Document · PDF

Nalevingsonderzoek leeftijdsgrens GGD ZHZ 2023 toegevoegd na commissie.pdf

Gemeenteraad Alblasserdam 18 juni 2024, gemeente AlblasserdamBij agendapunt: 7: Vaststelling Preventie- en Handhavingsplan en Gezondheidsnota 2024-2027 - Voorstel17.649 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

NALEVING ALCOHOL 2023 GORINCHEM 69,4%

40,0%

0% 2021

2023

n=36

69,4% [95% BI: 53,1%, 82,0%]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS HENDRIK-IDO-AMBACHT INTERVENTIES Bij 11 van de 18 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (61,1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

Interventies n=18

Bij 0 van de 18 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de leeftijd van de mysterykid (0,0%).

Bij 0 van de 18 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (0,0%).

Van de 7 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 3 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (42,9%).

61+039

Geen interventie

100,0%

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Alleen ID gevraagd

100,0%

Leeftijd & ID gevraagd

n.v.t.

38,9%

Bij 7 van de 18 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (38,9%). Dit leidde in 7 gevallen tot naleving (100,0%).

HULPMIDDELGEBRUIK

Naleving

61,1%

Hulpmiddelgebruik n=7

• 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.

Naleving

57+43

42,9%

In alle 3 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100,0%). Van de 4 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (57,1%), is er 4 keer nageleefd (100,0%).

NALEVING

Naleving

Bij 7 van de 18 aankooppogingen is er nageleefd (38,9%). De naleving in 2023 verschilt niet significant van de naleving in 2021 (25,0%).

100%

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

57,1%

Geen hulpmiddel gebruikt

100,0%

Hulpmiddel gebruikt

100,0%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 HENDRIK-IDO-AMBACHT n=18

38,9% 25,0%

0% 2021

2023

38,9% [95% BI: 20,3%, 61,4%]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS HOEKSCHE WAARD INTERVENTIES Bij 8 van de 26 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (30,8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

Interventies n=26

30,8%

Bij 14 van de 26 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (53,8%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (85,7%).

100,0%

Alleen leeftijd gevraagd

100,0%

Alleen ID gevraagd

3,8%

Bij 3 van de 26 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (11,5%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

Van de 17 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 0 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (0,0%).

31+45411

Geen interventie

11,5%

Bij 1 van de 26 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de leeftijd van de mysterykid (3,8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

HULPMIDDELGEBRUIK

Naleving

85,7%

Leeftijd & ID gevraagd

14,3%

100,0%

53,8%

Hulpmiddelgebruik n=17

Van de 17 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (100,0%), is er 12 keer nageleefd (70,6%).

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Naleving

100+0

Geen hulpmiddel gebruikt

29,4%

70,6%

Hulpmiddel gebruikt

n.v.t.

100,0%

NALEVING

Naleving

Bij 12 van de 26 aankooppogingen is er nageleefd (46,2%). De naleving in 2023 verschilt niet significant van de naleving in 2021 (41,7%).

100%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 HOEKSCHE WAARD n=26

41,7%

46,2%

0% 2021

2023

46,2% [95% BI: 28,8%, 64,5%]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS MOLENLANDEN INTERVENTIES Bij 12 van de 31 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (38,7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

Interventies n=31

Bij 0 van de 31 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de leeftijd van de mysterykid (0,0%).

Geen interventie

100,0%

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Alleen ID gevraagd

61,3%

Bij 0 van de 31 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (0,0%).

Van de 19 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 5 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (26,3%).

39+061

38,7%

Bij 19 van de 31 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (61,3%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (63,2%).

HULPMIDDELGEBRUIK

Naleving

Leeftijd & ID gevraagd

n.v.t.

NAGELEEEFD

Hulpmiddelgebruik n=19

36,8%

63,2%

NIET NAGELEEFD

Naleving

74+26

26,3%

• 5 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. In 4 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (80,0%). Van de 14 aankooppogingen, waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (73,7%), is er 8 keer nageleefd (57,1%).

Geen hulpmiddel gebruikt

Hulpmiddel gebruikt

57,1%

80,0%

42,9%

20,0%

73,7%

NALEVING

Naleving

Bij 12 van de 31 aankooppogingen is er nageleefd (38,7%). De naleving in 2023 verschilt niet significant van de naleving in 2021 (59,3%).

100%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 MOLENLANDEN n=31 59,3% 38,7%

0% 2021

2023

38,7% [95% BI: 23,7%, 56,2%]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS PAPENDRECHT INTERVENTIES Bij 8 van de 19 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (42,1%). Dit leidde in 1 geval tot naleving (12,5%).

Interventies n=19

Bij 0 van de 19 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de leeftijd van de mysterykid (0,0%). Bij 11 van de 19 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (57,9%). Dit leidde in 8 gevallen tot naleving (72,7%).

Van de 11 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 4 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (36,4%).

42+058

Geen interventie

42,1%

Alleen ID gevraagd

87,5% n.v.t. 27,3%

72,7%

Leeftijd & ID gevraagd

n.v.t.

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Hulpmiddelgebruik n=11

12,5%

Alleen leeftijd gevraagd

57,9%

Bij 0 van de 19 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (0,0%).

HULPMIDDELGEBRUIK

Naleving

64+36

36,4%

• 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. • 1 verkoper controleerde de leeftijd door gebruik van een ID-checker In alle 4 de gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100,0%). Van de 7 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (63,6%), is er 4 keer nageleefd (57,1%).

Geen hulpmiddel gebruikt

42,9%

57,1%

Hulpmiddel gebruikt

100,0%

63,6%

NALEVING

Naleving

Bij 9 van de 19 aankooppogingen is er nageleefd (47,4%). De naleving in 2023 verschilt niet significant van de naleving in 2021 (37,5%).

100%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 PAPENDRECHT n=19 47,4% 37,5%

0% 2021

2023

47,4% [95% BI: 27,3%, 68,3%]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS SLIEDRECHT INTERVENTIES Bij 9 van de 25 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (36,0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

Interventies n=25

Bij 0 van de 25 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de leeftijd van de mysterykid (0,0%).

Bij 0 van de 25 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (0,0%).

Van de 16 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 7 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (43,8%).

36+064

36,0%

Bij 16 van de 25 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (64,0%). Dit leidde in 15 gevallen tot naleving (93,8%).

HULPMIDDELGEBRUIK

Naleving Geen interventie

100,0%

Alleen leeftijd gevraagd

n.v.t.

Alleen ID gevraagd

93,8%

Leeftijd & ID gevraagd

n.v.t.

