37e. Brochure Groene Hart Werkt.pdf

Waar komt jouw papier vandaan? Aan het woord: Herrejan Veenema (Drukkerij Holland) en Remko Roest (Decaprint), ontwikkelaars Veezel©

Veezel© is papier dat voornamelijk is gemaakt van gerecyclede materialen, samen met lokale natuurvezels, zoals bermgras. Het proces van reststroom tot eindproduct is een gesloten keten. Veezel© wordt volledig binnen Nederland verwerkt tot een duurzaam eindproduct en is na gebruik weer volledig te recyclen. Veezel© is als merk in de markt gezet en wordt in productie gebruikt door Drukkerij Holland en Decaprint uit Alphen a/d Rijn. 52

product vandaan komt; lokaal houden vooral. In contact Herrejan Veenema, foto: Veezel©

Veezel

©

Van reststroom tot grondstof. En zichtbaar maken waar ons met Rijkswaterstaat filosofeerden wij over het gebruik van bermgras als grondstof voor papier. We hadden een jaar

“Het team bij PGHW! stimuleerde ons in gesprek te gaan en te blijven toen in 2018 na het kenniscafé van PGHW! over natuur­ vezels ons idee ontstond.”

nodig voor onderzoek en ontwikkeling, maar in september 2019 konden wij Veezel© introduceren. En trots dat wij zijn joh.” Wat kon of kan PGHW! voor jullie betekenen? Verbinder, brugfunctie, katalysator, stimulator, inspirator ...

“Maar met het leggen van deze verbindingen hield het niet

Herrejan strooit heel wat veren in het rond als hem wordt

op. Het PGHW! vormde de brug naar CIRCO Track***. En vanuit

gevraagd naar de toegevoegde waarde van PGHW! “Het team

de deelname aan twee CIRCO Tracks is een samenwerking

bij PGHW! stimuleerde ons in gesprek te gaan en te blijven

met Bijenlandschap ontstaan. Samen met deze organisatie

toen in 2018 na het kenniscafé van PGHW! over natuurvezels

onderzoeken wij nu hoe participanten gebruik kunnen

ons idee ontstond. Allereerst met Rijkswaterstaat die ver­-

maken van producten uit het betreffende gebied. Lokaal

antwoordelijk is voor het maaien van het bermgras langs

maken, zichtbaar zijn en circulariteit omarmen. Daar gaat

de provinciale wegen. Maar ook met partijen in de keten als

het om.”

het over afname gaat. Het verwerven van de LEF-subsidie hebben wij mede aan het platform te danken. Daardoor werd ons idee ook concreet uitvoerbaar. Ook voor de aanvraag van toekomstige subsidies vragen wij PGHW! als sparringpartner te fungeren.”

*** CIRCO Track, zie pagina 50.

53

inter v iew

“De footprint van Veezel© is duidelijk, wij weten waar het product vandaan komt. Het papier is ongebleekt en de bermgrasvezel is zichtbaar. Hoe duurzaam wil je het hebben?”

een product waarvan de fabricage in Nederland plaatsvindt

is het mooi om te zien dat wij nog veel meer naar ons

uit lokaal bermgras. De druk- en printproductie gebeurt in

ideaal zijn toegegroeid door lokale reststromen concreet te

Alphen a/d Rijn bij beide bedrijven. Kortom, een beperking

ver­werken tot grondstof voor betrokken partijen. We hadden

van de CO₂-reductie onder andere doordat vervoersstromen

niet kunnen dromen dit al zo snel voor elkaar te hebben.

korter zijn.”

En we kijken alweer vooruit. We onderzoeken op welke manier wij het volgen van de grondstoffen van een product

“De footprint van Veezel© is duidelijk, wij weten waar

door de hele keten heen mogelijk kunnen maken. Een chip

het product vandaan komt. Het papier is ongebleekt en

is de oplossing. De herkomst van het product willen we zo

de bermgrasvezel is zichtbaar. Hoe duurzaam wil je het

transparant mogelijk verantwoorden naar de afnemers. Je

hebben?”

ziet het: ons product is op de markt, maar stilzitten ho maar.

“De verbinder die het platform is, is haar grootste goed.

Dat zit niet in onze aard.”

Opgericht vanuit een aantal gemeenten in het Groene Hart

Wat heeft deze innovatie jullie gebracht/opgeleverd

vormen zij de schakel tussen overheid en bedrijfsleven.

als ondernemers?

