07 - Bijlage 1 - Jaarstukken Achtkarspelen 2025
Tekst van het document
Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's worden in acht genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. • Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate verantwoord in het jaar waarin zij betaalbaar zijn gesteld. • Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Sommige lasten worden echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet gedacht worden aan componenten als vakantiegeld. Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden hierop in mindering gebracht. Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn opgenomen tegen verkrijgingsprijs (= inkoopprijs plus bijkomende kosten minus bijdragen van derden). Het nettobedrag van de investering wordt door middel van afschrijvingen ten laste van de exploitatie gebracht. De afschrijvingen worden op basis van de verwachte levensduur, lineair of annuïtair berekend. Per soort van activa bestaan hiervoor vaste afspraken.
Materiële vaste activa met economisch nut De materiële vaste activa met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs dan wel de vervaardigingsprijs, verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. In die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het moment van gereedkomen of ingebruikneming afgeschreven gedurende de verwachte gebruiksduur. Eventuele restwaarden worden buiten beschouwing gelaten. Op grond met economisch nut, dus buiten de openbare ruimte, wordt niet afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten vangt met ingang van 2005 aan op het moment dat het betreffende actief gereed dan wel in gebruik genomen is. Op activa die voor 2004 al bestonden zijn in het verleden soms extra afschrijvingen gedaan zonder dat daar een economische noodzaak voor was. Ook zijn in voorkomende gevallen reserves op dergelijke investeringen afgeboekt. Het verkrijgen van lagere toekomstige lasten lag aan deze handelwijze ten grondslag.
De nog niet in exploitatie genomen bouwgronden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs vermeerderd met de vóór 2016 bijgeschreven rente Jaarstukken 2025 146 Financiële vaste activa De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde. Overige langlopende leningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde onder verrekening van een eventuele voorziening voor oninbaarheid. Vlottende activa De voorraden op de balans bestaan uit onderhanden werken binnen de grondexploitatie en de magazijnvoorraad van gemeentewerken. De waardering van de magazijnvoorraad van gemeentewerken gebeurt tegen de laatst bekende inkoopprijzen. De voorraad gronden is gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs (= vervaardigingkosten plus exploitatiekosten minus opbrengst verkopen). Het jaarlijkse resultaat op de verkochte gronden wordt bepaald door het gemiddelde resultaat per m² bouwterrein per complex te relateren aan de daadwerkelijk verkochte m² bouwterrein. De jaarlijkse winst op verkochte gronden wordt gestort in de algemene reserve. Voorraden Voorraden worden gewaardeerd tegen de lagere marktwaarde, als deze lager is dan de verkrijgingswaarde. Uitzettingen korter dan 1 jaar Voor uitzettingen korter dan 1 jaar hanteren we de nominale waarde onder aftrek ven een voorziening voor oninbaarheid.
Liquide middelen Liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde en staan ter vrije beschikking aan de gemeente. Overlopende activa Deze activa worden tegen verkrijgingsprijs opgenomen. Reserves en voorzieningen De waardering van reserves en voorzieningen wordt gevormd door het wettelijk kader van de Wet op de jaarrekening en het Besluit Begroting en Verantwoording 2004 (BBV). In deze voorschriften wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen reserves en voorzieningen. Daarnaast zijn er gemeentelijke kaders, waarvan de hoofdlijnen zijn vastgesteld in de notitie reserves en voorzieningenbeleid. Deze notitie is door de raad op 16 december 2020 vastgesteld. Reserves Reserves zijn vermogensbestanddelen, die als eigen vermogen zijn aan te merken en waar geen verplichting uit het verleden op ligt. De raad is daardoor vrij om aan de reserves een bestemming te geven. Reserves kunnen worden onderverdeeld in: • Algemene reserves (aangehouden t.b.v. de jaarlijkse renteopbrengst); • Bestemmingsreserves die dienen om ongewenste schommelingen op te vangen in de tarieven die aan derden in rekening worden gebracht, maar die niet specifiek besteed hoeven te worden; • Overige bestemmingsreserves (aangehouden t.b.v. een vastgelegde bestemming). Reserves worden gevormd na de bepaling van het resultaat. Ze worden ingesteld bij de verdeling van het resultaat.
De vorming van reserves heeft daardoor geen invloed op de hoogte van het resultaat, tenzij de raad hier afspraken over heeft vastgelegd. Bij de reserves moet ten minste eenmaal per jaar worden aangegeven, welke verplichtingen er Jaarstukken 2025 147 al zijn aangegaan ten laste van de reserve en in welk jaar zij waarschijnlijk tot uitgaven zullen leiden. De belangrijkste uitgangspunten met betrekking tot het vormen van reserves zijn: • beperking van het aantal reserves; • structurele uitgaven moeten altijd een structurele dekking hebben; • incidentele uitgaven kunnen gedurende één of een paar jaren ten laste van de reserve worden gebracht via de exploitatierekening; • alle rente wordt als bate verantwoord op de gewone dienst. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor: • verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs te schatten; • op de balansdatum bestaande risico’s van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; • kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden. Voorzieningen worden niet gevormd voor de zogenaamde jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voorzieningen worden gevormd voordat het resultaat wordt bepaald. De instelling van een voorziening verlaagt het resultaat. Het bepalen van de noodzakelijke omvang van de voorzieningen is niet vrijblijvend. De bevoegdheid tot vorming van voorzieningen ligt daarom bij het college van burgemeester en wethouders. De waardering geschiedt tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. Onder de langlopende schulden zijn - naast de ten behoeve van de financiering van de gemeentelijke uitgaven opgenomen leningen - ook opgenomen de ten behoeve van een woningcorporatie opgenomen geldleningen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Voorziening APPA pensioenen De voorziening voor APPA-pensioenen is gebaseerd op een actuariële berekening, waarbij een inschatting wordt gemaakt van de toekomstige ontwikkeling van de pensioenverplichtingen.
Deze berekeningen zijn uitgevoerd door een erkend extern bureau en gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Berekeningsdatum: 31 december 2025 • Rekenrente: 2,95% • Sterftetabel: GBM/GBV 2018–2023 met leeftijdsterugstelling De gehanteerde berekeningsdatum en rekenrente zijn in lijn met de richtlijnen uit de circulaire van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (december 2025). Daarnaast is rekening gehouden met een pensioenindexatie van 2,84% per 1 januari 2026, voorgeschreven door het ABP. Jaarstukken 2025 148 Vaste en vlottende passiva Netto vlottende schulden en overlopende passiva De netto vlottende schulden en de overlopende passiva zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Eigen vermogen Het eigen vermogen van de gemeente wordt gevormd door de reserves en het gerealiseerde saldo van de voorliggende jaarrekening. De reserves bestaan uit: • algemene reserves; • bestemmingsreserves. Vorming van reserves, en ook toevoegingen en onttrekkingen aan reserves geschieden in overeenstemming met daartoe door de gemeenteraad genomen besluiten en vinden altijd plaats in het kader van de resultaatbestemming. Voor zover in het verslagjaar nieuwe reserves zijn gevormd worden deze bij de jaarstukken door de raad bekrachtigd. Voor zover aan reserves rente wordt toegevoegd, vindt deze toevoeging eveneens plaats in het kader van de resultaatbestemming.
Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid 2025. Dat betekent dat: • De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties • De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 23 januari 2025 door de raad is vastgesteld. Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan het algemeen bestuur zijn gemeld. • Ten aanzien van het M&O criterium is de Beleidsnota FMO van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik.
Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV en ook onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: • Een verantwoordingsgrens van 2% van de totale begrote lasten exclusief stortingen in de reserves is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. • Een rapporteringstolerantie van € 50.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen. Jaarstukken 2025 149 Algemeen Alle bedragen zijn afgerond op duizenden euro's, tenzij anders vermeldt. Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat over het verslagjaar volgt uit de programmarekening en is afzonderlijk als passiefpost op de balans opgenomen. Bestemming van dit saldo vindt plaats nadat de rekening is vastgesteld. Jaarstukken 2025 4.4 Toelichting balans Activa Vaste activa Vaste activa zijn bezittingen die langer dan een jaar in bezit blijven.
Vaste activa kunnen bestaan uit • | immateriële vaste activa • | materiële vaste activa • | financiële vaste activa Het verloop hiervan in het boekjaar is als volgt. Vaste activa | Boek- | Investe- | Desinves- | Afschrij- | Bijdragen | Aflossing/ | Boek- waarde | ringen | teringen | vingen | derden | afwaar- | waarde per | per (x € 1.000) | 1-1-2025 | dering | 31-12- 2025 Immateriële vaste activa | 457 | 220 | 167 | 16 | - | - | 494 Materiële vaste activa | 73.010 | 5.291 | 120 | 3.818 | 428 | - | 73.934 Financiële vaste activa | 1.851 | - | - | - | - | 943 | 908 Totaal | 75.317 | 5.263 | 167 | 3.833 | 428 | 943 | 75.336 Immateriële vaste activa Immateriële activa zijn vaste activa die niet tastbaar zijn. Het gaat om bezittingen die wel een rol spelen in het financiële proces, maar nooit in het fysieke bedrijfsproces. Immateriële activa kunnen alleen dan op de balans opgevoerd worden, wanneer obje | ctief bepaald kan worden welke waarde ze hebben. Zo zijn kosten van onderzoek en ontwikkeling immateriële activa. Ook voorbereidingskredieten voor eventueel te exploiteren gronden vallen onder de immateriële activa. In 2025 is verder gewerkt aan Acht oan de Diken en Voorstraat in Buitenpost en Schuilenga in Surhuisterveen. Het onderzoek naar de woningbouw mogelijkheden in Harkema is gestopt. De gemaakte voorbereidingskosten zijn ten laste van de exploitatie gebracht.
Daarnaast zijn er twee nieuwe voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor woningbouw in Surhuizum en Drogeham. 150 Jaarstukken 2025 De voorbereiding van bedrijventerrein De Swadde in Buitenpost is afgerond. De gemaakte onderzoekskosten zijn opgenomen in het geopende grondexploitatie complex. Plankosten | Boek- | Investe- | Desinves- | Afschrij- | Boek- | Voorz. | Balans waarde per | ringen | teringen | vingen | waarde | verliezen | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 | 31-12-2025 Woningbouw Bp, Acht oan de diken | 128 | 71 | - | - | 199 | - | 199 Bp, Voorstraat | 122 | 40 | - | - | 162 | - | 162 Hk, Nijebuorren | 15 | - | - | 15 | - | - | - Sv, Schuilenga locatie | 50 | 37 | - | - | 87 | - | 87 Sz, Voorbereiding woningbouw | - | 21 | - | - | 21 | - | 21 Dh, Voorber. locatiestudie | - | 25 | - | - | 25 | - | 25 Bedrijventerrein Bp, De Swadde | 141 | 26 | 167 | - | - | - | - Totaal | 457 | 220 | 167 | 15 | 494 | - | 494 Materiële vaste activa Bezittingen die niet in één keer ten laste van het resultaat mogen worden gebracht maar waarop moet worden afgeschreven. Voorbeelden hiervan zijn grond en gebouwen, machines en installaties, transportmiddelen en computers.
Materiële vaste | Boek- | Investe- | Desinves- | Afschrij- | Bijdragen | Afwaar- | Boek- activa | waarde per | ringen | teringen | vingen | derden | dering | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Gronden en terreinen | 2.026 | 268 | - | 139 | 48 | - | 2.107 Strategische gronden | 3.903 | - | - | - | - | - | 3.903 Bedrijfsgebouwen | 24.332 | 176 | - | 1.217 | 13 | - | 23.278 Grond-, weg- en water- | 39.041 | 4.595 | 120 | 2.071 | 367 | - | 41.078 bouwkundige werken Vervoermiddelen | 328 | 30 | - | 90 | - | - | 268 Machines, apparaten | 2.667 | 195 | - | 242 | - | - | 2.620 en installaties Overige materiële activa | 712 | 27 | - | 58 | - | - | 680 Totaal materiële | 73.010 | 5.291 | 120 | 3.818 | 428 | - | 73.934 vaste activa In 2025 is voor ongeveer € 5,3 miljoen geïnvesteerd in materiële vaste activa. Het grootste deel daarvan had betrekking op de categorie Grond- weg- en waterbouwkundige werken. Grote projecten waren onder andere het centrumplan Buitenpost, de inhaalslag groot wegenonderhoud & Raweb en het gemeentelijke rioleringsplan. Er zijn ook gelden binnengekomen van derden die in mindering mogen worden gebracht op de investeringen. Dit betreft onder andere SPUK | -bijdragen voor sport en een provinciale bijdrage voor het fietspad Droegehamstermieden.
151 Jaarstukken 2025 Economisch en maatschappelijk nut Investeringen hebben een economisch nut als ze verhandelbaar zijn en/of ze bijdragen aan het genereren van middelen. Bijvoorbeeld riolering (rioolheffing) en zwembaden (entreegelden). Investeringen met een economisch nut moeten worden geactiveerd. Investeringen met een maatschappelijk nut zijn investeringen in de openbare ruimte die geen economisch nut maar uitsluitend een maatschappelijk nut hebben. In onze situatie voornamelijk betonwegen, lichtmasten, oeverbescherming en bruggen. Het verloop hiervan is als volgt: Econom. en maatsch. | Boek- | Investe- | Desinves- | Afschrij- | Bijdragen | Afwaar- | Boek- nut | waarde per | ringen | teringen | vingen | derden | dering | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Economisch nut | 34.645 | 696 | - | 1.757 | 61 | - | 33.522 Economisch nut met tarief | 19.406 | 1.658 | - | 924 | 125 | - | 20.014 Maatschappelijk nut | 18.958 | 2.937 | 120 | 1.136 | 241 | - | 20.398 Totaal | 73.010 | 5.291 | 120 | 3.818 | 428 | - | 73.934 Afschrijvingsbeleid De afschrijvingstermijnen variëren gemiddeld tussen de 10 jaar (auto’s) en 40 jaar (betonwegen). Het afschrijvingsbeleid is in januari 2020 vastgesteld in de raad. Doelstelling van het afschrijvingsbeleid is het realiseren van een gelijkmatig verloop van de kapitaallasten in de administratie.