6,3%

64,0%

Hulpmiddelgebruik n=16

• 7 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. 43,8%

In alle 7 de gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100,0%). Van de 9 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (56,2%), is er 8 keer nageleefd (88,9%).

Naleving

56+44

NALEVING

Naleving

Bij 15 van de 25 aankooppogingen is er nageleefd (60,0%). De naleving in 2023 verschilt niet significant van de naleving in 2021 (50,0%).

100%

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Geen hulpmiddel gebruikt

56,2%

88,9%

Hulpmiddel gebruikt

11,1%

100,0%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 SLIEDRECHT n=25 60,0% 50,0%

0% 2021

2023

60,0% [95% BI: 40,7%, 76,6%]

NALEVING LEEFTIJDSGRENS ZWIJNDRECHT INTERVENTIES Bij 14 van de 31 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (45,2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%).

Interventies n=31

Bij 1 van de 31 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de leeftijd van de mysterykid (3,2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0,0%). Bij 16 van de 31 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (51,6%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (75,0%).

51,6%

Bij 0 van de 31 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (0,0%).

Naleving

45+3520

45,2%

Geen interventie

100,0%

Alleen leeftijd gevraagd

100,0%

Alleen ID gevraagd Leeftijd & ID gevraagd

3,2%

HULPMIDDELGEBRUIK Van de 16 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 6 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (37,5%).

25,0%

n.v.t.

NIET NAGELEEFD

NAGELEEEFD

Hulpmiddelgebruik n=16

75,0%

Naleving

63+37

37,5%

• 6 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. In alle 6 de gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100,0%). Van de 10 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (62,5%), is er 6 keer nageleefd (60,0%).

Geen hulpmiddel gebruikt

40,0%

60,0%

Hulpmiddel gebruikt

100,0%

62,5%

NALEVING

Naleving

Bij 12 van de 31 aankooppogingen is er nageleefd (38,7%). De naleving in 2023 verschilt niet significant van de naleving in 2021 (46,4%).

100%

NAGELEEEFD

NIET NAGELEEFD

NALEVING ALCOHOL 2023 ZWIJNDRECHT n=31 46,4%

38,7%

0% 2021

2023

38,7% [95% BI: 23,7%, 56,2%]

NALEVING 2021 VERSUS 2023 Door de naleving in 2023 te vergelijken met de naleving in 2021 is te zien of de naleving bij de verkoopkanalen veranderd is. Figuur 6 geeft de nalevingspercentages per verkoopkanaal per (onderzoeks)jaar weer. Er zijn geen significante veranderingen in de naleving geconstateerd tussen 2023 en 2021. Het hoogste nalevingspercentage is zowel in 2023 als in 2021 bij slijterijen geconstateerd (87,5% en 83,3%). Het laagste nalevingspercentage is zowel in 2023 als in 2021 bij sportkantines geconstateerd (13,5% en 5,0%).

De prioritering is als volgt bepaald. Allereerst is vastgesteld waar de slagingskans om alcohol te kopen het grootst is. Hiervoor gebruikten we de nalevingscijfers van de verkoopkanalen uit 2023. Ten tweede is in het jeugdkaartonderzoek uit 2021 gekeken in welke verkoopkanalen 16- en 17-jarigen proberen om alcohol te kopen, zogenoemde ‘kooppogingen’. Ten derde is destijds onderzocht bij welke verkoopkanalen 16- en 17-jarigen de grootste hoeveelheid alcohol proberen te kopen. Door de naleving te vermenigvuldigen met de som van de kooppogingen en het volume, volgt de prioriteit van een verkoopkanaal.

Figuur 6. Naleving 2017 - 2021 - 2023

Cafetaria

33,3% 29,0% 27,6%

Horeca

36,5% 35,5% 42,5% 45,2% 83,3% 87,5%

Slijterij

58,0% 65,3% 61,1%

Supermarkt

43,9% 45,9% 46,1%

Totaal

20%

2017

In tabel 7 staat de prioritering van de verkoopkanalen in de regio weergegeven. Sportkantines, horecagelegenheden en cafetaria’s hebben de hoogste prioriteit. Supermarkten en slijterijen hebben de laagste prioriteit. In Bijlage D staan de prioriteringstabellen van de regio en alle gemeenten weergegeven.

11,5% 5,0% 13,5%

Sportkantine

PRIORITERING VAN VERKOOPKANALEN Om tot een prioritering van verkoopkanalen te komen, combineerden we een aantal gegevens uit het hotspot-nalevingsonderzoek en het jeugdkaartonderzoek uit 2021 met elkaar. Met het jeugdkaartonderzoek uit 2021 brachten we de hotspots in kaart in de negen gemeenten van de regio Zuid-Holland Zuid. Hierbij hebben we input ontvangen vanuit gemeente-experts en lokale jongeren. Verder is aan jongeren gevraagd naar welke verkoopkanalen zij toe gaan om aan alcohol te komen en hoeveel alcohol ze dan proberen te kopen.

40%

2021

60%

80%

100%

2023

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Resultaten

Tabel 7. Prioriteringstabel

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Sportkantine

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

3,5

Horeca

2,0

Sportkantine

2,5

CONCLUSIE

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

14,6

Cafetaria

2,9

Sportkantine

1,8

Horeca

2,4

Horeca

10,2

Horeca

2,3

Cafetaria

1,5

Slijterij

2,2

Cafetaria

10,0

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,4

Supermarkt

2,1

Supermarkt

5,5

Slijterij

0,5

Slijterij

0,6

Cafetaria

2,0

Slijterij

1,4

Aan de hand van mysteryshoponderzoek stelden we het nalevingscijfer voor 2023 in de regio Zuid-Holland Zuid en per gemeente vast bij hotspots in de verkoopkanalen cafetaria’s, horecagelegenheden, slijterijen, sportkantines en supermarkten. Ook onderzochten we welke interventies verkopers toepassen tijdens het leeftijdscontroleproces, inclusief het effect hiervan op de naleving en hebben we een vergelijking gemaakt met de cijfers uit 2021. NALEVING LEEFTIJDSGRENS 2023 In het hotspot-nalevingsonderzoek in 2023 is het totale nalevingscijfer voor de verkoop van alcohol 46,1%. Bij geen enkel verkoopkanaal zijn er ten opzichte van 2021 significante veranderingen in de naleving geconstateerd. Bij slijterijen is de naleving het hoogst, namelijk 87,5%. Bij sportkantines wordt in slechts 13,5% van de gevallen nageleefd. De overige verkoopkanalen liggen tussen deze percentages. Zo is er bij cafetaria’s een naleving van 27,6%, bij horecagelegenheden 42,5% en bij supermarkten 61,1%. De nalevingspercentages lopen tussen de gemeenten uiteen van 33,3% in Dordrecht tot 69,4% in Gorinchem.

