Bijlage 1 Bedrijventerreinstrategie Alblasserdam .pdf
Tekst van het document
Qua bedrijfsvloeroppervlakte is het omgekeerd en is driekwart van het leegstaande oppervlak een bedrijfshal en een kwart kantoorruimte. De leegstand is zowel in aantal panden als in omvang (m²) zeer beperkt. De huidige leegstand in omvang ligt met 1% ver onder frictieniveau van 5-6%, die ‘gangbaar’
Bron: IBIS Bedrijventerreinen & Gemeente Alblasserdam (2022).
dinsdag 22 november 2022
23
3 Toekomstige ruimtelijk-economische ontwikkelingen Bedrijventerreinenstrategie
is om voldoende keuze en dynamiek in de markt te houden. De zeer beperkte leegstand duidt op een tekort en gebrek aan dynamiek op de markt. Er is een groter aanbod aan bedrijfshallen nodig in de gemeente. Gelet op zowel de behoefte aan nieuwe bedrijfsruimte, als de zeer beperkte leegstand, is het niet te verwachten dat er onaanvaardbare leegstand in de gemeente zal optreden wanneer er planologisch nieuw bedrijventerrein zou worden toegevoegd. Ruimtelijk-economisch gezien is er dus ruimte om het areaal bedrijventerrein uit te breiden. In fysieke zin is die ruimte er echter niet.
3.2.4
Het is, gelet op zowel de behoefte aan nieuwe bedrijventerrein, als de zeer beperkte leegstand, niet te verwachten dat er onaanvaardbare leegstand optreedt indien er planologisch nieuw planaanbod wordt toegevoegd. Alblasserdam heeft geen plannen meer om het areaal bedrijventerreinen uit te breiden. De oplossing voor de toekomstige behoefte aan bedrijfsruimte zal daarmee gevonden moeten worden in het intensiveren van de bestaande bedrijventerreinen. Alleen daar liggen mogelijkheden om in de autonome groei te voorzien en sterke en kansrijke sectoren in Alblasserdam de mogelijkheid te bieden zich te versterken. Meer werkgelegenheid in het kader van duurzaamheid en circulaire economie in het kader van Fit en groen dorp in de Polder.
Vraag vs. Aanbod
Er kan op basis van de volgende argumenten worden geconcludeerd dat er sprake is van behoefte aan bedrijventerrein in de gemeente Alblasserdam: De kwantitatieve vraag naar nieuw bedrijventerrein in de gemeente Alblasserdam bedraagt 3,4 tot 8,2 ha t/m 2030. Er is slechts 1 ha planaanbod beschikbaar op de bestaande bedrijventerreinen. Er is dus ook maar zeer beperkte ruimte om te voorzien in de autonome groei van de Alblasserdamse bedrijven. De uitbreidingsbehoefte van de ondernemers op de bedrijventerreinen is 0,9 ha, waarvan één ondernemer met een behoefte van 0,8 ha. De totale verplaatsingsbehoefte bedraagt 5,4 ha, waarvan één respondent met een behoefte van 4,5 ha. De leegstand op de bedrijventerreinen is onder frictieniveau, waardoor er onvoldoende dynamiek is op de bedrijfsruimtemarkt om voldoende keuzemogelijkheden te bieden voor ondernemers die in de gemeente Alblasserdam een passende bedrijfsruimte zoeken.
dinsdag 22 november 2022
3.3
Ruimtelijke ontwikkelingen
In Alblasserdam zit een aantal belangrijke ruimtelijke ontwikkelingen in de pijplijn die van invloed zijn op de werklocaties in Alblasserdam. 3.3.1
Woningen op voormalig Mercon-Kloos
Het voormalig Mercon-Kloos terrein is sinds enige jaren in handen van ontwikkelaar FSD. Dit bedrijf heeft een plan ingediend om daar 275 woningen te ontwikkelen. Net ten noordwesten van de locatie zitten nog enkele bedrijven gevestigd op een terrein van ongeveer 1 hectare. Op dit moment zijn hiervoor geen plannen, maar het is niet ondenkbaar dat op termijn ook deze locatie in beeld komt voor woningen. Dit zou een toekomstige additionele vervangingsvraag van ca. 1 ha opleveren. 3.3.2
Poort aan de Noord
De gemeente Alblasserdam werkt momenteel aan plannen met de titel Poort aan de Noord. Dit plan ligt tussen de A15
en de bedrijventerreinen Nedstaal Klein Nieuwland en Hoogendijk en Nieuwland Parc in. De plannen bestaan uit: Een Transferium; Een laadstation elektrificeren scheepvaart/vrachtwagens /OV; Een mobility hub; Busstation; Truckparking; Evenementen terrein; Uitgeefbaar industrieterrein en/ of praktijkleren. De ontwikkeling van een Mobility hub en een busstation leidt tot een betere bereikbaarheid van de bedrijventerreinen. Ook de ontwikkeling van een Truckparking zal van meerwaarde zijn voor de bedrijventerreinen. In het plan wordt mogelijk ook voorzien in een kleine uitbreiding van het bedrijventerrein, dan wel ruimte voor onderwijs (praktijkleren). Beide leveren een positieve bijdrage aan de bedrijventerreinen. Een uitbreiding helpt Alblasserdam aan wat extra kavels. Tegelijkertijd is de arbeidsmarkt een belangrijk knelpunt en is het belangrijk dat het onderwijs goed aansluit op de vraag uit het bedrijfsleven. Een locatie voor praktijkonderwijs dicht op de bedrijven kan daarbij helpen, waarbij het nieuwe bedrijf Peute op Nedstaal Klein Nieuwland sowieso ruimte biedt aan praktijkleren in samenwerking met de gemeente en het ROC Da Vinci. 3.3.3
Overige ontwikkelingen
Daarnaast speelt er nog een aantal andere ontwikkelingen op de bedrijventerreinen. Ten behoeve van nieuwe bedrijven die zich zullen vestigingen op Nedstaal Klein Nieuwland zal een nieuwe kade worden aangelegd voor de overslag van goederen.
24
3 Toekomstige ruimtelijk-economische ontwikkelingen Bedrijventerreinenstrategie
Verder wordt het terrein van het voormalige woonwagenkamp aan de Staalindustrieweg herontwikkeld. Het terrein is bestemd als bedrijventerrein en kan als zodanig worden uitgegeven. In totaal is hier ca. 1 ha uitgeefbaar. Medio 2022 is hiervoor een lijst van 10 bedrijven die zich hier zouden willen vestigen. Deze vraag is groter dan het aanbod en kan dus niet allemaal worden geaccommodeerd op dit terrein.
Figuur 24 Poort aan de Noord
dinsdag 22 november 2022
25
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
4
Strategie bedrijventerreinen
De bedrijventerreinen in de gemeente Alblasserdam zijn belangrijke banenmotors voor de lokale economie. Samen zorgen ze voor bijna 5.200 banen. De zeer beperkte leegstand en het beperkte planaanbod laten bovendien zien dat er volop vraag is vanuit het bedrijfsleven naar courant bedrijfsvastgoed. De leegstand ligt met 1% ruim onder een gezonde frictieleegstand. Het geeft aan dat bedrijven graag in Alblasserdam gevestigd zijn en blijven. De herontwikkeling van bedrijventerrein Nedstaal Klein Nieuwland laat zien dat beschikbare kavels relatief snel worden ingevuld met nieuwe gebruikers. Voor laatste 1 ha aan beschikbare bedrijfskavels zijn momenteel 10 geïnteresseerde bedrijven. Er is dus sprake van krapte op de bedrijventerreinmarkt in Alblasserdam. Alblasserdam wil de komende jaren het evenwicht tussen beroepsbevolking en banen behouden. Voldoende ruimte om te ondernemen is daarbij een belangrijke randvoorwaarde. Om in de toekomst kwalitatief geschikte terreinen te hebben die passen bij de (lokale) behoefte, is het van belang om te voorzien in voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven. Tegelijkertijd zijn de (fysieke) grenzen aan de totale omvang van de bedrijventerreinen in Alblasserdam bereikt. Naast de ontwikkeling van de economie en banen zijn thema’s als milieu, duurzaamheid, klimaat en gezondheid eveneens van groot belang.
In het accent ‘Fit & groen dorp in de polder’ dat als uitgangspunt is genomen voor de omgevingsvisie zijn dan ook belangrijke ambities opgenomen die randvoorwaarden stellen aan de doorontwikkeling van de economie en bedrijventerreinen in Alblasserdam.
dinsdag 22 november 2022
Voor bedrijventerreinstrategie Alblasserdam resulteert dit in de volgende 3 hoofdlijnen: Ruimte voor groei binnen de randvoorwaarden van Fit & Groen Dorp in de polder; Toekomstbestendige bedrijventerreinen; Duidelijke profilering. Daarnaast zijn er per bedrijventerrein ontwikkelperspectieven geformuleerd. Deze perspectieven zijn bepaald op basis van specifieke kenmerken van de locaties, de dynamiek op de terreinen en trends, kansen en bedreigingen.
4.1
Ruimte voor groei binnen de randvoorwaarden van Fit & Groen dorp in de Polder
Sociaal-economisch gezien is er in Alblasserdam een beperkte urgentie om de werkgelegenheid verder uit te breiden. Op een beroepsbevolking van 10.000 inwoners zijn er namelijk tevens bijna 10.000 banen. Het aanbod en de vraag naar arbeid zijn daarmee nagenoeg in balans. Er is slechts een beperkt negatief pendelsaldo en het werkloosheidspercentage is met 3,7% bijzonder laag. Op dit moment kampen veel bedrijven dan ook met personeelskrapte. Tegelijkertijd is het belangrijk deze balans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt ook zo te houden en moet gezorgd worden dat de bedrijventerreinen in Alblasserdam ook in de toekomst goed blijven functioneren en dat lokale ondernemers zich kunnen blijven ontwikkelen. Hiervoor is nodig dat ook vraag en aanbod op de bedrijfsruimtemarkt in evenwicht zijn. Als er te veel aanbod is, uit zich dat in veel leegstand. In de huidige markt is er juist sprake van een tekort aan geschikt aanbod. Dit zorgt ervoor dat ondernemers worden beperkt in de keuzemogelijkheden om te voorzien in groei of continuering van bedrijfsvoering.
Voor de bedrijven in Alblasserdam die belangrijk zijn voor de lokale economie en werkgelegenheid en die passen in het profiel dat Alblasserdam nastreeft, zal voldoende ontwikkelruimte moeten blijven bestaan. Alblasserdam breidt de bedrijventerreinen niet verder uit Tegelijkertijd kan niet alles meer in Alblasserdam en moeten sommige bedrijven wellicht elders een plek vinden. De ruimtelijke mogelijkheden in Alblasserdam zijn immers zeer beperkt. De gemeente loopt vrijwel overal tegen haar fysieke grenzen aan. Het uitbreiden of toevoegen van nieuwe bedrijventerreinen behoort daarom nadrukkelijk niet tot te mogelijkheden om te voorzien in aanbod. Dit heeft enerzijds te maken met de zeer beperkte ruimte binnen de gemeentegrenzen, maar anderzijds omdat niet alle ruimtevraag meer past binnen de ambities en uitgangspunten die horen bij ‘Fit en Groen dorp in de polder’. De gemeente zal daarom keuzes moeten maken tussen verschillende ruimtevragers op basis van zowel economie als op basis van uitgangspunten en randvoorwaarden die bijdragen het realiseren van een duurzamer, groener en fitter Alblasserdam. Samenwerken in de regio Voor bedrijven die niet langer binnen Alblasserdam kunnen uitbreiden of verplaatsen zal de gemeente zich inspannen om binnen de regio Drechtsteden een oplossing te vinden.
Alblasserdam zet hiervoor in op het verder versterken van de samenwerking met de andere Drechtsteden. De Drechtsteden vormen in belangrijke mate één arbeidsmarkt en bedrijfsruimtemarkt. Het is belangrijk op regionale schaal bedrijven en werkgelegenheid te behouden en waar mogelijk te laten groeien. Daarbij kan niet alles overal en moeten er ook regionaal soms keuzes worden gemaakt. Samen met de regio bekijkt Alblasserdam hoe bedrijven op de beste plek kunnen landen. Alblasserdam levert hieraan al een bijdrage. Zo heeft
26
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
een duurzaam recyclingbedrijf uit Dordrecht, dat bijdraagt aan de circulaire economie, onlangs ruimte gevonden op bedrijventerrein Nedstaal Klein Nieuwland. Andersom kunnen de andere Drechtsteden helpen om de ruimtevraag uit Alblasserdam waarvoor geen plaats meer is in de gemeente te accommoderen. Intensiveren op de bestaande bedrijventerreinen De keuze om het bedrijventerreinareaal niet verder uit te breiden vraagt in de eerste plaats om het voorzichtig omspringen met het bestaande areaal en eventuele transformatie van bedrijventerrein zeer zorgvuldig af te wegen. Daarnaast zal steeds moeten worden afgewogen of bepaalde functies echt een bedrijfskavel nodig hebben. Functies als detailhandel, horeca, leisure, sport en zelfs maatschappelijke instellingen kiezen vaak voor bedrijventerreinen, maar hoeven daar niet per se te zitten. Veel van deze functies zijn immers goed te mengen met wonen. Het voorzien in de ruimtevraag zal verder vooral gezocht moeten worden in het intensiveren van het gebruik van de bestaande bedrijventerreinen. Intensivering biedt mogelijkheden om de bestaande bedrijventerreinen beter te benutten. Mogelijkheden hiervoor zijn bijvoorbeeld: het toestaan van hogere bouwhoogten; het stapelen van functies (bijv.
kantoren boven de bedrijfshal of parkeren onder of op het gebouw); het vergroten van het toegestane bouwvlak; het herontwikkelen van eventuele strategische reserves van bedrijven (onbenut deel bedrijfskavel /ponyweides); het beperken van ruimte die parkeren inneemt door: mobiliteitsmanagement, stimuleren van parkeren onder het gebouw of er bovenop, meerlaags parkeren (parkeerdek), dubbel gebruik van parkeerterreinen verspreid over de dag, het samenvoegen van parkeerterreinen of een centrale parkeerfaciliteit.
dinsdag 22 november 2022
Benutten beoogde deelfaciliteiten zoals de mobiliteitshub en vrachtwagen parkeren Poort aan de Noord.
Het creëren van mogelijkheden tot intensiveren vraagt ook om een actieve lokale overheid. De gemeente zal scherp moeten zijn op (fysieke) kansen die naar voren komen bij huisvestingsvraagstukken van bedrijven en hen helpen door naar oplossingen op de eigen kavel te zoeken. Ook zal gekeken moeten worden naar eventuele knellende regelgeving, zoals parkeernormen, bouwhoogten en bebouwingsvlakken. Een nadere ruimtelijke en stedenbouwkundige analyse van de bedrijventerreinen naar intensiveringsmogelijkheden kan een aanleiding zijn om het gesprek aan te gaan met ondernemers en vastgoedeigenaren die actief zijn op de kavels.
4.2
In de praktijk zijn er vaak nog bedrijven gevestigd op een kavel met hoge milieucategorie of met een kade die deze niet per se nodig hebben. Wanneer er kansen zijn hierin te schuiven moeten die worden aangegrepen. Op delen van het bedrijventerrein Nedstaal Klein Nieuwland is milieucategorie 5.1 of hoger nog toegestaan. Het is zeer de vraag of deze milieucategorie nog nodig zal zijn in de toekomst, omdat dergelijke activiteiten zich niet snel in Nederland meer zullen vestigen. Het past bovendien niet bij de ambities zoals neergelegd in Fit & groen dorp in de polder. Er zal daarom verkend of de milieucategorie naar beneden kan worden aangepast tot maximaal 4.2. Hiermee wordt voorkomen dat er in de toekomst een bedrijf met zware bedrijfsactiviteiten zich opnieuw kan vestigen op deze locaties.
Toekomstbestendige bedrijventerreinen
Voor toekomstbestendige bedrijventerreinen zijn diverse thema’s van belang. Een aantal is aan te duiden als ‘de basis op orde’. Het gaat dan om het juiste bedrijf op de juiste plek een goede bereikbaarheid en bedrijventerreinen die schoon, heel en veilig zijn. Daarnaast zijn er thema’s die nieuwer zijn en de komende jaren zeker op de bedrijven en de bedrijventerreinen af gaan komen. Het gaat dan om de energietransitie, verduurzaming en klimaatadaptatie. Het juiste bedrijf op de juiste plek Bedrijventerreinen zijn ontstaan uit de wens om verschillende vormen van uitstoot (geur, geluid en stof) op andere functies, met name wonen, te beperken. Hiervoor zijn milieuzoneringen aangebracht en bedrijfsactiviteiten ingedeeld in milieucategorieën. Het is daarom van belang dat het juiste bedrijf op de juiste plek zit en dat bedrijven met een hogere milieucategorieën (4.1 en hoger) ook gebruik kunnen maken van een kavel met een hogere milieucategorie. Hetzelfde geldt voor kade gebonden bedrijven die een natte kavel nodig hebben of nabij een overslagmogelijkheid gevestigd moeten zijn.
