Jaarstukken 2022 Raad oude versie.pdf
Tekst van het document
Reconstructies (o.a. Blokweer, Zeilmakerstraat en Kerkstraat) (M. Japenga)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Uitbreiden parkeren centrum (M. Japenga)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Verbeteren verblijfskwaliteit en verhogen kwaliteitsniveau buitenruimte (M. Japenga)
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022? In de Zeilmakersstraat, de Weverstaat, de Baandersstraat en de Kerkstraat hebben we in 2022 tijdens reconstructies de buitenruimte zo duurzaam mogelijk aangelegd. Met behoud van zoveel mogelijk bestaande bomen, gescheiden riolering en het planten van bomen op plaatsen waar deze zoveel mogelijk toekomst hebben met een goede ondergrondse groei inrichting. Daar waar door obstakels (kabels en leidingen) in de bodem bomen niet mogelijk waren, hebben we alternatieven gevonden. Dit door bomen in bakken op te kweken voor uiteindelijke nieuwe aanplant elders in het dorp. We stimuleren mensen om hun (voor)tuinen groen in te richten door het planten van struiken en bomen die bij reconstructies ter beschikking worden gesteld. We beschermen het openbare groen zoveel mogelijk tegen depots en omvormingen tot parkeerplaats. In 2022 zijn de reconstructies van de Kerkstraat en Oude Lijnbaan inclusief de sanering van de speelplaats en de reconstructie van de Baandersstraat afgerond. We hebben het asfalt vervangen van de Edisonweg fase 2 (ged. Van Wenaeweg - gemeentegrens Papendrecht). In samenwerking met de provincie Zuid-Holland is de rijbaan en nieuwe busbaan aan de Edisonweg tussen Van Wenaeweg en de A15 vernieuwd. De verkeerslichten op de kruising Van Wenaeweg-Edisonweg zijn vernieuwd inclusief de aansturingskast.
De wateroverlast bij hevige regenval in de C. Smitstraat is aangepakt. Een parkeeronderzoek is in het najaar 2021 uitgevoerd. In 2022 is het resultaat verder uitgewerkt met het effect van de diverse ontwikkelingen. De resultaten worden in de plannen in en rondom het centrum meegenomen. De bebording die de parkeerroute aangeeft is in 2022 aangepast om de zichtbaarheid te vergroten. Om de kwaliteit te verbeteren is in 2022 voortgezet op het: -
verwijderen van palen in groen en verharding.
-
middengeleiders onkruidvrij houden door dichten met voegvulmiddel of asfalt met betonnen streetprintvulling.
-
verbeteren van bestaande plantvakken door gerichte bemesting toe te passen, die armoedeonkruiden tegengaan en de aanplant een boost geven. Vanuit de investeringen is het omvormen van plantvakken opgepakt met aandacht voor bodemverbetering, dichter planten met groter plantmateriaal en soorten die snel sluiten, waardoor onkruidvorming wordt voorkomen.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 29
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Realiseren groene loper door Gemeente faciliteert, het dorp samenleving aan zet (M. Japenga)
Schoner Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren luchtkwaliteit langs A15 (M. Japenga)
Faciliteren afvalscheiding (M. Japenga)
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022? De oostelijke populierenlaan aan de Edisonweg is afgeschreven en moet worden vervangen. Door de aanwezigheid van vleermuizen moeten we extra maatregelen nemen voor de verwijdering. Er zal een nieuwe afwisselende groene inrichting voor terug komen, waarbij biodiversiteit en klimaatbestendigheid een belangrijke rol zullen spelen. Hiermee is een begin gemaakt met de realisatie van de Groene Loper. Het vervolg van de Groene loper zal vervolgens worden voorbereid en begroot.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Voor 2030 moet Alblasserdam voldoen aan de WHO-advieswaarde voor schone lucht. Voor het landelijke Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit is in de Drechtsteden in 2022 verder gewerkt aan diverse projecten en activiteiten om de luchtkwaliteit te verbeteren. Zo is het aantal oplaadpunten voor elektrische voertuigen verder uitgebreid en zijn aan de kades nog meer walstroomkasten geplaatst die elektriciteit aan binnenvaartschepen leveren; daardoor hoeven er minder vervuilende dieselgeneratoren te worden gebruikt. Daarnaast wordt ook op lokaal niveau binnen Alblasserdam aandacht gegeven aan luchtkwaliteit. Dit hebben we gedaan door middel van twee campagnes om overlast van houtstook van houtkachels en barbecues tegen te gaan.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
De hoogbouw heeft in 2021 voorzieningen gekregen om GFTE gescheiden te kunnen aanbieden. Er is in 2022 een periode van gewenning begonnen omdat blijkt dat er enkele verbeterstappen te nemen zijn. Daar de hoeveelheid GFTE bij het restafval nog altijd hoog blijft, moet er blijvende aandacht zijn voor communicatie. Daarnaast zijn er hoogbouwvoorzieningen voor papier, PMD en glas geoptimaliseerd. Zo zijn aan de S.Lohmanweg papierverzamelcontainers toegevoegd. De maatwerkoplossingen voor bewoners met een kleine tuin of zonder achterom is in studie en zal doorlopen in 2023.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 30
Wat heeft het gekost in 2022?
Buiten beter Primaire begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2022(Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2022
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.472
0
-1.472
1.574
0
-1.574
1.501
0
-1.501
73
0
73
90 Rampenbestrijding en -plan
21
0
-21
87
0
-87
48
0
-48
39
0
39
100 Integrale veiligheid
442
18
-424
4.356
3.554
-802
4.767
4.238
-529
-411
684
273
*1.645
50
-1.595
1.430
74
-1.356
1.409
181
-1.228
21
106
128
310 Openbare verlichting
261
17
-244
386
17
-369
272
71
-201
114
54
167
320 Straatmeubilair
17
0
-17
18
0
-18
8
0
-8
10
0
10
350 Waterkering en afwatering
357
**98
-259
267
0
-267
216
0
-216
52
0
52
355 Openbaar groen
1.822
0
-1.822
1.966
0
-1.966
1.944
0
-1.944
22
0
22
360 Reiniging
2.832
3.465
633
2.989
3.465
476
2.791
3.272
481
198
-193
5
365 Riolering
1.141
1.520
379
3.072
1.520
-1.552
3.181
1.636
-1.545
-109
116
7
Totaal programma
10.010
5.169
-4.841
16.146
8.631
-7.515
16.137
9.398
-6.739
9
767
776
Mutaties reserves
91
0
-91
-1.789
0
1.789
-1.881
0
1.881
91
0
91
10.101
5.169
-4.933
14.356
8.631
-5.725
14.256
9.398
-4.858
100
767
867
80 Brandweer
300 Wegen straten en pleinen
Totaal programma na bestemming
*Ten aanzien van product 300 bedragen de geraamde lasten conform de programmabegroting 2022 €1.618, dit wordt veroorzaakt door extracomptabele kapitaallasten vervanging materieel. In bovenstaand overzicht is dit niet als zodanig verwerkt. ** Ten aanzien van product 350 bedragen de geraamde baten conform de programmabegroting 2022 €0, dit wordt veroorzaakt doordat de voorziening baggeren een reserve is geworden.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 31
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
80: Brandweer
73.000 V
90: Rampenbestrijding
39.000 V
100: Integrale veiligheid
411.000 N
De bijdrage aan de GR Veiligheidsregio is met name lager dan waarmee in de (bijgestelde) begroting rekening is gehouden. Dit omdat er in 2022 geen verrekening van de extra gevraagde bijdrage heeft plaatsgevonden. Dit vindt plaats via de resultaatbestemming van de GR in 2023. Overige kosten in het kader van brandweerzorg (brandkranen en inspectie) zijn ook iets lager dan begroot. Ook in 2022 zijn nog kosten gemaakte als gevolg van corona voor communicatie, extra schoonmaak en campagne gezondheid. Uiteindelijk waren deze lager dan bij begrotingswijzigingen voorzien. Met name door inhuur wegens ziekte en knelpunten bij Veiligheid zijn de doorbelaste afdelingskosten hoger dan begroot. De kosten die gemaakt zijn voor de vluchtelingenopvang van Oekraïners in de twee opvanglocaties zijn ook hoger dan ingeschat. Hiertegenover staat compensatie vanuit het Rijk. Ok is er een lichte overschrijding op de inzet van de BOA's, dit is veroorzaakt door een sterke stijging van het inhuurtarief
300: Wegen, straten en pleinen 310: Openbare verlichting
114.000 V
350: Waterkering en afwatering
52.000 V
360: Reiniging
198.000 V
Afwijking baten
Toelichting afwijking
684.000 V
De gemaakte kosten voor de vluchtelingenopvang van Oekrainers in de twee opvanglocaties worden door het Rijk gecompenseerd. Enerzijds door hogere kosten en anderzijds doordat er meer is vergoed dan dat de kosten waren is hier sprake van een voordeel t.o.v. de raming. Vergoedingen vinden plaats op basis van normbedragen.
106.000 V
Bijdragen in de kosten van aanleg van inritten was niet geraamd. Daarnaast waren de legesopbrengsten en degeneratievergoedingen hoger dan voorzien. De inkomsten zijn incidenteel hoger uitgevallen. Dit komt omdat naast de opbrengst 2022 dit jaar ook de opbrengst van het exploiteren van reclameborden en panelen over 2020 en 2021 is gerealiseerd.
De kosten van openbare verlichting zijn lager dan begroot door verwerking van boekingen elders. Daarnaast heeft er een aanpassing van de raming plaatsgevonden voor materiaalkosten, maar in het dagelijks beheer heeft deze kosten stijging niet plaatsgevonden. De kosten voor onderhoud zijn lager dan begroot doordat in 2022 minder onderhoudswerkzaamheden zijn uitgevoerd aan civiele kunstwerken. Daarnaast zijn minder baggerwerkzaamheden aan onze watergangen uitgevoerd. In beide gevallen zijn de meest noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd; aanvullende werkzaamheden zijn door tijdelijke onderbezetting bij de buitendienst niet uitgevoerd.
54.000 V
In 2022 is de voordelige afrekening over de dienstverlening van HVC over 2021 verwerkt. Daarnaast zijn er minder uren door de organisatie besteed aan dit taakveld.
193.000 N
De baten uit afvalstoffenheffing zijn te hoog in de begroting opgenomen. Dit was ook zichtbaar in de jaarrekening 2021.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 32
Product
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
365: Riolering
109.000 N
Mutaties reserves
91.000 V
Overige verschillen Totaal
53.000 V 100.000 V
Bij het opstellen van de begroting is rekening gehouden met hogere lasten vanwege een verwachte toename van de lasten door prijsstijging van materialen, arbeid en energiekosten. De werkelijke lasten zijn minder gestegen dan was ingeschat. Anderzijds is de toevoeging aan de voorziening hoger dan waarmee rekening werd gehouden in de begroting. In de begroting was een storting aan de reserve riolering geraamd. Het saldo van de reserve is toegevoegd aan de voorziening. Er is geen onderbouwing voor een storting aan de reserve, dus dit heeft niet plaatsgevonden in 2022.
Afwijking baten 116.000 V
Toelichting afwijking De baten uit rioolheffing zijn te laag in de begroting opgenomen. Dit was ook zichtbaar in 2021.
Diverse overige verschillen 767.000 V
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 33
Programma 3: Beter wonen & Bereikbaarder
Wat hebben wij bereikt in 2022? Spoor 3: Beter wonen - We willen de kwaliteit van wonen verbeteren voor starters, doorstromers en senioren, met een meer divers en duurzamer woonaanbod in ons dorp. Locomotief Bijdragen aan energietransitie
Effect indicator Gemeentelijke duurzaamheidsindex (GDI), waaronder gezondheid, hernieuwbare energie, energiegebruik, water, financiële weerbaarheid
Blijven in Alblasserdam
Indicatoren gebruikt in regionaal verhuisonderzoek Aantal nieuwbouwwoningen per jaar (hoe meer hoe beter), verdeeld naar diverse waardenklassen (OCD – 4 jaarlijks verhuisonderzoek) Zoektijd naar een geschikte woning - hoe korter hoe beter (Corporaties/OCD Beschikbaarheidsmonitor)
Verbeteren woonaanbod
Gemiddelde WOZ - en verschil t.o.v. NL (OCD – 4 jaarlijks verhuisonderzoek)
Jaarrekening 2021 2021: 6,0 Overall Mens en Maatschappij 6,7 Milieu en Energie 5,5 Economie: 5,9 niet geactualiseerd 2020: 53, waarvan 69% >300.000 WOZ waarde
Jaarrekening 2022 2022: 6,2 Mens en Maatschappij 6,5 Milieu en Energie 6,1 Economie: 6,2 Is een 4-jaarlijks onderzoek. In 2023 vindt actualisatie plaats . 2021: 7 2022: 31
2021 nog niet bekend op het moment van opstelling van deze jaarrekening
2021: 2,3 2022: 2,5 Zoektijd: het aantal jaren tussen het moment van eerste reactie op een woningadvertentie en het tekeken van het huurcontract.
2021: 253.000 (13% lager)
2022: 274.000 (14% lager)
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 34
Spoor 4: Bereikbaarder - We willen een beter bereikbaar dorp. Locomotief Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Bereikbaarheid regionaal Bereikbaarheid lokaal
Effect indicator Geen indicator beschikbaar
Jaarrekening 2021 --
Jaarrekening 2022 --
Geen indicator beschikbaar Bewonerspanel % bewoners dat de bereikbaarheid van Alblasserdam tussen woon-werk of woonschool ervaart met een 7 (richting) of hoger. Inclusief toelichtende vraag m.b.t. duiding van rapportcijfer)
-Op de vraag 'welk rapportcijfer geeft u voor gemak waarmee u zich binnen Alblasserdam kunt verplaatsen op weg naar uw school en/of werk?', geeft 63% van de deelnemers aan het Bewonerspanel Alblasserdam een rapportcijfer 7 of hoger.
-Dit onderzoek is niet herhaald in 2022.
Bron: factsheet Indicatoren Alblasserdam 2021, centrumfunctie, openbare ruimte en verkeer & vervoer, december 2021
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Bijdragen aan energietransitie Wagon (portefeuillehouder) Energietransitie: Doelgroep bedrijven (M. Japenga)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
De gemeente heeft bij energiebesparing bij bedrijven een toezichthoudende, handhavende en stimulerende rol. OZHZ heeft in 2022 toezicht gehouden op de wettelijke verplichtingen van bedrijven door onder andere toezicht te houden op de energiemeldplicht van bedrijven en bedrijven te informeren over de vanaf 2023 verplichte label C voor kantoren. Naast toezicht, probeert de gemeente ook te stimuleren. Dit hebben we in 2022 gedaan door het organiseren van bijeenkomsten voor duurzaam ondernemen en het aanbieden van energiescans en dakenscans.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 35
Bijdragen aan energietransitie Wagon (portefeuillehouder) Energietransitie: Voorbeeldrol gemeente en organisatie/proces (M. Japenga) Stimuleren lokaal energieneutraal (M. Japenga)
Blijven in Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren jongeren (route 22) (F.C. de Gier)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
In 2022 is gewerkt aan en heeft het college de routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed vastgesteld. In deze routekaart is vastgelegd hoe we welke gebouwen willen gaan verduurzamen. Dit wordt in 2023 verwerkt in meerjarenonderhoudsplannen en voorgelegd aan de gemeenteraad.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
In 2022 zijn onder andere de volgende zaken georganiseerd voor bewoners: drie collectieve inkoop acties, informatieve webinars en cadeaubonnen voor kleine energiebesparende maatregelen. In 2022 is een plan van aanpak voor energiearmoede opgesteld en eind 2022 is een begin gemaakt met de uitvoering. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt met de vrijwilligersorganisatie Drechste Stromen over het uitvoeren van energiescans aan huis en zijn er hier ook al een aantal van uitgevoerd. Doorlopend verschaft het Regionaal Energieloket informatie aan inwoners.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In de Prestatieafspraken voor 2022 met Woonkracht10 is opgenomen dat aan de hand van de inzichten uit het gesprek met jongeren via een klantenpanel van Woonkracht10, wordt gekeken of en welke maatregelen nodig zijn om de positie van jongeren en starters te verbeteren. De inzichten uit o.a. dit gesprek met het klantenpanel van Woonkracht10 en eerdere gesprekken met de Jongerenraad vormen input voor de actualisatie van de Woonvisie die in 2023 zijn beslag gaat krijgen.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 36
Blijven in Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren zelfstandig wonen ouderen en jongeren (F.C. de Gier)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Het faciliteren van het zelfstandig wonen van ouderen is going concern. In 2021 is er samen met de sociale partners een aantal activiteiten en projecten opgezet met als focus: langer thuis wonen met waar nodig de juiste ondersteuning. Voorbeelden hiervan zijn het informatief huisbezoek, mantelzorgondersteuning (logeermogelijkheden) en het eenzaamheidsprogramma. In 2022 zijn deze activiteiten doorontwikkeld. Daarnaast is er een start gemaakt met de buurtaanpak, de doorontwikkeling van leerwerkbedrijven en WMO naar de voorkant met als doel dat ouderen langer zelfstandig in hun woning kunnen blijven. In 2021 is de regionale agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen opgesteld. In 2022 vond er lokaal een locatieverkenning plaats voor het eventueel realiseren van huisvesting voor kwetsbare doelgroepen. Een voorbeeld hiervan is de kamertraining voor jongeren, waarbij (kwetsbare) jongeren begeleiding krijgen op weg naar zelfstandig wonen. Maar ook bijvoorbeeld de time-out voorzieningen; een tijdelijke woonplek voor mensen die door hun problematiek kortdurend extra begeleiding nodig hebben en daarna weer terug in eigen woning kunnen. De regio en Woonkracht10 zijn belangrijke partners in het vraagstuk van de huivesting van kwetsbare groepen.
Verbeteren woonaanbod Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkelen oeverlocatie Mercon Kloos (F.C. de Gier)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Nadat het bestemmingsplan "Kloos" in 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld is in 2022 door een groep van omwonenden beroep ingesteld bij de Raad van State. Dit beroep heeft geen schorsende werking, wat maakt dat in 2022 door initiatiefnemer is gewerkt aan het voorbereiden van de aanvraag omgevingsvergunning voor de realisatie van 259 woningen. In 2022 is deze aanvraag ook daadwerkelijk ingediend. Om te pogen het draagvlak voor de ontwikkeling verder te vergroten is in 2022 ook contact onderhouden met de omwonenden die de stap naar de Raad van State hebben gezet.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 37
Verbeteren woonaanbod Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkelen woningbouw programmering (F.C. de Gier)
Sloop voor nieuwbouw (F.C. de Gier)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Een aantal projecten heeft vorderingen gemaakt (bijvoorbeeld woningbouw CKC-locatie en de verdere uitwerking van het Havengbied). Daarnaast loopt een aantal projecten wat vertraging op; onder andere als gevolg van procedures bij Raad van State (bijvoorbeeld Kassen Jonker). De regionale en provinciale planmonitor wordt jaarlijks geactualiseerd. Per gemeente worden programmawijzigingen ingevoerd. In 2022 is regionaal een onderzoek uitgevoerd door bureau BRINK, waarin het planaanbod uit het woningbouwprogramma (planmonitor) afgezet is tegen fricties tussen vraag en aanbod en de regionale groeiambities (Groeiagenda). Dit heeft geresulteerd in de rapportage Strategisch Advies Woningbouwopgave Drechtsteden. De raden hebben kennis kunnen nemen van de resultaten hiervan in een regionale bijeenkomst waarvoor alle raden uit de regio waren uitgenodigd. In 2023 wordt de raad nog nader geïnformeerd over de lokale duiding van de resultaten van dit onderzoek en wordt beeldvormend in gesprek gegaan over de rapportage BRINK. In overleg met Woonkracht 10 wordt bekeken of er projecten voor deze sloop/nieuwbouw in aanmerking komen. Er zijn gesprekken opgestart met Woonkracht10 om de flats aan het Boerenpad te slopen en te vervangen voor nieuwbouw. Een stedenbouwkundig plan wordt nu voorbereid.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Realisatie busstation Grote Coproductie: Beer gelijkwaardige (J. R. Pardo Kruidenier) samenwerking, initiatief overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022? De provincie heeft laten weten geen verdere acties meer te ondernemen voor het busstation. Met de concessie van Q-buzz is de overstap geregeld bij bushalte Oostendam in Hendrik-ido-Ambacht.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 38
Bereikbaarheid regionaal Wagon (portefeuillehouder) Lobby A15 (J. R. Pardo Kruidenier)
Stimuleren vervoer over water (J. R. Pardo Kruidenier)
Bereikbaarheid lokaal Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren kruispunten (M. Japenga)
Beheersen leefkwaliteit i.h.k.v. toeristenstroom Kinderdijk (J.R. Pardo Kruidenier)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
De quickwins (Papendrecht- Sliedrecht) zijn uitgevoerd. Voor de langere termijn is het Rijk bezig met een MIRTverkenning waar Alblasserdam en de regio bij betrokken is. Er zal blijvend aandacht worden gevraagd voor de capaciteit en de ligging van de A15.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
De plannen voor de kruising Grote Beer/De Helling worden uitgewerkt tot voorlopig ontwerp (VO), definitief ontwerp (DO) en bestek. Dit traject loopt door tot in 2023. Daarna wordt via het door de raad vast te stellen uitvoeringsplan van het GVVP bekeken welke prioriteiten worden gesteld en welke verkeersactiepunten daarna, in de komende jaren, worden opgepakt. Naar aanleiding van de, door de raad, gekozen locatie "onder de brug" voor het transferium wordt een plan uitgewerkt om te komen tot een realisatie van dit transferium voor 1 maart 2024. Een aanvullend krediet is door de raad in december beschikbaar gesteld. Het Last-mile vervoer dient nog ontwikkeld te worden, in combinatie met de SWEK, met de volgende prioriteitsvolgorde “vervoer over water”, “vervoer per fiets” en “vervoer per shuttle”.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Stimuleren van vervoer over water is vanwege de relatie met het functioneren van het transferium niet alleen een belangrijke opgave voor Alblasserdam maar ook voor de regio. Naast de Waterbusconcessie (openbaar vervoer) wordt ook gekeken naar een aparte lijndienst. In 2022 heeft intensief overleg plaats gevonden met Blue Amigo, SWEK, Provincie, Waterschap en de regio (Smart Delta) en dit wordt in 2023 gecontinueerd.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 39
Wat heeft het gekost in 2022?
