17. 2024-052273 Ambulance Rotterdam-Rijnmond Jaarverslag ARR 2023.pdf
Tekst van het document
6.6.4 Geestelijke Gezondheidszorg De samenwerking tussen de ambulancezorg en de acute geestelijke gezondheidszorg is in werkafspraken
JAARVERSLAG 2023 \ 37
6.7 Planvorming ten behoeve van interne en externe calamiteiten Voor elke zorgaanbieder geldt dat zij verantwoordelijk is voor het leveren van verantwoorde zorg onder alle omstandigheden. Dit geldt dus ook bij calamiteiten en crises. Enerzijds om zorg te kunnen leveren aan een groot aantal slachtoffers ten gevolge van een externe calamiteit of crisis (opgeschaalde ambulancezorg). Anderzijds om zorg te kunnen blijven leveren ondanks, een interne of externe calamiteit of crisis (zorg- /bedrijfscontinuïteit). Om hier invulling aan te kunnen geven is planvorming noodzakelijk.
vastgelegd. Uitgangspunt voor ambulancezorg ten aanzien van de acute geestelijke gezondheidszorg is het landelijke Kwaliteitskader ambulancezorg rondom psychiatrische beoordeling. Voor de ambulancezorg is 24/7 uur het Meldpunt Acute Psychiatrische Hulpverlening (APH) beschikbaar voor overleg en advies en voor toeleiding van patiënten ter beoordeling bij een afdeling Spoedeisende Hulp-Psychiatrie (SEH-P). 6.6.5 Verloskundigen Met de verloskundigen in de regio zijn
38 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
samenwerkingsafspraken opgesteld. In dit document worden werkafspraken beschreven tussen Ambulance Rotterdam-Rijnmond en de partners binnen de acute verloskunde vertegenwoordigd in het Districts Verloskundig Platform Rotterdam-Rijnmond. Dit platform vertegenwoordigt gynaecologen, verloskundigen en verloskundig actieve huisartsen binnen de verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV’s). Op basis van de afspraken zijn zogenoemde parallelle acties uitgewerkt. Dit zijn afspraken met betrekking tot overdracht
en handelwijze in acute situaties tussen verloskundigen/ziekenhuizen (gynaecologen) en ambulancezorg.
ARR beschikt over een continuïteitsplan ten behoeve van interne opschaling en operationele planvorming voor de borging van de bedrijfscontinuïteit van de eigen organisatie bij interne of externe calamiteiten en crises. Daarnaast beschikt ARR over een opschalingsplan ambulancezorg waarin de procesafspraken en de (taak)verantwoordelijkheden voor ambulancemedewerkers beschreven zijn ten behoeve van externe opschaling bij een grootschalig incident. Bij een calamiteit is niet alleen sprake van een groot aantal slachtoffers tegelijkertijd, maar ook van een turbulente omgeving, chaos en een verstoorde infrastructuur. Daarom is er een specifiek model ontwikkeld om de zorg in deze situatie te laten functioneren: het model voor Grootschalige Geneeskundige Bijstand (GGB). Het opschalingsplan ambulancezorg gaat uit van de nieuwe Leidraad GGB 2.1 zoals deze in maart 2023 is vastgesteld door AZN, Rode Kruis, Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), GGD-GHOR Nederland en het Landelijk Netwerk Acute Zorg.
6.6.6 ROAZ expertisegroepen Binnen de kaders van het ROAZ (zie ook paragraaf 3.6) fungeren enkele expertisegroepen. ARR is vaste deelnemer in diverse expertisegroepen. Dit zijn onder andere de expertisegroepen acute geboortezorg, acute neurologie, traumatologie, opgeschaalde zorg en acute psychiatrie.
JAARVERSLAG 2023 \ 39
7 Waardering door patiënten 7.1 Patiëntwaardering Driejaarlijks wordt een grootschalig landelijk patiëntwaarderingsonderzoek binnen de ambulancezorg uitgevoerd. Dit onderzoek wordt onder de vlag van branchevereniging Ambulancezorg Nederland (AZN) uitgevoerd door het onafhankelijk onderzoeksbureau NIVEL. In het laatstgehouden patiëntwaarderingsonderzoek is het gemiddelde rapportcijfer voor spoedeisende ambulancezorg voor ARR uitgekomen op 9,33. Het gemiddelde rapportcijfer voor planbare ambulancezorg voor ARR is uitgekomen op 9,16. Met beide scores komt ARR boven het landelijk gemiddelde uit.
In het kalenderjaar 2023 heeft de Patiëntenraad ARR op basis van een vastgestelde jaarplanning vier keer vergaderd, waarvan volgens planning twee keer met bestuurder en twee keer zonder bestuurder. Daarnaast is er enkele malen ‘ad hoc’ vergaderd op basis van actuele onderwerpen. Tevens vindt regelmatig telefonisch overleg plaats met de voorzitter. Ook is een bezoek gebracht aan de meldkamer ambulancezorg.
Na de oprichting in 2022 is 2023 is het eerste volledige kalenderjaar geweest dat de Patiëntenraad ARR heeft gefunctioneerd. De leden van de patiëntenraad zijn elk zelf patiënt geweest en weten uit ervaring wat het is om in een ambulance te liggen. Eén lid heeft ervaring als LOTUS-slachtoffer (acteur bij rampenoefeningen) en weet vanuit die rol wat het patiëntperspectief inhoudt.
