23. Raadsinformatiebrief 2024-102501 Kerkenvisie Albrandswaard.pdf

63.

4.

Dorpskerk Rhoon

Rijksmonument M

480m2

†

Christelijk gebruik

GEBEDSHUIZEN PASPOORT

Adres Bouwjaar Architect Bouwstijl Denominatie Gebruik

Dorpsdijk 65 Rhoon 1500 Onbekend Gotiek Protestantse kerk in Nederland (PKN) Religieus

D

e geschiedenis van de Dorpskerk van Rhoon, oorspronkelijk de Sint-Willibrorduskerk geheten, gaat terug tot 1430, toen een kapel en de toren van de kerk werden voltooid. Rond 1500 is tussen de toren en de kapel het schip van de kerk gebouwd, waarmee de kapel het koor van de kerk werd. In 1572, na de reformatie, kwam de kerk in handen van de Hervormde Gemeente.

Maatsch.

Horeca

Bedrijf

Gemengd

Wonen

Cultuur & ontsp.

Detailhand.

Tuin

Agrarisch

Centrum

Recreatie

Agr. met waard.

Kantoor

Sport

Groen

Dienstverl.

Natuur

Overig

64.

Bij een brand in de toren in 1905 is de kerk beschadigd geraakt, waarbij de luidklok uit 1650 verloren is gegaan. Na de brand is de toren gerestaureerd. De gotische stijl van de kerk is ondanks de ingrepen nog goed te herkennen de spitsboogfriezen en de (blinde) spitsboogvensters. In de vensters zijn ook gotische vorktraceringen te vinden. De kerk heeft een spitbogig, houten gewelf met houten gordelbogen en en trekbalken met

sleutelstukken. Naast het koor is een moderne consistorie gebouwd. Op de galerij in de kerk staat een orgel uit 1912. Dit orgel is gemaakt van de overgebleven pijpen van het eerdere orgel uit 1807 dat tijdens de brand van 1905 verloren is gegaan. Het tweede orgel was echter in 1972 weer aan vervanging toe, waarna een nieuw orgel in de bestaande orgelkas is geplaatst. In de kerk is ook de preekstoel uit 1650 en het Bentinck monument, bestaande uit drie rouwborden in het koor, aanwezig.

De Dorpskerk is van groot belang als middeleeuwse kerk van Rhoon. Het gebouw maakt samen met het Wapen van Rhoon deel uit van de oudste kern van het dorp. Daarnaast worden in de kerk nog belangrijke interieurstukken bewaard zoals de preekstoel en het Bentinckmonument.

65.

5. Gemeentelijk monument M S

†

234m2 Christelijk gebruik

GEBEDSHUIZEN PASPOORT

Gereformeerde Gemeente Adres Bouwjaar Architect Bouwstijl Denominatie Gebruik

Achterweg 11 Poortugaal 1935 Onbekend Expressionisme Gereformeerde Gemeenten (in Nederland en Noord-Amerika) Religieus

I Maatsch.

Horeca

Bedrijf

Gemengd

Wonen

Cultuur & ontsp.

Detailhand.

Tuin

Agrarisch

Centrum

Recreatie

Agr. met waard.

Kantoor

Sport

Groen

Dienstverl.

Natuur

Overig

66.

n 1939 is het kerkgebouw aan de Achterweg in Poortugaal gebouwd als onderdeel van de Gereformeerde Gemeente van Rotterdam-Zuid. De kerk bleef dienst doen voor deze gemeente totdat in 1942 de Gereformeerde Gemeente van Poortugaal een zelfstandige gemeente werd.

een opvallend vormgegeven orgel. Het plafond bestaat uit een bijzonder ellipsvormig, houten gewelf. Aan de achterzijde heeft de kerk een kleine uitbouw (consistoriekamer). Haaks op het hoofdvolume is in de achtertuin na de bouwtijd nog een bijeenkomstruimte gebouwd.

De verticale vensters en het hoge zadeldak zijn kenmerken van de stijl van het zakelijk expressionisme waarin de kerk is ontworpen. Ook de bakstenen gevel met een beperkte toepassing van siermetselwerk is ook een kenmerk van deze stijl . De zaalkerk heeft een zadeldak met een dakruiter. Het interieur van het kerk heeft nog grotendeels de oospronkelijke inrichting met banken, preekstoel en een galerij boven de ingang, met daarop

De kerk is van belang als de grootste van de twee kerken in de gemeente die tijdens het interbellum gebouwd zijn. De kerk heeft een uitgespoken expressionistisch karakter dat vooral in het interieur goed herkenbaar is. Ook is de kerk van belang voor de geschiedenis van de orthodox protestantse gemeente in Poortugaal. 67.

6.

Dorpskerk Poortugaal

Rijksmonument XL M

1033m2

†

Christelijk gebruik

GEBEDSHUIZEN PASPOORT

Adres Bouwjaar Architect Bouwstijl Denominatie Gebruik

Kerkstraat 90 Poortugaal 1440 Onbekend Gotiek Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Religieus

D

Maatsch.

Horeca

Bedrijf

Gemengd

Wonen

Cultuur & ontsp.

Detailhand.

