CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

11 - Bijlage 2k - Proefsleuvenonderzoek

Raadsvergadering 9 oktober 2025, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Uitbreidingsplan bedrijventerrein De Swadde Buitenpost12.494 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

,

,

De totale score voor de fysieke kwaliteit is dus twee en de waardering van de vindplaats op basis van deze criteria is dan ook laag. Parameter Inhoudelijke kwaliteit: • Zeldzaamheid: In de omgeving van het plangebied zijn diverse vuursteenvindplaatsen bekend hoewel het grotendeels gaat om losse vondsten. Direct ten zuidwesten van het plangebied is een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd waarbij eveneens een vuursteenvindplaats is aangetroffen. De huidige vindplaats krijgt een middelhoge waardering voor zeldzaamheid. ,

,

23461. 001 versie 1

27 / 31

•

Informatiewaarde: de informatiewaarde wordt als hoog gewaardeerd. Aangezien in de omgeving nog geen vuursteenvindplaatsen geheel gedocumenteerd zijn zou een opgraving van hoge informatieve waarde zijn over de verspreiding door het landschap en de inrichting en gebruik van het landschap binnen dergelijke vindplaatsen. Ensemblewaarde: de ensemblewaarde wordt als middelhoog gewaardeerd. Binnen het dekzandgebied zijn diverse vuursteenvindplaatsen bekend. Tijdens een nader onderzoek kunnen deze vergeleken worden. ,

•

De totale score voor de inhoudelijke kwaliteit is dus zeven en de waardering van de vindplaats op basis van deze criteria is dan ook hoog. Representativiteit: dit criterium is alleen relevant als bij het uitvoeren van de waardering het vermoeden bestaat dat duurzaam behoud van het monument gerealiseerd kan worden. Dit is bij dit onderzoek niet het geval waardoor er over representativiteit geen uitspraken worden gedaan. ,

Er wordt gesproken van een behoudenswaardige vindplaats als de fysieke kwaliteit minimaal vijf punten of de gezamenlijke score van de inhoudelijke kwaliteit zeven punten of meer bedraagt. In bovenstaande tabel bedraagt de fysieke kwaliteit vier punten en de inhoudelijke kwaliteit zeven punten. Uit de bovenstaande tabel met waardering blijkt dat de vindplaats die is aangetroffen behoudenswaardig is.

Beantwoording van de onderzoeksvragen

6. 2

In paragraaf 4. 3 zijn de onderzoeksvragen gesteld waarop het proefsleuvenonderzoek antwoord zou moeten geven. In dit hoofdstuk zal getracht worden dat te realiseren. De resultaten van het onderzoek kunnen echter niet op alle vragen een antwoord geven. Daarom worden hier alleen de vragen overgenomen uit paragraaf 4. 3 die beantwoord kunnen worden. Op vraag 6 kan geen antwoord gegeven worden als gevolg van het ontbreken van een sporenniveau. Bodemopbouw 1.

en genese

Hoe ziet de bodemopbouw eruit in het onderzoeksgebied? In het plangebied is een verstoorde bovenlaag aangetroffen met hieronder laatmiddeleeuwse zee-afzettingen en veraard veen. Op 03 à 10 m -mv bevindt zich een grotendeels intact dekzandpakket waarbinnen een A- en een B-horizont zijn aangetroffen. Is in (alle delen van) het gebied sprake van een intact bodemprofiel? In welke delen van het onderzoeksgebied is sprake van een recentelijk verstoord bodemprofiel? In vrijwel het gehele plangebied is sprake van een intact bodemprofiel. Alleen in profiel 18 (werkput 18) is de bodem tot in de C-horizont verstoord. Ook ter plaatse van werkput 34 is een verstoring aangetroffen waardoor deze werkput is gestaakt. Is de bodemkundige situatie overeenkomstig de verwachting op basis van het vooronderzoek? Waarom wel/niet? ,

2.

,

,

,

3.

