42. De Bedrijfsvoeringspartner DBP concept jaarstukken 2025.pdf
Tekst van het document
L B L L L L L L L L L L B L L B L
5.484.400 -79.900 -41.000 -261.300 -50.800 757.000 -25.000 -252.000 -127.000 178.700 -455.800 196.000 -26.500 -39.800 -94.800 -226.400 -127.200
5.484.400 -79.900 -41.000 -261.300 -50.800 757.000 -25.000 -252.000 -127.000 178.700 -455.800 196.000 -26.500 -39.800 -94.800 -226.400 -127.200
Bijdragen gemeenten
L/B
Primitieve begroting
Wijziging
Begroot na wijziging
Lasten Baten
-34.544.800
0 -1.280.600
-35.825.400
-191.100 -108.800 -940.300 -40.400
-34.544.800 -191.100 -108.800 -940.300 -40.400
Overige bedrijfsvoering
BWN 0 BWN 0 BWN 4 BWN 5 BWN 6 BWN 9 BWN 12 BWN 16 BWN 17 BWN 18 BWN 19 BWN 20 BWN 20 BWN 21 BWN 22 BWN 22 BWN 23
BWN 0 BWN 0 BWN 6 BWN 8 BWN 20 BWN 22
Primitieve begroting Primitieve begroting Eerste TURAP 2024 Tweede TURAP 2024 Eerste TURAP 2025 Tweede TURAP 2025
L B B B B B
-34.544.800
63
Bijlage Gewijzigde gemeentelijke bijdragen op basis van de tussenrapportages Gemeentelijke bijdragen
I/S
Oorspronkelijke begroting 2025
Albrandswaard
Barendrecht
Ridderkerk
Totaal
7.424.300
13.744.400
13.376.100
34.544.800
Structurele wijzigingen vanuit 1e Tussenrapportage 2024
S
13.400
23.100
154.600
191.100
Structurele wijzigingen vanuit 2e Tussenrapportage 2024
S
14.600
36.600
57.600
108.800
122.700
128.000
314.500
1e tussenrapportage 2025 1
Langdurig zieke medewerkers - kosten eerste halfjaar 2025
I
63.800
2
a. I&A-maatwerk Albrandswaard
S
1.400
b. I&A-maatwerk Barendrecht
S
c. I&A-maatwerk Ridderkerk
S
50.600
c. I&A-maatwerk Ridderkerk
I
18.600
18.600
Ontvlechtingsbudget BAR-organisatie
I
500.000
500.000
-301.200
3
1.400 55.200
55.200 50.600
2e tussenrapportage 2025 Gevolgens nieuwe CAO 2025-2027 1
Salarisverhoging en overige vergoedingen
S
-64.800
-119.400
-117.000
2
Kosten bijdrage ambtsjubilea
S
3.100
5.700
5.600
14.400
3
Langdurig zieke medewerkers - kosten tweede halfjaar 2025
I
50.800
97.700
102.000
250.500
4
Accountantskosten
S
-4.300
-7.900
-7.800
-20.000
5
Kantine gemeentewerf Ridderkerk
S
28.600
28.600
7
a. I&A-maatwerk Albrandswaard
S
b. I&A-maatwerk Barendrecht
S
c. I&A-maatwerk Ridderkerk
S
Totaal
22.000
22.000 7.600
7.524.300
13.965.700
7.600 38.500
38.500
14.335.400
35.825.400
64
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
65
CONCEPT Accountantsverslag 2025
Gemeenschappelijke regeling De BedrijfsvoeringsPartner 25 maart 2026
Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9839 www.deloitte.nl
Aan de directie van Gemeenschappelijke Regeling De BedrijfsvoeringsPartner Postbus 271 2980 AG RIDDERKERK Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 25 maart 2026 Behandeld door N.W. van den Akker MSc RA EMITA 088 288 4556 J. van Koert MSc RA 088 288 2306
Geacht bestuur, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeenschappelijke regeling De BedrijfsvoeringsPartner (hierna: DBP). Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van DBP. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van de directie. Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring bij deze jaarrekening te verstrekken. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging gedateerd d.d. 13 oktober 2025. Wij danken uw medewerkers hartelijk voor de prettige samenwerking. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag besproken met de directeur, concerncontroller en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij lichten dit rapport nader aan u toe in de bestuursvergadering d.d. 25 maart 2026. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
Ons kenmerk XXX
J. van Koert MSc RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Inhoudsopgave Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
4
• Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
