CConstaterende datAlbrandswaard
Koppel je AI →
Document · PDF

4. 2024-081193 Raadsvoorstel Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Albrandswaard .pdf

Gemeenteraad AW 11 november 2024, gemeente AlbrandswaardBij agendapunt: 5: Ingekomen stukken31.922 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025 Elke duurzaamheidsparagraaf is Binnen begroting. voorzien van een onderbouwd advies.

1a

Transparant maken van de afweging tussen verschillende aspecten m.b.t. de effecten van duurzaamheid.

1b

We stimuleren inwoners om bij te Eind 2025 dragen aan klimaatadaptatie. Waar mogelijk vergroenen we de openbare ruimte. Hierbij stellen we onszelf als doel om 5% aan overbodige verharding in de openbare ruimte om te vormen naar groen.

Bevorderen van de Wordt jaarlijks klimaatbestendigheid van de geinventariseerd en leefruimte. geactualiseerd. We gaan voor een Financiering volgt klimaatrobuuste inrichting van de middels separate openbare ruimte om voorstellen. wateroverlast, droogte en hittestress te voorkomen.

1c

We inventariseren welke initiatieven er Continu zijn om het hergebruik van materialen te stimuleren. We verkennen de samenwerking met verschillende partners.

We verminderen de afvalstroom Binnen begroting. en hergebruiken van grondstoffen in de gemeente.

- 26 -

Duurzaamheid Wat willen we bereiken? We werken aan een duurzame en groene gemeente. Dit doen we o.a. door het versterken van het groene karakter van onze gemeente. Daarnaast dringen we de hoeveelheid restafval terug en stimuleren we bewoners te scheiden. Wat gaan we doen 2a

Opstellen groenvisie en uitvoeringsplan waarin we de biodiversiteit stimuleren.

Wanneer is het klaar Eind 2025

Wat is het streven Heldere kaders voor het groenbeheer.

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

Verkeersveiligheid Wat willen we bereiken? Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners. Hierbij staan de fietser en voetganger centraal in het verkeer. Wij realiseren veilige (school)omgevingen. Wij stimuleren duurzame mobiliteit en deelmobiliteit. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

3c

Het verhogen van de verkeersveiligheid met als focus schoolroutes en omgevingen.

Continu

Vergroten van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel bij onze inwoners.

3d

Het stimuleren van deelmobiliteit en de bereikbaarheid van het openbaar vervoer.

Continu

Projecten kunnen met aanvulling van subsidies binnen de beshikbare middelen uitgevoerd worden. Binnen begroting.

3e

De realisatie van een snellaad Eind 2025 netwerk binnen de gemeentegrenzen.

Het aanbod van alternatief vervoer i.p.v. de auto vergroten. In ieder geval het aanpassen van fietsenstallingen. Stimuleren van duurzaam Binnen begroting. vervoer.

3.2 Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Wat willen we bereiken? Cultuur in Albrandswaard verrijkt, verbindt en versterkt. Cultuur is een onmisbaar onderdeel van de Albrandswaardse samenleving.. Wij koesteren het cultuurhistorische karakter van Albrandswaard en vragen aandacht voor culturele profilering. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

1b

Uitdragen van de doelen en ambities Continu in de kunst- en cultuurnota.

Zichtbaarheid en (h)erkenning van kunst en cultuur in Albrandswaard.

Binnen begroting.

1c

De Albrandswaardse monumenten (terug) onder de aandacht brengen. Meedoen aan Monumentendag.

Zorg en aandacht voor onze monumenten.

Binnen begroting.

Eind 2025

- 27 -

Wat mag het kosten? Programma Buitenruimte

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027 Begroting 2028

Lasten 3.1 - Buitenruimte

17.934.359

17.598.100

17.131.800

16.896.500

16.961.800

17.062.700

3.2 - Kunst & Cultuur

245.953

105.900

93.100

90.000

90.100

90.100

Totaal Lasten

18.180.312

17.704.000

17.224.900

16.986.500

17.051.900

17.152.800

9.596.263

9.432.600

9.757.100

9.545.700

9.517.400

9.577.800

39.511

13.800

14.300

14.300

14.300

14.300

Baten 3.1 - Buitenruimte 3.2 - Kunst & Cultuur Totaal Baten

9.635.774

9.446.400

9.771.400

9.560.000

9.531.700

9.592.100

Saldo baten en lasten

-8.544.538

-8.257.600

-7.453.500

-7.426.500

-7.520.200

-7.560.700

Onttrekkingen

278.000

260.200

219.300

163.200

163.200

163.200

Stortingen

21.500

21.500

21.500

21.500

21.500

21.500

Mutaties reserves

256.500

238.700

197.800

141.700

141.700

141.700

-8.288.038

-8.018.900

-7.255.700

-7.284.800

-7.378.500

-7.419.000

Totaal programma 3

Verklaring van verschillen Verschillen programma 3 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 3.1 - Buitenruimte

17.598.100

3.2 - Kunst & Cultuur Totaal Lasten

17.131.800

-466.300

105.900

93.100

-12.800

17.704.000

17.224.900

-479.100

9.432.600

9.757.100

324.500

Baten 3.1 - Buitenruimte 3.2 - Kunst & Cultuur

13.800

14.300

500

Totaal Baten

9.446.400

9.771.400

325.000

Saldo baten en lasten

-8.257.600

-7.453.500

804.100

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting, hebben we in de Buitenruimte vanaf 1-1-2025 de volgende teams: - Buitenruimte en Wijkregie; - Ontwikkeling, beheer & ondersteuning; - Uitvoering openbare ruimte; - Buitendienst, borden, spelen, riolering, en - Begraven. Inclusief de teammanager gaat het om 46,01 fte. In totaal hebben we voor deze teams € 3.649.400 begroot in 2025. Deze kosten worden, net als de DBP-bijdrage, verdeeld over de programma's middels een procentuele verdeelsleutel.

- 28 -

Lasten 3.1 Voor het onderhoud aan wegen is ongeveer € 164.000 minder begroot. Dit komt met name door de overheveling van een incidenteel budget uit 2023 naar 2024, voor € 150.000 voor de asfaltering van de S. van der Kolklaan. Verder is er geen budget meer opgenomen voor de aanpak van zwerfafval (-/- € 130.000 t.o.v. 2024). Naar verwachting komen hier gedurende het jaar 2025 gelden voor beschikbaar vanuit de Single Use Plastic-vergoeding. Daarnaast is er ca. € 100.000 minder begroot voor het onderhoud aan openbare verlichting, als gevolg van een incidentele overheveling vanuit de jaarrekening 2023 naar 2024 (€ 60.000). Ook voor verkeersveiligheid, wijkregie en de begraafplaatsen is minder budget beschikbaar (tezamen ca. -/- € 300.000), wat deels komt door het schrappen van al jaren niet gebruikte ruimte, en deels door het aflopen van tijdelijke inhuur. Vanwege het aflopen van afschrijvingen bij de verkeersinstallaties, gaat het budget met ca. € 50.000 omlaag. Tevens worden er ongeveer € 185.000 lagere lasten verwacht omtrent de energietransitie, omdat we hier vanuit het Rijk ook al gelden voor krijgen. Hierdoor is er minder budget nodig via de reguliere exploitatie. Tot slot worden er lagere lasten verwacht door een lagere doorbelasting vanuit de DBP en eigen personeelsbegroting aan dit subprogramma (ca. -/- € 100.000).

Door het opstellen van een nieuw groenbeleidsplan gaan de lasten voor het openbaar groen met ca. € 100.000 omhoog. De toename wordt gedekt door een onttrekking uit de stelpost nieuw beleid. Voor het inzamelen van huishoudelijk afval is ongeveer € 100.000 meer begroot, wat met name komt vanwege indexeringen voor lonen en prijzen. Verder is de (tijdelijke) huur van Binnenbaan 34, voor de Buitendienst, begroot. Voor 2025 is hier € 80.000 voor begroot. Om de begroting van de DCMR te kunnen blijven volgen, is ca. € 100.000 meer begroot. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 3.2 Alle mutaties zijn < € 50.000. Baten 3.1 Net als aan de lastenkant, is er geen budget meer opgenomen voor de aanpak van zwerfafval (-/- € 130.000 t.o.v. 2024). Daarnaast zijn de inkomsten vanuit de afvalstoffenheffing ca. € 70.000 lager, wat komt door het opnemen van een onttrekking vanuit de voorziening in 2024, van ca. € 94.000. Voor de verhuur van de Nijverheidsweg 3 zijn in 2025 € 230.000 meer baten opgenomen. Daarnaast nemen de baten vanuit de rioolheffing met ongeveer € 230.000 toe. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 3.2 Alle mutaties zijn < € 50.000. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

1 Omvang huishoudelijk restafval (bron: CBS)

Aantal kilo niet-gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner.