Voor alle investeringen geldt dat de afschrijving is gebase | erd op de historische kostprijs. Dit is het bedrag waarvoor het actief is aangeschaft, of waarvoor de investering is gerealiseerd. Activa kunnen lineair of op annuïteitenbasis worden afgeschreven. Alle vaste activa binnen de gemeente worden lineair afgeschreven zoals ook beschreven staat in de Nota waardering en afschrijvingen vaste activa. Overzicht investeringskredieten Op grond van de financiële verordening bevat de jaarrekening een overzicht van de geraamde bedragen voor investeringen en de aanwending daarvan. Omwille van de overzichtelijkheid is dit overzicht weergegeven op programmaniveau. Begrote | Werkelijke | Begrote | Werkelijke Programma | uitgaven | uitgaven | inkomsten | inkomsten (x € 1.000) | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 0 Bestuur en ondersteuning | 403 | 201 | - | - 1 Veiligheid | - | - | - | - 2 Verkeer, vervoer en waterstaat | 3.999 | 2.531 | - | 47 3 Economie | 69 | 26 | - | 167 4 Onderwijs | 3.999 | 6 | - | - 5 Sport, cultuur en recreatie | 1.856 | 776 | 132 | 255 6 Sociaal Domein | - | - | - | - 7 Volksgezondheid en milieu | 3.401 | 1.659 | 117 | 125 8 Volkshuisvesting, RO en stedelijke vern. | 361 | 194 | - | - Totaal | 14.088 | 5.393 | 249 | 594 152 Jaarstukken 2025 Hieronder volgt een overzicht met daarin de investeringen waarvan de uitgaven in 2025 per saldo hoger waren dan € 50.000.
Begrote | Werkelijke Progr. | Omschrijving | uitgaven | uitgaven (x € 1.000) | 2025 | 2025 0 | Vervanging cv-ketel / luchtbehandeling gemeentehuis | 195 | 195 2 | Inhaalslag groot wegenonderhoud & Raweb | 1.144 | 571 2 | Herinrichting Groningerstraatweg Surhuisterveen | 56 | 59 2 | Kunstwerk brug Rysloane | 67 | 67 2 | Centrumplan Buitenpost | 1.319 | 1.041 2 | Fietspad Vierstromenland Surhuisterveen | 69 | 58 2 | Openbare verlichting, armaturen | 560 | 378 5 | Vervangen toplaag DH-TC | 64 | 53 5 | Bouwkundige aanpassing It Vleckehûs | 248 | 180 5 | Fietspad Skeanpaed | 174 | 92 7 | Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) | 1.746 | 1.360 8 | Voorbereidingskosten Acht oan de Diken | 118 | 71 Totaal | 5.759 | 4.125 Financiële vaste activa Hierbij gaat het voornamelijk om deelnemingen in het kapitaal van verbonden partijen of verstrekte leningen. Het verloop is als volgt: Financiële vaste activa | Boek- | Investe- | Desinves- | Aflossing | Boek- waarde per | ringen | teringen | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Kapitaalverstrekking aan deelnemingen | 716 | - | - | - | 716 Leningen aan woningcorporaties | 883 | - | - | 883 | - Overige langlopende leningen | 252 | - | - | 60 | 192 Totaal | 1.851 | - | - | 943 | 908 De term 'uitzetting met een rente typische looptijd > 1 jaar' sluit aan op de wet Fido.
De typering in looptijd van korter dan één jaar en langer dan één jaar heeft te maken met het onderscheid tussen vlottende uitzettingen (korter dan één jaar) en lange uitzettingen. Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen De post kapitaalverstrekking aan deelnemingen is als volgt samengesteld: Aandelen Stedin | 380.000 Aandelen Friesland Milieu | 62.453 Aandelen Afvalsturing NV | 54.454 Aandelen Bank Nederlandse Gemeenten | 219.277 De lening van WoonFriesland, verstrekt door de Gemeente Achtkarspelen, is begin 2025 geheel afgelost. Daarmee is de categorie leningen aan woningcorporaties beëindigd. 153 Jaarstukken 2025 Overige langlopende leningen Overige langlopende leningen | Boek- | Verstrek- | Aflossing | Boek- waarde per | kingen | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Leningen t.b.v. het startersproject | 85 | - | 24 | 61 Leningen t.b.v.
duurzaamheid | 84 | - | 25 | 59 Overige leningen | 83 | - | 11 | 72 Totaal | 252 | - | 60 | 192 De specificatie van de aflossingen op overige langlopende leningen is als volgt: Leningen | Boek- | Aflossing | Boek- waarde per | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Bp, IJstijdenmuseum renteloze lening | 2 | 1 | 1 Geldlening MOA kooimaaier | 33 | 10 | 23 Volkskredietbank deelname werkkapitaal | 45 | - | 45 Zwembad, zonnecollectoren | 3 | - | 3 Stichting Volkshuisvesting Nederland | 169 | 49 | 120 Totaal | 252 | 60 | 192 Vlottende activa Vlottende activa bestaan uit • | Voorraden • | Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar • | Liquide middelen Voorraden Voorraden kunnen bestaan uit 'normale' voorraden maar ook uit onderhanden werk, zoals bouwgronden in exploitatie.
Bouwterreinen | Boek- | Investe- | Desinves- | Winstname | Boekwaarde | Voorziening | Balans- waarde per | ringen | teringen | per | verliezen | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 | 31-12-2025 4 Twijzel, Sportvelden | 184 | 3 | 105 | - | 82 | - | 82 Totaal | 184 | 3 | 105 | - | 82 | - | 82 Industrieterreinen | Boek- | Investe- | Desinves- | Winstname | Boekwaarde | Voorziening | Balans- waarde per | ringen | teringen | per | verliezen | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 | 31-12-2025 4 S’veen, Lauwerskwartier | -127 | 8 | 395 | 94 | -421 | - | -421 5 Harkema, Quakkenburg 3 | 54 | 53 | 16 | - | 91 | - | 91 6 | B’post, De Swadde uitbreding | - | 244 | - | - | 244 | - | 244 Totaal | -73 | 305 | 411 | 94 | -86 | - | -86 Totaal | 111 | 308 | 516 | 94 | -4 | - | -4 154 Jaarstukken 2025 Facilitair | Boek- | Investe- | Desinves- | Bijdragen | Boekwaarde | Voorziening | Balans- grondbeleid waarde per | ringen | teringen | per | verliezen | waarde per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 | 31-12-2025 10 Avek lokatie Surhuisterv.
| 82 | 19 | 122 | - | -21 | - | -21 11 Kassencomplex Buitenpost | -10 | 1 | - | - | -9 | - | -9 12 Wide Pet Poelman | 15 | 8 | - | - | 23 | - | 23 13 Wide Pet Sotrm | 3 | 1 | - | - | 4 | - | 4 14 Langelaan Surhuisterveen | 1 | - | - | - | 1 | - | 1 Totaal | 91 | 29 | 122 | - | -2 | - | -2 De voorraad gronden wordt gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs vermeerderd met vervaardigingskosten inclusief bijgeschreven exploitatiekosten verminderd met de opbrengst verkopen en bijdragen. De waardering van de bouwgronden in exploitatie is gebaseerd op geactualiseerde berekeningen. De realisatie van deze berekeningen is sterk afhankelijk van toekomstige gebeurtenissen waaronder het realiseren van begrote verkopen. Hierdoor bestaat een onzekerheid ten aanzien van deze balanspost. Uitzettingen korter dan een jaar Met uitzettingen worden vorderingen, zoals verstrekte leningen, bedoeld die een looptijd korter dan één jaar hebben. Rentetypische looptijd < 1 jaar | Stand per | Stand per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Vorderingen op openbare lichamen 1 Te vorderen omzetbelasting fiscus | 5 | - 2 Te vorderen omzetbelasting BTW compensatiefonds | 8.684 | 5.693 Rekening courant verhouding met het Rijk 4 Rekening courant schatkistbankieren | 4.427 | 2.653 Rekening courant verhouding met niet fin. inst.
5 Rekening courant SVN | 862 | 896 Overige vorderingen 6 Debiteuren algemeen | 1.367 | 1.646 7 Overige vorderingen | - | 1.248 Totaal | 15.345 | 12.137 De term 'uitzetting met een rentetypische looptijd < 1 jaar' sluit aan op de wet Fido. De typering in looptijd van korter dan één jaar en langer dan één jaar heeft te maken met het onderscheid tussen vlottende uitzettingen (korter dan één jaar) en lange uitzettingen. De afwikkeling kent een normaal verloop. Bij de vorderingen op openbare lichamen gaat het om de verrekening met de Belastingdienst en met het BTW compensatiefonds. 155 Jaarstukken 2025 Liquide middelen De specificatie hiervan is als volgt: Liquide middelen | Stand | Stand (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Kasrekeningen | 10 | 10 Banksaldi | 730 | 887 Totaal | 740 | 897 Schatkistbankieren Met ingang van 2014 is voorgeschreven dat de gemeente inzicht geeft over de benutting van het drempelbedrag in het kader van het verplicht schatkistbankieren. De drempel voor 2025 bedraagt 2,0% (tot een begrotingstotaal van 500 miljoen, daarbovenop 0,2%) met een minimum van € 1.000.000. Het drempelbedrag 2025 voor de gemeente Achtkarspelen bedraagt € 2.286.000.
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000) Verslagjaar (1) | Drempelbedrag | 2.069 | 2.069 | 2.069 | 2.069 Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 Kwartaalcijfer op dagbasis (2) | buiten 's Rijks schatkist | 370 | 263 | 419 | 239 aangehouden middelen (3a) = (1) > (2) | Ruimte onder het | 1.699 | 1.806 | 1.650 | 1.830 drempelbedrag (3b) = (2) > (1) | Overschrijding van het | - | - | - | - drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) | Begrotingstotaal verslagjaar | 103.447 Het deel van het (4b) | begrotingstotaal dat kleiner of | 103.447 gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het (4c) | begrotingstotaal dat de € 500 | - miljoen te boven gaat (1) = (4b)*0,02 met een | Drempelbedrag Q1 en Q2 | 1.000 minimum van € 1mln. (1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € | Drempelbedrag | 2.069 500 miljoen is is het drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat.
156 Jaarstukken 2025 (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden (5a) | middelen (negatieve bedragen | 33.278 | 23.911 | 38.588 | 21.948 tellen als nihil) (5b) | Dagen in het kwartaal | 90 | 91 | 92 | 92 Kwartaalcijfer op dagbasis (2) - (5a) / (5b) | buiten 's Rijks schatkist | 370 | 263 | 419 | 239 aangehouden middelen Uit de tabel blijkt dat de drempel niet is overschreden. Overlopende activa De post overlopende activa betreft de bedragen die reeds zijn betaald of nog moeten worden ontvangen, maar die betrekking hebben op (deels) toekomstige begrotingsjaren.
Overlopende activa | Saldo per | Saldo per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Overige nog te ontvangen bedragen | 1.712 | 1.209 Vooruitbetaalde bedragen die ten laste van | 2.148 | 2.986 volgende begrotingsjaren komen Overige nog te ontvangen bedragen | - | 556 Totaal | 3.860 | 4.751 Conform artikel 40a, tweede lid, van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden deze als volgt gespecificeerd: Overlopende activa | Saldo per | Saldo per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Nog te ontvangen voorschotten met een specifiek bestedingsdoel | 1.712 | - - Europese overheidslichamen | - | - - Het Rijk | - | 196 - Overige Nederlandse overheidslichamen | - | 1.013 Vooruitbetaalde bedragen t.l.v. volgende jaren | 2.148 | 2.986 Overige nog te ontvangen bedragen | - | 556 Totaal | 3.860 | 4.751 157 Jaarstukken 2025 Passiva Eigen vermogen Passiva zijn de bronnen waarmee de gemeente gefinancierd wordt. Het bestaat uit vreemd vermogen (schulden of verplichtingen) plus het eigen vermogen. We onderscheiden drie soorten: • | Eigen vermogen • | Voorzieningen • | Vaste schulden Het verloop hiervan in het boekjaar is als volgt. Eigen vermogen | Stand per | Stand per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 1 Algemene reserve | 22.116 | 23.511 2 Bestemmingsreserve t.b.v.
egalisatie exploitatie | 6.356 | 6.205 3 Gerealiseerd resultaat | 5.628 | 7.596 Totaal | 34.100 | 37.312 Het verloop van de afzonderlijke reserves in 2025 wordt uiteengezet in Bijlage C. Voorzieningen Een voorziening wordt gevormd wegens verplichtingen en/of verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is maar wel redelijkerwijs in te schatten. Dit kan dan in de toekomst kan worden aangewend voor het doel waarvoor het is bestemd. In de voorziening kunnen, meestal periodiek, bedragen worden gestort voor een bepaald doel. Dit kan bijvoorbeeld groot onderhoud aan een gebouw zijn. Een voorziening mag alleen worden gebruikt voor het doel waarvoor zij oorspronkelijk werd opgezet. Het bepalen van de omvang is niet vrijblijvend omdat dit invloed heeft op het resultaat. Als het doel van de voorziening niet (meer) kan worden bereikt dan moet het saldo alsnog ten gunste van het resultaat worden gebracht. Voorzieningen overzicht Voorzieningen | Saldo | Toevoegingen Vrijgevallen Aanwendingen | Saldo (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Verplichtingen en verliezen (BBV - art. ∙ 44a) | 4.887 | 1.690 | 199 | 308 | 6.070 ∙ Risicovoorzieningen (BBV - art. 44b) | 1.084 | - | 171 | 314 | 598 ∙ Onderhoudsvoorzieningen (BBV - art. 44c) | 1.621 | 532 | 312 | 371 | 1.469 Van derden verkregen middelen (BBV - art.
∙ 44, lid 2) | 2.836 | 45 | - | 431 | 2.450 Totaal voorzieningen | 10.428 | 2.269 | 683 | 1.424 | 10.587 158 Jaarstukken 2025 Voorzieningen per soort Voorzieningen | Saldo | Toevoegingen Vrijgevallen Aanwendingen | Saldo (x € 1.000) | 1-1-2025 | bedragen | 31-12-2025 voorziening APPA | 4.378 | 1.230 | 199 | 246 | 5.162 voorziening spaarverlof | 315 | 282 | - | - | 596 voorziening herwaardering functies | - | 60 | - | - | 60 voorziening RVU | 47 | 87 | - | 62 | 72 voorziening renovatie kunstgrasvelden | 138 | 3 | - | - | 141 voorziening voorbereidingskredieten | 8 | 31 | - | - | 39 subtotaal | 4.886 | 1.691 | 199 | 308 | 6.070 voorziening bouwrijpmaken bouwgrondexploitatie | 1.084 | - | 171 | 314 | 599 subtotaal | 1.084 | - | 171 | 314 | 599 l voorziening onderhoud gemeentehuis | 134 | 74 | - | 79 | 129 voorz.