Tegelijkertijd kan voor gebieden die minder courant zijn voor de huisvesting van bedrijven, omdat ze dicht op woonwijken liggen en de mogelijkheden voor bedrijven met milieucategorie 3.1 of hoger dus beperkt zijn, van kleur kunnen verschieten. Deze zouden kunnen transformeren tot woon-werk of gemengde gebieden. Bedrijven die niet per se een bedrijfskavel nodig hebben, kunnen zich dan hier vestigen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan commerciële diensten, bedrijven in cultuur, sport en recreatie en ambachten. Goede bereikbaarheid Een andere basisvoorwaarde voor bedrijven en het vestigingsklimaat is een goede bereikbaarheid. Meestal gaat het dan in eerste instantie om de bereikbaarheid per (bestel)auto en vrachtauto, maar bij het thema bereikbaarheid is het ook van belang om duurzame en gezonde alternatieven voor autovervoer te verkennen. Mobiliteitsmanagement met deelsystemen, het stimuleren van fietsen en het gebruik van OV kunnen hierin voorzien. Daarnaast moet in het kader van elektri-
27
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
sering van het wagenpark nagedacht worden over laadinfrastructuur, zowel voor personenauto’s als voor bestel- en vrachtauto’s. Schoon, heel en veilig Een bedrijventerrein dat schoon, heel en veilig is, vinden de meeste bedrijven eveneens van groot belang. De samenwerking tussen ondernemers in de vorm van parkmanagement komt vaak op basis van deze thema’s tot stand. Collectieve beveiliging is vaak een van de eerste dingen die in gezamenlijkheid geregeld kunnen worden. Beheer en parkmanagement Het beheer van het bedrijventerrein, het verbeteren van de bereikbaarheid, veiligheid en het verduurzamen van bedrijventerreinen vereisen een hoge organisatiegraad op de bedrijventerreinen. Parkmanagement Alblasserdam levert hieraan een belangrijke bijdrage. Dit vergt ook financiële middelen in de vorm van een vrijwillige bijdrage, het Ondernemersfonds of reclamebelasting. In Alblasserdam is er een gemeente breed Ondernemersfonds dat sinds 2016 is ingesteld en onder meer wordt gebruikt voor het financieren van collectieve activiteiten op de bedrijventerreinen. Arbeidsmarkt Goede medewerkers zijn schaars. Met name als de economie goed draait ontstaan er al gauw tekorten aan personeel. De verwachting is dat dit de komende jaren zo zal blijven, omdat de beroepsbevolking vergrijst en er naar verhouding steeds meer mensen met pensioen gaan.
Tegelijkertijd is er nog altijd een groep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die graag aan de slag wil, maar moeilijk een baan kan vinden. Het is daarom belangrijk dat de bedrijven op de bedrijventerreinen actief samenwerken met het onderwijs. In Alblasserdam loopt inmiddels een aantal trajecten om enerzijds jongeren enthousiast te maken voor de techniek en
dinsdag 22 november 2022
anderzijds mensen met een achterstand naar een baan te begeleiden. Zo is er de jaarlijkse Techniekroute waar leerlingen uit groep 8 van de Alblasserdamse basisscholen een kijkje in de keuken nemen bij technische bedrijven in Alblasserdam en Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam Smile traint en begeleidt mensen uit de sociale werkvoorziening naar werk. Het is belangrijk deze activiteiten door te zetten of zelfs te intensiveren. Energietransitie en verduurzaming Daarnaast staan de bedrijventerreinen in Alblasserdam voor een grote opgave om in 2050 klimaatneutraal te zijn. De gemeente zal een stimulerende en waar nodig faciliterende rol spelen bij concrete initiatieven die op collectief schaalniveau een bijdrage kunnen leveren aan de verduurzaming van de bedrijventerreinen. Dit past ook goed op de ambities en uitgangspunten van het accent Groen & Fit Dorp in de polder in het kader van de omgevingsvisie. Bovendien is er draagvlak onder ondernemers om energie te besparen en energie duurzaam op te wekken. Een groot deel van hen is hier al mee bezig. Ongeveer van de helft van de ondernemers heeft al energiebesparende maatregelen genomen en ook ongeveer de helft overweegt zonnepanelen, gebruik van windenergie of een warmtepomp. Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie is eveneens een onderdeel van het verduurzamen van de bedrijventerreinen.
Het gaat daarbij om het verminderen van hittestress door het aanbrengen van meer groen op de bedrijfspercelen en de openbare ruimte en op de bedrijfspanden (groen op daken en/of aan de wanden). Maar ook om het vasthouden en bergen van regenwater, door het ontkoppelen van regenwaterafvoer van het riool en het terugbrengen van verharding. Uit het onderzoek blijkt dat dit soort maatregelen nog minder leeft bij de bedrijven en vastgoedeigenaren.
Het vergroenen van de bedrijventerreinen kan ook gecombineerd worden met het creëren van meer ruimte voor (lunch)wandelen en fietsen waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de gezondheid en het welzijn van de mensen die op de bedrijventerreinen werken.
4.3
Duidelijke profilering
Alblasserdam moet naar de toekomst en profiel kiezen en duidelijk aangeven waar ze wel en juist niet op inzet als het gaat om bedrijfshuisvesting. Dit schept duidelijkheid naar de bestaande bedrijven, maar ook naar bedrijven van buiten die interesse hebben in vestiging in Alblasserdam. Daarnaast wordt hiermee ook het gesprek binnen de regionale samenwerking in de Drechtsteden meer helder. Keuze voor sectoren In de gemeente Alblasserdam zijn verschillende sectoren sterk vertegenwoordigd. De meest onderscheidende sector is ‘Scheepbouw en superjachten’. Oceanco is in deze sector een zeer vooraanstaand bedrijf. Dit bedrijf zorgt voor veel spin-off op de bedrijventerreinen waar eerste- en tweedelijns toeleveranciers gevestigd zijn. Daarnaast ontwikkelt de logistieke sector gestaag in Alblasserdam. De gemeente moet daarom zuinig zijn op de sterk aanwezige sectoren en ze waar nodig en mogelijk faciliteren en ondersteunen. Daarbij hoort ook een duidelijke profilering, waarbij deze sectoren nadrukkelijk naar voren komen. Locatie specifieke kenmerken en een eigen dynamiek op een bedrijventerreinen leiden tot een zekere kracht en profilering. De werkmilieus geven hierin al een bepaalde richting.
Aansluiten bij Fit & groen dorp in de polder Voor de gemeente Alblasserdam is het van belang dat nieuwe ontwikkelingen aansluiten bij de ambities en uitgangspunten van Fit en Groen dorp in de polder, waarbij
28
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
duurzaamheid en milieu een belangrijke rol spelen. Dit moeten ook voor de ondernemers op de bedrijventerreinen vaste waarden gaan worden. In samenwerking met het bedrijfsleven kan een sterke profilering bijdragen aan het daadwerkelijk invulling geven aan deze keuze. In de eerste plaats kunnen ondernemers kijken hoe ze binnen hun productieproces en diensten zo duurzaam mogelijk omgaan met energie en grondstoffen. Besparing en efficiënter omgaan met energie en grondstoffen is altijd de eerste optie. Daarbij moet ook worden gekeken hoe grondstoffen binnen de productiecyclus kunnen blijven (circulaire economie). Tevens is inzet nodig op duurzame opwek van energie zoals zonne-energie op dak, geothermie of biomassa. In het kader van klimaatadaptie moet zowel op de bedrijfskavels als op de bedrijventerreinen bekeken worden hoe hittestress en wateroverlast kunnen worden tegengegaan. Denk daarbij aan minder verharding en meer groen en bomen (groen op dak, aan de gevel). Op het niveau van het bedrijventerrein gaat het om het toevoegen van meer openbaar groen, maar ook op mogelijkheden om te fietsen of te wandelen. Dit draagt bij aan de gezondheid en het welzijn van werknemers. Selectief vestigingsbeleid Een selectief vestigingsbeleid kan helpen om de schaarse ruimte op bedrijventerreinen zo optimaal mogelijk te benutten.