Op basis van het werkplan dat de Patiëntenraad zelf heeft opgesteld, is aandacht besteed aan diverse thema’s zoals de zorg aan verwarde personen, de klachtenregeling en het landelijke patiëntwaarderingsonderzoek. Ook heeft de Patiëntenraad officiële adviezen uitgebracht over onder meer het jaarplan, de begroting en de verbetering van de communicatie aan patiënten rond het mobiel zorgconsult. Voor dit laatste punt wordt op initiatief van de patiëntenraad een meertalige informatiefolder ontwikkeld.
De Patiëntenraad ARR bestaat momenteel uit vijf personen en zal richting de toekomst uitgebreid worden tot zes of zeven personen. Een diverse samenstelling qua leeftijd, woongebied, achtergrond, cultuur en dergelijke is daarbij het uitgangspunt zodat de samenstelling van de Patiëntenraad zo goed mogelijk aansluit op de bevolkingssamenstelling
Naast de formele overleggen van de patiëntenraad, organiseert ARR ook kleinschalige informele groepsgesprekken met patiënten. In 2023 is een bijeenkomst georganiseerd voor patiënten die te maken hebben gehad met planbare ambulancezorg. Patiënten waren zeer tevreden over de zorgverlening, de deskundigheid en vriendelijkheid van de
7.2 Patiëntenraad en participatie
40 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
in de regio Rotterdam-Rijnmond. De patiëntenraad wordt procesmatig ondersteund door Zorgbelang Inclusief, een landelijke organisatie die de belangen van patiënten vertegenwoordigt.
JAARVERSLAG 2023 \ 41
de bemiddelingspoging toch geen bevredigend resultaat oplevert of wanneer de klager daar reeds in eerste aanleg de voorkeur aan geeft, wordt de klacht formeel in behandeling gegeven aan de Klachtencommissie ARR. In 2023 werden in totaal 99 klachten geregistreerd. Een toename van 14 klachten in vergelijking met het voorgaande kalenderjaar. 90 klachten zijn ingediend door patiënten / direct betrokkenen en 9 klachten zijn ingediend door ketenpartners.
De onderstaande tabel maakt inzichtelijk op welke aspecten de ingediende klachten betrekking hebben. De klachten die in 2023 zijn ingediend konden allemaal door bemiddeling worden afgehandeld. Er zijn geen klachten formeel ter behandeling voorgelegd aan de klachtencommissie. Ook zijn in 2023 geen klachten doorgeleid naar de Landelijke Geschillencommissie.
Overzicht geregistreerde klachten naar type
medewerkers. Een verbeterpunt is de tijdige communicatie als de wachttijd op een geplande ambulance verandert.
7.3 Klachten In aansluiting op de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), is de insteek om klachten zo laagdrempelig mogelijk af te handelen. Over het in te zetten klachttraject wordt vooraf afgestemd met de klager. Zo kan de klager kiezen of hij een bemiddelingstraject wil, of dat de klacht formeel wordt voorgelegd aan de klachtencommissie voor een oordeel. Wanneer de klager kiest voor een formeel traject is een brief van de klager noodzakelijk en wordt deze ook uitgenodigd om zijn klacht toe te lichten op een hoorzitting van de klachtencommissie. De klachtencommissie komt uiteindelijk tot een afgewogen oordeel en doet uitspraak. Mocht binnen de
42 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
klachtenregeling van ARR onverhoopt geen oplossing bereikt worden, dan kan de klager terecht bij de geschillencommissie. ARR is via branchevereniging AZN aangesloten bij de Landelijke Geschillencommissie. Klachten geven inzicht in de mate waarin de dienstverlening gewaardeerd wordt en op welke gebieden verbetering mogelijk is. Voor ARR zijn klachten daarom een belangrijke informatiebron. Bij de registratie van klachten wordt onderscheid gemaakt tussen klachten van cliënten/direct betrokkenen en klachten van ketenpartners (huisartsen, ziekenhuizen en andere hulpverleners of zorginstellingen). De klachtenfunctionaris gaat na wat de toedracht en de oorzaak van de klacht is. Ook gaat de klachtenfunctionaris in veel gevallen in gesprek met de klager en het betrokken ambulancepersoneel. Het merendeel van de klachten wordt afgehandeld via bemiddeling. Wanneer
Type klacht
Patiënten / direct betrokkenen
Ketenpartners
Bejegening
31
3
Medisch handelen
31
1
Indicatiestelling / urgentiebepaling
12
1
Lange wachttijd B-vervoer
4
2
Ambulance te laat (A1-urgentie)
0
0
Ambulance te laat (A2-urgentie)
3
0
Kwaliteit material
0
0
Rijgedrag
3
0
Overige
6
2
Totaal ingediende klachten
90
9
Afgehandeld in bemiddelingsfase
90
9
Formeel behandeld door klachtencommissie
0
0
Voorgelegd aan Landelijke Geschillencommissie
0
0
Medio 2023 is de STIM-procedure geïntroduceerd waarbij meldingen vanuit ketenpartners worden geregistreerd als incidenten en intercollegiaal worden afgewikkeld. Meldingen die voorheen als klacht werden opgepakt, worden tegenwoordig via de STIM-procedure behandeld.
betrokkenen. Onder meer omdat zij erg tevreden zijn over de deskundige zorgverlening of over de vriendelijke en respectvolle benadering. Bedankjes ontvangt ARR in allerlei vormen. Bijvoorbeeld via een persoonlijke brief, e-mail, ansichtkaart of via social media. In het kalenderjaar 2023 heeft ARR officieel 64 bedankjes geregistreerd.
7.4 Bedankjes Zeer regelmatig ontvangt ARR bedankjes van patiënten, familieleden of andere
JAARVERSLAG 2023 \ 43
8 Waardering door medewerkers 8.1 Medewerkertevredenheidsonderzoek In 2023 heeft een nieuw medewerkertevredenheidsonderzoek (MTO) plaatsgevonden door een extern bureau. ARR is blij met de grote respons. Daaruit spreekt grote betrokkenheid bij de organisatie. Maar liefst 297 medewerkers hebben de vragenlijst ingevuld wat neerkomt op 64%. Dit is ruim boven het landelijk gemiddelde van 54%. Medewerkers geven aan dat zij zeer tevreden zijn over de teamdynamiek (sfeer en vertrouwen), de onderlinge samenwerking en de werkomgeving (faciliteiten en materialen). ARR wordt ervaren als een aantrekkelijke werkgever. Verbeterpunten zijn de communicatie binnen de organisatie, de waardering die medewerkers ervaren en het verlichten van de werkdruk. Ook kunnen bepaalde werkprocessen verhelderd worden. ARR heeft inmiddels diverse verbetermaatregelen in gang gezet. Er zal periodiek een effectmeting plaatsvinden om na te gaan of de tevredenheidscore verbetert.
8.2 In- en uitstroom In 2023 zijn 55 nieuwe medewerkers ingestroomd waaronder zeven stagiairs. De stagiairs hebben kennis kunnen maken met ARR als werkgever met als insteek om hen in de toekomst voor de ambulancezorg te enthousiasmeren. De gemiddelde leeftijd van de instromers was 36,6 jaar. Van de instromers is 60% man en 40% vrouw.
44 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
Verder zijn in 2023 24 medewerkers intern doorgestroomd naar een andere functie. Met name richting de functie ambulancechauffeur heeft veel doorstroom plaatsgevonden. ARR zoekt daar waar mogelijk naar ontwikkel- en doorgroeikansen om medewerkers langer te binden. De tevredenheid onder medewerkers wordt tussentijds gemonitord door middel van zogeheten ‘Pulse-metingen’. Dit betreft korte digitale vragenlijsten die actiepunten rond de tevredenheid en het werkgeluk van medewerkers signaleren. Tot slot zijn in 2023 ook 21 medewerkers uitgestroomd (exclusief stagiairs). Met alle medewerkers die zijn uitgestroomd is een exitgesprek gevoerd. Dit om lering te trekken uit feedback om zo een nog aantrekkelijker werkgever te kunnen zijn voor zowel de arbeidsmarkt als onze huidige medewerkers.
8.3 Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage in 2023 bedroeg 7,02%. Dit is 1,07% lager dan het vorig jaar. Het verzuimpercentage wordt sterk beïnvloed door het verzuim dat langer dan een jaar duurt (verantwoordelijk voor 2,06%). Ten opzichte van vorig kalenderjaar is de gemiddelde verzuimduur gestegen, maar is het aantal verzuimgevallen afgenomen. Het aantal verzuimdagen veroorzaakt door psychisch verzuim is licht afgenomen, terwijl het aantal verzuimdagen veroorzaakt door klachten aan het houdings- en bewegingsapparaat is toegenomen.
JAARVERSLAG 2023 \ 45
Een hoopgevende ontwikkeling is dat het totale verzuim door mentale aan werk gerelateerde factoren is afgenomen. Overigens hebben wel wat meer medewerkers zich ziekgemeld met psychische klachten, maar zijn zij korter afwezig dan voorgaande jaren. Verder valt op dat het verzuim onder de leeftijdsgroep 55- tot 65-jarigen is gestegen, terwijl het verzuim in de leeftijdscategorieën 35 tot 45 jaar en 45 tot 55 jaar is afgenomen. Dit vraagt om extra aandacht voor ouderenbeleid zonder de andere leeftijdsgroepen tekort te doen. Er is een werkgroep vitaliteit gestart met een plan van aanpak om niet alleen het verzuim terug te dringen, maar ook de vitaliteit onder medewerkers te bevorderen.
vastgelegd. De oprichting van de Professional Adviesraad (PAR) vormt hiermee een eerste stap om inspraak en zeggenschap van de professionele beroepsgroep te organiseren.
8.4 Oprichting Professional Adviesraad (PAR)
De PAR geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het management over zorginhoudelijke onderwerpen. Om focus aan te brengen in haar werkzaamheden, heeft de PAR een eerste jaarplan opgesteld. Hoewel de eerste leden van de PAR vol ambitie en energie zijn, zal in de aanvangsperiode vooral veel energie worden gestoken in het vergroten van de zichtbaarheid van de PAR binnen de organisatie, zodat er draagvlak is en collega’s zich daadwerkelijk vertegenwoordigd voelen door de PAR.
In 2023 is de Professional Adviesraad (PAR) opgericht binnen ARR. De vele ontwikkelingen binnen de (acute) zorg vragen om meer inbreng van professionals in het te ontwikkelen korte- en langetermijnbeleid van beroepsinhoudelijke thema’s. Met de wijziging in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) op 1 juli 2023, is zeggenschap van professionals inmiddels ook wettelijk
46 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
De inspraak van zorgprofessionals via de PAR belooft niet alleen verbetering van de kwaliteit van patiëntenzorg, maar ook een betere vertaling van het landelijke beleid naar een regionale aanpak. Dit zorgt ervoor dat het beleid beter aansluit bij de dagelijkse praktijk, wat op zijn beurt meer betrokkenheid en draagvlak van de professionals bij de koers van de organisatie creëert. Bovendien mobiliseert de PAR expertise vanuit de rijdende dienst en de meldkamer, wat uiteindelijk bijdraagt aan een hogere werktevredenheid.
JAARVERSLAG 2023 \ 47
9 Waardering door de maatschappij 9.1 Communicatie in de media In 2023 is opnieuw veel energie gestoken in het publiekelijk onder de aandacht brengen van de activiteiten en initiatieven van ARR. Als zorginstelling en maatschappelijk betrokken organisatie hecht ARR daar veel waarde aan. Door gebruik te maken van een breed palet aan communicatiekanalen is een groot publiek bereikt. Dit jaar zijn ruim 50 berichten op onze (social media) kanalen geplaatst. Een aantal berichten heeft zelfs de landelijke media gehaald. Bijvoorbeeld het verhaal van twee collega’s die na een bevalling spullen voor het betreffende gezin ingezameld hebben. De televisieserie Dumpert, waar twee collega’s aan hebben meegewerkt, kon eveneens rekenen op veel aandacht. Ook onze 112-campagne “Bel alleen bij levensgevaar”, waarin we duidelijkheid proberen te schetsen waarvoor je wel of niet het alarmnummer 112 belt, leverde veel aandacht op. Ook van collega-ambulancediensten en andere (acute) zorgpartners. Daarnaast heeft ARR verschillende artikelen geschreven die geplaatst zijn in het V&VN magazine.
9.2 Wetenschappelijk onderzoek, publicaties, presentaties en netwerken ARR initieert en/of draagt bij aan diverse wetenschappelijke onderzoeken, publicaties, presentaties en netwerken. Deze staan in deze paragraaf opgesomd. In verband met het internationale karakter van wetenschappelijk onderzoek
48 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
worden relatief veel Engelse termen en afkortingen gebruikt. De betekenis van de afkortingen is terug te vinden in de afkortingenlijst achterin dit jaarverslag. 9.2.1 Onderzoeken: p Onderzoek Troponine-bepaling pre-hospitaal (IMPRESS-studie) p Invoering PRESTO-onderzoek met behulp van de Stroke Triage App p Onderzoek Airway management bij resuscitatie in samenwerking met het Erasmus MC p Onderzoek naar CCSV-beademing tijdens resuscitatie p Exploratief onderzoek naar het Mobiel Zorgconsult p Retrospectieve studie naar wervelimmobilisatie in samenwerking met het Maasstad ziekenhuis p Systematische review naar afleidend letsel bij wervelletsel in samenwerking met het Maasstad ziekenhuis p ECMO-studie in samenwerking met het Erasmus MC p Haalbaarheidsonderzoek inzet 112-centralisten (MKA) p Zorgcoördinatie (MKA) p EPHAZ; onderzoek naar effect van pijnstilling bij een verdenking heupfractuur binnen de ambulancezorg 9.2.2 Wetenschappelijke publicaties: p Delewi, R. et al. (2023, Apr) Sex-stratified differences in early antithrombotic treatment response in patients presenting with ST-segment elevation myocardial infarction. Am Heart J, 258, 17-26. https://doi. org/10.1016/j.ahj.2022.12.013 p Van de Breevaart, O. J. et al. (2023, Sep). Patient outcomes before and after implementation of a selective
JAARVERSLAG 2023 \ 49
pre-hospital spinal immobilization protocol: A comparative cohort pilot study in a level 2 trauma center. Int Emerg Nurs, 70, 101345. https://doi. org/10.1016/j.ienj.2023.101345 p Tolsma, R. T. et al. (2023, Oct). Management of patients suspected for non-ST elevation-acute coronary syndrome in the prehospital phase. Future Cardiol, 19(13), 639-647. https://doi.org/10.2217/fca-2023-0049 p Vogel, R. F. et al. (2023, Oct). Direct Stenting versus Conventional Stenting in Patients with ST-Segment Elevation Myocardial Infarction-A Compare Crush Sub-Study. J Clin Med, 12(20). https://doi.org/10.3390/ jcm12206645 9.2.3 Overige Publicaties: p Leenman, F. “Uniformiteit in het belang van veiligheid”, Vakblad V&VN Ambulancezorg: jaargang 44, Maart 2023. p Leenman F. “USAR.NL teamleden van Ambulance Rotterdam-Rijnmond in Turkije”, Vakblad V&VN Ambulancezorg: jaargang 44, Maart 2023. p Van der Waarden, N.P.W.L. in samenwerking met Wetenschapscommissie AZN, “Onderzoek stimuleren voor excellente patiëntenzorg”, Vakblad V&VN ambulancezorg: jaargang 44, September 2023. p Leenman, F. “USAR.NL in Turkije”, Vakblad voor acute zorg, Venticare Magazine, November 2023.
9.2.4 Presentaties: p Zorgvisie Congres, Utrecht, 6 April 2023 (Rombouts, M.) “Digitale gegevensuitwisseling in de acute zorg Zuidwest-Nederland” p Maasstad Ziekenhuis, Rotterdam, 25 mei 2023 (Van der Waarden, N.P.W.L.) “IMPRESS me today! Prehospitale ontwikkelingen voor de patiënten met pijn op de borst” p NRR & Venticare Live, ’s Hertogenbosch, 7 juni 2023 (Leenman, F.) “USAR.NL, Inzet in Turkije” p International Conference on
50 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
Emergency medicine (ICEM), Amsterdam, 15 juni 2023 (Van der Waarden, N.P.W.L.) “Assessment of the diagnostic accuracy and reliability of the HEART-score calculated by ambulance nurses versus emergency physicians” p ROAZ Zuidwest Nederland, Refereeravond Acute Psychiatrie, Rotterdam, 22 juni 2023 (Moerkerken, G.) “Verwarde personenproblematiek op de meldkamer en ambulance” p Ambulancezorg Nederland (AZN), Invitational Conference, Utrecht, 5 oktober 2023 (Moerkerken, G.) “Evaluatie sectoraal kader Physician
assistant en verpleegkundig specialist (PAA/VSA) in de ambulancezorg” p V&VN VS congres, Rotterdam, 3 november 2023 (Buitelaar, F.) “Afstudeerpitch; Het effect van pijnstilling op heupfracturen in de ambulancezorg” 9.2.5 Netwerken, expertise- en werkgroepen: p Wetenschapscommissie AZN p Kennisplatform Onderzoek AZN p Accreditatie Kwaliteitsregister V&VN (Ambulancezorg) p Netwerk VSAZ, V&VN Ambulancezorg p Bestuur V&VN VS (ambulancezorg)
p Hogeschool Rotterdam p Abstract committee EUSEM p ROAZ, digitalisering van zorg p Nederlandse Associatie Physician assistant (NAPA) 9.2.6 Bijdrage aan externe scholingen: Kennis en ervaringen binnen de ambulancezorg kunnen bredere relevantie hebben en worden gedeeld met andere ketenpartners. In 2023 is vanuit ARR bijgedragen aan de volgende scholingen: p Reanimatie; Masteropleidingen Advanced Nursing Practice, Physician
JAARVERSLAG 2023 \ 51
Assistant en Masteropleidingen kinder en- sportfysiotherapie, Instituut voor Gezondheidzorg, Hogeschool Rotterdam. pK indermishandeling en huiselijk geweld; Masteropleiding Advanced Nursing Practice, Instituut voor Gezondheidzorg, Hogeschool Rotterdam. pM asterthese begeleiding; Masteropleiding Advanced Nursing Practice, Hogeschool Rotterdam pA dvanced Life Support (ALS); Ambulance Rotterdam-Rijnmond (ARR) pR eanimatielessen bij diverse huisartsenpraktijken. De MAZ namen in 2023 verder deel aan vijf sessies intercollegiale toetsing in samenwerking met collega’s uit het IJsselland ziekenhuis, Maasstad ziekenhuis en Ikazia ziekenhuis. Drie medewerkers namen deel aan het (online) V&VN jaarcongres Verpleegkundig Specialisten.
9.3 Presentaties voor scholen, zorginstellingen en gemeenten In presentaties op scholen wordt aan de hand van de brancard, verbandkoffer, de AED en andere apparatuur het dagelijkse werk op de ambulance toegelicht. Ook kunnen kinderen een kijkje nemen in de ambulance. Daarnaast worden presentaties verzorgd bij “De club van 112”, een educatiecentrum waar onder andere kinderen van groep 8 bewust gemaakt worden diverse aspecten op het gebied van (brand)veiligheid. Voormalig medewerkers van de ambulancedienst geven onderwijs door middel van casuïstiek- en onderwijsleergesprekken. Onderwerpen zijn onder meer eerste hulp bij brandwonden, valincidenten en verkeersongelukken. Ten slotte levert ARR bijdragen aan open dagen van zorginstellingen en demonstraties voor publiek die door diverse gemeenten in de regio worden georganiseerd.
9.4 Terugdringen agressie en geweld Ambulancemedewerkers krijgen tijdens de uitvoering van hun werkzaamheden soms helaas te maken met vormen van agressie en geweld. In 2023 is er in de regio 83 keer melding gedaan van agressie en geweld. Dit aantal meldingen betekent een toename ten opzichte van vorig kalenderjaar toen 71 agressie en geweld meldingen werden geregistreerd.
Binnen ARR functioneert een coördinator KM&HG. Deze coördinator houdt de registratie bij, ziet toe op de dossiers en verslaglegging en onderhoudt het contact met betrokkenen (ouders / verzorgers), ketenpartners en Veilig Thuis. Ook komt het regelmatig voor dat ARR de zorgen eerst laagdrempelig
Meer dan de helft van de meldingen heeft een relatie met alcohol of drugsgebruik. Hierbij is bij een gedeelte van deze meldingen ook een component van onderliggende psychiatrische problematiek. Dit type meldingen laat al enkele jaren achtereen een stijgende trend zien. De teamleider biedt rechtstreeks ondersteuning aan de medewerker die te maken heeft met agressie en geweld. Ook gaat deze mee met de medewerker op het moment dat aangifte wordt gedaan. Als werkgever staat ARR pal voor haar medewerkers. Er kan beroep worden gedaan op het Team Collegiale Ondersteuning (TCO). Ook is een bedrijfspsycholoog en bedrijfsmaatschappelijk werker beschikbaar.
met de eigen huisarts bespreekt om een zwaarder traject via Veilig Thuis te kunnen voorkomen. Naast de coördinator fungeren twee aandachtsfunctionarissen KM&HG. Zij doen dit als neventaak naast hun werk op de ambulance. Zij participeren actief in de (bij-) scholingen van de medewerkers en fungeren als vraagbaak voor collega’s. In 2023 zijn in totaal 508 meldingen geregistreerd van kindermishandeling en huiselijk geweld. Dit is een stijging van bijna 7% ten opzichte van 2022. In één melding komen soms meerdere aspecten van geweld of mishandeling terug. Onderstaande figuur maakt inzichtelijk welke aspecten in welke mate terugkomen in de geregistreerde meldingen.