5
Bestuurlijke samenvatting
6
• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
7
Bevindingen jaarrekening
10
• De financiële positie van uw organisatie
11
• Belangrijkste bevindingen uit onze controle
13
Interne beheersing
15
• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
16
Bijlagen
17
• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
18
• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
19
• Bijlage B - Onafhankelijkheidsbevestiging
20
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
3
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
4
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zijn de kernpunten van de jaarrekeningcontrole overzichtelijk weergegeven. Deze kernpunten lichten wij in het vervolg van dit accountantsverslag nader toe. De onderwerpen linken dan ook door naar de verdiepende teksten en zijn te raadplegen door op de categorie of het onderwerp te klikken. Categorie
Onderwerp
Observatie en/of aanbeveling
Algemeen
1. Controleverklaring
1. We zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken bij de jaarstukken 2025.
2. Fraude
2. In onze managementletter 2025 hebben wij gerapporteerd over de actualisatie van de frauderisicoanalyse en onze zienswijze hierop. Wij hebben in onze controle geen materiële fouten en/of onzekerheden als gevolg van fraude geconstateerd.
1. Financiële positie
1. DBP mag conform de gemaakte afspraken tussen de deelnemers een (beperkte) reservepositie aanhouden, waarvan ultimo 2025 ook sprake is. Wij hebben tijdens onze controle geen signalen geconstateerd welke duiden op ontoereikendheid van deze reservepositie.
Financiën
2. Realiteitsgehalte begroting 3. Kwaliteit jaarstukken
2. Wij constateren dat, mede ingegeven door het geslonken takenpakket van DBP, de begroting een stuk realistischer is dan in eerdere jaren. Wel blijkt dat op het niveau van individuele kosten- en opbrengstsoorten sprake is van relatief omvangrijke afwijkingen. Wij adviseren in dit kader om (bijvoorbeeld middels de tussenrapportages) ook technische begrotingswijzigingen door te voeren, waar nodig. 3. Wij hebben vastgesteld dat de kwaliteit van de jaarstukken 2025 toereikend is. Wij zien wel mogelijkheden om de leesbaarheid en begrijpelijkheid van de jaarstukken verder te vergroten.
Rechtmatigheids verantwoording
1. Totstandkoming rechtmatigheidsverantwoording
1. Wij hebben vastgesteld dat aan de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording een gedegen proces ten grondslag heeft gelegen, dat verankerd is in het VICplan. Echter hebben wij ook geconstateerd dat binnen dit proces ruimte voor verbetering is.
2. Naleving aanbestedingsrichtlijnen
2. Er is sprake van relatief omvangrijke onrechtmatige inkoopcontracten, in het kader van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Deze onrechtmatigheden zijn adequaat toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.
3. Rechtmatigheidsoordeel
IT-omgeving
1. Bevindingen IT-audit
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
3. De geconstateerde onrechtmatigheden overschrijden de vastgestelde verantwoordingsgrens niet. Derhalve is (terecht) een ‘schone’ rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarstukken 2025. 1. Wij hebben vastgesteld dat geen sprake is van noemenswaardige wijzigingen binnen de IT-omgeving. Derhalve hebben wij ons gefocust op de follow-up van in eerdere jaren geconstateerde bevindingen. Wij hebben vastgesteld dat de follow-up op deze bevindingen beperkt is. In dit accountantsverslag rapporteren wij over de uitkomsten van onze IT-audit.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
5
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
6
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid
Welke positieve punten zien wij?
