1A.16b Bijlage 1 - 20260714 Vastgestelde nota van reactie zienswijzen Begroting 2027.pdf

1 Nota van reactie op zienswijzen op de begroting 2027 DG&J Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Alblasserdam Definitief (Raad 23 juni) U geeft aan dat de DG&J ook in 2027 werkt met een taakstelling van 8% op de begroting (exclusief SOJ), de zogenoemde nullijn. Deze nullijn betekent dat de DG&J met de bestaande capaciteit invulling moet geven aan een toenemende stroom van meldingen bij LVS, OGGZ en Veilig Thuis. U stelt dat u zich, samen met de gemeenten, blijft inzetten voor het vroegtijdig bieden van passende ondersteuning aan inwoners, met als doel de druk op de dienstverlening te verminderen. Wij onderschrijven het belang van deze inzet en waarderen de inspanningen die u hierin levert. Ten aanzien van de begroting 2027 is ons uitgangspunt, evenals in voorgaande jaren, dat de uitvoering van de taken dient plaats te vinden binnen de beschikbare financiële kaders. Gelet op de financiële kaders en de noodzakelijke bezuinigingen verwachten wij dat u zich maximaal inspant om de kostenontwikkeling zoveel mogelijk te beheersen. Indexering De conceptbegroting 2027 is geïndexeerd conform de uitgangspunten uit de kadernota, uitgaande van een loonindexatie van 5,7% en een materiële indexatie van 2,2%. Dit resulteert in een totale indexatie van € 2,4 miljoen en een stijging van de gemeentelijke bijdrage met € 1,726 miljoen.

In de toelichting bij de definitieve begroting geeft u aan voor te stellen de loonindexatie (met uitzondering van jeugdhulp en Jong JGZ) te corrigeren naar 4,2%, op basis van het meest recente CPB-cijfer. Wij stellen deze bijstelling op prijs. Wij verzoeken u deze aanpassing in de definitieve begroting expliciet door te rekenen en te verwerken in de gemeentelijke bijdragen. GGD, LVS en Veilig Thuis Voor de onderdelen GGD, LVS en Veilig Thuis stelt u, net als in 2026, voor om voor het jaar 2027 aanvullende middelen beschikbaar te stellen voor OGGZ en Veilig Thuis Jeugd. Wij hebben in onze zienswijze van vorig jaar aangegeven dat wij, gezien de financiële positie van de gemeente Alblasserdam en het door het Algemeen Bestuur vastgestelde uitgangspunt van de nullijn, voorstellen voor incidentele en/of structurele uitbreidingen niet wenselijk achten. Tegelijkertijd hebben wij begrip voor de inhoudelijke noodzaak van uw voorstel, aangezien het onvoldoende opvolgen van meldingen een nadelig effect kan hebben op de meest kwetsbare inwoners en hun sociale omgeving. In de conceptbegroting 2027 worden, evenals in 2026, de volgende onderdelen incidenteel voor één jaar (2027) gefinancierd: • OGGZ, specifiek het Meldpunt Zorg en Overlast, via een inwonerbijdrage van € 149.721; • Veilig Thuis Jeugd, via een inwonerbijdrage van € 444.010.

Hieronder lichten wij per onderdeel onze zienswijze nader toe. De conceptbegroting 2027 bevat naast voorstellen voor incidente uitbreiding tevens twee bijstellingen voor de basistaken WvGGZ en suïcidepreventie. Hieronder lichten wij ook onze zienswijze op deze bijstellingen toe. Dank voor uw waardering Wij zijn ons bewust van de financiële situatie van de deelnemende gemeenten en spannen ons maximaal in om de kostenontwikkeling zoveel mogelijk te beheersen en onze taken uit te voeren binnen de financiële kaders. De bijstelling is verwerkt in de definitieve begroting en gemeentelijke bijdragen. Wij begrijpen uw uitgangspunt en danken u voor uw begrip voor de inhoudelijke noodzaak van ons voorstel. 2 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J OGGZ In zowel de aanbiedingsbrief als de begroting ontbreekt een inhoudelijke toelichting op het voorstel voor OGGZ. Aangezien dit voorstel overeenkomt met dat van voorgaande jaren, gaan wij ervan uit dat het, zoals eerder toegelicht bij de begroting 2026, gaat om een uitbreiding van 1 fte ten behoeve van het Meldpunt Zorg en Overlast. Deze uitbreiding is inmiddels voor de jaren 2025, 2026 toegekend en opnieuw incidenteel voor 2027 voorgesteld.

Het opnieuw incidenteel financieren van deze inzet roept bij ons de vraag op welke maatregelen worden genomen om te borgen dat deze inzet daadwerkelijk tijdelijk blijft en vanaf 2028 kan worden opgevangen binnen de bestaande capaciteit. Hoewel wij de inhoudelijke noodzaak gezien het aantal en de aard van de meldingen erkennen, verwachten wij van u een actieve inzet op het verkennen van structurele oplossingen binnen de bestaande middelen. Het ontbreken van een dergelijk perspectief in de aanbiedingsbrief en begroting vinden wij zorgelijk. Gezien de inhoudelijke noodzaak en het ontbreken van een concreet alternatief stemmen wij in met het voorstel voor 2027, onder de expliciete voorwaarde dat dit het laatste jaar van incidentele financiering betreft en dat in 2027 actief wordt gewerkt aan structurele oplossingen binnen de bestaande financiële kaders. Veilig Thuis Ook bij uw voorstel rondom Veilig Thuis Jeugd ontbreekt een inhoudelijke toelichting en wordt wederom een incidentele uitbreiding gevraagd. Tegelijkertijd blijft de druk op Veilig Thuis richting 2027 onverminderd groot. De eerder toegekende tijdelijke uitbreiding van 4,5 fte achten wij nog steeds noodzakelijk om de wettelijke taken zorgvuldig uit te voeren. Wij stemmen daarom in met incidentele financiering van deze capaciteit in 2027.

Bovendien blijkt uit de conceptbegroting 2027 dat bij een aanhoudend hoog aantal meldingen structurele financiering onvermijdelijk wordt geacht. Wij begrijpen deze lijn, maar vinden het van belang eerst de resultaten van de implementatielijnen en het onderzoek van Q-Consult af te wachten, alvorens besluiten te nemen over een structurele invulling van de financiering. Veilig Thuis heeft Q-Consult gevraagd een nieuw rekenmodel te ontwikkelen voor de benodigde capaciteit, waarbij gebruik wordt gemaakt van ervaring uit andere regio’s en een landelijke benchmark. Dit zal naar verwachting meer inzicht opleveren. Uit onderzoeken van de IGJ uit 2023 en 2024 is gebleken dat Veilig Thuis-organisaties landelijk onderbezet zijn en structureel moeite hebben om wettelijke termijnen te halen, zonder aanwijzing dat dit snel verandert. Dit roept de vraag op in hoeverre extra capaciteit alleen de oplossing is. Wij onderstrepen het belang van het verder uitvoeren en evalueren van de implementatielijnen, omdat deze kunnen bijdragen aan een efficiëntere werkwijze. De oplossing ligt daarmee niet vanzelfsprekend in het uitbreiden van de formatie. Bijstelling suïcidepreventie U geeft aan dat het Rijk jaarlijks € 10 miljoen beschikbaar stelt voor suïcidepreventie, waarvan € 233.441 wordt toegedeeld aan de regio Zuid-Holland Zuid, met verschillen per gemeente als gevolg van de verdeelsystematiek.

Doordat de middelen lager uitvallen dan eerder geraamd en daarnaast 10% van het budget lokaal wordt ingezet, stelt u voor de Dank voor uw instemming. De incidentele financiering van de tijdelijke uitbreiding met 1 fte voor het meldpunt Zorg & Overlast, staat niet los van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket voor de OGGZ. Dit wordt integraal meegewogen bij de besluitvorming in het laatste kwartaal van 2026. Zie ook onze reactie hierna, naast uw zienswijze ‘Bijstelling OGGZ’. Dank voor uw instemming. Zoals in de begroting is aangegeven, is de incidentele formatie vanwege het nog steeds hoge aantal meldingen, nog eenmaal incidenteel opgenomen. De intentie van het bestuur is om het aantal door Veilig Thuis te behandelen meldingen naar beneden te brengen. Hiervoor werken Veilig Thuis, gemeenten en maatschappelijke organisaties samen aan het uitvoeren van een implementatieplan. Zoals u aangeeft, vindt besluitvorming over een structurele invulling van de financiering plaats op basis van de resultaten van evaluatie van het implementatieplan en het onderzoek van Q-Consult. Wij leggen eind dit jaar een voorstel voor aan het bestuur voor de benodigde capaciteit. Wij delen uw mening dat een oplossing niet vanzelfsprekend ligt in het uitbreiden van formatie.

Veilig Thuis spant zich daarom samen met gemeenten en maatschappelijke organisaties maximaal in voor het realiseren van het implementatieplan. Dank voor uw instemming. 3 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J begroting van de DG&J structureel te verlagen met € 49.143. Deze bijstelling is in lijn met eerder gemaakte afspraken. Wij kunnen met deze bijstelling instemmen. Bijstelling OGGZ U stelt voor om de wettelijke, structurele taken binnen het OGGZ basispakket structureel via de gemeentelijke bijdrage te financieren. Het betreft onder andere de taken Procesregie (€ 882.964) en WvGGZ (€ 476.372). Deze taken worden reeds uitgevoerd binnen het OGGZ, maar zijn momenteel nog deels gefinancierd via gemeentelijke DVO’s of subsidies. Met uitzondering van de procesregie voor Zwijndrecht, die per 2027 wordt toegevoegd, stelt u voor deze taken voortaan volledig en structureel via de gemeentelijke bijdrage te bekostigen. Dit leidt tot een verhoging van de totale gemeentelijke bijdrage met € 1,4 miljoen. Voor de gemeente Alblasserdam betekent dit een totaal bedrag van € 55.578. Wij kunnen hiermee instemmen. SOJ U geeft aan dat de SOJ middels het Verbeterprogramma en de nauwe samenwerking met gemeenten en partners in 2027 concreet bijdraagt aan de regionale beweging om jeugdhulp beschikbaar en betaalbaar te houden.

Wij merken op dat het Verbeterprogramma niet uitsluitend een opgave voor gemeenten is, maar ook een duidelijke verantwoordelijkheid van de SOJ zelf vraagt. Tegelijkertijd constateren wij dat de voortgang momenteel beperkt zichtbaar is. Wij vragen daarom om een actievere rol en voortzetting van het programma, zodat de beoogde effecten daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Wij waarderen dat u het voortouw neemt in de voorbereiding van de regionale inkoop van jeugdhulp voor 2028 en kijken uit naar het verdere proces en de samenwerking. Daarbij onderstrepen wij het belang van een meer overzichtelijk aantal aanbieders, met behoud van een goed dekkend en passend jeugdhulplandschap voor alle doelgroepen. Daarnaast zien wij landelijk voorbeelden waarin een beperkter aantal gecontracteerde aanbieders heeft geleid tot effectievere en doelmatigere jeugdhulp, met een betere beheersing van de kosten. Dit ondersteunt het belang van het maken van scherpe keuzes in de inrichting van de inkoop. Dank voor uw instemming. Wij waarderen de betrokkenheid en zorgvuldigheid van alle gemeenten in het proces van inrichting van een duurzame en toekomstbestendige OGGZ. Wij constateren dat er brede steun bestaat voor de voorgestelde inrichting van het OGGZ-basispakket, waaronder de functie procesregie. Procesregie wordt gezien als een essentiële schakel binnen de OGGZ-keten.

De functie draagt bij aan samenhang, continuïteit en effectieve ondersteuning van inwoners met complexe problematiek, waarbij meerdere domeinen en partners betrokken zijn. Juist vanwege deze kenmerken achten wij en nagenoeg alle gemeenten, regionale borging noodzakelijk. Een gezamenlijke inrichting zorgt voor eenduidigheid, behoud van expertise, continuïteit en een effectieve samenwerking met regionale ketenpartners. Tegelijkertijd heeft één gemeente aandachtspunten ingebracht over procesregie. Wij zijn hierover in gesprek en zetten deze gesprekken in de komende periode voort, specifiek gericht op aansluiting bij lokale behoeften en de uitvoering in de praktijk. Vanwege de hierboven genoemde noodzakelijk geachte regionale borging adviseren wij om vast te houden aan procesregie als onderdeel van het regionale OGGZ- basispakket. De financiële effecten van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket, zijn op hoofdlijnen vertaald in de begroting. In de komende periode wordt de inrichting van de OGGZ nader uitgewerkt. Daarbij betrekken we ook de uitkomsten van de gesprekken met de gemeente die aandachtspunten heeft ingebracht over procesregie. Besluitvorming over de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket vindt naar verwachting plaats in het laatste kwartaal van 2026.

Wij delen uw mening dat het Verbeterprogramma een gezamenlijke opgave betreft, waarin de SOJ ook haar verantwoordelijkheid pakt en verbetermaatregelen uitvoert. De SOJ is inmiddels gestart met de voorbereiding op de regionale inkoop van jeugdhulp voor 2028. Dit proces wordt in nauwe samenwerking met gemeenten vormgegeven en uitgevoerd. Het aandachtspunt dat u meegeeft, nemen wij hierin mee. 4 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Wij verwachten dat de DG&J in dit kader ook onderzoekt welke keuzes in de inkoop het meest bijdragen aan deze doelen (een beperkter aantal aanbieders in combinatie met een goed dekkend jeugdhulplandschap) en dat dit in nauwe samenwerking met ons wordt opgepakt. Wij verwachten dat de DG&J in dit kader ombuigingsvoorstellen uitwerkt en voorstelt die tenminste voldoen aan de taakstelling van de begroting van 2026 en het meerjarenperspectief daarna. Daarbij verwachten wij scherpe keuzes in de inrichting van de inkoop. Als wij schrijven over een beperkter aantal specialistische aanbieders, gaan wij uit van scherpere keuzes in de inkoop die leiden tot een duidelijke vermindering van het aantal aanbieders, zodat de samenwerking met het lokale team substantieel kan worden versterkt.Tegelijkertijd realiseren wij ons als gemeenteraad dat wij dan ook zelf bereid moeten zijn om te investeren in ons lokale team.

Ten slot Wij vragen u deze zienswijze te betrekken en onze aangeleverde punten te overwegen bij de bespreking in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 9 juli 2025. We zien uit naar uw reactie op onze zienswijze. Wij hebben deze zorg herhaaldelijk kenbaar gemaakt. Hoewel er regionaal al geruime tijd wordt samengewerkt om grip te krijgen op zowel de kosten als de instroom, constateren wij dat deze inspanningen vooralsnog onvoldoende leiden tot een afname van de uitgaven en/of het aantal cliënten. Wij onderschrijven de noodzaak om de kostenontwikkeling binnen de jeugdhulp beheersbaar te houden. DG&J werkt voor GGD, Veilig Thuis en LVS met een taakstelling van 8% en voor de SOJ via het Verbeterprogramma Jeugdhulp en de Ontwikkelopdracht. Over de invulling hiervan zijn met gemeenten afspraken gemaakt. Bij de voorbereiding van de inkoop vanaf 2028 onderzoeken wij samen met gemeenten hoe het jeugdhulplandschap doelmatig kan worden ingericht, inclusief de mogelijkheden voor een beperkter aantal gecontracteerde aanbieders, met behoud van een passend en dekkend aanbod. Daarbij staan betaalbare, beschikbare en passende jeugdhulp en een goede samenwerking met lokale teams centraal. Wij begrijpen uw zorgen. Wij geloven in de aanpak die is ingezet met het gezamenlijke verbeterprogramma. We verwachten dat dit tot meer grip op de kosten en instroom kan leiden.

Tegelijkertijd worden we geconfronteerd met landelijke ontwikkelingen die een kostenopdrijvend effect hebben, zoals indexatie en tariefstijgingen in de jeugdhulp. Wij vragen uw aandacht voor de sturingsmogelijkheden van lokale teams en andere verwijzers op de in- en uitstroom van cliënten en daarmee op de kostenontwikkeling van de jeugdhulp. We blijven ons maximaal inspannen om samen met gemeenten grip te krijgen op de kosten en in- en uitstroom. Dordrecht Definitief (Raad 24 juni) Algemeen Allereerst complimenteren we u voor uw inzet het afgelopen jaar. Het was een bewogen jaar met veel uitdagingen in het publieke gezondheidsdomein en sociaal domein. Niet alleen op het gebied van financiën en personele capaciteit, maar ook als het gaat om maatschappelijke ontwikkelingen. Door complexiteit van hulpvragen, prestatiedruk en individualisering wordt de druk groter. Terwijl de implementatie van plannen om deze trends te keren, tijd kost. 2.1 Begroting 2027 – onderdeel Dienst Gezondheid & Jeugd 2.1.1 Algemeen In de begroting concretiseert u de plannen van DG&J en bijbehorende middelen. Hieronder leest u onze reactie. 2.1.2 Indexatie U geeft aan de indexering op de lonen in de definitieve begroting 2027 aan te passen van 5,7% naar 4,2%. We gaan ervan uit dat de gemeentelijke bijdragen op basis hiervan worden herzien.

2.1.3 Veilig Thuis Druk op de uitvoering door Veilig Thuis Ook voor 2027 constateren wij dat de druk op Veilig Thuis hoog blijft. Wij begrijpen daarom dat de tijdelijke uitbreiding van 4,5 fte noodzakelijk is om de wettelijke taken zorgvuldig en Dank voor uw waardering. Dit is verwerkt in de definitieve begroting en de gemeentelijke bijdragen. Dank voor uw instemming. Gemeente | Uitgebrachte zienswijze | Reactie Dagelijks Bestuur DG&J binnen de gestelde termijnen te kunnen uitvoeren. Het gaat om de veiligheid van de meest kwetsbare inwoners, waarvoor continuïteit en kwaliteit van de uitvoering geborgd moet zijn. Met de tijdelijke uitbreiding stemmen we in. Ons uitgangspunt is verder, dat de ondersteuning door Veilig Thuis moet passen binnen de | Wij nemen uw aandachtspunten mee bij het beoordelen van de uitkomst huidige financiële kaders. In 2026 onderzoekt u samen met Q-Consult de formatie. We vragen | van het onderzoek door Q-Consult en de evaluatie van de uw aandacht voor het onderscheid tussen wettelijke taken en plustaken. Ook vragen wij u om | implementatielijnen. Het onderzoek en de evaluatie moeten leiden tot te reflecteren op de ingezette beweging. U heeft verschillende maatregelen genomen in de | meer inzicht in hoe de werkvoorraad en formatie van Veilig Thuis werkwijze. Zo schaalt u casuïstiek eerder af naar ons lokale team (Dordt Sociaal).

Ook zet u | structureel in evenwicht kunnen worden gebracht. Op basis hiervan wordt meer in op advies. Door sneller mee te denken, wordt escalatie in gezinssituaties waar | eind dit jaar een voorstel voorgelegd aan het bestuur voor de benodigde mogelijk voorkomen. Samenvattend is onze intentie om het aantal meldingen en casussen bij | capaciteit. Veilig Thuis terug te dringen. En meer preventief te werk te gaan. Zodat de uitvoering van | Wij onderschrijven het belang van preventie. Veilig Thuis zet onder wettelijke taken minder onder druk staat en tegelijkertijd de kosten beheersbaar blijven. | andere stevig in op het geven van adviezen aan onder andere de lokale teams, om zo het aantal meldingen en casussen bij Veilig Thuis terug te dringen en eraan bij te dragen dat signalen tijdig kunnen worden opgepakt door het voorveld. Rekenmodel i.r.t. P&C-cyclus en besluitvorming De raad acht het noodzakelijk dat er in 2026 bestuurlijke besluitvorming plaatsvindt over de | Het onderzoek door Q-Consult en de evaluatie van de invulling van de structurele capaciteit van Veilig Thuis. Er is nu een aantal jaar 4,5 fte extra | implementatielijnen moeten leiden tot inzicht in hoe de werkvoorraad en gefinancierd. Het Q-Consult rekenmodel kan helpen om de benodigde formatie inzichtelijk te | formatie van Veilig Thuis structureel in evenwicht kunnen worden maken.

De uitkomsten wegen wij mee in de P&C-cyclus 2026–2027, inclusief een | gebracht. Op basis hiervan wordt eind dit jaar een voorstel voorgelegd scenarioanalyse met financiële en organisatorische consequenties. De raad verzoekt om deze | aan het bestuur voor de benodigde capaciteit. De uitkomst verwachten inzichten vervolgens te verwerken in de kadernota 2028, zodat we op basis daarvan | we te kunnen verwerken in de eerste bestuursrapportage 2027 en nog weloverwogen keuzes kunnen maken. Als de kosten van het wettelijke takenpakket stijgen, | niet in de kadernota 2028. vragen we u om concrete bijsturingsmaatregelen en keuzes te benoemen. Risicobeheersing en financiële druk Ten aanzien van risicobeheersing constateren wij dat de ontwikkeling van het aantal tijdelijke | In de eerste bestuursrapportage 2026 geven we een actualisatie van het huisverboden en de inzet van onder meer Fivoor naar verwachting verdere financiële druk met | aantal tijdelijk huisverboden. Wij onderzoeken deze ontwikkeling en de zich meebrengt. De actuele cijfers over 2025 en het eerste kwartaal van 2026 wijzen op een | bijbehorende risico’s samen met de betrokken partijen. De uitkomsten stijgende trend. Wij vragen om actualisatie van deze aannames en duiding van de | hiervan worden meegenomen in het onderzoek van Q-Consult naar de bijbehorende risico’s. | benodigde capaciteit van Veilig Thuis.

Toekomstscenario en regionale samenhang Wij constateren dat in de begroting beperkt wordt ingegaan op de ontwikkeling richting | Voor de implementatie van het Toekomstscenario Kind- en Regionale Veiligheidsteams (RVT’s), terwijl dit een belangrijk onderdeel vormt van het | Gezinsbescherming loopt al enkele jaren een regionaal programma onder Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Wij verwachten dat, ondanks landelijke | leiding van gemeenten. Veilig Thuis neemt hier actief aan deel, binnen onzekerheden, blijvend wordt ingezet op de versterking van de beschermingsketen en dat | de huidige financiële kaders. Gemeenten worden hierover geïnformeerd gemeenten actief worden geïnformeerd over de inhoudelijke en financiële voortgang. | via het regionaal programma Toekomstscenario. 2.1.4 GGD Bijstelling suïcidepreventie De begroting is gebaseerd op de rijksbijdrage. Hiermee gaan we akkoord. We bedanken u voor | Dank voor uw instemming, waardering en constructieve samenwerking. uw inzet om te komen tot een regionaal plan suïcidepreventie, samen met een kopgroep van | DG&J en gemeenten hebben afgesproken om de (preventieve) inzet van gemeenten. Die samenwerking hebben wij als prettig ervaren.

Een volgende stap is om de | de GGD op het gebied van mentale gezondheid nog beter te koppelen (preventieve) inzet vanuit de GGD en gemeenten op het gebied van mentale gezondheid nog | aan het nieuwe plan. beter te koppelen aan dit nieuwe plan. 5 6 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) Wij onderschrijven het belang van een uniform basispakket voor de wettelijke OGGZ-taken en het bundelen van plustaken in één dienstverleningsovereenkomst (DVO). DG&J en gemeenten werken hier samen aan. In het voorstel wordt het basispakket ingericht met structurele taken, waaronder het Meldpunt Zorg en Overlast, ketensamenwerking OGGZ en uitvoering van de Wet verplichte GGZ (WvGGZ). We zetten de subsidie voor de wettelijke taken in de begroting daarom om naar een inwonerbijdrage. Ook stemmen we in met de incidentele formatie van 1 fte (regionaal). Voor de gemeente Dordrecht betekent dit uiteindelijk een bijdrage van € 418.555, bestaande uit € 271.875 voor ketensamenwerking OGGZ en € 146.680 voor WvGGZ. We vragen aandacht voor de herverdeeleffecten tussen gemeenten Wij constateren dat het financieel kader nog in ontwikkeling is. De nieuwe, door de GGD opgestelde, rekenmodule vormt een belangrijke stap richting transparantie en uniformiteit.

De gemeenten hebben de onderliggende documenten inmiddels ontvangen en maken een nadere analyse. Uit de eerste analyse blijkt dat de voorgestelde systematiek tot herverdeeleffecten tussen gemeenten leidt. Als er voor gemeenten financiële consequenties zijn, vraagt dit om een zienswijzeprocedure bij de raden. 2.1.5 Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Wij volgen het voorstel om de nieuwe werkwijze naar aanleiding van de bestuursopdracht te evalueren en te monitoren in 2026. Daarbij vragen wij aandacht voor de nieuwe Wet terugdringen schoolverzuim, die naar verwachting per 1 januari 2027 in werking treedt. Wij worden graag tijdig geïnformeerd als de nieuwe wet gevolgen heeft voor onze wettelijke taak op leerplicht en voortijdig schoolverlaten. Daarnaast geeft DG&J aan dat de opdracht aan LVS voor de inzet in Dordt West stopt, waardoor de kosten lager zijn begroot. Tegelijkertijd zijn er nog middelen beschikbaar binnen het Rijksprogramma om het schoolverzuim in Dordt West aan te pakken. Wij zien deze middelen en de inzet daarvan graag opnieuw terug in de begroting van de DG&J. De inzet in Dordt West is voor onze gemeente een belangrijke en gerichte keuze om verzuim op deze scholen tegen te gaan. Dank voor uw instemming. Wij waarderen de betrokkenheid en zorgvuldigheid van alle gemeenten in het proces van inrichting van een duurzame en toekomstbestendige OGGZ.

Wij constateren dat er brede steun bestaat voor de voorgestelde inrichting van het OGGZ-basispakket, waaronder de functie procesregie. Procesregie wordt gezien als een essentiële schakel binnen de OGGZ-keten. De functie draagt bij aan samenhang, continuïteit en effectieve ondersteuning van inwoners met complexe problematiek, waarbij meerdere domeinen en partners betrokken zijn. Juist vanwege deze kenmerken achten wij en nagenoeg alle gemeenten, regionale borging noodzakelijk. Een gezamenlijke inrichting zorgt voor eenduidigheid, behoud van expertise, continuïteit en een effectieve samenwerking met regionale ketenpartners. Tegelijkertijd heeft één gemeente aandachtspunten ingebracht over procesregie. Wij zijn hierover in gesprek en zetten deze gesprekken in de komende periode voort, specifiek gericht op aansluiting bij lokale behoeften en de uitvoering in de praktijk. Vanwege de hierboven genoemde noodzakelijk geachte regionale borging adviseren wij om vast te houden aan procesregie als onderdeel van het regionale OGGZ- basispakket. De financiële effecten van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket, zijn op hoofdlijnen vertaald in de begroting. In de komende periode wordt de inrichting van de OGGZ nader uitgewerkt. Daarbij betrekken we ook de uitkomsten van de gesprekken met de gemeente die aandachtspunten heeft ingebracht over procesregie.

Besluitvorming over de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket vindt naar verwachting plaats in het laatste kwartaal van 2026. De incidentele financiering van de tijdelijke uitbreiding met 1 fte voor het meldpunt Zorg & Overlast, staat niet los van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket voor de OGGZ. Dit wordt integraal meegewogen bij de besluitvorming in het laatste kwartaal van 2026. LVS en gemeenten bespreken eventuele consequenties voor de uitvoering, vooruitlopend op de inwerkingtreding van deze nieuwe wet. Wij blijven ons graag inzetten voor het aanpakken van schoolverzuim in Dordt West. Er vindt ambtelijk afstemming plaats met uw gemeente over de beschikbare middelen en inzet. Wanneer dit tijdig bekend is, verwerken wij het in de begroting 2027. 7 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J 2.2 Begroting 2027 – onderdeel Serviceorganisatie Jeugd ZHZ 2.2.1 Indexatie Ook voor dit organisatieonderdeel gaan wij ervan uit, dat de indexering van de lonen (inzet eigen personeel) in de definitieve begroting 2027 (incluis gemeentelijke bijdragenstaat) wordt aangepast van 5,7% naar 4,2%. 2.2.2 Uitgangspunten in de begroting De financiële raming van de jeugdhulpuitgaven 2027-2000 is gebaseerd op de prognose van de kosten per gemeente voor het jaar 2026. Deze verwachte uitgaven worden geïndexeerd naar het prijsniveau 2027.

Vanuit het oogpunt van evenwichtig begrotingsbeleid is ervoor gekozen om zowel geen groei als geen besparingen op te nemen ten opzichte van deze prognose. 2.2.3 Wij vragen u om besparingen (op te nemen en) te monitoren Verbeterprogramma Betaalbare en Passende jeugdhulp Binnen het verbeterprogramma zijn nieuwe contracten met jeugdhulpaanbieders afgesloten met aangescherpte criteria, werken we gezamenlijk aan een scherpere afbakening van jeugdhulp en werken we lokaal aan een meer integrale, gerichte toegang tot jeugdhulp. De verschillende maatregelen zullen zowel de kwaliteit van de geboden jeugdhulp verhogen als financiële besparingen opleveren. We zijn tevreden dat u de besparingsmaatregelen uit het verbeterprogramma jeugdhulp voor de onderdelen contractmanagement heeft verwerkt in uw begroting. Ook onderschrijven wij de overige, inhoudelijke maatregelen uit het verbeterprogramma. Deze maatregelen overlappen de eerder door onze raad vastgestelde maatregelen in onze perspectiefnota's 2025 en 2026. Vandaar dat u het financiële effect hiervan niet hoeft te verwerken in de voorliggende begroting. Anders worden deze ombuigingen tweemaal verwerkt in onze lokale begroting. Wel vragen wij u om in de P&C-documenten inzicht te geven in de inhoudelijke en financiële voortgang en realisatie van deze onderdelen uit het verbeterprogramma jeugdhulp.

Ontwikkelopdracht Om het hoofd deels te kunnen bieden aan de –voor gemeenten- nadelige effecten van het kostprijsonderzoek, heeft u terecht een ontwikkelopdracht aan zorgaanbieders gegeven om de zorg te doen verminderen. Ook hierbij vragen wij u om in de P&C-documenten inzicht te geven in de inhoudelijke en financiële voortgang en realisatie van de ontwikkelopdracht en indien noodzakelijk bijsturingsmaatregelen te treffen. Rechtmatigheidsonderzoeken Wij zijn tevreden dat u sinds 2025 rechtmatigheidsonderzoeken uitvoert. Het doel hiervan is om de rechtmatigheid en doelmatigheid van de zorguitgaven te vergroten, risico’s beter te beheersen en gemeenten meer inzicht te geven in de kwaliteit en juistheid van de ingekochte zorg. Onrechtmatig gedeclareerde zorg wordt teruggevorderd. Wij verwachten dat deze onderzoeken een forse netto-besparing (kostenreductie) voor Dordrecht kan opleveren. Wij zijn benieuwd naar de resultaten en ervaringen in 2026. Vooruitlopend daarop, is Dordrecht een groot voorstander van voortzetting en mogelijke doorontwikkeling naar een structurele werkwijze. Wij verwachten namelijk dat dit zorgaanbieders scherp houdt, dat wil zeggen: dat zij zorgvuldig omgaan met het declareren van prestaties/kosten.

Graag vernemen Dit is verwerkt in de begroting Wij hebben de besparingsmaatregelen, met uitzondering voor de onderdelen contractmanagement, conform uw verzoek voor uw gemeente niet verwerkt in de begroting. De maatregelen uit het verbeterprogramma worden regionaal actief gemonitord, waarbij de SOJ en gemeenten samen optrekken. Dit gebeurt onder andere in de lokale driehoeksoverleggen, regionale monitoringsdagen en ontwikkeltafels met aanbieders. Op dit moment zijn veel maatregelen nog in voorbereiding of worden zij geïmplementeerd door gezamenlijke werkgroepen. We kijken samen met gemeenten hoe we u zo goed mogelijk inzicht kunnen geven in de inhoudelijke en financiële voortgang en realisatie van deze onderdelen uit het verbeterprogramma. Hier komen we op een later moment bij u op terug. In de P&C-documenten zullen we inzicht geven in de inhoudelijke en financiële voortgang en realisatie van de ontwikkelopdracht. Wij delen uw verwachting dat de onderzoeken een forse besparing kunnen opleveren en de voorlopige resultaten tot nu toe bevestigen dit ook. Na afronding van het eerste cohort aan rechtmatigheidsonderzoeken, kunnen wij een inschatting maken van het besparingspotentieel.

Wij bereiden een voorstel voor, voor voorzetting en mogelijke 8 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J we welk besparingspotentieel door rechtmatigheidsonderzoeken u voor ogen heeft. En we vragen om in uw begroting 2027 alvast rekening te houden met een besparing. Tot slot zijn we benieuwd naar mogelijkheden om de fraudeaanpak verder uit te breiden. Jeugdhulp naar Voren We hebben in 2025 Dordrecht Sociaal, onze lokale toegang, een opdracht gegeven om in te zetten op een beweging naar voren: Jeugdhulp naar Voren. Dordrecht Sociaal biedt vaker zelf begeleiding en ondersteuning aan en organiseert meer collectieve voorzieningen. Hierdoor wordt hulp eerder en laagdrempeliger toegankelijk en kunnen zwaardere, duurdere zorgvormen worden voorkomen. Zorg en ondersteuning worden georganiseerd dicht bij de leefwereld van inwoners, in samenhang en met een focus op normaliseren. Deze aanpak helpt instroom in gecontracteerde zorg te voorkomen en creëert ruimte voor innovatie, gericht op kwaliteitsverbetering, integrale samenwerking en op termijn een kostenbesparing. In 2026 continueren we deze opdracht en breiden deze verder uit. We beogen met name een afname van de verwijzingen naar de regionaal gecontracteerde jeugdhulp binnen segment 4: Begeleiding specialistisch, Begeleiding regulier, Begeleiding basis en Behandeling Jeugd & Opvoedhulp.

Met deze aanpak wordt ervoor gezorgd dat passende hulp en ondersteuning snel en laagdrempelig beschikbaar zijn, in verbinding met reguliere ondersteuning vanuit Dordrecht Sociaal en (informele) partners. Vooralsnog ramen we hiervoor een schuif in de loop der tijd met een bandbreedte tussen € 1,5 mln. en € 0,5 mln. van de regionale zorgmarkt naar de lokaal georganiseerde jeugdhulp. We willen realistisch begroten. Vandaar dat wij graag met u het overleg aangaan, zodat het college - bij voorkeur in het 3e kwartaal 2026 - een meer gedetailleerde berekening van de verwachte omvang van deze schuif kan bepalen. Ook vragen wij u om de kosten van de regionale zorgmarkt vooralsnog te verlagen met € 1 mln. vanaf 2027, zodat we daadwerkelijk onze lokaal georganiseerde jeugdhulp vanaf 2027 kunnen uitbreiden. Onze ambtenaren maken graag met de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ en met Dordrecht Sociaal afspraken over het realiseren en monitoren van deze ombuiging. doorontwikkeling naar een structurele werkwijze, inclusief mogelijkheden voor verdere uitbreiding van de fraudeaanpak. Wij waarderen uw lokale inspanningen voor betaalbare en beschikbare jeugdhulp. Wij gaan hierover graag met u in overleg. Wij hebben de door u gevraagde kostenverlaging, verwerkt in de begroting en meerjarenperspectief vanaf 2027.

Wij wijzen u er volledigheidshalve op dat u deze kostenverlaging dient te onderbouwen richting de provincie. De SOJ is graag bereid om met uw ambtenaren afspraken te maken over het realiseren en monitoren van deze ombuiging. Gorinchem Concept (Raad 2 juli) Informele gemeenschappelijke adviescommissie De raad heeft al meermalen ingezet op een gemeenschappelijke adviescommissie. Acht van de tien gemeenten zijn hier voorstander van. Inmiddels hebben wij bericht ontvangen over het voornemen van de dienst te starten met een proef informele gemeenschappelijke adviescommissie DGJ, te vergelijken met de adviescommissies van Waardlanden en Avres. Het doel van de commissie is om technisch advies uit te brengen over de financiële stukken die de gemeenschappelijke regeling voor zienswijze aanbieden. Wij juichen het voorstel voor een informele commissie toe en zijn bereid een afvaardiging vanuit Gorinchem aan te leveren. Concept-begroting 2027 Onderdeel GGD, Veilig Thuis, Leerplicht en Voortijdig schoolverlaten Rijksvaccinatieprogramma Het algemeen bestuur (AB) heeft op 2 april 2026, na een zienswijzeprocedure, definitief voor de jaren 2026 en 2027 extra middelen toegekend vanwege de hogere lasten die worden Wij waarderen uw bereidheid om een afvaardiging te leveren voor de informele gemeenschappelijke adviescommissie DG&J. Het initiatief hiertoe is genomen door de gezamenlijke griffies.

Vanuit de griffies is een oproep gedaan voor een afvaardiging van raadsleden die mee willen denken over invulling van de adviescommissie. Er wordt kort voor of na de zomer een startsessie georganiseerd. In het najaar worden de uitkomsten van de startsessie en de beoogde concrete invulling van de adviescommissie teruggekoppeld naar de gemeenten, met het doel om tegen het einde van het jaar te starten met de adviescommissie. Vanuit het dagelijks bestuur is dit signaal onder de aandacht gebracht van het ministerie van VWS. 9 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J gemaakt als gevolg van wijzigingen binnen het Rijksvaccinatiepakket (RVP). De extra bijdrage uit het gemeentefonds ten behoeve van deze wijzigingen voorzien nauwelijks in de extra kosten die de wijzigingen met zich meebrengen. Hierover zou een signaal worden afgegeven bij VWS waarbij onze vraag is of dit ook gebeurd is. AZWA Het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) komt nauwelijks aan bod in de conceptbegroting 2027 terwijl de DG&J wel een belangrijke bijdrage levert in de beweging van zorg naar gezondheid die met het AZWA wordt ingezet. Er komen ook rijksmiddelen beschikbaar die rechtstreeks vanuit de SPUK uitgekeerd worden aan de GGD-en. Wij vragen nadrukkelijk uw aandacht hiervoor.

OGGZ Implementatie van een samenhangend en toekomstgerichte inrichting van Openbare Geestelijke Gezondheidzorg (OGGZ) in Zuid-Holland Zuid In 2027 gaat gewerkt worden vanuit een nieuw model op basis van een basispakket een gezamenlijke ontwikkelagenda met gemeenten. Dit proces is nog volop in ontwikkeling en wij ondersteunen op inhoud de stappen die nu gezet worden daartoe. We onderschrijven het belang van duidelijk rollen, verantwoordelijkheden en daarbij passende transparante financiering waarbij effectief gestuurd wordt op een sluitende aanpak voor inwoners met complexe problematiek. Wij kijken met belangstelling uit naar de voorstellen tot versterking van de regiefunctie van het Meldpunt Zorg en Overlast met behulp van data-gedreven analyses en trendmonitoring om tijdig te kunnen anticiperen op ontwikkelingen. Hierover zullen wij in 2026 met u in gesprek blijven als 1 van de onderwerpen op de ontwikkelagenda. Overgang naar nieuwe financieringsstructuur per 1-1-2027 In uw begroting heeft u een doorrekening gemaakt van de overdracht van een 2-tal wettelijke taken uit de lokale Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) OGGZ (lokale procesregie OGGZ) en Wet Verplichte GGZ (onderzoek aanvragen verplichte zorgmaatregel) aan de basistaak van de afdeling OGGZ. Hiermee wordt de financiering van deze taken in Zuid-Holland Zuid verankerd in de inwonersbijdrage.

Wij merken hierbij op dat de berekende financiering van deze overgang gebaseerd is op een regio brede positieve besluitvorming. Wij waarderen de aanvullend door u geleverde financiële uitwerking van deze overgang. Voor Gorinchem betekent dit een lichte stijging voor de begrotingsuitgave, als gevolg van verdeelsleutel toepassing op het WVGGZ aandeel. Uw nieuwe berekeningsgrondslag voor de inwonersbijdrage 2027 is gebaseerd op een regiobrede overgang naar deze nieuwe werkwijze. Mocht -onverhoopt- besluitvorming niet unaniem afgerond worden dan zien wij graag -voor definitieve vaststelling van de begroting 2027- een doorrekening van een scenario van financiële consequentie bij een afwijkend besluit. Vooralsnog gaan wij er vanuit dat dit geen invloed zal hebben op de voorliggende berekende inwonersbijdrage van Gorinchem. Nogmaals benadrukken wij de wens tot een regio breed gedragen basispakket. Wij onderschrijven het belang van de beweging van zorg naar gezondheid, zoals beoogd door het AZWA. De DG&J en in het bijzonder de GGD, leveren hieraan een actieve bijdrage, zowel vanuit de publieke gezondheidstaken als de regionale samenwerking met gemeenten en maatschappelijke partners. De inzet van de beschikbare rijksmiddelen en de rol van de GGD komen terug in de verdere uitwerking van het AZWA.

Wij waarderen de betrokkenheid en zorgvuldigheid van alle gemeenten in het proces van inrichting van een duurzame en toekomstbestendige OGGZ. Wij constateren dat er brede steun bestaat voor de voorgestelde inrichting van het OGGZ-basispakket, waaronder de functie procesregie. Procesregie wordt gezien als een essentiële schakel binnen de OGGZ- keten. De functie draagt bij aan samenhang, continuïteit en effectieve ondersteuning van inwoners met complexe problematiek, waarbij meerdere domeinen en partners betrokken zijn. Juist vanwege deze kenmerken achten wij en nagenoeg alle gemeenten, regionale borging noodzakelijk. Een gezamenlijke inrichting zorgt voor eenduidigheid, behoud van expertise, continuïteit en een effectieve samenwerking met regionale ketenpartners. Tegelijkertijd heeft één gemeente aandachtspunten ingebracht over procesregie. Wij zijn hierover in gesprek en zetten deze gesprekken in de komende periode voort, specifiek gericht op aansluiting bij lokale behoeften en de uitvoering in de praktijk. Vanwege de hierboven genoemde noodzakelijk geachte regionale borging adviseren wij om vast te houden aan procesregie als onderdeel van het regionale OGGZ- basispakket. De financiële effecten van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket, zijn op hoofdlijnen vertaald in de begroting. In de komende periode wordt de inrichting van de OGGZ nader uitgewerkt.

Daarbij betrekken we ook de uitkomsten van de gesprekken met de gemeente die aandachtspunten heeft ingebracht over procesregie. Besluitvorming over de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket vindt naar verwachting plaats in het laatste kwartaal van 2026. Wij blijven graag met uw gemeente in gesprek over de onderwerpen op de ontwikkelagenda, waaronder versterking van de regiefunctie van het Meldpunt Zorg en Overlast met behulp van data-gedreven analyses en trendmonitoring. 10 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Uitwerking ontwikkelagenda ketenafspraken en plustaken In de begroting 2027 zijn de effecten van de ontwikkelagenda met gemeenten en ketenpartners (nog) niet verwerkt. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat deze gesprekken voor de begroting 2027 budgettair neutraal verloopt. Tijdelijke fte Bovenstaande inspanningen moeten gaan bijdragen aan sturing en versterking op regiefunctie. Nu dit proces nog in ontwikkeling is, is de daarbij passende fte voor de afdeling nog niet definitief te bepalen. In dat licht stemmen wij niet in met het nu omzetten van de huidige tijdelijke uitbreiding van 1 fte naar een vaste functie per 1-1-2027. Conclusie De raad verzoekt het dagelijks bestuur om bovenstaande punten te betrekken bij de verdere uitwerking en besluitvorming rondom de begroting 2027 en de implementatie van de nieuwe OGGZ-structuur.

Veilig Thuis Structurele druk en incidentele financiering Ook voor 2027 blijft de druk op Veilig Thuis hoog. We begrijpen dat de tijdelijke uitbreiding van 4,5 fte noodzakelijk blijft om de wettelijke taken binnen de gestelde termijnen zorgvuldig uit te voeren. Het gaat hier immers om de veiligheid van de meest kwetsbare inwoners, waarvoor continuïteit en kwaliteit van de uitvoering te allen tijde geborgd moeten zijn. Hoewel we erkennen dat de onderliggende problematiek een terugkerend thema is, steunen we het besluit om de 4,5 fte formatie incidenteel op te nemen. Wij onderschrijven het traject dat u met Q consult in gang hebt gezet. We vertrouwen erop dat hiermee een gedegen en onderbouwde analyse voor de benodigde capaciteit kan worden opgeleverd. Daarnaast bent u een traject gestart met een aantal implementatielijnen. Een traject waarbinnen kritisch wordt gekeken naar de aard en inhoud van de meldingen. Welke meldingen behoren tot de kerntaak van Veilig Thuis? Waar kan efficiënter worden gewerkt? En welke meldingen kunnen mogelijk elders worden belegd? Eén van de implementatielijnen richt zich met name op de meldingen die via de politie binnenkomen. We weten dat zo’n 75% van alle meldingen via de politie bij Veilig Thuis komen. Een deel van deze meldingen hoort echter niet bij Veilig Thuis.

De implementatielijn is pas in het laatste kwartaal van 2025 gestart, wat maakt dat het nog te vroeg is om te kunnen spreken van een duidelijke verandering. Ook deze implementatielijnen hebben tot doel om met de beschikbare formatie te kunnen voldoen aan de wettelijke doorlooptijden voor triage en onderzoek. Het is daarmee wenselijk om ook deze ontwikkelingen mee te nemen in een goed en onderbouwd advies voor de benodigde structurele formatie. Daar staat tegenover dat alle gemeenten lokaal investeren in hun lokale teams. Deze versterking moet ertoe leiden dat meer veiligheidscasussen opgepakt kunnen worden door de lokale teams. Als al deze ontwikkelingen samen komen kan worden toegewerkt naar een reëel en duurzaam formatiebeeld dat aansluit bij de feitelijke problematiek, uitvoerbaarheid en continuïteit van de wettelijke taken richting 2027 en verder. Er wordt nu geen voorstel gedaan voor het omzetten van de huidige tijdelijke uitbreiding van 1 fte voor het meldpunt Zorg & Overlast naar een vaste functie. De tijdelijke uitbreiding die nog eenmaal incidenteel is opgenomen in de begroting, staat niet los van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket voor de OGGZ. Dit wordt integraal meegewogen bij de besluitvorming in het laatste kwartaal van 2026. Dank voor uw steun. De implementatielijnen worden momenteel geëvalueerd met alle betrokken stakeholders.

Daarbij houden we ook rekening met de aanlooptijd voordat tot implementatie kon worden overgegaan. De uitkomsten van de evaluatie en het onderzoek dat Q-Consult uitvoert naar de benodigde capaciteit, nemen we mee bij het opstellen van een onderbouwd advies voor de benodigde structurele formatie. 11 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Rekenmodel, Planning & Controlcyclus (P&C) en sturing We achten het noodzakelijk dat in 2026 expliciet bestuurlijke besluitvorming plaatsvindt over de structurele capaciteit van Veilig Thuis, zodat op basis van een solide onderbouwing een duurzame oplossing kan worden vastgesteld. Daarbij vragen wij om de uitkomsten van het Q- Consult rekenmodel, zodra beschikbaar, te betrekken bij de P&C-cyclus 2026–2027, inclusief een scenarioanalyse met financiële en organisatorische consequenties. We verzoeken u deze inzichten vervolgens te verwerken in de kadernota 2028, zodat op basis daarvan weloverwogen keuzes kunnen worden gemaakt en wordt voorkomen dat structurele vraagstukken opnieuw met tijdelijke oplossingen worden benaderd. Daarnaast constateren wij, net als in voorgaande jaren, dat de incidentele bijdrage niet als afzonderlijk voorstel aan de gemeenteraden is voorgelegd.

Gezien de directe gevolgen voor de gemeentelijke bijdragen achten wij het van belang dat dergelijke keuzes expliciet en transparant aan de raden worden voorgelegd, zodat een zorgvuldige bestuurlijke afweging kan plaatsvinden. Risicobeheersing en financiële druk Ten aanzien van risicobeheersing constateren wij dat de ontwikkeling van het aantal tijdelijke huisverboden en de inzet van onder meer Fivoor naar verwachting verdere financiële druk met zich meebrengt. De actuele cijfers over 2025 en het eerste kwartaal van 2026 wijzen op een stijgende trend, die in de huidige ramingen onvoldoende tot uitdrukking komt. Wij vragen om actualisatie van deze aannames en expliciete duiding van de bijbehorende risico’s. Toekomstscenario en regionale samenhang Wij constateren dat in de begroting beperkt wordt ingegaan op de ontwikkeling richting Regionale Veiligheidsteams, terwijl dit een belangrijk onderdeel vormt van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Wij verwachten dat, ondanks landelijke onzekerheden, blijvend wordt ingezet op de versterking van de beschermingsketen en dat gemeenten actief worden geïnformeerd over de inhoudelijke en financiële voortgang. Tot slot merken wij op dat de aangekondigde herziening van de financieringssystematiek van Veilig Thuis een ontwikkeling is met regionale impact.

Wij verzoeken de centrumgemeente en Veilig Thuis om deze wijziging niet eenzijdig door te voeren, maar in tijdige en nauwe afstemming met alle regiogemeenten vorm te geven, zodat gezamenlijk gedragen besluitvorming wordt geborgd. Onderdeel Service Organisatie Jeugd In de geprognotiseerde kosten voor 2027 zien wij helaas een aanzienlijke stijging. Wij constateren echter dat bijna 90% van deze kostenstijging wordt veroorzaakt door indexering en nieuwe tarieven als gevolg van het kostprijsonderzoek. Dit zijn ontwikkelingen waar we als gemeenten geen invloed op hebben. De overige 10% wordt grotendeels veroorzaakt door een stijging in het jeugdhulpgebruik. Een trend die we liever niet zien. We realiseren ons dat het een prognose betreft en de kosten nog kunnen fluctueren. De laatste maandrapportage van uw organisatie laat al een daling in jeugdzorgkosten zien, wat hoopvol is. Op basis van de uitkomst van het Q-Consult rekenmodel wordt eind dit jaar een voorstel voorgelegd aan het bestuur voor de benodigde capaciteit. Het besluit verwachten we te kunnen verwerken in de eerste bestuursrapportage 2027 en nog niet in de kadernota 2028. De incidentele bijdrage voor 2027 is niet als afzonderlijk voorstel, maar wel expliciet en transparant aan de raden voorgelegd. Het advies voor de benodigde structurele formatie zullen we als een afzonderlijk voorstel voorleggen.

In de eerste bestuursrapportage 2026 geven we een actualisatie van het aantal tijdelijk huisverboden. Wij onderzoeken deze ontwikkeling en de bijbehorende risico’s samen met de betrokken partijen. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in het onderzoek van Q-Consult naar de benodigde capaciteit van Veilig Thuis. Voor de implementatie van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming loopt al enkele jaren een regionaal programma onder leiding van gemeenten. Veilig Thuis neemt hier actief aan deel, binnen de huidige financiële kaders. Gemeenten worden hierover geïnformeerd via het regionaal programma Toekomstscenario. We trekken samen op met de centrumgemeenten en gemeenten bij het voorbereiden van een onderbouwd advies voor de benodigde structurele formatie van Veilig Thuis en betrekken daarbij de financieringssystematiek. Gemeente | Uitgebrachte zienswijze | Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Gezien de open-einderegeling stemmen wij voor nu in met de voorgestelde begroting. Toch | Dank voor uw instemming. Wij onderschrijven dat we gezamenlijk benadrukken wij dat we, zoals in voorgaande jaren, scherpe keuzes moeten blijven maken om | scherpe keuzes moeten blijven maken om een kwalitatief en financieel een kwalitatief en financieel houdbaar jeugdzorgstelsel te realiseren. | houdbaar jeugdzorgstelsel te realiseren.

In de begroting 2027 is er wederom gekozen voor een evenwichtig begrotingsbeleid, met zowel | Dank voor uw steun. geen besparingen als geen groei. Als voorstander van realistisch begroten steunen wij deze keuze en achten wij de raming voor 2027 realistisch. Wij stemmen in met de voorgestelde verbetermaatregelen op het gebied van | Dank voor uw instemming met de verbetermaatregelen op het gebied contractmanagement. Wij achten het echter niet realistisch om de financiële besparingen van | van contractmanagement. Op basis van uw reactie zullen wij in de het Mockingbird-model al in 2027 in te boeken. We wijzen u graag op de businesscase die het | begroting 2027 voor Gorinchem uitsluitend de SOJ- bureau AEF medio 2025 specifiek voor deze ontwikkeling heeft gemaakt. Daarin wordt | contractmanagementmaatregelen 131 en 132 verwerken. Wij hebben benadrukt dat, los van gewenste maatschappelijk ontwikkelingen, het financiële rendement | begrip voor uw overweging om in 2027 nog geen besparing van het pas na een paar jaar zichtbaar zal zijn. Inhoudelijk staan we echter wel volledig achter deze | Mockingbird-model in te boeken en danken u voor uw inhoudelijke ontwikkeling en gaan we akkoord met deze verbetermaatregel. | akkoord met deze verbetermaatregel. Ook lokaal zetten we in op een aantal verbetermaatregelen.

Die aan de hand van ons lokale | Conform uw verzoek boeken we regionaal geen extra besparingen in voor plan van aanpak Hervormingsagenda. Dat maakt dat we u niet verzoeken om regionaal nog | uw gemeente in onze begroting 2027. Wij spannen ons graag in om extra besparingen in te boeken voor de gemeente Gorinchem. Wij hopen samen met u toe te | samen met u toe te werken naar een situatie van geen groei, wel werken naar een situatie van "geen groei, wel besparingen. | besparingen. Kanttekening indexering In uw begroting 2027 hebt u rekening gehouden met de indexering van de lonen 2027 zoals | Wij hebben na een oproep daartoe van gemeenten en het regionaal deze is verwerkt in de septembercirculaire 2025. Indien de meicirculaire 2026 een lagere | controllersoverleg, besloten om voor de loonontwikkeling van de DG&J- indexatie voor 2027 voorschrijft, verzoeken wij u deze te verwerken in een 1e | organisatie uit te gaan van het CEP-percentage van 4,2% in plaats van begrotingswijziging. | de 5,7% uit de septembercirculaire 2025. Dit is toegelicht in de zienswijzebrief en verwerkt in de definitieve begroting en gemeentelijke bijdragen. Hardinxveld- | Conceptbegroting 2027 Giessendam | Algemeen U gaf eerder aan de indexering op de lonen in de definitieve begroting 2027 aan te passen van | Wij begrijpen uw wens en hanteren dit ook als uitgangspunt.

In dit geval Definitief | 5,7% naar 4,2%. Het is goed om te zien dat dit inmiddels in een nieuwe aangereikte | was het helaas niet eerder mogelijk. (Raad 2 juli) | conceptbegroting is verwerkt. Wel is het in het vervolg wenselijk om wijzigingen integraal door te voeren en in de periode van het opstellen van zienswijzen de conceptbegroting niet tussentijds te wijzigen. GGD Bijstelling suïcidepreventie Bedankt voor uw inzet om te komen tot een regionaal plan suïcidepreventie samen met | Dank voor uw waardering voor onze inzet en uw instemming. gemeenten. Inhoudelijk zien we graag de preventieve inzet van de GGD en gemeenten op het | DG&J en gemeenten hebben afgesproken om de (preventieve) inzet van gebied van mentale gezondheid gekoppeld aan het regionale plan suïcidepreventie. U vraagt | de GGD op het gebied van mentale gezondheid nog beter te koppelen om in te stemmen met de neerwaartse bijstelling van de post suïcidepreventie met € 49.143 | aan het regionale plan suïcidepreventie. op basis van de daadwerkelijke Rijksbijdragen en de afroming van 10 procent voor de lokale inzet voor gemeenten. Dit voldoet aan de afspraak van de budget-neutrale implementatie. Wij stemmen hiermee in.

12 13 Gemeente Uitgebrachte zienswijze Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Jeugdgezondheidszorg na 2027 Als gemeenten bereiden wij de besluitvorming voor over de uitvoering van het basistakenpakket per 1 januari 2028. Mogelijk heeft dit financiële consequenties. Belangrijk is om hier scherp op te zijn in de begroting 2028 en verder. OGGZ In uw aanbiedingsbrief vraagt u om zienswijze op twee voorgestelde besluiten van het AB die betrekking hebben op de OGGZ. U vraagt voor 2027, zoals in 2026 ook het geval was, incidenteel extra financiering van €149.721 voor de OGGZ, specifiek het Meldpunt Zorg en Overlast (Meldpunt Z&O). Wij kunnen daar mee instemmen. In het kader van de herdefiniëring van de OGGZ-taken is gebleken dat het aantal en de complexiteit van meldingen is toegenomen. Lokaal zien we dit ook terug, daarom investeren we nadrukkelijk in de versterking van onze lokale uitvoering, onder meer door de inzet van de Wijk-GGD en borging van GGZ-expertise in ons Sociaal Team. Door meldingen via het Meldpunt Z&O - in samenhang met onze lokale uitvoering - tijdig en integraal op te volgen, kunnen ernstige negatieve gevolgen voor kwetsbare inwoners en hun leefomgeving zo veel mogelijk worden voorkomen. Wij gaan er vanuit dat de OGGZ zich inspant in de doorontwikkeling van het Meldpunt Z&O, waardoor een structurele uitbreiding van fte na 2027 niet langer noodzakelijk zal zijn.

Onze gemeente kan inhoudelijk instemmen met het omzetten van de DVO-bedragen naar de inwonerbijdrage voor de taken Procesregie en Wet verplichte GGZ (WvGGZ). Het betreft wettelijke taken met een structureel karakter welke u in een uniform basispakket via de inwonerbijdrage wil opnemen. We constateren dat het financieel kader nog in ontwikkeling is. De nieuwe, door de GGD opgestelde, rekenmodule vormt een belangrijke stap richting transparantie en uniformiteit. De gemeenten hebben de onderliggende documenten inmiddels ontvangen en maken een nadere analyse. Uit de eerste analyse blijkt dat de voorgestelde systematiek tot herverdeeleffecten tussen gemeenten leidt. Als er voor gemeenten financiële consequenties zijn, vraagt dit om een zienswijzeprocedure bij de raden. Wmo-toezicht We lezen dat u met gemeenten werkt aan een gezamenlijk richtinggevend kader voor Wmo- toezicht, gericht op duurzame borging van kwaliteit en rechtmatigheid. Onderdelen van het Wmo-toezicht zijn tevens belegd bij de GR Sociaal. We vragen u om kritisch met de gemeenten en GR Sociaal te kijken naar de invulling van het Wmo-toezicht. In het kader van efficiency en de huidige beperkte middelen bij gemeenten, rijst de vraag hoe noodzakelijk het nog is om het Wmo-toezicht over twee uitvoeringsorganisaties te verdelen. Dit wordt meegenomen in de kadernota en begroting 2028. Dank voor uw instemming.

Wij waarderen de betrokkenheid en zorgvuldigheid van alle gemeenten in het proces van inrichting van een duurzame en toekomstbestendige OGGZ. Wij constateren dat er brede steun bestaat voor de voorgestelde inrichting van het OGGZ-basispakket, waaronder de functie procesregie. Procesregie wordt gezien als een essentiële schakel binnen de OGGZ-keten. De functie draagt bij aan samenhang, continuïteit en effectieve ondersteuning van inwoners met complexe problematiek, waarbij meerdere domeinen en partners betrokken zijn. Juist vanwege deze kenmerken achten wij en nagenoeg alle gemeenten, regionale borging noodzakelijk. Een gezamenlijke inrichting zorgt voor eenduidigheid, behoud van expertise, continuïteit en een effectieve samenwerking met regionale ketenpartners. Tegelijkertijd heeft één gemeente aandachtspunten ingebracht over procesregie. Wij zijn hierover in gesprek en zetten deze gesprekken in de komende periode voort, specifiek gericht op aansluiting bij lokale behoeften en de uitvoering in de praktijk. Vanwege de hierboven genoemde noodzakelijk geachte regionale borging adviseren wij om vast te houden aan procesregie als onderdeel van het regionale OGGZ- basispakket. De financiële effecten van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket, zijn op hoofdlijnen vertaald in de begroting. In de komende periode wordt de inrichting van de OGGZ nader uitgewerkt.

Daarbij betrekken we ook de uitkomsten van de gesprekken met de gemeente die aandachtspunten heeft ingebracht over procesregie. Besluitvorming over de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket vindt naar verwachting plaats in het laatste kwartaal van 2026. De incidentele financiering van de tijdelijke uitbreiding met 1 fte voor het meldpunt Zorg & Overlast, staat niet los van de inrichting van een regionaal basispakket en pluspakket voor de OGGZ. Dit wordt integraal meegewogen bij de besluitvorming in het laatste kwartaal van 2026. De vraag die u stelt, was een ook een vraag die in 2025 voortkwam uit de bestuursopdracht ombuigingen en hervormingen. Deze bestuursopdracht heeft de DG&J deels samen met de GR Sociaal uitgevoerd. Daarbij is geconstateerd dat het de voorkeur heeft om het Toezicht Wmo (kwaliteit en rechtmatigheid) onder te brengen bij één toezichthoudende organisatie, vanwege schaalvoordelen en continuïteitoverwegingen. Vanwege de ontwikkelingen in de organisatie van de Sociale Dienst Drechtsteden, is dit nog niet opgepakt. Gemeente | Uitgebrachte zienswijze | Reactie Dagelijks Bestuur DG&J Veilig Thuis Ook voor 2027 constateren wij dat de druk op Veilig Thuis onverminderd hoog blijft. Wij | Dank voor uw instemming met de incidentele financiering van 4,5 te.

begrijpen dat de eerder toegekende tijdelijke uitbreiding van 4,5 fte nog steeds noodzakelijk is | Op basis van de uitkomsten van de implementatielijnen en het onderzoek om de wettelijke taken zorgvuldig te kunnen uitvoeren. De gemeente stelt daarom ook voor | van Q-consult, wordt eind dit jaar een voorstel voorgelegd aan het om voor 2027 4,5 fte incidenteel te financieren. Tegelijkertijd lezen we in de concept Begroting | bestuur voor de benodigde capaciteit. 2027 dat als het aantal meldingen niet afneemt structurele financiering onontbeerlijk zal zijn. De gemeente begrijpt deze zorg maar vindt het essentieel eerst de uitkomsten van de implementatielijnen en het onderzoek van Q-consult af te wachten om verdere vormen van financiering te bepalen. Veilig Thuis heeft Q-Consult gevraagd om te komen tot een hernieuwd rekenmodel voor de | Wij delen uw mening dat een oplossing niet vanzelfsprekend ligt in het benodigde capaciteit van Veilig Thuis. Q-Consult is een partij die hier veel ervaring mee heeft | uitbreiden van formatie. Veilig Thuis spant zich daarom samen met opgedaan in andere regio’s en op basis daarvan ook een landelijke benchmark bijhoudt. De | gemeenten en maatschappelijke organisaties maximaal in voor het gemeente begrijpt dat dit meer inzicht zal geven. Daarbij merkt de gemeente op dat uit | realiseren van de implementatielijnen.