5. Raadsinformatiebrief 2024-093231 Ambitiedocument metrogebied Poortugaal.pdf

Raadsinformatiebrief

De gemeenteraad van Albrandswaard Uw brief van:

Ons kenmerk: 2024-093231

Uw kenmerk:

Contact: W. de Zeeuw Doorkiesnummer: +31105061702

Bijlage(n): 1

E-mailadres: w.d.zeeuw@albrandswaard.nl Datum: 5-11-2024

Betreft: Update “ambitiedocument metrogebied Poortugaal”

Geachte raadsleden, INLEIDING In het College Werk Programma (CWP) heeft het college de ambitie uitgesproken om de mogelijkheden van woningbouwontwikkeling nabij metrostations in kaart te brengen. Hier heeft het college afgelopen periode uitvoering aan gegeven. Met behulp van een Provinciale subsidie heeft de gemeente adviesbureaus ingeschakeld en onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkel mogelijkheden nabij Hoogwaardig Openbaar Vervoer knooppunten (metrostations). Door middel van deze raadsinformatiebrief geeft het college de gemeenteraad graag een update. In samenwerking met het ingeschakelde adviesbureaus Rebel Group zijn verkennende gesprekken met stakeholders gevoerd. Vanuit de gemeente zijn diverse aandachtspunten meegegeven waarmee het stedenbouwkundige bureau Palmbouw Urban Landscape een eerste ruimtelijke massastudies heeft opgesteld om de potentie van het metrogebied van Poortugaal inzichtelijk te maken. De eerste opbrengsten van het onderzoek hebben schetsen opgeleverd van de mogelijke gebiedstransformatie. De verkenning heeft laten zien dat het mogelijk is om het gebied rondom het metrostation van Poortugaal verder te ontwikkelen, en daarmee een significant aantal (betaalbare) woningen toe te voegen. Dit is een belangrijke ambitie uit het College Werk Programma.

Het onderzoek geeft de ambitie weer om het versteende metrostationsgebied te ontwikkelen naar een aantrekkelijk gemengd woon- werkgebied. Daarbij horen ook uitstekende ketenvoorzieningen zoals een bushalte, fietsenstalling, kiss&ride-gelegenheid en P+R-voorziening, commerciële ruimte(s) en ruimte voor kleinschalige stationshoreca. Om de plannen ook op financiële haalbaarheid te verkennen is een eerste financiële scan uitgevoerd. De uitkomsten van het onderzoek zijn samengevat in een ambitiedocument (zie bijlage). KERNBOODSCHAP

Het college heeft het ambitiedocument vastgesteld en wenst komende periode de verkenning een vervolg te geven. Voor de nadere uitwerking wenst het college komende periode de gemeenteraad te betrekken om kaders en aandachtspunten op te halen.

Stationsstraat 4 – 3161 KP Rhoon - Postbus 1000 - 3160 GA Rhoon - T (010) 506 11 11 - E info@albrandswaard.nl

VERVOLG Het ambitiedocument geeft inzicht in de ontwikkelpotentie van het gebied nabij het metrogebied in Poortugaal. Mede door vaststelling van het ambitie document heeft het college van B&W aangegeven potentie te zien in het metrogebied van Poortugaal. Om de regie op een mogelijke ontwikkeling te behouden en om grondspeculatie te voorkomen heeft het college besloten een voorkeursrecht te vestigen op een cruciaal perceel. Het is aan de gemeenteraad om dit voorkeursrecht te bekrachtigen door middel van een gemeenteraadsbesluit (3-februari-2025). Voorafgaand aan de raadsvergadering zal het ambitiedocument in combinatie met het WvG voorstel tijdens de B&A van 20-januari-2025 worden toegelicht. Het verliezen van deze regie/controle kan leiden tot een situatie, waarin de gewenste ontwikkeling met de daarin opgenomen publieke doelstellingen onhaalbaar of (financieel) moeilijk realiseerbaar wordt.

BIJLAGEN - Ambitiedocument metrogebied Poortugaal Met vriendelijke groet, het college van de gemeente Albrandswaard, de secretaris,

de burgemeester,

mr. drs. Florus van der Linden.

drs. Jolanda de Witte

Ambitiedocument Omgeving Metro Poortugaal eindrapport 09 augustus 2024

Ambitiedocument Omgeving Metro Poortugaal eindrapport 09 augustus 2024

4

Inhoud 1. INLEIDING De opgave

2. ANALYSE Situatieschets plangebied

7 8

11 12

Ruimtelijke situatie

12

De metro-omgeving als mobiliteitsknooppunt

18

Technische belemmeringen

22

Conclusie situatieschets

24

Beleidsanalyse26 Gemeentelijk beleid

26

Beleid en visie op regionaal, provinciaal en nationaal niveau 

28

Actorenanalyse30

3. AMBITIE VOOR STATIONSGEBIED POORTUGAAL

33

Speerpunten voor hoogwaardige transformatie

34

Wenkend perspectief: een groene stationsbuurt als centrale schakel

38

Ruimtelijke verkenning

42

4. HAALBAARHEID

45

Uitgangspunten46 De modellen toegelicht

50

Model 1: Maaiveldparkeren

50

Model 2: Gebouwd Parkeren

56

Knelpunten en weging modellen

62

Knelpunten en relevante afwegingen

62

Weging modellen

65

5. CONCLUSIES EN VERVOLGSTAPPEN

67

Conclusies en vervolgstappen

68

5

1. Inleiding

De opgave

Dit ambitiedocument voor de omgeving van Metro Poortugaal is de uitkomst van een studie naar de mogelijkheden voor het toevoegen van woningen in het gebied rond de metrohalte van Poortugaal. Deze studie werd in de eerste helft van 2024 uitgevoerd door Palmbout Urban Landscapes en Rebel, in opdracht van Gemeente Albrandswaard.

Aanleiding

In 2021 heeft bureau Antea in opdracht van de provincie Zuid-Holland een rapport uitgebracht over de kansen en beperkingen van (sociale) woningbouw in Albrandswaard. Antea concludeerde op grond van gedane verkenningen dat in Albrandswaard nog niet alle mogelijkheden voor woningbouw werden benut. Dat gold met name voor locaties binnen Bestaand Stads- en Dorpsgebied (BSD). Concreet gaf Antea aan dat rondom de metrostations op gebiedsniveau transformatiekansen zijn voor verdichting. De provincie Zuid-Holland heeft daarom met nadruk gevraagd prioriteit te geven aan het uitwerken van deze nog niet benutte mogelijkheden. In het kader van de Regionale Realisatie Agenda voor de Rotterdamse regio (Woondeal) maakte de gemeente reeds afspraken met de regio en de provincie over woningbouw. Voor de actualisatie van dit regioakkoord eind 2022 kwam dit verzoek te vroeg, maar in het raadsakkoord van 2022 is opgenomen dat hoogbouw rondom de metrostations tot de mogelijkheden behoort. In het collegewerkprogramma van Albrandswaard staat concreet dat in 2023 onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheden van nieuwe bouwlocaties en van de transformatie van vastgoed, met als doel: het realiseren van voldoende betaalbare woningen. De focus van dit onderzoek ligt op locaties bij metrostation Poortugaal en metrostation Rhoon.

Het onderzoek sluit in breder verband ook aan op andere beleidsontwikkelingen uit het collegewerkprogramma van Albrandswaard, zoals het uitwerken van de concept omgevingsvisie in gebiedsprogramma’s en het opstellen van een mobiliteitsvisie. Tot slot zijn er raakvlakken met de speerpunten op het gebied van duurzaamheid, zoals het bevorderen van klimaatbestendigheid van de leefruimte. Ook past dit binnen de ontwikkelstrategie voor het NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad.

8

De opgave

Concreet ligt er de vraag om een ambitiedocument op te stellen voor de locatie Kruisdijk (metrostation Poortugaal), zoals vermeld op de in het Antea-onderzoek gemaakte regiekaarten, met daarin op hoofdlijn de kansen en beperkingen van woningbouw. Het gebied biedt volgens dit onderzoek potentie voor het ontwikkelen van ongeveer 100 woningen, waarvan een derde deel sociaal. Het betreft op dit moment een gemengd gebied met de bestemmingen wonen en bedrijven, waarvoor een inspirerend ambitiedocument moet worden opgesteld als eerste stap voor een eventuele gebiedsontwikkeling. Het ambitiedocument is gericht op het inventariseren van de contouren van kansen van woningbouw op deze locatie. In ieder geval komen de ruimtelijke en financiële aspecten aan de orde. Een ronde langs de eigenaren in het gebied maakt hier onderdeel van uit. Het ambitiedocument moet voldoende inzicht bieden voor een bestuurlijke afweging over een vervolgstap.