Welke aandachtspunten zien wij?
•
Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld van de jaarrekening.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 730.000. Deze materialiteit is gebaseerd op 2% van de lasten, exclusief dotaties aan reserves. Tevens is met ingang van begrotingsjaar 2025 geen sprake meer van een aparte materialiteit voor fouten en een aparte (hogere) materialiteit voor onzekerheden.
•
Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en controleprotocol dat door uw bestuur is vastgesteld bepalend (geweest) voor onze controle.
•
Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.
Tijdens onze controle hebben wij de volgende positieve punten geconstateerd: •
De (concept) jaarstukken waren ruim op tijd gereed voor onze controle en ook eerder beschikbaar dan voorgaand jaar. Wij vinden dit een knappe prestatie, gezien het relatief vroege moment dat onze controle start. Wij complimenteren uw organisatie met deze efficiëntieslag in het proces!
•
De organisatie is voortvarend aan de slag gegaan met de doorontwikkeling van het nieuwe takenpakket van DBP. Hoewel de hernieuwde samenwerkingsvorm vanzelfsprekend leidt tot operationele uitdagingen, constateren wij dat de continuïteit van dienstverlening geborgd is gebleven gedurende 2025.
•
De Bedrijfsvoeringspartner beschikt over een gedegen risicomanagementfunctie, waarin ook de identificatie van kansen en mogelijkheden betrokken zijn. Uw organisatie maakt tevens gebruik van een Business Continuity Model (BCM), hetgeen wij positief vinden.
•
Uw organisatie onderzoekt actief mogelijkheden om gebruik te maken van (gen)AI tools, onder meer via de pilot ‘SafeGPT’.
Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •
De naleving van (Europese) aanbestedingsrichtlijnen blijft een aandachtspunt. Wij controleren de naleving van de aanbestedingsrichtlijnen als onderdeel van onze controle van de rechtmatigheidsverantwoording. Om grip te houden op bestedingen en de rechtmatigheid hiervan, is het van belang om het vastgestelde inkoopbeleid na te leven. Onze controle van de rechtmatigheidsverantwoording heeft relatief veel tijd gekost, als gevolg van geconstateerde onrechtmatigheden. Ook in dit kader benadrukken wij het belang van de naleving van deze wet- en regelgeving. De strekking van de rechtmatigheidsverantwoording is niet aangepast als gevolg van de geconstateerde onrechtmatigheden.
•
De begroting van DBP wordt door het bestuur geautoriseerd op het niveau van de totale baten en lasten op programmaniveau. Omdat DBP maar één programma kent, komt dat feitelijk neer op het totaal aan baten en lasten op het niveau van de gemeenschappelijke regeling in zijn totaliteit. Wij hebben vastgesteld dat op dit autorisatieniveau geen sprake is van niet-acceptabele begrotingsoveren/of onderschrijvingen. Wel constateren wij dat op het niveau van individuele kosten- en opbrengstsoorten sprake is van over- en onderschrijvingen. Hoewel deze afwijkingen geen invloed hebben op de rechtmatigheidsverantwoording, adviseren wij u om realistischer te begroten op het niveau van individuele kosten- en opbrengstsoorten en waar nodig (technische) begrotingswijzigingen door te voeren gedurende het jaar.
•
Wij hebben in de uitvoering van onze controle een aantal bevindingen geconstateerd (o.a. in detailcontroles op investeringen), welke niet door de VIC zijn geconstateerd. Wij vragen uw aandacht voor een nauwkeurige uitvoering van de VIC, mede omdat dit ook onderdeel is van de dienstverlening richting de deelnemende gemeenten.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
7
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Frauderisicoanalyse
Opstel- en controleproces
Financiële positie
Realiteitsgehalte begroting
•
Zoals ook door ons in de managementletter gerapporteerd, is in 2023 gestart met het actualiseren van de frauderisicoanalyse. Wij hebben kennis genomen van deze frauderisicoanalyse en constateren dat deze een grote sprong vooruit is, ten opzichte van de voorgaande frauderisicoanalyse. Het is echter ook van belang om deze frauderisicoanalyse periodiek te (her)evalueren en ook op bestuurlijk niveau te bespreken. Wij constateren dat hier nog geen opvolging aan is gegeven. Wij adviseren u op korte termijn verder gevolg te geven aan de actualisatie en vaststelling van de frauderisicoanalyse.
