegroting tot een lagere last in dit subprogramma (-/- € 797.000). Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 2.2 De verhoging komt voornamelijk door de afschrijvingslast en de pachtkosten m.b.t. de flexwoningen, samen goed voor ca. € 445.000 aan lasten. Deze kosten worden gedekt door een onttrekking uit de reserve Migratie & Wonen, zodat het per saldo budgetneutraal in de begroting zit. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 2.3 De doorbelasting van de loonkosten aan dit subprogramma zijn ca. € 425.000 hoger i.v.m. vorig jaar. Baten 2.1 De afname komt voornamelijk door de aanpassingen in de grondexploitaties, als gevolg van het MPO 2025. De grondexploitaties zijn geraamd in lijn zoals besloten in het MPO.
Per saldo zorgen de mutaties in het nieuwe MPO voor een afname van ca. € 2,0 miljoen. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 2.2 Alle mutaties zijn < € 50.000. 2.3 Alle mutaties zijn < € 50.000. Beleidsindicatoren Nr. Indicator
Beschrijving indicator
AW
1 Functievermenging (bron: CBS BAG/LISA)
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen woningen) en 100 (alleen werken). Bij de waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
48,5% 54,2%
2023
2 Vestigingen van bedrijven (bron: LISA)
Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 134,7 181,8 15 – 65 jaar.
2023
3 Nieuwbouw woningen (bron: BAG/ABF)
Het aantal nieuw gebouwde woningen, per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
8,4
2024
4 Demografische druk (bron: CBS)
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
73,7% 70,7%
2025
Waar staat je gemeente augustus 2025 * Klasse matig stedelijk
- 23 -
6,9
NL*
Cijfers over
Programma 3 - Buitenruimte Inleiding en missie Programma 3 Duurzaam en Groen Wij streven ernaar om een mooie en duurzame gemeente na te laten voor onze kinderen en kleinkinderen. Ons doel is om tegen 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. De buitenruimte wordt aangepast aan klimaatveranderingen, bijvoorbeeld door betere opvang van regenwater en het verminderen van hittestress. We moedigen inwoners aan om hun huis en tuin te vergroenen, bijvoorbeeld door meer groen in de tuin aan te leggen, een regenton te plaatsen of de regenwaterafvoer te scheiden van de rioolaansluiting. Albrandswaard is een prachtige, groene oase ten zuiden van Rotterdam, met het Buytenland van Rhoon, de Grienden en de Oude Maas als bijzondere blikvangers. De unieke polders en grienden trekken wandelaars en fietsers aan, en die natuurlijke rijkdom koesteren we. Onze gemeente fungeert als de groene long van Rotterdam. Met ons groenbeleid zetten we ons in voor het behoud van een groene en leefbare omgeving. In het beleid is vastgelegd hoe we met de natuur omgaan, het versterken van de biodiversiteit, het behouden of verwijderen van bomen, en het waarborgen van een gezonde groene leefomgeving. Het beleid helpt ons om tijd en middelen efficiënt in te zetten. Van afval naar grondstof Ons motto voor de komende jaren is: van afval naar grondstof.
Als gemeente zetten we stappen om afvalstromen te verminderen en grondstoffen te hergebruiken. Dankzij goede samenwerking met onze inwoners hebben we al mooie resultaten behaald in het beter scheiden van afval. We blijven ons inzetten om het restafval verder te verminderen door het inwoners zo makkelijk mogelijk te maken om afval en grondstoffen te scheiden. We stimuleren afvalscheiding door voorlichting te geven en nieuwe manieren van scheiden en hergebruik te onderzoeken. Voorrang voor langzaam verkeer Albrandswaard kent een historische dijkenstructuur die de inrichting van onze wegen bepaalt. Dit beperkt onze mogelijkheden om wegen grootschalig aan te passen, terwijl de groei van de bevolking meer verkeer met zich meebrengt. In 2026 geven wij verder invulling aan de vastgestelde mobiliteitsvisie en nemen we maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren, met de focus op fietsers en voetgangers. In de dorpskernen zijn auto’s te gast, en schoolroutes en omgevingen krijgen prioriteit bij aanpassingen. Daarnaast bevorderen we deelmobiliteit en investeren we in voldoende laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen. Beleef, doe mee en leer Kunst en cultuur verrijken, verbinden en versterken onze gemeenschap. Albrandswaard waardeert haar rijke culturele erfgoed, wat een onmisbaar onderdeel is van ons dagelijks leven.
In de nota ‘De kracht van kunst en cultuur’ staat beschreven hoe de gemeente dit verder wil ontwikkelen. We stimuleren en faciliteren samenwerking tussen evenementen, cultuur, erfgoed, verenigingen en maatschappelijke initiatieven. Wat willen we bereiken? - Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties dragen bij aan het verduurzamen en vergroenen van onze gemeente; - De biodiversiteit in de gemeente wordt gestimuleerd en versterkt; - We verminderen de hoeveelheid restafval en stimuleren afvalscheiding; - Wegen worden veiliger gemaakt met fietsers en voetgangers centraal; - De diversiteit van evenementen wordt vergroot door lokale culturele aanbieders; - Meer inwoners worden betrokken bij de rijke geschiedenis van Rhoon en Poortugaal; - Ons erfgoed wordt beter zichtbaar en toegankelijk gemaakt voor bezoekers, en
- 24 -
- We versterken de samenwerking met culturele verenigingen en maatschappelijke initiatieven. Wat doen we al? We zorgen ervoor dat scholen en culturele organisaties intensiever samenwerken. 3.1 Buitenruimte Buitenruimte Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties nemen hun aandeel in het verduurzamen van onze gemeente. Iedereen in Albrandswaard is bewust van onze ambitie om voor 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Wat gaan we doen
Wanneer is het klaar Continu
Wat is het streven Elke duurzaamheidsparagraaf is voorzien van een onderbouwd advies.
Extra kosten + FTE in 2026 Binnen begroting.
1a
Transparant maken van de afweging tussen verschillende aspecten m.b.t. de effecten van duurzaamheid.
1b
We stimuleren inwoners om bij te dragen Continu aan klimaatadaptatie. Waar mogelijk vergroenen we de openbare ruimte. Hierbij stellen we onszelf als doel om 5% aan overbodige verharding in de openbare ruimte om te vormen naar groen.
Bevorderen van de klimaatbestendigheid van de leefruimte. We gaan voor een klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte om wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen.
1c
We inventariseren welke initiatieven er Continu zijn om het hergebruik van materialen te stimuleren. We verkennen de samenwerking met verschillende partners.
We verminderen de afvalstroom Binnen begroting. en hergebruiken van grondstoffen in de gemeente.
Wordt jaarlijks geinventariseerd en geactualiseerd. Financiering volgt middels separate voorstellen.