177,2 147,7

2022

2 Hernieuwbare elektriciteit (bron: RWS)

Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit.

21,6% 41,3%

2022

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

- 29 -

NL*

Cijfers over

Programma 4 - Financiën Inleiding en missie Programma 4 Houdbare financiën Dit programma bevat de speerpunten voor de ontwikkeling van de financiële positie en risico’s van gemeente Albrandswaard. De Planning- en Control cyclus is het instrument om zicht te houden op de voortgang van het gevoerde beleid en de financiële gezondheid van de gemeente. Wij geven niet meer uit dan we ontvangen. Onze structurele lasten zijn in evenwicht met de structurele inkomsten. Een gezonde financiële positie is nodig om de gemeentelijke voorzieningen op niveau te houden. Ons doel is de lasten voor inwoners zo laag mogelijk te houden. Daarnaast blijven we verstandig omgaan met de reserve- en schuldenposities van Albrandswaard en proberen we deze in de komende jaren te verbeteren, Zo hopen we onze toenemende risico’s op te kunnen vangen. Er wordt actief onderzoek gedaan naar aanvullende financieringsbronnen, variërend van lokale/regionale fondsen tot Europese subsidies. Wat willen we bereiken? We hebben voldoende reserves nodig die aansluiten bij de verwachtingen. De komende jaren zien we een aantal ontwikkelingen die voor Albrandswaard een financieel risico kunnen zijn. Bij het bepalen van de risicoreservepositie in de begroting houden we rekening met ontwikkelingen die reeds gestart zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een energietransitie en woningbouwontwikkelingen.

Verschillende onderdelen zijn hierbij van invloed. Sterk wisselende inkomsten vanuit het Rijk, herijking van het gemeentefonds, woningbouw, groei inwoners en lokale ruimte om inkomsten te genereren. De gemeentelijke belastingen voor inwoners en bedrijven proberen we hierbij zo laag mogelijk te houden. In de komende periode is er veel nog onzeker over de wijze van inrichten van onze bedrijfsvoering. Hoe organiseren we onze ambtelijke ondersteuning in relatie tot de te verwachten wijzigingen binnen de DBP-organisatie. We gaan dit apart zorgvuldig monitoren en de risico’s voor onze gemeente in kaart brengen en houden. In 2023 gaat de Wetswijziging Rechtmatigheidsverantwoording in. Deze wet gaat voor een grote verandering zorgen in de manier waarop het college verantwoording aflegt. 4.1 Financiën Maatschappelijk rendement Wat willen we bereiken? Het maatschappelijk rendement van de uitgaven wordt vergroot. Scherpe keuzes maken wij met betrekking tot nut en noodzaak van voorgenomen investeringen. Dit doen wij ook bij vervolgbesluiten van eerder genomen besluiten. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

1a

Continu

Verhoogd maatschappelijk rendement en het voorkomen van onnodige (dubbele) investeringen. Meer stabiliteit, continuïteit en evenredigheid in de inkomsten vanuit het Rijk.

Binnen begroting.

1b

In het besluitvormingstraject het maatschappelijk rendement meer mee laten wegen bij de uiteindelijke beslissing. Signalerende en acterende rol richting provincie en Rijk over gemeentefonds en kansen/bedreigingen voor onze gemeente.

Continu

- 30 -

Binnen begroting.

Financiële positie Wat willen we bereiken? Bij een goede en stabiele financiële positie van de gemeente, hoort ook een actueel financieel beleid. Dit draagt bij aan een goede (financiële) afweging bij de besluitvorming. Wat gaan we doen Wanneer is het Wat is het streven Extra kosten + FTE klaar in 2025 2a

Onderzoek naar inzet en noodzaak verhogen/verlagen van reserves en voorzieningen.

Continu

Een actueel en opgeschoond overzicht van de reserves en voorzieningen op basis van aangepaste beleidsvoornemens en maatschappelijke ontwikkelingen.

Binnen begroting.

2b

Frequenter bijstellen van het financieel beleid (nota’s en verordeningen) naar aanleiding van wijzigingen in de wetgeving (jaarlijks bij wijziging wetgeving) en/of bedrijfsvoering (iedere 3 jaar).

Continu

Voldoen aan rechtmatigheid en doelmatigheid.

Binnen begroting.

Risicobeheersing Wat willen we bereiken? Een meer integrale aanpak van het kwalificeren en kwantificeren van de risico’s die een gemeente loopt en vergroting van de sturing op en beperking van deze risico’s. Wat gaan we doen 3b

Wanneer is het klaar

Een ruim voldoende financiële buffer Continu houden om alle risico’s te kunnen opvangen.

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

Een weerstandsvermogen met een ratio van minimaal 1,5.

Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Financiën

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

4.1 - Financien

9.409

730.000

67.800

1.954.800

3.086.300

3.950.800

Totaal Lasten

9.409

730.000

67.800

1.954.800

3.086.300

3.950.800

4.1 - Financien

33.693

0

600.000

675.000

950.000

1.025.000

Totaal Baten

33.693

0

600.000

675.000

950.000

1.025.000

Saldo baten en lasten

24.284

-730.000

532.200

-1.279.800

-2.136.300

-2.925.800

Onttrekkingen

432.500

1.053.500

275.700

197.000

197.000

197.000

Stortingen

10.800

10.800

10.800

10.800

10.800

10.800

Mutaties reserves

421.700

1.042.700

264.900

186.200

186.200

186.200

Totaal programma 4

445.984

312.700

797.100

-1.093.600

-1.950.100

-2.739.600

Lasten

Baten

- 31 -

Verklaring van verschillen Verschillen programma 4 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 4.1 - Financien

730.000

67.800

-662.200

Totaal Lasten

730.000

67.800

-662.200

4.1 - Financien

0

600.000

600.000

Totaal Baten

0

600.000

600.000

-730.000

532.200

1.262.200

Baten

Saldo van baten en lasten

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Lasten 4.1 De afname in de lasten wordt veroorzaakt door de vrijval van diverse, eerder opgenomen stelposten. Hierdoor hebben we nu geen stelposten meer die gevormd zijn vanuit het verleden. Voor 2025 en verder staan diverse onderdelen op de stelposten, waaronder de stelpost voor de dekking van uitgaven van het nieuw beleid en stelposten voor de indexaties van materiële- en personele zaken. Vanwege het oplopende karakter van het investeringsvolume en de opgenomen indexaties, loopt het totaalsaldo van de stelposten hard op vanaf 2026. Baten 4.1 In de begroting 2025 is het toegestaan om de vrijval uit het jaar 2023 binnen het BTWCompensatiefonds (BCF), die in 2024 wordt afgerekend, voor de komende jaren als extra inkomsten uit de algemene uitkering te begroten. Voor Albrandswaard zorgt dit voor een bate van € 600.000. Kerngegevens Financiële structuur

Jaarrekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Omvang totale begroting/exploitatieomzet

€ 76.383.936

€ 73.386.800

(Begrotings)resultaat

€ 2.974.341

€ 478.200

-€ 1.130.500

Omvang algemene uitkering incl stelpost Jeugd

€ 39.764.837

€ 41.005.000

€ 42.334.900

Algemene reserve

€ 15.055.705

€ 13.394.646

€ 13.394.646

Beklemde reserves en bestemmingsreserves

€ 22.046.441

€ 24.202.441

€ 23.576.841

Weerstandscapaciteit

€ 17.974.566

€ 16.264.607

€ 16.274.607

Voorzieningen

€ 8.267.439

€ 10.920.521

€ 10.573.921

- 32 -

€ 74.041.200

Programma 5 - Educatie Inleiding en missie Programma 5 Educatie is meer dan onderwijs Onderwijs is onmisbaar voor de ontwikkeling van elk kind. Met goed onderwijs bieden wij onze kinderen de ruimte om zich te ontwikkelen tot zelfstandige volwassenen. Wat willen we bereiken? Het programma Educatie richt zich op het bevorderen van de ontwikkeling van alle kinderen, het bevorderen van toeleiding naar specifieke activiteiten, de doorgaande leerlijn en doorgaande zorglijn. Het maatschappelijk middenveld is een sterke partner bij het behalen van de doelstellingen. Samenwerking zien wij als een belangrijke voorwaarde om succesvol te kunnen zijn. 5.1 Educatie Educatie Wat willen we bereiken? Ieder kind krijgt les op zijn of haar eigen niveau. De samenwerking met de partners in het onderwijs- en maatschappelijk middenveld wordt geïntensiveerd en over de gehele gemeente is sprake van een netwerk van kwalitatief goede scholen. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

1a

Eind 2025

Een vastgesteld koersdocument. Binnen begroting.