•
Wij hebben vastgesteld dat u op een adequate wijze opvolging geeft aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2025 zijn enkele gevallen van (werknemers)fraude geconstateerd. Hier is adequaat op gereageerd door de directie van De Bedrijfsvoeringspartner. Deze voorvallen hebben niet geleid tot fouten en/of onzekerheden in de jaarstukken 2025.
•
Het controleproces is soepel verlopen, vergelijkbaar met voorgaand jaar. De aanlevering van het jaarrekeningdossier vond tijdig plaats en de ambtelijke organisatie was helder over de nog op te leveren stukken en nagekomen boekingen. Wij hebben onze controle grotendeels op locatie bij u uitgevoerd. Wij danken de medewerkers van DBP voor de gastvrijheid en de constructieve samenwerking.
•
De controle van de rechtmatigheidsverantwoording, specifiek het voorwaardencriterium, is een blijvend aandachtspunt in onze controle. In 2025 is opnieuw sprake van nieuwe aanbestedingsfouten, met een relatief forse omvang. Deze aanbestedingsfouten zijn niet allemaal door de VIC geconstateerd op basis van de intern uitgevoerde ‘spendanalyse’. Wij achten het noodzakelijk om te investeren in de bewustwording binnen de organisatie t.a.v. naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. De kwaliteit van de uitvoering van de VIC is een hiermee samenhangend aandachtspunt.
•
Wij hebben de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarstukken gecontroleerd. De controle van de WNT-verantwoording is soepel verlopen, hoewel dit relatief complexe wetgeving betreft. Wij hebben vastgesteld dat het individueel van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum niet is overschreden in 2025.
•
Het resultaat bedraagt € 238.700 positief. In tegenstelling tot eerdere jaren is dit bedrag niet volledig als terugbetalingsverplichting aan de gemeenten in de jaarstukken verwerkt. Er is voorgesteld dit positieve jaarrekeningresultaat aan de algemene reserve toe te voegen, tot aan de vastgelegde 2% van het begrotingstotaal. Het restantbedrag circa € 30k is wel als terugbetalingsverplichting in de jaarstukken verwerkt.
•
Het positieve resultaat over 2025 wordt grotendeels verklaard door lagere ICT-kosten en lagere kosten voor overige bedrijfsvoering dan begroot. De afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting zijn adequaat toegelicht in de programmaverantwoording.
•
Op het niveau van individuele kosten- en opbrengstsoorten is sprake van begrotingsoverschrijdingen welke de rapportagegrens voor de rechtmatigheidsverantwoording overschrijden. Het autorisatieniveau van het bestuur van DBP is echter het totaal aan baten- en lasten op programmaniveau, wat voor DBP één programma betreft. Op dit autorisatieniveau betreft de begrotingsafwijking een onderschrijding op de lasten ad. € 121.900 en een onderschrijding op de baten ad. € 22.300. Deze afwijkingen wegen niet mee als onrechtmatigheden t.o.v. de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. Zodoende is sprake van een ‘schone’ rechtmatigheidsverantwoording.
•
De reservepositie van DBP ultimo 2025 past binnen de afgesproken 2% van het begrotingstotaal.
•
Doordat DBP over een relatief beperkte reservepositie beschikt, is ook sprake van een lage weerstandscapaciteit. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen & Risicobeheersing’ is adequaat toegelicht hoe de gekwantificeerde risico’s zich verhouden tot het weerstandsvermogen dat beschikbaar is, inclusief ‘achtervang’ van de drie deelnemende gemeenten.
