CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

21 - Bijlage 1 - Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025

Raadsvergadering 18 december 2025, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Verlengen woonvisie13.194 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Soms gaat het om sterk verouderde woningen die op de markt komen. Daarmee wordt het vraagstuk van de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad (en de eisen die daaraan gesteld worden) steeds belangrijker. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

In de basis biedt onze woningvoorraad voldoende mogelijkheden om op de lange termijn voor alle doelgroepen aantrekkelijk te zijn en te blijven. Gelet op onze grote particuliere woningvoorraad is het vooral zaak dat particuliere woningeigenaren gestimuleerd worden om aan de slag te gaan met het verbeteren van de energetische kwaliteit woonaantrekkelijkheid en levensloopgeschiktheid van hun woning ,

Woningen aardgasvrij Landelijk is de doelstelling dat in 2030 15 miljoen woningen aardgasvrij zijn en om in 2050 volledig aardgasvrij te zijn. Dit betekent dat in Achtkarspelen jaarlijks gemiddeld tussen de 400-600 woningen aardgasvrij dienen te worden gemaakt. Daarnaast moet iedere gemeente (volgens het landelijke Klimaatakkoord) uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte vast te stellen. Deze visie dient plannen te bevatten voor een alternatieve energievoorziening (zoals aardwarmte waterstof biomassa) in bestaande wijken. De verwachting is dat hierbij naar maatwerkoplossingen per dorp/wijk/ woningtype / bouwperiode wordt gezocht afhankelijk van de technische mogelijkheden van de bestaande woningen en infrastructuur (zoals de staat van ondergrondse leidingen). Hierbij wordt door het Rijk een wijkgerichte aanpak voorgesteld. ,

,

,

,

,

Energetisch verbeteren van onze woningen De kwaliteit van de bestaande woningvoorraad wordt niet alleen afgemeten aan het reguliere onderhoud of de mate waarin de woningtypen aansluiten bij de vraag van woningzoekenden. De energetische kwaliteit speelt hierin ook een steeds voornamere rol. Met onze woningcorporaties maken we sinds enkele jaren prestatieafspraken over.

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

28

De grootste opgave ligt in de bestaande particuliere woningvoorraad. Het energieverbruik koopwoningen ligt aanzienlijk hoger dan bij huurwoningen in onze gemeente.

van

Figuur 1: Gemeente Achtkarspelen. Ontwikkeling aardgasverbruik (in m³ , figuur links) en elektriciteitsverbruik (kWh , figuur rechts) naar eigendomstype , vergeleken met provinciaal gemiddelde (2014-2018) 2. 000 1. 800 1. 600 1. 400 1. 200 1. 000 800 600 400 200 0

3. 500 3. 000 2. 500 2. 000 1. 500 1. 000 500 0 gn in

gn in

o w

gn in

o rw u u

po o

o w

2015

o rw u u

po o

H K Achtkarspelen 2014

gn in

K 2016

H Fryslân

2017

2018

gn in

gn in

o w

gn in

o rw u u

po o

o w

2015

o rw u u

po o

H K Achtkarspelen 2014

gn in

K 2016

H Fryslân

2017

2018

Bron: CBS (2019)

Voor de verduurzaming van de particuliere woningvoorraad zijn de woningeigenaren zelf verantwoordelijk. Een deel van de woningeigenaren heeft al aanpassingen verricht of is dit van plan te gaan doen maar veel woningeigenaren zijn terughoudend om hun woning te verduurzamen. De terughoudendheid om in duurzaamheid te investeren is deels een financiële kwestie. Niet iedere bewoner heeft voldoende middelen om hier op korte termijn in te investeren. Deels zijn mensen onvoldoende bewust van het belang en de financiële voordelen of onbekend met de financiële voordelen op lange termijn en beschikbare regelingen om de woning te verduurzamen. ,

2. Zorgvuldige

inzet koopwoningen

nieuwbouw

op

voldoende

en

betaalbare

Demografische trends in de afgelopen jaren In de afgelopen tien jaar is het aantal inwoners van de gemeente Achtkarspelen afgenomen (-270). Het aantal huishoudens nam wel toe (als gevolg van de gezinsverdunning). In deze periode was er vrijwel continu sprake van een vertrekoverschot maar dit nam de laatste jaren af (met enkele schommelingen). In 2009 vertrokken er per saldo ruim 150 mensen uit onze gemeente in 2018 waren dat er nog per saldo 90. Verder is het geboorteoverschot in de afgelopen jaren langzaam maar zeker afgenomen. Een teken dat de vergrijzing zich voortzet. ,

,

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

29

Figuur 25: Gemeente Achtkarspelen. Demografische trends en woningbouwontwikkelingen 2009 - 2018 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 2009

2010

2011

2012

2013

2014

Bevolkingsontwikkeling Buitenlands migratiesaldo Nieuwbouw

2015

2016

2017

2018

Geboortesaldo Binnenlandse migratiesaldo

Bron: CBS (2018).

Figuur 3:

Kansen om vestigers aan te trekken

Gemeente Achtkarspelen. Verhuisbewegingen van en naar Achtkarspelen 2013 - 2017

Het zijn deels jongeren (tussen de 15 en 25 jaar) en deels ouderen (65 jaar en ouder) die de gemeente verlaten. Met name de laatste jaren is er een vestigingsoverschot van gezinnen met kinderen te zien in de gemeente Achtkarspelen. De toekomstige woningbehoefte is mede afhankelijk van verhuisbewegingen in de regio. Achtkarspelen trekt per saldo vestigers aan uit de gemeenten Westerkwartier en Opsterland. De gemeente verloor juist relatief veel inwoners aan Smallingerland (met name Drachten) Leeuwarden en Dantumadiel. Als gemeente Achtkarspelen zien wij potentie om onze aantrekkingskracht op vestigers te versterken en eigen inwoners te binden. De ligging halverwege Leeuwarden en Groningen maakt de gemeente een aantrekkelijke woonplaats voor forenzen. ,

Behoefte aan levensloopgeschikte woningen en eengezinskoopwoningen In 2017 is een uitgebreid woningmarktonderzoek in Noordoost Fryslân uitgevoerd (uitgevoerd door KAW)). De uitkomsten laten zien dat er vooral de eerste jaren (t/m 2025) behoefte is aan eengezinskoopwoningen terwijl op de lange termijn de vraag naar woningen afneemt en zich vooral richt op meergezinswoningen (koop en huur). De behoefte aan eengezinswoningen komt vooral van gezinnen die op zoek zijn naar een ruime woning (vooral vrijstaand en 2-onder-1 kap). Er zitten wel duidelijke verschillen tussen de kernen. In de grote kernen zal de woningbehoefte naar verwachting het grootst zijn. Deze kernen zijn vooral aantrekkelijk voor jonge en oudere 1+2 persoonshuishoudens. Er is daarom behoefte aan levensloopgeschikte woningen 2 voor senioren en mensen met een zorgvraag (vooral op inbreidingslocaties in de directe omgeving van voorzieningen) en betaalbare woningen voor starters met (name rij- en hoekwoningen). ,

2 Hierbij sluiten we aan

bij de definitie uit de Woonzorgatlas opgesteld door Fries Sociaal Planbureau: Gelijkvloers , oppervlakte woonkamer/keuken minimaal 25m2 , oppervlakte slaapkamer minimaal 12m2 , oppervlakte badkamer minimaal 4m2. Deze maten zien we als globale richtlijn.

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

30

In de overige kernen gaat de behoefte met name uit naar kwalitatief goede koopwoningen. Hieronder verstaan we woningen die energiezuinig zijn (in ieder geval EPC = 0 bij voorkeur energieneutraal) woningen die qua indeling en plattegrond voor zowel starters als senioren geschikt zijn en woningen die qua stedenbouwkundige uitstraling passen bij de woningvoorraad en woonomgeving van Achtkarspelen. Tijdens de verschillende bijeenkomsten voor de woonvisie is vanuit alle kernen aangegeven dat met name op het punt van levensloopgeschikte woningen (zowel grondgebonden als appartementen) voor senioren een opgave ligt om het woningaanbod uit te breiden. ,

,

Daarnaast wordt vanuit de dorpen de wens naar betaalbare starterswoningen in het koopsegment aangegeven. Waar in veel andere gemeenten bestaande woningen niet de juiste kwaliteit bieden voor starters vanwege het onderhoudsniveau staat Achtkarspelen juist bekend om de zelfredzaamheid en zelfbouwmentaliteit. Hier zijn starters bereid de handen uit de mouwen te steken en bestaande woningen een toekomst te geven. Echter de woningen die voor deze doelgroep geschikt zijn worden veelal bewoond door andere doelgroepen en komen niet vaak op de markt voor starters. Dergelijke woningen die wel op de markt komen worden momenteel vaak gekocht door doorstromers die vaak met overwaarde van hun vorige woning de woning opknappen. ,

,

,

3. Voldoende betaalbare en beschikbare sociale huurwoningen Primaire doelgroep woningcorporaties Woningcorporaties hebben de taak om voor voldoende sociale huurwoningen voor de laagste inkomensgroep te zorgen. De focus ligt daarbij op de primaire doelgroep (huishoudens met inkomen tot €38. 035). Ongeveer 80% van de toewijzingen in de sociale huur moet ten goede komen aan deze inkomensgroepen. Daarnaast kunnen corporaties 10% van de vrijkomende woningen toewijzen aan de middeninkomens (tot €42. 435) en 10% vrij toewijzen.3 In Achtkarspelen staan ruim 3. 600 corporatiewoningen (ongeveer 31% van de totale voorraad). Stichting Woningbouw Achtkarspelen is de grootste verhuurder in onze gemeente gevolgd door WoonFriesland. Daarnaast heeft ook Woonzorg Nederland bezit in onze gemeente. ,

Zoekduur Een belangrijke indicator voor de druk op de huurmarkt is de actieve zoektijd voor een sociale huurwoning. Op basis van diverse verhuurgegevens kunnen we iets zeggen over de huidige druk op de sociale huurvoorraad in Achtkarspelen. SWA en WoonFriesland hanteren een verschillend systeem voor het toewijzen van woningen. Bij SWA dienen woningzoekenden zich in te schrijven op de wachtlijst waarbij ze hun woonwensen kunnen opgeven. SWA biedt vervolgens met behulp van een woningtoewijzingscommissie een woning aan. WoonFriesland wijst woningen toe door middel van een aanbodmodel waarbij woningzoekenden zelf moeten reageren op woningadvertenties. De gemiddelde zoekduur voor een woning van WoonFriesland in Achtkarspelen is in de afgelopen vier jaar gedaald van 462 weken (2015) naar 371 weken (2018). Deze zoekduur is korter dan de gemiddelde zoekduur in hun werkgebied (412 weken in 2018). Exacte cijfers van Stichting Woningbouw Achtkarspelen zijn niet voorhanden. Wel geeft de corporatie aan dat de gemiddelde zoekduur voor een woning in Surhuisterveen verreweg het langst is; namelijk meer dan één jaar. ,

,

,

,

,

,

,

3 Er

ligt een wetsvoorstel om de inkomensgrens ( < €38. 035) vanaf 1 januari 2021 te vervangen door twee inkomensgrenzen; eenpersoonshuishoudens tot €35. 000 en meerpersoonshuishoudens tot €42. 000. De vrije toewijzingsruimte voor corporaties (voor midden- en hogere inkomensgroepen) zou dan worden beperkt tot 75%. , Van de jaarlijks toe te wijzen woningen.

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

31

Het is lastig om een exacte zoektijd als norm te stellen voor een gezonde huurmarkt. Deze zoektijd wordt niet alleen bepaald door het woningaanbod maar ook door het zoekgedrag van mensen (hoe kritisch is men op het woningaanbod en woonmilieus?) en het type woning dat aangeboden wordt. ,

Toekomstige behoefte sociale huur De toekomstige behoefte aan sociale huur hangt mede af van de demografische en economische trends. Op basis daarvan is de verwachting dat op de lange termijn de huidige sociale voorraad volstaat om in de behoefte te voorzien. Daarbij gaan we uit van een gelijkblijvend aandeel goedkope scheefheid. Op dit moment bestaat ongeveer 11% van alle huurders uit scheefwoners.4 Daarmee is het aandeel scheefwoners relatief beperkt. Neemt dat percentage af dan zou de voorraad sociale huur de toekomstige behoefte wellicht overstijgen. Daarvoor moeten er wel voldoende betaalbare alternatieven in de particuliere voorraad (koopwoningen en vrije sector huur) aanwezig zijn. In de basis lijkt dat alternatief aanwezig te zijn. Op dit moment bevindt ongeveer 14% van het te koop staande woningaanbod zich in het segment tot €175. 000.5 De gemiddelde transactieprijs voor een woning in Achtkarspelen lag in 2018 op €211.000 lager dan het provinciale gemiddelde (€216. 000). Maar daarnaast moet de koper meestal nog de nodige investeringen aanbrengen om de kwaliteit van de woning weer op orde te krijgen (regulier onderhoud en verduurzaming). ,

,

Meer kleine huishoudens in de huur De kwalitatieve opgave in de sociale huur is mogelijk groter dan de kwantitatieve opgave. De verwachting is dat het aandeel 1+2 persoonshuishoudens in de sociale huur zal toenemen terwijl nu ook nog veel gezinnen in de sociale huur wonen. Dit vraagt om een ander type sociale huurwoningen. Daarnaast zal het aantal oudere huurders toenemen. Het wordt daarom steeds belangrijker om over voldoende levensloopgeschikte huurwoningen te beschikken. Het vraagt ook om kleinere woningen (rij- en hoekwoningen appartementen) die passen bij de omvang van het huishouden en meer mogelijkheden bieden om op inbreidingslocaties te kunnen realiseren. Met name in de kernen waar ouderen vanwege het voorzieningenniveau graag willen wonen maar ook in de overige kernen. ,

,

Focus op betaalbare huurvoorraad Op 1 januari 2016 is landelijk het passend toewijzen ingevoerd. Dit houdt in dat 95% van de huishoudens met een laag inkomen (recht op huurtoeslag) bij toewijzing een woning moeten krijgen met een huur onder de aftoppingsgrenzen (rond de € 650). Deze maatregel moet enerzijds voorkomen dat huishoudens een woning toegewezen krijgen die zij eigenlijk niet kunnen betalen anderzijds wil het Rijk de uitgaven aan huurtoeslag inperken. Dit verhoogt de vraagdruk op de goedkopere huurprijsklassen. Dit maakt het van belang dat we als gemeente over voldoende sociale huurwoningen beschikken die nu -en in de verre toekomst- tot het goedkope en betaalbare huursegment behoren. De strengere toewijzingseisen in de sociale huur (EU-norm passend toewijzen) zijn nu al enige tijd van kracht. Toch blijft bij veel mensen het beeld bestaan dat iedereen die dat wil (dus ook mensen met een midden- of hoger inkomen) een sociale huurwoning kan betrekken. Daarnaast is in de Huisvestingswet opgenomen dat bij woningtoewijzing sprake is van vrije vestigingsmogelijkheden. Huurwoningen kunnen dus niet met voorrang worden toegewezen aan inwoners die afkomstig zijn uit het betreffende dorp waar deze woningen staan. ,

,

4 Lokale Monitor Wonen

(2019); onder goedkope scheefheid wordt verstaan het aandeel sociale huurwoningen ( < €720) dat wordt bewoond huishoudens met een inkomen boven de €42. 435). 5 Peildatum: 1 juni 2019.

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

32

Huisvesting vergunninghouders Als gemeente hebben we de verantwoordelijkheid voor het huisvesten van vergunninghouders (taakstelling). Dit zijn doorgaans mensen met een laag inkomen die zijn aangewezen op een sociale huurwoning. Sinds 1 juli 2017 is de urgentie huisvesting van vergunninghouders uit de Huisvestingswet gehaald maar moet de gemeente alsnog voldoen aan de taakstelling. De gemeente heeft daarom vergunninghouders als urgente doelgroep aangemerkt. Met deze urgentiestatus kunnen woningcorporaties voorrang (blijven) verlenen bij de huisvesting van vergunninghouders waardoor deze taakstelling behaald kan blijven worden. ,

4. Inzetten op wonen met zorg Landelijke trends Over twintig jaar zijn er in Nederland naar schatting 25 miljoen 75+’ers; dat is bijna twee keer zoveel als nu. Daarnaast stijgt de gemiddelde leeftijd van ouderen en blijven zij steeds langer (al dan niet alleenstaand) zelfstandig wonen. Het aantal eenzame ouderen stijgt en de zorgvraag neemt toe. Het aandeel potentiele mantelzorgers zal in de toekomst juist afnemen. Bovendien zal de krapte aan goede opgeleiden zorgprofessionals in de toekomst verder toenemen. Verder staan gemeenten voor de uitdaging om inwoners te huisvesten die uitstromen uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang het scheiden van wonen en zorg in dit verband en geschikte woningen te vinden voor statushouders en dak- en thuislozen. ,

,

Langer zelfstandig wonen Vanuit het Rijk is jaren geleden een extramuraliserings opgave gestart. Dit houdt in dat mensen met een lichte tot matige zorgvraag (vooral ouderen maar ook mensen met een verstandelijke beperking of psychiatrische problematiek) komen niet meer in aanmerking voor een verpleeg- of verzorgingshuis en dienen langer zelfstandig te blijven wonen. Maar het langer zelfstandig wonen is ook een maatschappelijke trend. Veel ouderen en andere mensen met een zorgvraag willen zo lang mogelijk in hun vertrouwde woonomgeving blijven wonen. Iets wat door verbetering van de thuiszorg en de snelle ontwikkeling van allerlei domotica (huisautomatisering) in en om de woning ook steeds makkelijker wordt. Van alle zorgdoelgroepen is de groep ‘ouderen met beperkingen’ (lichamelijk of geestelijk) het grootst in Achtkarspelen. Bovendien zal hun omvang als gevolg van vergrijzing verder toenemen de komende jaren. : niet alleen vormt de groep ouderen een groter aandeel van de totale bevolking de gemiddelde leeftijd komt ook steeds hoger te liggen (dubbele vergrijzing). Veel ouderen accepteren de belemmeringen die zij ondervinden bij fysieke beperkingen om geschikt te kunnen blijven wonen maar de waarneming van mantelzorgers of thuiszorg is vaak anders. ,

,

,

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Beschermd

en maatschappelijke opvang zijn in de Wmo 2015 als taken voor de gemeente De centrumgemeente Leeuwarden speelt hierin een regierol in de organisatie van de benodigde zorg en financiering. Gemeenten hebben de opgave om beschermd wonen en maatschappelijke opvang op een toekomstbestendige manier te organiseren en inhoudelijk door te ontwikkelen. Voor beschermd wonen geldt dat vanaf 2022 de middelen gedeeltelijk worden uitgekeerd aan alle gemeenten. Waar dit eerder ook gold voor maatschappelijk opvang is nu duidelijk dat dit tot 2026 via de centrumgemeente georganiseerd wordt. wonen

opgenomen.

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

33

Op dit moment is onduidelijk om hoeveel personen het gaat en of de middelen toereikend zijn. Verwacht kan worden dat een gedeelte in een instelling zal blijven wonen een gedeelte via de Wet Langdurige Zorg (WLZ) gehuisvest wordt en een gedeelte zelfstandig blijft of gaat wonen. Duidelijk is dat meer mensen uit het bescherm wonen thuis zullen wonen. Niet alleen wordt hiermee een beroep gedaan op (sociale huur)woningen ook vraagt dit om meer zorg en begeleiding bijvoorbeeld als het gaat om overlastsituaties. ,

,

,

Levensloopgeschikte woningvoorraad De vraag naar levensloopgeschikte woningen zal de komende jaren verder toenemen. In potentie kan een groot deel van onze woningvoorraad met enkele aanpassingen levensloopgeschikt gemaakt worden (slaapkamer/badkamer op begane grond realiseren drempels wegnemen). Achtkarspelen beschikt over relatief ruime woningen waardoor dergelijke aanpassingen ook qua ruimte in de woning mogelijk zijn. Nadeel kan zijn dat een ruime woning ook veel onderhoud betekent. Zeker als deze woning ook over een ruime tuin beschikt. In dat geval is zo’n woning voor mensen met een zorgvraag juist minder geschikt. Het is belangrijk dat vooral oudere woningbezitters tijdig na gaan denken over hun toekomstige woonsituatie; wil en kan ik in mijn huidige woning blijven wonen ook als ik te maken krijg met fysieke beperkingen? In de praktijk zien we dat een groot deel van de oudere woningeigenaren hier nog niet mee bezig is. Daarnaast spelen ook financiële mogelijkheden een rol net als bij het energetisch verbeteren van de woning. Woningbezitters hebben daarbij een afweging te maken tussen de kosten van een (ingrijpende) verbouwing of een verandering in de maandelijkse woonlasten (bij verhuizing). Op het moment dat oudere woningbezitters de overstap maken van een (bijna afbetaalde) koop- naar een huurwoning kunnen de maandelijkse woonlasten aanzienlijk toenemen. ,

,

,

Behoefte aan specifieke woonvormen Het langer thuis wonen geldt ook voor mensen met een middelzware zorgvraag. Als gevolg hiervan wordt de verzorgingshuiscapaciteit afgebouwd. Toch betreft het een doelgroep die in de praktijk vaak een te zware zorgvraag heeft om in een reguliere zelfstandige woning te wonen. De vraag naar een soort tussenvorm neemt toe (zie afbeelding).

Figuur 4: woonvormen tussen reguliere woning en verpleeghuis. Bron: Actiz (2019)

Enige vorm van clustering is zowel voor zorgvragers als eventuele zorgaanbieders wenselijk). Denk hierbij aan particuliere initiatieven zoals het zogenaamde ‘hofjeswonen’ waarbij bewoners (met en zonder zorgvraag) samen wonen een gemeenschappelijke binnentuin kunnen delen en samen activiteiten ondernemen en elkaar waar mogelijk ondersteunen. Voor bewoners geeft dit een gevoel van veiligheid en beschutting en zorgverleners kunnen kennis en ervaring delen en eventueel de zorgtaak delen. Tijdens de bewonersavond voor de woonvisie bleek hier veel belangstelling voor. ,

,

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

34

Meer vraag intramuraal wonen , maar kortere verblijfsduur Maar niet iedereen met een zorgvraag kan zelfstandig wonen. Mensen met een zware zorgindicatie blijven recht hebben op een verpleeghuisplaats (bijvoorbeeld als het gaat om mensen met een zware vorm met dementie). Er is weliswaar een tendens dat mensen steeds gezonder gaan leven maar in hoeverre deze trend de toenemende vergrijzing in evenwicht houdt als het gaat om de vraag naar intensieve zorg is nog afwachten. Dat er vraag zal blijven naar intramurale huisvesting staat vast. Overheidsbeleid heeft ertoe geleid dat verzorgingshuiscapaciteit in de afgelopen jaren is getransformeerd tot verpleeghuiscapaciteit gericht op mensen met een zware zorgvraag. Zorginstelling De Friese Wouden heeft ’t Suyderhuys in Surhuisterveen getransformeerd naar verpleeghuiszorg voor mensen met dementie. Toch blijft er een wachtlijst voor ’t Suyderhuys in Surhuisterveen en Haersmahiem in Buitenpost bestaan. Wel constateert de zorgaanbieder dat de gemiddelde verblijfsduur in een verpleeghuis afneemt. Mensen stromen immers pas in als hun zorgvraag in een vergevorderd stadium zit. ,

,

5. Streven naar leefbare dorpen Tevredenheid nu , zorgen over de toekomst Er zijn veel verschillende factoren die van invloed zijn op de leefbaarheid van een kern. Het gaat daarbij onder andere of de leefomgeving schoon heel en veilig is. Ook wordt in dit verband vaak aan het voorzieningenniveau verenigingsleven en de onderlinge sociale contacten gerefereerd. Veel inwoners van zijn trots op hun eigen dorp. Over de mooie woonomgeving het verenigingsleven de Mienskip. Maar een deel van de bewoners is ook bezorgd over de toekomst van hun dorp. Met name in de kleinere dorpen zien inwoners het draagvlak voor voorzieningen en verenigingen afnemen veroorzaakt door demografische trends (vergrijzing en ontgroening) maar ook door economische schaalvergroting en veranderend consumentengedrag (internetwinkelen). Wel beschikken veel van deze kleinere kernen over een sterke sociale binding (bijvoorbeeld door een hecht verenigingsleven). Daardoor zijn jongeren die nu wellicht verhuizen vanwege werk of studie elders op latere leeftijd geneigd om naar hun vroegere dorp terug te keren op het moment dat ze een gezin willen stichten. Dat veel voorzieningen en verenigingen moeite hebben om in de kleinere kernen van onze gemeente hun hoofd boven water te houden kan gevolgen hebben voor de leefbaarheid en vitaliteit van deze dorpen op de lange termijn. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

35

Bijlage II: Speerpunten

per

dorp

Ter informatie hebben we onderstaand schema toegevoegd waarin benoemd staat welke speerpunten per dorp zijn benoemd tijdens de Dag van het Wonen op 12 juni 2019. Tijdens deze bijeenkomsten hebben de Plaatselijke Belangen aan kunnen geven wat zij het meest belangrijk vinden voor de komende jaren als het om het woonbeleid in hun dorp gaat. De meeste Plaatselijke Belangen hebben tijdens deze bijeenkomst input gegeven. Vanuit Boelenslaan was geen afvaardiging aanwezig. Plaatselijk Belangen Kootstertille heeft per mail de belangrijkste speerpunten doorgegeven. Tijdens de inspraakperiode zijn diverse aanvullingen op de speerpunten per dorp gegeven. Deze aanvullingen zijn met een (*) aangemerkt. ,

Kern

Augustinusga

Buitenpost

Drogeham

Gerkesklooster Stroobos

Harkema

–

Genoemde speerpunten • Uitbreiding van het aanbod aan (koop)woningen* • Verbetering van de energetische kwaliteit van de bestaande sociale huurvoorraad • Creëren van flexibel woningaanbod dat zowel voor senioren geschikt is als ook voor andere leeftijdsgroepen • Vergroten van de mogelijkheden voor Kangoeroewoningen • Behoefte aan woningen voor starters* • Vergroten aanbod betaalbare koopwoningen voor middeninkomens (rijwoning , 2-onder-1 kap) • Woningbouw op inbreidingslocaties gericht op meerdere doelgroepen (jong / oud , met en zonder zorgvraag) • (Waar mogelijk) sloop/nieuwbouw van verouderde woningen • Transformatie van leegstaande winkelpanden tot woonruimte • Verbetering van de energetische kwaliteit van de bestaande sociale huurvoorraad • Sociale huur voornamelijk aanbieden aan mensen met beperkte financiële mogelijkheden (inkomen + vermogen) • Aanbieden van vrije kavels* • Betaalbare woningen voor jonge mensen (starterswoningen , tiny houses , appartementen)* • Ruime appartementen voor ouderen (huur en koop; denk aan Herbrandastate , Boelensstate)* • Meer pro-actieve en flexibele houding gemeente t. o. v. conversie van bedrijfs/winkelpanden naar woonruimte* • Mogelijkheden voor ouderen om bij of in directe omgeving van hun kinderen te gaan wonen* • Verwachte uitbreidingsopgave lijkt beperkt.

Daarom eerst woningmarktonderzoek uitvoeren en op basis daarvan eventueel woningbouwplannen maken. • (Beperkt) aanbieden van vrije kavels • Strategie bepalen voor vrijkomende woningen uit de bestaande voorraad als gevolg van senioren die de woningmarkt verlaten (overlijden of verpleeghuis). Ga als gemeente in gesprek met Provincie over verruiming mogelijkheden voor woningbouw • (uitbreiden woningvoorraad) Vergroten passend woningaanbod voor (1) jongeren / starters en (2) senioren die in de kern • willen blijven wonen • Aanbieden vrije kavels Vergroten mogelijkheden particuliere woningeigenaar om kwaliteit woning op peil te houden • • Meer investeren in kwaliteit bestaande sociale huurvoorraad (levensloopgeschiktheid , energetische kwaliteit en regulier onderhoud). Vergroten aanbod aan sociale huurwoningen. • Streven naar gedifferentieerde buurten (mix van verschillende leeftijdsgroepen) en • wooncomplexen (ontwikkeling Generatiehuis). Investeren in de woonomgeving: veiligheidsgevoel en stimuleren van ontmoeting. • • Woningbouw op inbreidingslocaties (voorkom woningbouw op uitbreidingslocaties) • Streef naar gefaseerde woningbouw • Toets nieuwbouwinitiatieven op de mate waarin de openbare ruimte ook tot ontmoeting / samenleven wordt uitnodigt. • Ga als gemeente in gesprek met Provincie over verruiming mogelijkheden voor woningbouw (uitbreiden woningvoorraad) , o. a.

gericht op bewoners die willen terugkeren naar het dorp. • Ontwikkeling van levensloopgeschikte appartementen om doorstroming te creëren. • (Waar mogelijk) sloop/nieuwbouw van verouderde woningen • Meer inzet op woningisolatie als mogelijkheid om woonlasten te beperken. • Streven naar alle woningen levensloopbestendig maken (huur/koop). • Behoefte aan hofjeswonen (in de buurt van voorzieningen).

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

36

• •

Kootstertille

• • •

Surhuisterveen

• • • • •

•

Surhuizum

• • • • • •

•

Twijzel

• • • •

Twijzelerheide

• • •

naar gedifferentieerde buurten (mix van verschillende leeftijdsgroepen) en wooncomplexen Aanbieden vrije kavels* Huurwoningen voor ouderen* Starterswoningen , zowel huur als koop* Aanbieden van vrije kavels voor koopwoningen* Aanbieden vrije kavels Creëren van flexibel woningaanbod dat zowel voor senioren geschikt is als ook voor andere leeftijdsgroepen Mogelijkheden bieden voor Tiny Houses. Vergroten aanbod aan starterswoningen (€150. -200. 000) Vergroten aanbod aan seniorenwoningen , waardoor doorstroming wordt gecreëerd. o Appartement met binnentuin , hofjeswonen o Bestaande woningen tijdelijk aanpassen (zie project Gorredijk) Vergroten woningaanbod voor doorstromers (€250. -300. 000) Aanbieden vrije kavels Ga als gemeente in gesprek met Provincie over verruiming mogelijkheden voor woningbouw (uitbreiden woningvoorraad) Aandacht voor voldoende tuin bij nieuwbouwwoning Vergroten aanbod aan huurwoningen (sociaal en middeldure prijsklasse). Meer investeren in kwaliteit bestaande sociale huurvoorraad (levensloopgeschiktheid , energetische kwaliteit en regulier onderhoud). Vergroten aanbod aan seniorenwoningen , waardoor doorstroming wordt gecreëerd. o Hofjeswonen o Wooncomplex met kleinschalige voorzieningen + ontmoetingsruimte Ontwikkeling Koppelwoningen (t. b. v. huisvesting mensen met verstandelijke beperking) Aanbieden vrije kavels Transformatie van leegstaand vastgoed (o.

a. bedrijfspanden) tot woonruimte Meer investeren in kwaliteit bestaande sociale huurvoorraad (levensloopgeschiktheid , energetische kwaliteit en regulier onderhoud). Vergroten aanbod aan seniorenwoningen , waardoor doorstroming wordt gecreëerd. o Wooncomplex met kleinschalige voorzieningen + ontmoetingsruimte Ga als gemeente in gesprek met Provincie over verruiming mogelijkheden voor woningbouw (uitbreiden woningvoorraad) Vergroten aanbod aan sociale huurwoningen. Meer investeren in kwaliteit bestaande sociale huurvoorraad (levensloopgeschiktheid , energetische kwaliteit en regulier onderhoud).

Streven

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

37

Bijlage III Samen met betrokken partijen Een woonvisie heeft pas echt zeggingskracht als deze wordt ondersteund door alle betrokken partijen op het vlak van het wonen. We zullen als gemeente steeds vaker een faciliterende rol aannemen richting onze stakeholders op de woningmarkt. Om onze ambities te verwezenlijken zoeken we daarom zoveel mogelijk de samenwerking met andere partijen zoals corporaties huurdersorganisaties particuliere woningbezitters plaatselijke belangen ontwikkelaars makelaars en zorg- en welzijnspartijen. We hebben daarom zoveel mogelijk partijen betrokken bij het opstellen van de nieuwe woonvisie. In grote lijnen zag het proces om tot een nieuwe visie te komen er als volgt uit: • Aan de start van het proces hebben we drie interviews gehouden met de woningcorporaties in onze gemeente; Stichting Woningbouw Achtkarspelen WoonFriesland en Woonzorg Nederland. In deze gesprekken hebben zij kunnen geven welke opgaven wat hen betreft van belang zijn voor de sociale huursector in de gemeente Achtkarspelen de komende jaren. • Op 12 juni 2019 hebben we de tijdens de Dag van het Wonen de opgaven voor de nieuwe woonvisie verkend. we zijn in gesprek gegaan met makelaars ontwikkelaars corporaties zorg- en welzijnspartijen. In het avondprogramma hebben de belangenorganisaties (zoals de huurdersorganisatie en Plaatselijke Belangen) hun input kunnen geven voor het woonbeleid.

Per dorp zijn de belangrijkste accenten in bijlage II opgenomen. • Op basis van deze input hebben we een eerste aanzet voor de nieuwe speerpunten van ons woonbeleid gemaakt. Dit hebben we op 27 juni 2019 met de gemeenteraad besproken. Raadsleden hebben hierbij tevens aan kunnen geven welke zaken voor hun van belang zijn voor de nieuwe woonvisie. Op 12 september heeft een 2 e raadsdiscussie plaatsgevonden waarbij raadsleden hun reactie hebben kunnen geven op de eerste contouren van de nieuwe visie. Op basis daarvan is de woonvisie verder aangescherpt en bijgesteld. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

059. 104 | Woonvisie Achtkarspelen 2020-2025 – vastgesteld

38

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=6c06a707-233f-4882-9e26-8a72865fe369