inhaalslag wegen, niet levensduurverlengend | 313 | - | 313 | - | - voorziening onderhoud sporthallen | 198 | 62 | - | 71 | 189 voorziening groot onderhoud gymlokalen | 329 | 80 | - | 59 | 350 voorziening welzijnsaccommodaties | 485 | 122 | - | 51 | 556 voorziening onderhoud overige gebouwen | 21 | 134 | - | 112 | 43 voorziening baggeren | 142 | 60 | - | - | 202 subtotaal | 1.622 | 532 | 313 | 372 | 1.469 voorziening riolering | 1.870 | 44 | - | - | 1.914 voorziening reiniging | 966 | - | - | 431 | 535 subtotaal | 2.836 | 44 | - | 431 | 2.450 Totaal voorzieningen | 10.428 | 2.267 | 683 | 1.425 | 10.587 Verplichtingen en verliezen volgens artikel 44 lid 1a • | Voorziening APPA Op basis van de BBV moeten wij de pensioenverplichtingen aan wethouders in een voorziening aanhouden. Dit heeft te maken met de mogelijkheid dat een wethouder in de toekomst een verzoek kan doen tot waardeoverdracht van zijn opgebouwde pensioenrechten naar een nieuwe werkgever. De hoogte van de “Voorziening APPA” is gebaseerd op een actuariële berekening, die door een externe partij wordt verzorgd. • | Voorziening spaarverlof Vanaf 1 januari 2022 mogen medewerkers extra verlofuren sparen volgens de CAO. Deze uren kunnen later worden opgenomen. Het verlof dat wordt gespaard hoeft niet binnen twee jaar te worden opgenomen en daarom moet er volgens de BBV een voorziening worden gevormd.
Hier zijn in het BBV een paar regels voor: 1. | Voor het wettelijke verlofsaldo per 31 december wordt geen voorziening getroffen. Doordat dit verlof binnen twee jaar moet worden opgenomen, zal dit saldo niet bovenmatig zijn en geen spaarsaldo betreffen. Hier is sprake van een verplichting van gelijke omvang. 2. | Voor het spaarverlof zoals dit vanaf 2022 van toepassing is, moet een voorziening worden opgenomen omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo. 3. | Voor het bovenwettelijke verlof waarvan aangetoond kan worden dat dit een gelijke omvang kent en voor zover dat niet het karakter heeft van overmatige verlofsaldi of spaarsaldi, hoeft geen voorziening te worden opgenomen. Voor het 159 Jaarstukken 2025 160 bovenwettelijke verlof dat geen gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen. • Voorziening herwaardering functies Sinds de laatste grote herwaarderingsronde is een voorzienig gevormd voor de financiële consequentie van de eventuele herwaardering. Er is over 2023, 2024 en 2025 een herwaarderingsronde gedaan waarvan de financiële consequentie doorloopt tot in het volgende boekjaar.
• Voorziening RVU De nieuwe CAO maakt in bepaalde gevallen, vervroegde uittreding mogelijk. Hiervan wordt gebruik gemaakt en dit levert een toekomstige verplichting op waarvoor een voorziening is gevormd. • Voorziening renovatie kunstgrasvelden Het doel van deze voorziening is het financieren en dekken van renovatiewerkzaamheden aan kunstgrasvelden. • Voorziening voorbereidingskredieten Deze voorziening is ingesteld vanwege het risico dat bestaat een ter beschikking gestelde middelen niet verder worden uitgewerkt in een plan waaraan de kosten kunnen worden toegerekend. Onderhoudsvoorzieningen • Voorziening onderhoud gemeentehuis Het doel van deze voorziening is het financieren en dekken van planmatig onderhoud aan het gemeentehuis. • Voorziening inhaalslag wegen Deze voorziening is ingesteld om achterstallig onderhoud aan de wegen weg te werken . • Voorziening onderhoud sporthallen Het doel van deze voorziening is het financieren en dekken van planmatig onderhoud aan sporthallen. • Voorziening onderhoud gymlokalen Het doel van deze voorziening is het financieren en dekken van planmatig onderhoud aan gymlokalen • Voorziening onderhoud welzijnsaccommodaties Het doel van deze voorziening is het financieren en dekken van planmatig onderhoud aan welzijnsaccommodaties.
• Voorziening onderhoud overige gebouwen Het doel van deze voorziening is het financieren en dekken van planmatig onderhoud aan gebouwen buitendienst. • Voorziening baggeren Op grond van de BBV-voorschriften mag het reguliere baggerwerk niet meer worden geactiveerd. Daarom is, om een gelijkmatige verdeling van de kosten van het baggeren over een aantal begrotingsjaren te krijgen, een voorziening gevormd. Hiermee worden de schommelingen van de lasten binnen de verschillende begrotingsjaren voorkomen. Jaarstukken 2025 Voorzieningen i.v.m. van derden verkregen middelen • | Voorziening riolering Het doel van deze voorziening is om middelen die specifiek voor riolering zijn bestemd beschikbaar te houden voor toekomstige kosten van riolering. Het saldo in de voorziening wordt gebruikt voor een gelijkmatige verdeling van de kosten van riolering over een aantal begrotingsjaren. Hiermee wordt een (forse) schommeling van de rioolheffing binnen de verschillende begrotingsjaren van het meerjarenperspectief voorkomen. • | Voorziening reiniging Het doel van deze voorziening is om middelen die specifiek voor afvalverwerking zijn bestemd beschikbaar te houden voor toekomstige kosten van afvalverwerking. Het saldo in de voorziening wordt gebruikt voor een gelijkmatige verdeling van de kosten van afvalverwerking over een aantal begrotingsjaren.
Hiermee wordt een (forse) schommeling van de afvalstoffenheffing binnen de verschillende begrotingsjaren van het meerjarenperspectief voorkomen. Risicovoorzieningen • | Voorziening bouwrijp maken bouwgrondexploitaties Binnen deze voorziening gaat het om complexen, die in principe volledig zijn afgewikkeld, maar waar nog kosten zouden kunnen worden gemaakt voortvloeiende uit onder meer een allerlaatste oplevering, of een laatste aanpassing aan de infrastructuur. Vaste schulden met een rentetypische looptijd > 1 jaar Vaste schulden zijn schulden op langere termijn, zoals obligatieleningen, onderhandse leningen en waarborgsommen. De samenstelling en het verloop van de vaste schuld is als volgt: Vaste schulden | Saldo per | Opname | Aflossing | Saldo per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Onderhandse leningen - WoonFriesland | 884 | - | 884 | - - eigen financiering | 26.372 | - | 3.536 | 22.836 Totaal | 27.255 | - | 4.420 | 22.836 De vaste schulden met een rentetypische looptijd >= 1 jaar betreffen langlopende geldleningen. De term 'vaste schulden met een rentetypische looptijd >= 1 jaar' sluit aan op de wet Fido. De typering in looptijd van korter dan één jaar en langer dan één jaar heeft te maken met het onderscheid tussen vlottende schulden (korter dan één jaar) en lange schulden. De looptijd is een goede maatstaf voor het verkrijgen van een indicatie van risico’s.
De totale rentelasten van bovenstaande leningen bedragen voor 2025 € 172.000. Vlottende passiva Vlottende schulden zijn kortlopende schulden die binnen één jaar betaald moeten worden. Een belangrijke passiva-post is bijvoorbeeld de crediteuren, kasgeldleningen of bankschulden. De samenstelling en het verloop van de vlottende schuld is als volgt: 161 Jaarstukken 2025 Vlottende passiva | Saldo per | Saldo per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 1 Netto vlottende schulden met een rentetypische | 6.241 | 6.785 looptijd < 1 jaar 2 Overlopende passiva | 17.439 | 15.595 Totaal | 23.680 | 22.380 Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar Deze schulden kunnen als volgt worden onderverdeeld: Netto vlottende schulden < 1 jaar | Saldo per | Saldo per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 1 Kasgeldleningen | 3.000 | - 2 Banksaldi | - | 977 3 Overige schulden - crediteuren | 2.671 | 3.298 - salarissen en sociale lasten | 509 | 1.593 - overig | 61 | 917 Totaal | 6.241 | 6.785 Onder de netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar verstaan we kortlopende schulden. De afwikkeling van de schulden kent een normaal verloop. De term "netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar' sluit aan op de wet Fido.
