46. 2024-037665 Raadsvoorstel zienswijze ontwerpbegroting 2024 en ontwerpbegroting 2025 Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond.pdf

bedragen in € 1 mln. Realisatie Realisatie Concept Begroting Begroting JR2021 JR2022 JR2023 2024 *) 2025 2,6 17,8 11,6 1,1 1,1 *) inclusief eerste begrotingswijziging

De meeste maatwerkcontracten zijn inmiddels zoveel mogelijk onder de reguliere contracten voor A t/m E gebracht. In de begroting is daarvoor het budget verschoven en daardoor is het budget BRP veel lager geworden.

Landelijke inkoop (LTA) Wat willen we bereiken Gemeenten en wettelijke verwijzers, zoals jeugdbescherming, huisartsen en medisch specialisten, kunnen hoog-specialistische zorgvoorzieningen inzetten waarvan het aanbod landelijk is georganiseerd. De VNG sluit voor deze hoogspecialistische hulp contracten met jeugdhulpaanbieders namens alle gemeenten. Uitgangspunt hierbij is dat er sprake is van weinig cliënten en een landelijke spreiding van voorzieningen. Daarnaast is er een aantal landelijk georganiseerde functies die weliswaar niet rechtstreeks zorg voor jeugd raken maar wel randvoorwaardelijk zijn voor het functioneren van het stelsel rondom jeugdhulp. De functies die landelijk zijn gecontracteerd zijn: 1.

Topklinische GGZ (eetstoornissen, autisme, forensische en orthopsychiatrie, persoonlijkheidsstoornissen, trauma en gezin, dwang angst en tics, psychotrauma, neuropsychiatrie); 2. Verblijf en behandeling van jeugdigen die de diagnose sterk gedragsgestoord licht verstandelijk beperkt krijgen (J-SG LVB); 3. Diagnostiek, observatie en exploratieve behandeling LVB & GGZ; 4. Jeugdigen in een universitair medisch centrum, de medisch specialist kan als wettelijke verwijzer ook verwijzen naar een specialisme binnen hetzelfde academische behandelcentrum; 5. Jeugd GGZ in academische behandelcentra; 6. Landelijke opvang en behandeling van slachtoffers van seksuele uitbuiting en eergerelateerd geweld; 7. Jeugdigen met de diagnose ARFID (specifieke eetstoornis) of onzindelijkheid; 8. JeugdzorgPlus ZIKOS; 9. Jeugdigen die zintuiglijk beperkt zijn; 10. Jeugd GGZ voor chromosomale gebonden genetische syndromen; 11. Jeugd GGZ voor jeugdigen met FASD (reeks aan geboortedefecten als gevolg van inname van alcohol tijdens de zwangerschap); 12. Landelijk werkende klinieken voor Gezinspsychiatrie; 13. Kliniek intensieve behandeling Autisme; 14. Gastplaatsingen High Intensive Care (HIC).

Wat gaan we daarvoor doen De kosten van deze landelijke gecontracteerde hulp zijn moeilijk te beïnvloeden, omdat de inzet doorgaans volgt op een rechtstreekse medische verwijzing. De lokale teams zijn daar meestal niet bij betrokken. De inzet is om de onderliggende verwijsstromen beter in beeld te krijgen en te beïnvloeden met het doel om meer kinderen zoveel mogelijk thuis en nabij te helpen door eigen gecontracteerde partijen. Wat mag het kosten

bedragen in € 1 mln. Realisatie Realisatie Concept Begroting Begroting JR2021 JR2022 JR2023 2024 *) 2025 17,6 19,4 24,0 25,7 27,2 *) inclusief eerste begrotingswijziging