Leeswijzer

Het ambitiedocument is opgebouwd uit de volgende hoofdstukken. Ten eerste een uitgebreide analyse van de plek en de opgave waarvoor we staan. Deze beschouwt niet alleen de ruimtelijke situatie, maar ook de beleidscontext en de relevante actoren in het gebied. In hoofdstuk drie wordt de ambitie voor het plangebied verwoord. Het beschrijft waartoe een mogelijke transformatie van de locatie kan leiden en wat de maatschappelijke meerwaarde hiervan kan zijn. Hoofdstuk vier vervolgt met een studie naar de haalbaarheid van een dergelijke transformatie. Hierin worden ook een aantal te maken strategische keuzes blootgelegd. In hoofdstuk vijf wordt een ontwikkelstrategie voor het gebied geformuleerd. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 de conclusies opgemaakt en aanbevelingen gedaan voor een vervolg.

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Zoeklocatie versnelling woningbouw. Bron: gemeente Albrandswaard i.s.m. de Vliegende Brigade Provincie Zuid-Holland

Metrohalte gezien van boven de Van der Poest Clemtentlaan

9

2. Analyse

Situatieschets plangebied Ruimtelijke situatie

De locatie Kruisdijk wordt aan de noordzijde begrensd door de metrospoorlijn en basisschool de OBS Valckesteyn-Noord, aan de westzijde door begraafplaats Poortugaal, aan de zuidzijde door de Groene Kruisweg en aan de oostzijde door de recente ontwikkeling Kruisdijkpark en de woningen aan weerszijden van de Kruisdijk. De locatie is een echt stationsgebied. Het ligt pal aan de metrohalte Poortugaal en op ongeveer 700 meter van het historisch centrum van Poortugaal.

Ontstaansgeschiedenis van het gebied

Tot het begin van de twintigste eeuw bestond de omgeving van het huidige stationsgebied van Poortugaal voornamelijk uit open polderland. Het station ligt op een plek die van oorsprong werd aangeduid als de Waddingswaard, gelegen tussen de polder Hofhoek en polder Zwaardijk. Deze werd begrensd door de Molenweg (de huidige Van Poest Clementlaan), de MolendijkSlotsche dijk en de Oostdorpe weg. Bij de westpunt van de Waddingswaard staat al eeuwenlang op enige afstand van het dorpscentrum de Dorpskerk van Poortugaal.

12

Een belangrijke stap in de geschiedenis is de aanleg van het spoor voor de stoomtram tussen Rotterdam en Hellevoetsluis en Oostvoorne. De stoomtram verbond Poortugaal sinds 1904 met de regio. Het spoor sneed dwars door de Waddinsgswaard. De dorpskerk en de noordelijk gelegen polders werden hierdoor afgesneden van het dorp. In de eerste helft van de jaren ’30 werd, pal ten zuiden van de spoorlijn, de Groene Kruisweg aangelegd. In eerste instantie was dit een bescheiden tweebaansweg met nog relatief veel oversteekmogelijkheden. In de naoorlogse decennia werd er echter steeds meer ingezet op het faciliteren van autoverkeer. Na het verdwijnen van de stoomtram in 1966, werd de spoorbedding gebruikt voor het verbreden van de Groene Kruisweg, die daarmee als autoverbinding werd opgewaardeerd. De oversteekbaarheid van de weg werd hierdoor drastisch verminderd en de Molenweg werd zelfs geknipt. Het dorp groeide vrijwel exclusief ten zuiden van de Groene Kruisweg.

Plangebied voor het gebiedsperspectief

Ambitiedocumentomgeving metro PoortugAAl

In het begin van de jaren ‘70 werd de noord-zuidmetrolijn van Rotterdam van Slinge verlengd tot Hoogvliet. Poortugaal kreeg een halte een deze verlengde lijn. De spoorlijn kreeg een tracé gebundeld met de Groene Kruisweg. Ter hoogte van Poortugaal ligt het spoor verhoogd op een aarden wal, op enige afstand van de Groene Kruisweg. Het buigt om de begraafplaats en de kerk heen om in westelijke richting strak langs de Groene Kruisweg te vervolgen. In de ruimte tussen het spoor en de weg werd het stationsplein ingericht. Parallel aan het spoor werd direct ten noorden de verzamelweg Zwaardijk aangelegd, die op drie plaatsen verbonden is met de Groene Kruisweg en het dorp. Door de verhoogde ligging van het spoor liggen deze verbindingen op maaiveld. De aanleg van de metroverbinding had tot gevolg dat de historische dwarsverbinding die Poortugaal met het noorden verbond via de Slotsche dijk werd doorbroken en vervangen door een spooronderdoorgang ongeveer 100 meter westwaarts: de Hofhoek.

De op deze manier ontstane ‘tussenruimte’ tussen het spoor en de Groene Kruisweg is sindsdien stapsgewijs ingevuld als werklocatie rond het stationsplein. Daarbij is ook ruim voorzien in parkeergelegenheid, ingegeven door de bereikbaarheid per auto die de Groene Kruisweg biedt.

tot 1900: open polder

1970: metrospoorlijn en Zwaardijk worden aangelegd

1910: stoomtrein verbindt Rotterdam met de havens

1997: locatie wordt werklocatie

1950: Groene Kruisweg vervangt de stoomtrein

sinds 2000 ontwikkeling wijk Valckesteyn

Decennialang vormde de bundel van twee stevige infrastructuren feitelijk ook de noordgrens van het dorp. Dat veranderde in het begin van de huidige eeuw met de bouw van de woonwijk Valckesteyn ten noorden van het spoor. Het stationsgebied ligt daarmee niet langer aan de rand van het dorp, maar vormt een centrale schakel tussen het oude dorp en de noordelijke uitbreiding.

13

Het gebied vandaag: een lezing van de plek

Het plangebied is te duiden als gemengd in gebruik en voorkomen. Deels is het ingericht als transitruimte ten behoeve van de stationslogistiek voor de metrohalte Poortugaal. De aanwezigheid van de metrohalte zorgt enerzijds voor een uitstekende regionale ontsluiting van de locatie, en biedt anderzijds de inwoners van het dorp een vlotte verbinding met die regio. Het gebied huisvest diverse voorzieningen gerelateerd aan de transitfunctie zoals een fietsenstalling, een groot parkeerterrein met P+R aanduiding en een snackbar en een restaurant. Ook ligt er een skatebaan.

Restaurant

14

Politiekantoor

Hovenier

Ook zijn in het plangebied meerdere kantoren en bedrijven gevestigd, waaronder het voormalige gemeentehuis. Langs de Kruisdijk is het gebruik voornamelijk gewoond. Het residentiële karakter wordt nog ondersteund door een woonontwikkeling, die op dit moment in voorbereiding is, tussen de metro en de Kruisdijk genaamd Kruisdijkpark. Ten noorden van het spoor in Valkesteyn wordt vooral gewoond. De basisschool is onderdeel van het studiegebied. De dorpskerk, de bijbehorende begraafplaats en het omringende groen direct ten westen van het plangebied dragen ten slotte nog bij aan het gemengde karakter van het gebied.

Kantoorgebouw

Kantoorgebouw

Metrohalte

Huidige functies in het plangebied

Basisschool

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Woonlint langs de Kruisdijk

Ruimtelijke kwaliteiten De historische ontwikkeling is op een aantal plekken nog zichtbaar. De nabijheid van het Kruisdijkje, een smal woonlint met historische woningen, en de eeuwenoude Dorpskerk met herkenbare toren voegen een unieke historische waarde toe aan het plangebied. Daarnaast is er voor de oplettende bezoeker wat groen en water aanwezig, op enige afstand van het verharde stationsplein. Bovendien vormt de begraafplaats een mooie en groene grens aan het plangebied. De uitstekende verbindingen met de regio door de aanwezigheid van de metrohalte zorgen voor levendigheid en dynamiek in het gebied. Ook de nabijheid van de voorzieningen in het dorpscentrum is een sterke troef voor het gebied. Ook de Van der Poest Clementlaan, die het gebied verbindt met het dorpscentrum, is een laan waar de rijke historie voelbaar is. Bovendien heeft de laan een prettig groen karakter.

Van der Poest Clementlaan

Groene omgeving van de kerk

Dorpskerk

Valckesteyn

ats

fpla

ene

Gro

aa egr

b

Histo

risch

lint

Route naar Poortugaal dorp

Directe omgeving van het plangebied

15

Ruimtelijke Knelpunten

Inrichting openbare ruimte Het plangebied oogt momenteel rommelig en versleten, met een overmaat aan verharding en een dominante aanwezigheid van geparkeerde auto’s en rommelige fietsenstallingen. Uit een reizigersonderzoek (I&O 2020) blijkt dat de metro Poortugaal laag tot onvoldoende scoort op uitstraling. De stationsomgeving is kil, kleurloos en sfeerloos. Typisch Poortugaalse kwaliteiten - dorp en groen- zijn hier ver te zoeken. De gebouwen hechten zich vrijwel nergens prettig aan de openbare ruimte en keren zich er vanaf. De open ruimte rond de metrohalte is onprettig groot en saai, zonder enige verblijfskwaliteit. Dit wordt versterkt doordat er nauwelijks groen aanwezig is. De huidige inrichting richt zich meer op de auto dan op fietsers en wandelaars, bovendien is er nauwelijks schaduw en zitgelegenheid.

Sombere uitstraling: verharding domineert de inrichting van het stationsplein

Hoewel de begraafplaats een groene rand vormt, is deze slecht zichtbaar en weinig toegankelijk. De Kruisdijk is afgesneden van het stationsgebied door een brede oprit van de kantoren, waardoor de verbinding met dit unieke historische lintje niet ervaarbaar is. De grote mate van verharding leidt ook tot problemen op het gebied van klimaatadaptiviteit en leefbaarheid. De verharde vlakte van het parkeerterrein direct naast de metrohalte levert een recordwarmte op. Bij hevige regenbuien kan het regenwater door de verharding juist slecht worden afgevoerd, wat leidt tot overlast op het laagste punt van het gebied: de spooronderdoorgang. Dit alles draagt niet bij aan een prettige reiservaring voor de metroreizigers. Ook als gezonde, duurzame en prettige werk- en leefomgeving laat de inrichting van het gebied veel te wensen over. Zowel voor het stimuleren van meer gebruik van het openbaar vervoer als ook voor een eventuele toevoeging van woningen hier, zal een flinke kwaliteitsimpuls in de leefomgeving dan ook echt noodzakelijk zijn.

16

Hittestress

Wateroverlast bij hevige regenval

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Het plangebied als geïsoleerd fragment tussen infrastructuren

Geïsoleerde ligging

Kruising Groene Kruisweg

Spooronderdoorgang Hofhoek

Het plangebied ligt relatief geïsoleerd ten opzichte van de rest van het dorp, doordat het ligt ingeklemd tussen twee grote infrastructuurlijnen. Hoewel deze lijnen juist zorgen voor een uitstekende ontsluiting op regionale schaal, vormen ze op lokale schaal juist barrières. Bij het doorkruisen van het gebied via Hofhoek wordt dit met name voor fietsers en voetgangers goed duidelijk. Bij oversteken van de Groene Kruisweg met vijf rijstroken aan asfalt ontbreekt een fatsoenlijke wachtruimte in de middenberm. De spooronderdoorgang is ondanks zijn beperkte doorrijhoogte in grote mate voor autoverkeer ingericht, waardoor ook het kruisen van het spoor voor fietsers en voetgangers niet optimaal veilig en comfortabel is. De infrastructuren veroorzaken daarnaast ook geluids- en luchtkwaliteithinder. Kortgezegd ligt er een opgave om de barrièrewerking van spoor en Groene Kruisweg terug te dringen.

17

De metro-omgeving als mobiliteitsknooppunt

De omgeving van de metrohalte Poortugaal is een mobiliteitsknooppunt. Het gebied vormt een schakel in verplaatsingen van uiteenlopende gebruikers en op diverse vervoerswijzen, waarbij ook overstappen tussen verschillende vervoerswijzen een belangrijke rol speelt. We beschrijven hier de rol van het gebied voor die verschillende vervoerswijzen, maar ook hoe die zich tot elkaar verhouden.

Auto

Zoals eerder gesteld is het plangebied goed bereikbaar met de auto en is het gebied ook primair ingericht voor autogebruik. In het bovenlokale autonetwerk speelt de Groene Kruisweg (een provinciale weg) een belangrijke rol. Het is een verbindingsweg op en tussen IJsselmonde en Voorne-Putten en verbindt Poortugaal. Op het grondgebied van Poortugaal is de Groene Kruisweg op drie plaatsen verbonden met het lokale verdeelwegen van het dorp: aan de zijde Valckesteyn zijn dit de Jan van Almondestraat en Zwaardijk en aan de centrumzijde de Beatrixlaan en Albrandwaardsedijk. De drie dwarsroutes die Groene Kruisweg en de verdeelwegen verknopen, kruisen ieder ook het verhoogde metrospoor op maaiveld: de Zwaardijk in het westen, de Hofhoek/van der Poest Clementlaan centraal en de Schroeder van der Kolklaan in het oosten.

De centrale schakel Hofhoek, loopt door het hart van het studiegebied. De spooronderdoorgang van Hofhoek is qua doorrijhoogte (ca. 2,4m.) duidelijk lager dan de twee dwarsroutes aan weerszijde. Deze onderdoorgang is ongeschikt voor voertuigen hoger dan gewone personenwagens; regelmatig rijden busjes hier zich vast. Het is niet ondenkbaar dat bij de bouw van de spoorviaducten deze onderdoorgang enkel voor fietsers en voetgangers bedoeld was. De centrale as van de wijk Vackesteyn, de Blaakse Wetering, ligt echter in het verlengde van Hofhoek. Hofhoek-Van der Poest Clementlaan is daardoor de kortste route richting het dorpscentrum geworden voor de inwoners van de wijk. Die route is ook voor autoverkeer gefaciliteerd.

Spooronderdoorgang Hofhoek

18

Groene Kruisweg en aansluitingen op lokale verdeelwegen in Poortugaal

Ambitiedocumentomgeving metro PoortugAAl

Metro regio Rotterdam Leidschenveen

en

H

aa

g ur rk rb pa re oo -V Fo am nd o he Lo sc ’t id = Le rg = al bu OI or ra N Vo an nt v Ce an g

D

Nootdorp

La

Den Haag HS

se

uw

D

l se ten es ch d To e lan ts t a ch ba erla V ts aa

m

N

A

es

f

de

ho

an

pl

en

Rodenrijs

Delft

ie

H

Berkel Westpolder

nn

Openbaar vervoer

Pijnacker Centrum

Pijnacker Zuid

Bi

Rijswijk

N

Den Haag Moerwijk

Meijersplein/Airport

Delft Zuid

Melanchthonweg

Hoek van Holland Strand

Graskruid

n ei pl ts t ch ig ra kz j nd Di n Ee ve ha ol en Co av h n fs ei el D ipl n co um ar ntr M Ce am ed nd hi la Sc uw st ie = o N O n am ge um in tr rd e n t aa n C es W ge in en hi

ed

in

Rotterdam Noord

Be

Oosterflank

Stadhuis

Prinsenlaan

ur

Schenkel

s

Rijnhaven

Maashaven

Pernis

Slinge

n

tu

oo

ga

Hoogvliet

Barendrecht

al

Zalmplaat

or

Station NS

Rotterdam Lombardijen

Rh

Tussenwater

Po

Slinge Den Haag Centraal

Overstapstation metro en/of NS =

Rotterdam Zuid

Zuidplein

De Akkers Pijnacker Zuid

Alleen tijdens spits

m rp ru Te ent e D lle C pe n Ca a la ot Sl g ru eb om ls o pe e Z n Ca gs laa in er al ot Kr ch g s e or w Vo sia de er ein l tp os = k aa

De Akkers De Terp

Leuvehaven

Wilhelminaplein

Vijfsluizen

G

Hoek van Holland Strand Nesselande

Parkweg

Troelstralaan

O

Bl

Vlaardingen West Binnenhof

Alexander =

Rotterdam Centraal =

g

Maassluis Centrum

Blijdorp

Sc

rd

Maassluis West

rd

Steendijkpolder

Vl

aa

aa

Vl

Vl

Direct naast de spooronderdoorgang Hofhoek ligt de verhoogde metrohalte Poortugaal. Deze maakt onderdeel uit van de D-lijn van het Rotterdamse metronetwerk, van Rotterdam Centraal naar De Akkers. Vanuit Poortugaal ben je met een directe verbinding in slechts ongeveer 11 oktober 2023 15 minuten in Rotterdam en vice versa, wat wederzijdse woon-werkverplaatsingen aantrekkelijk maakt. Met één overstap zijn alle overige haltes in het netwerk te bereiken. metro halteren ook enkele regionale Bijlage 1:Naast Lijst de met knooppunten en lokale buslijnen bij het station en langs de Groene huidige metronetwerk van Rotterdam Kruisweg. Er worden vijf typen OV-knooppunten onderscheiden: • Internationale knooppunten (2 knooppunten) Den Haag Centraal en Rotterdam Centraal In de Strategische Agenda van de Metropoolregio juist te stimuleren. Dit vraagt om het verbeteren van •Rotterdam Metropolitane knooppunten (9) Den Haag wordt metrohalte Poortugaal de toevoerfunctie van de fiets en deelmobiliteit op belangrijke in het metropolitane OV-netwerk het verbindend openbaar vervoer, het wegnemen aangemerkt alsknooppunten ‘opstapplaats’ binnen het gebiedstype • Bovenlokale knooppunten (18) ‘ruimtelijk wonen en recreëren’. Dit zijn haltes waar de van barrières en het verhogen van de veiligheid.