Hiermee kan worden gestuurd op het juiste bedrijf op de juiste plek. Ook kunnen bijvoorbeeld de sectoren waarop Alblasserdam actief inzet, worden versterkt. Bedrijven die bijdragen aan een beter milieu, duurzaamheid, energiebesparing en de circulaire economie kunnen binnen het selectief vestigingsbeleid eveneens voorrang krijgen boven bedrijven die dit niet doen.
dinsdag 22 november 2022
29
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
4.4
Ontwikkelperspectief per bedrijventerrein
De bedrijventerreinen in de gemeente Alblasserdam functioneren goed. Het is van belang dat dit in de toekomst zo blijft en (waar mogelijk) wordt versterkt. Om te werken aan de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen, is er per bedrijventerrein een ontwikkelperspectief opgesteld. De perspectieven zijn opgesteld op basis van het huidig functioneren en de locatie specifieke kenmerken. Daarnaast is gekeken in hoeverre de bedrijventerreinen geschikt zijn om te voorzien in de trends en ontwikkelingen. In figuur 25 is per bedrijventerrein het ontwikkelperspectief op hoofdlijnen beschreven. In tabel 4, op de volgende pagina, zijn voor elk bedrijventerrein het huidig functioneren, het ontwikkelperspectief en de verschillende actiepunten benoemd. In de bedrijventerreinenpaspoorten zijn de bedrijventerreinen nader geanalyseerd.
Figuur 25 Ontwikkelperspectief per bedrijventerrein
dinsdag 22 november 2022
30
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
Tabel 4 Ontwikkelperspectief per bedrijventerrein Bedrijventerrein
Huidig functioneren
Ontwikkelperspectief en uitdagingen
Actiepunten
Hoogendijk
Uitgangspunten ontwikkelperspectief Consolideren/intensiveren Kwaliteit behouden Geen verkleuring toestaan Optimaal benutten hogere milieucategorieën Qua profilering inzetten op de sectoren hoogwaardige services en toeleveranciers (HTSM)
Huisvesting van bedrijven Samen met bedrijven met een huisvestingsvraagstuk onder voorwaarden uitbreiding mogelijk maken door intensiveringsopties te onderzoeken. Bewaken en waar mogelijk versterken van het hoogwaardige profiel.
Werkmilieu: Regulier werkmilieu Milieucategorie: overwegend milieucategorie 3.1 t/m 4.2 Kwaliteit: Modern en groen Functioneren: Goed Planaanbod:1 hectare (op locatie voormalige woonwagenkamp) Overig: enkele verrommelde kavels, aanwezigheid waterzuivering
Uitdagingen Ruimtevraag van bedrijven Verminderen congestie op van de toegangswegen in de spits Parkeeroverlast Verduurzaming
Nedstaal Klein Nieuwland
Werkmilieu: Grootschalige productie Milieucategorie: Overwegend 4.1 en hoger Kwaliteit: versterken d.m.v. herstructureren Functioneren: voldoende, ruimte voor nieuwe economische activiteiten (komst Peute en diverse logistieke en opslagactiviteiten). Planaanbod: Terrein is vol Overig: Er is een herstructurering van het terrein gaande. Als gemeente zijnde weinig invloed op herinrichting van dit bedrijventerrein. De vestiging van logistieke bedrijvigheid zorgt ervoor dat zware milieucategorieën niet optimaal worden benut
dinsdag 22 november 2022
Uitgangspunten ontwikkelperspectief Herstructureren/intensiveren Kwaliteit waar nodig versterken Intensiever benutten kades en steigers Verkennen om milieucategorieën (waar mogelijk) af te schalen Inzetten op de Next Economy Geen verkleuring toestaan door bedrijventerrein functies mogelijk te maken Uitdagingen Verdere verduurzaming: goed kijken naar productieprocessen voor circulaire economie Verminderen congestie op van de toegangswegen in de spits Verwachte toename vrachtwagenbewegingen leiden tot meer congestie
Parkeren en bereikbaarheid Samen met bedrijven mobiliteitsmanagement uitwerken: bedrijven stimuleren om alternatieve vervoersmiddelen voor woon-werk verkeer te gebruiken om zo de parkeeroverlast en congestie in de spits te beperken Onderzoek naar aanpassingen van de ontsluiting van het bedrijventerrein Verkennen van koppelkansen met de ontwikkeling van Poort aan de Noord (bijv. op het gebied van parkeren) Verduurzaming Besparing van energie Stimuleren van zonne-energie op bedrijfsdaken Energie uit de waterzuivering benutten Klimaatadaptatie door meer groen op panden (gevelbeplanting) en op het bedrijventerrein en maatregelen voor waterberging. Huisvesting van bedrijven Het gesprek aangaan met grondeigenaren op locaties waar de zware milieucategorieën (5.1 en hoger) niet worden gebruikt voor de bedrijfsvoering, met als doel om een lagere milieucategorie toe te kennen Verkennen intensiever gebruik van kades en steigers Parkeren en bereikbaarheid Samen met bedrijven mobiliteitsmanagement uitwerken: bedrijven stimuleren om alternatieve vervoersmiddelen voor woon-werk verkeer te gebruiken om zo de parkeeroverlast en congestie in de spits te beperken. Onderzoek naar aanpassingen van de ontsluiting van het bedrijventerrein Verkennen van koppelkansen met de ontwikkeling van Poort aan de Noord (bijv.
op het gebied van parkeren) Verduurzaming Nieuwe bedrijfsbebouwing: meer energiezuinig Stimuleren van zonne-energie op bedrijfsdaken Gebruik warmte uit productieprocessen Klimaatadaptatie door meer groen op panden (gevelbeplanting) en op het bedrijventerrein en maatregelen voor waterberging.
31
4 Strategie bedrijventerreinen Bedrijventerreinenstrategie
Tabel 4 Ontwikkelperspectief per bedrijventerrein (vervolg) Bedrijventerrein
Huidig functioneren
Ontwikkelperspectief en uitdagingen
Actiepunten
Nieuwland Parc
Uitgangspunten ontwikkelperspectief Consolideren Kwaliteit behouden Hogere milieucategorieën optimaal benutten Geen verkleuring toestaan Inzetten op de sector logistiek Kansen voor meer vervoer over water Werken aan verduurzaming
Huisvesting bedrijven Verkennen hoe het ruimtegebruik op bedrijventerrein verder geoptimaliseerd kan worden Sterker profileren als hoogwaardig logistiek bedrijventerrein Vervoer over water stimuleren
Vinkenwaard
Werkmilieu: Grootschalige distributie & regulier werkmilieu Milieucategorie: Overwegend in milieucategorie 3.1 t/m 4.2 Kwaliteit: Goed Functioneren: Terrein functioneert goed Planaanbod: Terrein is vol Overig: Duidelijk logistieke component aanwezig met multimodale transportmogelijkheden. Overslagterminal aanwezig. Een deel van het bedrijventerrein ligt in de gemeente Papendrecht. De laatste kavels op dit bedrijventerrein zijn reeds ingevuld en worden momenteel ontwikkeld. Nog beperkt zonnepanelen op dak (grote oppervlakten)
Werkmilieu: Regulier werkmilieu & Gemengd stedelijk Milieucategorie: Overwegend milieucategorie 2 t/m 4.1 Kwaliteit: Voldoende op de meeste plekken Functioneren: Voldoende Planaanbod: Terrein is vol Overig: Op verschillende plekken verkleuring, veel ondersteunende bedrijvigheid voor Oceanco, noordelijke zijde Vinkenwaard planologische overgangszone tussen woonbestemmingen en bedrijvigheid met milieucategorie 3.1 en hoger. Nog beperkt zonnepanelen op dak
Uitdagingen Verminderen congestie op van de toegangswegen in de spits Verwachte toename vrachtwagenbewegingen leiden tot meer congestie Verduurzaming van het bedrijventerrein
Uitgangspunten ontwikkelperspectief Van kleur laten verschieten (noordelijke deel van het bedrijventerrein) en consolideren (overig deel van het bedrijventerrein) Het kwaliteitsniveau van het bedrijventerrein behouden en waar nodig verbeteren Op beperkte schaal transformatie naar wonen of een gemengde vorm van wonen en werken in het noordelijke deel van het bedrijventerrein toestaan. Op dorp gerichte functies hier vestigen Bedrijventerreinvreemde functies goed afwegen. Als de kans zich evt. voordoet kijken of grote logistieke bedrijven kunnen worde verplaatst naar Nieuwland Parc om zo schuifruimte te creëren voor nieuwe bedrijven Indien er zich mogelijkheden voordoen, inzetten op kleinschalige bedrijfsunits
Parkeren en bereikbaarheid Samen met bedrijven mobiliteitsmanagement uitwerken: bedrijven stimuleren om alternatieve vervoersmiddelen voor woon-werk verkeer te gebruiken om zo de parkeeroverlast en congestie in de spits te beperken Onderzoek naar aanpassingen van de ontsluiting van het bedrijventerrein Verkennen van koppelkansen met de ontwikkeling van Poort aan de Noord (bijv. op het gebied van parkeren) Verduurzaming Stimuleren van zonne-energie op bedrijfsdaken. Dit bedrijventerrein telt relatief veel grote bedrijfsdaken Klimaatadaptatie door meer groen op panden (gevelbeplanting) en op het bedrijventerrein en maatregelen voor waterberging.
