Jaarstukken 2024 raad.pdf
Tekst van het document
Evenementen Veilige evenementen.
Grote (A) evenementen ondersteunen met een subsidie aan de Stichting Facilitair Evenementen Alblasserdam.
Doorlopend
Subsidie SFEA verleend, samenwerkingsaf spraken gemaakt en uitvoering gegeven aan een kwaliteitsinpuls m.b.t veiligheid rondom evenementen.
Gezondheid Uitvoering Voortzetten van de gezondheidsakko lopende acties. ord: Gezamenlijke ambitie tot het stimuleren van een gezonde leefstijl die bijdraagt aan de duurzame gezondheid van de inwoners in Alblasserdam.
Doorlopend
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
26
Wat willen we bereiken?
Activiteiten in 2024
Planning
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2024
Door ontwikkelen sociale kaart als onderdeel van JOGG.
Ervoor zorgen dat een basisversie van de sociale kaart aan het Brughuis wordt gekoppeld; koppelen aan nieuwe website Brughuis.
Q1
Sociale kaart is bij het Brughuis bekend. Website loopt door financiële onzekerhede n vertraging op.
Website is inmiddels opgeleverd. Koppelen van de sociale kaart aan de website is nog in voorbereiding.
Sociale kaart is per onderwerp verweven in de website. Per onderwerp wordt verwezen naar organisaties. We blijven werken aan implementatie.
Ondersteunen (sport)vereniginge n in ontwikkelen van gezonde sportkantine/ JOGG.
In samenwerking met het ABC-team gaat de JOGG-regisseur langs bij alle verenigingen om te ondersteunen in hun ambities voor een gezondere sportkantine. Hierbij geeft ze ook de tools om dit succesvol te kunnen doorvoeren.
Doorlopend
Gezonde leefstijl initiatieven uitrollen met de scholen (geen rommel in je trommel, week mediawijsheid): JOGG. Dienstverlening
In 2024 zullen alle Doorscholen benaderd lopend worden, en gestimuleerd worden om de gezonde leefstijl initiatieven door te voeren in hun school.
Verder ontwikkelen digitale dienstverlening.
Het verder implementeren van videobellen en virtuele assistent Gem.
Q4
De toevoegde waarde van videobellen is te beperkt en te kostbaar en is on hold gezet. De virtuele assistent GEM wordt continu doorontwikkeld in het landelijke programma.
Het videobellen is stopgezet en de virtuele assistent wordt continu doorontwikkeld.
Inwoners en partners betrekken bij het uitvoeringsprogra mma. Cultuur
Het voeren van de dialoog tijdens de dag van de democratie.
Q3
Cultuureducatie op basisscholen.
In 2024 zal er wederom doorlopend cultuureducatie op de scholen gegeven worden, zoals tijdens school als buitenschools.
Doorlopend
Vertrouwen
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
27
Wat willen we bereiken?
Activiteiten in 2024
Planning
Versterken van lokale initiatieven en evenementen en cultuurparticipatie .
In 2024 zal samen met Doorde deelnemers van het lopend cultureel netwerk en de cultuurcoaches van het ABC-team weer gekeken worden hoe lokale initiatieven en cultuurparticipatie zo veel mogelijk versterkt kunnen worden.
Cultuurnota.
De cultuurnota zal in de eerste helft van 2024 worden herijkt, waarna in de tweede helft een aanvang gemaakt zal worden met de implementatie.
Q2
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2024
In verband met de bezuinigingso pgave is er voor gekozen om dit te vertragen.
Vanwege inzet voor het bezuinigingsproces is ervoor gekozen deze door te schuiven naar 2025.
Vanwege inzet voor het bezuinigingsproc es is ervoor gekozen deze door te schuiven naar 2025. Staat gepland in Q3 2025.
Wat heeft het gekost? Thuis in ons dorp (bedragen * 1.000)
Bestuur Openbare orde en veiligheid Sport, volksgezondheid en cultuur Wonen en werken Totaal programma Mutaties reserves Totaal programma na bestemming
Begroting 2024 na wijziging
Primaire begroting 2024 Lasten
Baten
Saldo
Lasten
2.043
0
-2.043
2.185
2.348
6
-2.342
4.423
878
5.430 2.307
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
130
-2.055
2.610
310
-2.300
-425
180
-245
2.766
12
-2.753
2.879
18
-2.861
-113
6
-107
-3.545
5.567
1.309
-4.258
5.464 1.396
-4.068
102
87
190
-3.124
8.686
3.798
-4.887
6.496 3.223
-3.273
2.190
-575 1.614
- 19.202 11.053 155 155 3.332
5.250
- 17.448 4.947 13.953 12.501 7.221 3.889 1.575 3.567 1.992
1.754
-302 1.452
14.243 3.190 0
14.243 3.345
Baten
Jaarrekening 2024
Verschil begroting & jaarrekening 2024(Plus = voordeel, Min = nadeel)
- 22.534 12.470 - 19.023 8.514 10.898 10.064 10.509
1.757
3.654 1.897 3.511 - -445 3.956
Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid:
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
28
Taakveld
0.1 Bestuur
Afwijking lasten (*1.000) -425
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
2.733
1.2 Openbare orde en veiligheid
-153
Toelichting afwijking
De toevoeging aan de voorziening pensioenverplichting is hoger dan geraamd. Er heeft voor de begroting geen actualisatie plaatsgevonden van de benodigde dotatie aan de voorziening. De verplichtingen nemen jaarlijks toe, omdat (oud)wethouders steeds langer leven en daardoor over een langere periode recht hebben op pensioenuitkeringen. Hiernaast is de bijdrage aan de Servicegemeente Dordrecht hoger uitgevallen. De oorspronkelijke raming was te laag en tussentijds niet bijgesteld. Het naar 2024 overgehevelde restant budget voor het project Ruigenhil is in 2024 niet volledig besteed. Per eind 2024 resteert van het exploitatiebudget € 2.548. Het naar 2024 overgehevelde restant budget voor onderzoek gemeentelijke vastgoed is in 2024 niet volledig besteed. Per eind 2024 resteert € 59. De kosten van het Participand zijn € 39 hoger dan geraamd door hogere onderhoudskosten. De kapitaallasten zijn € 101 lager door vertraging van aankopen Ruigenhil.
Afwijking baten 180
Toelichting afwijking
Er is een voordeel ontstaan binnen de voorziening pensioenen voormalige bestuurders. In 2024 heeft ASR een uitbetaling gedaan aan de gemeente voor een voormalige bestuurder. Met deze ontvangst was in de begroting geen rekening gehouden.