INTERVENTIES IN HET LEEFTIJDSCONTROLEPROCES In de resultaten staat weergegeven in hoeveel procent van de aankooppogingen er interventies zijn toegepast door de verkoper (het vragen naar leeftijd en/of naar een geldig legitimatiebewijs en/of het gebruiken van een hulpmiddel), inclusief de samenhang hiervan met de naleving. Het vragen naar ID en het gebruiken van een hulpmiddel blijken

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Resultaten

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Conclusie

belangrijke voorspellers voor naleving. Het gebruiken van een hulpmiddel bij de controle van het legitimatiebewijs leidde in dit onderzoek bijna in alle gevallen tot naleving. Geen hulpmiddel gebruiken na het vragen naar ID leidde tot wisselende resultaten in de naleving.

AANBEVELINGEN De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht bouwen samen aan een gezonde toekomst voor haar inwoners. Hierbij is verantwoorde alcoholverkoop van uiterst belang. De leeftijdsgrens dient om minderjarigen te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van alcohol. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek wil de GGD ZHZ haar gemeenten praktische adviezen geven en hen stimuleren om gerichte activiteiten in te zetten om de naleving te verbeteren. De rol van de GGD ZHZ hierbij is om haar gemeenten te adviseren over regionale- en lokale alcoholpreventie bij jongeren en hen te stimuleren te kiezen voor een integrale aanpak; het tegelijkertijd inzetten van maatregelen op meerdere terreinen (wet- en regelgeving / toezicht en handhaving / voorlichting en educatie / fysieke en sociale omgeving / signaleren en ondersteuning). In dit hoofdstuk worden concrete actiepunten voor de gemeenten toegelicht die achtereenvolgens opgepakt kunnen worden met als doel om de naleving van de leeftijdsgrens positief te beïnvloeden. ACTIEPUNT 1 - AGENDASETTING Het begint allemaal met het op de agenda plaatsen van het thema. Het belang van de naleving van de leeftijdsgrens moet onder de aandacht gebracht worden, dus start met de creatie van draagvlak binnen de gemeente.

Stel als gemeente tevens de GGD ZHZ op de hoogte over welke stappen gezet worden. In lijn met de expertise en koers van het

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Conclusie

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

Verslavingspreventieteam van de GGD ZHZ kan aanvullend advies gegeven worden aan gemeenten. ACTIEPUNT 2 - PREVENTIE- EN HANDHAVINGS ACTIVITEITEN RISICOGESTUURD / OP BASIS VAN PRIORITEITEN INZETTEN Het hotspot-nalevingsonderzoek laat zien dat het verbeteren van de naleving van de leeftijdsgrens gewenst is. Bij slijterijen is de naleving het hoogst, namelijk 87,5%. Bij sportkantines wordt in slechts 13,5% van de gevallen nageleefd. De overige verkoopkanalen liggen tussen deze percentages. Zo is er bij cafetaria’s een naleving van 27,6%, bij horecagelegenheden 42,5% en bij supermarkten 61,1%. Om de meeste impact te hebben in het verbeteren van de naleving, is het van belang om gericht en effectief te werk gaan. Dit kan het best door preventie- en handhavingsactiviteiten risicogestuurd in te zetten. Dit houdt in dat de middelen daar ingezet worden waar jongeren zijn én waar de kans het grootst is dat ze erin slagen om alcohol te kopen. Het huidige onderzoek voorziet de regio van een schat aan sturingsinformatie. Door de nalevingscijfers uit het hotspot-nalevingsonderzoek te combineren met de gegevens uit het jeugdkaartonderzoek 2021, hebben we een prioritering van verkoopkanalen gemaakt. Het is niet vanzelfsprekend dat de ranking van prioriteit gelijk is aan de ranking van de nalevingscijfers.

Wanneer jongeren bijvoorbeeld aangeven dat ze nauwelijks naar een bepaald verkoopkanaal gaan, zal dit verkoopkanaal - ondanks een mogelijk lager nalevingscijfer ten opzichte van andere verkoopkanalen - mogelijk toch minder prioriteit hebben. Immers is het verstandig daar te zijn waar ook daadwerkelijk jongeren alcohol proberen te kopen.

kantines. Als tweede volgen horecagelegenheden en cafetaria’s staan op de derde plek. Minder prioriteit kan gelegd worden bij supermarkten die op de vierde plek staan. Slijterijen hebben de minste prioriteit, omdat zij op de laatste plek staan. Gemeenten kunnen zelf in hun prioriteringstabel in Bijlage D bekijken op welk verkoopkanaal of welke verkoopkanalen zij als gemeente het beste kunnen inzetten. Afhankelijk van de beschikbare ruimte en tijd binnen een gemeente kan voor een of meerdere verkoopkanalen gekozen worden. Bijlage E kan helpen bij het uitwerken van deze prioritering. Als eenmaal scherp is welke verkoopkanalen de meeste aandacht verdienen, kunnen de onderzoeksdata gebruikt worden om verder in te zoomen op het proces. Waar in het leeftijdscontroleproces gaat het fout bij het verkoopkanaal in kwestie? Is dit bijvoorbeeld bij het vragen naar het legitimatiebewijs of wordt er nog niet vaak een hulpmiddel gebruikt? In de factsheets per verkoopkanaal staan deze cijfers weergegeven voor de regio en in tabel 6 staan deze cijfers per gemeente gepresenteerd. Het gebruiken van een hulpmiddel bij de controle van het legitimatiebewijs leidde in dit onderzoek bijna in alle gevallen tot naleving. Geen hulpmiddel gebruiken na het vragen van de ID-kaart leidde tot wisselende resultaten in de naleving. Het is aan te raden om het gebruik van een hulpmiddel te stimuleren.

Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender die voor elke datum de uiterste geboortedatum aangeeft.

De prioritering van de regio laat zien dat de gemeenten er goed aan zouden doen om gezamenlijk prioriteit te leggen bij de sport-

ACTIEPUNT 3 - BIJEENKOMST ORGANISEREN VOOR VERKOPERS Het is van belang om het draagvlak voor de wetgeving bij de lokale alcoholverkopers te behouden en/of te versterken. Hierdoor zorg je

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

er namelijk voor dat verkopers minder weerstand tegenover de wet ervaren. Dit geeft hen de mogelijkheid om mee te praten over waar verbeterpunten liggen, welke dingen er wel goed gaan en waarom dat wel of niet goed gaat. Het gesprek aangaan stimuleert een gevoel van betrokkenheid en zorgt voor wederzijds begrip. De cijfers uit het huidige hotspot-nalevingsonderzoek vormen een goede aanleiding voor een gesprek gesprek en/of het sturen van een pluimbrief naar verkoopkanalen die correct hebben gehandhaafd. Gemeenten kunnen een (online) informatiebijeenkomst voor alcoholverkopers organiseren en hierin uitleggen waarom dit hotspot-nalevingsonderzoek heeft plaatsgevonden, de cijfers van het huidige hotspot-nalevingsonderzoek presenteren en vervolgstappen bespreken. Daarnaast kunnen de gemeenten voorstellen voor ondersteuning aan de alcoholverkopers voorleggen en kunnen de verkopers op hun beurt ook aangeven waar ze behoefte aan hebben. Het voordeel van het organiseren van een (online) bijeenkomst voor alle verkoopkanalen is het feit dat de verkoopkanalen onderlinge ervaringen kunnen uitwisselen. Zo kunnen slijterijen en supermarkten bijvoorbeeld aangeven wat bij hen goed gaat en op die manier de andere verkoopkanalen op weg helpen.

Voor het versterken van het draagvlak bij alcoholverkopers zou het wenselijk zijn wanneer de burgemeester of wethouder ook betrokken wordt bij deze bijeenkomst. Vervolgens kan ook een bijeenkomst met verkopers binnen een verkoopkanaal nuttig zijn. In deze bijeenkomst kan ingegaan worden op de specifieke situatie binnen een verkoopkanaal en kan bijvoorbeeld in overleg met de gemeente besproken worden op welke wijze ondersteuning geboden kan worden. ACTIEPUNT 4 - ONDERSTEUN VERKOPERS BIJ HET LEEFTIJDSCONTROLEPROCES Het is waardevol om als gemeente alcoholverkopers te ondersteunen in het leeftijdscontroleproces door middel van het aanreiken

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

van bestaande interventies. Hier zijn verschillende mogelijkheden voor. Een laagdrempelige manier is om als gemeente een overzicht van (gratis) tools met de verkoopkanalen te delen. Hierbij kan aan onderstaande zaken gedacht worden: Hulpmiddelen Verkopers willen vaak bijdragen aan de naleving van de leeftijdsgrens, maar zijn in de praktijk soms onzeker en vinden het lastig. Het inschatten van leeftijden kan namelijk door verkopers moeilijk gevonden worden en het vragen naar een ID kan voelen als een belediging. Ook kan het lastig zijn om uit te rekenen of een klant oud genoeg is, onder de (tijds)druk die ze ervaren als er een rij klanten staat te wachten. Deze obstakels maken dat verkopers op het moment suprême soms automatisch uitwijken naar de makkelijkste weg: niet naleven. Dit is ook te zien als je naar de nalevingscijfers in dit onderzoek kijkt. Zo blijkt namelijk dat in een aantal gevallen een verkoper wél het juiste gedrag heeft vertoond door naar een ID te vragen, maar vervolgens alsnog niet naleeft. Bekend is dat hulpmiddelen verkopers kunnen helpen bij het naleven van de leeftijdsgrens11. Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender die voor elke datum de uiterste geboortedatum aangeeft.

Er zou gekeken kunnen worden op welke manier verkopers een bepaald hulpmiddel een tijd kunnen uitproberen. Zo heeft de gemeente Harderwijk bijvoorbeeld enkele elektronische hulpmiddelen aangeschaft die uitgeprobeerd konden worden door lokale verkooppunten. Via deze gemeentelijke ondersteuning konden verkopers op een laagdrempelige manier kennismaken met het hulpmiddel zodat zij vervolgens konden besluiten of het een zinvolle investering zou zijn om een eigen exemplaar aan te schaffen.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

een ketenbedrijf (ketenslijterijen), aan een supermarkt gekoppeld zijn (borrelshops) of als zelfstandige winkel opereren (zelfstandige slijterijen). Er mag zowel zwakalcoholhoudende als sterk alcoholhoudende drank voor verkoop gebruik elders dan ter plaatse worden verkocht. Sportkantines | Onder sportkantines worden enkel de kantines behorende bij een sportvereniging bedoeld. Overige paracommerciële instellingen (zoals buurthuizen) horen hier expliciet niet bij. Steekproefgrootte (n) | Het aantal te onderzoeken locaties binnen een populatie. Supermarkten | Supermarkten zoals Albert Heijn, Lidl, etc. Dit betreft enkel de supermarkten die ook daadwerkelijk alcoholische dranken verkopen.

NIX Challenge Om supermarktmedewerkers op een leuke manier te leren de leeftijd van klanten beter in te schatten en het vragen naar een ID tot 25 jaar onder de aandacht te brengen, ontwikkelden Bureau Objectief in opdracht van het online leeftijdsspel: NIX Challenge. In dit interactieve spel swipe je naar links of naar rechts om aan te geven of je van de persoon op de foto wel of geen ID hoeft te vragen en probeer je van zoveel mogelijk mensen de leeftijd goed in te schatten. De NIX Challenge is het hele jaar te spelen via https:// nixchallenge.nl/. E-learning verantwoord alcohol verkopen Begin 2020 is de e-learning voor verantwoord alcohol verkopen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en diverse brancheverenigingen gelanceerd. De e-learning is gericht op de horeca, slijterijen, studenten- en sportverenigingen, maar is ook (grotendeels) bruikbaar en toegankelijk voor iedereen die alcohol verstrekt. Verkopers leren hoe ze op een verantwoorde manier, binnen de kaders van wet- en regelgeving, alcohol kunnen verkopen. De nadruk ligt op de naleving van de leeftijdsgrens, het voorkomen van wederverstrekking en het niet schenken aan dronken personen. De e-learning is toegankelijk via https://www.verantwoordalcoholverkopen.nl/ Toolkit met materialen Het Trimbos-instituut is partner van de NIX18 campagne en biedt een toolkit met materialen aan.