•
Uit het overzicht van baten en lasten blijkt dat sprake is van afwijkingen tussen de primaire begroting, begroting na wijziging en werkelijke realisatie. Ook in eerdere rapportages hebben wij u gewezen op nut en noodzaak van een realistische begroting. Wij constateren dat de primaire begroting 2025 een stuk realistischer is geweest dan eerdere (primaire) begrotingen. Relatief gezien is echter nog steeds sprake van forse aanpassingen in de ramingen gedurende het jaar. Tegelijkertijd constateren wij dat op het niveau van individuele kosten- en opbrengstcategorieën ook ten opzichte van de gewijzigde begroting nog sprake is van relatief omvangrijke afwijkingen. Wij adviseren u om blijvend aandacht te houden voor het realiteitsgehalte van de primaire begroting.
•
De realisatie van investeringen ligt dichtbij de gevoteerde c.q. begrote investeringen voor 2025. Op basis hiervan concluderen wij dat sprake is van een realistische investeringsbegroting.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
8
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing
Overig
•
Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met de directie gedeeld en zijn op ambtelijk niveau besproken. De managementletter is tevens met uw bestuur besproken. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.
•
Wij hebben in 2025 een IT-audit uitgevoerd. Wij hebben bevindingen geconstateerd ten aanzien van de controles rond logische toegangsbeveiliging en wijzigingsbeheer. Als gevolg van deze bevindingen kunnen wij nog niet volledig steunen op de IT-omgeving. Tegelijkertijd concluderen wij echter dat deze tekortkomingen niet leiden tot aanvullende risico’s binnen uw administratieve organisatie. Wij lichten onze bevindingen op pagina 15 nader aan u toe.
•
Zie de bijlagen A bij dit accountantsverslag waaruit blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.
•
In bijlage B is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
9
Bevindingen jaarrekening
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
10
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw organisatie De staat van baten en lasten Kijkend naar de staat van baten en lasten over 2025, constateren wij dat sprake is van een positief resultaat, wat voornamelijk wordt veroorzaakt door lagere ICT-kosten en lagere overige bedrijfskosten. Deze twee zaken worden voornamelijk veroorzaakt door verbeterde contractvoorwaarden met ICT leveranciers en lagere inhuurkosten, samenhangend met het programma ‘Wet open overheid’ (dit maakt onderdeel uit van de overige bedrijfskosten). In de tabel hiernaast hebben wij de resultaten van DBP en de voormalige GR BAR-organisatie vanaf 2014 weergegeven. Hieruit blijkt dat het resultaat in een meerjarig perspectief niet bijzonder is. De resultaten over 2023 en 2022 van de GR BAR-organisatie werden tevens in grote mate beïnvloed door de ontvlechting. Er wordt voorgesteld het positieve jaarrekeningresultaat aan de algemene reserve toe te voegen, tot maximaal 2% van het begrotingstotaal. Het resterende deel wordt verrekend met de drie deelnemende gemeenten.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Jaar
Totaal lasten begroting na wijziging
Resultaat voor verrekening met gemeenten
Resultaat t.o.v. lasten begroting na wijziging
2014
€ 62.616.700
€ 364.900
0,58%
2015
€ 70.277.300
€ 788.100
1,12%
2016
€ 70.167.500
€ 20.100
0,03%
2017
€ 66.444.700
-/- € 713.100
-/- 1,07%
2018
€ 71.771.400
€ 3.436.900
4,79%
2019
€ 78.498.100
€ 2.083.100
2,65%
2020
€ 78.934.200
€ 2.209.300
2,80%
2021
€ 82.762.000
€ 345.500
0,42%
2022
€ 92.309.700
-/- € 642.700
-/- 0,70%
2023 (laatste jaar GR BAR)
€ 98.690.800
€ 1.847.300
1,86%
2024 (eerste jaar DBP)
€ 37.187.400
€ 666.700
1,79%
2025
€ 36.683.300
€ 238.796
0,65%
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
11
Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw organisatie Begroting versus realisatie (excl. Reservemutaties) | Lasten
Voorspellende waarde van uw begroting De jaarrekening 2025 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van € 296.200. De begroting is voor uw organisatie een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee het bestuur financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen de directie haar beleid en doelen kan realiseren.
37.000.000 36.500.000
Uit de hiernaast opgenomen tabellen blijkt dat de gerealiseerde baten en lasten over 2025 in lijn liggen met de gewijzigde begroting, maar in grote mate afwijken van de primaire begroting 2025. Dit wordt vooral veroorzaakt door Cao wijzigingen, welke invloed hebben op de grootste kostenpost in de begroting, namelijk de personeelskosten. Daarnaast spelen de kosten voor ICT hierin een belangrijke rol. Het realiteitsgehalte van de (primaire) begroting is een aandachtspunt waarop wij u ook in het verleden al hebben gewezen. Uit de gewijzigde begroting 2025 blijkt wel dat de P&C cyclus functioneert en relevante begrotingsafwijkingen in veel gevallen tijdig geconstateerd en gerapporteerd worden.
36.000.000 35.500.000 35.000.000 34.500.000 34.000.000 Primaire Begroting 2025
Gewijzigde Begroting 2025
Realisatie 2025
Wij adviseren u om de realisatie hiervan strak te blijven monitoren. Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken
Begroting versus realisatie (excl. Reservemutaties) | Baten
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
37.000.000 36.500.000 36.000.000 35.500.000
Wij constateren dat de jaarstukken voldoen aan het BBV en voldoende inzicht bieden. Wij zijn wel van mening dat de kwaliteit van de jaarstukken nog verder (door)ontwikkeld kan worden, door diepgaandere analyse van (begrotings)afwijkingen en de link te leggen, tussen de primaire begroting, begrotingswijzigingen en realisatie.
35.000.000 34.500.000 34.000.000 Primaire Begroting 2025
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Gewijzigde Begroting 2025
Interne beheersing
Realisatie 2025
Accountantsverslag Bijlagen 2025
12
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door de directie van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met het bestuur. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Wij hebben in onze managementletter reeds gerapporteerd over de nieuw opgestelde frauderisicoanalyse en het proces om deze bestuurlijk vast te laten stellen. Wij vinden deze nieuwe frauderisicoanalyse qua diepgang een positieve stap vooruit. Wij adviseren u om in navolging op het bestuurlijke traject rond de vaststelling hiervan, deze frauderisicoanalyse te vertalen naar de (V)IC werkzaamheden van het team Concerncontrol.
Om een periodieke actualisatie van de frauderisicoanalyse te borgen en de concrete doorvertaling naar (V)IC werkzaamheden, adviseren wij u om te overwegen om gebruik te maken van een risicomanagement toepassing.
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij de directie en het bestuur, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Fraude en integriteit Wij hebben inzicht verkregen in uw integriteitsbeleid en hebben als onderdeel van onze controlewerkzaamheden inlichtingen ingewonnen bij de relevante functionarissen binnen DBP, inzake het onderwerp fraude en integriteit. Onze conclusie is voorts dat uw organisatie op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Naleving (Europese) aanbestedingsrichtlijnen Het voorwaardencriterium is één van de drie criteria van de rechtmatigheidsverantwoording. Het voorwaardencriterium draait om de naleving van de in het normenkader opgenomen wet- en regelgeving, welke door het bestuur is vastgesteld. Wij hebben als onderdeel van dit criterium van de rechtmatigheidsverantwoording werkzaamheden verricht ten aanzien van de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Wij hebben vastgesteld dat de afdeling Concerncontrol op een betrouwbare en controleerbare wijze tot bevindingen en conclusies is gekomen ten aanzien van het onderwerp aanbestedingsrechtmatigheid, middels de uitvoering van een zogeheten ‘spendanalyse’. Uit onze toetsing van deze spendanalyse hebben wij echter wel een onrechtmatig inkoopcontract geconstateerd, welke niet uit de werkzaamheden van de afdeling Concerncontrol naar voren is gekomen. Dit betreft een specifieke casus waarin door de inkoopafdeling en VIC onterecht is uitgegaan van een vrijwillige transparantie. Hiermee samenhangend is door DBP eind 2025 opnieuw een nieuw contract voor de duur van drie jaar met deze partij overeengekomen, waaraan (wederom) geen Europese aanbestedingsprocedure voorafgaand heeft plaatsgevonden.