In samenwerking met de partners in het onderwijs stellen we een koersdocument op.

- 33 -

Extra kosten + FTE in 2025

Wat mag het kosten? Programma Educatie

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

5.1 - Educatie

3.475.203

3.222.000

3.234.800

3.177.700

3.171.600

3.224.000

Totaal Lasten

3.475.203

3.222.000

3.234.800

3.177.700

3.171.600

3.224.000

5.1 - Educatie

452.469

140.200

453.400

453.400

453.400

453.400

Totaal Baten

452.469

140.200

453.400

453.400

453.400

453.400

Saldo baten en lasten

-3.022.733

-3.081.800

-2.781.400

-2.724.300

-2.718.200

-2.770.600

Onttrekkingen

28.900

16.700

16.700

16.700

16.700

16.700

Lasten

Baten

Stortingen

0

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

28.900

16.700

16.700

16.700

16.700

16.700

-2.993.833

-3.065.100

-2.764.700

-2.707.600

-2.701.500

-2.753.900

Totaal programma 5

Verklaring van verschillen Verschillen programma 5 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 5.1 - Educatie

3.222.000

3.234.800

12.800

Totaal Lasten

3.222.000

3.234.800

12.800

5.1 - Educatie

140.200

453.400

313.200

Totaal Baten

140.200

453.400

313.200

-3.081.800

-2.781.400

300.400

Baten

Saldo baten en lasten

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Lasten 5.1 Voor BBS De Wegwijzer waren er in 2024 lasten begroot voor het bouwrijp maken van grond en voor de huur van een noodlokaal, samen voor € 90.000. Deze budgetten waren vanuit de jaarrekening 2023 overgeheveld naar 2024, en zullen in 2025 niet meer voorkomen. Voor de Educatieve Agenda nemen de lasten met ca. € 76.000 af, omdat in 2024 (eveneens) een overheveling van budget vanuit de jaarrekening 2023 heeft plaatsgevonden. Voor peuterwerk nemen de lasten af met ongeveer € 143.000, deels door het vrij laten vallen van budget wat niet gebruikt wordt, en deels vanwege de aansluiting met het subsidieplafond. Om aansluiting met het subsidieplafond voor 2025 te maken, zijn de lasten op de besteding van de OAB-gelden toegenomen met ongeveer € 293.000. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. Baten 5.1 De toename in de baten wordt voornamelijk verklaard doordat er in 2025 een SISAuitkering in dit programma is verwerkt, voor ca. € 309.000. Voor 2024 zijn deze baten er (nog) niet. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000.

- 34 -

Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

NL*

Cijfers over

1 Absoluut verzuim Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of (bron: DUO/Ingrado) kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Aantal per 1.000 leerlingen.

4,9

6,3

2023

2 Relatief verzuim Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat (bron: DUO/Ingrado) ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Aantal per 1.000 leerlingen.

19,1 27,2

2023

3 Voortijdig Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 1,6% 2,4% schoolverlaters (bron: jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. DUO/Ingrado) De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'.

2023

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

- 35 -

Programma 6 - Sport Inleiding en missie Programma 6 Actief en gezond Sporten en bewegen is belangrijk voor een gezond gewicht en een gezonde leefstijl. Iedereen kan daarin meedoen. Daar zorgen we onder andere voor met de regeling ‘Meedoen’. Binnen Albrandswaard is een zeer actief verenigingsleven, waardoor er voor elke inwoner een passende sport of hobby te vinden is. Hiervoor zijn gezonde en sterke verenigingen van groot belang, net als culturele initiatieven. Zij verdienen aandacht en ondersteuning van de gemeente, met wederkerigheid als uitgangspunt. Sport en cultuur hebben gedeelde belangen en zijn samen op zoek naar kansrijke lokale verbindingen. Wij trekken met elkaar op in het Akkoord van Albrandswaard. Op dit moment zijn de sterk stijgende energiekosten een grote zorg voor onze verenigingen en culturele instellingen. Wij zijn hierover in gesprek om met elkaar een aanpak te bepalen. Wat willen we bereiken? Wij koesteren onze verenigingen, zij brengen saamhorigheid en verbinding. Het is een laagdrempelige ontmoetingsplek voor veel mensen. Sport geeft individuen en groepen een gemeenschappelijke identiteit, van waaruit zij in verbinding kunnen komen met nieuwe ervaringen en andere mensen. 6.1 Sport Sport Wat willen we bereiken? Iedereen in Albrandswaard doet mee met sporten en bewegen. Het is belangrijk voor een gezond gewicht en een gezonde leefstijl. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar Continu

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025 Verenigingen vormen met elkaar Binnen begroting. een netwerkorganisatie en werken hierin effectief samen.

1a

Stimuleren in de uitvoering van het Akkoord van Albrandswaard.

1b

Actief stimuleren rookvrije accommodaties.

Continu

Alle sportaccommodaties in Albrandswaard zijn rookvrij.

Binnen begroting.

1c

Actief stimuleren ‘de gezonde kantine’.

Continu

Binnen begroting.

1d

Bewegen in de buitenruimte.

Continu

Alle sportaccommodaties doen mee me het programma ‘de gezonde kantine’. Albrandswaard investeert in

Binnen begroting.

voldoende mogelijkheden om te bewegen in de buitenruimte. 1e

Actualiseren sportbeleid.

Continu

Een geactualiseerde beleidsnotitie ‘blije gezichten’.

- 36 -

Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Sport

Realisatie 2023 Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 6.1 - Sport

2.123.236

1.785.300

1.827.500

1.837.500

2.575.300

2.484.700

Totaal Lasten

2.123.236

1.785.300

1.827.500

1.837.500

2.575.300

2.484.700

6.1 - Sport

781.173

426.000

439.100

439.100

439.100

439.100

Totaal Baten

781.173

426.000

439.100

439.100

439.100

439.100

Saldo baten en lasten

-1.342.063

-1.359.300

-1.388.400

-1.398.400

-2.136.200

-2.045.600

Totaal programma 6

-1.342.063

-1.359.300

-1.388.400

-1.398.400

-2.136.200

-2.045.600

Baten

Verklaring van verschillen Verschillen programma 6 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 6.1 - Sport

1.785.300

1.827.500

42.200

Totaal Lasten

1.785.300

1.827.500

42.200

6.1 - Sport

426.000

439.100

13.100

Totaal Baten

426.000

439.100

13.100

-1.359.300

-1.388.400

-29.100

Baten

Saldo baten en lasten

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Lasten 6.1 De afschrijvingslasten voor het zwembad zijn met ongeveer € 75.000 toegenomen t.o.v. 2024, vanwege de kredieten uit het Meerjarenonderhoudsplan, welke in 2024 is aangenomen. Het betreft hierbij een bouwkundige- en een vervangingsinvestering. Het restant betreft allemaal kleinere mutaties onder de € 50.000. Baten 6.1 Alle mutaties zijn < € 50.000. Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

1 Niet-sporters (bron: gezondheidsmonitor volwassenen, GGD'en, CBS en RIVM)

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. bevolking van 42,5% 46,4% 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

