38. 2025-060017 Raadsvoorstel Beleid bestaanszekerheid en schuldhulpverlening.pdf

Het Msnp-traject vangt aan nadat de stabilisatiefase is afgerond. Dat wil zeggen nadat inzicht en overzicht is verkregen over de financiële situatie van de inwoner. Met het inzicht en overzicht wordt duidelijk welke financiële ruimte, oftewel afloscapaciteit, de inwoner heeft om toch een gedeelte van zijn schulden af te lossen. Op basis hiervan doet de Kredietbank Nederland aan de schuldeisers een betalingsvoorstel met finale kwijting, inclusief bijbehorend begeleidingstraject zoals de elementen van de Basisdienstverlening voorschrijven. Als de schuldeisers akkoord zijn met het voorstel, start het Msnp-traject waarin de inwoner gedurende 18 maanden, conform het betalingsvoorstel, zijn betalingsverplichting nakomt. Na de 18 maanden wordt de restantschuld kwijtgescholden en kan de inwoner met een schone lei beginnen. De grootte van de schuldenproblematiek & het bereik Volgens cijfers van CBS kampen 700.000 huishoudens met geregistreerde problematische schulden. Voor de gemeente Albrandswaard gaat het om circa 780 huishoudens. Hiermee zijn niet alle huishoudens met financiële zorgen in beeld, omdat de cijfers beperkt zijn tot geregistreerde schulden die bekend zijn bij overheidsinstanties zoals de Belastingdienst en CJIB. Het daadwerkelijk aantal inwoners met financiële zorgen, al dan niet problematisch, is hoogstwaarschijnlijk groter.

In onze gemeente meldden zich in 2024 106 inwoners bij schuldhulpverlening. Dit is exclusief de mensen die wij proactief via vroegsignalering benaderen. Hoewel het aantal aanmelders in vergelijking met voorgaande jaren is toegenomen, is er op basis van CBS cijfers een groot potentieel aan inwoners die wij (nog) niet bereiken. Het (tijdig) bereiken van meer inwoners met financiele zorgen is één van de speerpunten in dit nieuwe beleid.

2.2. Het nieuwe beleid: de visie, beleidsdoelen, beleidskeuzes en speerpunten De afgelopen jaren is er ontzettend veel gebeurd wat gevolgen heeft (gehad) voor schuldhulpverlening die gemeenten moeten bieden. Deze ontwikkelingen zijn in paragraaf 1.2 uitgebreid toegelicht. Deze ontwikkelingen, aangevuld met de couleur locale in Albrandswaard zijn

aanleiding om het bestaande beleid te actualiseren. In deze paragraaf komen de visie, de beleidskeuzes en de doelen aanbod.

De visie We vinden het belangrijk dat inwoners uit onze gemeente volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. Tegelijkertijd weten we uit diverse onderzoeken dat schuldenproblematiek een belemmering kan zijn voor mensen om te participeren. Schuldenproblematiek kan namelijk voor flinke stress zorgen. Het aanpakken van schulden is daarnaast niet alleen goed voor het individu, maar ook voor de maatschappij als geheel omdat hiermee grotere kosten bespaard kunnen worden. We zetten daarom, conform de elementen van de basisdienstverlening, stevig in op een goede toegankelijke schuldhulpverlening voor onze inwoners met een hulpvraag, waarbij het voorkomen en vroegtijdig signaleren van schulden nog meer prioriteit krijgt. Daarnaast zetten we in op een integrale aanpak omdat schuldenproblematiek vaak gepaard gaat met problematiek op andere terreinen.

De beleidsdoelen Met dit beleidsplan versterken we de komende jaren onze schuldhulpverlening. De landelijke afspraken over het toewerken naar een basisdienstverlening in de schuldhulpverlening en de Routekaart financiële zorgen van de VNG bieden hiervoor de handvatten. We stellen de volgende beleidsdoelen voor:  We bereiken meer inwoners met financiële zorgen/problematische schulden, enerzijds via het toegankelijker maken van onze schuldhulpverlening en anderzijds via het inzetten van een proactieve schuldhulpverlening.  We voorkomen via preventie en vroegsignalering verdere escalatie van beginnende betalingsachterstanden.  We maken schulden bespreekbaar door het inzetten van een doorlopend communicatiecampagne en schuldenoffensief gericht op het doorbreken van het taboe en schaamte. Deze beleidsdoelen gaan gepaard met onderstaande beleidskeuzes en speerpunten, met waar van toepassing, een vertaling naar concrete activiteiten.

De beleidskeuzes Beleidskeuze 1: We continueren de komende jaren de huidige constructie waarbij we fase 1 van schuldhulpverlening zelf uitvoeren en fase 2 uitbesteden aan een externe aanbieder.

De Wgs is, zoals toegelicht in paragraaf 1.2, een kaderwet die gemeente verplicht schuldhulpverlening aan te bieden door deze zelf uit te voeren of aan een extern partij uit te besteden. Wij voeren nog steeds een deel van de schuldhulpverlening zelf uit en een deel besteden we uit aan Kredietbank Nederland. De onderdelen die wij uitvoeren zijn preventie, vroegsignalering en de eerste fase van de schuldhulpverlening. De eerste fase betreft de aanmeldingen, de intakegesprekken en het bieden van lichte ondersteuning aan inwoners met eenvoudige schulden.

Inwoners met problematische schulden die een meer intensief traject behoeven dragen we over aan Kredietbank Nederland, de externe schuldhulpaanbieder die namens gemeenten Albrandswaard, Ridderkerk en Barendrecht de uitvoering verricht. Hieronder beargumenteren we het behoud van deze gedeeltelijke uitbesteding. 1. We bezitten als gemeente Albrandswaard (nog) niet de kennis en expertise om de gehele schuldhulpverlening zelf uit te voeren. Daarnaast zou een algehele uitvoering van schuldhulpverlening betekenen dat we deskundig personeel moeten aantrekken wat in deze tijden van schaarste niet opportuun is. Naast personeelsschaarste brengt het extra (personeels)kosten met zich mee en andere bijkomende investeringen zoals o.a. de aanschaf en/of aanpassing van administratie- en registratiesystemen en de benodigde certificering via de branchevereniging NVVK. 2. Kredietbank Nederland is als gerenommeerde en gecertificeerde organisatie in de schuldhulpverlening goed aangehaakt op de landelijke ontwikkelingen en beter in staat om daarop te anticiperen. Als gemeente Albrandswaard zijn we daarbij gebaat. Voorbeelden van ontwikkelingen zijn: het meer inzetten van saneringskredieten in plaats van schuldbemiddelingen, aansluiten op landelijke innovaties zoals het Collectief schuldenregelen en het digitale Schuldenknooppunt. 3.

Kredietbank Nederland biedt, aanvullend op de Msnp-trajecten, ook budgetbeheer en verstrekt saneringskredieten. Dit zijn producten die wij niet in huis hebben terwijl deze nodig zijn in het ondersteunen van inwoners naar een schuldenvrije toekomst. 4. We zijn als gemeente gehouden aan de lopende overeenkomst, zoals we die in samenwerking met de gemeenten Ridderkerk en Barendrecht hebben gesloten met Kredietbank Nederland. 5. Kredietbank Nederland is als grote aanbieder, met rekening houdend met de genoemde punten 1, 2, 3 en 4, beter in staat om de continuïteit te waarborgen, ook met het oog op de voortdurend veranderende wet- en regelgeving op het gebied van schulden. De huidige constructie van gedeeltelijke uitbesteding kan voor de lange termijn wellicht een opmaat zijn naar een toekomstige situatie waarin de gemeente Albrandswaard het gehele traject van schuldhulpverlening zelf uitvoert. Dit moet te zijner tijd worden getoetst. De evaluatie van dit beleidsplan over 4 jaar, zou een geschikt moment kunnen zijn om dit scenario opnieuw te toetsen. Beleidskeuze 2: We houden fase 1 van de schuldhulpverlening toegankelijk voor inwoners die zich opnieuw met een hulpvraag melden nadat ze eerder al geholpen zijn.

Inwoners kunnen daarentegen wel worden geweigerd voor fase 2 van schuldhulpverlening (waaronder het Msnptraject) indien zij zich binnen met een tijdsbestek van 3 jaar opnieuw melden nadat ze succesvol een Mspn-traject hebben doorlopen of wanneer door hun toedoen een eerder traject vroegtijdig werd beëindigd. De Wgs (artikel 3 lid 2) biedt gemeenten de ruimte om eigen beleid te bepalen in het wel of niet toelaten van inwoners die zich (binnen een bepaald tijdsbestek) opnieuw met een hulpvraag hebben gemeld. Als nieuw beleidslijn hanteren we het uitgangspunt dat inwoners niet bij voorbaat worden uitgesloten bij een hernieuwde aanvraag voor schuldhulpverlening. Fase 1 van schuldhulpverlening, blijft voor alle inwoners toegankelijk, ook wanneer een inwoner eerder gebruik heeft gemaakt van schuldhulpverlening. Fase 2 van de schuldhulpverlening kan in de volgende twee situaties worden geweigerd, waarbij de inwoner een afwijzingsbeschikking ontvangt: