Begroting 2025 versie gemeenteraad.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 Meerjarenperspectief 2026-2028 Gemeente Alblasserdam Gemeenteraad 12 november 2024
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
1
Inleiding ..........................................................................................................3 Financieel perspectief .....................................................................................5 Beleidsbegroting ........................................................................................... 10 Programmaplan ............................................................................................................................. 11 Programma 1: Een duurzaam bereikbaar dorp ............................................................................. 15 Programma 2: Met oog voor elkaar .............................................................................................. 19 Programma 3: Thuis in ons dorp ................................................................................................... 24 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................ 30 Overzicht overhead ....................................................................................................................... 31 Overzicht vennootschapsbelasting ................................................................................................ 32
Paragrafen .................................................................................................... 33 1. Paragraaf lokale heffingen ......................................................................................................... 34 2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................... 40 3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 51 4. Paragraaf financiering................................................................................................................ 54 5. Paragraaf bedrijfsvoering .......................................................................................................... 62 6. Paragraaf verbonden partijen.................................................................................................... 67 7. Paragraaf grondbeleid ............................................................................................................... 75 8. Paragraaf subsidieverlening ...................................................................................................... 82 9. Paragraaf keuzes maken ............................................................................................................ 83 10.
Openbaarheidsparagraaf ......................................................................................................... 89
Financiële begroting ...................................................................................... 91 Overzicht van baten en lasten per programma............................................................................. 92 Overzicht baten en lasten per taakveld......................................................................................... 94 Staat van incidentele baten en lasten ........................................................................................... 97 Geprognosticeerde balans en overzicht EMU-saldo ..................................................................... 99 Staat van reserves en voorzieningen ........................................................................................... 101 Investeringsplan 2025-2028 ........................................................................................................ 104 Beleidsindicatoren BBV ............................................................................................................... 109 Programma-indeling .................................................................................................................... 111
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
2
Inleiding Een dam op de plek waar twee rivieren bij elkaar komen. Dat is waar het in 1277 begon. Zoals zoveel Nederlandse plaatsen is Alblasserdam bijna 750 jaar geleden ontstaan op een kruispunt van land en water. Een gestaag groeiend dijkdorp, waar handel en landbouw, scheepsbouw en industrie lang samen opgingen. Er is ook veel veranderd in al die eeuwen. Soms ging dat bijna vanzelf, soms met horten en stoten. De ‘oude’ scheepsbouw en industrie brachten Alblasserdam tot flinke bloei, maar vielen ook weer weg. Meer mensen vonden een baan buiten het dorp en gingen forensen. Innovatie nam de plek in van oude bedrijvigheid en er kwamen ‘nieuwe’ Alblasserdammers van elders, voor een baan of een thuis. Het dijkdorp van toen is uit de kluiten gewassen. Alblasserdam heeft iets dorps en iets stads: een plattelandsgemeente met stadse allure. Alblasserdammers houden van hun dorp. We zijn ondernemend en veerkrachtig. We zijn saamhorig en autonoom tegelijk. We ontmoeten elkaar volop, in de wijk, op het werk of op het sportpark. In Landvast, het Brughuis of het Odensehuis. In de kerk of moskee. Wij steken de handen uit de mouwen, in bloeiende verenigingen, sterke familiebedrijven en hechte (geloofs-)gemeenschappen. Samen houden we de boel draaiend, ook als onze achtergronden of overtuigingen flink verschillen.
Alblasserdammers staan voor hun principes, hebben een stevige mening en schuwen niet om elkaar de waarheid te vertellen. We leven samen, met open vizier. Die saamhorigheid koesteren we, ook als Alblasserdam blijft mee veranderen met de tijd. We hebben de komende jaren meer huizen nodig voor jong en oud. We worden ouder en dus zullen meer mensen zorg nodig hebben. We willen jonge mensen behouden en innovatieve bedrijven aan ons binden. We willen goed bereikbaar blijven voor iedereen. We willen duurzamer leven in een fijne, groene omgeving. En we willen oog blijven hebben voor elkaar, in alle fasen van het leven. Deze wensen en uitdagingen geven ons de kans om te groeien, om dingen anders en beter te doen. Maar ze leveren ook dilemma’s op. Want er is niet veel ruimte voor nieuwe woonwijken meer. En er komen aanzienlijke bezuinigingen op alle gemeenten af, zo ook op Alblasserdam. Het gemeentebestuur moet dus lastige afwegingen maken. Want we moeten en willen vooruit. Daarbij werken we al veel samen met onze buren in de andere Drechtsteden en onderzoeken waar we de samenwerking kunnen versterken en vraagstukken samen kunnen oplossen. Ook vraagt deze uitdagende tijd om kritisch te kijken naar rollen en taken van de gemeente en van de gemeenschap. Want waar ambities tot dilemma’s leiden, zoeken we juist naar praktische oplossingen.
We veranderen en vernieuwen waar dat kan en waar het nodig is, zodat ons dorp in 2040 minstens zo ondernemend, saamhorig en groen is. Daar kunnen we allemaal aan meebouwen. Door om te kijken naar onze buren, kennissen en collega’s. Door vrijwilliger te worden. Door als ondernemer in Alblasserdam mee te bouwen aan goede banen en economische kansen. Maar we kunnen ook iets doen in onze dagelijkse keuzes. Die lijken soms klein, maar doen meer dan je soms denkt: je afval goed scheiden, iets vaker de fiets pakken of door nieuwkomers een warm welkom te geven. In deze context presenteren we u in dit document de begroting en het uitvoeringsprogramma voor 2025. Een programma waarin we moeilijke keuzes gemaakt hebben. Want in 2025 moeten we structureel 1,5 miljoen euro bezuinigen. En in 2026 en verder nog eens structureel 3 tot 4 miljoen. Dat is een enorme opgave die het college samen met haar partners en de gemeenschap moet realiseren. Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
3
Voor 2025 heeft het college de keuzes gemaakt. Zo stellen we ambities bij, beperken we de financiering van activiteiten van een aantal van onze lokale partners en kijken we kritisch naar onze organisatie. En de gemeentelijke lasten voor inwoners gaan stijgen. Maar er wacht ons nog een enorme opgave voor de jaren erna. Want de plannen van het kabinet geven gemeenten geen financiële lucht. Het college zal hier vooral de eerste helft van 2025 hard mee aan de slag gaan om de structurele bezuinigingen te realiseren voor 2026 en verder. We gaan in overleg met alle lokale en regionale samenwerkingspartners de plannen hiervoor opstellen en vragen van eenieder creativiteit en denkkracht hoe het met minder middelen anders kan. Het college gaat onverminderd door om samen met alle partners te werken aan een financieel gezonde gemeente. Een gemeente waar mensen prettig wonen, werken en recreëren. Waar inwoners en ondernemers zich thuis voelen en nieuwe generaties verder bouwen aan ons mooie dorp. Waar we met elkaar verder invulling geven aan het verhaal van Alblasserdam. Samen zijn we Alblasserdam! College van Burgemeester en Wethouders
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
4
Financieel perspectief In de raadsvergadering van 9 juli 2024 is de Perspectiefnota 2025 behandeld. ln deze nota is inzicht gegeven in de beleidsontwikkelingen, trends, kansen en risico's die op ons af komen. In het financiële meerjarenperspectief op hoofdlijnen werd voorzien dat voor 2025 maatregelen noodzakelijk zijn om een sluitende begroting te presenteren. In de Perspectiefnota is een voorstel voor ombuigingsmaatregelen opgenomen. Deze maatregelen zijn in deze begroting verwerkt en liggen dus nu ook ter besluitvorming voor. Voor de jaren 2026 en daarna zijn aanvullende maatregelen nodig om de begroting in evenwicht te houden. Daar gaan we komend half jaar aanwerken richting de Perspectiefnota 2026. Onderstaand een overzicht van de ontwikkeling van het saldo van de begroting vanaf de programmabegroting 2024 tot aan nu. Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
2026
2027
2028
3
-3.829
-4.457
-4.706
Integraal veiligheidsbeleid
-244
-244
-244
-244
Eerste Bestuursrapportage 2024
235
68
643
18
Opheffen bestemmingsreserve jeugd
-5
-5
-5
-5
Energiebesparing door LED-verlichting
15
30
30
30
Vrijval kapitaallasten Nedstaal-Peute
85
85
85
85
Actueel saldo begroting 2024 na wijzigingen
89
-3.895
-3.948
-4.822
Algemene uitkering
-10
463
351
1.376
Gemeenschappelijke regelingen
-772
-650
-722
-721
Loonkosten en dekking
-118
-121
-121
-218
Kapitaallasten en financiering
302
189
-171
-400
Kostendekkendheid
-506
-509
-517
-464
Andere bijstellingen
-409
-276
-340
-437
Saldo begroting excl. ombuigingsmaatregelen
-1.424
-4.800
-5.469
-5.686
Voorgestelde ombuigingsmaatregelen, keuzes 2025
1.525
1.525
1.525
1.525
Saldo begroting incl. ombuigingsmaatregelen 2025
101
-3.275
-3.944
-4.161
Saldo volgens programmabegroting 2024 Mutaties a.g.v. besluitvorming in 2024:
Mutaties begrotingsproces 2025:
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
5
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
2026
2027
2028
Voorgestelde ombuigingsmaatregelen, keuzes 2026/2027
n.v.t.
734
704
704
Saldo volgens programmabegroting 2025
101
-2.541
-3.240
-3.457
Algemene uitkering Voor de jaren 2025 tot en met 2027 zijn dit de financiële gevolgen van de meicirculaire 2025. Voor 2028 is dit ook het actualiseren van de raming van deze jaarschijf. De jaarschijf 2028 is pas zichtbaar in deze begroting.
Gemeenschappelijke regelingen Bij de Perspectiefnota 2025 was al aangegeven dat de bijstelling voor 2024 van vooral de begroting van GR Sociaal meerjarig doorwerkt. Dat is ook in de begroting verwerkt. De bijstellingen van bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen zijn in deze begroting minder nadelig uitgewerkt dan bij de n als gevolg van zienswijzen zijn verlaagd. Bij de perspectiefnota was ingeschat dat deze voor € 983k zou doorwerken.
Loonkosten en dekking De nadelige bijstelling is het gevolg van een omissie in de meerjarenraming van de begroting 2024. Deze is in dit begrotingsproces hersteld. Daarnaast vervalt in 2028 de dekking van salariskosten de specifieke uitkering voor duurzaamheid als deze niet wordt voortgezet.
Kapitaallasten, financiering en keuzes m.b.t. investeringen kwaliteit en klimaatadaptatie buitenruimte In dit begrotingsproces is meer aandacht uitgegaan naar de planning van realisatie van investeringen. Dit heeft geleid tot een aantal financiële effecten. De afschrijvingslasten zijn per saldo lager geworden. De rentelasten zijn echter vooral in latere jaren gestegen. Dit komt vooral doordat de financieringspositie bij de vorige begroting niet goed is ingeschat. Om de investeringen te kunnen financiering zal meer geld moeten worden geleend. Dat leidt dus tot hogere rentelasten. Om het nadelige effect in later jaarschijven te compenseren zijn daarom een aantal voorgenomen investeringen uit het investeringsplan geschrapt. Het gaat daarbij om de investeringen in klimaatadaptatie van de buitenruimte en het (versneld) verbeteren van de kwaliteit van de buitenruimte. In de huidige begroting is desondanks voldoende rekening gehouden met het in stand houden van de kwaliteit van de buitenruimte op niveau B. En klimaatadaptieve maatregelen wordt waar mogelijk gecombineerd met geplande investeringen.
Kostendekkendheid In deze begroting is de kostendekkendheid van leges en heffingen opnieuw berekend. Daarbij is ook kritisch gekeken naar wat tot overhead wordt gerekend en wat niet en op andere taakvelden moet worden vastgelegd. Op basis van de personele inzet over afgelopen jaar is ook opnieuw bepaald hoe inzet voor 2025 wordt ingeschat. Dat heeft vooral geleidt tot een lager toerekening van personeelskosten en overhead aan de rioolheffing. Bij de vorige begroting was deze hoger ingeschat. Dit is toen gecompenseerd door onttrekkingen aan de egalisatievoorziening in de begroting op te nemen. Op basis van deze begroting zijn deze teruggedraaid en omgezet in dotaties. Dit sluit daarmee ook weer aan op het Stedelijk Waterplan. Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
6
Uit de berekening van de kostendekkendheid van de begraafrechten bleek dat deze hoger zou worden dan 100%. Daarom is in deze begroting ook rekening gehouden met een lagere verhoging van de begraafrechten dan bij de ombuigingsmaatregelen conform de perspectiefnota was aangegeven. Bij de doorrekening van de begroting bleek de afvalstoffenheffing ondanks de verhoging conform de perspectiefnota nog steeds lager te zijn dan 100%. Daarom wordt voorgesteld deze niet met de beoogde 7,5% te verhogen maar met 10,8%.
Andere bijstellingen Dit betreft het saldo van diverse bijstelling en overige mutaties. De begroting is onder andere bijgesteld vanwege de verdere implementatie van de omgevingswet. Hiervoor is een structureel budget benodigd van € 85k. Ook is de bijdrage van aannemers bij investeringswerken voor SROI in deze begroting verlaagd. Op basis van ervaringen in afgelopen jaren is deze ca. € 100k te hoog ingeschat. Verder is hierin ook het financieel effect van de uitwerking van het beheerplan voor onderhoud aan gebouwen verwerkt ca. € 84k. In de perspectiefnota was al aangegeven dat er enkele omissies in de meerjarenraming zou worden hersteld in deze begroting. Deze lopen op tot € 137k nadelig. Het gepresenteerde resultaat is inclusief incidentele lasten en baten. Om te beoordelen of de begroting en meerjarenbegroting structureel in evenwicht is, is inzicht nodig in het incidenteel resultaat zodat er een "gezuiverd" begrotingsresultaat ontstaat. Het geraamde structurele resultaat in de begroting 2024-2027 is als volgt: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Resultaat begroting 2025 Af: geraamd resultaat incidentele baten en lasten Geraamd ‘structureel’ resultaat Begroting 2024
2025 101
2026 -2.541
2027 -3.240
2028 -3.457
10
-70
10
10
91
-2.471
-3.230
-3.447
Van perspectiefnota naar begroting Onderstaand terugkijkend een overzicht van de inschatting van het saldo van de begroting volgens de Perspectiefnota 2025 en het saldo volgens deze begroting. Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Resultaat begroting 2025 Prognose resultaat volgens Perspectiefnota 2025 Verschil
2025 101 454 -353
2026 -2.541 -2.067 -474
2027 -3.240 -2.334 -906
2028 -3.457 -2.335 -1.122
Dit kan worden verklaard door enkele hiervoor toegelichte bijstellingen: Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
7
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Lagere bijdrage aan GR DG&J Loonkosten en dekking Kostendekkendheid Bijstellingen Overige verschillen Verschil
2025 380 -118 -506 -409 -2 -353
2026 400 -121 -509 -276 -156 -474
2027 400 -121 -517 -340 -156 -906
2028 400 -218 -464 -437 -3 -1.122
Investeringskredieten 2025 In deze begroting worden de investeringskredieten voor 2025 uit het investeringsplan 2025-2028 die aangemerkt zijn met een A in bijlage 2 (totaal € 2.400.750) aan de raad ter autorisatie voorgesteld. Dit betreft vooral voorbereidingskredieten en kredieten voor cyclische werkzaamheden. Dit betreft de volgende kredieten:
Investeringen A-kredieten Bruggen 2025 Openbare verlichting 2025 Speelvoorzieningen 2025 Riolering 2025 Werkmaterieel 2025 Elementen wegen 2025 Asfalt toplagen 2025 Verduurzaming vastgoed Algemeen Verduurzaming vastgoed Staalindustrieweg 1 Verduurzaming vastgoed Haven 4 Verduurzaming vastgoed Ieplaan 2 Verduurzaming vastgoed Sportlaan 3 Voorbereiding reconstructie van Eesterensingel-Plantageweg Totaal
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Bedragen (x € 1.000) 500 48 144 54 210 500 500 28 29 115 87 86 100 2.401
Planning jaar afronding 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2026 2028
8
In het investeringsplan is voor een bedrag van € 9.500.000 aan B-kredieten opgenomen. Met de vaststelling van deze begroting 2025 heeft de raad nog geen krediet geautoriseerd voor de investeringen die met een B zijn aangemerkt. Deze investeringen zullen via een afzonderlijk voorstel aan de raad worden voorgelegd. Dit betreft de volgende kredieten:
Investeringen B-kredieten Tijdelijke onderwijshuisvesting School Nokkenwiel (locatie Boerenpad) Uitvoering fietslus Edisonweg - Molenzicht Totaal
Bedragen (x € 1.000) 900 7.650 1.000 9.550
Planning jaar afronding 2025 2026 2026
Voor een nadere specificatie van de investeringskredieten wordt verwezen naar het investeringsplan 2025-2028 in de financiële begroting. Dit investeringsplan 2025-2028 geeft voor de jaren 2025 tot en met 2028 inzicht in de te verwachten investeringen en in de planning van de te verwachten uitgaven naar jaren. In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met de kapitaallasten van deze te verwachten investeringen.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
9
Beleidsbegroting
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
10
Programmaplan Het coalitieakkoord Samen zijn we Alblasserdam is door het college vertaald in tien ambities. Deze ambities staan gedurende de collegeperiode 2022-2026 centraal en vormen de leidraad voor onze inzet. In het collegeprogramma zijn onze richting en doelen beschreven, en in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma nemen we de concrete activiteiten en taken op die voortkomen uit deze ambities. De afgelopen jaren hebben we belangrijke stappen gezet, maar er zijn ook nieuwe ontwikkelingen die invloed hebben op de uitvoering van onze plannen. In het licht van de veranderde context en de evaluaties van 2024, staan we voor uitdagingen die om een zorgvuldige afweging en gerichte keuzes vragen. Veranderde context en uitdagingen De financiële situatie waarin wij ons bevinden, net als veel andere gemeenten, dwingt ons om kritisch te kijken naar de uitvoerbaarheid van onze programma’s. De opgave om taken te vervullen met minder middelen heeft directe gevolgen voor bijvoorbeeld de zorg en ondersteuning vanuit het Brughuis. De dienstverlening zal verder moeten worden geoptimaliseerd, waarbij we voortdurend balanceren tussen wat lokaal en regionaal wordt aangeboden. Een voorbeeld hiervan is de jeugdhulp, waar we lokaal preventieve ondersteuning bieden, maar de kosten in de regionale zorgmarkt blijven stijgen.
Het blijft noodzakelijk om lokale en regionale taken beter op elkaar af te stemmen om zo kosten te beheersen en kwaliteit te waarborgen. Daarnaast zijn we genoodzaakt om onze maatschappelijke voorzieningen, die een belangrijke impuls hebben gekregen sinds 2015, te evalueren. Het behouden van een robuust lokaal netwerk is essentieel om een beroep op regionale voorzieningen te beperken. Dit vereist dat we in 2025 nieuwe keuzes maken om ondanks bezuinigingen het huidige niveau van voorzieningen zoveel mogelijk te handhaven. Gericht handelen in 2025 Voor het komende jaar focussen we ons op het optimaliseren van de dienstverlening door nauwere samenwerking met lokale en regionale partners. We gaan onder andere aandacht besteden aan het volgende: • Het Brughuis versterken: We blijven werken aan een fysieke en digitale toegang tot zorg en ondersteuning. Daarnaast onderzoeken we hoe taken lokaal en regionaal het beste belegd kunnen worden, met het oog op zowel financiële als inhoudelijke winst. • Kostenbeheersing binnen het sociaal domein: We zetten onze bestuurlijke en ambtelijke inzet voort om binnen regionale samenwerkingsverbanden, zoals de GR’en, kosten te beheersen. Tegelijkertijd blijven we lokaal werken aan de versterking van onze voorliggende voorzieningen, in het bijzonder op het gebied van jeugdhulp.
• Evalueren en verbeteren van participatie-initiatieven: Initiatieven zoals Buurtkracht en Kansrijk worden geëvalueerd en waar nodig geoptimaliseerd om een effectieve en efficiënte dienstverlening aan onze inwoners te waarborgen. De ambities en doelstellingen uit ons collegeprogramma blijven leidend, maar onze aanpak is wendbaar en flexibel. We blijven jaarlijks ons uitvoeringsprogramma actualiseren in overleg met onze partners en in lijn met de begroting. Dit stelt ons in staat om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en te zorgen voor een toekomstbestendige uitvoering van ons beleid.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
11
Onze tien ambities zijn: 1) We willen toegroeien naar een fit en groen dorp in de polder. Doel van dit college is dan ook het verder verbeteren van de sociale en fysieke leefomgeving van onze inwoners. Onder de noemer van een fit en groen dorp in de polder werken we actief aan het vergroenen en verduurzamen van ons dorp opdat we beter in staat zijn mee te bewegen met de klimaatverandering, maar ook omdat een groene leefomgeving een positieve uitwerking heeft op de gezondheid van onze inwoners. 2) We willen tegelijkertijd onze ecologische voetafdruk verminderen door middel van hergebruik van grondstoffen (circulariteit), reduceren van afval en natuur inclusief bouwen. De energietransitie is gericht op duurzame energiebronnen, maar bijvoorbeeld ook op het anders omgaan met vervoer en transport. 3) We zijn een zorgzaam dorp en willen de eigen kracht van onze inwoners verder versterken. We zorgen voor een (ook fysiek) veilige, duurzame leefomgeving. In ons sociale dorp kijken we om naar elkaar, is er een goed werkend sociaal vangnet en biedt de overheid ondersteuning aan hen die onvoldoende zelfredzaam zijn. Zonder doelgroepen uit te sluiten, maken we ons zorgen om onze minima en ouderen. Waar mogelijk bieden wij hen - via onze partners extra ondersteuning.
4) Om wonen in en voor Alblasserdammers te bevorderen maken we optimaal gebruik van de mogelijkheden om voorrang te verlenen aan onze inwoners en versnellen we de in gang gezette woningbouwprojecten waar mogelijk. Daarnaast gaan we op zoek naar een nieuwe, grote woningbouwlocaties ten zuiden van de Alblas. Hierbij heeft het bieden van kansen aan starters, met het oog op een evenwichtige bevolkingsopbouw en toekomstbestendig dorp, onze aandacht. 5) Een fit en groen dorp zijn we ook met elkaar. Inwoners, bedrijven en ondernemers nemen hun aandeel in onze gezamenlijke toekomst, waarin we natuurlijk met elkaar in goed contact en verbinding staan om zo het dorp met karakter nader te duiden. We hebben oog voor alle belangen en luisteren goed, ook naar afwijkende stemmen of meningen. Wij staan voor een overheid die niemand uitsluit en werken aan inclusief beleid. We hechten veel waarde aan democratie en willen het vertrouwen in de (lokale) overheid herstellen. 6) We zijn een zelfbewust dorp. We zijn autonoom en partner tegelijk. Als partner werken we samen binnen diverse netwerken, zowel binnen de Alblasserdamse samenleving als met de (bestuurlijke) wereld om ons heen. Deze samenwerking vraagt om vitale organisaties die mee kunnen groeien met de ontwikkelingen, maar ook om vertrouwen, ruimte geven en sturing op resultaat.
Als onderdeel van de regio Zuid-Holland Zuid waarderen wij de robuustheid, kennis en stabiliteit die deze samenwerkingsverbanden opleveren op onder andere het sociaal en ruimtelijke economisch domein (onder de vlag van Smart Delta Drechtsteden). Maar we zien tegelijkertijd winst wanneer we deze regionale organisaties kunnen aanvullen met onze lokale dorpskracht. Daar zetten wij vol op in en maken wij het verschil. 7) We benutten optimaal de korte lijnen in ons dorp. We voorkomen dat het systeem creativiteit of logische oplossingen in de weg staat. Daarbij zoeken we naar slimme combinaties van inzet en activiteiten om zo meerdere doelen en opgaves te bedienen. 8) We zijn realistisch in ambities en zetten de eerste periode vooral in op het afronden van bestaande projecten/activiteiten. We waken voor het overvragen van onze medewerkers, inwoners en ondernemers en maken het verschil door keuzes te maken. 9) Een toekomstbestendige ambtelijke organisatie en gezonde financiële situatie zijn randvoorwaardelijk in het behalen van onze ambities. Continuïteit in beleid en doelstellingen is voor onze partners van belang om tot succes te kunnen komen. We maken alle producten en diensten kostendekkend. We waarderen het voorzieningenniveau zoals we dat nu hebben en houden de woonlasten voor onze inwoners passend bij onze huidige, gemiddelde positie in Nederland.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
12
10) We zijn wendbaar en flexibel. We maken geen programma met activiteiten waarin we voor vier jaar vooruitkijken, maar stellen jaarlijks in overleg met onze partners een uitvoeringsprogramma op dat we koppelen aan onze begroting. Deze ambities zijn vertaald in drie opgaves, waarmee we integraal en samen met onze maatschappelijke partners invulling geven aan deze ambities. Deze opgaves zijn: 1) Een duurzaam bereikbaar dorp 2) Met oog voor elkaar 3) Thuis in ons dorp Het programmaplan is gebaseerd op het collegeprogramma en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Het programmaplan is ingedeeld volgens de drie w-vragen: A. Wat willen we bereiken? B. Wat doen we ervoor? C. Wat kost het? Binnen een programma bevinden zich diverse taakvelden. Dit zijn voorgeschreven taakvelden zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Als bijlage is de programma-indeling met de taakvelden per programma opgenomen. De taakvelden zijn per programma gebundeld onder een thema. A. Wat willen we bereiken? De tekst van de eerste w-vraag is gebaseerd op het collegeprogramma. B. Wat doen we ervoor? De tweede w-vraag is gebaseerd op het jaarlijkse uitvoeringsprogramma behorend bij het collegeprogramma. C. Wat kost het? Per hoofdgroep wordt genoemd wat de lasten en baten zijn.
In de financiële begroting zijn de ramingen van de programma’s onderverdeeld naar de diverse taakvelden.
Programma-indeling De programmabegroting bestond uit vier programma's. De eerste drie programma's sluiten aan bij de drie opgaven van het collegeprogramma. Dit was aangevuld met een programma Solide financieel beleid. • Programma 1: Een duurzaam bereikbaar dorp • Programma 2: Met oog voor elkaar • Programma 3: Thuis in ons dorp Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
13
• • • •
Programma 4: Solide financieel beleid is in deze begroting niet meer afzonderlijk opgenomen, maar is vervangen door onderstaande (op grond van het besluit begroting en verantwoording gemeenten en provincies voorgeschreven) overzichten: Een overzicht van algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Een overzicht van de kosten van overhead Een bedrag voor heffing voor de vennootschapsbelasting
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
14
Programma 1: Een duurzaam bereikbaar dorp Wat willen wij bereiken? Een duurzaam, bereikbaar dorp: Een schoner, groener dorp dat uitnodigt tot een actieve levensstijl met meer aandacht voor duurzaamheid en biodiversiteit met een hoge prioriteit op de energietransitie. Aan het einde van deze collegeperiode: 1. Werkt de gemeente Alblasserdam met de nieuwe omgevingsvisie Fit & Groen, die interactief tot stand is gekomen. Deze visie nodigt uit tot goed rentmeesterschap en duurzaam ondernemen. 2. Is er in de gemeente Alblasserdam een (met partners vormgegeven) duurzaamheidsagenda waarmee gewerkt wordt (energietransitie/klimaatadaptatie/circulariteit/vergroening). Hierin hebben wij aandacht voor ons eigen voorbeeldgedrag en het ondersteunen van inwoners en ondernemers in de betaalbaarheid van de transitie. 3. Is de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van Alblasserdam verbeterd en hebben we jaarlijks minimaal 1 fietsonveilige (weg)situatie verbeterd. 4. Is het aanbod van het openbaar vervoer in en naar ons dorp minimaal behouden. 5. Is er een goede balans tussen bezoekersdruk en ervaren leefbaarheid van Alblasserdammers en onze (directe) omgeving. 6. Handhaven we de buitenruimte op kwaliteitsniveau B. 7. Controleren en bewaken we bij alle (ruimtelijke) plannen de fysieke veiligheid van ons dorp en zorgen voor behoud van het bestaande fysieke veiligheidsniveau.
Wat doen we er voor? Aandeel in energietransitie In 2025 blijven de effecten van inflatie en de stijgende energieprijzen een belangrijke drijfveer in de energietransitie. Het reduceren van het gebruik van (dure) fossiele brandstoffen, het bevorderen van circulair bouwen en hergebruik van materialen, en het anders inrichten van transport en mobiliteit, blijven onze speerpunten. We bouwen voort op de stappen die in 2024 zijn gezet en werken samen met onze inwoners en ondernemers om verdere duiding en betekenis te geven aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Een belangrijk thema blijft de betaalbaarheid van de transitie, waarbij we via samenwerkingen met onder andere Woonkracht10 ondersteuning bieden aan inwoners. Daarnaast blijven wij als gemeente het goede voorbeeld geven door ons eigen gedrag en onze eigen maatregelen, zoals vastgelegd in onze duurzaamheidsagenda (Opgave 1).
Klimaatadaptieve buitenruimte Het verbeteren van de weerbaarheid van onze fysieke omgeving tegen klimaatverandering is ook voor 2025 een belangrijk aandachtspunt. We zetten verdere stappen in de vergroening en verduurzaming van de buitenruimte, zoals verwoord in Opgave 1. Bij reconstructies en aanpassingen van de openbare ruimte voeren we klimaatadaptieve maatregelen door. Deze maatregelen worden niet alleen toegepast vanuit duurzaamheidsoptiek, maar ook vanuit het oogpunt van veiligheid Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
15
en comfort voor onze inwoners. Het belang en de voordelen van deze maatregelen zullen in 2025 verder worden gecommuniceerd, om zo de acceptatie te vergroten en inwoners te stimuleren om zelf hun eigen tuinen te vergroenen. Vanaf 2026 zijn hiervoor geen aanvullende of specifieke investeringskredieten in begroting opgenomen. Dat betekent dat maatregelen worden gecombineerd met reguliere geplande werkzaamheden.
Duurzame mobiliteit De bereikbaarheid van Alblasserdam blijft in 2025 een aandachtspunt, met name tijdens de spits. Binnen het kader van een fit en groen dorp stimuleren we het gebruik van de fiets, door de fietsvoorzieningen en -veiligheid verder te verbeteren. De aanleg van de fietslus bij de Grote Beer/Edisonweg is een mogelijke maatregel die momenteel in onderzoek is en waarvan de haalbaarheid in 2025 wordt onderzocht. Dit zou in de toekomst de veiligheid van fietsers richting Papendrecht kunnen verbeteren. Daarnaast blijft de ontsluiting van het dorp voor autoverkeer een aandachtspunt, vooral in combinatie met de leefbaarheid op de dijk en het Werelderfgoed Kinderdijk. In 2025 starten we met de uitvoering van het gebiedsperspectief Poort aan de Noord, waarin duurzame mobiliteit en bereikbaarheid centraal staan. Dit gebied zal onder andere ruimte bieden aan een transferium, een mobility hub, een busstation en een truckparking. Het project zal in fasen worden uitgevoerd, met oplevering van het transferium in Q4 2025.
Wat mag het kosten? Lasten 2.459 8.842
2025 Baten 120 6.780
Saldo -2.339 -2.062
Lasten 2.634 8.936
2026 Baten 120 6.885
Saldo -2.514 -2.050
Lasten 2.929 9.044
2027 Baten 280 6.960
Saldo -2.648 -2.084
Lasten 3.134 9.063
2028 Baten 279 6.844
Saldo -2.856 -2.218
11.301 108 11.409
6.900 10 6.910
-4.401 -98 -4.499
11.570 108 11.678
7.005 10 7.015
-4.565 -98 -4.663
11.973 108 12.081
7.240 10 7.250
-4.733 -98 -4.831
12.197 108 12.305
7.123 10 7.133
-5.074 -98 -5.172
(bedragen * € 1.000)
Mobiliteit Groen & milieu Totaal programma Mutatie reserves Totaal programma na bestemming
Uitvoeringsprogramma Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
Starten met de uitvoering van het transitieplan omgevingsplan, waarbij regels uit bestaande plannen en verordeningen stapsgewijs worden omgezet naar een definitief omgevingsplan.
Meerjarig (t/m 2031)
Wie zijn daarbij betrokken?
Opgave 1: Een duurzaam en bereikbaar dorp 1.1 Werkt de gemeente Alblasserdam met de nieuwe Omgevingsvisie Fit & Groen, die interactief tot stand is
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
16
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
Wie zijn daarbij betrokken?
Energiebesparing: verdere uitvoering Lokale isolatie aanpak. In 2024 is de aanbesteding afgerond. In 2025 gaan we met de uitvoering van start samen met Winst Uit Je Woning. In januari ligt de eerste brief op de mat en daarna start de uitvoering. Inwoners worden van A tot Z ontzorgd met als resultaat een goed geïsoleerde woning.
Q4 2027
Smart Delta Drechtsteden, Winst uit je Woning, Sociale Dienst Drechtsteden
Energiesystemen: Verkennen warmtenet, samenwerking energiecoöperatie, trafohuisjes aanpak
Meerjarig
Smart Delta Drechtsteden, Stedin, ondernemers
Uitvoeren actieplan circulariteit
2025
HVC, smart Delta Drechtsteden, Cirkellab, OZHZ
Implementeren beleidsnota klimaatadaptatie
Q2
Opstellen Soorten Management Plan (SMP)
Q1 2026
OZHZ, Ecoresult, afdeling buru
Onderzoek naar subsidiemogelijkheden haalbaarheid Fietslus
Q2
Rijkswaterstaat, Regio Drechtsteden, buurgemeenten, ondernemers, provincie
Aanpassen fietsaansluiting bocht Oost-Kinderdijk
Q2
Bewoners, Waterschap
Parkeervisie is vertaald naar een concreet uitvoeringsprogramma en vastgesteld in college.
n.t.b. na vaststelling visies (schatting Q2)
Het GVVP is gewijzigd naar aanleiding van de uitgangspunten in de Parkeervisie.
Q2
Bereikbaarheidsvisie is vertaald naar een concreet uitvoeringsprogramma en vastgesteld in college.
Q2
Transferium Poort aan de Noord: Start realisatie: april 2025 (i.v.m. werkzaamheden in waterkering) Uitvoering circa 6 maanden --> oplevering Q4 2025.
Q1 2026
Waterschap, SWEK, Regio (fin)
Grote Beer/De Helling; bij het zuidelijk kruispunt wordt een extra voorsorteerstrook aangelegd en worden verkeerslichten geplaatst. Extra
Q2
Rijkswaterstaat, ondernemers,
gekomen. Deze visie nodigt uit tot goed rentmeesterschap en duurzaam ondernemen. 1.2 Is er in de gemeente Alblasserdam een (met partners vormgegeven) duurzaamheidsagenda waarmee gewerkt wordt (energietransitie/klimaatadaptatie/circulariteit/vergroening). Hierin hebben wij aandacht voor ons eigen voorbeeldgedrag en het ondersteunen van inwoners en ondernemers in de betaalbaarheid van de transitie.
1.3 Is de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van Alblasserdam verbeterd en hebben we jaarlijks minimaal 1 fietsonveilige (weg)situatie verbeterd.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
17
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
rijstrook is in 2024 gerealiseerd. Verkeerslichten volgen planning Rijkswaterstaat.
Wie zijn daarbij betrokken? Waterschap
1.4 Is het aanbod van het openbaar vervoer in en naar ons dorp minimaal behouden.
Poort aan de Noord: uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma (o.a. truckparking, Ruigenhil, Transferium, OV, Mobility hub)
Meerjarig
Provincie, RWS, Waterschap
Onderzoek extra halte Waterbus ter hoogte van de brug over de Noord.
Q4
RWS provincie
Provinciale ontwikkelingen volgen in regionale overleggen.
Doorlopend
Provincie
Regionaal plan van aanpak rondom publieke mobiliteit (Stroomlijn) volgen. Doel: verbeteren samenwerking doelgroepenvervoer en openbaar vervoer.
Doorlopend
Smart Delta Drechtsteden, sociale dienst Drechtsteden, gecontracteerde (taxi)bedrijven, Concessiehouder Qbuzz, ROC Da Vinci College, HBO Drechtsteden, De duurzaamheidsfabriek, TU Delft
1.5 Is er een goede balans tussen bezoekersdruk en ervaren leefbaarheid van Alblasserdammers en onze (directe) omgeving.
Realiseren van Transferium Poort aan de Noord t.b.v. bezoekers Kinderdijk incl. maatregelen om voertuigen naar de goede parkeerplaats te leiden én innovatieve vorming van handhaving op rond Kinderdijk.
Is er een goede balans tussen bezoekersdruk en ervaren leefbaarheid van Alblasserdammers en onze (directe) omgeving.
1.6 Handhaven we de buitenruimte op kwaliteitsniveau B.
Beheren buitenruimte om op kwaliteitsniveau B te blijven conform IMBK (integraal maatschappelijk beheer kader '23)
Doorlopend
Antea Group
Twee keer per jaar schouw door onafhankelijk bureau.
Doorlopend
Antea Group
Controleren en bewaken, going concern.
Doorlopend
Omgevingsdienst, Veiligheidsregio
1.7 Controleren en bewaken we bij alle (ruimtelijke) plannen de fysieke veiligheid van ons dorp en zorgen voor behoud van het bestaande fysieke veiligheidsniveau.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
18
Programma 2: Met oog voor elkaar Wat willen wij bereiken? Met oog voor elkaar: Iedereen kan via werken of leren meedoen aan onze samenleving en moet in eerste instantie in staat zijn de eigen problemen op te lossen. De overheid biedt ondersteuning aan diegenen die daar niet zelf toe in staat zijn. We bieden goede zorg, liefst lokaal, aan hen die zorg nodig hebben. Aan het einde van deze collegeperiode: 1. Is het welbevinden en welzijn van onze inwoners verbeterd, waarbij zoveel mogelijk inwoners in beeld zijn. Hiervoor: - Is het Brughuis als centrale toegang tot lokale zorg en ondersteuning bekend en werkt effectief vanuit een integrale benadering met 1 (fysiek en digitaal) loket; - Sluiten we aan op vindplaatsen inwoners, zowel fysiek als digitaal; - Ziet de gemeente met haar partners toe op een passend niveau van maatschappelijke voorzieningen; - Biedt de gemeente jeugdhulp waar mogelijk lokaal aan; - Is er gestuurd op kostenbeheersing. 2. Kunnen meer mensen meedoen op de arbeidsmarkt, in ieder geval langs de lijn van leerwerkplekken en voldoende, kwalitatieve participatieplekken. 3. Voelen mantelzorgers zich gewaardeerd en ondersteund. 4. Versterken we het (kennis) netwerk in Alblasserdam en voelen onze partners zich niet geremd in het bedenken van logische en/of creatieve oplossingen (omzeil het systeem).
Wat doen we er voor? Armoede De inflatie, veroorzaakt door onder andere de hoge energieprijzen en schaarste van goederen en menskracht, blijft ook in 2025 een belangrijk thema voor veel inwoners en bedrijven. Financiële zorgen hebben een grote impact op de kwaliteit van leven van onze inwoners. Als gemeente staan we voor de uitdaging om samen met de landelijke overheid ondersteuning te bieden aan onze inwoners, vooral aan diegenen die net boven de minimum inkomensgrens leven. Naast het ondersteunen van de bestaansminima, richten we ons ook op het voorkomen van schulden, snel handelen bij betalingsachterstanden, en het bieden van een robuust financieel vangnet.
Hulp en ondersteuning We blijven zorg bieden aan iedereen die dit nodig heeft, maar gaan in 2025 kritischer kijken naar het proces van normalisering en demedicalisering binnen de zorg. Het Brughuis, onze centrale plek voor laagdrempelige zorg en ondersteuning, blijft een sleutelrol spelen in opgave 2. We zetten in op meer lokale zorg, omdat dit niet alleen beter is voor de zorgvrager, maar ook kostenefficiënter dan regionale zorgtrajecten. Samen met onze partners in het Brughuis, evenals met de tweede
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
19
en derde schil van partners zoals scholen en verenigingen, versterken we de integrale aanpak en werken we aan het functioneren van het Brughuis als centraal toegangsloket, zowel fysiek als digitaal.
Preventie en participatie Ook in 2025 blijft het Brughuis actief in de preventie van sociale en maatschappelijke problemen. Iedereen moet kunnen meedoen in onze samenleving, en onderwijs en werk blijven daarin de twee belangrijkste pijlers. Via het leerlint Kansrijk verbinden we onderwijsinstellingen, bedrijven en werknemers. Dit helpt ons hoogwaardige participatieplekken te creëren bij leerwerkbedrijven, wat een stevige basis vormt voor het bereiken van de doelstellingen van opgave 2.
Wat mag het kosten? (bedragen * € 1.000)
Dienstverlening Economie Onderwijs Zorg en jeugd Totaal programma Mutatie reserves Totaal programma na bestemming
Lasten 1.270 531 2.111 31.003 34.915 0 34.915
2025 Baten 492 69 5 7.745 8.311 0 8.311
Saldo -778 -462 -2.106 -23.258 -26.604 0 -26.604
Lasten 1.301 551 2.203 29.780 33.835 0 33.835
2026 Baten 563 78 5 7.547 8.191 0 8.191
Saldo -739 -473 -2.199 -22.233 -25.643 0 -25.643
Lasten 1.324 550 2.422 29.698 33.994 0 33.994
2027 Baten 571 86 5 7.137 7.798 0 7.798
Saldo -753 -464 -2.417 -22.561 -26.196 0 -26.196
Lasten 1.268 550 2.410 29.697 33.925 0 33.925
2028 Baten 489 86 5 7.137 7.716 0 7.716
Saldo -779 -464 -2.406 -22.560 -26.209 0 -26.209
Uitvoeringsprogramma Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
Wie zijn daarbij betrokken?
Het ontwikkelen van een visie sociaal domein, waarin alle onderdelen die betrekking hebben op het programma met oog voor elkaar nader worden uitgewerkt en waarin keuzes ten aanzien van samenhang worden gepresenteerd en verantwoord. De visie gaat uit van de financiële kaders waar we in 2026 en daarna mee te maken hebben. Waar nodig en mogelijk versterken en verbreden van de integrale (fysiek en digitaal) toegang. Nieuw evenwicht zoeken tussen lokale en regionale uitvoering van taken.
Q2
Maatschappelijke partners en samenleving
Doorlopend
Brughuispartners
Opgave 2: Met oog voor elkaar 2.1 Is het welbevinden en welzijn van zoveel mogelijk van onze inwoners verbeterd.
Hiervoor: 2.1.1 Is het Brughuis als centrale toegang tot lokale zorg en ondersteuning bekend en werkt effectief vanuit een integrale benadering met 1 (fysiek en digitaal) loket. Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
20
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
2.1.2 Sluiten we aan op vindplaatsen inwoners, zowel fysiek als digitaal
2.1.3 Ziet de gemeente met haar partners toe op een passend niveau van maatschappelijke voorzieningen.
2.1.4 Biedt de gemeente jeugdhulp waar mogelijk lokaal aan.
2.1.5 Is er gestuurd op kostenbeheersing.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Daar waar er sprake is van soortgelijke inzet op lokaal en regionaal niveau, onderzoek hoe expliciet beleggen op één niveau inhoudelijke en financiële winst op kan leveren. Dit wordt onderzocht op de thema's jeugdzorg, WMO en toeleiden naar werk. Optimaliseren van het totale aanbod van en de samenwerking tussen het Brughuis en het bredere lokale voorveld (de 2e en 3e schil). Nieuw evenwicht zoeken tussen lokale voorzieningen en activiteiten in het Brughuis en daarbuiten. Het nog meer afstemmen van deze diensten is belangrijk om een effectieve en efficiënte dienstverlening te garanderen. We geven onze Brughuispartners de opdracht mee, in samenwerking met de gemeente, de bekendheid van het Brughuis te vergroten. Wat betreft de manieren waarop denken we tenminste aan toename van gebruik van de nieuwe website en aan netwerkbijeenkomsten met zorgpartijen die lokaal actief zijn. We hebben veel voorzieningen in het dorp die vindplaatsgericht werken stimuleren. Denk hierbij aan de inzet van het jongerenwerk, vluchtelingenwerk, schoolmaatschappelijk werk, de inloopvoorzieningen, de wijk GGD'er en projecten als BuurtKracht en Kansrijk. In 2025 is het zaak om deze voorzieningen te evalueren. Op basis van deze evaluatie beoordelen of we deze activiteiten moeten optimaliseren. Het kan haast niet anders dan dat de bezuinigingen vanaf 2026 e.v.
invloed gaan hebben op ons niveau van maatschappelijke voorzieningen. We gaan in 2025 voorbereidingen treffen om ondanks de financiële vooruitzichten het huidige niveau in 2026 e.v. zoveel mogelijk te handhaven. Hiervoor (zie ook hierboven) maken we zo nodig nieuwe keuzes ten aanzien van taken die we lokaal uitvoeren en taken die regionaal worden belegd. Hierbij is ons uitgangspunt is dat we taken waarbij we lokaal aantoonbaar het verschil kunnen maken (niet alleen financieel, maar ook qua kwaliteit) lokaal uitvoeren. We maken ook eventueel nieuwe keuzes ten aanzien van de rolverdeling tussen lokale partijen en de wijze waarop lokale dienstverlening wordt aangeboden. Opnieuw in kaart brengen wat het (financiële) effect is van de inzet van lokale jeugdhulp op het beroep op de regionale zorgmarkt. Hierbij een goed evenwicht zoeken in wat er lokaal georganiseerd is t.o.v. de inzet regionaal. We zijn hierboven al ingegaan op lokale kostenbeheersing. Regionaal zetten we ons ambtelijk en bestuurlijk in voor het realiseren van bezuinigingen via de bestuursopdrachten van de GR'en binnen het sociaal domein.
In welke Q afgerond
Wie zijn daarbij betrokken?
Doorlopend
Brughuispartners en maatschappelijke partners
Doorlopend, Q4 bezoekersaantallen website meten Doorlopend
Brughuispartners
Doorlopend
Maatschappelijke partners
Doorlopend
Brughuis (stichting Jeugdteams)
Doorlopend
GR DG&J en GR Sociaal, Maatschappelijke partners
Maatschappelijke partners
21
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026: 2.2
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
Wie zijn daarbij betrokken?
Kunnen meer mensen meedoen op de arbeidsmarkt, in ieder geval langs de lijn van leerwerkplekken en voldoende, kwalitatieve participatieplekken.
Kansrijk In samenwerking met andere partijen lokale initiatieven opzetten onder de vlag van Kansrijk. Het aanbod in het lokaal bij Peute uitbreiden (niet alleen MBOonderwijs, maar ook taallessen die gericht zijn op het wegwerken van taalachterstand). Nog meer aanbod ontwikkelen: denk aan het ontwikkelen van een leerwerktraject voor statushouders met interesse in een baan in de zorg, wat in samenwerking met een lokale partner kan gebeuren. Daarnaast het lokale aanbod van participatieplekken verder verbreden. Ten slotte het integreren van de dienstverlening van Kansrijk aan individuen in bestaande structuren, zodat we er niet langer middelen voor hoeven vrij te maken en de resultaten behouden blijven. Werkcentrum Doorontwikkeling ondersteuning vanuit het Werkcentrum in het Brughuis. Waar passend verder verbinden van dienstverlening Kansrijk, verbetertraject met de Sociale Dienst en doorontwikkeling dienstverlening van het Werkcentrum. Dit traject sluit aan op het zoeken naar evenwicht in de lokale vs regionale dienstverlening zoals beschreven bij doelstelling 2.1.1. Traject met de Sociale Dienst Doorgaan met dit traject. Mede op basis van resultaten van het traject beoordelen of we (onderdelen van de dienstverlening) lokaal willen beleggen.
Hierbij beschouwen we de ervaring, expertise en feitelijke lokale dienstverlening in het kader van Kansrijk en het Werkcentrum als kans om lokale dienstverlening in te verankeren. Dit traject sluit aan op het zoeken naar evenwicht in de lokale vs regionale dienstverlening zoals beschreven bij doelstelling 2.1.1.
Doorlopend
Maatschappelijke partners
Doorlopend
Brughuis, GR Sociaal
Q4 eerste resultaten zichtbaar
GR Sociaal
Waar mogelijk verder professionaliseren van het aanbod.
Doorlopend
Brughuis (SWA)
Aan de hand van het rapport Berenschot en de doelen in het projectplan van de VNG-subsidie worden de volgende zaken tegen het licht gehouden: Trainingen omtrent accountmanagement voor interne organisatie. Organiseren van (financiële) risicosessie in de ambtelijke organisatie. Ontwikkelen vast format van accounthoudersoverleggen. Integraliteit tussen inhoudelijke toetsing van resultaten vs financiële toetsing.
Doorlopend
Maatschappelijke partners en samenleving
2.3 Voelen mantelzorgers zich gewaardeerd en ondersteund. 2.4 Versterken we het (kennis)netwerk in Alblasserdam en voelen onze partners zich niet geremd in het bedenken van logische en/of creatieve oplossingen (omzeil het systeem).
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Q1 training Q2 verdere implementatie
22
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Samenwerking met partners in het maatschappelijke veld faciliteren en verbeteren middels opdrachten uit de VNG-subsidie. Deze verbeterende samenwerking gaat opleveren dat de gemeente Alblasserdam beter weet wat er speelt, waar de behoefte ligt en waar beleidsmatig op moet worden ingezet. Deze kwaliteitsimpuls gaat helpen in het zoeken naar een optimale inzet van de lokale voorzieningen. Ook de ambtelijke organisatie krijgt een kwaliteitsimpuls.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
In welke Q afgerond Doorlopend
Wie zijn daarbij betrokken? Maatschappelijke partners en samenleving
23
Programma 3: Thuis in ons dorp Wat willen wij bereiken? Een dorp waarin iedereen zich veilig, geaccepteerd en thuis voelt met meer geschikte woningen voor iedereen. Met betrokken en actieve inwoners en voldoende voorzieningen op het gebied van onderwijs. Aan het einde van deze collegeperiode: 1. Hebben wij een goed beeld van de positieve en negatieve punten van iedere buurt (buurtprofiel) en voeren samen met onze partners een buurtaanpak uit in die buurten waar een aanpak het meest nodig is. 2. Is de veiligheidsbeleving in vergelijking met andere gemeenten bovengemiddeld. 3. Zien Alblasserdammers om naar elkaar en dragen actief bij aan het functioneren van de samenleving. 4. Zijn meer inwoners van Alblasserdam actief door beweging of sport. 5. Hebben we een actuele, lokale woonvisie waarin we stappen hebben gezet in passende huisvesting voor onze inwoners en leveren we een bijdrage aan de regionale afspraken binnen de Smart Delta Drechtsteden. Hierbij: - Staan we open voor nieuwe woonvormen; - Hanteren we een norm van 30% sociale huurwoningen in Alblasserdam; - Leveren we een bijdrage aan de regionale bouwopgave; - Maken we optimaal gebruik van alle regelingen die er zijn om voorrang te kunnen verlenen aan onze inwoners. 6.
Hebben we onze bestaande voorzieningen op het gebied van onderwijs, bewegen en cultuur behouden, met inbegrip van passend gebruik en acceptabele woonlasten. 7. Worden we gewaardeerd om onze duidelijke communicatie, het nakomen van onze afspraken en het verbeteren van de relatie met onze inwoners. 8. Alblasserdam staat open om naar redelijkheid een extra bijdrage te leveren aan de huisvestingsopgave van medelanders.
Wat doen we er voor? Huisvestingsopgave De druk op de woningmarkt in Alblasserdam blijft groot, en waar we invloed hebben op de realisatie en versnelling van de huisvestingsopgave, zullen we die conform opgave 3 zeker aanwenden. In 2025 werken we verder aan de uitwerking van de woonzorgvisie en zetten we onze analyses van potentiële woningbouwlocaties om in concrete plannen. Samen met onze partners blijven we oog houden voor de huisvesting van kwetsbare groepen. We blijven voldoen aan de wettelijke taakstellingen voor de opvang van deze groepen en streven naar uitbreiding van de sociale woningvoorraad.
Bewegen en sporten stimuleren Een actieve levensstijl, een groene omgeving en onze sociale en culturele voorzieningen dragen bij aan het welzijn en welbevinden van onze inwoners. Sport en beweging, evenals aandacht voor preventie, blijven belangrijke speerpunten in 2025. Onze buitenruimte speelt hierin een belangrijke rol, en we blijven investeren Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
24
in sportvoorzieningen, waaronder de vitaliteit van sportverenigingen. Daarnaast blijven we uitvoering geven aan het lokale sportakkoord en blijven we streven naar het stimuleren van beweging onder onze inwoners.
Leefbaar en veilig De veiligheid van onze inwoners, zowel fysiek als sociaal, blijft in 2025 een belangrijke prioriteit. Naast het verbeteren van de fietsveiligheid richten we ons op het vergroten van het veiligheidsbewustzijn bij diverse doelgroepen. Dit omvat onder andere alertheid op ondermijning en het bevorderen van zelfredzaamheid bij rampen en calamiteiten. We blijven samenwerken met handhavingspartners en voeren integrale gebiedscontroles uit zoals verwoord in het Integraal Veiligheidsbeleid. Via onze buurtaanpak blijven we samen met inwoners en maatschappelijke partners werken aan het verbeteren van de leefbaarheid in buurten zoals de Staatsliedenbuurt en de Schildersbuurt.
PFAS en gezondheid in Alblasserdam Ook in 2025 blijft de gezondheid van onze inwoners en de aanpak van PFAS-vervuiling een aandachtspunt. De gerechtelijke uitspraak van 27 september 2023, waarin Chemours aansprakelijk werd gesteld voor de vervuiling, heeft directe gevolgen voor onze gemeenschap. In samenwerking met betrokken partijen zetten we ons in voor de aanpak van deze vervuiling en het waarborgen van de gezondheid van onze inwoners. Onze visie om een fit en groen dorp in de polder te worden blijft daarbij leidend, waarbij we naast de energietransitie ook inzetten op vergroening en verduurzaming van onze leefomgeving voor de gezondheid van onze inwoners.
Wat mag het kosten? (bedragen * € 1.000) Bestuur Openbare orde en veiligheid Sport, volksgezondheid en cultuur Wonen en werken Totaal programma Mutatie reserves Totaal programma na bestemming
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Lasten 2.094 3.077 5.119 3.855 14.145 0 14.145
2025 Baten 0 13 1.100 1.504 2.617 0 2.617
Saldo -2.094 -3.064 -4.019 -2.351 -11.528 0 -11.528
Lasten 2.124 3.082 5.041 3.379 13.627 0 13.627
2026 Baten 0 13 1.069 729 1.810 0 1.810
Saldo -2.124 -3.069 -3.973 -2.650 -11.816 0 -11.816
Lasten 1.994 3.082 4.982 3.358 13.415 0 13.415
2027 Baten 0 13 942 714 1.669 0 1.669
Saldo -1.994 -3.069 -4.040 -2.644 -11.747 0 -11.747
Lasten 1.994 3.082 4.988 3.376 13.440 0 13.440
2028 Baten 0 13 942 731 1.685 0 1.685
Saldo -1.994 -3.069 -4.046 -2.645 -11.754 0 -11.754
25
Uitvoeringsprogramma Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
Wie zijn daarbij betrokken?