- 37 -

AW

NL*

Cijfers over 2022

Programma 7 - Sociaal Domein Inleiding en missie Programma 7 Sociaal en nabij De meeste Albrandwaarders zitten in goed in hun vel en kunnen over het algemeen hun draai goed vinden. We hebben een grote groep vrijwilligers die samen een rijk verenigingsleven mogelijk maken. Met elkaar bouwen we aan een stevige en hechte samenleving. Sommige inwoners hebben een steuntje in hun rug nodig. En dat steuntje is er. Iedereen kan meedoen binnen zijn of haar eigen mogelijkheden. In Albrandswaard staat welzijn en welbevinden van onze inwoners centraal. We zorgen ervoor dat inwoners hun weg weten te vinden naar (welzijns)activiteiten, verenigingen en noodzakelijke zorg. Iedereen hoort erbij, doet er toe, iedereen doet mee. Bijdragen aan de samenleving op je eigen manier vergroot de zingeving en geeft je een goed gevoel. We moedigen inwoners aan om bij elkaar betrokken te zijn, elkaar te respecteren en elkaar te helpen. Inwoners nemen met elkaar verantwoordelijkheid. De informele zorg door inwoners heeft grenzen, daar biedt de gemeente hulp en ondersteuning aan degenen die omzien naar hun naasten. Factoren zoals personeelstekort in de zorg, hoge inflatie en afnemende financiële draagkracht vragen van ons een extra steun in de rug. Wat willen we bereiken - Elke inwoner krijgt de kans om zich te ontwikkelen. - Iedereen heeft gelijke kansen om mee te doen.

- Inwoners kunnen voor zichzelf zorgen en kijken naar elkaar om. - Inwoners van jong tot oud, zijn (langer) vitaal, gelukkig en gezond. - Inwoners zijn in staat om (langer) (veilig) thuis te (blijven) wonen. Wat doen we al - Centrum voor jeugd en gezin (CJG) o.a. opvoedondersteuning. - Wijkteams (o.a., POH GGZ, medewerker gekoppeld aan school). - Lokale preventieagenda. - Minimaregelingen (o.a. meedoen, schoolkostenregeling etc.). - Schuldhulpverlening, schuldhulpmaatjes, vroegsignalering met partners etc. - Stichting Welzijn Albrandswaard (SWA: Vraagwijzer, vrijwilligers ondersteuning. Mantelzorgondersteuning, ouderenwerk, jongerenwerk, buurtsportcoaches, wijkcentra, aanpak eenzaamheid, aanpak dementie, preventie etc.). - Overleg-/adviesorganen: Wonen, Welzijn, Zorg (WWZ), Maatschappelijke Adviesraad Albrandswaard (MAA). - Akkoord van Albrandswaard.

- 38 -

7.1 Maatschappelijke Ondersteuning Maatschappelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Iedereen krijgt mogelijkheden om mee te doen aan werk, onderwijs, activiteiten, sport en cultuur etc. om zijn/haar talenten te ontwikkelen en om plezier te hebben. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

1b

Vergunninghouders en ontheemden Eind 2025 zo spoedig mogelijk aan betaald werk helpen. Lokale beschermd wonen projecten verbinden met onze lokale verenigingen/organisaties/winkeliers en ondernemers.

Percentage (arbeids)participatie Binnen begroting. onder nieuwkomers met 25% verhogen ten opzichte van 2022.

1d

Inwoners die op dit moment geen betaald werk kunnen doen te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen.

Iedere inwoners heeft een nuttige tijdsbesteding die voldoening geeft. Betaald werk blijft het uitgangspunt.

Continu

Binnen begroting.

Woningen en voorzieningen Wat willen we bereiken? Woningen en voorzieningen in Albrandswaard helpen inwoners om langer veilig thuis wonen mogelijk te maken. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025

2a

De processen bij Jeugdhulp Eind 2025 onderzoeken om deze sneller en efficiënter te laten verlopen. Plan van aanpak opstellen en invoeren.

Wachttijden verkorten, snel de best passende hulp bieden.

Binnen begroting.

2b

De processen bij WMO onderzoeken Eind 2025 om deze sneller en efficiënter te laten verlopen. Plan van aanpak opstellen en invoeren.

Wachttijden verkorten, snel de best passende hulp bieden.

Binnen begroting.

2d

Concrete (prestatie)afspraken maken Continu met de woningcorporaties over wonen en zorg.

Bij nieuwbouw rekening houden Binnen begroting. met voorwaarden voor goede zorgverlening aan ouderen (geclusterd wonen).

- 39 -

7.2 Kwetsbare Groepen Kwetsbare groepen Wat willen we bereiken? In onze dorpse gemeenschap heeft iedereen oog voor elkaar en helpt elkaar. Wanneer iemand niet meer voor zichzelf kan zorgen en/of (externe) hulp nodig heeft, is die hulp goed vindbaar en bereikbaar. Wat gaan we doen

Wanneer is het klaar

Wat is het streven

Extra kosten + FTE in 2025 Binnen begroting.

1a

We voeren samen met onze partners Eind 2025 een campagne gericht op herkenning, bewustwording, voorlichting van dementie en evalueren die. Trainingsbijeenkomsten voor ketenpartners.

Een dementievriendelijke samenleving.

1d

We verbeteren de samenwerking tussen GGZ, wijkteam, woningbouwverenigingen en inwoners op het gebied van overlast door verward gedrag in de wijken.

Iedereen moet gelukkig en veilig Binnen begroting. kunnen wonen in Albrandswaard.

1e

Stimuleren dat Stichting Welzijn Eind 2025 Albrandswaard en de wijkteams een communicatieplan opstellen om het loket Vraagwijzer van de Stichting Welzijn Albrandswaard en de functie daarvan te optimaliseren.

2025

De vindbaarheid van hulp, ondersteuning en zorg vergroten.

- 40 -

Binnen begroting.

Wat mag het kosten? Programma Sociaal Domein

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

7.1 Maatschappelijke Ondersteuning

5.691.832

5.615.700

6.163.700

5.942.400

5.948.900

5.948.900

7.2 - Kwetsbare Groepen

1.575.840

1.667.500

829.000

829.000

829.000

829.000

7.3 - Participatie

9.364.898

8.008.200

7.653.800

7.637.100

7.648.400

7.648.400

7.4 - Jeugdzorg

6.980.665

7.957.000

8.288.700

8.293.300

8.297.300

8.297.300

858.017

1.469.100

1.406.800

1.404.300

1.403.500

1.402.800

Lasten

7.5 - Zorg & Welzijn 7.6 - Wijkteams

2.159.971

1.928.800

2.058.400

1.973.200

1.973.900

1.973.900

Totaal Lasten

26.631.224

26.646.300

26.400.400

26.079.300

26.101.000

26.100.300

7.1 Maatschappelijke Ondersteuning

4.365.342

148.000

151.400

151.400

151.400

151.400

7.2 - Kwetsbare Groepen

220.971

2.582.700

0

0

0

0

7.3 - Participatie

5.394.849

4.445.000

4.445.000

4.445.000

4.445.000

4.445.000

7.4 - Jeugdzorg

115.802

0

0

0

0

0

7.5 - Zorg & Welzijn

461.276

199.700

205.800

205.800

205.800

205.800

Baten

7.6 - Wijkteams

60.219

14.000

14.100

14.100

14.100

14.100

Totaal Baten

10.618.458

7.389.400

4.816.300

4.816.300

4.816.300

4.816.300

Saldo baten en lasten

-16.012.766

-19.256.900

-21.584.100

-21.263.000

-21.284.700

-21.284.000

Onttrekkingen

1.271.864

142.100

35.000

35.000

35.000

35.000

Stortingen

1.229.764

44.000

44.000

44.000

44.000

44.000

Mutaties reserves Totaal programma 7

42.100

98.100

-9.000

-9.000

-9.000

-9.000

-15.970.666

-19.158.800

-21.593.100

-21.272.000

-21.293.700

-21.293.000

Verklaring van verschillen Verschillen programma 7 ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 7.1 - Maatschappelijke Ondersteuning