Op basis van deze aangelegenheid concluderen wij dat de bewustwording binnen de organisatie rond (Europese) aanbestedingsrichtlijnen een blijvend aandachtspunt is. Het feit dat de VIC deze fout niet geconstateerd heeft achten wij tevens een relevant aandachtspunt. De onrechtmatige lasten, samenhangend met de Europese aanbestedingsfouten, zijn adequaat toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering in de jaarstukken. Deze niet-acceptabele onrechtmatigheden overschrijden de verantwoordingsgrens niet.
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
13
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving (vervolg) Activeren uitgaven in het kader van software DBP heeft in 2025, evenals in de afgelopen jaren, omvangrijke bedragen aan software geactiveerd. Het activeren van software, als onderdeel van de materiële vaste activa, is mogelijk binnen het BBV. Hier zijn wel enkele specifieke voorwaarden aan verbonden: •
De software moet eigendom zijn van de organisatie; of
•
De aangekochte licenties (gebruiksrechten) moeten een onbepaalde gebruiksduur hebben.
Wij hebben geconstateerd dat dit voor een (beperkt) deel van de geactiveerde software niet het geval is, omdat het gaat om licenties met een bepaalde gebruiksduur, welke weliswaar meerjarig van aard is. De hiermee samenhangende (gecorrigeerde) fout in 2025 heeft een omvang van € 122.000, waarvan € 22.000 met invloed op het resultaat. Het overige deel betreft een reclassificatie binnen de activazijde van de balans, van de materiële vaste activa naar vooruitbetaalde bedragen. Uit een nadere analyse van de per 31 december 2025 geactiveerde uitgaven in het kader van software, blijkt dat ook voor een beperkt deel in eerdere jaren software ten onrechte geactiveerd is. De hiermee samenhangende fout heeft een omvang van € 87.000 en is niet gecorrigeerd in de jaarstukken 2025. Wij hebben inzicht verworven in de hieraan ten grondslag liggende motivering van de directie en kunnen ons hierin vinden.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
14
Interne beheersing
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
15
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2025 Managementletter 2025, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2025 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle van de jaarrekening. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2025 gedateerd d.d. 10 november 2025 met kenmerk 25115E28FD/ME. In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2025 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen.
Wij hebben als onderdeel van onze interim-controle inzicht verworven in het proces rond de totstandkoming en autorisatie van memoriaalboekingen. Wij concluderen dat dit proces in opzet voldoende is, maar dat wij vanwege de beperkte zichtbaarheid van een vier-ogen principe op deze boekingen nog niet kunnen steunen op de adequate werking van deze controle. Wij merken op dat het aantal memoriaalboekingen relatief groot is. Om de controle zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en toe te spitsen op het specifieke risico en karakter van memoriaalboekingen, hebben wij gebruikgemaakt van een data-analyse tool. Hieruit zijn geen onjuistheden of anderszins bijzonderheden gebleken.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Wij onderschrijven het belang van de ontwikkelingen op het gebied van de memoriaalboekingen en dagen uw organisatie uit de boekingsprocessen nog verder te standaardiseren en vereenvoudigen, waardoor het aantal memoriaalboekingen verder is te reduceren. IT-audit Wij hebben als onderdeel van onze jaarrekeningcontrole IT-audit werkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van Key2Financiën. Wij hebben ons gefocust op de voor onze controle relevante beheersmaatregelen (General IT Controls) en de follow-up ten aanzien van in eerdere jaren geconstateerde bevindingen. Logische toegangsbeveiliging Logische toegangsbeveiliging draait erom dat geborgd is dat de applicatie adequaat beveiligd is tegen ongeautoriseerde toegang. Wij concluderen ten aanzien van logische toegangsbeveiliging dat sprake is van een vastgesteld wachtwoordbeleid en adequate wachtwoordconfiguratie binnen Key2Financiën. Echter concluderen wij dat geen sprake is van periodieke review van de werkelijke rollen en rechten binnen de applicatie. Hierdoor ontstaat het risico dat gebruikersaccounts onterecht rechten hebben binnen de applicatie. Wij adviseren u een dergelijke periodieke review in te richten.