De GGD ZHZ is graag op de hoogte wanneer een gemeente kiest voor een lokale campagne of communicatie uitingen. De GGD ZHZ adviseert bij de lokale uitrol van deze campagne. Bij lokale campagnes is de gemeente zelf verantwoordelijk voor de coördinatie en implementatie. Het is belangrijk

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

dat de communicatieafdeling van de gemeente betrokken is en er duidelijke afspraken worden gemaakt. Naast het aanbieden van ondersteunende hulpmiddelen voor verkopers, kan ook ingezet worden op communicatie gericht naar de consument. Op die manier wordt de consument ook aangesproken op de eigen verantwoordelijkheid. Dit maakt het voor de verkoper ook makkelijker om de leeftijdsgrens na te leven. Faciliteren materialen pakketten Een gemeente kan er ook voor kiezen om materialen pakketten te faciliteren. Bovenstaande gratis tools kunnen in een brief toegelicht worden en de toolkit met materialen kan bijgevoegd worden. Hierbij geniet het de voorkeur om de pakketten fysiek uit te reiken, zodat er een toelichting gegeven kan worden en er tevens een persoonlijk contactmoment gecreëerd wordt. Ondersteuning brancheorganisatie Tot slot is het verstandig als verkoopkanalen waarvoor een brancheorganisatie bestaat (denk bijvoorbeeld aan KHN voor de horeca), deze brancheorganisatie ook om input vragen en de webpagina’s in de gaten te houden. Zo biedt de KHN verschillende praktische hulpmiddelen aan en heeft de NOC*NSF een gratis te downloaden model Bestuursreglement.

ACTIEPUNT 5 - BRENG PRAKTIJKTRAINING ONDER DE AANDACHT BIJ VERKOPERS Vervolgens zou het goed zijn als verkopers deelnemen aan een training Instructie Verantwoord Alcoholschenken (IVA) of Barcode cursus bij de verslavingszorg in de regio Zuid-Holland Zuid.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

ACTIEPUNT 6 - PERIODIEKE CONTROLE (NA BOVENSTAANDE ACTIEPUNTEN) Wanneer aandacht is besteed aan de voorgaande actiepunten is het verstandig om de verkooppunten als oefening periodiek te bezoeken. Zo is het aan te raden om elk kwartaal een aantal proefcontroles uit te voeren en vervolgens direct feedback te geven aan de betreffende verkopers. Het doel hiervan is om de naleving te verbeteren en met elkaar - gemeenten, verkopers en andere betrokken organisaties - in dialoog te blijven. Het gaat hier expliciet over proefcontroles, waarbij niet handhavend opgetreden wordt. Wanneer er klachten of signalen bij de gemeente binnenkomen, zal alsnog handhavend opgetreden moeten worden. Door periodieke oefening en feedback te geven waar nodig, krijgen de verschillende verkooppunten grip op het leeftijdscontroleproces. Het is hierbij belangrijk om minder presterende verkopers te blijven motiveren, maar het belonen van een goede naleving is misschien wel net zo belangrijk. Verkopers erkenning geven voor hun inzet, het investeren en het nemen van verantwoordelijkheid is belangrijk om hen het gevoel te geven dat hun inzet op waarde wordt geschat. Dit motiveert hen om zich in te blijven zetten voor het naleven van de leeftijdsgrens. Ook laat je de verkopers zo weten dat je hun prestaties in de gaten houdt, waardoor verkopers de controledruk blijven ervaren.

Naming and Faming is een goede manier om dit te doen. Met deze techniek beloon je goed gedrag door de namen van organisaties die goed naleven publiekelijk bekend te maken. Het geven van erkenning heeft daarnaast op twee manieren effect op de verkoper. Aan de ene kant motiveert goede feedback verkopers om de goede lijn door te blijven zetten. Aan de andere kant laat je de verkopers zo weten dat je hun prestaties in de gaten houdt, waardoor verkopers de controledruk blijven ervaren.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

In het vervolg van de tekst worden vier landelijke ervaringen rondom periodieke controles beschreven. Stichting NIX18 - Gemeente Utrecht Vanuit het gezamenlijk besef dat het doel van gemeente en horeca ‘verbetering van de naleving’ is, is gezocht naar initiatieven om te werken aan een verhoging van de naleving. Een vertegenwoordiging van de Utrechtse horeca heeft een stichting opgericht, de stichting ‘NIX18 in Utrecht’. Bij de 39 horecabedrijven die zich hebben aangesloten bij de stichting is de kwaliteitsmethodiek geïmplementeerd. Periodieke monitoring van het leeftijdscontroleproces is een centraal uitgangspunt van de Kwaliteitsmethodiek leeftijdscontrole. Kwaliteitsmethodiek - FAN & Gemeente Nijmegen De amateurvoetbalclubs, verenigd in de Federatie van de Amateurvoetbalclubs in Nijmegen (FAN) hebben zich samen met de gemeente ingezet om de naleving van de leeftijdsgrens bij het verkopen van alcohol bij de amateurvoetbalclubs te verbeteren. In het openbare jaarverslag uit 2018 staat dit proces uitgebreid beschreven. Pilots - Gemeente Hilversum De gemeente Hilversum is in 2021 gestart met pilots gericht op naleving van de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol. De pilot gericht op horecagelegenheden heeft bijgedragen aan een verbetering van de naleving en is daarom verlengd. De pilot bij de sportverenigingen gaat nog uitgevoerd worden.

Meer informatie is te lezen in de Raadsinformatiebrief.

van periodieke procescontroles. Het doel van de pilot is om het leeftijdscontrolebeleid van ketensupermarkten, die goede nalevingsresultaten laten zien, te vertalen naar een modelbeleid dat bij slechter presterende ketens kan worden geïmplementeerd. Het modelbeleid is opgebouwd uit een combinatie van onderdelen die bij goed presterende ketens naar voren zijn gekomen. De beleidsvoering en de naleving worden vervolgens onderzocht. In de pilot is gewerkt met zowel goed presterende ketens als met slechter presterende ketens. In het voorjaar van 2022 wordt er een verslag uitgebracht aan het Ministerie van VWS met een stappenplan voor gemeenten om in samenspraak met ketens te werken aan de naleving van de leeftijdsgrens. Onderdeel van dit stappenplan is periodieke zelfcontrole, die veel ketenbedrijven zelf organiseren. In de CBL pilot is geëxperimenteerd met hoe de informatie die via de zelfcontroles wordt opgehaald gedeeld zou kunnen worden met toezichthouders en hoe daar afspraken over gemaakt kunnen worden. Een vereiste daarbij is dat de controles door een onafhankelijk bureau worden uitgevoerd. De ketens en de gemeente kunnen op basis van de zelfcontroles periodiek om tafel gaan om de cijfers te bespreken. Ze kunnen dan met elkaar de afspraak maken om bij een bepaald nalevingsniveau terughoudender te zijn met het toezicht.

Op die manier kan de toezichts capaciteit efficiënt worden ingezet. De slijterijen laten in het huidige onderzoek de hoogste naleving zien van alle verkoopkanalen. De beschreven werkwijze kan een goede manier zijn om het zicht op de naleving van de hotspots in dit verkoopkanaal niet kwijt te raken.

Pilot Nationaal Preventieakkoord - Bureau Objectief & CBL12 Bureau Objectief en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) zijn begin 2020 gestart met een pilot voor de ontwikkeling

ACTIEPUNT 7 - HANDHAVINGSMETHODE INZETTEN Naast aandacht voor de preventieve kant, zijn gemeenten ook op zoek naar een efficiënte methode voor het toezicht op de leeftijds-

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

grens. Een werkwijze die zich conformeert aan de wet. Het inzetten van testkopers is een efficiënte handhavingsmethode. Het is een stevigere vorm van toezicht dan de observationele methode. Voordat de methode breed wordt ingezet, is het dan ook raadzaam om te overwegen om te starten met een gewenningsperiode voor de verkopers. Bijvoorbeeld door kenbaar te maken dat het eerste jaar enkel waarschuwingen en feedback zullen worden gegeven en het reguliere sanctiebeleid pas vanaf het tweede jaar ingezet wordt. Dat kan het makkelijker en laagdrempeliger maken om met deze methode te beginnen en zo ook draagvlak voor nalevingsverbetering te behouden bij de alcoholverkopers. Daarnaast is bestuurlijk draagvlak bij het inzetten van de testkopermethode essentieel. Bij een waarschuwing of boete is het belangrijk dat bestuurders voet bij stuk houden, anders verdwijnt de effectiviteit van de methode. Verder is het bij de testkopermethode ook aan te raden om deze risicogericht in te zetten. Op de website van de handreiking Alcoholwet staan meer tips over de inzet van de testkopermethode. In dit hoofdstuk is toegelicht hoe de resultaten van het hotspot-nalevingsonderzoek en het jeugdkaartonderzoek (2021) gebruikt kunnen worden bij het creëren van een strategie om de naleving van de leeftijdsgrens positief te beïnvloeden.

REFERENTIES 1. Bureau Objectief (2021). Nalevingsonderzoek regio GGD Zuid-Holland Zuid 2021. 2. Baumeister, R. F. (2015). Uses of self-regulation to facilitate and restrain addictive behavior. Addictive Behaviors, 44, 3-8. https:// doi.org/10.1016/j.addbeh.2014.09.011 3. Lees, B., Meredith, L. R., Kirkland, A. E., Bryant, B. E., & Squeglia, L. M. (2020). Effect of alcohol use on the adolescent brain and behavior. Pharmacology, Biochemistry and Behavior, 192. https:// doi.org/10.1016%2Fj.pbb.2020.172906 4. Chikritzhs, T., & Livingston, M. (2021). Alcohol and the risk of injury. Nutrients, 13(8). https://doi.org/10.3390/nu13082777 5. Parrott, D. J., & Eckhardt, C. I. (2018). Effects of alcohol on human aggression. Current Opinion in Psychology, 19, 1-5. https:// doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.03.023 6. Sohi, I., Franklin, A., Chrystoja, B., Wettlaufer, A., Rehm, J., & Shield, K. (2021). The global impact of alcohol consumption on premature mortality and health in 2016. Nutrients, 13(9), 31453157. https://doi.org/10.3390/nu13093145 7. Obad, A., Peeran, A., Little, J. I., Haddad, G. E., & Tarzami, S. T. (2018). Alcohol-mediated organ damages: Heart and brain. Frontiers in Pharmacology, 9(81). https://doi.org/10.3389/fphar.2018.00081

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Aanbevelingen

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Referenties

8. Addolorato, G., Vassallo, G. A., Antonelli, G., Antonelli, M., Tarli, C., Mirijello, A., Agyei-Nkansah, A., Mentella, M. C., Ferrarese, D., Mora, V., Barbara, M., Maida, M., Camma, C., & Gasbarrini, A. (2018). Binge drinking among adolescents is related to the development of alcohol use disorders: Results from a cross-sectional study. Scientific Reports, 8. https://doi.org/10.1038/s41598-01833705-3 9. Babor, T.F., R. Caetano, S. Casswell, et al. (2010). Alcohol: No ordinary Commodity: Research and Public Policy. Oxford Scholarship Online. 10. Alcoholwet (2021). Artikel 20, lid 1. Geraadpleegd via: https:// wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2021-07-01#Paragraaf3 11. Roodbeen, R. T., Schelleman-Offermans, K., & Lemmens, P. H. (2016). Alcohol and tobacco sales to underage buyers in dutch supermarkets: can the use of age verification systems increase seller’s compliance? Journal of Adolescent Health, 1-7. doi:10.1016/j. jadohealth.2016.03.005 12. Rijksoverheid (2018). Nationaal Preventieakkoord. Den Haag.

BIJLAGE A: ETHISCHE NORMEN MYSTERYSHOPONDERZOEK Tabel 8. Ethische normen mysteryshoponderzoek Verkopers

Mysterykids

De namen van verkopers en de namen van specifieke locaties waar zij werkzaam zijn blijven anoniem.

Van alle deelnemende mysterykids is schriftelijk toestemming verkregen van ouders/verzorgers (wettelijke voogd) voor deelname.

De data en tijdstippen waarop aankooppogingen zijn uitgevoerd worden niet gecommuniceerd met de opdrachtgever. Aankooppogingen zijn niet herleidbaar tot aindividuen. Op basis van onderzoeksresultaten zijn sancties niet toegestaan. Alle auditoren informeren actieve gemeentelijke handhavers wanneer zij op basis van een aankooppoging een verkoper willen sanctioneren.

De namen van de mysterykids blijven anoniem. Tijdens aankooppogingen zijn altijd volwassen en ervaren auditoren aanwezig (zij hebben geen interactie tijdens de aankooppoging) om mysterykids te begeleiden, te beschermen en te corrigeren wanneer wordt afgeweken van het protocol. De mysterykids begaan géén strafbaar feit tijdens hun werkzaamheden, de alcoholproducten worden direct bij het verlaten van de locatie door de auditor overgenomen of worden onaangeroerd op de bar achtergelaten. Alle mysterykids zijn altijd in de mogelijkheid om aankooppogingen te weigeren of een onderzoeksdag af te breken. Alle mysterykids ontvangen bij aanmelding informatie, waarin zij worden gewezen op de nadelige gevolgen van vroegtijdige consumptie van leeftijdsgebonden producten, aanvullend hieraan worden de mysterykids voor, tijdens en na een onderzoeksroute gecoacht en begeleid door de auditor. Alle ingenomen leeftijdsgebonden producten worden collectief vernietigd.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Referenties

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

BIJLAGE B: BEGRIPPENLIJST In onderstaande begrippenlijst staan de termen uitgelegd in context van dit nalevingsonderzoek. Aselecte steekproef | Een steekproef waarbij iedere locatie uit de populatie dezelfde kans heeft om in de steekproef terecht te komen. Auditor | Getrainde veldwerker die de mysterykids begeleidt tijdens de aankooppogingen van het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens (zie ook ‘mysterykid’). Betrouwbaarheidsinterval | Het betrouwbaarheidsinterval geeft aan tussen welke waarden het werkelijke nalevingscijfer van de gehele populatie zal liggen. Een 95%-betrouwbaarheidsinterval geeft aan dat als een meting 100 keer herhaald wordt, de gemeten waarde 95 maal binnen dit interval zal liggen. Cafetaria’s | Eetgelegenheden die enkel alcoholische dranken mogen verkopen voor gebruik elders dan ter plaatse (niet-DHW-vergunde locaties). Let wel; het overgrote deel van cafetaria’s in Nederland verkoopt geen alcoholhoudende drank. Horecagelegenheden | In dit onderzoek wordt met horecagelegenheden enkel de natte horeca bedoeld: gelegenheden die als hoofddoel de verkoop van drank hebben (al dan niet alcoholhoudend). Eten kan bij deze gelegenheden aanwezig zijn, maar is slechts ondersteunend (bittergarnituur, tosti’s, etc.). Deze locaties beschikken over een Alcoholwetvergunning en schenken enkel alcohol voor gebruik ter plaatse.

Tijdens mysteryshoponderzoek kunnen enkel horecagelegenheden bezocht worden die voor 23.00 geopend zijn, omdat minderjarige mysterykids volgens de wet niet na die tijd mogen werken. Voorbeelden: cafés, discotheken, kroegen.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

Hotspots | Hotspots zijn locaties die populair zijn onder jongeren. Bij deze locaties komen jongeren die mogelijk alcoholhoudende drank aankopen. Dit zorgt ervoor dat de kans op overtreding van Artikel 20, lid 1 van de Alcoholwet (leeftijdsgrens) hier groter is dan op locaties waar weinig tot geen jongeren komen. Hulpmiddel | Verkopers kunnen een hulpmiddel gebruiken bij het controleren van de leeftijd op een legitimatiebewijs. Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender die voor elke datum de uiterste geboortedatum van de leeftijdsgrens aangeeft. Interventies | De handelingen die een verkoper kan toepassen in het proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en een hulpmiddel gebruiken. Mysterykid | Een 16- of 17-jarige die een aankooppoging doet voor alcohol of tabak in het kader van het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens. Nalevingscijfer | Het percentage van het aantal aankooppogingen waarbij de wettelijke leeftijdsgrens bij alcohol- of tabaksverkoop is nageleefd. Populatie | Alle verkooppunten van alcohol of tabak waarover je een conclusie wilt trekken. Significantie | Een significant verschil houdt in dat het onwaarschijnlijk is dat het gevonden verschil op toeval berust.

Slijterijen | Slijterijen zijn verkooppunten met een vergunning voor het uitoefenen van het slijtersbedrijf. Deze kunnen onderdeel zijn van

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

BIJLAGE C: BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN EN SIGNIFICANTIETOETS

Verschil in naleving tussen GGD Zuid-Holland Zuid 2023 en 2021 2023 Cafetaria’s

In onderstaande tabel worden de nalevingscijfers uit het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens 2023 in regio Zuid-Holland Zuid per verkoopkanaal vergeleken met de naleving in 2021. Naast het nalevingspercentage wordt steeds het 95%-betrouwbaarheidsinterval berekend. Om te bepalen of een verschil tussen nalevingscijfers berust op toeval of op een werkelijk verschil, kan gekeken worden naar de mate van overlap tussen de betrouwbaarheidsintervallen (BI’s). Er mag van een significant verschil gesproken worden als de BI’s elkaar niet overlappen. Als de twee BI’s wel overlappen, is er meer informatie nodig om een conclusie te trekken. In dat geval wordt het 95%-BI om het verschil tussen nalevingscijfer A en nalevingscijfer B berekend. Als dit 95%-BI de waarde 0% bevat, kan geconcludeerd worden dat de twee nalevingscijfers niet significant verschillen. Bevat het BI niet de waarde 0%, dan verschillen de nalevingscijfers wel significant van elkaar. Ook voor het 95%-BI om een verschil geldt: hoe kleiner het interval, hoe preciezer de schatting van het werkelijke verschil in naleving. Daarnaast geldt dat het interval steeds kleiner wordt bij een groter aantal aankooppogingen.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

Horeca Slijterijen Sportkantines Supermarkten

2021

Verschil

Uitkomst Niet significant

27,6%

29,0%

-1,5%

(14,7% - 45,7%)

(16,1% - 46,6%)

(-24,2% - 21,4%)

verschillend Niet significant

42,5%

35,5%

6,9%

(31,8% - 53,9%)

(25,7% - 46,7%)

(-8,7% - 22,6%)

verschillend

87,5%

83,3%

4,2%

Niet significant

(64,0% - 96,5%)

(60,8% - 94,2%)

(-19,5% - 27,8%)

verschillend Niet significant

13,5%

5,0%

8,5%

(5,9% - 28,0%)

(0,9% - 23,6%)

(-6,1% - 23,1%)

verschillend Niet significant

61,1%

65,3%

-4,2%

(50,8% - 70,5%)

(53,8% - 75,2%)

(-19,1% - 10,7%)

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

verschillend

Tabel 9. Prioriteringstabel regio

BIJLAGE D: PRIORITERING VAN VERKOOPKANALEN Ranking

Om tot een prioritering van verkoopkanalen te komen, combineerden we een aantal gegevens uit het hotspot-nalevingsonderzoek en het jeugdkaartonderzoek uit 2021 met elkaar. Allereerst is vastgesteld waar de slagingskans om alcohol te kopen het grootst is. Hiertoe gebruikten we de nalevingscijfers van de verkoopkanalen uit 2023. Ten tweede is gekeken in welke verkoopkanalen 16- en 17-jarigen proberen om alcohol te kopen, zogenoemde ‘kooppogingen’. Ten derde is onderzocht bij welke verkoopkanalen 16- en 17-jarigen de grootste hoeveelheid alcohol proberen te kopen. Vanwege het feit dat de kooppogingen en het volume bij jongeren uitgevraagd zijn op een vijfpuntsschaal (nooit, zelden, soms, vaak, altijd en niets, weinig, beetje, veel, heel veel), worden de nalevingscijfers ook omgezet naar een vijfpuntsschaal (0, 1, 2, 3, 4). Door de naleving vervolgens te vermenigvuldigen met de som van de kooppogingen en het volume, volgt de prioriteit van een verkoopkanaal. Deze prioriteringstabel is voor de regio en voor alle gemeenten gemaakt. Vanwege het feit dat tijdens het nalevingsonderzoek niet alle verkoopkanalen in elke gemeente zijn bezocht, zijn de nalevingscijfers van de gehele regio in de prioritering bij elke gemeente gebruikt.

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

3,5

Horeca

2,0

Sportkantine

2,5

Sportkantine

14,6

Cafetaria

2,9

Sportkantine

1,8

Horeca

2,4

Horeca

10,2

Horeca

2,3

Cafetaria

1,5

Slijterij

2,2

Cafetaria

10,0

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,4

Supermarkt

2,1

Supermarkt

5,5

Slijterij

0,5

Slijterij

0,6

Cafetaria

2,0

Slijterij

1,4

Tabel 10. Prioriteringstabel Gemeente Alblasserdam

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

3,5

Horeca

2,6

Sportkantine

2,1

Sportkantine

15,3

Cafetaria

2,9

Sportkantine

2,3

Horeca

2,0

Horeca

10,5

Horeca

2,3

Cafetaria

1,7

Slijterij

2,0

Cafetaria

9,8

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,2

Supermarkt

2,0

Supermarkt

4,9

Slijterij

0,5

Slijterij

0,6

Cafetaria

1,7

Slijterij

1,3

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

Tabel 11. Prioriteringstabel Gemeente Dordrecht

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Tabel 13. Prioriteringstabel Gemeente Hendrik-Ido-Amba Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

3,5

Horeca

2,3

Sportkantine

2,7

Sportkantine

15,7

Sportkantine

3,5

Horeca

2,2

Horeca

2,2

Sportkantine

13,5

Cafetaria

2,9

Sportkantine

1,8

Horeca

2,6

Horeca

11,1

Cafetaria

2,9

Sportkantine

2,1

Slijterij

2,2

Cafetaria

10,5

Horeca

2,3

Cafetaria

1,5

Slijterij

2,4

Cafetaria

10,1

Horeca

2,3

Cafetaria

1,9

Sportkantine

2,0

Horeca

10,2

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,5

Supermarkt

2,0

Supermarkt

5,4

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,9

Supermarkt

2,0

Supermarkt

6,4

Slijterij

0,5

Slijterij

0,9

Cafetaria

2,0

Slijterij

1,6

Slijterij

0,5

Slijterij

0,7

Cafetaria

1,8

Slijterij

1,4

Tabel 12. Prioriteringstabel Gemeente Gorinchem

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Tabel 14 Prioriteringstabel Gemeente Hoeksche Waard Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

3,5

Horeca

2,5

Sportkantine

2,6

Sportkantine

16,3

Sportkantine

3,5

Sportkantine

2,3

Slijterij

2,6

Sportkantine

16,5

Cafetaria

2,9

Sportkantine

2,1

Horeca

2,5

Horeca

11,5

Cafetaria

2,9

Horeca

2,0

Sportkantine

2,5

Horeca

9,9

Horeca

2,3

Cafetaria

1,5

Supermarkt

2,3

Cafetaria

9,5

Horeca

2,3

Cafetaria

1,3

Horeca

2,4

Cafetaria

9,8

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,2

Cafetaria

1,8

Supermarkt

5,3

Supermarkt

1,6

Supermarkt

1,2

Supermarkt

2,1

Supermarkt

5,2

Slijterij

0,5

Slijterij

0,8

Slijterij

1,6

Slijterij

1,2

Slijterij

0,5

Slijterij

0,4

Cafetaria

2,1

Slijterij

1,5

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

Tabel 15. Prioriteringstabel Gemeente Molenlanden

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Tabel 17. Prioriteringstabel Gemeente Sliedrecht Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

3,5

Cafetaria

1,9

Horeca

2,3

Sportkantine

11,0

Sportkantine

3,5

Horeca

1,8

Sportkantine

2,8

Sportkantine

15,9

Cafetaria

2,9

Horeca

1,7

Slijterij

2,0

Cafetaria

10,7

Cafetaria

2,9

Sportkantine

1,8

Horeca

2,4

Horeca

9,8

Horeca

2,3

Supermarkt

1,4

Supermarkt

1,9

Horeca

9,2

Horeca

2,3

Supermarkt

1,6

Supermarkt

2,2

Cafetaria

9,3

Supermarkt

1,6

Sportkantine

1,4

Sportkantine

1,8

Supermarkt

5,1

Supermarkt

1,6

Cafetaria

1,3

Cafetaria

1,9

Supermarkt

5,9

Slijterij

0,5

Slijterij

0,1

Cafetaria

1,8

Slijterij

1,1

Slijterij

0,5

Slijterij

0,5

Slijterij

1,8

Slijterij

1,1

Tabel 16. Prioriteringstabel Gemeente Papendrecht

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Tabel 18. Prioriteringstabel Gemeente Zwijndrecht Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Ranking

Naleving Mysteryshop onderzoek 2023

Volume

Kooppogingen

Waar proberen 16- en 17-jarigen het vaakst alcohol te kopen? (2021)

Waar proberen 16- en 17-jarigen per bezoek de grootste hoeveelheid alcohol te kopen? (2021)

Prioriteit

Naleving x (Kooppogingen + Volume) = Prioriteit

Sportkantine

3,5

Horeca

1,6

Slijterij

2,7

Sportkantine

12,1

Sportkantine

3,5

Horeca

2,1

Horeca

2,8

Sportkantine

12,3

Cafetaria

2,9

Supermarkt

1,2

Sportkantine

2,4

Cafetaria

9,2

Cafetaria

2,9

Supermarkt

1,8

Supermarkt

2,2

Horeca

11,1

Horeca

2,3

Cafetaria

1,2

Supermarkt

2,4

Horeca

8,6

Horeca

2,3

Cafetaria

1,8

Sportkantine

2,1

Cafetaria

11,0

Supermarkt

1,6

Sportkantine

1,1

Horeca

2,1

Supermarkt

5,7

Supermarkt

1,6

Sporkantine

1,4

Cafetaria

2,0

Supermarkt

6,2

Slijterij

0,5

Slijterij

0,9

Cafetaria

2,0

Slijterij

1,8

Slijterij

0,5

Slijterij

0,3

Slijterij

2,0

Slijterij

1,2

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

BIJLAGE E: HAND-OUT JEUGDKAART

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

BUREAU OBJECTIEF Toernooiveld 300 6525 EC Nijmegen 024 848 1111 info@bureauobjectief.nl www.bureauobjectief.nl

Nalevingsonderzoek GGD Zuid-Holland Zuid - Bijlagen

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.alblasserdam.nl/api/v1/meetings/591/documents/13381