Het knooppunten met overstapfunctie voor een bovenlokaal verzorgingsgebied fi ets, de bus en wandelen in het voortransport belangrijk behoud van voorzieningen in de dorpskernen en een • Lokale knooppunten (32) zijn,knooppunten maar ook demet autooverstapfunctie nog een rol speelt. Op deze aantrekkelijke openbare ruimte zijn hierin belangrijke voor een lokaal verzorgingsgebied opstappunten ligt in de verdere ontwikkeling daarom aandachtspunten. Dit neemt niet weg dat het voorzien • Opstappunten (23) de nadruk vooral met op het vanR-netde zogenoemde vanmet eenbelangrijke kiss & ride-gelegenheid en een bij de plek knooppunten eenverbeteren P+R-functie, en centrumhaltes fietsparkeerfunctieHiermee wordt beoogd de rol ketenvoorzieningen. passende P+R-voorziening ook belangrijk blijven voor van de auto te verminderen en fietsen en wandelen het optimaal benutten van de metro. Voor handreiking worden de volgende OV-knooppunten aangewezen. Deze lijst is op alfabetisch volgorde per gemeente. Sommige knooppunten liggen op of nabij een gemeentegrens en staan dan bij beide gemeenten opgenomen. Hoek van Holland Haven

Spijkenisse Centrum

Heemraadlaan

De Akkers

Categorisering OV-knooppunten in de MRDH (bron: Handreiking Ketenmobiliteit op OV-knooppunten, MRDH)

19

P+R

Ook metrohalte Poortugaal heeft een P+R-voorziening. Het grote parkeerterrein voor het station is deels in gebruik als P+R-terrein, deels voor de kantoren in de omgeving. Het parkeerterrein heeft een capaciteit voor 171 parkeerplaatsen. Een recente telling (november 2023) vond dat de gemiddelde bezetting op een doordeweekse dag 56% is. Van de geparkeerde auto’s blijkt een minderheid uit het dorp te komen. In het licht van een mogelijke verdichting op deze locatie, rijst de vraag of de omvang van dit P+R-terrein passend is, zowel bij het huidige gebruik als bij het in de toekomst wenselijke gebruik. Om de parkeerdruk op de Rotterdamse binnenstad te verlichten, kunnen grootschalige, strategisch goed gelegen P+R-voorzieningen (bijvoorbeeld Slinge en Kralingse Zoom) van waarde zijn. Doordat deze P+R’s vanaf de snelweg per auto vlot bereikbaar zijn, kunnen bezoekers uit de wijde regio hier de overstap maken van auto op metro voor een bezoek aan de binnenstad. Metrohalte Poortugaal is vanuit deze logica niet gunstig gelegen. Vanaf de snelweg A15 passeren bezoekers immers eerst al de metrohaltes van Rhoon of Hoogvliet en Tussenwater. Metrohalte Tussenwater (op circa 1500 meter afstand van metrohalte Poortugaal) onderscheidt zich bovendien van Poortugaal doordat hier zowel de

lijnen D en C (Capelle aan den IJssel via Schiedam) stoppen. Metrohalte Rhoon heeft een P&R-functie bij het gemeentehuis en is daarnaast een belangrijke halte voor recreatief vervoer richting de Rhoonse Grienden en de Oude Maas. Hieruit volgt dat, in tegenstelling tot de naastgelegen metrohaltes Tussenwater en Rhoon, metrohalte Poortugaal vooral het dorp zelf bedient. Er worden gemiddeld 1.330 instappers per werkdag geteld (RET Vervoerplan 2025, Reizigersaantallen metro per gemiddelde werkdag in november 2023). Indien ervoor wordt gekozen de P+R-voorziening enkel te richten op de inwoners van het dorp, zou de capaciteit flink verminderd kunnen worden.

P+R-terrein Poortugaal

20

Benadering van metrohaltes per auto vanaf de snelweg

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Fietsen en wandelen

Poortugaal heeft een goede uitgangspositie als het gaat om de rol van de auto terug te dringen en fietsen en wandelen te stimuleren in het aandeel in het voor- en natransport van de metro. De afstand van de halte tot de randen van het dorp is circa 1.500 meter. Dat betekent dat vrijwel het gehele dorp binnen wandel- of fietsafstand ligt van de metro. Een auto is dan alleen in uitzonderlijke gevallen nodig om naar de metro te gaan. Om deze uitgangspositie echter volledig te verzilveren, is het wel van belang de condities voor wandelen en fietsen optimaal te maken. Het document ‘Handreiking Ketenmobiliteit op OV-knooppunten’ van de MRDH geeft hiervoor concrete suggesties. Zo is het van belang dat er uitstekende aanvoerroutes zijn voor fietsers en wandelaars. Die routes moeten veilig, vlot, comfortabel en aantrekkelijk zijn. Het wegnemen van harde barrières is dan ook van belang. Voor fietsers is het vervolgens ook essentieel om bij een overstap de fiets goed te kunnen stallen. Dit vraagt om fietsenstallingen die veilig, droog, schoon en toegankelijk zijn. Ook moeten ze betrouwbaar zijn als het gaat over voldoende capaciteit om ten alle tijden de fiets kwijt te kunnen. De stallingen moeten dan ook goed beheerd worden, zodat ze niet vol komen te staan met zwerffietsen.

Wat betreft het voorgaande valt er voor metro Poortugaal nog wel het een en ander te winnen. Zoals eerder toegelicht vormt met name de Groene Kruisweg een vervelende barrière tussen de metrohalte en de dorpskern voor langzaam verkeer. Ook de spooronderdoorgang van Hofhoek is geen prettige schakel in het fiets- en wandelnetwerk. Bij een telling uit 2019 werd een bezetting van 61% van de fietsenstalling geteld. De capaciteit van 450 fietsen is daarmee ruim voldoende. De stalling oogt echter zeer sleets en rommelig en daarmee weinig uitnodigend. Vanaf de fietsroute langs Hofhoek ligt de stalling ook enigszins verscholen achter de snackbar. Fietsers kruisen op weg naar de fietsenstalling de in- en uitstappers van de metro, terwijl een duidelijke toegangsroute naar de fietsenstalling ontbreekt.

Fietsenstalling metrohalte

Hemelsbrede loop- en fietsafstanden tot de metro

21

Technische belemmeringen

De opgave om woningen in het gebied toe te voegen Geluid De locatie ondervindt geluidsbelasting van zowel de biedt zowel ruimtelijk als programmatisch de kans om Groene Kruisweg door autoverkeer de identiteit de plek en van Poortugaal Kolomvan 1 Kolomals 2 geheel te Kolom 3 Kolomals 4 van de verhoogde versterken. Het gebied kent echter een aantal specifieke spoorlijn door de metro. Uit openbaar beschikbare Nr. Projecten Gevallen waarin Gevallen waarin de merBesluiten als bedoeld in artikel dat de projectlocatie valt in de zwaardere technische belemmeringen c.q. uitdagingen, die de mer-plichtdata blijkt geldt (artikel 16.43, eerste lid, beoordelingsplicht geldt 11.6, derde lid, onder c, van dit geluidscontouren. Het ‘Hogere waarde besluit’ is hieronder kort worden benoemd. aanhef en onder a, van de wet) (artikel 16.43, eerste lid, aanhef besluit en onder van de wet) vervallen metb,inwerkingtreding van de Omgevingswet. Milieueffectrapportage (afdeling 2°. 16.4 Het college van gemeente Albrandswaard heeft een de wijziging of uitbreiding die betrekking heeft op een oppervlakte Omgevingswet) plandrempel van 65 dB vastgesteld. Deze plandrempel van 100 ha of meer wordt opgenomen in het programma geluid 2024-2028 en De in dit document verkende ontwikkeling beoogt de via een beleidsregel die in het najaar worden vastgesteld.

