2. 2023-003859 Deloitte Aanbieding controleverklaring gemeente Albrandswaard.pdf

•

• •

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente? Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad. Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2022 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming

Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten. Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2022 geen tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties. (2021: € 0,1 miljoen). Prijs-component (opbrengsten) De nog te realiseren opbrengsten bedragen € 10,2 miljoen. Bij deze controle hebben wij onder andere een aansluiting gemaakt met de plangebieden (juistheid aantal m2’s) en een vergelijking met gerealiseerde grondprijzen in het verleden. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Plankosten (ontwikkeling) In 2022 zijn voor de plankosten gedegen P*Q-ramingen opgesteld. Wij hebben vastgesteld dat de ingerekende plankosten niet onaannemelijk zijn. Wel zijn de plankosten relatief hoog tegenover de kosten voor het bouw- en woonrijp maken. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Kostenontwikkeling De afgelopen maanden is sprake geweest van een forse stijging van bepaalde kostensoorten, waaronder bouwmaterialen.

Dit kan een belangrijke impact hebben op de omvang van de nog te maken kosten. Gezien de korte doorlooptijd van de projecten.

In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Binnenstedelijke herstructurering zorgt immers voor een grotere complexiteit, doordat bestaande ruimte her ontwikkeld wordt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuwe uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van projecten zorgt voor een hogere risicoprofiel doordat de schatting van kosten en opbrengsten van projecten subjectiever wordt naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grootste risico’s van grondexploitaties toeziet op stijgende bouwkosten en rentekosten en dalende huizenprijzen. Wij hebben de grondexploitaties beoordeeld.

Bij plan Het Spui hebben wij geconstateerd dat de realisatie van kosten en opbrengsten achterblijven op de ramingen. Wij adviseren om in 2023 uw grondexploitatieprojecten nader te actualiseren en te beoordelen of baten en lasten waar in de berekening rekening mee gehouden wordt nog gerealiseerd gaan worden.

Bijlagen

2306CA5D58/EP/17

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2022 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2022 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2022 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente. Aanvullend merken wij op dat uw gemeente voor boekjaar 2022 een uitgangspuntennotitie heeft samengesteld inzake de grondexploitatie. Wij vinden dit een positieve ontwikkeling. Hierbij melden wij dat de uitgangspuntennotitie verder in kwaliteit zal toenemen door vermelding en toelichten van de gehanteerde uitgangspunten voor maken van de kosten ramingen en opbrengstramingen. Nu heeft de uitgangspuntennotitie meer het karakter van een intern controlerapport grondexploitatie.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/18

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Begrotingsrechtmatigheid Begrotingsoverschrijdingen zijn adequaat toegelicht in de jaarrekening

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moeten wij kijken naar de lastenoverschrijdingen per programma. Wij hebben in de figuur hieronder de programma’s met lastenoverschrijdingen opgenomen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

(1)

Kredietoverschrijdingen

(1) (2)

Interne beheersing

10. Onvoorzien

10. VPB

9. Overhead

7. Sociaal Domein

8. Algemene dekkingsmiddelen

6. Sport

(3)

5. Educatie

(2)

4. Financiën

Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV. Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft de accountant niet in alle gevallen mee te wegen in zijn rechtmatigheidsoordeel. De kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen en zijn in te delen in de categorieën als genoemd in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV.

1

3. Buitenruimte

Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de lasten binnen de begroting blijven en het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat zij hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad.

Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van en toelichting op deze overschrijdingen naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in het hoofdstuk ‘Rechtmatigheid’ in de jaarrekening. Hiermee legt het college aan de gemeenteraad verantwoording af over de begrotingsrechtmatigheid van de lasten over 2022. Van de geconstateerde kostenoverschrijdingen weegt een bedrag van € 269.000 mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Dit is adequaat toegelicht vanaf pagina 153 in de jaarrekening.