5.615.700

6.163.700

548.000

7.2 - Kwetsbare Groepen

1.667.500

829.000

-838.500

7.3 - Participatie

8.008.200

7.653.800

-354.400

7.4 - Jeugdzorg

7.957.000

8.288.700

331.700

7.5 - Zorg & Welzijn

1.469.100

1.406.800

-62.300

7.6 - Wijkteams

1.928.800

2.058.400

129.600

Totaal Lasten

26.646.300

26.400.400

-245.900

Baten 7.1 - Maatschappelijke Ondersteuning

148.000

151.400

3.400

7.2 - Kwetsbare Groepen

2.582.700

0

-2.582.700

7.3 - Participatie

4.445.000

4.445.000

0

199.700

205.800

6.100

7.5 - Zorg & Welzijn 7.6 - Wijkteams

14.000

14.100

100

Totaal Baten

7.389.400

4.816.300

-2.573.100

-19.256.900

-21.584.100

-2.327.200

Saldo baten en lasten

- 41 -

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Personeelslasten Als gevolg van het inrichten van onze eigen personeelsbegroting, hebben we in het Sociaal Domein vanaf 1-1-2025 de volgende teams: - Beleid & Advies Sociaal; - Wijkteam; - Poort, inkomen en participatie, en - Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Inclusief de bijbehorende teammanager gaat het om 47,40 fte. Voor deze teams hebben we € 4.487.200 voor begroot in 2025. De lasten worden middels een procentuele verdeelsleutel over de programma's verdeeld. Lasten 7.1 In 2025 wordt er ongeveer € 235.000 meer aan kosten verwacht voor de uitvoering van de WMO, en € 291.000 voor de uitvoering van de GRJR. Daarnaast wordt er, vanwege het opnieuw veranderen van de taakvelden in het Sociaal Domein, in 2025 voor ca. € 43k meer doorverdeeld aan dit subprogramma t.o.v. 2024. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 7.2 In 2024 hebben we ongeveer € 800.000 besteedt aan de opvang van vluchtelingen binnen de gemeente, wat geheel vergoed werd door het Rijk. Deze kosten zijn niet begroot in 2025. Daarnaast is er € 64.000 minder begroot voor de subsidies voor het Oudenwerk. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 7.3 In 2025 wordt er ca.

€ 233.000 minder doorbelast naar dit subprogramma voor de bijdrage van de DBP en de eigen personeelsbegroting. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 7.4 De kosten voor de GRJR nemen met ca. € 187.000 toe in dit subprogramma. Ook voor het CJG nemen de kosten toe t.o.v. 2024, namelijk met ca. € 60.000. Deze verhogingen hangen sterk samen met de indexeringen die over de tarieven zijn doorgevoerd, alsmede door de oplopende zorgvraag. Met deze verhogingen blijven we de begrotingen van deze aanbieders volgen. Daarnaast is de doorbelasting van de bijdrage van de DBP en de eigen personeelsbegroting met ca. € 110.000 toegenomen t.o.v. 2024. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 7.5 De verlaging wordt met name verklaard door de lagere doorbelasting van de bijdrage van de DBP en de eigen personeelsbegroting van ongeveer € 108.000. Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. 7.6 De toename komt met name door de nieuwe doorverdeling van de DBP en eigen personeelsbegroting naar dit subprogramma (ca. € 152.000). Het restant wordt verklaard door individueel kleinere mutaties van < € 50.000. Baten 7.1 Alle mutaties zijn < € 50.000. 7.2 In 2024 hebben we een vergoeding (specifieke uitkering) van het Rijk gekregen voor de opvang van vluchtelingen, verdeeld over twee locaties.

Voor 2025 is deze vergoeding nog niet begroot. 7.3 Geen mutaties. 7.4 Geen mutaties. 7.5 Alle mutaties zijn < € 50.000. 7.6 Alle mutaties zijn < € 50.000.

- 42 -

Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

AW

NL*

1 Banen (bron: CBS/LISA)

Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. Betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.

596,5 836,6

Cijfers over 2023

2 Jongeren met een delict Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de voor de rechter (bron: CBS) rechter is verschenen.

1%

1%

2022

3 Kinderen in uitkeringsgezinnen (bron: CBS)

Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.

3%

6%

2022

4 Netto arbeidsparticipatie (bron: CBS)

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

76,4% 73,1%

2023

5 Jeugdwerkloosheid (bron: CBS)

Percentage personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.

6 Personen met een bijdtandsuitkering (bron: CBS)

Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015), exclusief uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling en dak- en thuislozen. Betreft het aantal personen per 10.000 inwoners.

1%

1%

2022

236,2 344,8

2023

7 Aantal reintegratievoorzieningen (bron: CBS)

Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd 106,3 191,5 van 15-64 jaar.

2023

8 Jongeren met jeugdhulp (bron: CBS)

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014).

10,1% 13,5%

2023

9 Jongeren met jeugdbescherming (bron: CBS)

Betreft percentage jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt.

0,5% 1,1%

2023

10 Jongeren met jeugdreclassering (bron: CBS)

Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar).

0,2% 0,3%

2023

11 Wmo-cliënten met een maatwerkarr. (bron: CBS)

Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.

550

2023

700

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

Kerngegevens Sociale structuur

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Aantal inwoners

26.428

26.377

26.664

Aantal inwoners tot 20 jaar

6.168

6.185

6.174

Aantal inwoners 65 jaar en ouder

5.031

4.943

5.134

- 43 -

Niet in voorgaande programma's verantwoorde baten en lasten Inleiding Met ingang van het begrotingsjaar 2017 is het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (het BBV) gewijzigd. Een van de wijziging betreft het verantwoorden van algemene baten en lasten in de begroting en jaarrekening. Baten en lasten die direct verbandhouden met activiteiten die gericht zijn op de externe klant, worden verantwoord in de programma’s. Dus alleen de baten en lasten die betrekking hebben op het primaire proces worden in de programma’s opgenomen. Baten en lasten die hier niet onder vallen, worden buiten de programma’s gehouden. Het gaat hierbij om overheadkosten, algemene dekkingsmiddelen, Vennootschapsbelasting en onvoorzien. Zo komt er meer inzicht in de omvang van de baten en lasten van het primaire proces in het algemeen en de overhead in het bijzonder.

1. Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen relatie hebben met een bepaalde activiteit. Onder de algemene dekkingsmiddelen vallen de taakvelden 0.5 Treasury, 0.61 OZB woningen, 0.62 OZB niet-woningen, 0.64 Belasting overig en 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds. Wat mag het kosten? Algemene Realisatie 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 dekkingsmiddelen na wijziging Lasten

3.571.695

216.800

522.800

1.008.500

1.439.000

1.712.200

Baten

48.091.117

49.144.400

50.827.400

50.801.300

52.743.800

54.704.800

Totaal baten en lasten

44.519.422

48.927.600

50.304.600

49.792.800

51.304.800

52.992.600

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

44.519.422

48.927.600

50.304.600

49.792.800

51.304.800

52.992.600

Verklaring van verschillen Verschillen algemene dekkingsmiddelen ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten

216.800

522.800

306.000

Baten

49.144.400

50.827.400

1.683.000

Saldo baten en lasten

48.927.600

50.304.600

1.377.000

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Lasten 9.1 In de begroting van 2024 is materieel, wat over is gekomen vanuit de BAR-organisatie, ingeboekt. Naar nu blijkt kan een deel van het opgenomen bedrag weer vrijvallen, omdat de opgenomen lasten te hoog zijn gebleken. Dit heeft een positief effect van ongeveer € 27.000. Daarnaast wordt er minder rente toegerekend aan het programma, waardoor de lasten toenemen met ca. € 205.000. Verder worden er hogere uitgaven aan rente voor langlopende

- 44 -

leningen verwacht; deze lasten nemen met ongeveer € 90.000 toe t.o.v. 2024. Het restant wordt verklaard door mutaties < € 50.000. Baten 9.1 De toename in de baten komt onder meer door hogere te verwachten dividendinkomsten (+ € 60.000). Daarnaast wordt de te ontvangen rente op het schatkistbankieren positief bijgesteld, met € 100.000, vanwege de gestegen rente op het schatkistbankieren. Verder ontvangen we meer geld vanuit het Rijk via het Gemeentefonds (+ € 1,3 mio) en nemen ook de OZB-inkomsten toe (+ € 320.000). De interne doorverdeling van personeelslasten leidt tot een nadeel van ca. € 130.000. Uitsplitsing lokale heffingen Lokale heffingen