Huisvesting bedrijven Samen met bedrijven met een huisvestingsvraagstuk onder voorwaarden uitbreiding mogelijk maken door intensiveringsopties te onderzoeken Verkennen van transformatiemogelijkheden in noordelijke deel van Vinkenwaard naar wonen of een gemengde vorm van wonen en werken Ontwikkelen van een plan voor het een facelift/revitalisering van het bedrijventerrein Parkeren en bereikbaarheid Samen met bedrijven mobiliteitsmanagement uitwerken: bedrijven stimuleren om alternatieve vervoersmiddelen voor woon-werk verkeer te gebruiken om zo de parkeeroverlast en congestie in de spits te beperken Verduurzaming Stimuleren van zonne-energie op bedrijfsdaken Klimaatadaptatie door meer groen op panden (gevelbeplanting) en op het bedrijventerrein en maatregelen voor waterberging.
Uitdagingen Verkeersoverlast (met name in het zuidelijk deel) Parkeeroverlast aanpakken Diverse panden zijn verouderd en daardoor minder passend op een binnenstedelijke locatie Klimaatadaptatie: meer groen toevoegen aan het bedrijventerrein
dinsdag 22 november 2022
32
5 Actieprogramma Bedrijventerreinenstrategie
5
Actieprogramma
In dit hoofdstuk wordt een aantal acties uitgewerkt die volgen uit de ontwikkelperspectieven. Deze zullen de gemeente Alblasserdam samen met hun stakeholders verder moeten concretiseren en uitwerken. Een aantal acties is op bijna alle bedrijventerreinen van toepassing. Andere acties zijn meer specifiek voor bepaalde bedrijventerreinen.
5.1
Huisvesting van bedrijven
De gemeente Alblasserdam gaat geen nieuwe bedrijventerreinen meer aanleggen. Tegelijkertijd wil de gemeente bedrijven zo veel mogelijk voor gemeente en de regio behouden. Bedrijven zullen zich bij de gemeente blijven melden met huisvestingvraagstukken. Om hen toch te kunnen helpen zal in de eerste plaats bekeken moeten worden of er creatieve oplossingen te vinden zijn op de bestaande bedrijventerreinen. Dit begint door samen met het bedrijf het huisvestingsvraagstuk goed te verkennen. Daarbij wordt de volgende ladder doorlopen: 1. Is de huidige huisvesting nog geschikt of geschikt te maken. Wat is daarvoor nodig? Aanpassen van bestemmingsplan, bouwkundige aanpassingen, juridisch, in overleg met buren over eventuele beschikbare ruimte. 2. Is er op de bestaande bedrijfsruimtemarkt nog geschikte huisvesting beschikbaar? 3. Het huisvestingsvraagstuk wordt regionaal besproken. Daarnaast kan het gebruik bestaande bedrijventerreinen worden geïntensiveerd. Denk daarbij aan: ongebruikte delen van panden en kavels (strategische reserves) benutten, aanpas-
dinsdag 22 november 2022
sen van de bouwhoogte en de bebouwingsgraad, herinrichting van bedrijfspercelen, creatieve oplossingen vinden voor parkeren (boven of onder een gebouw, centrale parkeerfaciliteiten, delen van faciliteiten), etc. Ook kan gebruik worden gemaakt van de beoogde faciliteiten op Poort aan de Noord zoals de mobiliteitshub en truck parkeren. Verder zet de gemeente Alblasserdam actief in om verdere regionale samenwerking op het gebied van bedrijfshuisvesting. Het idee is om ambtelijke een structurele samenwerking op te starten in het kader van bedrijfsverplaatsingen en het creëren van schuifruimten.
Actie 2: Inrichten voor een loket voor huisvestingsoplossingen Doel
Huisvesten van bedrijven
Actie
Een bedrijf met een huisvestingsvraagstuk zal worden ondersteund bij het verkennen van de mogelijke oplossingen: 1) Is de huidige bedrijfshuisvesting nog geschikt of met ingrepen geschikt te maken; Wat is hiervoor nodig bestemmingsplan of bouwkundig? 2) Is er nog ruimte in het bestaande aanbod van bedrijfshuisvesting? 3) Regionale oplossing.
Wie
Gemeente Alblasserdam
Partners
Bedrijfs onroerend goed makelaars, vastgoedeigenaren, bouwkundig adviseurs.
Wanneer
Middellange termijn
Actie 3: Regionale samenwerking bij bedrijfshuisvesting Doel
Juiste bedrijf op de juiste plek
Actie
Alblasserdam zal in de toekomst niet elk bedrijf meer kunnen huisvesten. Alblasserdam maakt het tot haar inzet om huisvestingsvraagstukken van grotere bedrijven in regionaal verband op het niveau van de Drechtsteden op te pakken. Het idee is om ambtelijke een structurele samenwerking op te starten in het kader van bedrijfsverplaatsingen en het creëren van schuifruimten.
Wie
Gemeente Alblasserdam
Partners
Regio Drechtsteden
Wanneer
Korte termijn
Actie 1: Onderzoek intensiveringsmogelijkheden bedrijventerreinen Doel
Intensiveren gebruik bestaande bedrijventerreinen
Actie
Op de bestaande bedrijventerreinen worden de intensiveringsopties verkend. Denk daarbij aan: ongebruikte delen van panden en kavels (strategische reserves) benutten, aanpassen bouwhoogte en bebouwingsgraad, herinrichting bedrijfspercelen, creatieve oplossingen parkeren (boven of onder een gebouw, centrale parkeerfaciliteiten, delen van faciliteiten), etc.
Wie
Gemeente Alblasserdam en het bedrijfsleven, bedrijven met een huisvestingvraag, vastgoedeigenaren
Partners Wanneer
Middellange termijn
33
5 Actieprogramma Bedrijventerreinenstrategie
5.2
Bereikbaarheid en parkeren
De bereikbaarheid van bijna alle bedrijventerreinen in Alblasserdam is een knelpunt. Op en rondom de bedrijventerreinen doet zich met name in de spits congestie voor. Ook zijn er op Vinkenwaard en Hoogendijk problemen met geparkeerde auto’s. Veel werknemers op het bedrijventerrein komen met de auto naar het werk. Door het aantal verkeersbewegingen, met name in de spits, terug te brengen kan de congestie worden verminderd. Samen met de werkgevers en ondernemersverenigingen moet daarom worden ingezet worden op mobiliteitsmanagement. Daarbinnen kan een pakket van maatregelen worden opgepakt zoals inzetten op meer gebruik van de fiets/scooter, meer OV, collectief vervoer, carpoolen, meer variatie in aanvangstijden of het gebruik maken van elkaars parkeerfaciliteiten, dan wel een centrale parkeerfaciliteit. Maar ook het aanspreken van medewerkers op auto’s die verkeerd geparkeerd staan. Niet alle knelpunten kunnen worden opgelost met mobiliteitsmanagement. Bij parkeeroverlast is het vaak zo dat er in feite in de straat wel voldoende parkeergelegenheid is, maar dat men toch het liefst voor de deur parkeert, terwijl daar eigenlijk geen plek is. Een strengere handhaving op foutief geparkeerde auto’s kan dan helpen.
Door eerst met bedrijven in gesprek te gaan over de parkeerproblematiek in het kader van mobiliteitsmanagement is handhaving daarna ook begrijpelijk en volgende logische stap. Uiteindelijk is vaak toch ook nog een aanpassing in infrastructuur nodig. Dit kan zijn het wijzigen van een voorrangssituatie, de aanleg van een rotonde of verkeerslichten of het verdubbelen van de op- en afrit. Dit vergt een verkeerskundig onderzoek en advies.
dinsdag 22 november 2022
In het plan Poort aan de Noord is een mobiliteitshub gepland. Voor de bedrijventerreinen ten zuiden van de A15: Nieuwland Parc, Hoogendijk en Nedstaal Klein Nieuwland kan dit in het kader van mobiliteitsmanagement kansen bieden. Belangrijk is daarbij dat voor- en natransport vanaf de mobiliteitshub goed geregeld wordt. Dit moet nader worden verkend.
Actie 4: Mobiliteitsmanagement Doel Actie
Wie
Betere bereikbaarheid en verminderen parkeeroverlast Samen met de bedrijven maatregelen treffen in het kader van mobiliteitsmanagement: daarbij inzet op meer gebruik van de fiets/scooter, OV, collectief vervoer, carpoolen, meer variatie in aanvangstijden. Bedrijven Bedrijventerreinvereniging/ Parkmanagement
Partners
Gemeente Alblasserdam
Wanneer
Middellange termijn
Actie 5: Handhaving parkeren Doel
Betere bereikbaarheid en verminderen parkeeroverlast
Actie
Handhavingsactie op auto’s die verkeerd geparkeerd staan.
Wie
Gemeente Alblasserdam
Partners
Georganiseerd bedrijfsleven/Parkmanagement Alblasserdam
Wanneer
Middellange termijn
Actie 6: Verkeerskundig onderzoek aanpak verkeersknelpunten Doel
Betere bereikbaarheid
Actie
De verkeerskundige fysieke knelpunten worden nader geanalyseerd en er worden voorstellen gedaan voor verbetering. De ondernemers worden betrokken bij de aanpak.
Wie
Gemeente Alblasserdam
Partners
Georganiseerd bedrijfsleven
Wanneer
Middellange termijn
Actie 7: Verkenning gebruik mobiliteitshub Poort aan de Noord Doel
Betere bereikbaarheid
Actie
Verkennen van het gebruik van de mobiliteitshub voor Poort aan de Noord voor ondernemers op Nieuwland Parc, Hoogendijk en Nedstaal Klein Nieuwland.
Wie
Gemeente Alblasserdam
Partners
Bedrijven op Nieuwland Parc, Hoogendijk en Nedstaal Klein Nieuwland.
Wanneer
Middellange termijn
De bedrijventerreinen Nedstaal Klein Nieuwland en Nieuwland Parc zijn gelegen aan water. Nedstaal Klein Nieuwland beschikt over eigen kades en op Nieuwland Parc is de containerterminal BCTN Alblasserdam gevestigd. Dit biedt kansen om meer goederen over water te vervoeren. In eerste instantie is dit een taak voor de eigenaren van de kades en de terminal, maar de gemeente kan helpen het contact met de verladers tot stand te brengen.
34
5 Actieprogramma Bedrijventerreinenstrategie
Actie 8: Gebruik kades en BCTN Alblasserdam optimaliseren
Actie 9: Energiebesparing
Doel
Vervoer over water stimuleren
Doel
Verduurzamen van bedrijventerreinen
Actie
Het gebruik van de kades en de BCTN Alblasserdam voor vervoer over water wordt gestimuleerd door verladers en eigenaren van de infrastructuur met elkaar in contact te brengen.
Actie
Samenstellen van een informatiepakket en het organiseren van een informatiebijeenkomst over energiebesparing.
Wie
Bedrijventerreinvereniging/ Parkmanagement Alblasserdam
Wie
Eigenaar kades Nedstaal klein Nieuwland en BCTN Alblasserdam
Partners
Gemeente Alblasserdam, Regionaal Energieloket en Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid.
Partners
Gemeente Verladers
Wanneer
Lange termijn
Wanneer
Korte termijn
nieuwbouw. Mogelijk is dit aan de orde op het bedrijventerrein Nedstaal Klein Nieuwland.
5.3
Verduurzaming bedrijventerreinen
In het kader van de klimaatverandering en klimaatadaptatie is het van belang dat bedrijventerreinen te verduurzamen. Dit vraagt om acties op het gebied van energiebesparing, duurzame opwek van energie en klimaatadaptatie. Energiebesparing In de eerste plaats gaat het daarbij om besparing van energie en grondstoffen. Bedrijven vanaf een bepaalde omvang en energieverbruik zijn al verplicht energiebesparende maatregelen te nemen en hierover te rapporteren.21 Maar ook voor kleinere bedrijven loont het om energiebesparende maatregelen te nemen zoals goede isolatie, gebruik van ledverlichting, energiezuiniger verwarmingsinstallatie, etc. Zeker nu de prijzen voor fossiele energie zo snel zijn opgelopen. In een aantal gevallen kan het rendabel zijn om verouderde bedrijfsgebouwen te slopen en te vervangen voor 21
Vaak moeten kleinere bedrijven op weg worden geholpen met informatie en praktische ideeën. Het samenstellen van een informatiepakket of het organiseren van een informatieavond kan dan al een eerste stap zijn. Verkennen gebruik restwarmte uit productieprocessen
Bedrijventerrein Nedstaal Klein Nieuwland is geschikt voor bedrijven met productieprocessen die relatief veel energie gebruiken. Vaak komt daarbij restwarmte vrij die veelal onbenut blijft en niet ‘verwaard’ wordt. Dit is jammer want deze warmte zou gebruikt kunnen worden voor de verwarming van andere bedrijven. Onderzocht zal daarom worden of er op het terrein momenteel productieprocessen zijn die veel restwarmte produceren en of deze warmte gebruikt kan worden in een warmtenet. Opwek duurzame energie Na energiebesparing volgt als tweede stap de opwek van duurzame energie. Veel bedrijfsgebouwen beschikken over een behoorlijk dakoppervlak dat mogelijk geschikt is voor zonnepanelen. Voor veel bedrijven is het uitzoeken van de mogelijkheden niet een alledaagse bezigheid en vaak is men te druk met de bedrijfsvoering. Bedrijven willen daarom vaak ontzorgd worden. Daarnaast kan niet elk bedrijf zelf de investering doen om zonnepanelen aan te schaffen, maar wellicht wil het bedrijf wel zijn dak beschikbaar stellen voor zonnepanelen die collectief worden ingekocht.
Actie 10: Gebruik restwarmte op Nedstaal Klein Nieuwland Doel
Verduurzamen van bedrijventerreinen
Actie
Onderzoek naar productieprocessen die veel restwarmte genereren en de mogelijkheden om deze restwarmte te benutten.
Wie
Bedrijven Nedstaal Klein Nieuwland
Partners
Gemeente Alblasserdam
Wanneer
Lange termijn
https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/energie-besparen/informatieplicht-energiebesparing/bedrijven-en-instellingen
dinsdag 22 november 2022
35
5 Actieprogramma Bedrijventerreinenstrategie
Actie 11: Project zonnepanelen op bedrijfspanden Doel
Verduurzamen van bedrijventerreinen
Actie
De gemeente Alblasserdam zet samen met het georganiseerd bedrijfsleven en Parkmanagement Alblasserdam een project om op meer bedrijfsdaken zonnepanelen te leggen.
Wie
Gemeente Alblasserdam/Bedrijventerreinvereniging/ Parkmanagement Alblasserdam
Partners
Regionaal Energieloket
Wanneer
Middellange termijn
Aangepast op klimaatverandering Klimaatverandering zal vaker leiden tot perioden met hittegolven en momenten met hevige regenval. Bedrijventerreinen zijn vaak in hoge mate verhard en bebouwd en vormen daarmee hitte-eilanden bij warme periode (hittestress) en zijn gevoelig voor wateroverlast bij hevige regenval. Bedrijven en vastgoedeigenaren kunnen op hun eigen bedrijfskavels maatregelen nemen om dit tegen te gaan. Denk daarbij aan vergroenen van het perceel en het bedrijfspand (groen op dak of aan het pand), het realiseren van een gescheiden riolering en het terugbrengen van de hoeveelheid verharding.
Actie 13: Maatregelen tegen klimaatverandering Doel
Klimaatadaptatie
Actie
Bedrijven en vastgoedeigenaren onderzoeken de mogelijkheden om meer groen aan te brengen op- en aan het pand en het bedrijfsperceel, het verminderen van verharding en het ontkoppelen van regenwater van de riolering. De gemeente en de waterschappen kijkt naar mogelijkheden in de openbare ruimte in overleg met het georganiseerd bedrijfsleven.
Wie
Bedrijven/Vastgoedeigenaren Gemeente Alblasserdam, het Waterschap en ondernemersverenigingen en parkmanagement
Partners Verkennen bio-energie uit rioolwaterzuivering Hoogendijk Bedrijventerrein Hoogendijk beschikt over een waterzuiveringsinstallatie. Uit het slib van een waterzuiveringsinstallatie kan via vergisting biogas worden gewonnen. Dit gebeurt al bij waterzuiveringsinstallaties in Nederland22 Verkend kan worden wat de mogelijkheden zijn voor de waterzuivering op Hoogendijk.
De gemeente heeft een rol in de openbare ruimte om te kijken naar meer groen, biodiversiteit en waterberging. Bedrijven zijn verantwoordelijk voor hun eigen percelen en panden en kunnen daar maatregelen treffen die zorgen voor het beter vasthouden van water en natuurlijke verkoeling door de aanleg van groen en met name bomen. Bij de reconstructie van Vinkenwaard-Zuid kan verduurzaming integraal worden toegepast.
Wanneer
Lange termijn
Actie 12: Biogas uit waterzuivering Hoogendijk
22
Doel
Verduurzamen van bedrijventerreinen
Actie
Verkend wordt of uit het slib van de waterzuivering op bedrijventerrein Hoogendijk biogas kan worden gewonnen.
Wie
het Waterschap
Partners
Gemeente Alblasserdam
Wanneer
Lange termijn
Bijvoorbeeld: https://www.waterschaprivierenland.nl/energiefabriek-rioolwaterzuivering-sleeuwijk
dinsdag 22 november 2022
36
5 Actieprogramma Bedrijventerreinenstrategie
In de tabel hieronder zijn de activiteiten in de tijd weergegeven. De tijd, middelen en capaciteit zijn beperkt, dus niet alles kan tegelijkertijd. Bij sommige onderdelen is meer urgentie en meer draagvlak dan bij andere onderdelen. Vandaar dat de acties in de tijd zijn geprioriteerd. Daarnaast kennen sommige acties, zoals handhaving op parkeren, een korte doorlooptijd, terwijl andere acties, zoals maatregelen tegen klimaatverandering een lange adem vergen. Tabel 5: Prioritering en looptijd acties Actie
Prioriteit
Looptijd actie
Actie 1: Onderzoek intensiveringsmogelijkheden bedrijventerreinen
Middellange termijn
Jaar
Actie 2: Inrichten voor een loket voor huisvestingsoplossingen
Middellange termijn
Meerdere jaren
Actie 3: Regionale samenwerking bij bedrijfshuisvesting
Korte termijn
Continue
Actie 4: Mobiliteitsmanagement
Middellange termijn
Een tot 2 jaar
Actie 5: Handhaving parkeren
Middellange termijn
Enkele maanden
Actie 6: Verkeerskundig onderzoek aanpak verkeersknelpunten
Middellange termijn
Half jaar
Actie 7: Verkenning gebruik mobiliteitshub Poort aan de Noord
Middellange termijn
Enkele maanden
Actie 8: Gebruik kades en BCTN Alblasserdam optimaliseren
Korte termijn
Continu
Actie 9: Energiebesparing
Lange termijn
Meerdere jaren
Actie 10: Gebruik restwarmte op Nedstaal Klein Nieuwland
Lange termijn
Meerdere jaren
Actie 11: Project zonnepanelen op bedrijfspanden
Middellange termijn
Jaar
Actie 12: Biogas uit waterzuivering Hoogendijk
Lange termijn
Jaar
Actie 13: Maatregelen tegen klimaatverandering
Lange termijn
Meerdere jaren
dinsdag 22 november 2022
37
Bijlage 1 Beleidskaders
Bedrijventerreinenstrategie
B1 Beleidskaders
B1.1 Provinciaal Bedrijventerreinenstrategie (2020) De provinciale bedrijventerreinenstrategie staat niet op zichzelf, maar is een aanvulling op andere sectorale provinciale beleidsdocumenten gericht op economie en het vestigingsklimaat, zoals het detailhandelsbeleid, het kantorenbeleid en het campussenbeleid en zal uiteindelijk, net als die beleidsdocumenten, waar nodig worden geïntegreerd in het provinciale omgevingsbeleid. Voor het huidige bedrijventerreinenbeleid hanteert de provincie drie beleidslijnen: 1. Evenwicht in vraag en aanbod 2. Beter benutten en functioneren van bestaande bedrijventerreinen 3. Verduurzamen en voorbereiden op de toekomst In deze geactualiseerde strategie worden in het bijzonder nieuwe accenten gelegd ten aanzien van de woningbouw- en verstedelijkingsopgave en de verduurzamingsambities in Zuid-Holland. Bij voortzetting van het huidige beleid verwachten we dat de (groei)ruimte voor bedrijvigheid in de provincie (verder) onder druk kan komen te staan, wat kan leiden tot onbalans, een ‘bottleneck’ voor economische groei en een toenemende pendelstroom in de provincie. Dat wil de provincie voorkomen. Wat doet de provincie om bedrijventerreinen aantrekkelijk en concurrerend te maken? Blijven beoordelen van nieuwe ontwikkelingen voor bedrijventerreinen aan de hand van het provinciaal Omgevingsbeleid.
dinsdag 22 november 2022
Er worden kennisbijeenkomsten georganiseerd om kennis en informatie te delen. Dit gebeurt ook middels de bedrijventerreinmonitor en beleidsonderbouwende onderzoeken. De succesvolle subsidieregeling planvorming bedrijventerreinen en subsidieregeling energie op bedrijventerreinen, als onderdeel van een nieuw op te stellen bredere regeling duurzaamheid, voortzetten.
Aanvullend instrumentarium en aanpassing van bestaand instrumentarium is echter ook noodzakelijk Een overzicht van het belangrijkste aanvullende instrumentarium een aanpassingen van bestaand instrumentarium die woorden voorgesteld: Compensatie Er wordt een andere manier van compenseren in de Omgevingsverordening opgenomen. Staat het beter benutten, herstructureren en het verbeteren van de kwalitatieve (toekomst)potentie van bestaande bedrijventerreinen centraal. Vierkante meters bedrijventerrein kunnen op basis van huidig gebruik in plaats van planologische mogelijkheden gecompenseerd worden. Kanttekening hierbij is dat vraag en aanbod van bedrijventerreinen regionaal in balans moeten blijven en dit opgenomen is in aanvaard of vastgesteld regionale bedrijventerreinenvisie.
Bredere inzet op duurzaamheid Voorstel is om naast het subsidiëren van energiemaatregelen ook breder in te zetten op duurzaamheid, zoals klimaatadaptatie en vergroening op bedrijventerreinen. De inzet blijft hierbij om aan te sluiten bij de vraag vanuit ondernemers en gericht op het versterken van de kwaliteit van het bedrijventerrein. Motie 747 Hierbij zal er worden ingezet op het gebied van klimaatadaptatie en vergroening op bedrijventerreinen. Deze inzet sluit aan bij de vraag vanuit ondernemers, waarbij de kwaliteit van bedrijventerreinen wordt versterkt. Woon-werk-akkoorden Deze akkoorden vormen een plek voor afspraken tussen gemeente(n) en provincie over onderwerpen als compensatie, beter benutten, behouden van voldoende aanbod of creëren van nieuw aanbod, minimale milieucategorie en functiemenging indien deze afspraken niet kunnen wachten op de regionale bedrijventerreinenvisies. Ze zullen voornamelijk dienen voor de korte termijn (en bij het creëren van nieuw aanbod op lange termijn) om op een laag schaalniveau de verstedelijksopgave verder te helpen door een meer integrale afweging en afspraken voor wonen en werken.
B1.2 Regionaal Geactualiseerde vraagraming en status regionale bedrijventerreinenvisies Het actualiseren van de vraagraming en status van de regionale bedrijventerreinenvisies biedt de mogelijkheid om goed in te spelen op de steeds veranderende markt. Hierbij dient zo veel mogelijk gebruik gemaakt te worden van de regionale visies en ramingen.
Groeiagenda 2030 De Drechtsteden hebben gezamenlijk de ‘Groeiagenda 2030’ opgesteld met de insteek om een nog aantrekkelijker woonen werkgebied te realiseren. De agenda heeft vier pijlers:
39
Bedrijventerreinenstrategie
1.
Wonen Ten aanzien van wonen wordt ingezet op 25.000 nieuwe woningen en investeringen in voorzieningen die bijdragen aan een fijne woon- en leefomgeving. Zo wordt beoogd huidige inwoners te behouden en nieuwe inwoners aan te trekken.
3. 4. 5. 6.
2.
3.
Werken In het kader van werken zet de regio in op het behouden van bestaande banen en het aantrekken van nieuwe bedrijven en werkgelegenheid. Daarnaast wordt geïnvesteerd in goed opgeleide mensen die aan de vraag van het bedrijfsleven in de regio kunnen voldoen. Het doel is om 30.000 arbeidsplaatsen te realiseren. Speerpunten zijn: Faciliteren en stimuleren van de verandering in de maakindustrie naar Smart Industry 4.0: duurzaam, digitaal en innovatief; Bestaande bedrijvigheid stimuleren; Nieuwe jonge, innovatieve ondernemers faciliteren; Promotie toekomstgerichte banen in de bouw, ICT, metaal, transport, logistiek en zorg; Stimuleren van investeringen en arbeidsplaatsen voor alle niveaus. Bereikbaarheid Bereikbaarheid is een voorwaarde voor een aantrekkelijk woon- en werkklimaat. Om toekomstbestendig te zijn moet het autogebruik omlaag en worden alternatieve vervoersmiddelen (fiets of OV) gestimuleerd. Het centrale doel is een goede bereikbaarheid via weg, spoor en water. Speerpunten zijn: 1. Samen met Rijkswaterstaat aanpakken van doorstroming op A15, A16 en N3; 2. Stimuleren van openbaar vervoer over water;
dinsdag 22 november 2022
4.
Inzetten op meer en snellere verbindingen via het spoor; Fietsen als lokaal en regionaal alternatief voor de auto stimuleren; Nieuwe woonlocaties en bedrijventerreinen goed aansluiten op het OV; Mobiliteitsgedrag veranderen.
Energietransitie De Drechtsteden wil in 2050 energie-neutraal zijn. Daarbij wordt ingezet op: Overgang naar duurzame energie; Energiebesparing; Ontwikkeling warmtenet; Duurzaam opwekken; Inhaken op ontwikkelingen in o.a. economie, water en afvalverwerking.
Verfijning banenambitie Drechtsteden In Verfijning banenambitie Drechtsteden 2020 geeft de regio aan een voorgenomen ambitie om ca. 30.000 arbeidsplaatsen toe te voegen aan de regionale economie tot 2030. De regio verwacht een additionele arbeidsvraag van in totaal 9.750 tot 14.750 banen in de periode tot 2030, waarmee een gat in de banenontwikkeling bestaat van ca. 18.000. Daarnaast komt er een grotere mismatch op de arbeidsmarkt, wetende dat er al tekorten aan gekwalificeerd personeel bestaan in de techniek en zorg. Deze mismatch bevindt zich vooral met de hoogopgeleiden. De regio heeft op basis van de regionale kenmerken, typen beroepen en vaardigheden de volgende 5 clusters onderscheden, die centraal staan in de economische structuur van de Drechtsteden: Smart Industry; Smart Logistics;
Consumentendiensten en overige dienstverlening; Financieel en zakelijke dienstverlening; Verzorgende economie.
Binnen alle sectoren hebben bedrijven te maken met digitalisering, wat zowel gevolgen heeft op arbeid als ruimte. Voor de gemeente Alblasserdam is voornamelijk het cluster Superjachtbouw van belang.
B1.3 Lokaal Fit en groen dorp in de polder De gemeente Alblasserdam werkt momenteel aan een Omgevingsvisie. Hiervoor zijn in eerste instantie 5 mogelijke toekomstaccenten uitgewerkt die de nadruk leggen op verschillende ontwikkelingen. Vervolgens is ervoor gekozen om de nadruk te leggen op het accent ‘Fit & Groen dorp in de polder’. Bij dit accent zijn milieu en duurzaamheid erg belangrijk. Er wordt flink ingezet op vergroening, zonnepanelen, warmtepompen, hergebruik en omgaan met extreem weer. Hierbij zijn (natuurlijk) ook bedrijven welkom in Alblasserdam. Het bedrijfsleven moet echter net zo over milieu en duurzaamheid denken als de gemeente. Op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling zet dit accent in op ontwikkelingen binnen bestaand stedelijk gebied, waarbij de nadruk ligt op groen. Hierdoor is er minder ruimte voor woningbouw en economie. Op het gebied van infrastructuur wordt ingezet op de fiets, openbaar vervoer en deelauto’s in plaats van nieuwe wegen. Bij dit accent zijn de volgende thema’s van belang voor de bedrijventerreinen: Bestaande bedrijven verplichten te voldoen aan strengere normen; Versterken identiteit van een groen dorp in de polder;
40
Bedrijventerreinenstrategie
Geen aandacht voor bouwen in het groen en juist wel aandacht voor natuur inclusief bouwen; De combinatie wonen en economie levert spanningen op; Bedrijven naar buiten verplaatsen; Bij dit accent ook denken aan het aanbieden van opleidingen voor groen onderhoud en technische zaken rondom verduurzamen.
dinsdag 22 november 2022
41
Bijlage 2 Werkmilieus
Bijlage 2 Bedrijventerreinenstrategie
B2 Werkmilieus
Campus
Grootschalige distributie
Activiteiten
Research & development, educatie, hoogwaardige productie
Activiteiten
Distributie, opslag/warehousing, assemblage
In de provinciale prognoses is een onderverdeling gemaakt in vijf werkmilieus. In deze bijlage zijn deze werkmilieus nader uitgewerkt.
Type bedrijven
Agrifood, HTSM en andere kennisintensieve (subsegmenten)
Type bedrijven
E-commerce, logistieke dienstverlening, value added logistics, agrologistiek
Marktregio (reikwijdte)
Nationaal tot internationaal
Marktregio (reikwijdte)
Regionaal tot internationaal
Voorbeeld
Voorbeeld
Gemengd stedelijk Activiteiten
Handel en reparatie, (stedelijke) diensten als verhuur, schoonmaak, beveiliging, bedrijfsverzamelgebouwen, kleinschalige productie, R&D, opslag, werkplaats, last mile
Bedrijventerrein De Blakt in Venray
ASML – High Tech Campus in Eindhoven Grootschalige productie
Regulier werkmilieu Type bedrijven
Marktregio (reikwijdte)
B2B & B2C; MKB, diensten, bouw, handel, stadslogistiek
Activiteiten
Handel en reparatie, opslag, werkplaats, productie/assemblage, transport/distributie
Type bedrijven
B2B; MKB, bouw, groothandel, logistiek, industrie, diensten
Marktregio (reikwijdte)
Lokaal tot bovenlokaal (veelal binnen gemeentegrens)
Stedelijk gebied
Voorbeeld
Activiteiten
Productie, recycling, circulair
Type bedrijven
chemie, HTSM, industriële bouw (prefab), voedingsmiddelenindustrie
Marktregio (reikwijdte)
Regionaal tot nationaal
Voorbeeld
Voorbeeld
Bedrijventerrein Binckhorst in Den Haag
Bedrijventerrein Chemelot in Stein Bedrijventerrein Wijnbergen in Doetinchem
dinsdag 22 november 2022
43
Bijlage 3 Sectoren op basis van SBI
Bedrijventerreinenstrategie
B3 Sectorindeling (SBI2008)
dinsdag 22 november 2022
45
Bijlage 4 Samenstelling en ontwikkeling werkgelegenheid
Bedrijventerreinenstrategie
B4 Samenstelling en ontwikkeling werkgelegenheid B4.1 Omvang en samenstelling De gemeente Alblasserdam kent in 2020 9.030 banen. De grootste sectoren qua werkgelegenheid zijn de groothandel (15,9%), detailhandel (13,2%), vervoer en opslag (12,6%) en adviesdiensten (7,3%).
Onderwijs 3,1% Financiële diensten 1,9%
ICT 2,3%
Overheid 1,7%
Overige dienstverlening 1,3%
Chemische industrie Cultuur, sport en Agrarisch/visserij 0,6% 0,3% recreatie VGM-industrie 0,5% 0,3% Zorg Overige industrie Metaalindustrie 6,8% Welzijn 2,6% 8,6% 3,5% Energie 1,2% Bouwnijverheid 7,9%
Adviesdiensten 7,3% Groothandel 15,9% Verhuurdiensten 4,2%
In figuur 24 is aangegeven hoe de werkgelegenheidssamenstelling van Alblasserdam zich verhoudt tot die van Drechtsteden, Zuid-Holland en Nederland. Het werkgelegenheidsaandeel van een sector in Nederland is daarbij op 100 gezet. Als een sector boven 100 uitkomt dan is deze sterk vertegenwoordigd en onder 100 dan is deze juist ondervertegenwoordigd. Uit deze analyse valt op dat in Alblasserdam vooral de Groothandel, vervoer en opslag, de metaalindustrie en bouw sterk vertegenwoordigd zijn in de werkgelegenheid. Ook de detailhandel is oververtegenwoordigd. Flink ondervertegenwoordigd zijn sectoren in de dienstverlening en niet-commerciële diensten als overheid, zorg en onderwijs.