1

2. Ruimtelijke Ordening

Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2022, hebben wij een controle uitgevoerd op de begrotingsrechtmatigheid. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moet de gemeenteraad zelf nader invullen en concretiseren. Dit gebeurt met het vaststellen van de begroting en via de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Lastenoverschrijdingen (x € 1 miljoen) Positief is overschrijding

1. Openbare Orde & Veiligheid & Algemeen…

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Overige aangelegenheden

Kredietoverschrijdingen vereisen conform de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV – vergelijkbaar met kostenoverschrijdingen in het overzicht van baten en lasten – autorisatie van de gemeenteraad. Indien een overschrijding niet door de raad is geautoriseerd, is deze strikt genomen onrechtmatig. Afspraken hierover tussen de gemeenteraad en het college kunnen zij nader vastleggen in de financiële verordening ex art. 212 Gemeentewet. Van de geconstateerde kredietoverschrijdingen weegt geen bedrag mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Dit is adequaat toegelicht vanaf pagina 157 in de jaarrekening.

Bijlagen

2306CA5D58/EP/19

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Wij hebben vastgesteld dat uw college in januari 2022 de frauderisicoanalyse heeft vastgesteld. Dit draagt bij aan de bewustwording van de risico’s die u als organisatie loopt. Wij adviseren u deze frauderisicoanalyse periodiek te actualiseren. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude

Bij.fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw ambtelijke organisatie. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.

De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/20

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Overige bevindingen Naleving van de Europese aanbestedingsregels

Sociaal domein | PGB-bestedingen

Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit, die in samenspraak met ons tot stand komt en waarbij de organisatie voorbereidende werkzaamheden uitvoert op basis van onze selecties.

De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGB-verantwoordingen voor Jeugd en WMO over 2022 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGB-bestedingen over 2022 bedragen circa € 0,3 miljoen (2021: € 0,5 miljoen).

Wij constateren over 2022 geen onrechtmatigheden door het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels.

Uw organisatie heeft de voorgaand jaar getroffen aanvullende interne beheersmaatregelen en interne controles ook over 2022 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Sociaal domein | Productieverantwoordingen Hiermee is voldoende zekerheid verkregen over de De gemeente heeft voor de uitvoering van de WMO en prestatielevering en rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit kader is onder andere nader de lokale Jeugdzorg overeenkomsten gesloten met onderzoek uitgevoerd bij een representatief aantal zorgaanbieders. De zorgaanbieders verantwoorden jaarlijks hun productie (aantal zorgleveringen maal de gebruikers van deze PGB-gelden. afgesproken prijs) door middel van een Met de getroffen beheersmaatregelen en uitgevoerde productieverantwoording. Afhankelijk van de omvang interne controles is voor de PGB-bestedingen over 2022 van de productie moet de zorgaanbieder de voldoende zekerheid verkregen wat betreft zowel de verantwoording voorzien van een controleverklaring van getrouwheid als rechtmatigheid van deze bestedingen. een accountant. Op deze manier verkrijgt de gemeente zekerheid over de rechtmatigheid van de zorgkosten. Controle jaarrekening 2022 van de Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker.

Voor WMO is dit € 0,3 miljoen en voor Jeugd is € 0,60 miljoen aangemerkt als onzeker. Dit is overeenkomstig voorgaand jaar.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond

De uitvoering van de regionale jeugdzorg is door uw gemeente belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Met de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond rekent u op basis van een vaste deelnemersbijdrage af via de vlaktaks. Daarnaast kan er sprake zijn van eventuele extra, direct opeisbare tekorten. Ten tijde van de afronding van de accountantscontrole van de jaarrekening 2022 van uw gemeente is er echter nog geen gecontroleerde, gecertificeerde en vastgestelde jaarrekening 2022 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond beschikbaar. Dit betekent dat uw gemeente de verantwoorde deelnemersbijdrage inzake de Jeugdhulp bovenlokaal bepaald heeft op basis van de Interne beheersing