23461. 001 versie 1

28 / 31

De situatie komt niet helemaal overeen met de resultaten van het vooronderzoek. In het booronderzoek is geconcludeerd dat in het grootste deel van het plangebied geen podzolbodem aanwezig is (wel bodemvorming). Tijdens het proefsleuvenonderzoek bleek echter vrijwel overal een podzolbodem aanwezig. De reden hiervoor is niet geheel duidelijk. Mogelijk was de podzolbodem in de boor minder duidelijk te zien mede gezien de ligging onder het grondwater resulterend in natte monsters. Welke post-depositionele processen hebben plaatsgevonden? In hoeverre is sprake van erosie en aantasting of verstoring van archeologische resten door dit soort processen? Het zand is afgedekt door een veenpakket. Er zijn geen aanwijzingen voor erosie of verstoring van het archeologische vondstniveau met uitzondering van enkele reeds genoemde verstoorde locaties. ,

4.

,

,

,

,

Sporen structuren en vondsten ,

5.

Zijn in het onderzoeksgebied archeologische vondsten sporen en/of structuren aanwezig? Zo ja: a. Wat is de exacte aard omvang datering gaafheid conservering het karakter en de inhoudelijke kwaliteit van de aangetroffen archeologische resten? Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn enkele concentraties vuur- en natuursteen aangetroffen. Deze concentraties zijn relatief gaaf en goed geconserveerd. Het vondstmateriaal valt grotendeels niet nader te dateren dan ‘prehistorie’ maar een datering in het Meso- of Neolithicum ligt voor de hand ook omdat het gebied vanaf de Bronstijd met veen bedekt raakte. Enkele vuursteenfragmenten kunnen gedateerd worden in het Mesolithicum. Nadere informatie over karakter en inhoudelijke kwaliteit zullen moeten blijken bij een vervolgonderzoek. b. Is er sprake van een behoudenswaardige vindplaats? Ja zie hiervoor paragraaf 6. 1. c. Wat is de functionele interpretatie van de aangetroffen vondsten sporen en structuren? Omdat het sporenniveau niet gedocumenteerd is is het lastig de functie van de vindplaats te bepalen. Vermoedelijk gaat het om één of meerdere kampjes waar vuursteen bewerkt is. In het noordwesten is een houtskoolconcentratie aanwezig waarvan de aard onzeker is. Mogelijk is hier een haardplaats in de ondergrond aanwezig waar geen vuursteen bewerkt is waardoor hier geen neerslag van vuur- of natuursteen te zien is.

Dit zal echter moeten blijken uit een vervolgonderzoek d. Zijn er vondsten sporen of structuren aanwezig uit verschillende perioden? Zo ja is een relatie te leggen tussen deze verschillende fasen (continuïteit)? Enkele vondsten zijn duidelijk in het Mesolithicum te dateren maar het overige deel van het vondstmateriaal kan over de gehele prehistorie dateren. Het is dus niet mogelijk te bepalen of sprake is van meerdere perioden dan wel continuïteit. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

6. 3

Selectieadvies

In overleg met het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân is het volgende selectieadvies opgesteld: De hoge waardering van de vindplaats leidt tot een selectieadvies: behoudenswaardig. Het selectieadvies is daarom dan ook om de vindplaats in situ te behouden. Econsultancy heeft in eerste instantie geadviseerd om

23461. 001 versie 1

29 / 31

binnen de delen waar tijdens het huidige en voorgaande onderzoek bewerkt vuur- en natuursteen is aangetroffen geen bodemingrepen dieper dan 30 cm boven het dekzandniveau uit te voeren (zie figuur 6. 1). Het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân heeft echter aangegeven dat dit advies ook geldt voor de delen waar geen bewerkt vuursteen is aangetroffen en toegepast dient te worden binnen het gehele plangebied. Uit de verspreiding van het vuursteen blijkt namelijk dat er concentraties verspreid over het plangebied voorkomen en dat de begrenzing hiervan onzeker is. In het grootste deel van deze delen ligt het dekzandniveau op 70 à 90 cm -mv. Voor deze delen wordt geadviseerd niet dieper dan 40 cm -mv te graven. In enkele delen ligt het dekzand reeds op 50 à 70 cm -mv. Voor deze delen wordt geadviseerd om niet dieper dan 20 cm -mv te graven. In enkelen zones aan weerszijden van sloten ligt het dekzand als gevolg van de lagere ligging van het maaiveld reeds binnen 30 cm -mv. Hier wordt geadviseerd om geen ingrepen uit te voeren. In een zone in het zuiden van het plangebied waar het dekzand op meer dan 90 cm -mv ligt wordt geadviseerd niet dieper dan 60 cm -mv te graven. ,

,

,

Wanneer de hierboven genoemde dieptegrenzen worden overschreden is het raadzaam om vervolgonderzoek uit te voeren. De aard en omvang van dit onderzoek dienen te worden vastgesteld op basis van de specificaties van de ingreep. Een logische optie is om een opgraving uit te voeren waarbij de bovenste laag van het dekzand in vakken van 1 m² wordt verwijderd en gezeefd bijvoorbeeld in een grid van 5x4 m. Vervolgens kan een vlak in de C-horizont worden aangelegd om eventuele grondsporen te documenteren. Eventueel kan de bovenste laag van het dekzand buiten de vakken worden verzameld in big bags en in één keer worden gezeefd. ,

,

,

Er kan echter ook gekozen worden voor een alternatieve methode zoals een nader waarderend onderzoek afhankelijk van de grootte van het onderzoeksgebied. In plaats van zeefvakjes kan er ook gekozen worden om de hele bovengrond in big bags te verzamelen en te zeven. Het wordt aanbevolen om het onderzoeksgebied te verdelen in vakken van bijvoorbeeld 5x5 m en de bovengrond per vak te verzamelen. Tevens behoort begeleiding van de civiele graafwerkzaamheden tot de mogelijkheden maar in dat geval moet het tempo van de graafactiviteiten worden afgestemd op het archeologisch onderzoek wat kan leiden tot vertraging in de civiele werkzaamheden. ,

,

,

,

Hoewel in dit stadium nog niet bekend is voor welke methode van vervolgonderzoek gekozen wordt kan aangenomen worden dat het onderzoek redelijk tot zeer intensief wordt met een grote hoeveelheid materiaal dat gezeefd moet worden. Het verdient daarom aanbeveling om gebruik te maken van publieksparticipatie waarbij bijvoorbeeld amateurarcheologen vrijwilligers en scholen betrokken worden om mee te helpen. Deze betrokkenheid kan niet alleen helpen bij het zeefproces maar ook educatieve kansen bieden en de betrokkenheid van de gemeenschap vergroten. Dit soort initiatieven kan ook leiden tot een groter bewustzijn en waardering voor archeologisch onderzoek. ,

,

,

,

Er is op grond van de gebruikte onderzoeksmethode geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven. Over de aan- of afwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig uitsluitsel worden gegeven. Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend. De resultaten van dit onderzoek zullen eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Achtkarspelen) die vervolgens het advies over neemt of niet. ,

,

,

23461. 001 versie 1

30 / 31

Als het plangebied nu of in de toekomst door de gemeente Achtkarspelen wordt vrijgegeven voor bodemroerende werkzaamheden dan blijft er conform artikel 5. 10 van de Erfgoedwet uit juli 2016 een meldingsplicht bestaan. Eventuele archeologische resten die bij werkzaamheden worden aangetroffen moeten worden gemeld bij het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap c. q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het is verder raadzaam om ook de gemeente Achtkarspelen op de hoogte te stellen. ,

,

,

,

,

Figuur 6. 1 Advieskaart.

23461. 001 versie 1

31 / 31

En

Econsultancy

LITERATUUR

(geanonimiseerd) Av. & ON MN, (geanonimiseerd) 2016: Plangebied Sinnegreide te Buitenpost, gemeente Achtkarspelen: archeologisch vooronderzoek:

een

bureauonderzoek

en

inventariserend veldonderzoek.

Weesp (Raap-Notitie 5473).

(geanonimiseerd) & | (geanonimiseerd) 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland De hogere niveaus. Wagenin| gen.

(geanonimiseerd) J.R., 2010: Vuurstenen werktuigen. Technologie op het scherp van de snede. Leiden. | (geanonimiseerd) mn J.E.A., 2022: Plangebied Uitbreiding bedrijventerrein De Swadde vooronderzoek:

archeologisch

inventariserend

een

te

veldonderzoek

Buitenpost, gemeente Achtkarspelen;

(karterend booronderzoek).

Weesp

(RAAP-Rapport 5898). Kars, H., 1983: Het maalsteenproduktiecentrum Hamer

3/4),

bij Mayen

in de

Eifel,

Oldenzaal

(overdruk

uit:

Grondboor

en

110-120.

(geanonimiseerd) L. & |} (geanonimiseerd) 2016: 6 Oppervlakteveranderingen (inclusief brandsporen) op vuurstenen artefacten. In: mn (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) € NN (ec): Vrursteen verzameld. (Nederlandse

Arche-

(geanonimiseerd) VE, S.M., 2006: Bureauonderzoek en karterend veldonderzoek d.m.v. boringen, Oost te Buitenpost.

Doetin-

Over het zoeken

en

onderzoeken

van

steentijdvondsten

en

-vindplaatsen.

Amersfoort

ologische Rapporten 050, pp.33-35.

chem

(Synthegra Rapport 176222).

(geanonimiseerd) J.P. 2023a: Plangebied De Swadde te Buitenpost, Gemeente Achtkarspelen, Archeologisch vooronder|} zoek:

proefsleuvenonderzoek. Weesp (RAAP-Rapport 6532).

(geanonimiseerd) |} J.P,

2023b:

Programma

van

Eisen:

Plangebied

De Swadde

te

Buitenpost, gemeente Achtkarspelen.

Archeologisch proefsleuvenonderzoek. Weesp (RAAP-PvE 2927).

(geanonimiseerd) nn (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) +. 2016: Grondstofherkenning: noordelijke vuursteen. In MD (geanonimiseerd) nn , verzameld. het zoeken en onderzoeken van steenvuursteen Over (geanonimiseerd) EN, (geanonimiseerd) (red): (geanonimiseerd) tijdvondsten

en

-vindplaatsen.

Amersfoort

(Nederlandse Archeologische Rapporten 050, pp.202-205.

Roorda, |. & BW, (geanonimiseerd) 2016: Handreiking Archeologievriendelijk Bouwen. Amersfoort (Rijksdienst

voor

Cultureel

KNA

Leidraden

Erfgoed). & (geanonimiseerd) 2017: A, (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) | |} | |

Anorganisch Materiaal, versie

1.1.

Leidraad 3. Vuursteen

(alle perioden).

En

Econsultancy

(geanonimise rd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) NN (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) <- NN, (geanonimiseerd) 20: Ates var Neder EN, land in het Holoceen. Landschap en bewoning vanafde laatste ijstijd tot nu. Amsterdam.

BRONNEN Archeologisch informatiesysteem Archis3, Rijksdienst voor

het Cultureel

2024.

https://archis.cultureelerfgoed.nl Kijk eens Omlaag; internetsite,

mei

2024.

https://www.kijkeensomlaag.nl/index.php/welke-steen-heb-ik/basalten

Erfgoed (RCE), Amersfoort,

november

KAARTEN

Kaart 1.

Overzicht proefsleuven en profielen

Kaart 2.

Overzicht zeefvakjes met vondstnummers

BIJLAGEN

Bijlage 1.

Oppervlaktes en vlakhoogtes per werkput

werkputnummer

oppervlakte (m²)

Hoogte (m NAP)

1

688,

-115 ,

2

822,

-098 ,

3

888,

-055 ,

4

904,

-096 ,

5

854,

-059 ,

6

214,

-106 ,

7

538,

-068 ,

8

423,

-062 ,

9

154,

-101 ,

10

185,

-098 ,

11

213,

-108 ,

12

544,

-060 ,

13

317,

-040 ,

14

160,

-050 ,

15

407,

-032 ,

16

181,

-037 ,

17

298,

-053 ,

18

163,

-041 ,

19

397,

-079 ,

20

131,

-058 ,

21

476,

-085 ,

21

225,

-085 ,

22

159,

-096 ,

23

259,

-088 ,

24

613,

-066 ,

25

155,

-093 ,

26

484,

-072 ,

27

554,

-057 ,

28

511,

-063 ,

29

471,

-072 ,

30

171,

-087 ,

31

612,

-055 ,

werkputnummer

oppervlakte (m²)

Hoogte (m NAP)

32

167,

-090 ,

33

478,

-098 ,

34

70,

-160 ,

35

186,

-100 ,

36

559,

-102 ,

37

877,

-026 ,

38

742,

-021 ,

39

925,

-016 ,

40

771,

-005 ,

41

667,

-027 ,

42

548,

-028 ,

43

815,

-017 ,

44

687,

-028 ,

45

177,

-032 ,

46

747,

-033 ,

47

722,

-035 ,

48

698,

-040 ,

Totaal:

Totaal:

Gemiddeld:

48

2.3004,

, -065

Bijlage 2.

Vondstenlijst

Vondst-

volgnum-

nummer

mer

7

1

Werkput

Verzamel-Materiaal wijze

24

zeven

vuursteen

Aantal

Gewicht (gr)

Compleet-Type heid

1

94,

-

incertofact

Cortex

Omschrijving

-

Geen zeker artefact. Het is geen afslag en de getande 'retouche' ziet er recent

uit. 8

2

24

zeven

vuursteen

1

365,

-

natuurlijk

100%

Afdruk koraal?

10

1

24

zeven

vuursteen

1

05,

fragment

afslag

0%

10

1

24

zeven

vuursteen

1

03,

fragment

afslag

0%

10

1

24

zeven

vuursteen

1

04,

fragment

afslag

1-25%

10

1

24

zeven

vuursteen

1

16,

compleet

afslag

50-75%

10

1

24

zeven

vuursteen

1

02,

fragment

afslag

25-50%

10

1

24

zeven

vuursteen

1

14,

-

incertofact

-

10

2

24

zeven

vuursteen

2

03,

-

incertofact

-

12

2

zeven

natuursteen

1

490

compleet

combiwerktuig

-

Afgeronde , in doorsnede driehoekig afgeronde kwartsitische zandsteen. De steen is witgrijs van kleur. Het formaat van de steen bedraagt L75 x B70 x D60 mm. De steen is erg handzaam en er zijn twee oppervlakken geglad en deze bevatten donkerkleurige mechanische verwering. Een derde vlak is geglad maar iets ruwer. Op de overgang tussen dit vlak en één van de gladde vlakken is een (klop)putje zichtbaar. Daarmee gaat het vermoedelijk om een combiwerktuig (wrijfsteen en klopsteen).

13

1

23

zeven

vuursteen

1

07,

-

incertofact

-

Vanwege het afwijkende slagpunt als incerto geclassificeerd.

15

1

23

zeven

vuursteen

1

13,

-

natuurlijk

100%

Stengel zeelelie?

24

1

21

zeven

vuursteen

1

08,

fragment

afslag

0%

26

1

21

zeven

vuursteen

1

14,

-

incertofact

-

Dit stuk is te klein om zeker te zijn van het artificiele karakter. Omdat er windlak aawezig is , is het in elk geval geen mesolithisch artefact.

Vondst-

volgnum-

nummer

mer

Werkput

Verzamel-Materiaal wijze

27

1

zeven

natuursteen

Aantal

Gewicht (gr)

Compleet-Type heid

Cortex

Omschrijving

1

236

compleet

-

Een handzame afgeronde zandsteen. De steen is grijs van kleur. In doorsnede is het voorwerp driehoekig. Het formaat bedraagt: L75 x B60 x D40 mm. De

wrijfsteen

vermoedelijk onderzijde is ruw en hier is donkere mechanische verwering zichtbaar. Het gaat vermoedelijk om een wrijfsteen. 28

1

20

zeven

vuursteen

1

05,

-

incertofact

-

Met windlak

37

1

19

zeven

vuursteen

1

01,

compleet

splinter

-

38

1

19

zeven

vuursteen

1

01,

compleet

afslag

0%

39

1

19

zeven

vuursteen

1

55,

-

natuurlijk

100%

44

1

18

zeven

vuursteen

1

18,

compleet

gekerfd/afslag

1-25%

Distale kerf (ventraal) , afslag mist klein stukje distaal. Bruine patina.

48

3

zeven

natuursteen

1

501

compleet

combiwerktuig

-

Een grijze zandsteen waarbij het om een object gaat , vermoedelijk opnieuw een combiwerktuig. Naast wrijfvlakken , 5 gegladde vlakken en een breukvlak , zijn oppervlakken gebroken als gevolg van gebruik als klopsteen. De gegladde vlakken zijn donker als gevolg van mechanische verwering. De steen heeft een kubusvorm. Het formaat van de steen bedraagt: L80 x B60 x D60 mm.

78

1

12

zeven

vuursteen

1

02,

fragment

afslag

25-50%

Klingvormige afslag. Gezien de glans mogelijk verbrand?

86

1

10

zeven

vuursteen

1

06,

fragment

afslag

1-25%

86

2

10

zeven

vuursteen

1

04,

-

incertofact

86

4

10

zeven

natuursteen

1

233

compleet

wrijfsteen/wetsteen?

-

Een grijze kwartsitische zandsteen. Drie oppervlakken zijn glad en bevatten mogelijk mechanische verwering. Of het om een gebruiksvoorwerp gaat is discutabel. De steen lijkt kenmerken te bevatten die wijzen op eventueel gebruik als wrijfsteen of als wetsteen. Het formaat van de steen bedraagt: L80 x B50 x D40 mm.

98

1

9

zeven

vuursteen

2

17,

-

natuurlijk

100%

Vanwege rechte slaghoek en sterk geprononceerde ringen als natuurlijk ge-

Bruine patina

Gezien het vlakke slagpunt en de geprononceerde slaggolven zeer waarschijnlijk natuurlijk. Windlak.

classificeerd. Windlak. 100

1

9

zeven

vuursteen

1

09,

-

natuurlijk

100%

Stengel zeelelie

Vondst-

volgnum-

nummer

mer

Werkput

Verzamel-Materiaal wijze

Aantal

Gewicht (gr)

Compleet-Type heid

Cortex

Omschrijving

122

3

zeven

natuursteen

1

3. 690

fragment

aambeeld

-

Een witgrijze tot roze graniet. De natuursteen heeft een keivorm en de meeste vlakken zijn door natuurlijke verwering afgebrokkeld. Twee oppervlakken resteren. Beide vlakken zijn vuilgrijs van kleur en één is geglad. Het andere gebruiksvlak is licht komvormig , mogelijk gevormd door gebruik. Voorts zijn vermoedelijk op beide vlakken enkele klopsporen zichtbaar. De kei is vermoedelijk als aambeeld gebruikt. Het formaat van de steen bedraagt: L20 x B15 x D11 cm.

130

1

4

zeven

vuursteen

1

04,

compleet

afslag

0%

157

1

27

zeven

vuursteen

1

7

-

incertofact

Afslagachtige

162

1

28

zeven

vuursteen

1

04,

-

incertofact

Artificiele karakter twijfelachtig vanwege afwijkend slagpunt , ringen e. d.

167

1

29

zeven

vuursteen

1

55,

-

natuurlijk

100%

168

1

29

zeven

vuursteen

1

03,

compleet

afslag

1-25%

168

1

29

zeven

vuursteen

2

04,

-

incertofact

171

1

29

zeven

natuursteen

1

446

-

natuurlijk

Mogelijk vulling graafgang

Te klein om als middenpaleolithisch artefact aan te merken. Windlak. -

Een witgrijze kwartsitische zandsteen. Het oppervlak van de steen is gaaf en bevat zes vlakken. De steen is langwerpig van vorm. Aan het oppervlak is een

vuilgrijze verkleuring zichtbaar waarbij het mogelijk om mechanische verwering gaat. Echter duidelijke sporen die wijzen op gebruik als voorwerp zijn niet aangetroffen dus de kans is groot dat de steen ongebruikt is. Het formaat van de kwartsitische zandsteen bedraagt: L90 x B55 x D55 mm. 171

2

29

zeven

vuursteen

1

12,

-

natuurlijk

100%

Bryozoën-houdende vuursteen.

179

1

31

zeven

vuursteen

1

52,

-

natuurlijk

100%

Sterk geprononceerde slaggolven die wijzen op een natuurlijke ontstaanswijze. Windlak.

194

1

35

zeven

vuursteen

1

22,

compleet

kling

0%

Ongeveer 40% van het dorsale oppervlak bestaat uit diaklaas. Mogelijke ge-

bruiksretouche. 215

2

248

1

zeven

46

zeven

vuursteen

1

01,

-

natuurlijk

100%

Kiezel

Vondst-

volgnum-

nummer

mer

Werkput

Verzamel-Materiaal wijze

Aantal

Gewicht (gr)

Compleet-Type heid

Cortex

Omschrijving

252

1

46

zeven

vuursteen

1

4

compleet

afslag

50-75%

Vermoedelijke afslag gespleten langs interne vorstscheur.

262

1

48

zeven

vuursteen

1

04,

proximaal

kling

0%

Bryozoën-houdende vuursteen.

262

2

48

zeven

vuursteen

1

09,

proximaal

kernpreparatie / kling

1-25%

Mist klein stukje van het distale uiteinde. Bryozoën-houdende vuursteen.

5 , 13 , 16 , 18 , 49 , 54 , 56 , 61 , 75 , 80 , 101 , 105 , 106 , 122 , 125 , 134 , 142 , 145 , 146 , 149 , 150 , 177 , 181 , 195 , 198 , 204 , 207 , 214 , 220224 , 235 , 253 , 254 , 261

-

1-3 , 5 , 8 , 9 , 12 , 13 , 15-17 , 22 , 23 , 25 , 31 , 35- 37 , 3941 , 43 , 47 , 48

zeven

houtskool

-

-

-

-

-

Kleine houtskoolfragmentjes

8 , 44 , 4749 , 76 , 79 , 80 , 103 , 106 , 111 , 114-116 , 119 , 126 , 127 , 136 , 141 , 171 , 178 , 185 , 191 , 195 , 204-211 , 213 , 219 , 221 , 222

-

3, 4, 7, 8, 12 , 13 , 17 , 18 , 24 , 29 , 31 , 32 , 33 , 35 , 37-40

zeven

natuursteen

-

-

-

-

-

Brokjes vesiculaire lava , vermoedelijk natuurlijk

Bijlage 3.

Overzicht

Orr

geologische

en

Chronostratigrafie

archeologische tijdvakken

Lithostratigrafie

MIS Formaties:

dl

Holoceen

14.755 '

(veen), Echteld (fluviatiel) J

Late Dryas

(koud)

12.745

13.675 °

J

Laat-

Allergd

Weichselien

(warm) Vroege Dryas (koud) Bolling (warm)

(Laat-

Glaciaal)

J

14.025. ’

15.700

pn

3, El

||

®

4

LelS|

S|2|

Pleniglaciaal MiddenWeichselien

enen

eg (Pleniglaciaal) 2

75.000

+ 5 E

Rd

® a

al

van

Kreftenheye

Sb

(Vroeg-

5e

8

van

Boxtel Formatie var

Beegden

5d

Eemien

-

(warme periode)

130.000

Formatie

4

Weichselien

Glaciaal)

8

4

Formatie

5a

Vroeg-

E

5

115.000

Vroeg-

Pleniglaciaal ES

3

eniglaciaa

iolaci

4

| „

Laat-

el

8

29.000F

50.000

Naaldwijk

(marien), (geanonimiseerd)

Eem Formatie

5e

Formatie Drente

van :

Saalien 370.000

410.000

kt

(ijstijd)

6 i

4

5

Ke][EZ =

5

he] hej

Formatie

Holsteinien :

(warme periode)

=

Elsterien

5

ie

van

Urk

(ijstijd)

He

Cromerien

(warme periode) 850.000)

Formatie van n

n

=|

[>

e 2.600.000

e

Pre-Cromerien

Formatie Peelo

van

475.000

Sterkse terksel

|

Cal. jaren vin Chr.

14;

1950]

-41500

:

0

En

Subatlanticum koeler vochtiger :

©

Middeleeuwen

overheersen Vb1

haagbeuk cultuurplanten

veel

Romeinse

tijd

Va

rogge, boekweit, korenbloem

IJzertijd J

2650

IVb

Loofbos

Bronstijd

|

eik en hazelaar

Subboreaal

2000

koeler

droger

n 5 ®

37554

50008

beuk>1%Nt invloed

[Va

landbouw

(granen)

5

oo aks) =

4900

eik, els en hazelaar

vochtig

linde een grote

8000}

warmer

o

|Z

sooo

10.150

12.745

10.800-J

13.675

11.800

14.025

12.000-J

Late

Dryas

LW

Laat-__|Allerod

Weichselien

4

(Laat-

—

Glaciaal)

15.700}

13.000

8

35.000

75.000

d

open

LW

e,

|

parklandschap {open vegetatie met

Laat-Paleolithicum

tit

kruiden en berkenbomen

.

2

8e

oj® ne

| bossen

LWL

Bglling

5

parklandschap

III

Vroege Dryas

hd

ginde, nT

Beren daer 7 den overheersend oere

warmer 11.755

Mesolithicum

hazelaar, eik, iep,

I

Preboreaal

> 8800

rol

den overheerst

Boreaal 8240

overheersen in zuiden speelt

U

warm

5300

7020

Neolithicum

Loofbos

Atlanticum

|-

Nieuwe tijd |

800 8154

-

Loofbos

elennacslaan

FÂ2

-

Archeologische perioden

Vb2

d

|-

Vegetatie :

zones

+

|-450

-

Pollen

Chronostratigrafie

C jaren

Ù

os}

afs)

MiddenWeichselien

55

2

(Pleniglaciaal)

Ë

pinnen pe perioden met

een

iglaci

töendrs

Vroeg-

perioden met bos en perioden met

(Vroeg-

een

subarctisch

open

landschap

Weichselien

Glaciaal)

115.000

Midden-Paleolithicum

Eon emien

löorbos

(warme periode)

130.000 Led ® ® oo

2

n

|

300.000

Saalien

a

(ijstijd)

c 0 ke}

3

Vroeg-Paleolithicum

=

ad

voor Noordwest-Europa volgens (geanonimiseerd) (1974), (geanonimiseerd) (1985) en (geanonimiseerd) et al. (2003). Lithostratigrafie Atmosterische data volgens (geanonimiseerd) et al. (1998). IS) volgens (geanonimiseerd) Et al. (1994). (geanonimiseerd) et al. (2003). Mariene isotoop stadium calibratie Zuurstofisotoop (OxCal) versie 3.9 (geanonimiseerd) (2003), toegepast op het Laat-Weichselien en het Holoceen.

Chronostratigrafie

volgens

Archeologische kevaosrs

en

ouderdom

Vegetatie bewerkt volgens (geanonimiseerd) (2000).

de

volgens Pollenzones

ijksdienst volgens (geanonimiseerd)

DE

voor

het

Oudheidkundig

RN 2005).

(geanonimiseerd)

Bodemonderzoek

Hi

(ROB).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=6d1ea512-f20a-4792-8127-87b18c9ee65f