bouw van ruim 200 woningen met parkeergelegenheid J7 Luchthavens De aanleg of uitbreiding van een Aanleg, wijziging of uitbreiding Voor de luchthaven Schiphol een startof landingsbaan met een Hierinvan of een luchthavenindelingbesluit of een iseen deluchthaven ambitiewaarde 65 dB. en mogelijk ook horeca. Dit programma zoud op gronden lengte van 2.100 m of meer uitbreiding of wijziging van het luchthavenverkeerbesluit als Verdergebruik dientvanrekening gehouden te worden met het komen die momenteel voor andere bestemmingen de luchthaven of van bedoeld in respectievelijk de de banen door de wijziging van: artikelen 8.4 en 8.15 van de Wet nestgeluid van de haven. worden gebruikt zoals parkeren en bedrijvigheid. Op luchtvaart 1°. het beperkingengebied, basis van Bijlage V van het Omgevingsbesluit valt deze bedoeld in hoofdstuk 8 of artikel Voor een andere luchthaven een beoogde ontwikkeling onder categorie J11: stedelijk 10.17 van de Wet luchtvaart, voor luchthavenbesluit als bedoeld in zover dit is vastgesteld op grond de Wet luchtvaart ontwikkelingsproject. Op basis hiervan geldt een mervan het externe-veiligheidsrisico of geluidbelasting, tenzij: beoordelingsplicht voor het project. a). de voorgenomen wijziging leidt

tot een beperkingengebied dat Een mer-beoordeling is geschreven vanuit een valt op of binnen het geldende beperkingengebied; of voorgenomen plan en dient aan te tonen dat er geen belangrijke nadelige effecten te verwachten zijn voor b). het beperkingengebied vervalt; of het milieu. In het geval van woningbouw dient daarbij 2°. de grenswaarden, bedoeld in aangetoond te worden dat de toekomstige bewoners van artikel 8.17, vijfde lid, onder a tot de te ontwikkelen woningen en de huidige bewoners en met c, 8.44, eerste lid, onder a, of 8.70, tweede lid, juncto van bestaande woningen in de omgeving veilig en artikel 8.44, eerste lid, onder a, of de grenswaarden voor gezond kunnen wonen. Een mer-beoordeling kan tot geluidsbelasting, bedoeld in twee conclusie leiden: Als belangrijke nadelige effecten artikel 10.17, tweede lid, van de Wet luchtvaart, tenzij die een kunnen worden uitgesloten, hoeft geen MER opgesteld gelijk of beter beschermingsniveau bieden dan te worden. Als belangrijke nadelige effecten niet kunnen de geldende grenswaarden worden uitgesloten, kan besloten worden dat een MER opgesteld moet worden.

J8 Hoogspanningsleidingen Aanleg, wijziging of uitbreiding van Aanleg, wijziging of uitbreiding Het omgevingsplan of, bij een is bovengrondse afwezigheid daarvan, de Als van te voren duidelijk is dat het lastig om binnen Wettenbank hoogspanningsleiding van: omgevingsvergunning voor een de normen te blijven dan kan er ook direct gekozen wateractiviteit 1°. een spanning van 220 kV of worden voor een project-MER. Contouren geluidsbelasting Groene Kruisweg (bron: Atlas meer; en

Omgevingsbesluit

Leefomgeving)

2°. een lengte van meer dan 15 km

Onder de Omgevingswet ook een gemeenteinals Wijziging(en) op nader te bepalen moet datum(s); laatste bekendgemaakt 2023. Zie het overzicht van wijzigingen. Geraadpleegd op 05-08-2024. initiatiefnemer een aanmeldnotitie schrijven. J9 Buisleidingen voor: Als sprake is van een geval als Aanleg, wijziging of uitbreiding

De vergunning op grond van Geldend van 01-07-2024 t/m heden bedoeld onder a of b: artikel 94 of 95 van het Bijlage V. bij de artikelen 11.6 , 11.7 en 11.8 van dit besluit (aanwijzing projecten en de daarvoor benodigde besluiten waarvoor een mer- of, bij a. het transport van gas, olie of Mijnbouwbesluit (beoordelings)plicht geldt) chemicaliën; de aanleg, wijziging of uitbreiding afwezigheid daarvan, het [Wijziging(en) op nader te bepalen datum(s); laatste bekendgemaakt in 2021. van een buisleiding met: Zie het overzicht van wijzigingen] omgevingsplan of, bij afwezigheid b. het transport van kooldioxide stromen daarvan, de Kolom 1 Kolom Kolom 3 Kolom 4 voor geologische opslag, met inbegrip 1°. een 2diameter van meer dan omgevingsvergunning voor een van de pompstations; of 0,8 m; en wateractiviteit.

22

Nr.

Projecten c. stoom of warm water

J10

Industrieterrein

A. J11 A1

Landbouw, bosbouw en aquacultuur Stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra en de aanleg van parkeerterreinen Installaties voor intensieve veehouderij

J12

Landinrichtingsprojecten

J13

Landwinning in zee

Gevallen waarin mer-plicht 2°. een lengte vande meer dan 40 km geldt (artikel 16.43, eerste lid, aanhef en onder a, van de wet) Niet van toepassing

Gevallen waarin de merbeoordelingsplicht geldt (artikel 16.43, eerste lid, aanhef Aanleg, wijziging of uitbreiding en onder b, van de wet)

Besluiten als bedoeld in artikel 11.6, derde lid, onder c, van dit besluit Het omgevingsplan

Niet van toepassing

Aanleg, wijziging of uitbreiding

Het omgevingsplan

Oprichting, wijziging of uitbreiding Oprichting, wijziging of uitbreiding De omgevingsvergunning voor die betrekking heeft op meer dan: een milieubelastende activiteit Niet van toepassing Aanleg, wijziging of uitbreiding Het omgevingsplan 1°. 85.000 plaatsen voor Bijlage mesthoenders; V Omgevingsbesluit: aanwijzing projecten en de daarvoor benodigde besluiten Niet van toepassing Aanleg, wijziging of uitbreiding De omgevingsvergunning voor waarvoor mer-(beoordelings)plicht geldt 2°.een 60.000 plaatsen voor hennen; een ontgrondingsactiviteit, de omgevingsvergunning voor een 3°. 3.000 plaatsen voor wateractiviteit of de goedkeuring

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Aandachtsgebieden en plaatsgebonden risico (bron: Atlas Leefomgeving)

Luchtkwaliteit Er is nu geen berekening gedaan of het project binnen de waarden van de wettelijke normen van luchtkwaliteit valt. Het besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteiteisen) is vervallen. Hierin was een afstand van 300 meter vanaf snelwegen en 50 meter vanaf provinciale wegen opgenomen voor gevoelige bestemmingen. Gemeenten kunnen nu zelf keuzes maken en vastleggen in de instrumenten van de Omgevingswet aan de hand van hun ambities.

Stikstof Op het gebied van stikstofbeleid ligt het bevoegd gezag bij de provincie. Voor de gemeente dient te worden voldaan aan de stikstofbeperkingsplicht van artikel 7.19a Bbl (omschrijving van adequate maatregelen).

Lichthinder Bij eventuele realisatie dient ermee rekening te worden gehouden dat bewoners zo min mogelijk last hebben van licht van het metrostation en parkeerplaatsen en andere bronnen.

Bodem Het advies minimale afstanden bij wegen van de GGD is als volgt (Bron: GGD richtlijnen medische milieukunde: luchtkwaliteit en gezondheid): • 150 meter van snelwegen • 25 meter van drukke binnenstedelijke wegen (‘druk’: meer dan 10.000 motorvoertuigen per etmaal) • 50 meter van provinciale wegen. Dit geldt voor gevoelige functies: basisscholen, scholen voor voorgezet onderwijs, kinderopvang (kinderdagverblijven, crèches, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang), woonzorgcentra voor ouderen en bij voorkeur ook woningen.

Externe veiligheid De locatie valt in het gifwolkaandachtsgebied gerelateerd aan verschillende bedrijven in het Rotterdamse havengebied. Ten zuiden van de locatie raakt de locatie het brandaandachtsgebied van een kerosinebuisleiding. Een advies van de Veiligheidsregel Rotterdam-Rijnmond en de DCMR over deze aspecten is nodig.

Momenteel is het onderdeel bodem niet nader onderzocht. Advies van DCMR over bodemonderzoek is nodig.

Bedrijven en milieuzonering De VNG-handreiking ‘Bedrijven en Milieuzonering’ wordt momenteel geactualiseerd. Hierin staan richtafstanden opgenomen ten opzichte van bedrijven met een bepaalde hinder. Op het moment zit er in het plangebied geen middelmatige/zware bedrijvigheid met een richtafstand. Bovenstaande onderwerpen maar ook andere onderwerpen zoals archeologie en ecologie komen terug in de mer-beoordeling. Daarnaast dient er ook gekeken te worden naar kans op ontplofbare oorlogresten in de bodem.

23

Conclusie situatieschets

Het plangebied is historisch uitgegroeid tot dé mobiliteitsknoop van Poortugaal, waar lokale en regionale verplaatsingen samenkomen. Het metrospoor en de Groene Kruisweg bieden enerzijds uitstekende regionale bereikbaarheid, maar vormen anderzijds fysieke en gevoelsmatige barrières op lokaal niveau. Gezien de noordwaartse groei van het dorp met Valckesteyn, de mogelijke verdichting door woonontwikkeling in het metrogebied, het toenemende belang van de metroverbinding en de wens om fietsen en wandelen te stimuleren, wordt het verbeteren van de bestaande voet- en fietsverbindingen tussen het stationsgebied en de rest van het dorp steeds belangrijker. Een aanzienlijke kwaliteitsimpuls in de ruimtelijke inrichting is noodzakelijk. De huidige ruimtelijke kwaliteit is beperkt: het gebied oogt kil, kleurloos en sfeerloos. De grote mate van verharding, de sleetse en rommelige inrichting met dominantie van de auto, het gebrek aan groen en de afstandelijkheid van omringende bebouwing drukken de kwaliteit van de leefomgeving. Er zijn echter voldoende kansen om bestaande, maar verscholen kwaliteiten – zoals de historische relicten en het groen – te ontwikkelen tot een prettige, gezonde en klimaatadaptieve leefomgeving waarin ook gewoond kan worden.

Het gebied moet transformeren van een doorgangsgebied naar een echt verblijfsgebied, representatief voor het dorpse en groene karakter van Poortugaal. In het gebied spelen diverse milieukundige en technische kwesties, die van invloed zullen zijn op toekomstige ontwikkelingen. De hinder van auto- en metroverkeer op het gebied van geluid, licht en luchtkwaliteit springt het meest in het oog. Nader onderzoek naar de aard en omvang van deze technische belemmeringen en hoe hiermee om te gaan in een eventuele ontwikkeling, is noodzakelijk.

24

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

25

Beleidsanalyse Gemeentelijk beleid

Structuurvisie Albrandswaard Het door-ontwikkelen van een gebied geeft de gelegenheid om maatschappelijke doelen te bereiken. Bij het maken van een ambitiedocument worden keuzes voorbereid. Deze keuzes worden geïnformeerd en geïnspireerd door de doelstellingen die de gemeente voor zichzelf heeft geformuleerd. Het beleid geeft richting, daarom is het van belang het beleid goed te doorgronden bij het maken van een ambitiedocument. Tezamen met de historie en kenmerken van het gebied, vormen deze inzichten de basis voor de gemaakte thematische keuzes in de scenariovorming.

De structuurvisie Albrandswaard (2013) bevat een ruimtelijke vertaling van de toekomstvisie Albrandswaard 2025. Al behandelt dit beleidsstuk de gehele gemeente Albrandswaard, Metro Poortugaal is hierbinnen een belangrijke schakel tussen de oude dorpskern en Valckesteyn. Momenteel wordt het niet ervaren als een fijne verblijfsplek, mede doordat het gebied door infrastructuur wordt gedomineerd en het onaantrekkelijke routes voor langzaam verkeer bevat. Om de uitstraling en gebruiksvriendelijkheid van de leidende routes richting de oude dorpskern te verbeteren moeten deze verbindingen levendiger gemaakt worden, waardoor de barrièrewerking en gevoelsmatige afstand tot de dorpskernen kleiner wordt en het gevoel van veiligheid versterkt wordt. Het (visueel) herstellen van de dorpse verbindingen via de historische routes en het opheffen van de ontbrekende schakels in het fietsnetwerk is onderdeel van deze opgave.

Kernpunten gemeentelijk beleid Diverse onderwerpen ▪

Verminderen van verharding & uitbreiden groenstructuur

▪

Inzetten op klimaat adaptief bouwen

Strategie Klimaatadaptatie

▪

Handhaven en verbeteren van de verkeersveiligheid

▪

Verbeteren van de multimodale bereikbaarheid

▪

Verbeteren van de integrale toegankelijkheid

▪

Beperken van de impact van mobiliteit op ruimte en klimaat

▪

26

▪

Verdeling woningbouwprogramma: 30% sociaal, 40% middelduur, 30% vrije sector (verouderd)

▪

Inzetten op realisatie woningbouw voor specifieke doelgroepen (eenpersoons)

Woonvisie

Lokaal economisch perspectief

Mobiliteitsvisie

Structuurvisie

Versterken van de verkeersleefbaarheid in woonwijken en kernen ▪

Versterken van de verbinding tussen de oude dorpskern en Valckesteyn voor langzaam verkeer

▪

Herstellen van de historische route langs de Kruisdijk (autoluw)

▪

Transformeren van bestaande kantoorcluster door kwaliteitsslag in uitstraling en functionaliteit

▪

Toevoeging van woningbouw draagt bij aan het faciliteren van woonplekken voor de beroepsbevolking van Albrandswaard

▪

Behoud van de huidige werkfuncties in het gebied essentieel door de geschikte ligging van het plangebied

▪

Neem gevestigde ondernemers mee in de herontwikkeling plannen

Kernpunten gemeentelijk beleid

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

De gebieden langs de Groene Kruisweg worden genoemd als een gebied voor transformatie van werkgebieden. Bestaande werkgebieden krijgen een kwaliteitsslag in uitstraling en functionaliteit waarbij ingezet wordt op het versterken van bestaande clusters. Deze clusters bevatten kantoorhoudende bedrijven die een binding hebben met de zuidrand van Rotterdam, zoals bedrijven in de haven, logistiek, industrie, en zorgen dienstverlening in de kernen van Albrandswaard en de naastgelegen gemeenten. Voor het ambitiedocument Metro Poortugaal geldt dus vanuit de structuurvisie dat er ingespeeld moet worden op het behouden van de huidige werkfuncties en integreren in de plannen voor de beoogde toevoeging van woningbouw in het gebied.

Woonvisie Albrandswaard De meest recente woonvisie (2016) geldt voor de periode vanaf 2016 tot 2025. Daarin is een verdeling van woningtypes gemaakt uitgaande van 30% sociaal, 20% middelduur/goedkoop, 20% middelduur/duur en 30% vrije sector. Dit beleidsstuk is verouderd en ten tijde van dit schrijven wordt er gewerkt aan een nieuwe woonvisie, waarbij het realistisch is te verwachten dat de gemeente andere percentages vaststelt. Het aandeel sociaal in recente nieuwbouwprojecten in gemeente Albrandswaard bedraagt 38%. Het totale aandeel in de bestaande voorraad in de hele gemeente ligt op 22%. Verder ziet gemeente Albrandswaard een daling in het aantal personen per huishouden, waarbij eenpersoonshuishoudens steeds meer voorkomen. Mede hierdoor is een van de speerpunten in de woonvisie om in te zetten op het realiseren van woningbouw voor specifieke doelgroepen, waaronder kleine huishoudens. De ambitie om een hoog percentage betaalbare woningen te maken en de ligging van het gebied naast een veelgebruikt metrostation leent zich uitstekend om in te zetten op dit speerpunt van het beleid.

is geschikt als werklocatie door de aanwezigheid van de bedrijvigheid in de omgeving en de goede bereikbaarheid. Het openbaar vervoer brengt bovendien het werknemerspotentieel van Rotterdam binnen bereik. In het beleid staat dat voor de eventuele herontwikkeling van dit gebied, het waardevol kan zijn om naast mogelijke investeerders ook gevestigde ondernemers in de omgeving actief te benaderen.

Strategie klimaatadaptatie De strategie klimaatadaptatie (2021) ziet met name het terugdringen van het aandeel verharding en het klimaatadaptief bouwen van nieuwbouw als kerntaak. Dit sluit aan op de Uitvoeringsagenda Duurzaamheid 20212025, vastgesteld door de gemeenteraad. Waterretentie is een relevant speerpunt in het beleid waarbij het reduceren van verharding wordt gezien als een effectief middel om gebieden water robuust te maken. Daarnaast dienen stedelijk gebieden klimaatbestendig gemaakt te worden door het creëren van koele plekken, wat deels wordt bereikt door het reduceren van verharding.

Mobiliteitsvisie De mobiliteitsvisie Albrandswaard is recent vastgesteld (maart 2024) en kent een vijftal kernpunten, waarbij multimodale bereikbaarheid en het STOMP-principe met name relevant zijn voor de ligging van Metro Poortugaal. Het gebied moet aantrekkelijker worden voor voetgangers en fietsers, door een betere verbinding tussen de noord en zuidkant van het station te realiseren voor deze vervoersgroepen (zie ook structuurvisie). Het reduceren van gemotoriseerd verkeer draagt bij aan een verbeterde verkeersveiligheid. Openbaar vervoer gebruik kan worden gestimuleerd door het verhogen van het aanbod deelmobiliteit en zo de integrale toegankelijkheid te verbeteren.

Lokaal economisch perspectief Het lokaal economisch perspectief (2013) belicht dat Albrandswaard een hoogopgeleide en goed participerende beroepsbevolking heeft. De economische hoofdrollen zijn voor havenkantoren, logistiek, dienstverlening, zorg en zelfstandige professionals (ZP’s). Ruimtelijke kenmerken van Albrandswaard zijn de goede bereikbaarheid, en toch een groen karakter. Met een directe aansluiting op de A15, in de nabijheid van de A4 en A29, en met twee metrostations, is Albrandswaard bijzonder goed verbonden met de directe en wijde omgeving. Het gebied rondom metrohalte Poortugaal

27

Beleid en visie op regionaal, provinciaal en nationaal niveau

Programma woningbouw In Nederland moeten er tot 2030 ongeveer één miljoen woningen bij komen, ieder jaar 100.000. Hierbij is op nationaal niveau bepaald dat bij nieuwbouwprojecten minstens 30% van de woningen in het sociale segment moeten vallen en in totaal 67% in het betaalbare segment (waar sociaal onder valt). Momenteel heeft de Provincie Zuid-Holland (PZH) beleid vastgesteld dat dit richting 40% sociaal gaat, waarbij tevens een totaal aandeel van 67% binnen het betaalbare segment wordt gerealiseerd. Medio mei heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening echter gevraagd aan Gedeputeerde Staten om aan Provinciale Staten voor te stellen om de eis van 40% sociale huurwoningen niet op te nemen in de vast te stellen omgevingsverordening, maar vast te houden aan de landelijke norm van 30%. Verder is de ambitie van de provincie om van de nationale beoogde toevoeging van een miljoen woningen een kwart te realiseren in haar provincie (250.000 woningen). Hierbij wordt geconstateerd dat er behoefte is aan (kleinere) woningen voor specifieke doelgroepen, zoals starters en ouderen.

Kernpunten beleid Woningbouw

Sociaal 30% Betaalbaar 67% Tot 2030 toevoegen 1.000.000 won.

Sociaal 30% à 40% Betaalbaar 67% Inzetten op realisatie woningbouw voor specifieke doelgroepen

Sociaal 33% Betaalbaar 67% Inzetten op realisatie woningbouw voor specifieke doelgroepen

28

Mobiliteit & parkeren Op het gebied van mobiliteit en parkeren is vooral het gemeentelijk mobiliteitsbeleid van invloed op de concrete planvorming. Daarnaast is voor deze locatie het OVknooppuntenbeleid van MRDH (de opdrachtgever voor het metro vervoer) van belang, en de provinciale visie op mobiliteit. In de huidige situatie is er bij Metro Poortugaal een ruime parkeervoorziening van 171 plaatsen. De provincie Zuid-Holland vindt het passend als op deze locatie nabij hoogwaardig openbaar vervoer een krappe parkeernorm wordt gehanteerd. De P+R mag verdwijnen en vervangen worden door een kiss & ride-voorziening en betere fietsparkeerplaatsen. MRDH heeft de metrohalte Poortugaal geclassificeerd als een OV-knooppunt van de categorie opstappunt. Vanuit het gezichtspunt van de MRDH is de aanwezigheid van een P+R functie een toegevoegde waarde, omdat dit helpt het openbaar vervoer bereikbaar (en dus aantrekkelijk) te maken voor een bredere doelgroep. MRDH ziet dus graag behoud van een P+R functie, maar het mag wel compacter. Voor de gemeente geldt de nieuwe mobiliteitsvisie, die in maart 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld. Uitgangspunt is het scenario ‘duurzame versterking’, waarin wordt ingezet op een evenwicht: de gemeente blijft functioneel autogebruik faciliteren, maar gaat niet-functioneel autogebruik ontmoedigen.

Lager autobezit wordt aangemoedigd, en de keuzevrijheid voor het gebruik van verschillende vervoerswijzen wordt vergroot. Dit alles moet de kwaliteit van de leefomgeving verder versterken. De koers is dus een bijstelling van het mobiliteitsbeleid, maar in balans: autogebruik blijft mogelijk en krijgt de ruimte waar nodig en functioneel, maar waar het niet functioneel is wordt juist ingezet op alternatieven, en staan de STOMP principes voorop: eerst stappen en trappen, daarna het openbaar vervoer, en pas in laatste instantie deelvervoer of de private auto. De mobiliteitsvisie vormt de eerste fase in het proces dat moet leiden tot een integraal mobiliteitsplan. Eén van de vervolgstappen is het vaststellen van een nieuwe parkeernota. Het vigerend parkeerbeleid is ouder dan de mobiliteitsvisie, en reflecteert dus nog niet het nieuwe mobiliteitsbeleid.

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Voor het ambitiedocument op het gebied rondom het metrostation Poortugaal, biedt de nieuwe mobiliteitsvisie veel aanknopingspunten. Bijvoorbeeld bij het bepalen hoe groot de P+R functie in de toekomst moet zijn. Uit parkeertellingen van MRDH blijkt dat de P+R voorziening vooral gebruikt wordt door inwoners van de kern Poortugaal, en door inwoners van andere kernen zoals Hoogvliet en Spijkenisse. Ook wordt een deel van de P+R momenteel gebruikt door (bezoekers van) de omliggende kantoorpanden. Inwoners van Poortugaal zelf wonen binnen fiets- en wandelafstand van de metrohalte. In lijn met het mobiliteitsbeleid is te beargumenteren dat verplaatsingen binnen de kern vooral met de fiets en te voet moeten plaatsvinden, en dat een te grote P+R voorziening juist ‘niet-functioneel’ autoverkeer aanmoedigt. Het autoverkeer gaat bovendien ten koste van de kwaliteit van de leefomgeving, omdat het door de kern gaat. Andersom is een deel van het gebruik van de P+R door inwoners van Poortugaal wel degelijk functioneel te noemen: denk aan personen die minder mobiel zijn, en van de metro gebruik willen maken, of mensen die laat in de avond of vroeg in de ochtend van en naar werk gaan. Voor inwoners van Hoogvliet en Spijkenisse gelden dezelfde argumenten.

Het alternatief voor een autoverplaatsing naar de halte Poortugaal, is voor deze mensen immers een fietsverplaatsing naar een metrohalte in de eigen kern. Dus, hoewel de mobiliteitsvisie nog geen concreet uitgewerkte parkeernormen kent voor de metrolocatie, biedt de visie wel aanknopingspunten voor het ambitiedocument. Het verdient daarnaast aanbeveling, om in de uitwerking van de parkeernormen voor Albrandswaard, expliciet rekening te houden met het bijzondere karakter van de metrolocatie. Door op deze locatie toegespitste parkeernormen op te nemen, of door expliciet ruimte te laten voor maatwerk op deze locatie.

Kernpunten beleid Mobiliteit & Parkeren

Algemene bereikbaarheid Duurzaamheid

P+R vervangen door Kiss & Ride Parkeernorm max. 0,7 Focus op langzaam verkeer

Verbeteren regionale mobiliteitsnetwerk Stimuleren gebruik Openbaar Vervoer Behouden P+R (omvang bepalen o.b.v. parkeerdata)

Handhaven en verbeteren van de verkeersveiligheid Verbeteren van de multimodale bereikbaarheid Verbeteren van de integrale toegankelijkheid Beperken van de impact van mobiliteit op ruimte en klimaat Versterken verkeersleefbaarheid in woonwijken en kernen

29

Actorenanalyse

Het plangebied rondom metrohalte Poortugaal kent meerdere grondeigenaren. Alle grondeigenaren zijn voor deze verkenning benaderd voor een gesprek over hun plannen en ambities met hun eigendom, en hun perspectief op de gewenste ontwikkeling van het gebied.

School Bij herontwikkeling van het perceel moet de school elders worden gevestigd. De verwachting van gemeente Albrandswaard is dat de school medio 2030 verhuist en het perceel beschikbaar komt voor herontwikkeling.

Gemeente Albrandswaard/Openbaar Gebied Dit is het grootste grondgebied in binnen het plangebied en wordt momenteel grotendeels bezet door de P+R en andere verharding. Binnen dit gebied is een klein stuk grond in erfpacht uitgegeven aan de uitbater van de cafetaria.

RET/Metrostation Het station en de metro infrastructuur blijven gehandhaafd. Hier worden wellicht kleine aanpassingen gedaan om de kwaliteit te verbeteren. RET is betrokken bij het maken van het ambitiedocument door ze uit te nodigen voor de georganiseerde ontwerpateliers.

30

Herontwikkelpotentie middellange termijn

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

Interview Eigenaar

Adres Jan van Almondestraat 89-91 Gemeente RET Hofhoek 3 Hofhoek 5-11 Hofhoek 1 Hofhoek 2 Kruisdijk 8 Hofhoek 20-48 Kruisdijk 10 Kruisdijk 1

Gebruik School Openbaar gebied Metrostation Binder groenprojecten Kantoren westzijde Bravo Foods B.V. Politie Eten bij Kees Kantoren oostzijde Autobedrijf Woning

Benaderd O P P P P P P P P P O

Geschikt voor Vastgoed Langlopende individuele recent huurherUitgevoerd gerenoveerd contracten ontwikkeling O O O P P nvt nvt P P O O O P O O P P P P P P P O O P P P O P O P O P P P P O O onbekend O O P nvt O

Potentie herontwikkeling Middellange termijn Lange termijn (tot 2035) (>2035) P P P P O O O O O O O

P P P P O O O P P O O

Overzicht inventarisatie actoren

Binder groenprojecten Er liggen kortlopende huurcontracten onder deze grond en opstallen, die jaarlijks worden verlengd. De grondeigenaar ziet mogelijkheden in een herontwikkeling, en staat open voor verdere gesprekken. Het perceel is relatief groot (circa 14.000 m2) en hiermee heeft dit perceel potentie voor herontwikkeling en mogelijke toevoeging van woningbouw in het plangebied.

Voormalig gemeentehuis Op de grond staat een recent opgeknapt kantorencomplex dat bijna volledig is verhuurd. Er is een atrium aanwezig, waar potentie in zit voor de integrale gebiedsontwikkeling (bv. kleine horeca bestemming als invulling). Verder is de volledige herontwikkeling van dit perceel onlogisch en kostbaar; het uitgangspunt is daarom de opstallen te behouden en mee te nemen in de ruimtelijke planvorming. De eigenaar heeft geen enkel probleem met het toevoegen van woningbouw in de omgeving mits de parkeersituatie op peil blijft/uitgebreid wordt.

Bravo Foods B.V. Bravo Foods is huurder van het kleine kantoorgebouw (gebouwd in 2018) op het perceel. Mede door de geringe omvang van het perceel en de ligging direct naast de Groene Kruisweg is dit niet direct een geschikt perceel voor herontwikkeling met woningbouw als functie. De grondeigenaar is welwillend tegenover woningbouw in de directe omgeving.

Politiebureau Dit politiekantoor is een locatie voor re-integrerende medewerkers van de politieregio Rotterdam. De locatie is specifiek uitgekozen hiervoor en recent gerenoveerd om te voldoen aan de benodigde vereisten . Om deze redenen is dit perceel niet kansrijk voor herontwikkeling. Verder staat de politie welwillend tegenover herontwikkeling in het gebied als geheel, met dien verstande dat er rekening wordt gehouden met de functie van de opstallen op het perceel.

Eten bij Kees De horeca locatie is al een langere periode in gebruik en voldoet aan de eisen van de huidige tijd. De eigenaar heeft reeds enkele verkenningen uitgevoerd naar mogelijke uitbreiding, maar stuit hier op beperkingen in de mogelijkheden. Op termijn staat deze partij er eventueel voor open om bijvoorbeeld te verhuizen (en uit te breiden) naar een horeca plint in de beoogde nieuwbouw, waarmee het huidige perceel vrij kan komen. Door de ligging direct naast de Groene Kruisweg is dit niet direct een geschikte locatie voor woningbouw.

Kantoren oostzijde Hofhoek Dit grote kantoorpand is grotendeels verhuurd met langlopende huurcontracten. Er is recent fors geïnvesteerd en de partij geeft aan te willen verhuren tot huurcontracten aflopen waarmee herontwikkeling op middellange termijn op dit perceel niet aannemelijk is.

Autobedrijf Op dit perceel ligt een verhuurd autobedrijf. De grondeigenaar heeft aangegeven niet geïnteresseerd te zijn in plannen tot herontwikkeling. Door de ligging aan de Groene Kruisweg, een grote kerosineleiding direct onder het perceel en doordat de grondeigenaar geen plannen heeft om te ontwikkelen is dit geen perceel met potentie tot het toevoegen van woningbouw.

Woning Kruisdijk Dit betreft een recent gerenoveerde woning. Met het oog op het behouden van de historische route langs de Kruisdijk is het niet gewenst om dit mee te nemen in de herontwikkeling, maar juist de aanwezigheid hiervan te accentueren in de integrale gebiedsvisie.

Overige Er is nog een aantal kleine percelen die niet uitvoerig worden benoemd in deze studie, omdat deze percelen simpelweg niet van toegevoegde waarde zijn voor de potentiële herontwikkeling, veelal omdat deze omringd zijn door percelen met een lage potentie tot herontwikkeling op middellange termijn.

31

3. Ambitie voor Stationsgebied Poortugaal

Speerpunten voor hoogwaardige transformatie

Om tot een hoogwaardige transformatie van deze centraal gelegen stationslocatie te komen, is het belangrijk een samenhangende en kwaliteitsgerichte visie te ontwikkelen. Deze visie moet zich richten op drie opgaven: het toevoegen van woningen, het verbeteren van het gebied als belangrijke schakel in het netwerk van het dorp, en het creëren van een aantrekkelijke verblijfsplek voor bewoners en reizigers. Het doel is om de potentie van de locatie ten volle te benutten door de strategische ligging en uitstekende bereikbaarheid optimaal te gebruiken, de locatie beter te verbinden met de rest van het dorp, en de kwaliteit van de leefomgeving aanzienlijk te verbeteren. Samen resulteert dit in een levendig, gemengd en groen stationsgebied dat als visitekaartje fungeert voor het groene dorp Poortugaal.

1. Een aantrekkelijk doorgangs- én verblijfsgebied Het metrogebied wordt een prettige plek. Een plek waar je comfortabel aankomt, vertrekt of verblijft en die herkenbaar is als onderdeel van het dorp Poortugaal. Het stationsplein heeft een menselijke maat. Gedurende de hele dag is er activiteit. Er wordt niet alleen gewerkt, maar ook gewoond; ook ’s avonds brandt er licht. Je kunt er iets te eten en te drinken krijgen en in de schaduw van een boom op je metro of bus wachten.

De volgende zeven speerpunten vatten de ambities en doelen voor de omgeving van metrostation Poortugaal beknopt samen:

Referentie groene fietsroute: Vestdijk Eindhoven

34

Referentie stationsplein: station Naarden-Bussum

AmbitiedocumentOmgeving Metro Poortugaal

2. Dorp en metro uitstekend verbonden Het metrogebied, zeer centraal in het dorp gelegen, moet in alle richtingen uitstekend verbonden zijn met de buurten van het dorp. Fietsen en wandelen van en naar de metrohalte wordt gestimuleerd en de dominantie van de auto in het straatbeeld wordt teruggedrongen. Dit vraagt om routes die helder, veilig en comfortabel zijn, zonder grote barrières. De centrale noord-zuidroute die de dorpskern via de Van der Poest Clementlaan en Hofhoek met het station en Valckesteyn verbindt, verdient daarbij bijzondere aandacht. Een aantal relevante ingrepen ter verbetering kan in de toekomst verder onderzocht: • Instellen van eenrichtingsverkeer voor auto’s op de Van der Poest Clementlaan. • Verminderen van de barrièrewerking van de Groene Kruisweg door bijvoorbeeld het versmallen van het profiel door het terugbrengen van het aantal rijstroken, een afstelling van de VRI’s die kruisend (langzaam) verkeer meer comfort geeft, etc. • Het afsluiten van de spooronderdoorgang Hofhoek voor autoverkeer