Overige aangelegenheden

laatste versie van de conceptjaarstukken 2022 van deze verbonden partij. Deze conceptcijfers kunnen echter nog wijzigen, waardoor dit in 2023 nog een mogelijk effect kan hebben op het resultaat van uw organisatie. SiSa De controle van de SiSa-verantwoording heeft vanuit zowel onze kant als de ambtelijke organisatie veel tijd en inspanningen gekost. Ook in dit boekjaar zijn het aantal regelingen verder toegenomen ten opzichte van voorgaand boekjaar. Verder hebben wij geconstateerd dat het personeelsverloop binnen de organisatie en de GR BAR ook gevolgen heeft gehad voor de controle van de SiSa-verantwoording. Daarbij was de wet- en regelgeving niet altijd helder en hebben er voor een aantal regelingen nog wijzigingen in de verantwoording of wet- en regelgeving plaatsgevonden. Dit heeft er toe geleid dat het controleproces op dit onderdeel dit jaar erg stroef is verlopen. Aanvullend adviseren wij u om het proces, de totstandkoming en de interne controle van de SiSa-verantwoording aan te scherpen, zodat de samenstelling van de SiSa-verantwoording bij de jaarrekening en de externe controle op een meer efficiënte en effectieve wijze verlopen. Wij treden graag met uw organisatie in overleg om vast te stellen waar de verbeteringen nodig zijn om dit proces in de toekomst efficiënter en effectiever te laten verlopen.

SiSa | M&O-beleid De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw beleid inzake Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik voor de Tozo-regeling. Wij stellen vast dat de gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen, zoals de controle achteraf, en de wijze waarop men gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau. Wij hebben vastgesteld dat het M&O-beleid heeft nageleefd, waarmee is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste. Bijlagen

2306CA5D58/EP/21

Interne beheersing

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Interne beheersing Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022 Managementletter 2022, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2022 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2022 van 26 november 2022. In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2022 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. IT-audit In het kader van de jaarrekeningcontrole over boekjaar 2022 heeft Deloitte IT-audit werkzaamheden uitgevoerd bij de BAR-organisatie.

Wij hebben IT-auditwerkzaamheden verricht omtrent de opzet, het bestaan en de werking van de General IT Controls (“GITCs”) binnen de IT-omgeving van de BAR-organisatie. In onze beoordeling van de GITCs hebben wij beheersmaatregelen binnen de volgende drie deelgebieden getoetst:

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

•

Toegangsbeheersing: beheersmaatregelen die verzekeren dat enkel geautoriseerde personen toegang hebben tot de IT-systemen, en enkel voor zover dat benodigd is uit hoofde van de functie.

•

Wijzigingsbeheer: beheersmaatregelen die verzekeren dat enkel geautoriseerde wijzigingen worden doorgevoerd en dat deze wijzigingen op een adequate wijze zijn getest voordat ze naar productie worden gebracht.

•

Datacenter en netwerkoperaties: beheersmaatregelen die verzekeren dat geautomatiseerde gegevensverwerking en opslag op betrouwbare wijze plaatsvindt.

Uit onze werkzaamheden zijn bevindingen naar voren gekomen met een diversiteit aan impact. Op basis van deze bevindingen concluderen wij dat de kwaliteit van de GITCs op dit moment nog onvoldoende is om in het kader van de (financiële) audit een systeemgerichte controleaanpak de ondersteunen. Voor onze inhoudelijke bevindingen en de resterende aanbevelingen inzake de betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking verwijzen wij kortheidshalve naar onze IT-rapportage van 19 mei 2022. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity behoeft verdere aandacht

•

Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers en een grote(re) impact kunnen hebben indien sprake is van cybersecurity incidenten.

•

Het niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking leidt ertoe dat bij de interne controles niet zonder meer gebruik is te maken van onder andere data-analyses. De uitvoering van de interne controles – waarbij bijvoorbeeld voor inkopen data-analyse is ingezet – is hierdoor niet optimaal efficiënt, doordat eerst aanvullende werkzaamheden nodig zijn om de betrouwbaarheid van data/lijstwerk vast te stellen. Bovendien kan de interne controle bij maximaal gebruik van data-analyse een hogere toegevoegde waarde opleveren voor de organisatie doordat zij daarmee belangrijke inzichten kan verkrijgen en de controles ook meer risicogericht kan insteken.

Ondanks de bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving zijn wij bij de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak voor de memoriaalboekingen. Hierbij hebben wij met data-analyse een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen.

De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Belangrijke nadelen zijn onder andere:

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/23

Overige aangelegenheden

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Overige aangelegenheden Samenvatting overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Albrandswaard een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/25

Bijlagen

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 50.000. Aard van de controleverschillen

Rechtmatigheid Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

N.v.t.