2.3.8 Zorgbemiddeling en Niet-wettelijke taken GI’s (G) Wat willen we bereiken Bij een zorgvraag die te complex is om direct toe te wijzen aan één aanbieder vindt zorgbemiddeling plaats. Zorgbemiddeling functioneert met een integrale blik en bundelt kennis vanuit in ieder geval jeugdhulp, GGZ, LvB, sociaal domein en veiligheid. De zorgbemiddelingstafels worden tot een onafhankelijk regionaal expertiseteam doorontwikkeld, zodat mee sturing op passende inzet plaatsvindt. Wat gaan we daarvoor doen Bij de Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond zijn (naast de wettelijke taken) diverse aanvullende (niet-wettelijke) taken gelegd:  Zorgbemiddeling  Kennis- en Service Centrum voor Diagnostiek (dat onder andere diagnostisch onderzoek uitvoert en instemmingsverklaringen voor gesloten plaatsingen afgeeft). Wat mag het kosten Het budget voor zorgbemiddeling en het KSCD maakt deel uit van de subsidie Jeugdbescherming/Jeugdreclassering (zie 2.3.9). 2.3.9 Wettelijk taken Jeugdbescherming en jeugdreclassering (G) Wat willen we bereiken Kinderen hebben het recht om veilig op te groeien tot evenwichtig functionerende volwassenen. Ouders zijn hiervoor eerstverantwoordelijk. Als die hun pedagogische verantwoordelijkheid niet nemen of waarmaken, kan de veiligheid en ontwikkeling van het kind ernstig bedreigd worden en is soms jeugdbescherming nodig.

De wettelijke taken jeugdbescherming en jeugdreclassering (JB/JR) worden uitgevoerd door gecertificeerde instellingen (GI’s). Deze instellingen voldoen aan een normenkader om continu de kwaliteit te verbeteren en te borgen. Het normenkader heeft daarnaast als doel dat de rechtsgelijkheid en rechtszekerheid voor jeugdigen en het gezin worden geborgd. Wat gaan we daarvoor doen

De GRJR subsidieert drie GI’s. Het grootste deel van de maatregelen JB/JR wordt uitgevoerd door de GI Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond (JBRR). Daarnaast leveren William Schrikker en Leger des Heils jeugdbescherming en jeugdreclassering in onze regio. Landelijk en regionaal werken we aan vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen. Daarvoor is landelijk een toekomstscenario kind- en gezinsbescherming ontwikkelt dat het perspectief schetst van een slimmere en effectievere jeugdbeschermingsketen waarbij kind en gezin centraal staan. Op weg naar dit toekomstscenario loopt een pilot in Rijnmond waarin jeugdbescherming, veilig thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en wijkteams van meerdere gemeenten het nieuwe samenwerken beproeven. Wat mag het kosten Onderstaande bedragen zijn de totale subsidiebedragen voor Jeugdbescherming, dus inclusief subsidie voor het Crisis Interventie Team (zie 2.3.6) en de overige niet-wettelijke taken van JBRR (zie 2.3.8). Invoering van landelijke tarieven en een landelijke caseloadnorm per 1 januari 2024 heeft geleid tot hogere kosten voor deze taak.

bedragen in € 1 mln. Realisatie Realisatie JR2021 JR2022 48,5 44,2

Concept Begroting Begroting JR2023 2024 *) 2025 44,9 50,8 53,7

*) inclusief eerste begrotingswijziging

2.3.10 Veilig Thuis (H) Wat willen we bereiken Er is een Advies en Meldpunt huiselijk Geweld en Kindermishandeling (Veilig Thuis) dat meldingen over mogelijke situaties van huiselijk geweld en/of kindermishandeling in de leeftijd van 0 – 100 onderzoekt, en indien nodig vervolgens zorgt voor voorwaarden en vervolgstappen om veiligheid te brengen in die situatie. Wat gaan we daarvoor doen De GRJR subsidieert Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond, een zelfstandige stichting die aan de wettelijke taak invulling geeft onder inhoudelijke aansturing van de drie door de rijksoverheid aangewezen centrumgemeenten Rotterdam, Vlaardingen en Nissewaard in onze regio. Wat mag het kosten Het subsidiebedrag stijgt in verband met groeiende noodzaak om Veilig Thuis in te zetten.