De hogere lasten binnen dit taakveld heeft vooral te maken met doorbelasting personeelskosten. Voor een analyse op totaalniveau van het verschil tussen loonkosten en doorbelasting wordt verwezen naar paragraaf Bedrijfsvoering.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
29
Taakveld
5.1 Sportbeleid en activering
Afwijking lasten (*1.000) 79
5.2 Sportaccommodaties
44
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
-64
8.1 Ruimtelijke Ordening
542
8.2 Grondexploitatie
-1.509
Toelichting afwijking
De kosten voor het ABCteam zijn € 51.000 lager, doordat al in 2024 is geanticipeerd op het besluit om m.i.v. 2025 op deze activiteit te bezuinigen. De doorbelasting personeelskosten zijn eveneens lager dan begroot. Voor een analyse op totaalniveau van het verschil tussen loonkosten en doorbelasting wordt verwezen naar paragraaf Bedrijfsvoering. De bijdrage aan GR Souburgh is voor 2024 € 106 lager dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dit vanwege een positief jaarresultaat 2024. De gemaakte kosten voor het zwembad en sporthal Blokweer zijn hoger uitgevallen dan geraamd, o.a. door verrekening van energiekosten voorgaand jaar. Met name door de aanvullende bijdrage in het exploitatiekort van St. Cultureel Centrum Landvast is hier sprake van een nadelige afwijking. Voor de kosten van bouwriipmaken van De Wipmolen welke niet geactiveerd kunnen worden is budget beschikbaar gesteld van € 420 waarvan € 418 nog niet is uitgegeven. De doorbelasting van personeelskosten is lager dan begroot. Voor een analyse op totaalniveau van het verschil tussen loonkosten en doorbelasting wordt verwezen naar paragraaf bedrijfsvoering. Dit betreft vooral de stortingen in de verliesvoorzieningen van de grex'en De Loopplank en Haven Zuid
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
Afwijking baten
Toelichting afwijking
-74
Door overheveling van gerealiseerde baten van € 33.000 naar taakveld 5.2 is hier een afwijking ontstaan. Daarnaast leidt een dubbele verwerking vanuit voorgaand jaar tot een nadeel.
199
Door de overheveling van gerealiseerde baten van taakveld 5.1 is hier een afwijking ontstaan. De afrekening 2023 van de bijdrage GR Souburgh is een voordeel van € 125.000. Vanuit de SPUK Stimulering Sport is een inkomst te verwachten binnen dit taakveld van € 72.000.
-217
Doordat er nog geen kosten zijn gemaakt is de vergoeding in de kosten van De Wipmolen van € 175 ook niet verantwoord in 2024. De afwijking op te ontvangen overige bijdrage in het kader van ontwikkelplannen is € 43 lager dan geraamd.
-362
De geraamde SPUK voor flexwoningen De Loopplank wordt pas in 2025 ontvangen
30
Taakveld
8.3 Wonen en bouwen
Mutaties reserves
Overige taakvelden
Totaal
Afwijking lasten (*1.000) 413
1.757
94
Toelichting afwijking
De afrekening voorschottaken van het jaarprogramma 2022 door OZHZ heeft dit jaar plaatsgevonden. Het terugontvangen bedrag bedroeg € 114. De doorbelasting van personeelskosten is lager dan begroot. Voor een analyse op totaalniveau van het verschil tussen loonkosten en doorbelasting wordt verwezen naar paragraaf Bedrijfsvoering. Via begrotingswijziging was een storting in de reserve Grondbedrijf geraamd vanwege het tekort op de grex De Loopplank, dat was niet juist. Dit tekort hoort en is verwerkt als correctie op de voorraden.
Afwijking baten
-3.654
Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.
3.511
-28
Toelichting afwijking
Door het niet volledig besteden van het projectbudgetten waarvoor als dekking de algemene reserve is, is ook de onttrekking aan de reserves lager dan geraamd. Zoals projecten Ruigenhil en Wipmolenterrein. Dat geldt ook voor een correctie op De Loopplank. Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.
3.956
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder algemene dekkingsmiddelen vallen: • Treasury • Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen • Belastingen overig • Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds • Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Treasury Het resultaat van Treasury bestaat uit het saldo van de rentekosten, rentebaten en ontvangen dividend. In de paragraaf Financiering zijn deze toegelicht. Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen Gemeenten heffen belastingen op onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen om een deel van hun taken te bekostigen. De onroerendezaakbelastingen zijn de grootste eigen inkomstenbron van gemeenten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Belastingen overig Onder de lasten en baten van overige belastingen zijn opgenomen: • Hondenbelasting • Toeristenbelasting Algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste inkomstpost van de gemeente. De uitkomsten van de circulaires van de algemene uitkering uit het gemeentefonds hebben daarom een belangrijke impact op de financiële positie van onze gemeente.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
31
Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Bij het onderdeel overige baten en lasten wordt bij de begroting rekening gehouden met een structurele post onvoorzien. Vennootschapsbelasting In 2024 zijn navorderingsaanslagen opgelegd voor de jaren 2020 en 2022, ter hoogte van respectievelijk € 31.000 en € 4.000. Daarnaast is de definitieve aanslag vennootschapsbelasting 2023 opgelegd, die resulteert in een teruggave van € 241.000. Voor het jaar 2024 is een voorlopige aanslag opgelegd van € 242.000. Op basis van de huidige inschatting van de fiscale positie over 2024 wordt geen vennootschapsbelasting verschuldigd geacht, wat zou resulteren in een volledige teruggave van dit bedrag. Per 31 december 2024 bedraagt het totaal terug te vorderen bedrag aan vennootschapsbelasting € 448.000. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Begroting 2024 na wijziging
Primaire begroting 2024
(bedragen * 1.000)
Lasten
Baten
Treasury
172
155
-17
173
335
162
44
411
367
129
76
205
OZB-woningen
406
2.909
2.503
394
2.909
2.514
392
2.868
2.476
3
-41
-38
OZB niet-woningen
252
3.655
3.403
74
3.655
3.581
74
3.255
3.181
0
-400
-400
Belastingen overig
11
95
84
10
95
84
10
107
97
0
13
13
Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen
0 41.069 41.069
0 41.481 41.481
0
41.939
41.939
0
458
458
Overige baten en lasten
28
0
-28
28
0
-28
4
0
-4
25
0
25
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
41
0
-41
-41
0
-41
383
0
-383
465
0
-465
0
0
0
465
0
465
1.146 48.475
47.329
565 48.581
48.015
580
106
687
320
0
0
0
565 48.901 48.335
580
106
687
Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal programma
1.253 47.882 46.629 0
Mutaties reserves Totaal programma na bestemming
Saldo Lasten Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2024(Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2024
320
320
1.253 48.202 46.949
0
Saldo
320
Lasten Baten
320
1.146 48.795 47.649
0
Saldo
320
Lasten Baten Saldo
Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid: Taakveld 0.5 Treasury
Afwijking lasten 129
Toelichting afwijking De kosten van rente worden doorbelast aan andere taakvelden op basis van de boekwaarde per begin van het jaar. Bij het actualiseren van het investeringsplan, waarbij besteding vaak doorschuiven, is de dekking van rentelasten daar niet op aangepast.
0.61 OZBwoningen
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
Afwijking baten 76
-41
Toelichting afwijking Tijdelijk overtollige liquide middelen zijn uitgezet bij de schatkist. Dit heeft geleid tot extra rentebaten.
Voor de OZB-woningen zijn er minder inkomsten gerealiseerd dan begroot.
32
Taakveld
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
0.62 OZB nietwoningen
0.7 Algemene uitkering en ov uitkeringen gemeentefonds
Afwijking baten -400
458
Overige taakvelden
-14
Dit betreft een saldopost van taakvelden met afwijkingen kleiner dan € 50.
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal
465
Dit betreft de raming van het te verwachten resultaat 2024.
580
13
Toelichting afwijking De gerealiseerde baten uit de onroerendezaakbelasting (OZB) niet-woningen zijn lager uitgevallen dan begroot. Deze afwijking kan verklaard worden door een aantal factoren, zoals een lagere waardeontwikkeling van niet-woningobjecten ten opzichte van de ramingen, bezwaarprocedures met terugbetalingen tot gevolg, of een hoger aantal leegstaande of gesloopte panden. De algemene uitkering is op basis van de decembercirculaire bijgesteld. Dat was na het opstellen van de 3e Burap en dus kon daar geen rekening mee worden gehouden. De hogere baten zijn het gevolg van aanpassingen in de basis door actualisatie hoeveelheden en overige bijstellingen. De grootste mutatie betreft een in 2024 ontvangen suppletie uitkering huishoudens met een laag inkomen. Dit betreft een saldopost van taakvelden met afwijkingen kleiner dan € 50.
106
Overhead Onder overhead vallen alle kosten en opbrengsten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: • Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken; • Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing; • Personeel en organisatie (P&O HRM) en organisatie- en formatieadvies; • Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); • Juridische zaken: juridische medewerkers op een bedrijfsvoeringafdeling of belast met een bedrijfsvoeringstaak; • Bestuurszaken: ambtelijke ondersteuning en beleidsadvisering van de burgemeester en het college van B&W; • Informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; • Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); • Documentaire informatievoorziening (DIV).
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
33
Hieronder is een specificatie van de kosten behorend bij taakveld 0.4 Overhead opgenomen. Omschrijving Personeelslasten Huisvesting Facilitair ICT SGD Overig Subtotaal Dekking overheadkosten uit projecten Totaal saldo taakveld 0.4 Overhead
Rekening 2024 4.430 901 213 369 2.753 186 8.852 -942 7.910
Het saldo van dit taakveld, de overheadkosten wordt ook betrokken bij de berekening van de kostendekkendheid van lokale heffingen. De overheadkosten worden extracomptabel toegerekend aan de lokale heffingen. Dat vindt plaats naar rato van de salariskosten van de ambtelijke organisatie. Overhead (bedragen * 1.000)
Primaire begroting 2024 Lasten
Baten
Begroting 2024 na wijziging
Saldo
Lasten
Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2024(Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2024
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Overhead
7.834
167 -7.667
8.077
212 -7.865
8.176
266 -7.910
-99
54
-44
Totaal programma Mutaties reserves Totaal programma na bestemming
7.834
167 -7.667
8.077
212 -7.865
8.176
266 -7.910
-99
54
-44
73
0
-0
-0
339 -7.837
-99
54
-44
0 7.834
0
0
0
167 -7.667
8.077
73
73
0
285 -7.792
8.176
73
Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid: Taakveld 0.4 Overhead
Overige verschillen Totaal
Afwijking lasten -99
Toelichting afwijking Er is een toevoeging gedaan aan de voorziening verlofsparen die niet in de begroting was opgenomen. Uit een analyse bleek dat de voorziening niet toereikend was om de opgebouwde verlofsaldo’s uit te betalen, waardoor bijstorting noodzakelijk was.
Afwijking baten 37
Toelichting afwijking Er is meer opbrengst gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot. Voor 2024 was geen opbrengst geraamd voor doorbelaste kosten van het team Ruimtelijke Ontwikkeling aan investeringsprojecten. In de realisatie zijn wel opbrengsten verantwoord, doordat uren op projecten zijn geschreven, inclusief een opslag voor overhead.
17 -99
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
54
34
Paragrafen 1. Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert de GR Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Heffing Bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2023
Begroting 2024 na wijziging (3e burap)
Jaarrekening 2024
Baten weekmarkt
20
18
18
Leges omgevingsvergunning en welstand
453
1.825
1.853
Integrale veiligheid
7
6
7
Leges straatwerk
211
70
47
Afvalstoffenheffing
3.236
3.517
3.485
Rioolheffing
1.628
1.611
1.701
Begraafrechten
535
642
599
Leges burgerzaken
266
415
446
6.375
6.564
6.123
Hondenbelasting
99
95
107
Precariobelasting
0
0
0
Toeristenbelasting
38
20
40
12.868
14.782
14.429
OZB
Totaal
Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de tegemoetkoming. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. De gemiddelde woonlasten voor een één- en meerpersoonshuishouden zijn weergegeven in onderstaande tabellen.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
35
Belastingsoort Tarieven in € Onroerendezaakbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Subtotaal Tegemoetkoming
Eenpersoonshuishoudens Tarie Tarie Tarie Mutati in Mutati f f f e 2023 % e 2024 2022 2023 2024 9,7 354 389 34 409 21 % 0,0 159 159 0 169 10 % 20,1 298 358 60 384 26 % 11,7 811 906 95 962 56 % 0
-75
-75
Totaal
811
831
20
Positie COELO-lijst, aangepast
810
989
2,5 %
-40
35
922
91
in % 5,3% 6,0% 7,3% 6,2%
11%
918
Meerpersoonshuishoudens Tarie Tarie Muta Mutati in Tarief f f tie e 2023 % 2024 2022 2023 2024 9,7 354 389 34 409 21 % 0,0 159 159 0 169 10 % 16,6 358 418 60 449 31 % 10,8 871 965 94 1.026 61 % 0
-75
-75
871
890
19
870
1.04 9
2,2 %
-40
35
986
96
982
Onroerendezaakbelastingen (OZB)
Er zijn drie categorieën onroerendezaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. Onderstaand zijn per belasting de tarieven over de afgelopen drie jaar opgenomen. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen. OZB-eigenaar woning OZB-eigenaar niet-woning OZB-gebruiker niet-woning
Bedragen x € 1.000 Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen TOTAAL Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar TOTAAL NETTO
Tarief 2022 0,1090% 0,3009% 0,2613%
Opgelegd Over 2024 2.886 1.939 1.967 6.792
Tarief 2023 0,1221% 0,3394% 0,2997%
Tarief 2024 0,0991% 0,3207% 0,3463%
OZB 2024 Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
241 347 588
-/- 1.256 -/- 1 -/- 4 5.531
-
-
Totaal Netto-opbrengst 2.886 2.180 2.314 7.380
-
-/- 1.256 -/- 1 -/- 4 6.119
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De opbrengst van de afvalstoffenheffing mag niet hoger zijn dan de (geraamde) kosten. De raad stelt afzonderlijke tarieven voor eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens vast.
Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
Tarief 2022 € 325,00 € 385,00
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
Tarief 2023 € 357,50 € 417,50
Tarief 2024 € 384,00 € 448,50
36
in % 5,3% 6,0% 7,4% 6,3%
10,8 %
Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar TOTAAL NETTO
Afvalstoffenheffing 2024 Opgelegd Opgelegd Voorg. jaren Over 2024
Nog op te leggen
3.545
2
-
Totaal Netto-opbrengst 3.547
-/- 63 -/- 175 -/- 5 3.302
2
-
-/- 63 -/- 175 -/- 5 3.304
Berekening kostendekking Reiniging
Taakveld 7.3 Afval Taakveld 6.3 inkomensregelingen (kwijtscheldingen)
Begroting (primitief) 2.666.000 160.000
Directe kosten taakvelden
Werkelijk 2.798.000 181.000
2.826.000
2.980.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
376.000
BTW
492.000
465.000 548.000
Totale netto overige kosten
868.000
1.013.000
Totale kosten (a)
3.694.000
3.993.000
Opbrengst heffingen (b)
3.517.000
3.484.000
95%
87%
Dekking (b/a*100)
Rioolheffing In de rioolheffing zijn tevens de kosten begrepen voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Ook percelen, die niet op de riolering zijn aangesloten worden belast. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De ontwikkeling van de tarieven voor het eigendom is: Tarief 2022 Tarief 2023 Woningen € 159,00 € 159,00 Niet-woningen 0,055% 0,055% WOZ-waarde WOZ-waarde
Tarief 2024 € 169,00 0,055% WOZ-waarde
Het tarief voor niet-woningen is gemaximeerd. Voor 2024 bedraagt het maximale bedrag €2.915.
Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar TOTAAL NETTO
Rioolheffing 2024 Opgelegd Opgelegd Voorg. jaren Over 2024 1.720
21
Totaal Netto-opbrengst 1.741
-/- 39 1.681
21
-
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
Nog op te leggen
-/- 39 1.702
37
Berekening kostendekking Riolering Taakveld 7.2 Riolering Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (kwijtscheldingen)
Begroting (primitief) 1.384.000 10.000
Directe kosten taakvelden
Werkelijk 1.198.000 -
1.394.000
1.198.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
267.000
79.000
BTW
186.000
183.000
Mutatie voorziening/reserve riolering
-236.000
242.000
Totale overige kosten
217.000
504.000
Totale kosten (a)
1.611.000
1.702.000
Opbrengst heffingen (b)
1.611.000
1.702.000
100%
100%
Dekking (b/a*100)
Overige lokale heffingen Begraafrechten Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Begroting (primitief) Taakveld 7.5 begraafplaatsen 445.000 Directe kosten taakvelden 445.000
Werkelijk 496.000 496.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale overige kosten
358.000
392.000
-
-111.000 358.000
281.000
Totale kosten (a)
803.000
777.000
Opbrengst heffingen (b)
642.000
599.000
80%
77%
Dekking (b/a*100)
De kostendekkendheid is in de realisatie lager dan bij de begroting was berekend. Dit komt vooral door de toerekening van overhead. Met het vaststellen van de nieuwe financiële verordening wordt daarvoor, conform de notitie overhead van de commissie BBV, een uniforme methode gehanteerd voor alle kostendekkendheidsberekeningen. Bij de berekening in de primitieve begroting werd voor de begraafrechten een afwijkende (niet onderbouwde) methode gehanteerd. Leges Kostendekkendheid leges Titel 1 Algemene dienstverlening Titel 2 Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titel 3 Europese dienstenrichtlijn Totaal
Lasten 457.000 1.286.000
Baten 448.000 1.851.000
Kostendekkendheid 98% 144%
106.000
8.000
8%
1.849.000
2.308.000
125%
De leges zijn opgedeeld in drie titels. Onder algemene dienstverlening horen onder andere reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag en huwelijksvoltrekkingen. Leges omgevingsvergunningen worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft hier onder meer reguliere en lichte bouwvergunningen, schetsplannen, sloopvergunningen, sloopmeldingen, monumentenvergunningen en reclamevergunningen, volgens de uitvoering van de WABO. Leges Europese dienstenrichtlijn worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft onder andere alcoholvergunningen, evenementenvergunningen en vergunningen voor woonruimteverdeling.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
38
Hondenbelasting Het tarief voor de hondenbelasting is al meerdere jaren hetzelfde:
per hond
Tarief 2022 € 85,20
Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar TOTAAL NETTO
Tarief 2023 € 85,20
Tarief 2024 € 89,70
Hondenbelasting 2024 Opgelegd Opgelegd Voorg. jaren Over 2024 113 1 -/- 7 -/- 5 102
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
1
Nog op te leggen -
Totaal Netto-opbrengst 114
-
-/- 7 -/- 5 103
39
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de jaarrekening worden de nu bekende risico’s opnieuw gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kans inschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidenteel financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming.
Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. In tegenstelling tot de rest van dit document wordt hier meer expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatie breed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatie-breed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: • Korte beschrijving van het risico; • Beheersmaatregelen; • Terugblik 2024 en verwachtingen voor 2025 • Het financiële effect/ kans/ risicobedrag. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen.
Zoals vermeld kan het zo zijn dat er eventuele beheersmaatregelen mogelijk zijn om het risico te verminderen c.q. te voorkomen. Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz. Totaaloverzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
40
Kans (in %)
Beheersing (bewaken toegang en bevorderen uitstroom) vindt plaats binnen de gemeenschappelijke regeling Sociaal (GRS). Inschattingen van GRS vergelijken met informatie over (de ontwikkeling van) de rijksbijdrage. Daarnaast worden lokaal initiatieven genomen (Kansrijk en ontwikkeling Leerlint) om uitstroom naar betaald werk in de onmiddellijke nabijheid mogelijk te maken. We leveren tevens inspanningen om ervoor te zorgen dat de GRS mensen toe leidt naar de lokale voorzieningen
In 2024 waren zowel de rijksbijdrage als de uitkeringslasten hoger dan begroot. Dit is gedurende het jaar in beeld gebracht en de begroting is daarop bijgesteld. Gemeente Alblasserdam is net als de andere Drechtsteden een nadeelgemeente.
5%
6.000.000
300.000
Beheersing vindt plaats in afstemming met servicegemeente Dordrecht. Er wordt geïnvesteerd in het verhogen van de weerbaarheid door: dijken te controleren, goede afspraken te maken over wie waarvan is, bewustzijn te actualiseren en risico's op te sporen en te behandelen.
Blijvende aandacht voor cyberweerbaarheid is noodzakelijk voor de continuïteit en veiligheid van data binnen de organisatie. Het verder formaliseren en definiëren van de risico’s en maatregelen rondom cybersecurity en informatieveiligheid is nodig om cybersecurity naar een volgend niveau te brengen. Daarnaast is er blijvende aandacht voor de bewustwording rondom privacy en informatiebeveiliging door middel van het aanbieden van korte trainingen waaronder de verplichte basistraining privacy en informatiebeveiliging.
5%
5.000.000
250.000
Risico's Beheersmaatregelen Uitkeringen Participatiewet (bijstand) Uitkeringen van de gemeente op grond van de Participatiewet zijn een open-einde-regeling. Risico is dat de uitkering toenemen en/of de rijksbijdrage die de gemeente daarvoor ontvangt afneemt of onvoldoende is om de lasten uit te dekken.
Bruto Netto bedrag bedrag (kans x bruto (in €) in €)
Terugblik 2024 en verwachting 2025
De GR Sociaal lijkt te rekenen met een relatief hoge rijksbijdrage. Uit oogpunt van voorzichtigheid en gelet op eerdere ervaring is in de begroting van Alblasserdam rekening gehouden met hogere kosten.
Cybercriminaliteit Gemeenten zijn een doelwit voor cybercriminelen die financieel gewin willen behalen via diefstal van geld of vertrouwelijke informatie, of die willen ‘verstoren.’ Ook kan belangrijke IT uitvallen. Cyber is een breed risico waarmee veel overheidsinstanties te maken hebben vanwege hun afhankelijkheid van informatietechnologie, connectiviteit en geautomatiseerde processen. Ook wettelijke regulering neemt toe, net als (contractuele) eisen op het gebied van beveiliging, weerbaarheid en (cyber)aansprakelijkheidsv erzekeringen. Risicobedrag is afgeleid van relevante voorbeelden (Hof van Twente, Antwerpen)
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
41
Risico's Jeugdhulp
Beheersmaatregelen
Sinds de decentralisatie van de jeugdhulp per 1 januari 2015 zien we een stijging van de vraag naar en uitgaven aan jeugdhulp. Dit wordt nog eens versterkt door de gevolgen van de coronacrisis waardoor jongeren langdurig belast worden/zijn ondanks de door ons ingezette interventies om de sociale cohesie te verhogen.
Beheersing vindt plaats binnen gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid. Er wordt geïnvesteerd in informatievoorziening om trends en ontwikkeling tijdig te signalen. Daarnaast investeert de gemeente in hulp aan de voorkant van het proces om zo complexe en relatief dure zorg aan de achterkant te voorkomen.
Bruto Netto bedrag bedrag (kans x bruto (in €) in €)
Terugblik 2024 en verwachting 2025
Kans (in %)
In 2024 zien we een sterke groei van de kosten voor de jeugdhulp in Alblasserdam. Een aantal complexe casussen geleid tot een forse kostenstijging. Voor 2025 wordt op dit moment geen soortgelijke kostenstijging verwacht. Tegelijkertijd is de verwachting dat, wanneer er geen maatregelen worden genomen, de kosten in 2025 op het huidige hoge niveau zullen blijven. Het rijk is voornemens (incidenteel) extra middelen toe te kennen om gemeenten te compenseren voor de hoge kosten voor de jeugdhulp. Op termijn worden echter nog altijd bezuinigen op de jeugdhulp voorzien. Zolang er nog geen overeenstemming is over de landelijke Hervormingsagenda is het lastig om hier een inschatting van te maken. Hierdoor blijft het risico dat de kosten een andere ontwikkelingen volgen dan de begroting aanwezig.
5%
8.000.000
400.000
In 2024 heeft dit risico zich niet voorgedan. De baten uit leges voor omgevingsvergunning waren hoger dan primitief begroot was vanwege de vergunningverlening voor bouwproject Kloos.
25%
700.000
175.000
5%
2.200.000
110.000
Leges omgevingsvergunningen Invoering van de omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouw per 2024 heeft invloed op de heffing van leges voor omgevingsvergunningen. Er komen minder vergunningplichten en verwachting is dat dit niet kan worden gecompenseerd door minder inzet en dus minder kosten.
Op basis van ervaringscijfers is een inschatting gemaakt van de financiële gevolgen. Beheersing vindt plaats in afstemming gemeenschappelijke regeling OZHZ
In de meerjarenraming is een aflopende reeks baten opgenomen vanwege afnemende bouwactiviteiten en de wetswijzigingen. Voor 2025 wordt verwacht dat de begrote opbrengst gerealiseerd wordt. Het risico is daarom nu lager ingeschat.
Afvalinzameling en -verwerking De kosten van verwerking van afval zijn afgelopen jaren toegenomen. Het is landelijk beleid om de hoeveelheid restafval terug te brengen. Dit is ook merkbaar in de ontwikkeling van kosten van verbranding van afval. Risico is dat kosten verder oplopen en dat maatregelen om daarop in te springen niet tijdig worden genomen.
Maatregelen voorbereiding om afvalscheiding te verbeteren, afvalbeleid herzien. Ontwikkeling van verwerkingskosten en hoeveelheden afval monitoren.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
In 2024 waren de verwerkingskosten redelijk conform de begroting. In 2024 zijn gesprekken voortgezet over (het verlengen van) de dienstverleningsovereenkomst met HVC, waarbij ook aandacht is voor de transparantie van de kosten. Ook wordt gewerkt aan een nieuw grondstoffenplan met maatregelen om de doelstellingen te realiseren.
42
Terugblik 2024 en verwachting 2025
Risico's Beheerplannen
Beheersmaatregelen
Indien beheerplannen niet actueel zijn, is er een risico dat onvoldoende inzicht is in de financiële middelen om deze structureel op het gewenste niveau te onderhouden. Dit kan zowel incidentele als structurele financiële gevolgen hebben. Financieel beleid activa
Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen. Beheersystemen goed inrichten.
In 2024 zijn de meeste beheerplannen actueel en de financiële gevolgen daarvan zijn verwerkt in de begroting. De laatste aanpassing is het gevolg van het beheerplan voor gemeentelijk vastgoed.
Voor de afschrijving van Beheerplannen periodiek investeringen worden actualiseren, periodiek termijnen gehanteerd die controle op bestaan van dicht bij de maximale activa, activa specifiek technische levensduur vastleggen in de financiële liggen. Een risico is dat in administratie. Beleid met enkele situaties deze betrekking tot activeren en termijn niet bereikt wordt of afschrijven heroverwegen. dat onvoldoende inzicht is in de samenstelling van de boekwaarde. Op dat moment zal een afwaardering moet plaatsvinden. Garantstellingen en leningen
In 2024 heeft een incidentele afwaardering plaatsgevonden van de boekwaarde van het gebouw dat gesloopt is vanwege het project de Loopplank.
De gemeente staat garant voor leningen en verstrekt in enkele gevallen ook zelf leningen. Hierbij is er altijd een risico dat een partij niet in staat is de lening volgens de afspraken af te lossen.
Groot deel van de financiële positie van partijen worden gemonitord door een waarborgfonds.
Kans (in %)
Bruto Netto bedrag bedrag (kans x bruto (in €) in €) -
Voor 2025 wordt geen risico meer voorzien op dit gebied. 2%
80.000.000
1.600.000
In 2024 hebben zich geen risico's voorgedaan. Ook voor 2025 worden deze niet verwacht.
0,5%
75.000.000
375.000
In 2025 wordt de uitspraak van de rechtbank en de definitieve afwikkeling verwacht. Het risicobedrag is gelijk gehouden ten opzichte van de inschatting bij de begroting 2025
25%
500.000
125.000
In 2025 wordt het beleid ten aanzien van activeren en afschrijven van activa mogelijk (deels) herzien met als doel het risico te beperken en de bij te sturen op de ontwikkeling van de schuldpositie.
Afwikkeling verbouwing Rederij Over de afwikkeling van verbouwing van de Rederij is een geschil met de aannemer. Dit is deels nog in behandeling bij de rechtbank. Op basis van de eerdere behandeling ervan is in de jaarrekening 2022 een inschatting gemaakt van de verplichting. Risico is dat de uiteindelijke afwikkeling daarvan afwijkt. Risicobedrag is bepaald op het bedrag van de vordering minus de gemaakte inschatting.
De gemeente ter ondersteuning hierbij (externe) expertise ingeschakeld. Voor de afwikkeling is een voorziening gevormd. Voorgesteld is wordt het restant krediet beschikbaar te houden.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
43
Risico's Beheersmaatregelen Wmo/huishoudelijke ondersteuning Vanwege diverse ontwikkelingen loopt de gemeente financieel risico met betrekking tot de huishoudelijke ondersteuning. Dit komt enerzijds voor de toenemende vergrijzing. Daarnaast speelt mee dat de uurtarieven of kostenontwikkeling van aanbieders kan leiden tot hogere kosten vanwege schaarste in het aanbod en in het algemeen toegenomen loonkosten vanwege de inflatie.
Terugblik 2024 en verwachting 2025
De Wmo/huishoudelijke ondersteuning is een maatwerkvoorziening die de GRS uitvoert. De binnenkort vast te stellen Verordening Wmo kent een aantal draaiknoppen die o.a. van invloed kunnen zijn op de toelating tot de huishoudelijke ondersteuning c.q. de hoogte van een eventuele bijdrage. Door een versterking van het lokale maatschappelijk middenveld worden initiatieven om in het voorveld al ondersteuning te bieden versterkt dit met het oog op het afremmen van de instroom in de maatwerkvoorziening.
Kans (in %)
Bruto Netto bedrag bedrag (kans x bruto (in €) in €)
10%
1.500.000
150.000
75%
4.400.000
3.300.000
Bezuinigingen De huidige onzekerheid met betrekking tot de omvang van het gemeentefonds maakt dat de gemeente een bezuinigingsproces is gestart. Risico is dat het benodigde bedrag niet (tijdig) gerealiseerd wordt en daarnaast is een risico dat om bezuinigingen te realiseren incidentele kosten gemaakt worden.
Ontwikkelingen met betrekking tot gemeentefonds en financiën goed volgen. Mogelijke keuzes in de eigen begroting in beeld brengen en houden. Actief contact onderhouden met collega’s in de regio om de beheersing van activiteiten van samenwerking te versterken.
In 2024 is in navolging op maatregelen die voorafgaand aan de begroting 2025 zijn getroffen en nieuw bezuinigingsproces gestart met als doel in de aankomende meerjarenraming het financieel evenwicht weer te herstellen. Het college heeft met de organisatie mogelijke keuzes in beeld gebracht. Risico bedrag is gebaseerd op het verwachte nadelige saldo in de laatste jaarschijven.
Verbonden en gesubsidieerde partijen Risico gebaseerd op inschatting per verbonden partij rekening houdend met door hen aangehouden beschikbare vermogen om dit op te vangen. Samen met vrijwilligersbesturen en gesubsidieerde partijen worden gemeentelijke voorzieningen beheerd en gebruikt. In enkele gevallen draagt de gemeente het financiële risico van de exploitatie
200.000
Uniformeren en verder ontwikkelen van het accountbeheer. Dit doen we mede op basis van de aanbeveling van het onderzoek dat in het kader van artikel 213a gemeentewet is uitgevoerd.
Subtotaal
Over 2024 zijn aanvullende subsidies verstrekt aan Landvast en Molenzicht om de exploitatie sluitend te krijgen. Verwachting voor 2025 is onzeker en het risico is aanwezig dat nadere maatregelen nodig zijn om binnen de financiële kaders de activiteiten voort te kunnen zetten.
50%
250.000
125.000
7.110.000
Buffer ter dekking van overige risico's Eindtotaal
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
710.000 7.820.000
44
Grondbeleid In de paragraaf grondbeleid is de inschatting van de risico’s voor de grondexploitaties weergegeven. De reserve grondexploitatie dient als dekking voor de risico’s en tekorten op grondexploitaties. Het aanhouden van de reserve grondexploitatie biedt ruimte om eventuele verslechteringen van grondexploitatieresultaten op te vangen. Daarnaast dient de reserve grondexploitatie als buffer voor het opvangen van eventuele risico’s en tekorten op toekomstige grondexploitaties. Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit ruimte op de exploitatiebegroting (stelpost onvoorzien en eventueel onbenutte belastingcapaciteit), ruimte in de reserves en eventuele stille reserves. Primair dienen de algemene reserves als buffer voor financiële tegenvallers. De gemeente Alblasserdam heeft twee grote algemene reserves, namelijk de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitatie. Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit (standen per 31-12):
Algemene weerstandscapaciteit
Jaarrekening 2024
Begroting 2024
€ 12.195.000
€ 12.027.000
€ 776.000
€ 444.000
€ 12.971.000
€ 12.471.000
Weerstandscapaciteit grondexploitatie (zie paragraaf Grondbeleid) Totaal
Ratio weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Het weerstandsvermogen kan gemeten worden als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit die beschikbaar is en de verwachte financiële gevolgen van de risico’s en kan weergegeven worden als een ratio. Een algemene norm voor het weerstandsvermogen is er niet. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen. Het is aan de gemeente zelf om te bepalen wat de noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit is. De door de gemeente Alblasserdam bepaalde norm is minimaal 1,0 en maximaal 1,4. Categorie A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven: Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties* Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal
Jaarrekening 2024
Begroting 2024
12.195.000 776.000 12.971.000
12.027.000 444.000 12.564.000
7.820.000 84.000 7.904.000
6.710.000 84.000 6.794.000
1,6 maximaal 1,6
1,8 maximaal 1,9
*) Niet alle risico's in de grondexploitaties zijn gekwantificeerd. Voor project Zuidelijk Havengebied is dat nog afhankelijk van verdere planuitwerking.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
45
Verplichte kengetallen financiële positie In deze paragraaf zijn financiële kengetallen opgenomen. In samenhang geven deze informatie over de financiële positie van de gemeente. Onderstaand eerst het overzicht ervan en daaronder een nadere toelichting daarop: Alblasserdam
Rekening 2023
Begroting 2024
Rekening 2024
Netto schuldquote
66%
78%
62%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
62%
74%
59%
Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen/ totaal balans)
31%
26%
30%
Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen)/ totaal balans)
35%
31%
35%
Grondexploitatie
0,6%
0%
-1%
Structurele exploitatieruimte
1,6%
0,9%
-0,2%
Belastingcapaciteit
94,2%
104,5%
104,1%
De financiële positie is in 2024 min of meer onveranderd ten opzichte van 2023. Op basis van de begroting werd een verslechtering verwacht. De schuldpositie en solvabiliteit zijn ongeveer conform de cijfers van 2023. Netto schuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten. De schuldquote is verbeterd doordat het investeringsvolume niet conform planning is gerealiseerd, waardoor ook minder geleend werd dan eerder gepland. Solvabiliteitsratio: Dit kengetal is de tegenhanger van de debtratio. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) hoger of gelijk aan 20%. Op basis van deze jaarrekening voldoen wij daaraan. Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar. Ultimo 2024 is er een geringe boekwaarde. Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar. Bij het opstellen van de begroting streven wij naar een structureel sluitende begroting. Zoals in eerdere jaren zien we dat het positieve resultaat ook nu wordt gerealiseerd door incidentele meevallers.
Een specificatie van de incidentele baten en lasten is in toelichting bij de jaarrekening opgenomen. Het saldo van de structurele posten in de jaarrekening is negatief. Het gerealiseerd resultaat is is dus positief vanwege incidentele meevallers. Belastingcapaciteit: De belastingcapaciteit is berekend op basis van de lokale lasten van een meerpersoonshuishouden. De gemeentelijke belastingen worden afgezet tegen het landelijk gemiddelde van het jaar ervoor. Aanvullende kengetallen In de financiële verordening is aangegeven dat naast de verplichte kengetallen inzicht wordt gegeven in de ontwikkeling van de netto schuld per inwoner, het saldo van baten en lasten voor dotaties en onttrekkingen als percentage van de inkomsten en de onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting als percentage van de inkomsten. Alblasserdam
Rekening 2023
Begroting 2024
Rekening 2024
Netto schuld per inwoner
2.190
2.675
2.256
Saldo baten en lasten excl. reserves t.o.v. de inkomsten
-1,0%
-0,2%
-1,1%
Onbenutte belastingcapaciteit t.o.v. de inkomsten
-1,1%
-2,3%
0,2%
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
46
Netto schuld per inwoner Dit is de bruto schuld minus de omvang van de geldelijke bezittingen gedeeld door het aantal inwoners op 31 december van het begrotingsjaar. Onder bruto schuld wordt verstaan het totaal van langlopende leningen, kortlopende schulden, crediteuren, vorderingen en overlopende passiva. Onder geldelijke bezittingen wordt verstaan: het totaal van leningen aan deelnemingen, leningen aan overige verbonden partijen, leningen aan derden, langlopende uitzettingen, kortlopende uitzettingen, debiteurenvorderingen, liquide middelen en overlopende activa. De ontwikkeling van de netto schuld per inwoner is een goede indicator om de ontwikkeling van de schuld te volgen. De netto schuld per inwoner is in 2024 iets opgelopen ten opzichte van de 2024, maar minder (snel) dan bij de begroting 2024 was voorzien. Dit komt doordat er minder besteed is aan investeringen dan gepland, waardoor minder geld hoefde te worden geleend. Onbenutte belastingcapaciteit Dit is de positieve uitkomst van het verschil tussen de opbrengst onroerendezaakbelasting bij de tarieven die minimaal nodig zijn voor toegang tot de procedure van artikel 12 van de Financiëleverhoudingswet en de (geraamde) opbrengst onroerendezaakbelasting.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
47
3. Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Overzicht actuele kaders 2024 Onderwerp
Beleids- en beheerplannen
Wegen
Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP)
Vastgesteld/ Looptijd geactualiseerd t/m in 2019 -
Openbare ruimte
Integraal Maatschappelijk Beheer Kader (IMBK) Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) Programma Stedelijk Waterbeheer (PSW) Basis Riolerings Plan (BRP) Basis Riolerings Plan + (BRP +) Bomenverordening Alblasserdam
2023 2023 2023 2019 2020 2024
2027 2028 2029 -
Groenstructuurplan
2017
2027
Speelruimtebeleidsplan
2021
2030
Afval-/grondstoffeninzameling Grondstoffenplan
2017
2020
Openbare verlichting
Nota Openbare Verlichting
2015
2025
Begraven
Beheerverordening gemeentelijk begraafplaats Verordening Begrafenisrechten 2024 Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP)
2010 2024 2024
2027
Riolering
Groen
Vastgoed
Kaders in ontwikkeling (2024-2025) Onderwerp
Beheerplannen
Vast te stellen in
Openbare verlichting
Nota Openbare Verlichting 2025-2035
2025
Afvalinzameling
Grondstoffenbeleidsplan 2024-2034
2025 (was 2024)
Kerncijfers kapitaalgoederen* Onderwerp
Belangrijkste Hoeveelheden kapitaalgoederen Wegen Asfalt- en betonverhardingen 239.000 m2 Straatsteenverhardingen 685.500 m2 Half- en onverharde paden 29.800 m2 Vaarwegen Oppervlaktewater 206.000 m2 Riolering Persriolering 31 km Vrij verval riolering 111 km Pompen en Gemalen 122 st Groen Oppervlakte openbaar groen 605.000 m2 Bomen (exclusief bosperceel) 7.930 st Speeltoestellen 353 st Vastgoed Gebouwen (incl. betreedbare 27 st gemalen en bergingen) Civiele kunstwerken Bruggen, kademuren, duikers, 198 st trappen, geluidsschermen Openbare verlichting Aantal lichtmasten 4.014 st (ca 80 % LED) * Door de wijziging van beheerregistratiesysteem en het opschonen en actualiseren van data is een aantal oppervlaktes en aantallen significant gewijzigd. We hebben beheervlakken (wegen en water) van Rijkswaterstaat en Waterschap Rivierenland verwijderd.
Wegen Onze wegen zijn in het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (2019) opgedeeld in landelijk toegepaste gebruiksklassen. Binnen woongebieden worden de wegen ingericht als erftoegangsweg. De kenmerken zijn dat door de inrichting de snelheid laag ligt (30km) en alle verkeer gemengd is. Daarnaast zijn er wegen die een verkeerstransportfunctie hebben, de gebiedsontsluitingswegen. Hier ligt de ontwerpsnelheid hoger (50km). De gebiedsontsluitingswegen zijn de hoofdroutes voor
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
48
hulpdiensten, busdiensten en vrachtverkeer. Motorverkeer en langzaam verkeer is hier van elkaar gescheiden. Beeldkwaliteit openbare Ruimte In oktober 2023 is het Integraal Maatschappelijk BeheerKader (IMBK) vastgesteld door de gemeenteraad. Met het IMBK zijn de beheerobjecten (assets), de doelen en de benodigde financiële middelen om de doelen te kunnen halen weer geactualiseerd. Het IMBK is onderdeel van het tijdelijke Omgevingsplan. We hebben voor de inrichting van de openbare ruimte een standaard vormgeving, de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Hierin staat welke materialen en inrichting we standaard toepassen met welke materialen. Afwijken hiervan is mogelijk zodra hiervan de gevolgen voor beheer en toegankelijkheid worden aangegeven. Riolering In januari 2023 is het Programma Stedelijk Waterbeheer (PSW) vastgesteld door de gemeenteraad. Dit plan is een voortzetting op het Gemeentelijke RioleringsPlan (GRP). Het PSW is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet onderdeel geworden van het (tijdelijke) Omgevingsplan. Naast de zorgplichten voor de inzameling van afvalwater en het tegengaan van wateroverlast is (het tegengaan van de gevolgen van) de klimaatverandering een speerpunt in het PSW. We gaan bij de ontwerpen uit van een robuuster rioolsysteem dat beter bestand is tegen piekbuien en regenwater absorbeert in de bodem en vertraagd afvoert.
Groen Vanaf 1 januari 2024 is de nieuwe Bomenverordening Alblasserdam van kracht. Hierin zijn groene zonegebieden aangewezen die de status van de bomen in die zones extra bescherming geven. Onderdeel van de bomenverordening is ook de standaard compensatie van verwijderde bomen Afval-/grondstoffeninzameling De doelen voor wat betreft de hoeveelheid restafval die in het Grondstoffenplan uit 2017 zijn geformuleerd worden ondanks de uitgevoerde maatregelen niet gehaald. Vanwege de ontwikkelingen in de strenger wordende wet- en regelgeving, maar ook onze eigen ambities op het gebied van Fit en Groen, is het plan aan een herziening met een herijkte strategie toe. Op 13 februari 2024 is het kaderdocument voor een nieuw grondstoffenbeleid vastgesteld. Dit zal in 2025 verder worden uitgewerkt. Openbare Verlichting Het Beleidsplan "Nota Openbare Verlichting 2016-2025 - licht waar het moet, donker waar het kan" is het uitgangspunt voor het beheer van onze openbare verlichting. Er bestaat geen wettelijke verplichting tot het verlichten van de openbare ruimte. Uit oogpunt van sociale- en verkeersveiligheid dragen we zorg voor een goed werkende verlichting. We houden hierbij rekening met lichthinder en energieverbruik. Binnen de Drechtsteden loopt Alblasserdam voorop wat betreft het percentage energiezuinige Ledverlichting.
Op 3 oktober 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel om de resterende verlichting versneld te gaan vervangen. In 2024 is deze vervanging gestart en zal in 2025 worden voltooid. Begraven De rechten en regels voor begraven en het beheer van de begraafplaats zijn vastgesteld in de Beheerverordening gemeentelijk begraafplaats en de Verordening Begrafenisrechten 2024. De laatste verordening is een aanpassing van de "Verordening op de heffing en invordering van begrafenisrechten 2023". Vastgoed Het gemeentelijk vastgoed onderhouden we volgens het vastgoedbeleid 2014 overeenkomstig het VNG-model. In samenwerking met de expertise van de collega's van vastgoed van de Servicegemeente Dordrecht (SGD) dragen wij zorg voor het groot onderhoud van de buitenste schil (onderhoud dak, buitenwanden, draagstructuur en vervanging van gebouw gebonden installaties). De gebruikers zijn verantwoordelijk voor het dagelijks inpandig beheer (wand- vloer- plafond, reinheid). Voor twee objecten (Landvast, Sportcentrum Blokweer) is gekozen om risicodragende zaken die een veilig gebruik aangaan (bijvoorbeeld inspecties van de brandveiligheid), in eigen beheer te nemen.
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
49
Het groot onderhoud plannen we (meer)jaarlijks in, rekening houdend met de plannen voor het toekomstig gebruik van het object. De landelijke ontwikkelingen en onze eigen ambities hebben gevolgen voor het (onderhoud van het) gemeentelijk vastgoed. Investeren in het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed helpt ons om de speerpunten van het gemeentelijke beleid te realiseren. In 2024 is het 'Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP)' vastgesteld waarin nadere keuzes worden gemaakt voor de verduurzaming van het vastgoed. Besluiten over het behoud of afstoten van vastgoed volgt in een latere fase. Beheerregistraties De afgelopen jaren is de wetgeving voor verplichte registraties in de buitenruimte toegenomen. Voor ondergrondse kabels en leidingen registreren we de ligging van onze hoofdrioolleidingen en eigen energie- en datakabels op basis van de wet WIBON. De komende jaren komt hier de verplichting voor het registreren van woning- en regenwaterputaansluitingen bij. Voor de wet BGT registreren we alle verhardingscontouren en de gebruikte verhardingssoorten, groeninvulling en watervlakken. Elke wijziging wordt ingemeten en aangeleverd aan de landelijke centrale registratievoorziening. Voor onderzoeksresultaten in de bodem (grondsonderingen, grondwaterpeilbuizen) verplicht de wet BRO deze gegevens centraal te registreren. Adressen en objecten worden bijgehouden in de BAG.
Naast de wettelijk verplichte registraties houden we ook onze eigen beheerobjecten bij. Van alle zaken in de openbare ruimte worden beheergegevens bijgehouden. Zo weten we de locatie, de leeftijd, de inspectiedatum, de materiaalsoort, de opbouw van alles wat zich in de openbare ruimte bevindt. Met deze data stellen we de diverse onderhoudsprogramma's op voor inspectie, onderhoud en vervanging. In 2012 is hiervoor Drechtsteden breed het beheerprogramma GisiB aangeschaft. Alblasserdam heeft in 2023 gekozen om over te gaan naar het voor ons beter passende beheerprogramma GBI. Hiermee hebben we met onze beheerdata en de flexibelere gebruiksmogelijkheden een goede stap naar bestendig databeheer gezet. In 2024 zijn de beheerdata in GBI bijgehouden. Meldingen openbare ruimte Iedereen die een gebrek aan de openbare ruimte signaleert, kan dit aan de gemeente doorgeven via de telefoon, de FIXI-meldingsapp of via de FIXI-meldingssite. Bewoners weten de diverse loketten goed te vinden. Urgente gebreken pakt de gecontracteerde aannemer met spoed op. Gebreken die esthetisch van aard zijn verzamelen we op een groot onderhoudsplanning. Niet alle meldingen gaan over gebreken van de verhardingen of het openbaar groen. We krijgen een merkbaar toenemend aantal meldingen over parkeeroverlast en gereden snelheid van auto's.
Daarnaast ontvangen we ca 1.000 meldingen per jaar mbt het bijplaatsen/dumpen van (grof-) afval. Deze meldingen nemen we mee als input voor beleidsplannen die de visie over deze onderwerpen behandelen. Realisatie werken/projecten 2024 Vanuit het integraal vervangings- en investeringsplan zijn op basis van de in de begroting vermelde projecten de onderstaande werken in uitvoering genomen of afgerond: • Reconstructie De Vang • Groot onderhoud en vervanging 13 bruggen Park Huis te Kinderdijk
Jaarstukken 2024 – gemeente Alblasserdam
50
4. Financiering Algemeen In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is bepaald dat decentrale overheden een financieringsparagraaf moeten opnemen in zowel de begroting als in de jaarrekening. In de thans voorliggende jaarrekeningparagraaf wordt door het college verantwoording afgelegd over de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de manier waarop de gemeente Alblasserdam met het aantrekken en, voor zover van toepassing, het uitzetten van geldmiddelen is omgegaan, zowel op korte als op langere termijn. Tevens worden de risico’s in beeld gebracht alsmede de eventueel genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen. Externe ontwikkelingen Economische ontwikkelingen Het afgelopen jaar is de rente voor looptijden korter dan een jaar gedaald. Dit komt doordat de inflatie gedaald is en de ECB daarop de beleidsrente in stappen heeft verlaagd. De verwachting is dat de beleidsrente in 2025 verder zal worden verlaagd en de eerste verlaging is begin februari al doorgevoerd. De rente die we op schatkisttegoeden ontvangen beweegt mee met de beleidsrente waarbij de schatkistrente altijd circa 10 basispunten lager ligt dan de beleidsrente. De rente op gemeenteleningen langer dan een jaar is iets gedaald. Wat opvallend is, is dat de onderliggende marktrente (IRS) scherper is gedaald dan de tarieven voor gemeenteleningen.