Procentuele verdeling aspecten kindermishandeling en huiselijk geweld
16,2% 28,6%
9.5 Signaleren huiselijk geweld en kindermishandeling Jaarlijks ondervinden in Nederland circa 120.000 kinderen de gevolgen van verwaarlozing of mishandeling. Gemiddeld overlijdt zelfs iedere week één kind als gevolg van kindermishandeling. Behalve voor kindermishandeling is er onder de noemer huiselijk geweld ook aandacht voor (ex-)partnergeweld, alcohol- en drugsmisbruik en mishandeling van ouderen. Met de invoering van de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is het wettelijk verplicht om de meldcode te hanteren. ARR werkt volledig volgens deze meldcode. Ambulancemedewerkers doorlopen via intranet de stappen van de meldcode. Dit gebeurt in een digitaal beveiligde omgeving waarmee de privacy is
52 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
gewaarborgd. Een onderdeel van de meldcode is de zogenoemde kind-check. Hierbij is de zorgverlener verplicht om in het contact met een volwassen patiënt tevens te onderzoeken of diegene mogelijk kinderen heeft die van hem of haar afhankelijk zijn. Het betreft dan personen die in een dusdanige medische conditie of omstandigheid verkeren dat dit risico’s oplevert voor de veiligheid van het kind.
0,6% 0,8% 4,1% 3,7%
4,9%
Legenda
17,8%
10,7%
12,6%
p Kindcheck p Verwaarlozing p (Ex-) partnergeweld p Kindermishandeling p Mantelzorgcheck en klemlopende mantelzorg p Oudermishandeling p Alcohol en/of drugsintoxicatie p Sexueel geweld en mensenhandel p Financiële uitbuiting p Overig
JAARVERSLAG 2023 \ 53
10 Bestuur en financiers 10.1 Productiecijfers In dit hoofdstuk worden de eindresultaten beschreven waarover ARR zich verantwoord aan bestuur en financiers. Voor definities van de gehanteerde uitsplitsing van ritten in
onderstaande tabellen verwijzen wij naar het Uniform Begrippenkader Ambulancezorg (UBK), zoals dat landelijk binnen de branche is vastgesteld. Onderstaande tabel toont het aantal uitgevoerde ritten in 2023.
Ritten naar declarabiliteit Declarabele ritten
84.271
Ritten eerste hulp geen vervoer (EHGV)
29.190
Afgebroken ritten
6.343
Loze ritten
5.520
Totaal
125.324
Ritten naar urgentie A1-ritten
58.835
A2-ritten
39.040
B-ritten
27.449
Totaal
125.324
Bovenstaande aantallen zijn inclusief de ritten die ARR in 2023 heeft verreden in het kader van burenhulp. Zie de gespecificeerde aantallen in paragraaf 10.4.
10.2 Dekkingsgraad Een belangrijke indicator voor de beschikbaarheid van ambulancezorg is de dekkingsgraad. Wettelijk is
54 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
vastgelegd dat 97% van de bevolking binnen 15 minuten responstijd bereikt moet kunnen worden. Het RIVM brengt periodiek de dekkingspercentages in beeld en publiceert deze op de website www.vzinfo.nl. ARR voldoet aan de gestelde norm met een score van 98,7%. Met verbetering van de geografische positionering van de opkomstlocaties beoogt ARR de regionale dekkingsgraad te optimaliseren.
JAARVERSLAG 2023 \ 55
10.3 Prestaties A1-Prestaties per gemeente en gebied De zorgvraag neemt door onder andere de vergrijzing steeds meer toe. Tegelijkertijd zorgt de verdergaande concentratie van specialistische zorg voor gemiddeld langere rijafstanden voor de ambulance. De opgave is om steeds beter aan de voorkant van het proces (de meldkamer) in beeld te hebben welke zorgvraag acuut is en welke zorgvraag op een andere wijze kan worden vormgegeven door bijvoorbeeld een doorverwijzing naar de huisarts of door het geven van zelfzorgadvies. Op deze wijze blijft spoedeisende ambulancezorg beschikbaar voor alle burgers in
de regio in het geval er op dat moment echt sprake is van de grootst mogelijke spoed (denk aan reanimatie, verstikking of beroerte). Tegelijkertijd is door een continue wervingscampagne de formatie van ARR meer op sterkte gebracht (zie ook paragraaf 4.2) en konden in 2023 een groot deel van de ambulances volgens het dienstrooster worden ingezet. De wijze van rapporteren zoals deze landelijk binnen de sector wordt toegepast is om te laten zien hoeveel ritten netto zijn aangekomen binnen 15, 16 en 17 minuten responstijd. Deze aantallen zijn in de onderstaande tabel weergegeven per gebied en per gemeente.
Prestaties per gebied en per gemeente Aantal A1-ritten
<15 minuten responstijd
<16 minuten responstijd
<17 minuten responstijd
Gemiddelde responstijd (minuten)
Rotterdam
26.073
23.901
24.305
24.862
10:37
Schiedam
3.037
2.800
2.844
2.904
10:44
Vlaardingen
2.814
2.460
2.516
2.603
10:39
Capelle aan den IJssel
2.345
2.132
2.165
2.218
10:12
Barendrecht
1.508
1.426
1.446
1.460
09:10
Lansingerland
1.237
977
1.028
1.101
12:05
Ridderkerk
950
882
897
917
11:09
Maassluis
885
719
737
771
12:47
Albrandswaard
877
765
783
813
12:10
Krimpen aan den IJssel
861
717
742
769
12:07
40.587
36.779
37.463
38.418
10:43
Nissewaard
3.815
3.151
3.238
3.383
10:46
Voorne aan Zee
2.942
2.520
2.589
2.683
11:11
Subtotaal
6.757
5.671
5.827
6.066
10:57
10.4 Burenhulp In gebieden rond de regiogrens zijn afspraken gemaakt met aangrenzende regio’s. In bepaalde gevallen kan de ambulance uit een andere regio sneller ter plaatse zijn, of kan een ambulance van ARR juist sneller ter plaatse zijn bij een rit in een naburige regio. Het uitgangspunt is altijd om de best mogelijke patiëntenzorg te bieden binnen een zo kort mogelijke responstijd. In onderstaande tabellen zijn de aantallen ritten in het kalenderjaar 2023
inzichtelijk gemaakt die ARR heeft uitgevoerd ten behoeve van buurregio’s en vice versa. Afspraken op het gebied van burenhulp hebben alleen betrekking op spoedritten. Daarbij is uitgegaan van de bestuurlijke grenzen van de RAV-regio op basis van het gebied van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. De budgettering van de ambulancezorg loopt niet overal gelijk met deze grenzen. Over de gebieden waarbij de bestuurlijke grenzen niet overeenkomen met het toegerekende budget zijn of worden financiële verrekenafspraken gemaakt met de aangrenzende regio’s.
Uitgevoerde ritten ARR ten behoeve van aangrenzende regio’s A1-ritten
A2-ritten
Regio Haaglanden
242
181
Regio Zuid-Holland Zuid
231
163
Regio Hollands Midden
10
25
Regio Zeeland
259
169
Totaal
742
538
Rotterdam en omstreken
Subtotaal
Ritten aangrenzende regio’s ten behoeve van regio Rotterdam-Rijnmond A1-ritten
A2-ritten
Regio Haaglanden
1.127
468
Regio Zuid-Holland Zuid
1.259
889
Regio Hollands Midden
34
22
Regio Zeeland
79
25
2.499
1.404
Totaal
Voorne-Putten
Goeree-Overflakkee Subtotaal
1.782
1.522
1.554
1.607
10:52
Totaal alle A1-ritten *
49.126
43.968
44.844
46.091
10:45
*) Het betreft hier alle A1-ritten die ter plaatse zijn aangekomen en waarbij de responstijd meetbaar is. Afgebroken ritten zijn bijvoorbeeld niet in de telling mee-
genomen. Maar ook een deel van de A1-ritten waarbij de records niet volledig zijn is niet meegeteld. Hierdoor is het aantal weergegeven A1-ritten in deze tabel lager dan in de eerdere tabel 10.1.2.
56 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
JAARVERSLAG 2023 \ 57
11 N evenfuncties en bezoldiging Directeur ARR De Regionale Ambulancevoorziening (RAV) is onder de naam ARR ondergebracht als afdeling binnen de Veiligheidsregio. De directeur ARR is lid van de Directieraad VRR.
De heer A.J.A. Wijten is full-time aangesteld als directeur ARR en ontvangt een jaarlijkse bezoldiging die valt binnen de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (Uitvoeringsregeling WNT).
Relevante nevenfuncties (gegevens per 31 december 2023) A.J.A. Wijten
Voorzitter Lokale Rekenkamer gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Voorzitter Lokale Rekenkamer gemeente Midden-Delfland Voorzitter Stichting Urgentiebepaling Woningzoekenden Rotterdam-Rijnmond Lid van Raad van Toezicht Stichting FLOA
58 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
JAARVERSLAG 2023 \ 59
12 Verslag Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid 12.1 Samenstelling De Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid (AKV) van ARR bestond eind 2023 uit de volgende leden: p De heer drs. B. Wijbenga-van Nieuwenhuizen, voorzitter p De heer J.P.A. Broeren p Mevrouw dr. G.H. Dreteler p De heer mr. H.H.A.M. Janssen MCDm p Mevrouw drs. M.C. Lewis De AKV is ingesteld met als doel om de intern toezichthoudende, advies- en klankbordrol van het Algemeen Bestuur VRR (AB VRR) te ondersteunen inzake de kwaliteit en veiligheid van zorg voor patiënten van ARR met inachtneming van de belangen van relevante stakeholders. De adviescommissie is ingesteld nadat de voormalige Raad van Toezicht ophield te bestaan als gevolg van de overgang van de BIOS-groep naar de VRR. De AKV functioneert eind 2023 inmiddels 3 jaar.
De bezoldiging wordt conform het instellingsbesluit, door het AB VRR vastgesteld. De bezoldiging van de leden van de AKV blijft binnen het bezoldigingsmaximum dat voor topfunctionarissen en toezichthouders voor deze klasse is vastgesteld. In 2023 waren de volgende bedragen van toepassing: p Voor de voorzitter: onbezoldigd p Voor de externe leden: € 3.000 per jaar (incl. 21% btw)
12.4 Overleggen De Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid is in 2023 driemaal fysiek bijeengekomen. De overleggen zijn gehouden op: p 16 februari 2023 p 12 april 2023 (themasessie) p 2 november 2023
12.2 Termijnen De heer E. Haan trad per 1 januari 2023 aan als voorzitter van de AKV. In verband met zijn vertrek als bestuurder van de VRR in het voorjaar van 2023 wordt de functie van voorzitter per 1 november 2023 ingevuld door de heer B. Wijbenga-van Nieuwenhuizen.
Naast deze live bijeenkomsten hebben afzonderlijke leden van de Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid regelmatig online overleg gehad met medewerkers, management en directie van ARR.