bedragen in € 1 mln. Realisatie Realisatie JR2021 JR2022 16,4 17,6

Concept Begroting Begroting JR2023 2024 *) 2025 19,2 21,8 23,1

*) inclusief eerste begrotingswijziging

2.3.11 Innovatie/Transformatie Wat willen we bereiken Naast levering van benodigde hulp moet er gewerkt worden aan ontwikkeling van een passend en nabij aanbod via samenwerking in het zorglandschap. Wat gaan we daarvoor doen De GRJR heeft met de systeemaanbieders contractuele afspraken gemaakt over ontwikkeling van het aanbod in lijn met de Regiovisie Nabij en Passend (2021). De GRJR geeft de 7 systeemaanbieders jaarlijks elk een vast bedrag van € 150.000 om voor deze ontwikkelopdrachten capaciteit in te zetten en de gewenste ontwikkelresultaten te leveren. De gemeenten werken beleidsmatig samen in een regionaal programmateam. Gemeenten investeren hierin zelf tijd en leveren via het GRJR-budget Innovatie/Transformatie ook een financiële bijdrage aan het programmateam. Wat mag het kosten

bedragen in € 1 mln. Realisatie Realisatie JR2021 JR2022 7,1 1,2

Concept Begroting Begroting JR2023 2024 *) 2025 1,4 1,9 2,0

*) inclusief eerste begrotingswijziging

Hoofdstuk 3 PARAGRAFEN

3.Paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing De begroting 2025 is gebaseerd op veel aannames die samen met de deelnemende gemeenten zijn gekozen. De risico’s op overschrijding liggen direct bij de deelnemende gemeenten. Er vindt geen verevening van risico’s (voorheen door middel van de vlaktaks) meer plaats. De GRJR houdt zelf geen weerstandsvermogen aan. De risicobeheersing is een samenspel tussen GRJR en gemeenten. De GRJR stuurt op tijdige, juiste en volledige data-aanleveringen van gemeenten en zorgaanbieders om een actueel beeld te kunnen geven van de ontwikkeling van zorggebruik en -kosten zodat per gemeente en aanbieders de budgetvolumes kunnen worden bewaakt. Contractmanagement richt zich op de nakomen van verantwoordelijkheden van aanbieders in het proces. De gemeenten en jeugdbescherming versterken hun casusregie en daarmee hun grip op de inzet aan het door de GRJR beschikbaar gestelde aanbod van jeugdhulp. Voor deze begroting zijn de volgende hoofdrisico’s onderscheiden:

1

2

3

4

Risico Uitgangspunt realisatieniveau 2023 Hogere zorgkosten A t/m E dan begroot doordat de begroting het productieniveau 2023 als uitgangspunt neemt, terwijl dit uitgangspunt is bepaald op basis van onvolledige data. Trendmatige ontwikkeling Hogere zorgkosten door onderschatting van  Trendmatige stijging en/of  Inzet van lokaal aanbod De trendmatige ontwikkeling is wel in de begroting meegenomen maar is gebaseerd op aannames. Indexatie voor loonontwikkeling wordt gedurende het jaar aangepast naar aanleiding van wijzigingen in de CAO Jeugd.

Omvang PM

Beheersingsmaatregel Om dit risico deels te ondervangen is in de begroting rekening gehouden met trendmatige groei (zie 2).

PM

De ontwikkeling wordt gedurende het jaar zo goed mogelijk gemonitord om de kunnen zien of er afwijking is van de aannames. Naast de twee bestuurlijke rapportages, vindt tweemaandelijkse financiële monitoring plaats.

PM

Effecten Hervormingsagenda en besparingsmaatregelen De landelijke ontwikkeling van de hervormingsagenda gaat uit van nog te effectueren maatregelen. De hoogte van deze opbrengst is onzeker, mede doordat veel maatregelen in Rijnmond al zijn toegepast. Veel

PM

Er is nadrukkelijk voor gekozen om het advies van de VNG te volgen en de landelijke indexatienorm te blijven hanteren. Alleen als deze norm wordt aangepast zal dit tot hogere kosten leiden. Er is vanuit het voorzichtigheidsprincipe geen gewenste besparing ingeboekt. Dit zou ook in strijd zijn met de door de raden bevestigde uitgangspunten van de Kadernota 2025 om zo realistisch mogelijk te begroten. Het regionale maatregelenpakket voor kostenbeheersing levert naar verwachting

maatregelen wachten ook op wetgeving vanuit het Rijk.

5

6

Continuïteit aanbod cruciale jeugdhulp Faillissement(sdreiging) van aanbieders in het bijzonder van aanbieders van gesloten jeugdhulp in verband met de ambitie tot vergaande beperking van het aanbod. Aannames van budgettaire aanpassingen op gemeenteniveau De begroting bevat aanpassingen op basis van aannames over verschuiving naar lokaal, kostenbesparingsmaatregelen, trendmatige effecten, hervormingsagenda effecten en inkoopeffecten. Indien geen invulling aan de aanpassingen gegeven wordt, zal dit leiden tot hogere kosten dan begroot.

PM

PM

in de komende jaren besparingen op. Als de maatregelen verder zijn uitgewerkt kan het effect onderbouwd worden verwerkt in definitieve begroting 2025 of een eerste begrotingswijziging 2025. De afbouw van de gesloten jeugdhulp gaat gepaard met frictiekosten. De verwachting is dat hiervoor vergoeding van het rijk komt.

Gedurende het jaar wordt gemonitord of deze verschuiving c.q. besparing in de afgegeven toewijzingen zichtbaar is. Naast twee bestuurlijke rapportages vindt tweemaandelijkse monitoring plaats.

Financiële positie in kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeenschappelijke regeling. Om dit te bereiken schrijft het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) enkele kengetallen voor. Deze staan alle op 0. Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen zijn nihil omdat er geen sprake is van aangegane leningen. Solvabiliteitsratio De solvabiliteit is nul omdat er geen sprake is van eigen reserves. Het is een bewuste keus om de reserves van de GRJR zo laag mogelijk te houden. Als er een tekort ontstaat op het totaalbudget van de GRJR storten gemeenten een evenredig bedrag bij conform de voor dat jaar afgesproken verdeelsleutel. Grondexploitatie Voor de GRJR is dit financiële kengetal niet van toepassing. Structurele exploitatieruimte Omdat binnen de begroting van de GRJR gestreefd wordt naar een structureel evenwicht tussen de baten en lasten komt de structurele exploitatieruimte op 0 uit. De baten in de vorm van de bijdragen van de deelnemende gemeenten

zijn exact even hoog als de begrote lasten. Zoals bij het kengetal solvabiliteit al is toegelicht is dit een bewuste keus van het AB Jeugdhulp Rijnmond en betekent dit wel dat de deelnemende gemeenten bij een tekort een extra bijdrage moeten doen. Belastingcapaciteit Dit kengetal is vanwege het feit dat de GRJR een bijdrageregeling kent niet van toepassing. Het EMU-saldo Het EMU-saldo is een berekening van de totale inkomsten en uitgaven verminderd met inkomsten en uitgaven ten aanzien van aandelen in bedrijven en kredietverstrekking. EMU-saldo bedra (berekening) g (O-x) – (U-y) = EMUsaldo € 0

3.2 Bedrijfsvoering Bestuurlijke processen De verantwoordelijkheid voor de taken en organisatie van de GRJR berust primair bij het Algemeen Bestuur (AB), dat gevormd wordt door de wethouders jeugd van de deelnemende gemeenten. Vanuit iedere subregio wordt één wethouder afgevaardigd als deelnemer in het Dagelijks Bestuur (DB). De taken zijn binnen het DB bij portefeuillehouders belegd en bij bijzondere sturing aangevuld met (een) wethouder(s) uit het AB. Organisatie van de GRJR De organisatie van de GRJR – de Uitvoeringsorganisatie GRJR (UO) – ondersteunt de hierboven beschreven bestuurlijke processen. Ten behoeve van de ondersteuning van het AB en het DB is een ambtelijk secretaris/directeur aangesteld. De secretaris/directeur coördineert het proces zoals hierboven omschreven en geeft leiding aan de uitvoeringsorganisatie. Deze uitvoeringsorganisatie is door middel van een Uitvoeringsovereenkomst hiërarchisch ondergebracht bij de gemeente Rotterdam. Uitvoering van en sturing op zorgtaken De uitvoering is een samenwerking tussen de GRJR-uitvoeringsorganisatie en gemeenten: - Individuele gemeenten geven – op verwijzing van wettelijke verwijzers beschikkingen op grond van de Jeugdwet en bestellen vervolgens de hulp bij (geven een toewijzing aan) een door de GRJR gecontracteerde

-

-

aanbieder. De gemeente stuurt daarmee rechtstreeks op het gebruik en/of volume. Deze sturing kent beperkingen, doordat er ook andere wettelijke verwijzers zijn en doordat maatregelen in het kader van jeugdbescherming en jeugdreclassering een eigen juridische basis kennen. De zorgaanbieders dienen hun declaraties in bij de gemeente die de zorg heeft besteld (toegewezen). Gemeenten beoordelen deze declaraties, waarna de GRJR als contractueel opdrachtgever betaalt. Gemeenten voeren decentraal los van elkaar staande zorgadministraties van waaruit doorlopende gegevens worden doorgegeven aan de GRJR. De financiële afhandeling van toewijzingen en declaraties behoort tot de GRJR-taken; de zorgkosten worden door de GRJR betaald en geadministreerd. De hiermee gepaard gaande lasten worden door de GRJR begroot en verantwoord. Deze verantwoording stoelt op de gemeentelijke administraties.

In deze taakverdeling heeft de GRJR een stevige informatiepositie om regionale sturingsinformatie te verzorgen. De administratieve processen en informatievoorziening zijn steeds verder geautomatiseerd op basis van een strategisch informatieplan. Door de informatie van de individuele gemeenten in een dashboard op GRJR-niveau bij elkaar te brengen, is de GRJR steeds meer in staat om op het zorglandschap, de opdrachten en contracten voor de specialistische jeugdhulp te sturen. Tegelijkertijd zien gemeenten zo steeds beter de ontwikkeling van gebruik en kosten, zodat zij beter kunnen sturen op de toegang tot de hulp en de kwaliteit van gegevens. Om tijdiger en vollediger sturingsinformatie, minder administratieve lasten en betere rechtmatigheidsverantwoording te kunnen bewerkstellingen is de GRJR in 2024 gestart met een onderzoek naar mogelijk verdergaande centralisatie van backofficetaken. Speerpunten/ focus bedrijfsvoering Overkoepelend speerpunt voor de UO is optimale samenwerking met de gemeenten. Deze samenwerking is de afgelopen jaren sterk verbeterd maar is een kritische succesfactor. We zijn gezamenlijk de GRJR en gezamenlijk verantwoordelijk voor (specialistische) jeugdhulp. Samenwerking is in woord én daad nodig. Dat vraagt concreet commitment, goed partnerschap en sensitiviteit, zowel in de bestuurlijke als ambtelijke processen.

Zeker ook in het licht van de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Een kerntaak van de UO is het regionale contractmanagement. De verdere implementatie van de nieuwe contracten 2023/2028 gaat onder meer over het concreet toepassing geven aan de sturingsprincipes, over toezicht op nakoming van contractuele verplichtingen en over het samen leren en

ontwikkelen bij de realisatie van de afgesproken ontwikkelopdrachten. Belangrijk punt voor het contractmanagement is ook het ophalen van input bij en geven van terugkoppeling aan gemeenten. Versterking van de sturing wordt bevorderd door de planning en control meer datagedreven vorm te geven en meer te richten op inzicht op gemeenteniveau. Daarvoor blijft het gebruik en de verder ontwikkeling van de informatievoorziening een speerpunt. Uitvoeringskosten De uitvoeringskosten bestaan uit een vaste vergoeding aan de gemeente Rotterdam voor de kosten van personeel en ondersteuning van de zelfstandige organisatie-eenheid Uitvoeringsorganisatie GRJR. Daarnaast zijn binnen de begroting van de GRJR werkbudgetten opgenomen voor uitvoeringskosten die niet onder deze vergoeding vallen.