De typering in looptijd van korter dan één jaar en langer dan één jaar heeft te maken met onderscheid tussen vlottende (korter dan één jaar) en lange schulden. De looptijd is een maatstaf voor het verkrijgen van een indicatie van de risico's. De specificatie hiervan is als volgt: Liquide middelen | Stand per | Stand per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 Kasrekeningen | - | - Banksaldi | - | 977 Totaal | - | 977 Overlopende passiva Overlopende passiva zijn vaak bedragen die pas in een volgend jaar tot betaling komen. Het betreft in ieder geval altijd verplichtingen die in het boekjaar zijn ontstaan. De specificatie van de overlopende passiva is als volgt: Overlopende passiva | Saldo per | Saldo per (x € 1.000) | 1-1-2025 | 31-12-2025 1 Nog te betalen bedragen | 4.459 | 4.214 2 Nog te betalen aan de Werkmaatschappij | 7.204 | - 3 Overig | 1.305 4 Vooruitontvangen bedragen - Europese overheidslichamen | 231 | 186 - Het Rijk | 9.099 | 9.402 - Overige Nederlandse overheidslichamen | 531 | 489 Totaal | 21.524 | 15.595 162 Jaarstukken 2025 Onder de nog te betalen bedragen vallen vooral de nog niet vervallen rente van de geldleningen en diverse overige afrekeningen en verplichtingen welke al in 2025 zijn aangegaan maar per de balansdatum nog niet in rekening zijn gebracht.
Het verloop van de vooruit ontvangen bedragen van Europese overheidslichamen, het Rijk en de overige Nederlandse overheidslichamen is in de onderstaande tabel weergegeven. Specificatie vooruitontvangen overige | Saldo | Saldo per overheid | Ontvangen | Vrijgevallen | Terug- € x1.000 | 1-1- | bedragen | bedragen | betalingen | 31-12- 2025 | 2025 Europese overheidslichamen 1 | Europees sociaal fonds | 230 | - | 44 | - | 186 Overige Nederlandse overheidslichamen 2 | Klimaatadaptie maatregelen | 532 | - | 43 | - | 489 Het Rijk 3 Voorschot SPUK-uitkering (SPUK Sport) | 473 | 646 | 346 | 473 | 300 4 Voorschot Rijksbijdrage achterstandsbeleid | 419 | 893 | 937 | - | 375 5 Toekenningsbeschikking specificatie uitkering | 6 | - | 6 | - | - 6 Stimuleren verkeersveiligheid | 0 | - | - | - | - 7 Voorschot Nationaal Programma Onderwijs | 14 | - | 14 | - | - 8 Energiecoaches | 29 | - | - | - | 29 9 Specifieke uitkering ventilatie in scholen | 213 | 213 | - 10 Aanpak energie armoede | 739 | 162 | 577 11 Subsidieregeling sanering verkeerslawaai | 29 | 29 | - 12 Regeling stimulering | 145 | 60 | 85 verkeersveiligheidsmaatregelen 13 Specificatie uitkering wet inburgering | 775 | 346 | 264 | 104 | 753 14 Specificatie uitkering onderwijsroute | 55 | 48 | - | 17 | 86 15 Regeling ontheemden Oekraïners | 880 | 3.143 | 3.227 | 887 | -91 16 Regeling capaciteit dec. ovh.
voor klimaat en | 807 | 973 | 371 | - | 1.409 energiebel. 17 Uitk. lokale preventieakkoorden en | 1 | - | 1 | - | - preventieaanpakken 18 Uitk. verst. voor sport en bewegen, | 261 | 601 | 601 | - | 261 gezondheidsbev ca 19 Reg. versterking spec uitk gemeenten | 4.167 | 1.925 | 564 | - | 5.528 verduurzaming ca 20 Tijdelijke overbruggingsreg. zelfst. ondernemers | 47 | 50 | - | 47 | 50 (TOZO) 21 Overige zaken | 40 | - | - | - | 40 22 Regeling stimulering | - | - | - | - | - verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030 9.861 | 8.624 | 6.881 | 1.527 | 10.077 Gebeurtenissen na balansdatum Alle ten tijde van het opmaken van de jaarrekening beschikbare informatie over de feitelijke situatie per balansdatum is bij het opmaken van de jaarrekening in aanmerking genomen en verwerkt. 163 Jaarstukken 2025 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en vorderingen Waarborgen en garanties De gemeente Achtkarspelen heeft zich garant gesteld voor de betaling van rente en aflossing van door diverse instellingen en particulieren aangegane geldleningen.
De navolgende groepen zijn te onderscheiden: specificatie | Oorspron- | % | Restant | Restant | Risico kelijk | borg- | per | per | gemeente (x € 1.000) | bedrag | stelling | 1-1-2025 | 31-12-2025 1 Verkrijgen/verbeteren | - | 50% | 255 | 580 | 290 eigen woning 2 Rechtspersonen | - | 100% | 20.845 | 18.757 | 18.757 Totaal | - | 21.100 | 19.337 | 19.047 Gewaarborgde leningen en overige garantstellingen • | Directe garantstellingen Onze gemeente heeft directe borgstellingen voor geldleningen verstrekt aan woningcorporaties voor een bedrag van € 18,5 miljoen. Naast de WSW-leningen heeft de gemeente 50% borgstelling lopen uit particuliere geldleningen (garantiebedrag € 290.000). Dit betreft met name oude gemeentegaranties (voorloper NHG) en diverse 100% borgstellingen op verenigingen en stichtingen (garantiebedrag € 257.000). • | Indirecte garantstellingen De Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is in 1983 opgericht met als doel om de toegang tot de kapitaalmarkt voor de deelnemende woningcorporaties te bevorderen. Tegen betaling van een borgstellingsvergoeding door de betreffende woningcorporaties biedt het WSW zekerheid aan geldgevers van die woningcorporaties voor de rente- en aflossingsverplichtingen van de geborgde geldleningen. Om te voorkomen dat het WSW wordt aangesproken op zijn borgstelling zijn er verschillende vangnetten en buffers.
Een corporatie die niet voldoet aan de kredietwaardigheidseisen van het WSW komt in beginsel voor sanering in aanmerking. Daarbij ontvangt deze corporatie saneringssteun, opgebracht door de sector en geaccordeerd door de minister. Het fondsvermogen van het WSW is daarna de eerste buffer om aanspraken van geldgevers op te kunnen vangen. Deze reserve kan het WSW zo nodig aanvullen door het onderpand van de noodlijdende corporatie uit te winnen. De tweede buffer is de onderlinge waarborg van corporaties (het obligo). Corporaties voldoen op eerste verzoek 3,85% van hun geborgde schuldrestant aan het WSW. De derde en laatste buffer bestaat uit de achtervang van Rijk en gemeenten, die indien nodig het WSW voorzien van renteloze leningen. Deze renteloze leningen worden terugbetaald als het vermogen van het WSW weer op voldoende peil is. De renteloze leningen worden verdeeld volgens de verhouding 50% Rijk, 25% schadegemeenten en 25% alle gemeenten op basis van het relatieve aandeel. Deze borgstellingen zijn overgedragen aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) waarbij de gemeente samen met het rijk als tertiaire achtervanger optreedt. Op basis van de systematiek van tertiaire achtervang betreft dit een relatief gering risico. Aanvullende actualisering (2024–2026) Sinds 2024 en 2025 zijn enkele onderdelen van het WSW-stelsel verder geactualiseerd.