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

338.590

297.400

346.200

340.400

345.300

350.300

Baten

7.885.183

7.954.800

8.280.100

8.654.600

8.964.200

9.298.300

Saldo lokale heffingen

7.546.593

7.657.400

7.933.900

8.314.200

8.618.900

8.948.000

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten

39.764.837

41.005.000

42.334.900

41.842.500

43.500.400

45.123.700

Saldo algemene uitkering

39.764.837

41.005.000

42.334.900

41.842.500

43.500.400

45.123.700

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Uitsplitsing algemene uitkering Algemene uitkering

Uitsplitsing dividend Dividend

Realisatie 2023

Lasten

7.597

12.200

8.400

8.400

8.400

8.400

Baten

173.738

175.500

235.500

325.500

300.500

300.500

Saldo dividend

166.141

163.300

227.100

317.100

292.100

292.100

Saldo financieringsfunctie Het saldo van de betaalde rente en de ontvangen rente wordt door middel van het renteomslagpercentage via de kapitaallasten doorberekend aan de taakvelden. Deze doorberekening is gebaseerd op de boekwaarde van de vaste activa per 1 januari x het renteomslagpercentage. Het percentage wordt berekend bij het opstellen van de begroting, waarbij uitgegaan wordt van de geraamde boekwaarde van de vaste activa en de geraamde rente. Het saldo van de financieringsfunctie betreft het verschil tussen rentelasten van de geldleningen OG (verminderd met de eventueel ontvangen rente) en de doorbelaste rentelasten naar de taakvelden. Uitsplitsing saldo financieringsfunctie Financieringsfunctie

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

-75.800

222.600

714.100

1.139.700

1.407.900

Lasten

245.607

Baten

267.360

9.100

109.100

109.100

109.100

109.100

Saldo financieringsfunctie

21.752

84.900

-113.500

-605.000

-1.030.600

-1.298.800

- 45 -

Ontwikkeling Algemene uitkering De verantwoorde algemene uitkering uit het Gemeentefonds is gebaseerd op de ten tijde van het opstellen van de begroting bekende informatie (meicirculaire 2024). De ontwikkeling van de algemene uitkering voor de jaren 2025 - 2028 ziet er als volgt uit: Ontwikkeling Algemene uitkering

2025

2026

2027

2028

Meicirculaire 2024

-557.100

268.500

159.400

202.700

Vrijval stelpost jeugd Totaal correcties Algemene uitkering

0 -557.100

0 268.500

0 159.400

0 202.700

AW

Cijfers over

+/+ is positief -/- is negatief

Beleidsindicatoren Nr. Indicator

Beschrijving indicator

1 Gemiddelde WOZ-waarde (bron: CBS)

De gemiddelde WOZ waarde van woningen in duizenden euro's.

2 Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (bron: COELO)

Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

geen 1.030 data

2024

3 Gemeentelijke woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden (bron: COELO) meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten

geen 1.236 data

2024

Waar staat je gemeente d.d. 19 juli 2024 * Klasse matig stedelijk

- 46 -

431

NL* 368

2023

2. Overhead Inleiding Overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (BBV artikel 1 lid 2). In de notitie Overhead van de commissie BBV is aangegeven welke baten en lasten verantwoord worden onder overheadkosten. In het kort komt het erop neer dat de volgende uitgangspunten gehanteerd kunnen worden: - Directe kosten worden zoveel mogelijk direct toerekenen aan de desbetreffende taakvelden en programma’s; - Ondersteunende taken zijn niet direct dienstbaar aan de externe klant of het externe product en behoren daarom tot de overhead; - Sturende taken vervult door hiërarchische leidinggevende behoren tot de overhead, en - De positionering van een functie binnen de organisatie heeft geen invloed op de beoordeling of er sprake is van overhead. De baten en lasten voor overhead zijn verantwoord op het taakveld 0.4 Overhead. Wat mag het kosten? Overhead

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

9.2 - Overhead

9.037.706

10.901.800

Totaal Lasten

9.037.706

10.901.800

9.2 - Overhead

71.400

Totaal Baten

71.400

Totaal baten en lasten Saldo overhead

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

11.028.500

11.020.400

11.018.600

11.018.500

11.028.500

11.020.400

11.018.600

11.018.500

32.900

394.100

390.500

390.500

383.300

32.900

394.100

390.500

390.500

383.300

-8.966.306

-10.868.900

-10.634.400

-10.629.900

-10.628.100

-10.635.200

-8.966.306

-10.868.900

-10.634.400

-10.629.900

-10.628.100

-10.635.200

Lasten

Baten

Verklaring van verschillen Verschillen overhead ten opzichte van gewijzigde begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Verschil 1e tr 2024 Begroting 2025

Lasten 9.2 - Overhead

10.901.800

11.028.500

126.700

Totaal Lasten

10.901.800

11.028.500

126.700

9.2 - Overhead

32.900

394.100

361.200

Totaal Baten

32.900

394.100

361.200

-10.868.900

-10.634.400

234.500

Baten

Saldo baten en lasten

Verschilverklaring Hieronder zullen individuele verschillen groter dan € 50.000 nader worden toegelicht. Lasten 9.2 De hogere lasten komen voornamelijk vanwege de hogere doorbelasting van de personele lasten naar het taakveld Overhead toe. In 2025 komen alle medewerkers die in 2024 nog in de SWO met Ridderkerk zaten, over naar Albrandswaard. Met deze overgang verandert ook de feitelijk werkgever, van de gemeente Ridderkerk naar de gemeente Albrandswaard. Deze ontwikkeling leidt tot een hogere doorbelasting naar het

- 47 -

subprogramma Overhead, van ongeveer € 1 mio. Hier staat tegenover dat de doorbelasting vanuit de SWO komt te vervallen (-/- € 650.400). Ook de lasten voor bestuursondersteuning nemen af, met ca. € 77.000, vanwege personele mutaties. Het restant wordt verklaard door mutaties < € 50.000. Baten 9.2 De hogere baten komen door het opnemen van een stelpost voor de interne doorbelasting van gewerkte uren naar projecten (+ € 132.000), en door de interne doorbelasting van personeelslasten vanuit het taakveld Overhead (+ € 228.700).

- 48 -

3. Vennootschapsbelasting (Vpb) Inleiding Door de inwerkingtreding van de Wet modernisering Vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen zijn gemeenten met ingang van 1 januari 2016 Vpb-plichtig over hun (winstgevende) ondernemersactiviteiten. Doel van deze wet is het scheppen van een gelijk speelveld tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Omdat de Belastingdienst de gemeente in zijn geheel aanslaat voor de Vpb-heffing en deze heffing niet per overheidsonderneming uitsplitst is, wordt de eventueel af te dragen Vpbheffing van alle ondernemingsactiviteiten opgenomen als één bedrag in het programmaplan en het overzicht van baten en lasten. Het is niet nodig om per programma waarin ondernemingsactiviteiten zijn opgenomen een naar rato-deelbedrag Vpb-heffing te ramen. De Vpb is verantwoord onder het taakveld 0.9. Wat mag het kosten? Vennootschapsbelasting

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

407.324

7.800

7.100

6.900

6.900

6.900

Totaal baten en lasten

-407.324

-7.800

-7.100

-6.900

-6.900

-6.900

Totaal saldo vennootschapsbelasting

-407.324

-7.800

-7.100

-6.900

-6.900

-6.900

Verschilverklaring Er zijn geen individuele verschillen groter dan € 50.000.

- 49 -

4. Onvoorzien Inleiding In de begroting is een bedrag opgenomen voor onvoorziene lasten. Er is sprake van onvoorziene lasten wanneer deze onvoorzienbaar, onontkoombaar en onvermijdbaar zijn. Deze post is niet bedoeld om overschrijdingen op bestaande budgetten te dekken. Wat mag het kosten? Onvoorzien

Realisatie 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

0

75.000

75.000

75.000

75.000

75.000

Totaal baten en lasten

0

-75.000

-75.000

-75.000

-75.000

-75.000

Saldo onvoorzien

0

-75.000

-75.000

-75.000

-75.000

-75.000

Verschilverklaring Er zijn geen individuele verschillen groter dan € 50.000.

- 50 -

3. PARAGRAFEN

- 51 -

Paragraaf 1 - Lokale heffingen In deze paragraaf treft u informatie aan over de gemeentelijke belastingen en gebonden heffingen. Aan de orde komt het gemeentelijke beleid een overzicht van de tarieven, een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid, en de lokale lastendruk in vergelijking met omliggende gemeenten. Algemene uitgangspunten lokale heffingen De uitwerking van de begroting 2025 vloeit voort uit de Voorjaarsnota 2025. Ten aanzien van de gemeentelijke belastingen en heffingen geldt een indexering van de (belasting)tarieven en heffingen met een percentage van 3% en/of maximaal kostendekkende tarieven. Woonlasten en tarieven belastingen en heffingen De gemeentelijke woonlasten worden bepaald door de uitgaven van burgers aan Onroerende zaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De OZB is een gemeentelijke belasting waarbij de opbrengsten in de algemene dekkingsmiddelen terecht komen en dus vrij besteedbaar zijn. Daarnaast zijn er gebonden heffingen die volledig bestemd zijn voor de uitvoering van gemeentelijke taken. De gebonden heffingen (afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges en retributies) mogen wettelijk maximaal 100% kostendekkend zijn (lager mag ook). Dit is inclusief de toe te rekenen compensabele BTW, mutaties in voorzieningen en toe te rekenen kosten voor overhead.

Albrandswaard kiest voor tarieven die 100% van de kosten dekken, uitgezonderd de tarieven voor lijkbezorgingsrechten. Algemene (beleids)ontwikkelingen Benchmark woonlasten Een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten maakt de onderlinge verschillen van de woonlasten tussen Albrandswaard en omliggende gemeenten inzichtelijk. Deze vergelijking is in deze paragraaf opgenomen. Het overzicht vergelijkt de tarieven van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing per gemeente en het cumulatieve bedrag van de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing als zijnde de woonlasten per gemeente. Kostenonderbouwing tarieven In deze paragraaf zijn kostenonderbouwingen voor de berekening van de gebonden heffingen opgenomen. Deze geven inzicht in hoe de geraamde baten c.q. opbrengsten en de geraamde lasten met elkaar in verhouding staan. Het dekkingspercentage van het betreffende taakveld wordt hiermee weergegeven. Overzicht geraamde belastingen en heffingen Hierna treft u een totaal overzicht aan van in de begroting geraamde opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en de gebonden heffingen.

- 52 -

Gemeentelijke belastingen

Begroting 2024

2025

2026

2027

2028

7.954.800

8.280.100

8.654.600

8.964.200

9.298.300

Algemene dekkingsmiddelen Onroerende zaakbelastingen Gebonden heffingen

Begroting 2024

2025

2026

2027

2028

Afvalstoffenheffing

4.326.400

4.350.500

4.350.500

4.350.500

4.350.500

Rioolheffing

3.173.500

3.400.400

3.417.700

3.433.900

3.459.400

De geraamde opbrengsten zijn een gevolg van de tariefstelling en het aantal heffingseenheden. OZB tarieven 2025 Onroerende zaakbelastingen De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaak. Bij het bepalen van de opbrengst OZB voor de begrotingsjaren 2025 – 2028 wordt de opbrengstraming van 2024 gecorrigeerd met het stijgingspercentage van 3% exclusief areaaluitbreiding door nieuwbouw. OZB-tarieven 2025 Op basis van het voorgaande en door SVHW in juni/juli aangeleverde WOZwaardeontwikkeling zien de OZB-tarieven voor 2025 er als volgt uit: Onroerende zaakbelastingen

2025

2024

(als percentage van de WOZ-waarde) Eigenaren woningen

0,1006%

0,1023%

Eigenaren niet-woningen

0,3970%

0,3991%

Gebruikers niet-woningen

0,3270%

0,3325%

Afvalstoffenheffing tarieven 2025 Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven om de kosten te betalen die de gemeente Albrandswaard maakt voor het (laten) inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Voor de afvalstoffenheffing hanteren wij kostendekkende tarieven in combinatie met een planmatige inzet van de daarvoor gevormde voorzieningen. Onderbouwing kostendekkende tarieven De in de afvalstoffenheffing te dekken kosten zijn als volgt bepaald: Afvalstoffenheffing Omschrijving

2025

Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente

2.298.600

Lasten vanuit de gemeente, inclusief (omslag)rente

1.112.200

Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen

-226.000

Netto kosten van de activiteit

3.184.800

Vanuit andere activiteiten toe te rekenen kosten

373.200

Overhead, inclusief (omslag)rente

133.300

Compensabele BTW

664.800

Totale kosten

4.356.100

Opbrengst afvalstoffenheffing

4.350.500

Dekkingspercentage

100%

- 53 -

Op basis van kostendekkendheid zien de tarieven 2025 er ten opzichte van 2024 als volgt uit: Afvalstoffenheffing

2025

2024

Eenpersoonshuishouden (vast tarief)

257,04

261,00

Tweepersoonshuishouden (vast tarief)

334,08

339,00

Meerpersoonshuishouden (vast tarief)

353,04

357,96

Variabel tarief 60 liter

1,15

1,15

Variabel tarief 30 liter

0,57

0,57

Variabel tarief container 240 liter

4,60

4,60

Rioolheffing tarieven 2025 Rioolheffing Het uitgangspunt van de rioolheffing is om gemeenten in staat te stellen de kosten te betalen die samenhangen met de gemeentelijke watertaken. Het Programma Stedelijk Water (PSW) 2021-2025 geldt als basis bij de berekening van de tarieven voor de rioolheffing. De in de rioolheffing te dekken kosten zijn als volgt bepaald: Rioolheffing Omschrijving

2025

Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente

1.679.834

Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen

-39.600

Voorziening beklemde middelen

1.093.000

Netto kosten van de activiteit

2.733.234

Vanuit andere activiteiten toe te rekenen kosten

345.600

Overhead, inclusief (omslag)rente

313.800

Compensabele BTW

511.200

Totale kosten

3.903.834

Opbrengst rioolheffing

3.400.400

Dekkingspercentage

87%

Op basis van kostendekkendheid zien de tarieven 2025 er ten opzichte van 2024 als volgt uit: Rioolheffing

2025

2024

Eenpersoonshuishouden

220,50

227,04

Meerpersoonshuishouden

294,00

302,76

Lijkbezorging tarieven 2025 Lijkbezorging Voor het verlenen van diensten door en/of het gebruik van de faciliteiten van de begraafplaatsen in Rhoon en Poortugaal worden rechten geheven voor onder andere begraven, onderhoudsrechten en andere lijkbezorgingsrechten.

- 54 -

De in de lijkbezorgingsrechten te dekken kosten zijn als volgt bepaald: Lijkbezorgingsrechten Omschrijving

2025

Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente

204.900

Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen

274.300

Netto kosten van de activiteit

479.200

Overhead, inclusief omslagrente Totale kosten

178.200 657.400

Opbrengst lijkbezorgingsrechten

214.400

Dekkingspercentage

33%

Op basis van kostendekkendheid zien de tarieven 2025 er ten opzichte van 2024 als volgt uit: Lijkbezorging

2024

2025

Particulier graf in Poortugaal (1 diep) voor een periode van 20 jaar

1.815

1.815

Particulier dubbel graf in Poortugaal (1 diep) voor een periode van 20 jaar

3.620

3.620

Particulier graf in Rhoon (2 diep) voor een periode van 20 jaar

2.970

2.970

Begraafkosten (personen vanaf 18 jaar)

1.405

1.405

925

925

Afkoop van verplichte onderhoudskosten 1 diep (20 jaar)

Leges De algemene verhoging als gevolg van prijsindexering van de overige gemeentelijke heffingen bedraagt in beginsel 3% met dien verstande dat de opbrengst maximaal kostendekkend mogen zijn. Leges Voor producten en diensten die de gemeente aan burgers, bedrijven en anderen verleent, worden leges in rekening gebracht. De belangrijkste hiervan zijn de leges voor burgerzaken (paspoort, rijbewijs, huwelijksvoltrekking, enz.), aanvraag APV-vergunningen en omgevingsvergunningen. Bij de bepaling van de hoogte van de legestarieven wordt gekeken naar de kostendekkendheid. De leges worden geheven voor verstrekte diensten en producten. Een aantal tarieven van leges zijn wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor paspoorten, aanwezigheidsvergunning speelautomaten of bijvoorbeeld een uittreksel Burgerlijke stand. Voor het overige geldt ook hier dat de tarieven van leges maximaal kostendekkend mogen zijn. Volgens de gemeentewet mag de legesverordening als geheel bezien maximaal kostendekkend zijn. Het is mogelijk om kruissubsidiëring toe te passen. Daarmee wordt verstaan: het hoger stellen van tarieven van leges voor sommige diensten om daarmee de tarieven voor andere diensten laag te kunnen houden. De kosten en opbrengsten van de leges zijn te vinden op de volgende bladzijde.

- 55 -

Leges Hoofdstuk/Paragraaf

Kosten taakveld

Overhead BTW

Lasten

Baten

Dekking

1. Algemene dienstverlening Paragraaf 1.1 - Burgerlijke stand

49.616

23.778

73.394

45.106

61%

Paragraaf 1.2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart

353.482

115.477

468.959

442.005

94%

Paragraaf 1.3 - Rijbewijzen

68.174

36.247

104.421

105.426

101%

Paragraaf 1.4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens

4.899

431

5.330

4.062

76%

7.801

2.584

10.385

9.635

93%

Paragraaf 1.9 - Bijzondere wetten

20.068

19.057

39.125

41.974

107%

Paragraaf 1.10 - Diversen Totaal Algemene Dienstverlening

504.000

197.600

701.600

648.200

92%

Paragraaf 1.5 - Bestuursstukken Paragraaf 1.6 - Vastgoedinformatie Paragraaf 1.7 - Overige publiekszaken Paragraaf 1.8 - Gemeentearchief

Hoofdstuk/Paragraaf

Kosten taakveld

-

Overhead BTW

Lasten

Baten

Dekking

2. Dienstverlening in het kader van de Omgevingswet 2.3. Omgevingsvergunning

551.100

523.600

5.500 1.080.200

448.200

41%

Totaal Algemene Dienstverlening i.h.k.v. Omgevingswet

551.100

523.600

5.500 1.080.200

448.200

41%

Hoofdstuk/Paragraaf

Kosten taakveld

Overhead BTW

Lasten

Baten

Dekking

3. Diensten waarop de Europese dienstenrichtlijn van toepassing is Paragraaf 3.1 - Horeca

4.822

Paragraaf 3.2 - Gereserveerd

3.072

2.592

7.414

2.732

37%

3.072

0%

Paragraaf 3.3 - Winkeltijdenwet Paragraaf 3.4 - Organiseren evenement of markt

3.786

678

Paragraaf 3.7 - In dit hoofdstuk niet benoemd besluit

1.935

1.166

Totaal Dienstverlening Europese Richtlijn

13.600

4.400

1.068.700

725.600

4.464

470

11%

Paragraaf 3.5 - Standplaatsen Paragraaf 3.6 - Huisvestingswet 2014

KOSTENDEKKING LEGES TOTALE TARIEVENTABEL

3.101

2.405

78%

18.100

5.600

31%

5.500 1.799.900

1.102.000

61%

-

Gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid Indien de belastingplichtige niet, of slechts met veel moeite, de aanslag kan betalen, kan deze onder wettelijk vastgestelde voorwaarden in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. De kwijtscheldingen lopen via het SVHW. De kwijtscheldingen hebben betrekking op de afvalstoffenheffing en rioolheffing. De kosten van verleende kwijtscheldingen worden doorberekend in de tarieven van de betreffende heffingssoorten. In de begroting 2025 zijn de volgende bedragen voor kwijtschelding opgenomen: Kwijtschelding

2024

2025

2026

2027

2028

Afvalstoffenheffing

98.600

98.600

98.600

98.600

98.600

Rioolheffing Totaal

100.000 198.600

100.000

100.000 198.600

100.000 198.600

100.000 198.600

198.600

- 56 -

Overzicht belastingdruk Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. De woonlasten vormen het grootste deel van de opbrengst uit de gemeentelijke heffingen en daarmee grotendeels de lokale lastendruk. Hierna worden de woonlasten inzichtelijk gemaakt. Omschrijving

2023

2024

2025

+ = stijging en - = daling van lasten

Afwijking Absoluut

In %

A: Eénpersoonshuishouden met een huurwoning Rioolgebruik

€ 220,50

€ 220,50

€ 227,04

€ 6,54 3%

Afval**

€ 243,00

€ 257,04

€ 261,00

€ 3,96 2%

Totaal

€ 463,50

€ 477,54

€ 488,04

€ 10,50 2%

Rioolgebruik

€ 294,00

€ 294,00

€ 302,76

8,76 3%

Afval (tweepersoons)**

€ 315,00

€ 334,08

€ 339,00

€ 4,92 2%

Totaal

€ 609,00

€ 628,08

€ 641,76

€ 13,68 2%

Rioolgebruik

€ 294,00

€ 294,00

€ 302,76

€ 8,76 3%

Afval (meerpersoons)**

€ 333,00

€ 353,04

€ 357,96

€ 4,92 1%

Totaal

€ 627,00

€ 647,04

€ 660,72

€ 13,68 2% € 6,54 3%

B1: Tweepersoonshuishouding met een huurwoning

B2: Meerpersoonshuishouding met een huurwoning

C: Eénpersoonshuishouding met een koopwoning met een WOZ-waarde van € 520.100* Rioolgebruik

€ 220,50

€ 220,50

€ 227,04

Afval**

€ 243,00

€ 257,04

€ 261,00

€ 3,96 2%

OZB-eigendom

€ 512,77

€ 516,08

€ 532,06

€ 15,98 3%

Totaal

€ 976,27

€ 993,62

€ 1.020,10

€ 26,48 3% € 8,76 3%

D1: Tweepersoonshuishouding met een koopwoning met een WOZ-waarde van € 520.100* Rioolgebruik

€ 294,00

€ 294,00

€ 302,76

Afval (tweepersoons)**

€ 315,00

€ 334,08

€ 339,00

€ 4,92 2%

OZB-eigendom

€ 512,77

€ 516,08

€ 532,06

€ 15,98 3%

€ 1.121,77

€ 1.144,16

€ 1.173,82

€ 29,66 3% € 8,76 3%

Totaal

D2: Meerpersoonshuishouding met een koopwoning met een WOZ-waarde van € 520.100* Rioolgebruik

€ 294,00

€ 294,00

€ 302,76

Afval (meerpersoons)**

€ 333,00

€ 353,04

€ 357,96

€ 4,92 1%

OZB-eigendom

€ 512,77

€ 516,08

€ 532,06

€ 15,98 3%

€ 1.139,77

€ 1.163,12

€ 1.192,78

€ 29,66 3%

Totaal *OZB-grondslag voor 2023 en 2024 is de gemiddelde WOZ-waarde uit Coelo. OZB 2025 uitgaande van 1,4% stijging WOZ en concept tarief 2025. ** Bovenop dit tarief komt het variabel tarief per aanbieding/lediging per zak (60 ltr of 30 ltr)) á € 1,15 resp. € 0,57 of per container á € 4,60.

Albrandswaard ten opzichte van buurgemeenten De woonlasten van de omliggende gemeenten voor het belastingjaar 2025 zijn nog niet beschikbaar. Om de woonlasten te kunnen vergelijken wordt gebruik gemaakt van de woonlasten van deze gemeenten in 2024. Deze vergelijking maakt de onderlinge verschillen van de woonlasten tussen Albrandswaard en omliggende gemeenten inzichtelijk. Er is hierbij uitgegaan van de woonlasten van een gezin met een koopwoning.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.albrandswaard.nl/api/v1/meetings/3667/documents/32919