Een verzachtende factor bij deze bevinding is wel dat het toekennen en intrekken van rollen en rechten een integraal onderdeel van het in- en uitdienstproces zijn, waarmee indirect alsnog wordt geborgd dat de werkelijke rollen en rechten adequaat zijn toegekend. Desondanks adviseren wij u om hierin de volgende stap te zetten.
Wij hebben vastgesteld dat het proces rond wijzigingsbeheer in de basis voldoende is. Wij concluderen echter ook dat de vastleggingen rond testprocedures en het onderscheid tussen verschillende typen wijzigingen nadrukkelijker kunnen worden gedocumenteerd. Wij adviseren u dan ook om dit proces verder te versterken op dit punt. Wij hebben uit hoofde van de IT-audit geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. Ondanks de bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving zijn wij bij de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak voor de memoriaalboekingen. Hierbij hebben wij met data-analyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen.
Wijzigingsbeheer Wijzigingsbeheer draait erom dat adequaat geborgd is dat wijzigingen aan de applicatie uitvoerig worden getest en goedgekeurd, voordat deze daadwerkelijk worden doorgevoerd in de productie-omgeving. Een onderdeel hiervan is tevens dat sprake is van een aparte test- en productieomgeving.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
16
Bijlagen
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
17
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 25.000.
•
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
N.v.t.
•
€ 87.307
Onterecht geactiveerde Kosten van software, omdat niet voldaan wordt aan specifieke BBV-voorschriften t.a.v. het activeren hiervan.
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode:
€ 87.307
Totaal getrouwheidsfouten
€ 87.307
Wij hebben van de directie een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin de directie het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. De directie heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
18
A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 25.000.
•
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
€0
Wij hebben van de directie een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin de directie het bovenstaande heeft bevestigd. De directie heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van onzekerheden.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
19
B - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
•
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de GR De BedrijfsvoeringsPartner in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2026. For information, contact Deloitte The Netherlands.
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.
•
Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een algemeen bestuur of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
•
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met GR De BedrijfsvoeringsPartner Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de GR die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de GR of een bij de GR betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij DBP te rouleren.
Kernpunten van de jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
20
Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), its global network of member firms, and their related entities (collectively, the “Deloitte organization”). DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) and each of its member firms and related entities are legally separate and independent entities, which cannot obligate or bind each other in respect of third parties. DTTL and each DTTL member firm and related entity is liable only for its own acts and omissions, and not those of each other. DTTL does not provide services to clients. Please see www.deloitte.com/about to learn more. Deloitte provides industry-leading audit and assurance, tax and legal, consulting, financial advisory, and risk advisory services to nearly 90% of the Fortune Global 500® and thousands of private companies. Our professionals deliver measurable and lasting results that help reinforce public trust in capital markets, enable clients to transform and thrive, and lead the way toward a stronger economy, a more equitable society and a sustainable world. Building on its 175-plus year history, Deloitte spans more than 150 countries and territories. Learn how Deloitte’s more than 415,000 people worldwide make an impact that matters at www.deloitte.com.
This communication contains general information only, and none of DTTL, its global network of member firms or their related entities is, by means of this communication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte organization shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication. © 2024. For information, contact Deloitte Netherlands.