CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

06 - Bijlage 1 - Evaluatie Duurzaamheidsagenda

Informatiecarrousel 20 november 2025, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Presentatie Duurzaamheidsagenda9.716 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

Status

44

AANBOD BRASSERY Doel Een duurzaam en gezond kantine aanbod.

Resultaat Bewustwording van duurzame producten en een betere gezondheid van de medewerkers.

Stand van zaken

Evaluatie 2025

In 2023 heeft Greendish een uitgebreide nulmeting uitgevoerd om inzicht te krijgen in de duurzaamheid en gezondheid van het voedselaanbod in de bedrijfskantines. Op basis van deze meting kunnen concrete duurzaamheidsdoelstellingen worden geformuleerd. Hiermee kan stap voor stap worden gewerkt aan een gezonder en duurzamer cateringaanbod. In het kader van gezonde keuken is een ambitiedocument ondertekend ‘Ambitie Gezonder Voedingsaanbod in Gemeente- en Provinciehuizen’.

De afgelopen jaren is het voedselaanbod merkbaar veranderd. Vooral de beschikbaarheid en variatie van vegetarische producten is aanzienlijk toegenomen. Voor de komende periode is het wenselijk om naast voeding ook andere duurzaamheidsaspecten van de Brassery te onderzoeken, zoals afvalstromen, energieverbruik en circulariteit.

In 2024 zijn meer vegetarische producten toegevoegd aan het assortiment, waardoor het aanbod verder is verduurzaamd en gevarieerd.

De aanstaande aanbesteding voor voedsel en dranken kan worden benut als praktijkvoorbeeld in de cursus Circulair aanbesteden van het VCF, waaraan de gemeente Achtkarspelen deelneemt. Dit kan bijdragen aan het verder integreren van duurzaamheidscriteria in de inkoopprocessen.

EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

Status

MONITORING EN BESPARING ENERGIEVERBRUIK GEMEENTELIJK VASTGOED 45

Doel Aangaande het gemeentelijk vastgoed voldoen we aan wettelijke verplichtingen o.a. ten aanzien van monitoring.

Resultaat Voldoen aan de wettelijke eisen.

Status Stand van zaken

Evaluatie 2025

Voor de monitoring van het energiegebruik maakt de gemeente gebruik van het Energie Monitoringsysteem (EMS) van de OVEF. Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke verplichtingen. Om de uitkomsten van de monitoring niet alleen registratief, maar ook beleidsmatig te benutten, is in 2023 extra formatie beschikbaar gesteld.

In 2025 is een dashboard ontwikkeld dat inzicht geeft in het energiegebruik en de prestaties van het gemeentelijk vastgoed. Hiermee wordt de informatie uit het EMS toegankelijker en beter bruikbaar voor sturing en beleid. Alle gemeentelijke gebouwen beschikken inmiddels over minimaal energielabel B.

MOBILITEIT EIGEN MEDEWERKERS (STIMULEREN ELEKTRISCH RIJDEN, OV-BUSINESS KAARTEN EN THUISWERKEN) Doel

Resultaat

Vermindering fossiel brandstofgebruik (woon-werkverkeer) onder eigen personeel.

Minder CO2 uitstoot veroorzaakt door de organisatie.

Stand van zaken

Evaluatie 2025

In 2023 zijn de thuiswerkvoorzieningen voor medewerkers verder op orde gebracht. Hybride werken is inmiddels de norm en breed ingeburgerd, wat leidt tot een vermindering van woon-werkkilometers. Daarnaast is de campagne Fiets naar je werk voor het goede doel opnieuw georganiseerd, waaraan ruim 60 medewerkers hebben deelgenomen. Hiermee wordt het gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer gestimuleerd.

Het fietsproject ‘Op ‘e Trapers’ wordt in 2025 voortgezet. Tegelijkertijd zijn er kanttekeningen bij de effecten van thuiswerken: hoewel het woon-werkverkeer afneemt, blijft het gemeentehuis verwarmd en verlicht, terwijl medewerkers thuis eveneens energie verbruiken. Het stimuleren van elektrisch rijden wordt bemoeilijkt doordat dit grotendeels een privé-aangelegenheid is. De gemeente beschikt zelf wel over een elektrische dienstauto en elektrische leenfietsen. Met het oog op de toenemende overstap van medewerkers naar elektrisch rijden is uitbreiding van het aantal laadpalen bij het gemeentehuis wenselijk.

EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

Status

VERDUURZAMEN GEMEENTELIJK WAGENPARK 46

Doel Vermindering fossiel brandstofgebruik door eigen voertuigen.

Resultaat Minder uitstoot CO2 vanuit het wagenpark.

Status Stand van zaken

Evaluatie 2025

Bij de vervanging van gemeentelijke voertuigen wordt waar mogelijk gekozen voor elektrische varianten. Daarnaast volgen medewerkers regelmatig trainingen over het gebruik van de voertuigen, waaronder de methode Het Nieuwe Rijden, gericht op zuinig en efficiënt rijgedrag.

Het wagenpark van de facilitaire dienst is inmiddels volledig elektrisch. Voor de overige gemeentelijke voertuigen is verdere verduurzaming nog in ontwikkeling. Daarnaast liggen er mogelijkheden om duurzaamheidseisen nadrukkelijker te verankeren in inkoop- en aanbestedingstrajecten waarbij vervoermiddelen worden ingezet. Dit biedt kansen om ook indirect, via dienstverlening door derden, de CO₂-uitstoot terug te dringen.

DEELNAME GLOBAL GOALS EN FAIRTRADE GEMEENTE Doel De gemeenten tonen hun maatschappelijke betrokkenheid bij de Global Goals en Fairtrade.

Resultaat Beide gemeenten handelen volgens de bijbehorende principes

Stand van zaken

Evaluatie 2025

In 2023 is binnen de organisatie een bewustwordingscampagne gestart rondom de Global Goals. Ook zijn de Global Goals gekoppeld aan de diverse beleidsdoelstellingen.

De gemeente Achtkarspelen voldoet aan de criteria om de titel Fairtrade Gemeente te dragen. De tweejaarlijkse activiteiten worden samen met vrijwilligers georganiseerd, zowel extern als intern binnen de organisatie. Tegelijkertijd is er intern nog beperkt aandacht voor bewustwording rondom Fairtrade; dit verdient meer nadruk en zichtbaarheid.

In zowel het voor- als najaar is er in de gemeente aandacht besteed aan de landelijke Fairtradeweken. Hierbij wordt samengewerkt met de lokale werkgroep. In het voorjaar is eenTony Chocolonely-kleurwedstrijd georganiseerd voor basisschoolleerlingen en in het najaar is in het gemeentehuis een Fairtrade-lunch verzorgd. In 2024 is in de gemeente Achtkarspelen een kledingruilbeurs georganiseerd. Daarnaast is een Global Goals doorgeefleskist aangeschaft, die door basisscholen kan worden gebruikt. In het najaar is een filmpje opgenomen waarin de wethouder van Achtkarspelen in gesprek gaat met inwoners over de Global Goals. Voor de Fairtrade-titel van Achtkarspelen word eind 2025 een verlenging aangevraagd.

De gemeente onderschrijft de Sustainable Development Goals (SDG’s). Er is echter nog weinig structurele aandacht voor deze doelen in de dagelijkse werkzaamheden. Het zou wenselijk zijn dat bij beleidsvoorstel of raads- en collegebesluit de bijdrage die het levert aan de Global Goals inzichtelijk wordt. Dit vraagt om een aanpassing van het format voor voorstellen, zodat dit een vast onderdeel wordt van beleid en advisering. Daarnaast is het raadzaam om ook de Social Return on Investment (SROI) standaard mee te nemen in voorstellen, als aanvulling op de traditionele cijfermatige onderbouwing van baten en kosten.

EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

Status

47

MONITORING PROGRAMMA DUURZAAMHEID Doel Verantwoording gevoerde beleid

Resultaat Inzicht ontwikkeling duurzaamheids-Programma.