N.v.t.

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode

N.v.t.

N.v.t.

Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout

N.v.t.

N.v.t.

Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout

N.v.t.

N.v.t.

(Sub)totaal getrouwheidsfouten:

€0

€0

Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten • Begrotingsonrechtmatigheden

€269.000

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.)

N.v.t.

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)

N.v.t.

Overige rechtmatigheidsfouten

N.v.t.

Totaal rechtmatigheidsfouten

€ 269.000

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2022 en het normenkader rechtmatigheid 2022, dat op 3 april 2023 ter kennisgeving is aangeboden aan de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/27

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage A2 – Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 50.000. Aard van de onzekerheden

Rechtmatigheid Getrouwheid

Onzekerheid rechtmatigheid betreft tevens getrouwheid • WMO • Jeugd

€ 233.000 € 60.000

€ 233.000 € 60.000

Onzekerheid rechtmatigheid is per saldo ook een onzekerheid inzake getrouwheid

N.v.t.

N.v.t.

(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole

€ 293.000

€ 293.000

Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid

N.v.t.

Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.)

N.v.t.

Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)

N.v.t.

Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid

N.v.t.

Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole

€ 293.000

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2022 en het normenkader rechtmatigheid 2022, dat op 8 mei 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/28

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

N.v.t.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/29

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • getrouwheidsoordeel; goedkeurend • rechtmatigheidsoordeel. goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. SiSa-code

SiSa-regeling

JenV A13

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïners Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek (deel 2) Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen Regeling reductie energiegebruik woningen Aanpak energiearmoed Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB) Regeling specifieke uitkeringen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

JenV A16 FIN B2 BZK C32 BZK C43 BZK C55 BZK C62 OCW D8 OCW D14 EZK F1 SZW G2 SZW G3

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Géén

€ 0,-

Geen

€ 0,-

Géén

€ 0,-

Géén Géén Géén

€ 0,€ 0,€ 0,-

Géén

€ 0,-

Géén

€ 0,-

Géén

€ 0,-

Géén

€ 0,-

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2022

Géén

€ 0,-

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) gemeentedeel 2022

Géén

€ 0,€ 0,-

Subtotaal

Bestuurlijke samenvatting

Toelichting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/30

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • getrouwheidsoordeel; goedkeurend • rechtmatigheidsoordeel. goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. SiSa-code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Subtotaal

Toelichting

€ 0,-

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke regeling overbruggingsregeling (Tozo) gemeentedeel 2022

SZW G10

Wet inburgering 2021 gemeentedeel 2022

Géén

€ 0,-

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

Géén

€ 0,-

SZW G123

Onderwijsroute gemeentedeel 2022

Géén

€ 0,-

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

Géén

€ 0,-

VWS H8

Regeling Sportakkoord 2020–2022

Géén

€ 0,-

VWS H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

Géén

€ 0,-

VWS H16

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden

Géén

€ 0,-

Zie hiervoor pagina 33.

€ 0,-

Totaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/31

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage B2 - Bevindingen controle SiSa-bijlage Tozo 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • getrouwheidsoordeel; goedkeurend • rechtmatigheidsoordeel. goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Fout, onzeker en/of Financiële omvang formeel onrechtmatig

SiSa-code

Omschrijving

SZW G4

Tozo 1: geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 1: fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 1: belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 2: geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 2: exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 3: geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 3: exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

Géén

€ 0,-

SZW G4

Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 4

Géén

€ 0,-

SZW G4

Tozo 5

Géén

€ 0,-

Toelichting

€ 0,-

Totaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/32

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Albrandswaard Bevestiging onafhankelijkheid

•

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheids-voorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Albrandswaard in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

•

Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

•

Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

•

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Albrandswaard te rouleren.

Bijlagen

2306CA5D58/EP/33

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Albrandswaard

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Albrandswaard Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Albrandswaard Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

2306CA5D58/EP/34

Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte organisatie”). DTTL (hierna ook te noemen “Deloitte Global”) haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichtingen of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteit is aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belasting- en juridische diensten, consulting, financial advisory, and risk advisory diensten aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op zijn meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.

Ontdek hoe de meer dan 345.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2023. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.