Beter wonen & bereikbaarder Primaire begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2022(Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2022
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
130 Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling
472
28
-444
501
25
-476
623
132
-491
-122
107
-15
140 Volkshuisvesting
127
1
-125
127
1
-125
280
1
-279
-153
-0
-154
1.501
1.130
-371
1.998
1.002
-996
1.803
447
-1.356
195
-555
-360
170 Woonwagenzaken
33
0
-33
32
0
-32
35
0
-35
-2
0
-2
200 Grondexploitatie
1.106
1.110
4
-6
11
17
297
0
-297
-303
-11
-314
330 Verkeer
105
0
-105
125
0
-125
225
0
-225
-101
0
-101
340 Openbaar vervoer
55
0
-55
18
0
-18
20
0
-20
-2
0
-2
345 Vastgoed
656
543
-113
732
464
-268
3.017
955
-2.062
-2.286
492
-1.794
370 Milieu
605
0
-605
1.580
1.190
-389
929
1.205
276
651
15
666
440 Recreatie en toerisme
151
16
-135
159
-12
-172
285
42
-242
-125
55
-70
445 Accommodaties
44
12
-33
44
12
-33
8
2
-6
36
-10
27
Totaal programma
4.855
2.840
-2.014
5.311
2.693
-2.618
7.522
2.785
-4.737
-2.211
92
-2.119
Mutaties reserves
0
18
18
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4.855
2.858
-1.997
5.311
2.693
-2.618
7.522
2.785
-4.737
-2.211
92
-2.119
160 Bouw- en sloopvergunningen
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 40
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
130: Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling
122.000 N
140: Volkshuisvesting
153.000 N
160: Bouw- en sloopvergunningen
195.000 V
200: Grondexploitatie
303.000 N
330: Verkeer
101.000 N
De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op het product RO zijn hoger dan begroot door de hoeveelheid projecten en dossiers. Voor diverse RO ontwikkelingen wordt gebruikt gemaakt van externe advisering. Deze zijn hoger dan begroot. Deels worden deze gecompenseerd door het afsluiten van anterieure overeenkomsten voor kostenverhaal. De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op het product Volkshuisvesting zijn hoger dan begroot doordat de woningbouwopgave steeds dominanter op de agenda staat. Voor € 189.000 betreft dit de onderbesteding van het budget voor de implementatie van de Omgevingswet. Dit is een langdurig traject en de invoering is een aantal keer uitgesteld. Eerder geplande werkzaamheden, waarvoor budget aanwezig was, hebben daarom nog niet plaatsgevonden, maar doorgeschoven naar 2023. De grondexploitatie Zuidelijk Havengebied is verslechterd en is een verliesneming tot een bedrag van € 199.000 opgenomen. Voor de grondexploitatie Waterhoven was een correctie op de winstneming nodig van € 98.000. Het overige verschil betreft een onjuiste raming.
Afwijking baten 107.000 V
555.000 N
Toelichting afwijking Via anterieure overeenkomsten worden kosten verhaald. Tegenover deze baten staan (overschrijdingen) van corresponderende lasten.
De gerealiseerde opbrengst van de leges omgevingsvergunningen is achter gebleven bij de (bijgestelde) raming hiervoor. Dit komt omdat in dit jaar minder vergunningen aanvragen voor grotere bouwprojecten zijn gedaan.
De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. Deze afdelingskosten op het product verkeer zijn hoger dan begroot doordat in de jaarrekening de kosten van de verkeerskundige op het juiste product zijn verantwoord terwijl dit bij de begroting niet het geval was. Daarnaast zijn de werkzaamheden bij de moskee nog niet geheel uitgevoerd.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 41
Product 345: Vastgoed
Afwijking lasten
Toelichting afwijking 2.286.000 N
Voor € 1.780.000 betreft dit de administratieve verwerking van het project Ruigenhil. In de raadsvergadering van 21 december 2021 is besloten een bestemmingsreserve Aankoop woningen en gronden Ruigenhil in te stellen en daar een bedrag van € 9,1 miljoen aan toe te voegen. Ook is besloten om een krediet van € 9,1 miljoen beschikbaar te stellen ten laste van deze reserve voor de aankoop van gronden en woningen in verband met het gevestigde voorkeursrecht. In 2022 is van de € 9,1 miljoen een bedrag van € 2,1 miljoen besteed. Een deel daarvan betreft de aankoop van grond. Deze aankopen worden geactiveerd op de balans. Het resterende deel komt ten laste van de exploitatie en wordt onttrokken aan de bestemmingreserve aankoop woningen en gronden Ruigenhil. Zowel de kosten als de onttrekking aan de reserve waren niet in de begroting verwerkt.
Afwijking baten 492.000 V
Toelichting afwijking Door het in rekening brengen van voorgeschoten kosten van het Brughuis zijn de baten hoger dan begroot. Daarnaast is een uitkering van de verzekering ontvangen wegens waterschade bij Landvast. De voorziening onderhoud kapitaalgoederen diende te vervallen in veband met het ontbreken van een actueel vastgesteld meerjarenonderhoudsplan (MJOP); dit is noodzakelijk voor onderbouwing van de voorziening. Het saldo is vrijgevallen ten gunste van de exploitatie.
De exploitatiekosten van met name het Participand, de Loopplank en Nic. Beetsstraat zijn structureel hoger dan de in de begroting opgenomen middelen. Ook de onderhoudskosten van gemeentelijk vastgoed zijn hoger dan begroot. Een inventarisatie van de exploitatiekosten, de dekking en de dotatie aan de reserve van de vastgoedobjecten in combinatie met het resultaat van het brede maatschappelijk vastgoed onderzoek zijn lopende, waarna de juiste ramingen van de exploitatiekosten in de begroting kunnen worden opgenomen. De overschrijding bij Landvast heeft met name te maken met de in het begin 2022 geleden waterschade. Hier staat een inkomst tegenover vanuit de verzekering.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 42
Product
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
370: Milieu
651.000 V
440: Recreatie en toerisme
125.000 N
445: Accommodaties Overige verschillen Totaal
36.000 V 4.000 N 2.211.000 N
Geraamd is een bedrag van € 139.700 voor uitvoering van de in de Duurzaamheidsagenda 2022-2026 opgenomen activiteiten. Dit bedrag is niet uitgegeven in 2022. Met de activiteiten zal in 2023 gestart worden. De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. Deze afdelingskosten op het product milieu zijn lager dan begroot evenals overige kosten in het kader van milieu waren lager dan begroot. Dit vooral omdat de capaciteitsuitbreiding op dit terrein later is gerealiseerd. In het verleden zijn middelen ontvangen voor bodem- en geluidsaneringen. Voor deze regelingen geldt geen terugbetalingsverplichting meer en omdat de destijds geplande saneringen nagenoeg zijn afgewikkeld kan een bedrag van € 442.000 vrijvallen. De afrekening voor de bijdrage bezoekersmanagement Kinderdijk is hoger en ook was meer inzet van BOA's noodzakelijk voor het vergunning parkeren door toename van de toeristenstroom aan het Werelderfgoed Kinderdijk. Qua raming in de begroting was hier niet goed op geacticipeerd. Dit komt door een niet geactualiseerde raming. Diverse overige verschillen
Afwijking baten
Toelichting afwijking
55.000 V
Voor in het verleden aangebrachte matrixborden is een subsidie van de provincie ontvangen. Daarnaast is de afwijking voordelig vanwege een administratief onjuist verwerkte raming.
6.000 N 92.000 V
Diverse overige verschillen
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 43
Programma 4: Dienstverlening en bestuur Wat hebben wij bereikt in 2022? Fundament Dienstverlening
Bestuur / Communicatie
Effect indicator Minimaal 80% van alle vragen aan de gemeente (balie) worden in 1x afgehandeld (Dienstverlening Drechtsteden interne meting) Bereikbaarheid gemeente (Dienstverlening Drechtsteden interne meting): telefonie, webvragen
Jaarrekening 2021 90,2%
Jaarrekening 2022 87% Klanttevredenheid dienstverlening: 8,4
Telefonie 75% Webvragen 69,8% Telefonische bereikbaarheid 4,5
Telefonie 77% Klanttevredenheid 7,8 Webvragen: 69% Klanttevredenheid 6,8
OCD Monitor Communicatie en bestuur (2 jaarlijks) % oordeel en vertrouwen in gemeentebestuur; % onvoldoende indicatorscore bewoners worden betrokkenheid bij (uitvoering van) gemeentelijke plannen indicatorscore inwoners krijgen ruimte voor initiatieven en ideeën
Is niet uitgevoerd in 2021. Voortzetting afhankelijk keuze nieuwe gemeenteraad
In het voorjaar van 2023 zal een meting plaatsvinden. De genoemde indicatoren zullen daarin worden opgenomen. De definitieve vragenlijst zal in overleg met de gemeente worden opgesteld.
Conclusies en duiding Fundament: Dienstverlening en bestuur Uit de meting van de KPI's DD blijkt dat de de dienstverlening t.o.v. 2021 verder is verbeterd. Het streefcijfer 8 voor klanttevredenheid wordt behaald voor balie, paspoorten en telefonie. Hierop is geen bijsturing nodig. De klanttevredenheid webvragen blijft helaas nog wat achter, er zal in 2023 worden ingezet op verbeteren van onder andere de reactiesnelheid. Aan de balie wordt 90% op tijd geholpen (hiermee wordt het servicelevel van 80% ruimschoots gehaald) Het servicelevel op tijd geholpen voor telefonie komt uit op 64% voor geheel 2022, Q4 liet weer een stijgende lijn zien naar 73% (servicelevel is 70%).
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 44
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2022? Dienstverlening en bestuur Fundament (portefeuillehouder) Dienstverlening (J.W. Boersma)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In 2022 werken we verder aan het verbeteren van de telefonische en digitale bereikbaarheid en het voldoen aan de eisen van de Wet elektronische publicaties en de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) (toegankelijkheid websites). Daarnaast het verder uitbreiden van het aanbod van e-diensten, het verbeteren van de chatbot (Gem) en doorontwikkelen van het digitaal identificeren (videobellen). Het zorgdragen voor een optimaal verkiezingsproces rond de gemeenteraadsverkiezingen behoort ook tot de activiteiten in 2022.De werkzaamheden voor aansluiting bij de Single Digitale Gateway is gedaan. De SGD is een Europese website waarop overheidsinstanties online informatie verstrekken over diensten die relevant zijn bij grensoverschrijdende activiteiten zoals reizen, werk of pensioen, voertuigen, onderwijs of stage, gezondheidszorg en burger-en familierechten. Er is grote inzet gepleegd op de inschrijvingen BRP voor Oekrainers.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 45
Wat heeft het gekost in 2022?
Dienstverlening en Bestuur Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2022 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2022
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
10 Raad en Raadsondersteuning
331
0
-331
463
0
-463
431
2
-429
31
2
33
20 Raadsondersteuning
202
0
-202
326
0
-326
327
0
-327
-1
0
-1
30 College en bestuurlijke ondersteuning
314
0
-314
1.155
0
-1.155
1.254
5
-1.249
-99
5
-94
50 Burgerzaken
905
144
-762
984
144
-840
1.044
258
-786
-60
115
55
60 Verkiezingen
102
0
-102
101
0
-101
70
0
-70
31
0
31
375 Begraven en lijkbezorging
*471
522
51
471
522
51
484
632
148
-13
110
97
Totaal programma
2.325
665
-1.659
3.500
665
-2.835
3.611
897
-2.714
-111
232
121
Mutaties reserves
72
0
-72
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.397
665
-1.732
3.500
665
-2.835
3.611
897
-2.714
-111
232
121
Totaal programma na bestemming
* Ten aanzien van product 375 bedragen de geraamde lasten conform de programmabegroting 2022 €399, dit wordt veroorzaakt doordat de reserve begraven een voorziening is geworden.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 46
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product 010 Raad en raadscommissie
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten 31.000 V
030: College en bestuurlijke ondersteuning
99.000 N
050: Burgerzaken
60.000 N
060: Verkiezingen 375: Begraven en lijkbezorging
31.000 V
Overige verschillen
14.000 N
Totaal
111.000 N
Toelichting afwijking In de loop van het jaar is de begroting bijgesteld. Achteraf gezien is de bijstelling te hoog geweest voor wat betreft het materiele budget en ook de vergoedingen waren uiteindelijk wat lager dan begroot. Per saldo is van verschillende overige componenten binnen deze raming meer uitgegeven dan begroot, o.a. advieskosten, begeleidingskosten en overige werkgeverslasten. Daarnaast zijn kosten hier gerealiseerd waar elders in de begroting de raming was voorzien. Ook zijn er meer afdelingskosten dan begroot gemaakt voor bestuurijke ondersteuning. De kosten voor burgerzaken zijn hoger door meer verstrekte documenten. De gemaakte kosten voor GEO & Kadaster zijn hoger en is het gevolg van diverse kleinere noodzakelijke werkzaamheden, zoals de onvoorziene herijking van alle peilmerken en bijwerken van de nieuwe lichtfoto's, maar ook een kostenstijging op bijna alle producten, zoals Kadaster en andere diensten. Door georganiseerde evenmenten was de inzet van afdelingskosten hoger. De (bijgestelde) raming is te hoog ingeschat.
Diverse overige verschillen
Afwijking baten
Toelichting afwijking
115.000 V
De raming voor opbrengst leges publiekszaken bleek te laag ingeschat.
110.000 V
De opbrengsten zijn hoger dan begroot. Ten opzichte van 2021 zijn ze wel afgenomen.
7.000 V
Diverse overige verschillen
232.000 V
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 47
Programma 5: Solide financieel beleid
Wat hebben wij bereikt in 2022? Fundament Woonlasten
Effect indicator Vergelijking totaal woonlasten meerpersoonshuishouden met eigen woning Alblasserdam met landelijk gemiddelde (volgens Coelo)
Jaarrekening 2021 Alblasserdam € 789 (2021) 2,6% onder landerlijk gemiddelde Nederland gemiddeld € 810 (2021) Laagste: € 598 ; hoogste € 1.517
Jaarrekening 2022 Alblasserdam: € 870 (2022) 3,9% onder het Landelijk gemiddelde van € 905 (2022) Laagste: € 667 ; hoogste € 1.736
Conclusies en duiding Fundament: Solide financieel beleid De woonlasten zijn in 2022 minder gestegen (10,2%) dan het landelijk gemiddelde (11,7%). De gemiddelde woonlasten lagen in 2022 3,9% onder het landelijk gemiddelde.
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2022? Solide financieel beleid Fundament (portefeuillehouder) Woonlasten (J.R. Pardo Kruidenier)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In de Samenlevingsagenda 2.0 is afgesproken de woonlasten in principe gelijk te houden. In 2022 bedroegen de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in Alblasserdam € 870 ten opzichte van een landelijk gemiddelde van € 905 volgens de Coelo-atlas. De woonlasten zijn met 10,2% toegenomen. Landelijk was dit 11,7%. In absolute zin is sprake van een toename van de woonlasten. Dit wordt veroorzaakt door de compensatie via de ozb voor de wegvallende baten uit precario op kabels en leidingen (voor het aandeel dat tot en met 2021 één op één aan inwoners en ondernemers werd doorgerekend) en daarnaast een aanpassing (van 1,55%) vanwege de kostenontwikkeling in het sociaal domein.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 48
Wat heeft het gekost in 2022?
Solide financieel beleid Begroting 2022
Begroting 2022 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2022 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2022
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
470 Beleggingen
6
114
108
6
114
108
6
124
118
0
10
10
475 Uitkering gemeentefonds
0
33.805
33.805
0
37.675
37.675
0
39.010
39.010
0
1.334
1.334
485 Belastingen
401
5.234
4.833
430
5.529
5.099
517
5.900
5.383
-87
372
284
890 Treasury
-663
26
689
-669
26
695
-559
42
601
-110
16
-94
-256
39.179
39.435
-233
43.344
43.577
-36
45.076
45.112
-197
1.732
1.534
*6.895
706
-6.189
8.117
764
-7.353
10.411
3.484
-6.927
-2.294
2.720
426
Heffing VPB
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Onvoorzien
235
0
-235
0
0
0
13
2
-11
-13
2
-11
Totaal programma
6.874
39.885
33.011
7.884
44.108
36.224
10.388
48.562
38.174
-2.504
4.454
1.949
Mutaties reserves
**231
**656
425
1.874
2.758
884
2.129
4.527
2.399
-255
1.769
1.515
Totaal programma na bestemming
7.105
40.541
33.436
9.758
46.866
37.108
12.517
53.089
40.573
-2.759
6.223
3.464
Totaal Alg. dekkings middelen Overhead
*Ten aanzien van product overhead bedragen de geraamde lasten conform de programmabegroting 2022 €6.922, dit wordt veroorzaakt door extracomptabele kapitaallasten vervanging materieel. In bovenstaand overzicht is dit niet als zodanig verwerkt. **Ten aanzien van de mutatie reserves bedragen de geraamde lasten conform de programmabegroting 2022 €195, en de geraamde baten conform de programmabegroting 2022 €646. Zie voor toelichting programma diensverlening en bestuur en programma buiten beter.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 49
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
475: Uitkering gemeentefonds
485: Belastingen
87.000 N
In dit product is de voorlopige aanslag vennootschapsbelasting over 2022 van € 199.000 verwerkt. Daar was in de begroting geen rekening mee gehouden. Daarnaast is in de begroting rekening gehouden met budget voor kwijtschelding van OZB van € 102.000. In de realisatie is dit lager, namelijk € 6.000 in 2022. In 2021 was dit nog € 19.000.
890: Treasury
110.000 N
Het nadeel bestaat enerzijds uit een lagere dekking van rentelasten uit de exploitatie dan begroot. Er was in de begroting rekening gehouden met een hogere boekwaarde en/of investeringsniveau. Daarnaast zijn de werkelijke rentelasten hoger doordat een nieuwe lening is aangetrokken.
Afwijking baten 1.334.000 V
372.000 V
Toelichting afwijking In de begroting was rekening gehouden met een (inschatting) van de algemene uitkering tot en met de meicirculaire. De definitieve doorrekening van de meicirculaire en de uitkomsten van de septembercirculaire en de decembercirculaire lieten positieve bijstellingen zien. De hogere baten uit onroerendezaakbelasting van niet woningen is 465.000. Dit komt doordat de bij de tariefberekening uitgegaan werd van een daling van de WOZ-waarde. De waarde is echter gestegen. En een nadeel van 78.000 op precariobelasting. In 2022 is de begroting aangepast doordat geen precario op kabels en leidingen mag worden geheven. De raming voor overige baten uit precariobelasting is te hoog ingeschat. Daarnaast is onzekerheid over de juistheid van de bestanden van SVHW om aanslagen over 2021 op te leggen. Dat heeft daarom ook (nog) niet plaatsgevonden.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 50
Product Overhead
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten 2.294.000 N
Mutaties reserves
255.000 N
Overige verschillen Totaal
13.000 N 2.759.000 N
Toelichting afwijking In het product overhead worden in eerste instantie alle personeelslasten van de organisatie verantwoord en daarvan op basis van urenverantwoording weer doorberekend aan producten in de programma's. Niet alles wordt doorbelast, want een deel van deze kosten is overhead en dient, conform het BBV, apart inzichtelijk te zijn. Dit product heeft een voordelig saldo ten opzichte van de begroting van € 426.000. Dit komt doordat in de realisatie meer kosten zijn doorbelast aan de programma's. In de programma's is daardoor in totaliteit een nadeel zichtbaar van € 531.000. Daaruit kan geconcludeerd worden dat alle bedrijfsvoeringsbudgetten volledig ingezet zijn en er per saldo op dit gebied ook nauwelijks sprake is van een overschrijding.
Afwijking baten 2.720.000 V
Voor de toevoeging van de opgeheven reserves aan de algemene reserve was geen raming opgenomen in de exploitatie.
1.769.000 V
Diverse kleine verschillen
28.000 V 6.223.000 V
Toelichting afwijking Zie toelichting lasten.
Dit betreft voor € 1.736.000 de onttrekking aan de bestemmingsreserve Ruigenhil. Doordat het voorbereidingskrediet voor de werkzaamheden voor het zwembad in 2022 niet volledig is benut is ook de onttrekking hiervoor aan de algemene reserve lager. Diverse kleine verschillen
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam 51
Paragrafen 1. Lokale heffingen Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Programma Bedragen x 1.000
Product
Lokale heffing
1. Actiever, zorgzamer & ondernemender 2. Buiten beter
110 Weekmarkt
Baten weekmarkt
13
100 Integrale veiligheid 300 Wegen, straten en pleinen 360 Reiniging 365 Riolering 160 Bouw- en sloopvergunningen
Integrale veiligheid Leges straatwerk
5 73
6 52
6 34
Afvalstoffenheffing Rioolheffing Leges omgevingsvergunningen en welstand 050 Burgerzaken Leges burgerzaken 375 Begraven en lijkbezorging Begraafrechten 485 Belastingen OZB
2.738 1.582 1.587
3.292 1.520 1.002
2.961 1.632 447
231 772 4.740 98
144 522 5.319 101
258 632 5.786 99
484 44 12.367
77 32 12.088
-2 18 11.888
3. Beter wonen & bereikbaarder 4. Dienstverlening en bestuur 5. Solide financieel beleid
Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting
Totaal lokale heffingen
Opbrengst 2021
Geraamde Werkelijke opbrengst opbrengst 2022 (na 3e 2022 burap) 21 17
Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de woonlasten (voor meerpersoonshuishoudens) volgens de Atlas van de lokale lasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) over de laatste vier jaren weergegeven. Woonlasten meerp. huish. Woonlasten Alblasserdam Ontwikkeling lastendruk ALB
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
2020
2021
2022
783
789
870
2,3%
0,8%
10,3%
52
Woonlasten meerp. huish. Woonlasten NL gemiddeld Ontwikkeling lastendruk NL Woonlasten ALB in % NL
2020
2021
2022
773
810
905
4,5%
4,8%
11,7%
101,3%
97,4%
96,1%
Onroerendezaakbelastingen (OZB) Er zijn drie onroerendezaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. Onderstaand zijn per belasting de tarieven over de afgelopen drie jaar opgenomen. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen. tarief 2020 Tarief 2021 Tarief 2022 OZB eigenaar woning 0,1134% 0,1084% 0,1090% OZB eigenaar niet-woning 0,2988% 0,2865% 0,3009% OZB gebruiker niet-woning 0,2650% 0,2440% 0,2613% OZB 2022 Bedragen x € 1.000 eigenaren woningen eigenaren niet-woningen
Opgelegd Over 2022
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
2.529 1.710
3 202
18
2.532 1.930
gebruikers niet-woningen
1.276
210
16
1.502
TOTAAL
5.515
415
34
5.964
-/- 144
-
-
-/- 144
-
-
-
-
oninbaar
-/- 3
-
-
-/- 3
TOTAAL NETTO
5.368
415
34
5.817
Verminderingen: bezwaar kwijtschelding
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De afgelopen drie jaar zijn de tarieven: tarief 2020 tarief 2021 Tarief 2022 Eenpersoonshuishouden € 282,00 € 298,00 € 298,00 Meerpersoonshuishouden € 339,00 € 358,00 € 358,00 Afvalstoffenheffing 2022 Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen:
Opgelegd Over 2022
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
3.008
2
-
bezwaar
-/- 49
-
-
-/- 49
kwijtschelding
-/- 127
-
-
-/- 127
oninbaar
-/- 11
-
-
-/- 11
TOTAAL NETTO
2.821
2
-
2.823
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
3.010
53
Berekening kostendekking Reiniging Begroting (primitief) 2.500.000 160.000
Taakveld 7.3 Afval Taakveld 6.3 inkomensregelingen (kwijtscheldingen) Directe kosten taakvelden
Werkelijk 2.391.000 138.000
2.660.000
2.529.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
333.000
BTW
465.000
Totale netto overige kosten
302.000 456.000 798.000
758.000
Totale kosten (a)
3.458.000
3.287.000
Opbrengst heffingen (b)
2.980.000
2.961.000
86%
90%
Dekking (b/a*100)
Rioolheffing In de rioolheffing zijn tevens de kosten begrepen voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Ook percelen, die niet op de riolering zijn aangesloten worden belast. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De ontwikkeling van de tarieven voor het eigendom is: tarief 2020 tarief 2021 tarief 2022 woningen € 159,00 € 159,00 € 159,00 niet-woningen 0,055% 0,055% 0,055% WOZ-waarde WOZ-waarde WOZ-waarde Het tarief voor niet-woningen is gemaximeerd. Voor 2022 bedraagt het maximale bedrag € 2.750. Rioolheffing 2022 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2022
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
TOTAAL Verminderingen:
1.616
23
-
1.639
bezwaar
-/- 7
-
-
-/- 7
kwijtschelding
-/- 1
-
-
-/- 1
-
-
-
-
1.608
23
-
1.631
oninbaar TOTAAL NETTO
Berekening kostendekking Riolering Taakveld 7.2 Riolering Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (kwijtscheldingen)
Begroting (primitief) 1.141.000 17.000
Directe kosten taakvelden
Werkelijk 1.044.000 1.000
1.158.000
1.045.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
78.000
190.000
BTW
228.000
146.000
Mutatie voorziening/reserve riolering
91.000
251.000
Totale overige kosten
397.000
587.000
Totale kosten (a)
1.556.000
1.632.000
Opbrengst heffingen (b)
1.520.000
1.632.000
98%
100%
Dekking (b/a*100)
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
54
Overige lokale heffingen Begraafrechten Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Begroting (primitief) 399.000
Taakveld 7.5 begraafplaatsen Directe kosten taakvelden
Werkelijk 484.000 399.000
484.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
34.000
179.000
Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale overige kosten
72.000
0 106.000
179.000
Totale kosten (a)
506.000
662.000
Opbrengst heffingen (b)
522.000
632.000
103%
95%
Dekking (b/a*100)
Secretarieleges Secretarieleges worden in rekening gebracht voor de verstrekking van o.a. reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag, huwelijksvoltrekkingen. Zij worden in rekening gebracht ingevolge de Legesverordening. De opbrengsten waren tezamen begroot op € 144.000. De werkelijke opbrengsten die betrekking hebben op 2022 bedroegen € 258.000. Leges omgevingsvergunningen en welstand Leges omgevingsvergunningen worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft hier onder meer reguliere en lichte bouwvergunningen, schetsplannen, sloopvergunningen, sloopmeldingen, monumentenvergunningen en reclamevergunningen, volgens de uitvoering van de WABO. De opbrengsten zijn tezamen begroot op € 1.002.000. De werkelijke netto opbrengst bedroeg € 447.000. Hondenbelasting Het tarief voor de hondenbelasting is al meerdere jaren hetzelfde:
per hond
tarief 2020 € 85,20
tarief 2021 € 85,20
tarief 2022 € 85,20
Hondenbelasting 2022 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2022
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
TOTAAL Verminderingen:
103
1
-
104
bezwaar
-/- 5
-
-
-/- 5
kwijtschelding
-/- 4
-
-
-/- 4
-
-
-
-
94
1
-
95
oninbaar TOTAAL NETTO
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
55
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de jaarrekening worden de nu bekende risico’s gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kansinschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Het hoofdstuk ziet er als volgt uit: korte beschrijving wat er onder weerstandsvermogen verstaan wordt, vervolgens wordt het begrip risico’s gedefinieerd en wordt de uitkomst van de risicoinventarisatie opgesomd. Dit hoofdstuk sluit af met een conclusie rondom het benodigde weerstandsvermogen en de huidige algemene reserve. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidenteel financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet.
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming. Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. In tegenstelling tot de rest van dit document wordt hier expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatiebreed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatiebreed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: • Korte beschrijving van het risico; • Beheersmaatregelen; • Het financiële effect / kans / risicobedrag. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft.
Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen. Zoals vermeld kan het zo zijn dat er eventuele beheersmaatregelen mogelijk zijn om het risico te verminderen c.q. te voorkomen. Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz. Totaal overzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%. Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
56
Kans (in %)
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
Risico's Uitkeringen Participatiewet (bijstand)
Beheersmaatregelen
Terugblik 2022 en verwachting 2023
Uitkeringen van de gemeente op grond van de Participatiewet zijn een open-einde-regeling. Risico is dat de uitkering toenemen en/of de rijksbijdrage die de gemeente daarvoor ontvangt afneemt of onvoldoende is om de lasten uit te dekken.
Beheersing (bewaken toegang en bevorderen uitstroom) vindt plaats binnen de gemeenschappelijke regeling Sociaal (GRS). Inschattingen van GRS vergelijken met informatie over (de ontwikkeling van) de rijksbijdrage. Daarnaast worden lokaal initiatieven genomen (Kansrijk en ontwikkeling Leerlint) om uitstroom naar betaald werk in de onmiddelijke nabijheid mogelijk te maken. We leveren tevens inspanningen om ervoor te zorgen dat de GRS mensen toeleidt naar de lokale voorzieningen
De werkelijke rijksbijdrage was lager dan begroot. Dit effect is zichtbaar geworden in de jaarrekening 2022. Voor 2023 houdt de GRS rekening met een oplopende en relatief hoge rijksbijdrage.
5%
5.500.000
275.000
Beheersing vindt plaats in afstemming met servicegemeente Dordrecht. Er wordt geïnvesteerd in het verhogen van de weerbaarheid door: dijken te controleren, goede afspraken te maken over wie waarvan is, bewustzijn te actualiseren en riscico's op te sporen en te behandelen.
Afgelopen periode zijn verschillende devices van gebruikers "gespoeld" wat inhoudt dat deze op afstand beheerd worden en daarmee ook voorzien zijn van extra beveiligingsmaatregelen. In 2023 willen we de bewustwording verhogen en informatiebeveiliging onderdeel laten zijn van de reguliere werkzaamheden. Er zal aandacht zijn voor het crisisproces beveiligingsincidenten met hoog risico, met o.a. een crisisoefening geïnitieerd vanuit SGD. Op de agenda staan daarnaast de implementatie van de anonimiseringstool en de Capstone methodiek voor e-mailarchivering. Tot slot wordt een verzoek gedaan om budget te verhogen om risico's te reduceren.
5%
5.000.000
250.000
Cybercriminaliteit Gemeenten zijn een doelwit voor cybercriminelen die financieel gewin willen behalen via diefstal van geld of vertrouwelijke informatie, of die willen ‘verstoren.’ Ook kan belangrijke IT uitvallen. Cyber is een breed risico waarmee veel overheidsinstanties te maken hebben vanwege hun afhankelijkheid van informatietechnologie, connectiviteit en geautomatiseerde processen. Ook wettelijke regulering neemt toe, net als (contractuele) eisen op het gebied van beveiliging, weerbaarheid en (cyber)aansprakelijkheidsverzekeringen. Risicobedrag is afgeleid van relevante voorbeelden (Hof van Twente, Antwerpen)
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
57
Kans (in %)
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
Risico's Jeugdhulp
Beheersmaatregelen
Terugblik 2022 en verwachting 2023
Sinds de decentralisatie van de jeugdhulp per 1 januari 2015 zien we een stijging van de vraag naar en uitgaven aan jeugdhulp. Dit wordt nog eens versterkt door de gevolgen van de coronacrisis waardoor jongeren langdurig belast worden/zijn ondanks de door ons ingezette interventies om de sociale cohesie te verhogen.
Beheersing vindt plaats binnen gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid. Er wordt geïnvesteerd in informatievoorziening om trends en ontwikkeling tijdig te signalen. Daarnaast investeert de gemeente in hulp aan de voorkant van het proces om zo complexe en dure zorg aan de achterkant te voorkomen.
Groei van zorgkosten lijkt te stabiliseren. Over 2022 sluit de rekening van de zorgkosten via DG&J positief af ten opzichte van de begroting. Het risico op toch nog stijgende kosten zit in het feit dat we een kleine gemeente zijn met een beperkt budget. Het risico bestaat dat een enkele dure cliënt of andere exogene factoren de vooruitzichten negatief beïnvloeden. Het rijk is nog steeds voornemend om te bezuinigen op de jeugdhulp. Zolang er nog geen overeenstemming is over de landelijke Hervormingsagenda is het lastig om een inschatting te maken. Hierdoor blijft het risico dat de kosten een andere ontwikkelingen volgen dan de begroting aanwezig.
5%
5.500.000
275.000
Op basis van ervaringscijfers wordt een inschatting gemaakt van de financiële gevolgen. Overwogen kan worden de begroting bij te stellen.
Over 2022 zijn de leges omgevingsvergunning ruim lager dan begroot. Voor 2023 is nog geen inschatting beschikbaar. Wel is duidelijk dat de baten uit de begroting alleen gerealiseerd worden indien er enkele grote projecten starten.
33%
1.000.000
330.000
Leges omgevingsvergunningen Invoering van de omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouw per 2024 heeft invloed op de heffing van leges voor omgevingsvergunningen. Er komen minder vergunningplichten en verwachting is dat dit niet kan worden gecompenseerd door minder inzet en dus minder kosten.
Jaarstukken 2022 – gemeente Alblasserdam
58
Risico's Afvalinzameling en -verwerking
Beheersmaatregelen
Terugblik 2022 en verwachting 2023
De kosten van van verwerking van afval zijn afgelopen jaren toegenomen. Het is landelijk beleid om de hoeveelheid restafval terug te brengen. Dit is ook merkbaar in de ontwikkeling van kosten van verbranding van afval. Risico is dat kosten verder oplopen en dat maatregelen om daarop in te springen niet tijdig worden genomen.
Maatregelen voorbereiding om afvalscheiding te verbeteren, afvalbeleid herzien. Ontwikkeling van verwerkingskosten en hoeveelheden afval monitoren.
In 2022 zijn de verwerkingskosten binnen de begroting gebleven. In 2023 worden gesprekken gevoerd over (het verlengen van) de dienstverleningsovereenkomst met HVC, waarbij ook aandacht is voor de transparantie van de kosten.
Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen. Beheersystemen goed inrichten.
Er is gewerkt aan de actualisatie van de plannen. Ook is beeld gebracht welke budgetten hiermee samenhangen inclusief gewenste aanpassingen, met name verschuivingen. De plannen worden nog doorgerekend, zodat de financiëel gevolgen duidelijk worden.
Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen.
Risico heeft zich niet voorgedaan in 2022. in 2023 worden enkele financiële verordeningen geactualiseerd. Daarin kan een heroverweging van het financieel beleid op dit gebied worden meegenomen. In 2023 en 2024 wordt verder gewerkt aan de inrichten en gebruiken van de beheersystemen Met deze datagestuurde informatie kan bijna jaarlijks de beheerplannen worden bijgestuurd, maar ook de op lange termijn zichtbare investeringen worden gesignaleert. Op basis daarvan kan dan reeeler de levensduur van ons areaal worden ingeschat. Het risico zal geleidelijk afnemen als er meer data beschikbaar komt.
Kans (in %) 5%
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €) 2.200.000
110.000
Beheerplannen Beheerplannen van kapitaalgoederen zijn niet actueel. Daar wordt aan gewerkt. Daardoor is er een risico dat onvoldoende inzicht is in de financiële middelen om deze structureel op het geweenste niveau te onderhouden. Dit kan zowel incidentele als structurele financiële gevolgen hebben.