Stand van zaken

Evaluatie 2025

De jaarlijkse monitoring van de duurzaamheidsagenda wordt normaliter in het eerste kwartaal van het opvolgende jaar ter kennisname aangeboden aan college en raad. Daarnaast wordt de voortgang gedurende het jaar besproken in het gezamenlijke PFO. In 2023 is de monitoring door personele omstandigheden (ziekte) met één kwartaal uitgesteld. Door de ontvlechting van de gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel is de personele bezetting voor duurzaamheid in 2024 nog niet ingevuld in Achtkarspelen. Hierdoor kon de jaarlijkse monitoring, die gebruikelijk in het eerste kwartaal plaatsvindt, niet tijdig worden uitgevoerd. Omdat in 2026 een nieuwe duurzaamheidsagenda wordt opgesteld, is besloten de monitoring in de vorm van een evaluatie uit te voeren en deze te combineren met het ophalen van informatie voor de nieuwe agenda in 2026.

Er wordt jaarlijks een monitoring uitgevoerd voor het duurzaamheidsbeleid. Hiervoor is input van de verschillende afdelingen nodig die bijdragen aan uitvoering van de duurzaamheidsagenda. Deze samenwerking is essentieel om de voortgang goed te kunnen volgen. EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

Status

48

COMMUNICATIE-AANPAK Doel

Resultaat

Bewustzijn en draagvlak onder inwoners, bedrijven en andere organisaties.

Draagvlak en betrokken burgers

Stand van zaken

Evaluatie 2025

In 2023 is gestopt met het gebruik van themapagina’s in de lokale huis-aan-huisbladen. In plaats daarvan is de media meer projectgericht benaderd, gekoppeld aan concrete resultaten en activiteiten. Daarnaast is opnieuw

De interne communicatie moet zich nadrukkelijker richten op bewustwording onder medewerkers. Dit betreft zowel duurzaam gedrag op de werkvloer als de toepassing van de uitgangspunten van de duurzaam-

intensief gebruikgemaakt van sociale mediakanalen om thema’s, acties en projecten op het gebied van duurzaamheid onder de aandacht te brengen. In 2024 is samen met de afdeling Communicatie gewerkt aan de participatie rondom de laadkaarten en is invulling gegeven aan de Global Goals-inhaakkalender 2024/2025.

heidsagenda binnen de eigen werkvelden.

INRICHTEN KLANKBORDGROEP Doel Structureel overleg met de mienskip.

EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

Status

Resultaat Draagvlak en betrokken burgers.

Status Stand van zaken

Evaluatie 2025

De klankbordgroep Enerzjike Meitinkers (EM) is in 2022 ingericht. Na een aanvankelijk enthousiaste start nam de betrokkenheid in de loop van 2023 merkbaar af. Ondanks meerdere pogingen om de groep opnieuw te activeren, is dit niet gelukt. Voor 2024 is aangekondigd te onderzoeken of en hoe de EM nog een rol kunnen spelen. In oktober 2024 is via mailcontact met de leden nagegaan of de EM in concrete situaties of projecten nog inzetbaar zijn. Daarbij is een overzicht opgesteld van de beschikbare leden. Reactie op dit initiatief bleef echter beperkt.

De klankbordgroep Enerzjike Meitinkers is feitelijk inactief. Daarmee rijst de vraag of dit instrument nog passend is binnen de duurzaamheidsagenda. Het is niet wenselijk om een klankbordgroep uit de mienskip primair in te zetten voor interne gemeentelijke organisatievraagstukken. Een beter alternatief is om via de Federatie Dorpsbelangen Achtkarspelen de dorpen actiever te betrekken bij duurzame thema’s. Daarbij dient de focus te liggen op verduurzaming binnen de dorpen zelf, en niet op de interne verduurzaming van de gemeentelijke organisatie.

49

50

EVALUATIE | Duurzaamheidsagenda

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=09727661-19b0-4396-8cc4-f34173e0b1eb