Wat zijn de volgende stappen in jullie samenwerking

Er zijn om ondernemers te steunen en te stimuleren in hun

“De belangrijkste opbrengst van onze innovatie zijn de

of de samenwerking met andere partijen?

ontwikkeling en hand in hand elkaar versterken, is de kracht

verbindingen. Wij hebben niet alleen een connectie kunnen

“Wij zijn inmiddels al verschillende samenwerkingen

van PGHW!”, spreekt Herrejan uit ervaring. “De chemie

maken met een voor ons nieuwe groep ondernemers.

aangegaan zoals met de gemeenten Alphen aan den Rijn

bewerken tussen ambtelijk apparaat en participanten van

Mensen die net zo enthousiast zijn als wij als het gaat over

en Nieuwkoop (Nieuwkoop Nieuws). Wij hopen dat nog veel

het platform is goud waard. Dat MOET behouden blijven.”

duurzame producten en bewust kiezen voor verantwoord

verder uit te breiden.”

Wat is de belangrijkste succesfactor van Veezel©?

is tussen de grafische en de agrarische sector. Ineens zijn

“De toekomst is natuurlijk niet in steen gehouwen”, zo vertelt

Oftewel waarom is Veezel uniek?

wij sparringpartner bij allerlei ‘groene’ initiatieven. Hoe mooi

Herrejan tot slot. “Maar we hebben veel plannen die sowieso

Over deze vraag hoeven de heren natuurlijk niet lang na te

is dat?!”

verband houden met het ondersteunen van offlinecommuni-

©

denken. “De samenwerking tussen twee lokale bedrijven in

catie in de brede zin van het woord. Het product op zichzelf

dezelfde branche is al uniek. De kracht van Veezel zit hem

Herrejan raakt niet uitgepraat als het gaat over de idealen

is al circulair. Wij gaan nu (verder) werken aan het concreet

in het feit dat lokaal bermgras of andere natuurlijke rest­

die Remko en hij voor ogen hebben. “Wij zijn in 2019 gestart

zichtbaar maken van het circulaire model. Dat wij daarbij een

stromen weer als grondstof worden gebruikt. Veezel is

met Veezel als duurzaam papierproduct. Nu, een jaar later,

schakel in het netwerk zijn, staat als een paal boven water.”

©

©

54

Remko Roest, foto: Veezel©

ondernemen. Maar ook de verbinding die tot stand gekomen

©

55

Foto: iStock

v er bind en

Project: Groene Hart Circulair

Deze partijen onderzoeken hoe zij in de praktijk meer gebruik kunnen maken van wat de omgeving aan organische en technische (rest)stromen biedt. Dit betekent nieuwe producten maken van biomassa en reststromen en deze in nieuwe ketens gebruiken. Circulaire economie is het resultaat.

Herrejan Veenema, Drukkerij Holland:

“Veezel is het resultaat van succesvol samenwerken.” ©

Onder de verzamelnaam ‘Groene Hart

Het Platform Groene Hart Werkt! heeft op verschillende manieren bijgedragen aan

Circulair’ zijn verschillende projecten

deze projecten. Soms faciliterend, vaak verbindend en altijd inspirerend van aard.

uitgewerkt, ondersteund, gestart en

De meest in het oog springende projecten zijn:

tot bloei gekomen. Het uitgangspunt

y ondertekening Convenant Netwerk Betonketen Groene Hart

is altijd het slimmer, lokaler en groener

(o.a. meer hergebruik van sloopbeton)

organiseren van ketens (van grondstof

y ondersteuning lisdodde telen als grondstof voor isolatiemateriaal

tot reststroom) op basis van de

y stimulering gebruik bermgras als grondstof (product Veezel©)

principes van biobased economy

y hergebruik van groene reststromen (Project Mycobase)

en circulaire economie. De focus ligt

y circulaire schoonwatervoorziening (Project Acacia Water)

op het koppelen van bedrijven en

y omzetting organisch restmateriaal naar waterstof

sectoren, groene innovatie en nieuwe

(Project Nettenergy en Vermeulen Groep)

economische kansen voor de regionale economie.

In de circulaire economie circuleren materialen in een kringloop waardoor veel minder nieuwe, schaarse grondstoffen nodig zijn. Binnen het platform richt ‘Groene Hart Circulair’ zich op het stimuleren van circulaire projecten in de regio. Hiervoor organiseert zij samenwerking tussen ondernemers, agrariërs, onderzoekers, onderwijs en overheden.

56

Eén van de projecten die volledig tot wasdom is gekomen en waarvan een product in de markt is gezet, is Veezel©. Een papier dat lokaal wordt geproduceerd. Het is voornamelijk gemaakt van gerecyclede materialen, de CO₂-uitstoot vermindert en na gebruik weer volledig te recyclen is. Lees het interview met Herrejan Veenema en Remko Roest op pagina 52.

57

Marieke Kok, projectcoördinator:

“Netwerken en verbinden doen we het liefst rondom concrete projecten, met een duidelijk doel en resultaat.”

Introductie mbo-studenten bij Vergeer Holland (geplaatst met toestemming) Foto: Kaasacademie

Project: Groene Hart Kaasacademie

v er bind en

Voor de ontwikkeling van het ‘ambachtelijk product kaas’ werken bedrijven, onderwijs en overheid samen. Dat is de Kaasacademie. Het is het middel en het gedachtegoed dat deze partijen met elkaar verbindt om dit in het Groene Hart voor elkaar te krijgen.

Op fysieke leerlocaties in het Groene Hart werken partijen samen. Een plek

begrip in het Groene Hart en bewijst

waar dingen samenkomen in de praktijk, fieldlabs genaamd. Het gaat hier om

een verbindende schakel te zijn. In

samenwerking op inhoud van specifieke thema’s voor de ontwikkeling van mensen

2018 is zelfs uitgebreid onderzoek

in het Groene Hart. Het Kaaspakhuis in Woerden is het eerste fieldlab van de

gedaan naar de arbeidsbehoefte bij

Kaasacademie . Hier leren leerlingen hoe ze kaas maken op een moderne manier.

de kaasbedrijven in de regio. Voor de

Ze leren ook hoe je kaas opslaat, keert en verhandelt. Woerdens Techniek Talenten

toekomst staat nog op de planning

ontwikkelen een kaaskeerlijn voor het Kaaspakhuis. Kaas heeft dus ook met

om met de boerderijzuivelbereiders

techniek te maken.

te onderzoeken of er circulaire toe­passingen voor kaaswei ontwikkeld

Op de arbeidsmarkt is een grote behoefte aan mensen die goed zijn opgeleid

kunnen worden. Verder is het de

voor banen bij bedrijven die met kaas werken, in de breedste zin van het woord.

bedoeling meer mbo-studenten

Van grond tot mond. De Kaasacademie slaat een brug naar die banen. Niet allen

aan kaasbedrijven te koppelen.

techniek is een onderwijsrichting. Ook chemie, maakproces food, recreatie/ toerisme en circulaire economie zijn onderwijsvelden waar de Kaasacademie bij aansluit. Samenwerken op inhoud verbindt. Samen realiseren betrokken organisaties (waaronder de provincies Zuid-Holland en Utrecht en RVO) dat leerlingen en

Meer informatie: Kaasacademie Over het Kaaspakhuis

medewerkers zich blijven ontwikkelen. Hierdoor ontstaat innovatiekracht en krijgt economische ontwikkeling een boost. Dit waren de drijfveren voor Platform Groene Hart Werkt! om in één van haar eerste projecten aan de ontwikkeling van de Kaasacademie bij te dragen. En met succes. De Kaasacademie is inmiddels een

58

59

naw oor d

Het laatste woord “Jij moet ook altijd het laatste woord hebben!”, zei mijn oma

Niet alleen voor bedrijven maar ook voor overheden en

vaak. En ja, er zitten voordelen aan het laatste woord, je kunt er

onderwijsinstellingen is de zoektocht naar een nieuwe rol en

richting mee geven. De eerste en de laatste zin van een artikel

invulling in deze transitie een grote opgave. Gaten tussen visie,

worden het meest gelezen en beklijven dus beter. Maar dit

beleid en uitvoering zijn vaak nog (te) groot. We willen bedrijven

gezegd hebbende wil ik het vooral hebben over hoe het is om

in deze uitdaging faciliteren, maar wat betekent dat? Voor mij

met bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen samen te

betekent het luisteren en waar mogelijk met de energie en

werken aan de circulaire economie in het Groene Hart. Veel

drive van de ondernemer meegaan. Hem of haar helpen de

mensen zien het Groene Hart als een soort achtertuin van de

weg te vinden in het veelkoppig monster dat gemeente heet.

Randstad, maar dat beeld doet geen recht aan de economische

De economische drive van ondernemers is nodig om stappen

dynamiek die het gebied kenmerkt. Het zit vol met gedreven,

te kunnen maken in de circulaire economie. En uiteraard zijn

innovatieve (familie)bedrijven en ondernemers met letterlijk

er regels waar iedereen zich aan moet houden, maar er is een

een groen hart. Voor dit soort bedrijven is hetgeen je achterlaat

verschil tussen de letter en de bedoeling van een wet. Het in

voor de kinderen en kleinkinderen belangrijker dan het elk jaar

gesprek blijven en samen de bedoeling in het oog houden, is in

weer tevreden houden van aandeelhouders.

deze transitiefase belangrijk. En niet alleen belangrijk maar ook leuk en motiverend. Ons platform blijft daaraan graag haar

In dat groene hart is ook ruimte voor mensen die moeite

steentje bijdragen. Om met de woorden van George Becht te

hebben om mee te komen. Bijzonder om te zien is dat in deze

eindigen (en dus niet het laatste woord te hebben), samen

coronaperiode waarin veel bedrijven het heel zwaar hebben,

maken we het Groene Hart nog groener!

juist groene bedrijven het goed doen en blijven innoveren en investeren. Dit zijn de bedrijven die de transitie naar een duurzame en circulaire economie vorm en inhoud geven. Maar ze kunnen dat niet alleen. Regelgeving zit in de weg, bestemmingsplannen passen niet, investeerders en banken

Yolanda Ledoux Programmamanager Platform Groene Hart Werkt!

snappen de nieuwe verdienmodellen niet, er is onvoldoende goed geschoold personeel en ga zo maar door.

60

61

Het Platform Groene Hart Werkt! bedankt alle overheidsinstanties voor hun steun in welke vorm dan ook. Alle ondernemers, onderwijsinstellingen en andere organisaties of personen die bij ons platform zijn betrokken of erdoor geholpen zijn, zijn een waardevolle inspiratiebron voor anderen gebleken. Het platform had een verbindende rol en bedankt hen voor hun vertrouwen. Het gaat er vanuit dit in de toekomst te kunnen continueren. Speciale dank gaat uit naar Sietsema Productions en STRAAL! die ons platform op vaste basis ondersteunen ten behoeve van het maken van films en foto’s respectievelijk het hosten van onze platformbijeenkomsten.

©2020, Platform Groene Hart Werkt! Dit overzicht is een uitgave van Platform Groene Hart Werkt!. Niets uit deze uitgave mag worden

Missie: versterken van de economie in het Groene Hart op een groene, duurzame en

vermenigvuldigd zonder daarvoor eerst toestemming te krijgen van Platform Groene Hart Werkt!

innovatieve wijze. Tekst en redactie: programmacoördinatoren, Yolanda Ledoux, Johan van Veen en Ingrid de Galan Doel: een volledig economisch circulair Groene Hart in 2050.

Eindredactie: Ingrid de Galan | PINK Business Vormgeving: Hanneke de Wit | Tangram Studio

Platform Groene Hart Werkt! wordt mogelijk gemaakt door:

Foto’s/film: Peter Sietsema | Sietsema Productions (tenzij anders vermeld)

Provincie Zuid-Holland, ‘AGW’-samenwerking (Alphen, Gouda, Woerden-samenwerking)

Coverfoto: iStock

en de gemeenten Alphen aan den Rijn, Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Kaag en Braassem, Krimpenerwaard, Molenlanden, Nieuwkoop, Waddinxveen, Woerden, Zuidplas.

In de digitale versie van dit overzicht zijn de links naar de bedrijven en/of projecten aanklikbaar opgenomen.

Platform Groene Hart Werkt! werkt o.a. samen met: mboRijnland, EDBA, CIRCO, Floow2, Het Versnellingshuis Nederland Circulair!, Leader,

Team Platform Groene Hart Werkt!:

omgevingsdiensten Midden- en West-Holland, Rabobank, Innovation Quarter, Sietsema

Yolanda Ledoux, programmamanager

Productions, STRAAL! en mediapartner Gouds Dagblad.

Johan van Veen, projectleider Anne Margreet Hazekamp, office management Jessica van Putten, financiële administratie Ingrid de Galan, communicatie & organisatie

62

63

Contact: www.groenehartwerkt.nl groenehartwerkt@alphenaandenrijn.nl LinkedIn Twitter