Overhead Organisatiekosten GR Specifieke ICT kosten Accountants- en bankkosten Werk en onderzoek Projectbudget inkoop en implementatie Totaal

Lasten 5.267.403 205.245 237.708 413.058 270.237 6.393.651

3.4 Rechtmatigheid De rechtmatigheid wordt sinds 2023 door gemeenten en GR-en zelf verantwoord op basis van eigen interne beheersing. Onderdeel van die interne beheersingsmaatregelen zijn een intern controleplan en interne audits door de onafhankelijke afdeling Financial Audit van de Gemeente Rotterdam. De uitkomsten van interne controle worden intern gebruikt om tussentijds fouten te detecteren en herstellen. De benodigde beheersingsmaatregelen liggen vast in een Kader interne beheersing. De jaarrekening wordt gecontroleerd door een externe accountant. Bevindingen en aanbevelingen van de uitgevoerde interne audits worden door de accountant in eerste instantie gebruikt in een Management Letter waarmee de accountant de secretaris/directeur en het dagelijks bestuur informeert over aandachtspunten in de interne beheersing, die van belang zijn voor adequate financiële informatievoorziening en verantwoording. In tweede instantie gebruikt de accountant de interne auditbevindingen bij het vormen van een oordeel over getrouwheid van de controleverklaring bij de jaarrekening. De controle van de jaarrekening vindt plaats met inachtneming van een door het AB vastgesteld controleprotocol en

een toetsingskader. Het toetsingskader geactualiseerd door het AB.

rechtmatigheid

wordt

jaarlijks

Administratieve afhankelijkheid van gemeentelijke backoffices De GRJR is daarnaast afhankelijk van interne beheersing bij gemeenten op het proces van toewijzing en declaratiebeoordeling. Ook is de GRJR afhankelijk van gemeenten voor de beschikking over tijdige, juiste en volledige informatie over toewijzingen en declaraties. Hierdoor is er een aantal moeilijk te mitigeren risico’s. In 2024 voert de GRJR samen met deelnemende gemeenten onderzoek uit naar mogelijk verdergaande centralisatie van backofficetaken. Begrotingscriterium Met het begrotingscriterium wordt getoetst of het budgetrecht van het AB is gerespecteerd. Het systeem van budgetbeheer- en bewaking moet waarborgen dat de baten en de lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan het AB. Begrotingsoverschrijdingen worden in bestuursrapportages gemeld. Zo nodig wordt de begroting tussentijds gewijzigd. Omdat hiervoor een zienswijzeprocedure langs de raden bij moet worden gevolgd met 13 weken zienswijze termijn, is het in de praktijk haalbaar om slechts één begrotingswijziging vast te stellen. Voorwaardencriterium Met het voorwaardencriterium wordt getoetst op de naleving van de in de wet- en regelgeving vastgelegde voorwaarden. Bij het bepalen van de reikwijdte en scope van de audits en controles wordt de risico-benadering gehanteerd.

Zwakke punten die de accountant signaleert in de interne beheersing worden zodoende ondervangen door uitgebreidere controlewerkzaamheden achteraf. Criterium misbruik en oneigenlijk gebruik Met het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik wordt gekeken naar de werking van het vastgestelde GR-beleid ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik, bestaande uit een mix van maatregelen op het gebied van voorlichting, controle en sanctionering. Het eerder genoemde Kader interne beheersing gaat hier uitgebreid op in.

3.3 Financiering Volgens de Wet FIDO (Wet Financiering Decentrale Overheden), is elke gemeenschappelijke regeling verplicht om een financieringsparagraaf in haar begroting en jaarstukken op te nemen. Daarin worden de ontwikkelingen aangegeven met betrekking tot de kasgeldlimiet, de ontwikkelingen wat betreft