Per 1 mei 2024 is een nieuwe achtervangovereenkomst tussen gemeenten en het WSW ingevoerd, die alle eerdere versies vervangt en de afspraken harmoniseert, met behoud van de bestaande verdeelsleutels voor gemeenten die vóór 2021 al deelnamen. 164 Jaarstukken 2025 165 Daarnaast is vanaf 1 januari 2026 het maximaal geborgd leningvolume per corporatie verhoogd naar €4,4 miljard, op basis van een nieuwe methodiek voor de maximale borg, waarmee corporaties extra financieringsruimte krijgen binnen het bestaande borgstelsel. Ten slotte hebben Aw (Autoriteit woningcorporaties) en WSW in 2025 het financiële toetsingskader herzien, met verruiming van de LTV-norm (Loan to Value: geeft de verhouding weer tussen de totale schuld van een woningcorporatie en de waarde van het bezit (vaak marktwaarde in verhuurde staat) en een lagere minimale solvabil iteit, terwijl het borgings- en saneringsmechanisme zoals in de oorspronkelijke tekst beschreven in stand is gebleven. Niet afgewikkelde investeringen Ook willen wij, als niet uit de balans blijkende verplichtingen, de investeringen noemen, waarvan de definitieve afwikkeling in een later jaar plaatsvindt. Voor de lasten, die uit deze lopende projecten voortvloeien, zijn specificaties op de administratie aanwezig. De dekking is voldoende geregeld binnen de toekomstige exploitatiebegrotingen.
Lopende verplichtingen Lopende verplichtingen Contractwaarde per jaar Toelichting 1 Huur-/leaseovereenkomsten € 25.000 Lease voertuigen 2 ICT-contracten € 765.000 Software, licenties en abonnementen 3 Onderhoudsovereenkomsten € 3.065.000 Technisch onderhoud en servicecontracten 4 Verzekeringen € 530.000 Verzekeringspremies 4 Contributies / lidmaatschappen € 411.000 Vakliteratuur en lidmaatschappen 5 Abonnementen € 209.000 Overige structurele contracten Totaal € 5.005.000 De verplichtingen kennen veelal een looptijd van één jaar met stilzwijgende verlenging, of een meerjarige contractduur zonder vaste einddatum. Jaarstukken 2025 4.5 Toelichting baten en lasten Saldi per programma Programma | Begroting | Begroting | Rekening | Verschil (x € 1.000) | voor | na wijziging wijziging 0. Bestuur en ondersteuning | 56.913 | 59.898 | 61.417 | 1.519 1. Veiligheid | - 2.709 | - 2.642 | - 2.321 | 321 2. Verkeer, vervoer en waterstaat | - 6.036 | - 6.015 | - 5.512 | 502 3. Economie | - 479 | - 586 | - 402 | 184 4. Onderwijs | - 2.746 | - 2.977 | - 2.789 | 188 5. Sport, cultuur en recreatie | - 6.807 | - 7.231 | - 6.707 | 524 6. Sociaal domein | - 36.606 | - 37.537 | - 37.255 | 282 7. Volksgezondheid en milieu | - 1.143 | - 1.497 | - 1.365 | 132 8.
Vrosh | - 2.010 | - 2.769 | - 1.851 | 917 Onttrekkingen/stortingen reserves | 1.753 | 5.065 | 4.381 | - 684 TOTAAL | 129 | 3.710 | 7.596 | 3.885 166 Jaarstukken 2025 167 4.6 Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordelijkheid college De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de Raad op 23 januari 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.
Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2.280.000. De rapportagegrens is vastgesteld op € 50.000. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025. Rechtmatigheid Totale lasten 2025 afgerond op miljoen Verantwoordingsgrens t.b.v. rechtmatigheidsverantwoording 2% Rapportagegrens waarboven onrechtmatigheden worden toegelicht in de bedrijfsvoering paragraaf € 114.000.000 € 2.280.000 € 50.000 Bevinding Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 7.229.110 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 2.280.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 2.802.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken in artikel 12 van de financiële verordening. Jaarstukken 2025 168 De geconstateerde afwijkingen betreffen: Begrotingscriterium 1A. Overschrijding lasten programma’s (of indien van toepassing een ander door de gemeenteraad vastgesteld autorisatieniveau) € 2.802.000 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) € 119.968 2.
Ongeautoriseerde reservemutaties € - 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld Onderschrijding investeringskredieten: € 760.125 Onderschrijding lasten: € 2.148.000 Overschrijding baten: € 986.000 Onderschrijding baten: € - Totaal: € 3.894.125 Totaal begrotingsonrechtmatigheden € 6.816.093 4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verwezen naar dit vooraf vastgestelde beleid. De niet -acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. - € 2.802.000 Resterende saldo aan begrotingsrechtmatigheden € 4.014.093 Voorwaardencriterium 5. Inkoop en aanbesteding € 413.017 M&O criterium 9. Geen bevindingen € - In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het bestuurde raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. Jaarstukken 2025 4.7 Verantwoording Wet Normering Topinkomens De WNT is van toepassing op de gemeente Achtkarspelen.
Het voor de gemeente Achtkarspelen toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2025 € 246.000 (2024: € 233.000). Dit betreft het algemeen bezoldigingsmaximum. Bezoldiging topfunctionarissen In onderstaande tabellen worden de WNT-gegevens van de leidinggevende topfunctionarissen over 2024 en 2025 vermeld. In Achtkarspelen betreft het de functies van gemeentesecretaris en griffier. Gegevens 2025 (bedragen x € 1) | M.P. de Jong | G. Andringa Functiegegevens | . | Gem.secr. | Griffier Aanvang en einde functievervulling | 1/1 – 31/12 | 1/1 - 31/12 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) | 1,00 | 1,00 Dienstbetrekking? | Ja | Ja Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | € 136.877 | € 109.649 Beloningen betaalbaar op termijn | € 22.883 | € 16.618 Subtotaal | € 159.760 | € 126.266 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | € 246.000 | € 246.000 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen | N.v.t. | N.v.t. bedrag Totale bezoldiging | € 159.760 | € 126.266 Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde | N.v.t. | N.v.t. betaling Gegevens 2024 (bedragen x € 1) | M.P. de Jong | G. Andringa Functiegegevens | gem.secr.
| griffier Aanvang en einde functievervulling | 1-1 / 31-12 | 1-1 / 31-12 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) | 1,00 | 1,00 Dienstbetrekking? | Ja | Ja Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | € 131.806 | € 102.011 Beloningen betaalbaar op termijn | € 22.668 | € 16.501 Subtotaal | € 154.474 | € 118.512 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | € 233.000 | € 233.000 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. Totale bezoldiging | € 154.474 | € 118.512 Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. 169 Jaarstukken 2025 170 4.8 Single Information Single Audit De gemeente Achtkarspelen ontvangt van diverse departementen specifieke uitkeringen, waaraan voorwaarden zijn verbonden als h et gaat om de besteding van de gelden. De verantwoording die daarover moet worden afgelegd vindt plaats door middel van de SISA -bijlage (Single Information, Single Audit). Hierin zijn alle specifieke uitkeringen opgenomen die de gemeente ontvangt en waarvan door het rijk is besloten de verantwoor ding via deze methode te laten plaatsvinden.