12.5 Werkzaamheden 12.3 Bezoldiging De leden van de AKV ontvangen voor hun werkzaamheden een bezoldiging.
60 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
De AKV heeft in 2023 gewerkt aan de onderwerpen uit het jaarplan 2023. De onderwerpen zijn opgedeeld in vijf hoofdgroepen die overeenkomen
JAARVERSLAG 2023 \ 61
met de hoofdgroepen uit het jaarplan 2023 ARR, te weten: p Kwalitatief en kwantitatief participeren op de zorgvraag p Deskundige medewerkers p Zorgkwaliteit, innovatie en onderzoek p Ketensamenwerking, zorgcoördinatie en cliëntparticipatie p Eén organisatie en managementstijl De AKV heeft in 2023 tevens aandacht besteed aan het vinden van een wijze van rapporteren op basis van signalen uit het kwaliteitskader ambulancezorg als alternatief voor en/of als aanvulling
62 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
op de responstijden. Daarnaast zijn de ontwikkelingen op de meldkamer ambulancezorg zoals de nieuwe urgentie-indeling, maar ook het Zorg Coördinatie Centrum (ZCC) en de accreditering besproken. Naast deze bijzondere aandachtsgebieden heeft de AKV zich in 2023 ook beziggehouden met de ‘reguliere’ taken met betrekking tot de kwaliteit van zorg en de continuïteit van ARR als zorginstelling. Hiertoe heeft zij zich tijdens de overleggen laten informeren door de directeur ARR, de manager Zorgkwaliteit en Innovatie, de Medisch Manager
Ambulancezorg en de adviseur Zorgkwaliteit en Innovatie. De Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid heeft in 2023 een zelfevaluatie uitgevoerd waarin zij kritisch heeft gekeken of de rollen werden ingevuld zoals deze bij de start van de commissie zijn opgesteld en of de activiteiten dienovereenkomstig werden uitgevoerd. Geconstateerd is dat de Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid zich veelal (passief) liet informeren over de stand van zaken binnen ARR terwijl de AKV een actievere rol ambieert zonder daarbij op de stoel van directie
en management te willen plaatsnemen. In 2024 zal de AKV zich meer programmatisch gaan opstellen om in verbinding met management en medewerkers en met het kwaliteitskader ambulancezorg als leidraad, werk te maken van de verbetering van de kwaliteit van zorg.
JAARVERSLAG 2023 \ 63
13 L ijst gebruikte afkortingen In onderstaande lijst staan op alfabetische volgorde de gebruikte afkortingen in dit jaarverslag weergegeven met daarnaast de betekenis. Afkorting ACH AKV AMLS APH ARR AvA AVP AZN BLS BMH CCSV CZO EHGV EPA FLO GGB GHOR HAP HKZ IGJ ISMS KM&HG KMS/VMS L&O MBOV MICU MAZ MKA MMA MMT MTC MTO P&C
64 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
Betekenis Ambulancechauffeur Adviescommissie Kwaliteit en Veiligheid Advanced Medical Life Support Acute Psychiatrische Hulpverlening Ambulance Rotterdam-Rijnmond Academie voor Ambulancezorg Ambulanceverpleegkundige Ambulance Zorg Nederland Basic Life Support Bachelor Medische Hulpverlening Chest Compression Synchronized Ventilation College Zorg Opleidingen Eerste Hulp Geen Vervoer Entrustable Professional Activities Functioneel Leeftijdsontslag Grootschalig Geneeskundige Bijstand Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Huisartsenpost Harmonisatie Kwaliteitszorg Zorgsector Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Informatie Security Management Systeem Kindermishandeling & Huiselijk Geweld Kwaliteits- en Veiligheidsmanagement Systeem Leren & Ontwikkelen Middelbaar Beroeps Onderwijs - Verpleegkunde Mobiele Intensive Care Unit Master in de ambulancezorg Meldkamer Ambulancezorg Medisch Manager Ambulancezorg Mobiel Medisch Team Mechanische Thorax Compressie Medewerkerstevredenheidsonderzoek Planning & Control
JAARVERSLAG 2023 \ 65
Afkorting PAA PDCA PICU/NICU PHTLS PICU PIO PRI RAV RGM ROAZ SEH SEH-P SRZ STIM TECC TCO TLO UBK VIG VIM VRR VSA VSV Wazv Wet BIG Wkkgz WPC ZCC
66 \ AMBULANCE ROTTERDAM-RIJNMOND
Betekenis Physician Assistent Ambulancezorg Plan, Do, Check, Act Pediatric Intensive Care Unit / Neonatal Intensive Care Unit Pre Hospital Trauma Life Support Pediatric Intensive Care Unit Professional In Opleiding Prospectieve Risico-Inventarisatie Regionale Ambulance Voorziening Resultaat Gericht Management Regionaal Overleg Acute Zorg Spoedeisende Eerste Hulp Spoedeisende Hulp-Psychiatrie Stichting Rijnmond Ziekenhuizen Signaleren en Transmuraal Incident Melden Tactical Emergency Casualty Care Team Collegiale Ondersteuning Teamleiders Overleg Uniform Begrippenkader Ambulancezorg Verzorgende Individuele Gezondheidszorg Veilig Incident Melden Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Verpleegkundig Specialist Ambulancezorg Verloskundig Samenwerkingsverband Wet ambulancezorgvoorzieningen Wet beroepen in de individuele gezondheidszorg Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg World Port Center Zorg Coördinatie Centrum
JAARVERSLAG 2023 \ 67
Ambulance Rotterdam-Rijnmond is onderdeel van
Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond