2.10c Bijlage 2 Zienswijzen Begroting 2023 DGJ.pdf

Nota van reactie zienswijzen Begroting 2023 GR DGJ Gemeente Alblasserdam

Inbreng De gemeente geeft de volgende zienswijze:

Reactie

De financiële positie van de gemeente Alblasserdam, zoals in de vorige zienswijze gemeld, geeft bijna geen ruimte voor excessieve kostenstijgingen. De begroting van 2022 van de GR DG&J ZHZ is gewijzigd, omdat besloten is om realistisch te begroten. In de zienswijze die de gemeente Alblasserdam destijds heeft ingediend stelden we het volgende: "Ook meerjarig hebben we onvoldoende begrotingsruimte en daarom kunnen we niet op voorhand akkoord gaan met de meerjarenbegroting (2023-2025). We willen eerst beoordelen of de verdere gezamenlijke inspanningen in het jaar 2022 haar (financiële) effect gesorteerd hebben, en of preventiemaatregelen teruggedraaid kunnen worden en zo nodig bijsturing op andere wijzen mogelijk is."

De GR DGJ wil graag een zo realistisch mogelijke raming van de inkomsten en uitgaven in de begroting presenteren. Daartoe hebben wij bestaande inzichten, trends en ontwikkelingen meegenomen. We begrijpen dat dit een effect heeft op de gemeentelijke begrotingen en waarderen dan ook dat u uw standpunt om realistisch te begroting onderschrijft.

Het effect van realistisch begroten is nu meegenomen in deze conceptbegroting 2023 en in de meerjarenbegroting. Dit resulteert in een forse stijging ten opzichte van de gepresenteerde meerjarenbegroting van de GR DG&J ZHZ in 2022. Desondanks staan we nog steeds achter ons standpunt om realistisch te begroten. Voordat we een uitspraak doen over de voorgestelde conceptbegroting 2023, willen we nog wat dingen onder de aandacht brengen. Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) De programmabegroting is gebaseerd op de prognose van de kosten per gemeente voor het jaar 2022 van het bij de SOJ in gebruik zijnde forecast model vermeerderd met de apparaatskosten SOJ, subsidies/lumpsum bekostiging, effecten inkoop, intensiveringen en indexatie voor het jaar 2023. Deze basisraming van de kosten is verminderd met de besparingen zoals opgegeven door gemeenten en de impact van de nieuwe

1

Gemeente

Inbreng inkoop en overige mutaties zoals vastgelegd in de begrotingswijziging.

Reactie

In de vergadering van het Algemeen bestuur van 7 april 2022 is het scenario over de verwerking van de groei van de jeugdhulp uitgaven besproken in de regionale begroting. Er is gekozen om rekening te houden met een groei van 5% in 2022, 2,5% in 2023 en 0% in de jaren erna. Daarnaast is besloten om aan de raden te vragen welk bedrag zij als realistisch voor hun gemeente beschouwen om op te nemen voor 2023. Wat ons betreft is dit een goede ontwikkeling, omdat we als gemeente meer invloed en ruimte hebben om realistisch te begroten. In 2023 zijn de gemeente in de regio Zuid-Holland Zuid niet meer solidair met elkaar. Hierdoor zijn de lokale maatregelen om de bezuinigingsambities te behalen nog meer dan voorheen de verantwoordelijkheid van de individuele gemeente zelf. Desondanks werken we altijd intensief samen met de gemeenten uit de regio Zuid-Holland Zuid om grip op de kosten in de jeugdhulp te krijgen. Echter zien we een aantal landelijke trends die het bemoeilijken om deze bezuinigingsambities te realiseren.

Wij waarderen uw inspanningen voor lokale maatregelen om de bezuinigingsambities te behalen. Zoals u aangeeft is intensieve samenwerking met de gemeenten in de regio van belang om grip op de kosten van jeugdhulp te krijgen. In de afgelopen jaren hebben gemeenten, Stichting Jeugdteams en SOJ een proces doorlopen dat heeft geleid tot een duidelijkere verantwoordelijkheidsverdeling. Elk van deze genoemde partijen heeft een aandeel in het realiseren van de gewenste transformatie en kostenreductie van de jeugdhulp en is hiervoor trekker van specifieke maatregelen. Wij waarderen de samenwerking met alle trekkers van de ingezette maatregelen en zijn ons bewust van de wederzijdse afhankelijkheid en noodzaak om gezamenlijk stevig te sturen om de gewenste verandering en kostenreductie te realiseren.

We moeten rekening houden met een steeds groter beroep op het sociaal domein, dus niet alleen in de jeugdhulp. Door het herinrichten van ons lokale veld, de inzet op vroegsignalering en de ontwikkeling van het Brughuis, verwachten we meer grip te krijgen op de lokale kosten in het sociaal domein. Het Brughuis is een fysieke plek in Alblasserdam waar verschillende partners uit het sociaal domein samenwerken en domeinoverstijgend werken. Stichting Jeugdteams is onderdeel van het Brughuis. We zien inderdaad landelijk een trend van stijging van de kosten in jeugdhulp. Meer kinderen blijven langer in zorg waardoor trajecten duurder worden. Met onze investeringen in

2

Gemeente

Inbreng ons lokale veld, Jeugdhulp naar de Voorkant, zetten we in op het voorkomen dat nieuwe jeugdigen in de zorgmarkt terecht komen. Met de nieuwe verordening Jeugdhulp hebben we een strakkere definitie van jeugdhulp beschreven. Normaliseren en demedicaliseren zijn hierin belangrijke onderwerpen. Wel moeten we realiseren dat het in praktijk brengen van deze maatregelen en uiteindelijk financieel voordeel op de lange termijn pas zichtbaar worden.

Reactie

Daarnaast geeft u aan dat in deze conceptbegroting 2023 de actuele ontwikkelingen rond de oorlog in de Oekraïne niet zijn meegenomen in deze begroting. Steeds duidelijker tekent zich af dat dit ook een extra beroep op de jeugdhulp en DGJ zal betekenen. Ondanks dat we begrijpen dat de omvang nu nog niet de kwantificeren is, doen we een beroep op uw inzet om dit wel duidelijk kwantificeerbaar te maken en u dit overzichtelijk aan ons kan rapporteren wat de kosten zijn over het jaar 2023 tijdens uw eindverantwoording over het jaar 2023.

Of een jeugdige is gevlucht uit Oekraïne kan niet uit de data van de SOJ worden gehaald. Naar verwachting worden deze jeugdigen, indien zij jeugdhulp nodig hebben, daar naartoe geleid door lokale teams en huisartsen. Om zicht te krijgen op de omvang van de doelgroep, adviseren wij u hierover afspraken te maken met uw lokale verwijzers.

Uit de meerjarenbegroting die naar aanleiding van de begrotingswijziging 2022 van de GR DG&J in het kader van realistisch begroten, door de DG&J aan ons werd gestuurd op 16 november 2021, is voor het jaar 2023 een gemeentelijke bijdrage van €5.082.112 opgenomen voor jeugdhulp. In de huidige voorliggende begroting stelt u voor om €5.304.100 op te nemen. Concreet vraagt u aan de gemeente Alblasserdam om ongeveer €300.000 meer op te nemen voor de stijgende kosten in het jeugdhulpdomein, exclusief ontwikkelingen omtrent Oekraïne. Omdat deze landelijke trends moeilijk te beïnvloeden zijn, kunnen wij akkoord gaan met voorgestelde begrotingswijziging. De gemeente Alblasserdam is wel van mening dat de kosten die gemoeid zijn met de ontwikkelingen omtrent Oekraïne, ook in deze begrotingswijziging kunnen

Wij danken u voor uw instemming met de voorgestelde begroting voor 2023. Naast gemeenten die instemmen, zijn er ook gemeenten die hun aandeel in de begroting wensen te verlagen of verhogen. Dit verwerken wij in een begrotingswijziging. U verwacht dat de kosten van jeugdhulp voor Oekraïense vluchtelingen kunnen worden opgevangen binnen de voorgestelde begroting. Vanzelfsprekend spannen wij ons in om te doen wat binnen onze invloedsfeer ligt. Wij hebben echter geen invloed op de lokale verwijzingen. Wij adviseren u om hierover afspraken te maken met uw lokale verwijzers. Op 1 juni 2022 heeft de VNG in een ledenbrief aangegeven dat een klein maar substantieel deel van de Oekraïense vluchtelingen daadwerkelijk een beroep doet op gemeenten om sociale voorzieningen, onder andere in het kader van de Jeugdwet, te leveren. Het kabinet heeft besloten gemeenten hiervoor te

3

Gemeente

Inbreng vallen. Daarom roepen we nogmaals op om de kosten goed in kaart te brengen omtrent de situatie in Oekraïne. De verwachting vanuit de gemeente Alblasserdam is dat we deze kosten kunnen opvangen in de door u nu voorgestelde begroting.

Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Wij zien de noodzaak om bij het meldpunt Zorg & Overlast een kostenstijging te accepteren. Wat veilig thuis betreft vinden wij het jammer dat het niet functioneren van lokale teams wederom geweten wordt aan de Stichting Jeugdteams en de gemeente. Er wordt in alle gemeente hard gewerkt om deze teams optimaal te laten functioneren. Vanuit de DG&J wordt gesteld dat, om te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek, Veilig Thuis genoodzaakt is om voldoende formatie beschikbaar te houden. Juist daarom is het evident om in de samenwerking tussen Veilig Thuis ZHZ en de lokale teams te investeren, om daarin in gezamenlijkheid aan deze oplossing te werken. In uw reactie op onze zienswijze over de 1e begrotingswijziging GR DG&J 2022 stelt u het volgende:

"Veilig Thuis draagt intensief bij aan het programma Veilig Opgroeien is Teamwerk en zet de hier begrootte extra menskracht binnen dat programma in voor kennisoverdracht en

Reactie compenseren voor het jaar 2022. Het totale compensatiebedrag wordt gebaseerd op het totaal aantal Oekraïense vluchtelingen dat in Nederland geregistreerd staat. De wijze van verdeling van het geld wordt nog besproken door Rijk en gemeenten. Naar verwachting keert het Rijk nog dit jaar (uiterlijk decembercirculaire) een normbedrag uit aan gemeenten per minderjarige vluchteling. De VNG blijft in gesprek over vervolgstappen, mede om te bewaken dat het beschikbaar gestelde bedrag overeenkomt met de kosten en roept gemeenten op het te melden als zij tegen knelpunten aanlopen met de financiering van de zorg.

Dank voor deze ondersteuning, het meldpunt Zorg & Overlast heeft in de afgelopen jaren hard gewerkt om de kwaliteit van het screenen en triageren van de zorg- en overlast meldingen te versterken. Het meldpunt levert een essentiële bijdrage aan vroegsignalering rondom personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. Iedere melding wordt opgepakt en samen met de lokale en regionale ketenpartners wordt de zorg en/of ondersteuning georganiseerd die nodig is. Hiermee wordt ook de inzet op preventie verstevigd en ontstaat er inzicht op trends en ontwikkelingen. Door deze extra middelen is de continuïteit geborgd en is het meldpunt Zorg & Overlast toekomstbestendig. In het AB is besloten om de gevraagde extra middelen incidenteel voor een periode van 2 jaar beschikbaar te stellen voor het Meldpunt Zorg en Overlast, gekoppeld aan een plan van aanpak, dat gezamenlijk met gemeenten zal worden opgesteld. Het plan van aanpak richt zich op verbetering van de samenwerking, een adequate gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek en het terugdringen van de recidive meldingen. Wij danken u voor uw instemming. Veilig Thuis zal zich inzetten voor de samenwerking in Veilig Opgroeien is Teamwerk en blijven werken aan kennisoverdracht aan en

4

Gemeente

Inbreng begeleiding van de lokale teams. Hiermee voldoet Veilig Thuis meer dan volledig aan de wens om deze formatie minimaal één dagdeel lokaal in te zetten. Onze oproep is om dit te blijven doen en intensief te blijven samenwerken in Veilig Opgroeien is Teamwerk. Alleen gezamenlijk komen we tot de juiste lokale uitkomsten die veilig opgroeien is teamwerk beogen.

Reactie begeleiding van de lokale teams. Wij onderschrijven uw opmerking, dat we alleen gezamenlijk komen tot de juiste lokale uitkomsten. Veilig Thuis is momenteel bezig met maken van een inhoudelijke analyse van de overdrachten van dossiers per gemeente. Met de uitkomsten van deze analyse willen we gezamenlijk met gemeenten onderzoeken op welke wijze de samenwerking tussen de lokale teams en Veilig Thuis verder verstevigd kan worden en wat hiervoor nodig is. Tevens wordt, in samenspraak met gemeenten, een plan van aanpak opgesteld om te komen tot verbetering van de samenwerking en onderlinge overdracht van casuïstiek. Veilig Thuis maakt per gemeente een analyse van de huidige stand van zaken en de voortgang van de gezamenlijke verbeteracties wordt per gemeente gemonitord, zodat de resultaten per gemeente inzichtelijk zijn. De tijdelijk extra formatie bij Veilig Thuis zal worden afgebouwd, zodra de afgesproken resultaten uit het plan van aanpak zijn bereikt.

Conclusie Het is positief dat de mogelijkheid wordt geboden om lokaal, goed gemotiveerd, afwijkende bedragen op te nemen in de eigen begroting. Als we lokaal beter de effecten van onze bezuinigingsmaatregelen in beeld hebben, is de kans groot dat we in de toekomst gemotiveerd kunnen afwijken van de begroting zoals voorgesteld vanuit de DG&J. Daarom onderstrepen we ons standpunt in de vorige zienswijze nogmaals: "We willen eerst beoordelen of de verdere gezamenlijke inspanningen in het jaar 2023 haar (financiële) effect gesorteerd hebben, en of preventiemaatregelen teruggedraaid kunnen worden en zo nodig bijsturing op andere wijzen mogelijk is."

Het bieden van de mogelijkheid om gemotiveerd af te wijken van de in de concept-begroting opgenomen ramingen voor de Jeugdhulpuitgaven past ons inziens bij de verantwoordelijkheden en beïnvloedingsmogelijkheden die gemeenten op de omvang van deze uitgaven heeft. Wij waarderen uw akkoord op het voorgestelde bedrage in de begroting. Uw terughoudendheid ten aanzien van de meerjarenraming begrijpen wij. Het AB van de GR DGJ neemt dan ook in haar besluitvorming alleen een besluit over de begroting 2023 en neemt kennis van de meerjarenraming.

5

Gemeente

Inbreng Concluderend gaan we akkoord met het voorgestelde bedrag voor de begroting van de GR DG&J voor het jaar 2023. Met de ruimte om lokaal afwijkende bedragen op te nemen in de begroting, kunnen we op voorhand nog niet akkoord gaan met de meerjarenbegroting 2024-2026.

Dordrecht

De gemeente geeft de volgende zienswijze:

Reactie

U heeft op 14 april 2022 aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid gevraagd om uiterlijk 20 juni 2022 hun zienswijze op de concept begroting 2023 en de jaarstukken 2021 kenbaar te maken. In deze brief geven we u onze zienswijze. We maken tevens van deze gelegenheid gebruik om onze waardering uit te spreken voor de aanpak en inzet die u de afgelopen twee jaar heeft gepleegd in de strijd tegen het Coronavirus.

Bedankt hiervoor!

Begroting 2023 – onderdeel Dienst Gezondheid & Jeugd Algemeen Onze algemene indruk van uw begroting 2023 voor het onderdeel Dienst Gezondheid & Jeugd is positief. Meldpunt Zorg en Overlast In de begroting 2023 (en de meerjarenbegroting) vraagt u, na eerdere incidentele en structurele middelen gekregen te hebben, extra middelen voor het Meldpunt Zorg en Overlast à € 120.406,- (1 FTE) op regioniveau. We missen hierbij een degelijke onderbouwing voor deze extra FTE en vragen u dit alsnog toe te sturen. We gaan op dit moment niet akkoord met het voorstel, tenzij u een concreet plan van aanpak opstelt waarin u duidelijk maakt hoe u efficiënter om gaat met complexe casussen, zodat de formatie in de toekomst niet (nog) verder uitgebreid hoeft te worden.

Zoals u in onze jaarlijkse en halfjaarlijkse rapportages heeft kunnen lezen is er in de afgelopen jaren een forse toename van het aantal zorgsignalen die dagelijks binnen komen bij het meldpunt Zorg & Overlast. Specifiek voor de gemeente Dordrecht spreken we over een toename van 51% op het totaal aantal meldingen in 2021 ten opzichte van 2020. Het meldpunt levert een essentiële bijdrage aan vroegsignalering rondom personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. Iedere melding wordt met dezelfde kwaliteit gescreend en getriageerd zodat risico's en/of zorgelijke ontwikkelingen tijdig worden gesignaleerd en

6

Gemeente

Inbreng

Reactie doorgezet naar de regionale en lokale ketenpartners. Het meldpunt Zorg & Overlast is een sterke schakel binnen dit netwerk en heeft een essentiële bijdrage in het coördineren van een sluitende aanpak bij personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. Door een structurele versteviging van het meldpunt Zorg & Overlast is de continuïteit geborgd en is het meldpunt toekomstbestendig. In het AB is besloten om de gevraagde extra middelen incidenteel voor een periode van 2 jaar beschikbaar te stellen voor het Meldpunt Zorg en Overlast, gekoppeld aan een plan van aanpak, dat gezamenlijk met gemeenten zal worden opgesteld. Het plan van aanpak richt zich op verbetering van de samenwerking, een adequate gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek en het terugdringen van de recidive meldingen.

Veilig Thuis U geeft aan dat u, om te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek, genoodzaakt bent om de formatie van Veilig Thuis op peil te houden/uit te breiden (zie uw 1e begrotingswijziging 2022). Voor ons is niet duidelijk of het financieel meerjarig effect wel of niet verwerkt is in de voorliggende begroting 2023. We vragen u het meerjarig effect (alsnog) te verwerken in de begroting 2023 die ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur wordt aangeboden, mits het Algemeen Bestuur akkoord is gegaan met deze 1e begrotingswijziging 2022. Zoals u aangeeft, is het overnemen van taken door het lokale veld nog onvoldoende geëffectueerd. Dit verschilt echter per gemeente. Uw constatering dat "'Veilig Opgroeien is Teamwerk' nog steeds maar in één gemeente in de regio ZHZ operationeel is" is niet juist. Ook in Dordrecht zijn we al enige tijd hard aan de slag om 'Veilig Opgroeien is Teamwerk' uit te rollen. Per 1 mei 2022 is er bovendien een regionale projectleider gestart waarmee het programma in alle gemeenten operationeel is.

De uitbreiding van de formatie van Veilig Thuis is opgenomen in de begroting 2023. U merkt terecht op, dat Veilig Opgroeien is Teamwerk niet pas in 1 gemeente operationeel is. Inmiddels is Veilig Opgroeien is Teamwerk in de 10 gemeenten geïntroduceerd. De onjuiste tekstpassage is inmiddels vervangen door de correcte tekst. In de meerjarenplanning van Veilig Thuis was per 2022 een afbouw van een aantal formatieplaatsen voorzien op basis van de afspraak dat het lokale veld een aantal taken zou overnemen. We hebben voor 2022 vastgesteld dat deze overname nog onvoldoende tot stand is gekomen. Veilig Thuis heeft hiervoor een begrotingswijziging voor 2022 ingediend. We stellen vast dat deze overname ook in 2023 nog uitermate onzeker is. De aanpak 'Veilig Opgroeien is Teamwerk' is binnen de gehele regio uitgerold. Echter, de gemeenten verschillen onderling behoorlijk in tempo ontwikkeling als het gaat om de implementatie van VOiT. Doordat de regio in zijn geheel nog niet zover is dat VOiT optimaal functioneert, kunnen de meldingen vanuit Veilig Thuis nog onvoldoende snel en adequaat worden toegeleid naar

7

Gemeente

Inbreng Om de aanpak verder te verfijnen en goed te kunnen bepalen welke acties er lokaal nodig zijn, ontvangen wij graag een overzicht van u met de lokale knelpunten. Op dit moment gaan wij niet akkoord met het uitbreiden van de formatie van Veilig Thuis in 2023. Indien eind dit jaar (nog steeds) blijkt dat uitbreiding noodzakelijk is, ondanks de ingezette verbeteracties, nemen we dan een besluit.

Reactie de lokale teams. Tevens wordt het toeleiden beïnvloed door de wachtlijsten binnen het lokale veld en de mate van beschikbare deskundigheid om het werk over te kunnen nemen. Om te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek is Veilig Thuis genoodzaakt om ook in 2023 de extra formatie beschikbaar te houden. Uw standpunt om vooralsnog niet akkoord te gaan met de uitbreiding 2023 en hiertoe pas later in het jaar te besluiten, is ons inziens een risico voor de continuïteit van de benodigde extra werkzaamheden van Veilig Thuis in relatie tot de overdachten aan de lokale teams. Wij willen benadrukken, dat de inzet van de benodigde extra formatie een tijdelijk karakter heeft. Zodra de extra werkzaamheden door Veilig Thuis niet meer nodig zijn als gevolg van de ingezette, lokale verbeteracties zullen wij conform afspraak ook tot een afbouw van de extra formatie overgaan. Wij zijn positief over de extra impuls die gemeenten in gang hebben gezet om tot een versnelling in de ontwikkeling van Veilig Opgroeien is Teamwerk te komen. Hiertoe is er vanuit de centrumgemeente Dordrecht een regionaal programmanager aangesteld. Deze extra inzet is vanaf mei gestart. Er wordt een regionaal programma geschreven gericht op het versterken van de samenwerking in de keten en het bevorderen van de deskundigheid van de lokale teams.

Dit regionale programmaplan zal er op termijn aan bijdragen dat de gehele keten binnen Veilig Opgroeien is Teamwerk in staat is om te werken volgens de bedoeling van Veilig Opgroeien is Teamwerk. Het zal naar verwachting tijd kosten om gezamenlijk de vruchten te plukken van deze geïntensiveerde regionale aanpak. Naar verwachting zal ook in 2023 nog extra inzet van Veilig Thuis nodig zijn. Om te blijven voldoen aan de wettelijke termijnen waar Veilig Thuis aan gehouden is en om tevens de gezamenlijke ontwikkeling met de lokale teams voort te zetten, is de tijdelijke, extra capaciteit bij Veilig Thuis van groot belang. Veilig Thuis draagt intensief bij aan het programma Veilig Opgroeien is Teamwerk en zet de extra menskracht binnen dat programma in voor

8

Gemeente

Inbreng

Reactie kennisoverdracht en begeleiding van de lokale teams. Hiermee voldoet Veilig Thuis aan de wens om deze formatie lokaal in te zetten. Daarnaast is Veilig Thuis momenteel bezig met maken van een inhoudelijke analyse van de overdrachten van dossiers per gemeente. Met de uitkomsten van deze analyse zullen we met gemeenten in gesprek gaan om gezamenlijk te onderzoeken op welke wijze de samenwerking verder verstevigd kan worden en wat hiervoor nodig is. In samenspraak met gemeenten, wordt een plan van aanpak opgesteld om te komen tot verbetering van de samenwerking en onderlinge overdracht van casuïstiek. Veilig Thuis maakt per gemeente een analyse van de huidige stand van zaken en de voortgang van de gezamenlijke verbeteracties wordt per gemeente gemonitord, zodat de resultaten per gemeente inzichtelijk zijn. De tijdelijk extra formatie bij Veilig Thuis zal worden afgebouwd, zodra de afgesproken resultaten uit het plan van aanpak zijn bereikt.

Begroting 2023 – onderdeel Serviceorganisatie Jeugd ZHZ Omdat met ingang van 2023 de financiële solidariteit in de regio volledig is afgebouwd, zijn in de primaire begroting 2023 van het onderdeel SOJ de actuele inzichten van de zorgvraag per gemeente verwerkt. Het Algemeen Bestuur heeft ervoor gekozen om de volgende groeipercentages te hanteren: 5%, 2,5% en 0% groei in respectievelijk 2022, 2023 en 2024. We achten dit niet realistisch, gezien de ontwikkeling in de periode 2019-2021 en het feit dat veel ombuigmaatregelen later hun (financiële) vruchten lijken af te werpen. We houden daarom vast aan het ambtelijk voorbereide voorstel met groeipercentages van respectievelijk 6%, 4% en 2%. We zijn ons bewust dat we zelf als gemeente ook een belangrijke taak hebben om het jeugdhulplandschap nu en in de toekomst financieel houdbaar te houden, zoals het investeren in 'jeugdhulp naar voren', het toetsen van het normenkader en het afbakenen van jeugdhulp. Om overall goed

Met dank voor uw onderbouwing, verwerken wij de door u gewenste groeipercentages voor uw gemeente in een begrotingswijziging.

In de afgelopen jaren hebben gemeenten, Stichting Jeugdteams en SOJ een proces doorlopen dat heeft geleid tot een duidelijkere verantwoordelijkheidsverdeling. Elk van deze genoemde partijen heeft een aandeel in het realiseren van de gewenste transformatie en kostenreductie van de jeugdhulp en is hiervoor trekker van specifieke

9

Gemeente

Inbreng zicht te houden op alle, zowel lokale als regionale ombuigmaatregelen, vragen we u om met ons gezamenlijk op te trekken in het beter begroten en monitoren van de inhoudelijke en financiële effecten van de ombuigmaatregelen.

Gorinchem

De gemeente geeft de volgende zienswijze: Op 14 april 2022 hebben wij van u een brief ontvangen over het geven van een zienswijze door de raad op de jaarstukken 2021 en conceptbegroting 2023 van de Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland-Zuid. U stelt de raad in de gelegenheid om vóór 20 juni 2022 met een reactie te komen. Deze datum is niet haalbaar gebleken. Vanwege de wettelijke termijnen binnen de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen, heeft u 17 juni 2022 reeds de concept-zienswijze van de raad ontvangen onder voorbehoud van definitieve vaststelling van de zienswijzen door de raad op 23 juni 2022. Hieronder brengen wij de zienswijze van de raad aan u over.

Reactie maatregelen. Wij waarderen de samenwerking met alle trekkers van de ingezette maatregelen en zijn ons bewust van de wederzijdse afhankelijkheid en noodzaak om gezamenlijk stevig te sturen om de gewenste verandering en kostenreductie te realiseren. Wij trekken dan ook graag gezamenlijk met u op in het beter begroten en monitoren van de inhoudelijke en financiële effecten van de ombuigmaatregelen.

Wij begrijpen dat het tijdpad te kort was en gaan in deze reactie dan ook in op de door u aangeboden concept –zienswijze.

Algemeen Het doet ons goed om te lezen dat u uw begroting en jaarstukken begint met het benadrukken van het verstevigen van de samenwerking met gemeenten en andere ketenpartners. De opgaven waar we voor staan, kunnen, zoals u terecht schetst, alleen in gezamenlijkheid gerealiseerd worden. Daarnaast bevinden we ons in een dynamisch werkveld, waardoor het van groot belang is dat we elkaar goed vasthouden. U legt voor het welslagen van het regionale programma Veilig Opgroeien is Teamwerk vooral de nadruk op de kennis en deskundigheid van het lokale veld. Tevens doet u de uitspraak

In de afgelopen jaren hebben gemeenten, Stichting Jeugdteams en SOJ een proces doorlopen dat heeft geleid tot een duidelijkere verantwoordelijkheidsverdeling. Elk van deze genoemde partijen heeft

10

Gemeente

Inbreng dat het moeten komen met een begrotingswijziging voor de Service Organisatie Jeugd (SOJ) het gevolg is van het niet behalen van de kostenreducties door ons als gemeenten. Graag zouden we ook hier de gezamenlijkheid benadrukt zien. We bevinden ons immers in een werkveld waarin alle partijen nodig zijn om de beoogde doelen (zowel inhoudelijk als financieel) te behalen en onze kwetsbare inwoners de begeleiding te bieden die nodig is. Corona Virus De corona pandemie is van invloed geweest op diverse programma’s binnen de DG&J. Wij spreken wederom onze dank en waardering uit voor al het werk dat u heeft verzet in deze bijzondere tijden voor al onze inwoners en specifiek voor de meest kwetsbare inwoners. We volgen hierin ook het bureau Berenschot die heeft geconcludeerd dat er meer is gedaan dan verwacht had mogen worden, de GGD is hierin boven zichzelf uit gestegen.

Reactie een aandeel in het realiseren van de gewenste transformatie en kostenreductie van de jeugdhulp en is hiervoor trekker van specifieke maatregelen. Wij waarderen de samenwerking met alle trekkers van de ingezette maatregelen en zijn ons bewust van de wederzijdse afhankelijkheid en noodzaak om gezamenlijk stevig te sturen om de gewenste verandering en kostenreductie te realiseren.

Bedankt hiervoor!

Onderdeel Dienst Gezondheid & Jeugd (begroting 2023) Naast de jaarlijkse indexering van de inwonerbijdrage en kosten jeugdhulp (zie onze reactie op het betreffende onderdeel), vraagt u onze zienswijze op een tweetal inhoudelijke voorstellen die de inwonerbijdrage structureel verhogen met: 1. € 120.406. wegens (structurele) uitbreiding Meldpunt Zorg & Overlast met 1fte 2. € 615.000 wegens formatie uitbreiding Veilig Thuis voor het jaar 2023. Ad 1 Meldpunt Zorg en Overlast U verzoekt de gemeenten om, naast de eerder vastgestelde structurele ophoging van 0,7 fte voor het meldpunt Zorg en Overlast, deze nogmaals uit te breiden met 1 fte. De toelichting die u daarvoor geeft is herkenbaar.

Dank voor deze ondersteuning, het meldpunt Zorg & Overlast heeft in de afgelopen jaren hard gewerkt om de kwaliteit van het screenen en triageren van de zorg- en overlast meldingen te versterken. Het meldpunt levert een essentiële bijdrage aan vroegsignalering rondom personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. Iedere melding

11

Gemeente

Inbreng Ook wij zien een toename van het aantal recidiverende meldingen en verzwaring van de problematiek binnen de caseload van de professionals. Wel zien we in onze gemeenten gelukkig al wel een daling van het aantal initiële meldingen. Op dit moment is er een vierjarige subsidie aanvraag bij ZonMw in voorbereiding. Deze aanvraag is gericht op een verdiepende samenwerking rondom een regionale aanpak Onbegrepen Gedrag. Alle gemeenten in Zuid Holland Zuid en alle samenwerkingspartijen rondom Zorg en Overlast werken hierin samen. Dit project zou mede de recidive meldingen terug moeten brengen. Dit maakt dat wij een positieve zienswijze kunnen afgeven voor de tijdelijke ophoging van 1fte voor het Meldpunt Zorg en Overlast voor de periode van 3 jaar. In 2025 zullen we opnieuw moeten beoordelen of deze tijdelijk ophoging noodzakelijk is. Ad 2 Veilig Thuis Met het opstellen van het meerjarenperspectief 2019-2022 was de verwachting dat Veilig Thuis Zuid Holland Zuid (VT ZHZ) vanaf 2022 zou kunnen inkrimpen, omdat het lokale veld dan voldoende in staat gesteld zou zijn om casuïstiek vanuit VT ZHZ snel over te nemen en zelfstandig op te kunnen pakken. Eind 2021 constateerde u dat de begrote capaciteit op dat moment onvoldoende was om de taken van VT ZHZ in 2022 binnen de wettelijk gestelde termijnen uit te kunnen voeren.

Door middel van een begrotingswijziging 2022 is hier formatie uitbreiding voor gevraagd. Deels incidenteel en deels structureel. De incidentele formatie-uitbreiding had tot doel om alle gemeenten extra tijd te geven om er voor te zorgen dat de lokale teams voldoende waren toegerust om de casuïstiek met veiligheidsvraagstukken goed op te kunnen pakken (grotendeels binnen het project “Veilig Opgroeien is Teamwerk”).

Reactie wordt opgepakt en samen met de lokale en regionale ketenpartners wordt de zorg en/of ondersteuning georganiseerd die nodig is. Hiermee wordt ook de inzet op preventie verstevigd en ontstaat er inzicht op trends en ontwikkelingen. Door deze extra middelen is de continuïteit geborgd en is het meldpunt Zorg & Overlast toekomstbestendig. In het AB is besloten om de gevraagde extra middelen incidenteel voor een periode van 2 jaar beschikbaar te stellen voor het Meldpunt Zorg en Overlast, gekoppeld aan een plan van aanpak, dat gezamenlijk met gemeenten zal worden opgesteld. Het plan van aanpak richt zich op verbetering van de samenwerking, een adequate gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek en het terugdringen van de recidive meldingen.

Wij danken u voor uw instemming U merkt terecht op, dat Veilig Opgroeien is Teamwerk niet pas in 1 gemeente operationeel is. Inmiddels is Veilig Opgroeien is Teamwerk in de 10 gemeenten geïntroduceerd. De onjuiste tekstpassage is inmiddels vervangen door de correcte tekst. In de meerjarenplanning van Veilig Thuis was per 2022 een afbouw van een aantal formatieplaatsen voorzien op basis van de afspraak dat het lokale veld een aantal taken zou overnemen. We hebben voor 2022 vastgesteld dat deze overname nog onvoldoende tot stand is gekomen. Veilig Thuis heeft hiervoor een begrotingswijziging voor 2022 ingediend. We stellen vast dat deze overname ook in 2023 nog uitermate onzeker is. De aanpak 'Veilig Opgroeien is Teamwerk' is binnen de gehele regio uitgerold. Echter, de gemeenten verschillen onderling behoorlijk in tempo ontwikkeling als het gaat om de implementatie van VOiT. Doordat de regio in zijn geheel nog niet zover is dat VOiT optimaal functioneert, kunnen de meldingen vanuit Veilig Thuis nog onvoldoende snel en adequaat worden toegeleid naar

12

Gemeente

Inbreng In onze zienswijze op deze begrotingswijziging 2022 hebben we u verzocht om in nauwe samenwerking en afstemming met elkaar te zoeken naar lokale structurele borging van deze incidentele formatie-uitbreiding, expertise en middelen. Tevens hebben we u daarbij verzocht om bij de 1e bestuursrapportage 2022 te beoordelen of de gewenste uitbreiding nog noodzakelijk is of afgebouwd kon worden. Het nu voorliggende begrotingsvoorstel voor 2023 loopt vooruit op deze gevraagde evaluatie. Feitelijk zegt u nu al dat de extra middelen niet alleen in 2022 nog niet kunnen worden afgebouwd, maar ook voor 2023 nog noodzakelijk zijn. Dit zonder enige verdere onderbouwing. U geeft daarbij zelfs aan dat slechts één gemeente in de regio de werkwijze rondom “Veilig Opgroeien is Teamwerk” (VOIT) geoperationaliseerd heeft. Wij herkennen ons niet in dit beeld. Meerdere gemeenten in de regio hebben de werkwijze rondom VOIT reeds geïmplementeerd, waaronder de gemeente Gorinchem. Onlangs heeft er in Gorinchem een evaluatie plaatsgevonden, waarbinnen de netwerkpartners aangaven tevreden te zijn over de samenwerking maar ook verbeterpunten zien. Deze verbeterpunten zitten ook op de samenwerking tussen het sociaal team en Veilig Thuis. Omdat het hier gaat om de meest kwetsbare jeugdigen in onze samenleving, vinden we het belangrijk om deze zorg uiterst zorgvuldig te borgen met voldoende formatie.

Hetzij bij Veilig Thuis, hetzij bij de lokale toegang. Daarom geven wij een positieve zienswijze af met betrekking tot uw verzoek tot verlenging van de incidentele formatie-uitbreiding in 2023. Wij zien dit als een incidentele uitbreiding voor enkel het jaar 2023, onder de voorwaarde dat u zowel bij de 1e bestuursrapportage 2022 als eind 2022, in gezamenlijkheid met het lokale sociaal team en andere betrokken netwerkpartners, aantoont of deze gevraagde uitbreiding echt nog noodzakelijk is. Indien blijkt dat de lokale toegang voldoende is toegerust en/ of de extra

Reactie de lokale teams. Tevens wordt het toeleiden beïnvloed door de wachtlijsten binnen het lokale veld en de mate van beschikbare deskundigheid om het werk over te kunnen nemen. Om te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek is Veilig Thuis genoodzaakt om ook in 2023 de extra formatie beschikbaar te houden. Wij zijn positief over de extra impuls die gemeenten in gang hebben gezet om tot een versnelling in de ontwikkeling van Veilig Opgroeien is Teamwerk te komen. Hiertoe is er vanuit de centrumgemeente Dordrecht een regionaal programmanager aangesteld. Deze extra inzet is vanaf mei gestart. Er wordt een regionaal programma geschreven gericht op het versterken van de samenwerking in de keten en het bevorderen van de deskundigheid van de lokale teams. Dit regionale programmaplan zal er op termijn aan bijdragen dat de gehele keten binnen Veilig Opgroeien is Teamwerk in staat is om te werken volgens de bedoeling van Veilig Opgroeien is Teamwerk. Het zal naar verwachting tijd kosten om gezamenlijk de vruchten te plukken van deze geïntensiveerde regionale aanpak. Naar verwachting zal ook in 2023 nog extra inzet van Veilig Thuis nodig zijn.

Om te blijven voldoen aan de wettelijke termijnen waar Veilig Thuis aan gehouden is en om tevens de gezamenlijke ontwikkeling met de lokale teams voort te zetten, is de tijdelijke, extra capaciteit bij Veilig Thuis van groot belang. Veilig Thuis draagt intensief bij aan het programma Veilig Opgroeien is Teamwerk en zet de extra menskracht binnen dat programma in voor kennisoverdracht en begeleiding van de lokale teams. Hiermee voldoet Veilig Thuis aan de wens om deze formatie lokaal in te zetten. Veilig Thuis is momenteel bezig met maken van een inhoudelijke analyse van de overdrachten van dossiers per gemeente. Met de uitkomsten van deze analyse willen we gezamenlijk met gemeenten onderzoeken op welke wijze de samenwerking tussen de lokale teams en Veilig Thuis verder verstevigd kan worden en wat hiervoor nodig is.

13

Gemeente

Inbreng formatie bij Veilig Thuis niet meer noodzakelijk is, gaan we er vanuit dat er voor het jaar 2023 een terugbetaling plaatsvindt naar gemeente.

Reactie Wij willen benadrukken, dat de inzet van de benodigde extra formatie een tijdelijk karakter heeft. Het betreft een incidentele uitbreiding. Zodra de extra werkzaamheden door Veilig Thuis niet meer nodig zijn als gevolg van de ingezette, lokale verbeteracties zullen wij conform afspraak ook tot een afbouw van de extra formatie overgaan. Wij zullen u via de bestuursrapportages informeren over de voortgang van de regionale aanpak en de samenwerking met de lokale teams. In samenspraak met gemeenten, wordt een plan van aanpak opgesteld om te komen tot verbetering van de samenwerking en onderlinge overdracht van casuïstiek. Veilig Thuis maakt per gemeente een analyse van de huidige stand van zaken en de voortgang van de gezamenlijke verbeteracties wordt per gemeente gemonitord, zodat de resultaten per gemeente inzichtelijk zijn. De tijdelijk extra formatie bij Veilig Thuis zal worden afgebouwd, zodra de afgesproken resultaten uit het plan van aanpak zijn bereikt.

Oekraïne U geeft aan dat de actuele ontwikkelingen rond de oorlog in de Oekraïne niet zijn meegenomen. Het is echter afgelopen maanden wel duidelijk geworden dat er ook een beroep is gedaan op de DG&J en er extra inzet is gepleegd. Het is daarom zaak om de omvang en de duur van deze inzet tijdig en op transparante manier in beeld te brengen en de kostenneutraliteit te bewaken, zodat wij niet naderhand voor voldongen feiten worden geplaatst. JGZ In 2023 loopt het huidige contract met Jong JGZ af. U komt eind 2022/begin 2023 met een gemotiveerd voorstel voor het aanbesteden of inbesteden van de Jeugdgezondheidszorg binnen Zuid-Holland Zuid. Wat ons betreft komt er een voorstel dat ook in samenspraak met de aangesloten gemeenten wordt voorbereid.

Wij hebben, met de ervaring rond Covid-19, reeds in een vroeg stadium onze administratie zo ingericht dat we de inzet hierop goed kunnen monitoren. Momenteel wordt het Ministerie van VenJ gewerkt aan een regeling. Indien deze gereed is zullen wij daar gebruik van maken zodat er sprake is van kostenneutraliteit

Het voorstel voor het aanbesteden of inbesteden van de Jeugdgezondheidszorg zal uiteraard in samenspraak met gemeenten via het regionaal Ambtelijk Overleg Publieke Gezondheid worden voorbereid en vervolgens op de bestuurlijke tafel van het Algemeen Bestuur worden gebracht.

14

Gemeente

Inbreng Onderdeel Serviceorganisatie Zuid-Holland Zuid (begroting 2023) Tot op heden is er nog veel onduidelijkheid over de structurele Rijksbijdragen aan gemeenten voor de jeugdzorg vanaf 2023. Hierdoor is het geven van een zienswijze op deze begroting en op de meerjarenraming onzeker. Met inachtneming van dit gegeven, delen wij toch onze zienswijze met u. We vinden het goed om te lezen dat de programmabegroting van uw Dienst en daarmee onze lokale bijdrage gebaseerd is op de prognose van de kosten voor de verschillende lokale gemeenten. In de afgelopen periode is uw maandelijkse prognose van onze lokale kosten zeer nauwkeurig geweest met slechts een afwijking van 1-2%. Het stemt ons dus positief dat onze bijdrage aan uw dienst hierop gebaseerd is. Wij willen over deze nauwkeurigheid onze waardering uitspreken en tegelijkertijd realiseren we ons dat dit geen garanties biedt voor de toekomst.

Reactie

Wij begrijpen uw standpunt en waarderen het delen van uw zienswijze. Inmiddels is wel de Rijksbijdrage voor jeugdhulp voor 2023 bekend en gepubliceerd in de meicirculaire. Daarnaast heeft het kabinet besloten om zelf de verantwoordelijkheid te dragen voor de extra bezuinigingen op de jeugdzorg uit het coalitieakkoord. Hierdoor is de rekening en het risico voor deze extra bezuiniging voor het Rijk en ligt dit niet meer bij gemeenten. Dank voor uw woorden van waardering. Wij ondersteunen uw standpunt dat dit geen garanties biedt voor de toekomst. De SOJ blijft zich inspannen om de maandelijkse prognose zo betrouwbaar als mogelijk te maken.

Wij danken u voor het geven van het inzicht over de autonome groei van de jeugdhulpuitgaven van de afgelopen jaren. Wij onderschrijven uw voorstel dat het verstandig is om met deze autonome groei rekening te houden. Dit zodat we toekomen aan ons streven om meer realistisch te begroten en minder te maken te krijgen met grote tussentijdse begrotingswijzigingen. Hierbij realiseren we ons dat de jeugdwet een open karakter heeft waardoor we nooit volledig kunnen voorkomen dat we voor (financiële) verrassingen komen te staan. Voor het rekening houden met deze autonome groei doet u een concrete suggestie voor een scenario, namelijk rekening houden met een autonome groei van 5%, 2,5% en 0% respectievelijk in de jaren 2022, 2023 en 2024 (en verder).

15

Gemeente

Inbreng We onderschrijven deze percentages en uw onderbouwing dat voorgenomen maatregelen (lokaal en regionaal) effect zullen hebben en kunnen leiden tot besparingen en dat we daarom uit kunnen gaan van een afnemende groei. Tegelijkertijd weten we dat met een aantal ontwikkelingen nog geen rekening kon worden gehouden. Ontwikkelingen die juist kunnen leiden tot een (tijdelijke) groei van de jeugdhulp-uitgaven, namelijk; de maatregelen uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd (waar gemeenten zich aan gecommitteerd hebben), een eventuele nasleep van corona, het gewijzigde woonplaatsbeginsel en de komst van Oekraïense jeugdigen welke mogelijk ook gebruik zullen gaan maken en recht hebben op jeugdhulp. Tevens beseffen we ons dat de voorgestelde percentages gemiddelden zijn voor de regio en dat voor individuele gemeenten deze groeipercentages kunnen afwijken. We willen u verzoeken om in 2022 de hier bovengenoemde ontwikkelingen strak te monitoren en ons op tijd op de hoogte te brengen van de ontwikkelingen die u ziet zodat we hierop tijdig kunnen acteren. Vooralsnog kunnen wij ons vinden in de door u voorgestelde begroting voor 2023 en het op te nemen bedrag van € 10.328.774 in uw begroting 2023 als bijdrage voor ons als gemeente Gorinchem.

Reactie Wij danken u voor het instemmen met de voorgestelde begroting voor 2023. Naast gemeenten die instemmen, zijn er ook gemeenten die hun aandeel in de begroting wensen te verlagen of verhogen. Dit verwerken wij in een begrotingswijziging. U vraagt ons strak te monitoren op het effect op de kostenontwikkeling van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, corona, het gewijzigde woonplaatsbeginsel en de oorlog in Oekraïne en u op tijd op de hoogte te brengen van ontwikkelingen die wij zien, zodat u tijdig hierop kunt anticiperen. Vanzelfsprekend houden wij de genoemde ontwikkelingen in de gaten. Hier is echter geen specifieke monitoring op ingericht. De SOJ heeft monitoring van de kostenontwikkeling en inzet van jeugdhulp ingericht. Veranderingen in de kostenontwikkeling en inzet van jeugdhulp kunnen duiden op een effect van de genoemde ontwikkelingen. Een effect is echter nooit duidelijk aan één oorzaak/ontwikkeling toe te rekenen. Wij trekken graag samen met u op voor het in de gaten houden van de genoemde ontwikkelingen. De landelijke Hervormingsagenda Jeugd wordt samen met gemeenten opgesteld; de SOJ volgt dit via gemeenten. Daarnaast noemt u een eventuele nasleep als gevolg van corona. BDO heeft het effect van corona meegenomen in het onderzoek naar de landelijke tekorten in het sociaal domein.

Geconcludeerd werd dat er al vóór corona sprake was van groei van het jeugdhulpgebruik. Mogelijk heeft corona bijgedragen aan verergering van problematiek. Uit data-analyses van de SOJ is niet gebleken dat corona significante invloed heeft gehad op de hulpvragen. Als derde ontwikkeling noemt u de wijziging van het woonplaatsbeginsel. De SOJ ervaart problemen bij de overdracht van jeugdigen met jeugdhulp naar en van andere gemeenten. Dit is overigens een landelijk beeld. In de eerste bestuursrapportage 2022 vindt u een uitgebreide toelichting op de actuele stand van zaken. Als laatste ontwikkeling wijst u op jeugdhulp aan Oekraïense vluchtelingen. Op 1 juni 2022 heeft de VNG in een ledenbrief aangegeven dat een klein maar substantieel deel van de Oekraïense vluchtelingen daadwerkelijk een beroep doet op gemeenten om

16

Gemeente

Inbreng

HardinxveldGiessendam

De gemeente geeft de volgende zienswijze:

Reactie sociale voorzieningen, onder andere in het kader van de Jeugdwet, te leveren. Het kabinet heeft besloten gemeenten hiervoor te compenseren voor het jaar 2022. Het totale compensatiebedrag wordt gebaseerd op het totaal aantal Oekraïense vluchtelingen dat in Nederland geregistreerd staat. De wijze van verdeling van het geld wordt nog besproken door Rijk en gemeenten. Naar verwachting keert het Rijk nog dit jaar (uiterlijk decembercirculaire) een normbedrag uit aan gemeenten per minderjarige vluchteling. De VNG blijft in gesprek over vervolgstappen, mede om te bewaken dat het beschikbaar gestelde bedrag overeenkomt met de kosten en roept gemeenten op het te melden als zij tegen knelpunten aanlopen met de financiering van de zorg. Of een jeugdige is gevlucht uit Oekraïne kan niet uit de data van de SOJ worden gehaald. Naar verwachting worden deze jeugdigen, indien zij jeugdhulp nodig hebben, daar naartoe geleid door lokale teams en huisartsen. Om zicht te krijgen op de omvang van de doelgroep, adviseren wij u hierover afspraken te maken met uw lokale verwijzers.

Begroting DG&J 2023 De begroting 2023 is volgens de kaders zoals deze in de kaderbrief 2023 zijn aangegeven geïndexeerd. De totale financiële omvang van de indexatie, en de daarmee voorgestelde ophoging van de inwonersbijdrage, bedraagt € 457.000. Naast de jaarlijkse indexering van de inwonerbijdrage, vraagt u onze zienswijze op een tweetal inhoudelijke voorstellen die de inwonerbijdrage structureel verhogen met: 1. € 120.406 wegens (structurele) uitbreiding Meldpunt Zorg & Overlast 2. Veilig Thuis – het voorstel in de begrotingswijziging 2022 doortrekken naar 2023

17

Gemeente

Inbreng Voor beide voorstellen geldt dat wij in eerdere zienswijzen hebben opgeroepen om nieuwe initiatieven te financieren vanuit bestaande middelen (nieuw voor oud). We betreuren dat er opnieuw voorstellen worden gedaan, waarin er extra middelen gevraagd worden van gemeenten. Gezien de financiële situatie van gemeenten dienen er door de DG&J keuzes te worden gemaakt. Wij kunnen daarom ook niet instemmen met het voorstel om de inwonersbijdrage structureel te verhogen. Ondanks het goede inhoudelijke beleid vragen we de DG&J om keuzes te maken. Meldpunt Zorg & Overlast We zien dat de meldingen bij het meldpunt Zorg & Overlast stijgen, ook voor Hardinxveld-Giessendam. Ons bereiken positieve geluiden over de samenwerking en de korte lijnen die er zijn tussen ons lokale sociaal team en het meldpunt. In onze zienswijze op de begroting 2022 hebben wij onderstaand aangegeven: 'Door de woningnood in steden, zien we een verschuiving van woningzoekenden naar omliggende dorpen. Hiermee zien we ook een verzwaring en toename van de problematiek. We kunnen niet meer spreken van plattelandproblematiek en stadsproblematiek. Als Hardinxveld-Giessendam krijgen wij te maken met steeds zwaardere 'stadsproblematiek', echter verschuiven de middelen niet mee. Voor ons een onhoudbare situatie.

We doen een dringend oproep om samen te werken met de woningcoöperaties en een lobby te starten richting de VNG en het Ministerie om dit knelpunt aan te kaarten.' Mede door de stijgingen in meldingen en complexe casussen hebben wij een wijk-GGD'er ingezet om preventief aan de slag te gaan met deze doelgroep. Lokaal investeren wij dus aan de voorkant. De middelen beschermd wonen zijn ondergebracht bij de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen (HKG).

Reactie

Het meldpunt Zorg & Overlast ontvangt dagelijks meldingen over personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. Om de continuïteit te kunnen waarborgen en tegelijkertijd ook toekomstbestendig te kunnen zijn is ophoging van extra middelen noodzakelijk. Iedere melding vraagt om zorgvuldige en kwalitatieve screening en triage waarmee vroegtijdig risico's of (zorgelijke) ontwikkelingen kunnen worden gesignaleerd. Deze vroegsignalering is essentieel in het versterken van preventieve schakel rondom de sluitende aanpak van personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. In de gemeente Hardinxveld Giessendam is hard gewerkt om de preventieve aanpak te versterken, een aanpak die begint met het vroeg en tijdig signaleren van risico's of zorgelijke situaties. Juist door de toevoeging van de wijk GGD aan het meldpunt Zorg & Overlast verstevigen we deze beide bouwstenen (vroegsignalering & preventie) optimaal. Daarnaast biedt de data zoals getoond in de (half)jaarlijkse verantwoordingsrapportages analyses over de binnen gekomen zorgsignalen bij het meldpunt Zorg & Overlast. Hiermee ontstaat er inzicht in trends en ontwikkelingen en zijn we in staat om, in gezamenlijkheid, in te spelen op de problematieken en verschuivingen die daarbinnen plaats vinden.

18

Gemeente

Inbreng We vragen om de regionale middelen vanuit de agenda hiervoor in te zetten. We spreken over dezelfde doelgroep en met de inzet van het meldpunt willen we juist voorkomen dat we inwoners moeten plaatsen binnen bescherm wonen. Kunnen we met elkaar deze verbinding maken?

Veilig Thuis U stelt dat de overname nog onvoldoende tot stand komt en voor 2023 onzeker is. Wij zijn ons ervan bewust dat door de situatie in ons sociaal team, openstaande vacatures die ontstonden doordat veel medewerkers op hetzelfde moment vertrokken, casussen niet altijd tijdig overgedragen konden worden. De afgelopen periode werden we gedwongen om te denken in creatieve oplossingen. We waarderen de samenwerking met Veilig Thuis, die in de afgelopen maanden is verbeterd. We kunnen u melden dat wij sinds deze maand weer op formatie zitten en we hopen deze op peil te houden. Wij werken er hard aan om ook de casussen vanuit Veilig Thuis weer aan te kunnen nemen. We vinden het daarom te voorbarig om nu al te stellen dat in 2023 de casuïstieken niet tijdig oppakt kunnen worden.

Reactie In het AB is besloten om de gevraagde extra middelen incidenteel voor een periode van 2 jaar beschikbaar te stellen voor het Meldpunt Zorg en Overlast, gekoppeld aan een plan van aanpak, dat gezamenlijk met gemeenten zal worden opgesteld. Het plan van aanpak richt zich op verbetering van de samenwerking, een adequate gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek en het terugdringen van de recidive meldingen.

Hartelijk dank voor uw waardering voor de verbetering van de samenwerking tussen uw gemeente en Veilig Thuis. Wij hebben begrip voor uw opmerking dat het nu te voorbarig zou zijn om te besluiten dat casuïstiek in 2023 niet tijdig wordt opgepakt. Echter, met de voorzetting van de tijdelijke extra formatie in 2023 bij Veilig Thuis borgen we de wettelijke termijnen waar Veilig Thuis aan gehouden is en kunnen we de lokale teams bijstaan met deskundigheid en begeleiding in het kader van Veilig Opgroeien is Teamwerk. Wij zijn positief over de extra impuls die gemeenten in gang hebben gezet om tot een versnelling in de ontwikkeling van Veilig Opgroeien is Teamwerk te komen. Hiertoe is er vanuit de centrumgemeente Dordrecht een regionaal programmanager aangesteld. Deze extra inzet is vanaf mei gestart. Er wordt een regionaal programma geschreven gericht op het versterken van de samenwerking in de keten en het bevorderen van de deskundigheid van de lokale teams. Dit regionale programmaplan zal er op termijn aan bijdragen dat de gehele keten binnen Veilig Opgroeien is Teamwerk in staat is om te werken volgens de bedoeling van Veilig Opgroeien is Teamwerk. Het zal naar verwachting tijd kosten om gezamenlijk de vruchten te plukken van deze geïntensiveerde regionale aanpak. Naar verwachting zal ook in 2023 nog extra inzet van Veilig Thuis nodig zijn.

Om te blijven voldoen aan de wettelijke termijnen waar Veilig Thuis aan gehouden is en om tevens de gezamenlijke ontwikkeling met de lokale

19

Gemeente

Inbreng

Reactie teams voort te zetten, is de tijdelijke, extra capaciteit bij Veilig Thuis van groot belang. In samenspraak met gemeenten, wordt een plan van aanpak opgesteld om te komen tot verbetering van de samenwerking en onderlinge overdracht van casuïstiek. Veilig Thuis maakt per gemeente een analyse van de huidige stand van zaken en de voortgang van de gezamenlijke verbeteracties wordt per gemeente gemonitord, zodat de resultaten per gemeente inzichtelijk zijn. De tijdelijk extra formatie bij Veilig Thuis zal worden afgebouwd, zodra de afgesproken resultaten uit het plan van aanpak zijn bereikt.

Begroting SOJ 2023 Vanaf 2023 is de solidariteit in de regio geheel afgebouwd. De begroting is dan opgebouwd met een raming van de kosten per gemeente. De programmabegroting die voorligt, is gebaseerd op de prognose van de kosten per gemeente voor het jaar 2022. Daarin zijn verminderd de lokale besparingen en de impact van de nieuwe inkoop. De SOJ adviseert om van een aflopende groei uit te gaan. Gegeven de vele onzekerheden rondom de ontwikkelingen in de jeugdhulp en financiële middelen van het Rijk begrijpen wij de noodzaak om met financiële scenario's te werken. In het AB van 7 april is unaniem besloten om te kiezen voor een scenario, met daarin 5%, 2,% en 0% groei op de jeugdhulpuitgaven. Lokale verantwoordelijkheid en regionale samenwerking De hoge kosten van de jeugdhulp blijven zorgelijk. Terwijl de aantallen lokaal zijn afgenomen, nemen de zorgkosten per cliënt toe, evenals de toename van de inkomsten van zorgaanbieders. Nieuwe contractafspraken in 2022 moeten hier lucht bieden, evenals het normenkader. We vragen u om ons op de hoogte te houden van de effecten. Lokaal zetten wij sterk in op de vraag 'wat is jeugdhulp en wat ook niet?'. Wij realiseren ons dat de gemeentelijke toegang tot

Vanzelfsprekend houden wij u op de hoogte van de voortgang en effecten van de maatregelen waar de SOJ trekker van is. Wij rapporteren hierover in onze bestuursrapportages en jaarstukken. Daarnaast vindt u een actuele stand van zaken van het jeugdhulpgebruik en de kostenontwikkeling in de maandelijkse rapportages van de SOJ aan de gemeenten. In de eerste bestuursrapportage 2022 vindt u een uitgebreide toelichting op de voortgang van de uitvoering van de nieuwe contractafspraken 2022 en het normenkader.

20

Gemeente

Inbreng jeugdhulp een belangrijk instrument is om de kosten te drukken. Ook de uitvoering van onze visie sociaal domein ligt ook voor een groot deel lokaal, denk aan de manier waarop het sociaal team is georganiseerd. Wij zien de SOJ als een belangrijke samenwerkingspartner, daar zij verantwoordelijk is voor de budgetbewaking, contractbeheer en andere gedelegeerde taken. Een tandem (gemeente en SOJ) die gezamenlijk aan de lat staat om de jeugdhulpuitgaven binnen de perken te houden. We zien al mooie verbanden ontstaan door de samenwerking in contractgesprekken met aanbieders en data-analyse. Een vernieuwd dataplatform, ontwikkelt door de SOJ, gaat ons helpen om nog meer zicht te krijgen op de zorginzet. Realistische begroting Er wordt aan de gemeenteraad gevraagd welk bedrag zij als realistisch beschouwen om op te nemen voor de begroting 2023. In het voorstel van de SOJ wordt een bedrag voorgelegd van € 6.671.047. In dit bedrag zijn nog niet de effecten voogdij/18+ verwerkt, deze vallen voor HardinxveldGiessendam gunstig uit. Zoals in eerdere zienswijze heeft de gemeente Hardinxveld-Giessedam zorgen geuit over de manier waarop de prognose meerjarig wordt berekend. Het bedrag dat de gemeente Hardinxveld-Giessendam in de begroting SOJ wil laten opnemen komt uit op € 5.454.548. De basis zijn de budgetten die onze gemeente van het rijk ontvangt.

In onze samenwerking hebben wij ook het rijk nodig, daar zij voor realistische jeugdhulpbudgetten moeten zorgen. Een succesvolle transformatie kan alleen slagen als we gezamenlijk de verantwoordelijkheid pakken en vanuit ieder zijn rol hier op in blijven zetten.

Reactie Wij waarderen uw inspanningen voor lokale maatregelen om de bezuinigingsambities te behalen. Het doet ons goed te horen dat u de SOJ als een belangrijke samenwerkingspartner ziet en al mooie verbanden ziet ontstaan. Wij zijn ons bewust van de wederzijdse afhankelijkheid en noodzaak om gezamenlijk stevig te sturen om de gewenste verandering en kostenreductie te realiseren. De SOJ zet de samenwerking met uw gemeente en de andere betrokken partijen graag voort om de gestelde ambities te behalen.

Met dank voor uw onderbouwing, verwerken wij uw verzoek tot aanpassing in een begrotingswijziging. Wij willen echter opmerken dat het bedrag dat u opgenomen wenst te zien in de begroting 2023, niet overeenkomt met de rijksbijdrage voor 2023. De rijksbijdrage is hoger, namelijk 6.699.618 euro. Hierop moeten nog in mindering worden gebracht: de kosten voor uw lokale jeugdteam (ca 497k), uw bijdrage aan het jeugddeel van Veilig Thuis (153k), uw inzet voor Jeugdhulp naar voren (152k) en eventuele andere lokale inzet. Naar verwachting daalt de rijksbijdrage na 2023. Wij voelen ons geroepen om te benadrukken dat u met de door u gewenste aanpassing van de begroting 2023 een verhoogd risico loopt op een overschrijding van de begroting. Overigens geeft u aan dat de effecten van voogdij/18+ nog niet zijn verwerkt in de voorgestelde begroting 2023. Uit ambtelijke afstemming met uw gemeente blijkt dat u doelt op de effecten van het woonplaatsbeginsel. Deze zijn inderdaad niet verwerkt, omdat zij nog niet bekend zijn. De SOJ ervaart problemen bij de overdracht van jeugdigen met jeugdhulp naar en van andere gemeenten. Dit is overigens een landelijk beeld. In de eerste bestuursrapportage 2022 vindt u een uitgebreide toelichting op de actuele stand van zaken.

21

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Inbreng De gemeente geeft de volgende zienswijze:

Reactie

Algemeen: Het jaar 2021 heeft voor het grootste deel in het teken van de aanpak van COVID-19 gestaan. De (na) effecten van deze crisis, bijvoorbeeld door het stoppen van de steunmaatregelen, zullen ook in 2023 voelbaar zijn. Tegelijkertijd is er sprake van toenemende onzekerheden die het werk van DG&J raken, zoals de sterk stijgende inflatie en energiekosten en de vreselijke oorlog in Oekraïne. Al deze ontwikkelingen hebben impact op het werk van DG&J en vragen veel van de organisatie. We waarderen de enorme inzet die de DG&J heeft gepleegd en nog altijd pleegt. De druk op de gemeentelijke begrotingen als gevolg van de financiële ontwikkelingen bij de verschillende verbonden partijen neemt toe. Dit heeft zijn weerslag op de financiële slagkracht van onze gemeente en dwingt ons tot het maken van keuzes. Keuzes gericht op het beheersbaar houden van de kostenstijgingen en op het welzijn van onze inwoners. De door het Rijk beschikbaar gestelde extra middelen helpen hierbij, evenals de inzet van de DG&J hierop. Wij danken de DG&J hiervoor en gaan uit van de continuering van deze inzet. DG&J Budget meldpunt Zorg & Overlast In uw brief over de begroting 2023 vraagt u om extra middelen (€120.406,-) voor het meldpunt Zorg & Overlast.

Sinds de periode 2018 tot en met 2020 heeft het Meldpunt Zorg en Overlast te maken gehad met een verhoogde instroom en complexiteit en een substantiële verhoging van het aantal recidive meldingen. De eerdere incidentele extra middelen zijn via de begroting 2022 structureel gemaakt. U geeft aan dat dit onvoldoende is omdat het aantal meldingen de door de gemeenten gefinancierde capaciteit overstijgt. In tegenstelling tot vorig jaar is hierover geen voorstel in het AB geweest. Wij

Zoals u in onze (half) jaarlijkse rapportages heeft kunnen lezen is de toename van het aantal zorgsignalen die dagelijks binnen komen bij het meldpunt Zorg & Overlast ook in 2021 zichtbaar. Iedere melding vraagt om zorgvuldige en kwalitatieve screening en triage waarmee vroegtijdig risico's of (zorgelijke) ontwikkelingen kunnen worden gesignaleerd. Deze vroegsignalering is essentieel in het versterken van preventieve schakel rondom de sluitende aanpak van personen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag. In de gemeente Hendrik-IdoAmbacht is er een stevige ketensamenwerking met het sociaal team en in 2022 wordt met de toevoeging van de wijk GGD ook de

22

Gemeente

Inbreng vinden het wel belangrijk dat voorstellen die in de begroting worden voorgelegd aan de raden eerst zijn besproken in het AB. Wanneer dit niet gebeurd, wordt het gesprek hierover tussen de colleges en de raden bemoeilijkt. Op dit moment hebben wij onvoldoende beeld bij de noodzaak ten opzichte van vorig jaar. Wij zien graag dat dit voorstel, conform de afgesproken werkwijze eerst wordt behandeld in uw AB.