Voor 2025 vallen de volgende specifieke uitkeringen van de gemeente onder deze verantwoordingssystematiek: Jaarstukken 2025 171 Verstrekker Uitkeringscode Specifieke uitkering Juridische grondslag Ontvanger Indicator Indicator Indicator Indicator Indicator Indicator FIN B2 Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Aantal uitgewerkte plannen van aanpak in (jaar T) Cumulatief aantal uitgewerkte plannen van aanpak (t/m jaar T) Normbedragen voor a, b, d en f (ja/nee) Normbedragen voor e (ja/nee) Eindverantwoording (Ja/Nee) Nee: reeks 1 / Ja: reeks 2 Nee: reeks 1/ Ja: reeks 2 Gemeenten Aard controle D2 Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Indicator: B2/01 Indicator: B2/02 Indicator: B2/03 Indicator: B2/04 Indicator: B2/05 1 2 Ja Nee Nee Reeks 1 Reeks 1 Besteding (jaar T) werkelijke kosten van onderdeel a, b, d en f (artikel 3) Cumulatieve besteding (t/m jaar T) werkelijke kosten van onderdelen a, b, d en f (artikel 3) Keuze werkelijke kosten Keuze werkelijke kosten Aard controle R Aard controle n.v.t.
Indicator: B2/06 Indicator: B2/07 Reeks 1 Reeks 1 Reeks 1 Reeks 1 Reeks 1 Reeks 1 Besteding (jaar T) werkelijke kosten van onderdeel c (artikel 3) Cumulatieve besteding (t/m jaar T) werkelijke kosten van onderdeel c (artikel 3) Besteding (jaar T) werkelijke kosten van onderdeel e (artikel 3) Cumulatieve besteding (t/m jaar T) werkelijke kosten van onderdeel e (artikel 3) Besteding (jaar T) werkelijke kosten van onderdeel e met betrekking tot de kindregeling (artikel 3) Cumulatieve besteding (t/m jaar T) werkelijke kosten van onderdeel e met betrekking tot de kindregeling (artikel 3) Werkelijke kosten Werkelijke kosten Keuze werkelijke kosten Keuze werkelijke kosten Werkelijke kosten Werkelijke kosten Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Indicator: B2/08 Indicator: B2/09 Indicator: B2/10 Indicator: B2/11 Indicator: B2/12 Indicator: B2/13 €266 € 23.580 €18.500 €157.495 €0 €0 Reeks 2 Reeks 2 Reeks 2 Reeks 2 Reeks 2 Reeks 2 Normbedrag onderdeel a x aantal (potentieel) gedupeerden (jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel a x aantal (potentieel) gedupeerde cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel b x aantal plannen van aanpak (jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel b x aantal plannen van aanpak cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel d x aantal PvA's (jaar T) (artikel 3) Normbedrag
onderdeel d x aantal nazorgtrajecten en/of PvA's cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3) Keuze normbedragen Keuze normbedragen Keuze normbedragen Keuze normbedragen Keuze normbedragen Keuze normbedragen Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Indicator: B2/14 Indicator: B2/15 Indicator: B2/16 Indicator: B2/17 Indicator: B2/18 Indicator: B2/19 €804 €17.166 €3.673 €7.242 €1.901 €3.748 Reeks 2 Reeks 2 Reeks 2 Reeks 2 Totaal Normbedrag onderdeel e (afhankelijk van aantal (potentieel) gedupeerden), indien nog niet eerder opgegeven (jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel e (afhankelijk van aantal (potentieel) gedupeerden) cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel f x aantal driegesprekken (jaar T) (artikel 3) Normbedrag onderdeel f x aantal driegesprekken cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3) Totale verantwoording (jaar T) voor de SPUK B2 regeling Keuze normbedragen Keuze normbedragen Keuze normbedragen Keuze normbedragen Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle n.v.t.
Indicator: B2/20 Indicator: B2/21 Indicator: B2/22 Indicator: B2/23 Indicator: B2/24 €0 € 0 €25.144 BZK C62 Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Gederfde opbrengsten (jaar T) die voortvloeien uit het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen Eindverantwoording (Ja/Nee) Aard controle R Aard controle n.v.t. Indicator: C62/01 Indicator: C62/02 € 4.344 Nee BZK C92 Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Besteding (jaar T) Bedrag doorgeschoven naar t+1 Aantal informatiepunten dat de gemeente financiert Aantal vragen dat in het afgelopen jaar bij de Informatiepunten in de gemeente behandeld is Aantal gebruikte leermiddelen Aard controle R Aard controle R Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Indicator: C92/01 Indicator: C92/02 Indicator: C92/03 Indicator: C92/04 Indicator: C92/05 € 29.222 € 0 2 66 18 SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2025 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d.
07-01-2026 Jaarstukken 2025 172 Verstrekker Uitkeringscode Specifieke uitkering Juridische grondslag Ontvanger Indicator Indicator Indicator Indicator Indicator Indicator OCW D8 Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Besteding (jaar T) aan voorzieningen voor voorschoolse educatie die voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen (conform artikel 159, eerste lid WPO) Besteding (jaar T) aan overige activiteiten (naast VVE) voor leerlingen met een grote achterstand in de Nederlandse taal (conform artikel 158 WPO) Besteding (jaar T) aan afspraken over voor- en vroegschoolse educatie met bevoegde gezagsorganen van scholen, houders van kindcentra en peuterspeelzalen (conform artikel 160 WPO) Correctie besteding (jaar T-1) Opgebouwde reserve ultimo (jaar T-1) Opgebouwde reserve ultimo (jaar T) Let op bij correctie verder verwerken bij indicator 05 Gemeenten Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle R Indicator: D8/01 Indicator: D8/02 Indicator: D8/03 Indicator: D8/04 Indicator: D8/05 Indicator: D8/06 € 601.478 € 335.436 € 0 € 0 € 418.542 € 374.779 Hieronder per regel één gemeente(code) selecteren en in de kolommen ernaast de verantwoordingsinformatie voor die gemeente invullen Aan andere gemeenten (in jaar T) overgeboekte middelen (lasten) uit de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid Hieronder per regel één
gemeente(code) selecteren en in de kolommen ernaast de verantwoordingsinformatie voor die gemeente invullen Van andere gemeenten (in jaar T) overgeboekte middelen (baten) uit de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid Bedrag Bedrag Aard controle n.v.t. Aard controle R Aard controle n.v.t. Aard controle R Indicator: D8/07 Indicator: D8/08 Indicator: D8/09 Indicator: D8/10 1 2 100 OCW D14 Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Besteding (jaar T) maatregelen artikel 3, lid 2, a t/m e samen opgeteld Besteding (jaar T) voor tijdelijke extra huur van bestaande huisvesting indien deze extra huisvesting nodig is voor de uitvoering van maatregelen die scholen of gemeenten in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs nemen Besteding (jaar T) voor ambtelijke capaciteit van de gemeente of inkoop van expertise voor de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs Aard controle R Aard controle R Aard controle R Indicator: D14/01 Indicator: D14/02 Indicator: D14/03 € 39.667 € 0 € 0 Correctie besteding (jaar T-1) Opgebouwde reserve ultimo (jaar T-1) Opgebouwde reserve (jaar T) Eindverantwoording (Ja/Nee) Aard controle R Aard controle R Aard controle R Aard controle n.v.t.