Tuin

Agrarisch

Centrum

Recreatie

Agr. met waard.

Kantoor

Sport

Groen

Dienstverl.

Natuur

Overig

e eerste Dorpskerk van Poortugaal dateert uit de 13e eeuw. Dit gebouw werd in de tweede helft van de 14e eeuw vervangen door het huidige kerkgebouw. In de 15e eeuw zijn aan het gebouw nog verscheidene aanpassingen gedaan zoals de bouw van het dwarsschip en de aansluiting van het middenschip met de kerktoren waardoor de huidige kruisvorm ontstond. De kerk heeft een rechthoekig koor en een driebeukig schip, waarvan de zijbeuken op iedere travee puntgevels met steekkapjes hebben. In het interieur heeft de kerkzaal eenvoudige bakstenen zuilen en houten tongewelven met trekbalken met korbelen en muurstijlen. De vensters hebben bakstenen traceringen waarvan die in het dwarsschip het meest uitgewerkt zijn. De toren van de kerk heeft zware steunberen aan de voorzijde en een

68.

ingesnoerde torenspits. De toren is gerestaureerd in 1915 en enkele decennia later, tussen 1953 en 1955, nogmaals opgeknapt. In het interieur van de kerk zijn onder meer een preekstoel uit 1774, een laatgotisch koorhek en een bijzonder fresco van rond 1500 te vinden. Het orgel van de kerk dateert uit 1860 en is afkomstig uit de Bethlehemkerk van Den Haag. Na een restauratie is het orgel in 1977 in kerk van Poortugaal geplaatst.

De oude kerk van Poortugaal is van belang vanwege zijn bouwgeschiedenis en de daarmee samenhangende locatie in het dorp. In het interieur zijn de interieurstukken en vooral ook het fresco belangrijk. Samen met de Dorpskerk in Rhoon is het gebouw de oudste kerk in de gemeente. 69.

7. Gemeentelijk monument M S

220m2 In transitie

†

GEBEDSHUIZEN PASPOORT

De Haven

Christelijk gebruik

Adres Bouwjaar Architect Bouwstijl Denominatie Gebruik

Emmastraat 9 Poortugaal 1930 Onbekend Traditionalisme Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Kerkgebouw: in transitie Verengingsgebouw: maatschappelijke en religieuze activiteiten

H

Maatsch.

Horeca

Bedrijf

Gemengd

Wonen

Cultuur & ontsp.

Detailhand.

Tuin

Agrarisch

Centrum

Recreatie

Agr. met waard.

Kantoor

Sport

Groen

Dienstverl.

Natuur

Overig

et kerkgebouw ‘De Haven’ in Poortugaal is een voormalige kerk uit 1930. Het weinig opvallende traditionalistische gebouw bestaat uit een zaalkerk, met aan de achterzijde een consistoriekamer. De achtergevel van de consistoriekamer heeft gewijzigde vensters. Het exterieur van de kerk wordt gekenmerkt door de steunberen aan beide zijden van het gebouw. De bakstenen kerk heeft in de gevel meerdere verticale vensters en een zadeldak, met een geveltorentje en aan de zijden kleine overstekken. Sinds 1939 maakte de kerk gebruik van een orgel van orgelbouwer Bernard Pels, wat in 1966 is gerestaureerd en in 1984 werd vergroot door de toevoeging van een octaaf. Het gebouw werd in 1970 uitgebreid met een verenigingsgebouw. De ingang van dit gebouw ligt aan de

70.

Emmastraat links naast de achterzijde van de kerk. De dubbele functie als kerk- en verenigingsgebouw zou De Haven tot 2019 blijven vervullen, toen de protestantse gemeente van Poortugaal besloot om voortaan de diensten in één gebouw, de Dorpskerk, te houden. Er bestaan plannen om het kerkgebouw te transformeren tot drie woningen.

Naast de kerk van de Gereformeerde Gemeente aan de Achterweg is dit het enige interbellum kerkgebouw. De architectuur is veel eenvoudiger maar wel herkenbaar als afkomstig uit die periode. Dat geldt vooral voor de voorgevel die ten opzichte van de zaal nu achtergevel is. Het deel uit 1930 is van belang als voorbeeld van een eenvoudige kerk uit die periode. 71.

COLOFON COUP B.V. www.coup-group.com In opdracht van Gemeente Albrandswaard www.albrandswaard.nl Titel Status Datum Adviseur Door Vormgeving Afbeeldingen

Kerkenvisie Albrandswaard Definitief 20 februari 2025 COUP B.V. Gemeente Albrandswaard COUP Studio Knal COUP

Copyright © 2025 COUP B.V.

De grootst mogelijke zorgvuldigheid is betracht bij het samenstellen van dit rapport. Echter voor onvolledigheden met betrekking tot deze rapportage, op welke grond dan ook, kan COUP B.V. en/of de samenstellers daarvan op geen enkele wijze verantwoordelijk worden gesteld. De door u verstrekte persoonlijke gegevens in verband met de opdracht zullen niet aan derden verstrekt worden. Op de inhoud en de presentatie van deze rapportage berust een intellectueel eigendomsrecht van COUP B.V.

72.

73.

KERKEN VISIE Albrandswaard 2025