Hebben wij een goed beeld van de positieve en negatieve punten van iedere buurt (buurtprofiel) en voeren samen met onze partners een buurtaanpak uit in die buurten waar een aanpak het meest nodig is. 3.2
Gezamenlijke acties worden opgezet. Deze worden uitgevoerd als buurtkracht in de Staatsliedenbuurt en Schildersbuurt ter bevordering van de sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid van de buurten. De resultaten worden per actie geëvalueerd met de betrokken partijen.
Q2-Q4
Bewoners Alblasserdam, Koersbekenners, Woonkracht 10, SWA, Politie
Is de veiligheidsbeleving in vergelijking met andere gemeenten bovengemiddeld.
In 2024 is het Integraal veiligheidsbeleid Alblasserdam 2024-2027 vastgesteld. Met het vaststellen van dit beleid is prioriteit gegeven aan de thema's: Aanpak van georganiseerde criminaliteit, gedigitaliseerde criminaliteit en Zorg en Veiligheid. Tevens wordt uitvoering gegeven aan handhaving van wet en regelgeving en bijgedragen aan samenwerking met regionale partners op het gebied van fysieke veiligheid, zoals de veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid. We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan integrale veiligheid en handhaving. Onderdelen van dit uitvoeringsplan zien toe op positieve beïnvloeding van de veiligheidsbeleving van onze inwoners. Verdere uitvoering van het lokale LHBTIQ+ beleidsplan. Dit betekent in 2025 concreet in kwartaal 2 een tussentijdse evaluatie en eventuele bijsturing van het beleidsplan, aandacht voor 'coming out day' en 'zero discrimination day' en het aanbieden van voorlichtingen/trainingen aan de maatschappelijke partners.
Opleveren uitvoeringsplan Q1
Politie, Openbaar Ministerie, Veiligheidsregio en andere veiligheidspartners.
Doorlopend, evaluatie Q2
Omzien naar elkaar is belangrijk voor een veerkrachtige en zorgzame leefomgeving. Vanuit Buurtkracht worden terugkerende activiteiten georganiseerd in de Staatsliedenbuurt en Schildersbuurt om de sociale samenhang te versterken. De lokale crisisfunctionarissen krijgen een verdiepende training gericht op hun rol binnen de crisisorganisatie Het bestaande calamiteitenplan gaan we actualiseren en omvormen naar een businesscontinuïteitsplan.
Q2-Q4
Raadswerkgroep LHBTI, Maatschappelijk middenveld, verenigingen. Geloofsgemeenschappen, belangenorganisaties. Bewoners Alblasserdam, SWA, bibliotheek, scholen, Landvast,
Opgave 3: Thuis in ons dorp 3.1
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Q4
SGD
Q2
SGD
26
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026: 3.3
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond
Wie zijn daarbij betrokken?
Zien Alblasserdammers om naar elkaar en dragen actief bij aan het functioneren van de samenleving.
De gemeente Alblasserdam blijft zich inzetten voor verenigingen. Daarnaast is er aandacht voor de jaarlijkse dag van de vrijwilliger.
Doorlopend
Team Sportservices ZuidHolland Zuid, Sportverenigingen, NOC*NSF
Uitvoeren programma 'de Rederij'
Q1
Bibliotheek, ASVZ
Verdere uitvoering van het lokale sportakkoord, waarbij ingezet wordt op het samenbrengen van betrokken partijen en het stimuleren van nieuwe beweeginitiatieven.
doorlopend
Sportverenigingen, kinderopvang, onderwijs, ABCteam, welzijn, VSG, NOC*NSF, Rijksoverheid,
Inzet ABC-team op specifieke doelgroepen waar de vraag het grootst is, met als doel deze doelgroepen te stimuleren en te ondersteunen in het meer bewegen. Dit doen ze in samenwerking met andere maatschappelijke partners.
Doorlopend
ABC-team, Stichting Welzijn Alblasserdam
Hebben we een actuele, lokale woonvisie waarin we stappen hebben gezet in passende huisvesting voor onze inwoners en leveren we een bijdrage aan de regionale afspraken binnen de Smart Delta Drechtsteden. Hierbij: - Staan we open voor nieuwe woonvormen; - Hanteren we een norm van 30% sociale huurwoningen in Alblasserdam; - Leveren we een bijdrage aan de regionale bouwopgave.
Naar verwachting wordt de Wet regie op de volkshuisvesting (Regiewet) van kracht. In het kader van deze wet worden lopende visies, zoals de woonzorgvisie, geactualiseerd (wordt onder de regiewet "Volkshuisvestingsplan" genoemd). Hierbij blijven wij de uitgangspunten uit het bestuursakkoord volgen. Daarnaast wordt in 2025 het uitvoeringsplan van de Woonzorgvisie opgesteld. We onderzoeken specifiek in hoeverre we een zogenaamde dementievriendelijke gemeente zijn en ontwikkelen ons in dementievriendelijkheid.
Doorlopend
Woningbouwcorporatie, zorginstellingen
3.5.1 Zijn er meer verhuisbewegingen binnen Alblasserdam door Alblasserdammers
Met de gebiedsontwikkelingsprojecten is de verwachting dat in 2025 woningen zullen worden gebouwd, waardoor de verhuisbewegingen in dat jaar van start zullen gaan. Het aantal op te leveren woningen in 2025 is nog niet concreet te bepalen. Het ligt in de lijn der verwachting dat een project als Flexwoningen locatie De Loopplank in 2025 de eerste woningen zal genereren (46 flexwoningen). In 2025 wordt een start gemaakt met het bouw- en woonrijpmaken van de Wipmolenlocatie. Oplevering staat gepland voor 2026. Met betrekking tot Project Zuidelijk Havengebied wordt in 2025 gewerkt aan de grondtransactie.
Doorlopend
Woningbouwcorporatie, ontwikkelaars
Doorlopend
Inwoners
Doorlopend
Woningbouwcorporatie, ontwikkelaar Ontwikkelaar
3.4 Zijn meer inwoners van Alblasserdam actief door beweging of sport.
3.5
3.5.2 Is het aantal woningen in Alblasserdam gestegen
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Q1
27
Wat willen we bereiken? Aan het eind van de collegeperiode in 2026:
3.5.3 Is 30% Sociale huur gehandhaafd
Wat gaan we daarvoor doen in 2025?
In welke Q afgerond doorlopend
Wie zijn daarbij betrokken?
Doorlopend
Woningcorporaties, ontwikkelaars
Uitvoering geven aan de beslissingen over gemeentelijke accommodaties en verhuur naar aanleiding van de beslissingen van de raad over het betreffende adviesrapport. We willen een betere oplossing voor de inrichting van de sport rondom sportpark Souburgh. Hierdoor kunnen verenigingen adequater, beter en sneller geholpen worden en weten ze op een correcte manier wanneer ze aan de beurt zijn voor vervanging of vernieuwing. De verenigingen moeten profiteren van de nieuwe inrichting. 2025 wordt gebruikt om te onderzoeken hoe we de GR gaan ontvlechten en tevens herstructurering voor een duurzame, toekomstige oplossing. De uitkomst van het beleid welke maatschappelijke organisaties de gemeente Alblasserdam in haar vastgoed wil hebben, is het startpunt van de ontwikkeling voor 2025. Januari 2025 start het ontwerpproces voor 't Nokkenwiel Boerenpad. Dit proces neemt heel 2025 in beslag. Tevens worden alle vooronderzoeken afgerond en de voorbereidingen getroffen om beschermde diersoorten uit te huizen uit de school. Herfst 2025 start het aanbestedingstraject. Doel is om in het voorjaar van 2026 te starten met de bouw. Uitvoering geven aan de beslissingen over gemeentelijke accommodaties en verhuur naar aanleiding van de beslissingen van de raad over het betreffende adviesrapport.