CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

04 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 10 juli 2025, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Jaarstukken Achtkarspelen 202427.480 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

- 32

Incidentele voor- of nadelen

201

Lasten

239

- Lagere lasten sportactivering

239

Baten

- 38

- Lagere opbrengsten sportactivering

- 38

Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Recreatieschap Marrekrite

Grou

Stichting / Vereniging Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Stichting Sportcentrum 8kspelen

Gemeente Achtkarspelen

71

Jaarstukken 2024 Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld

05. Sport, cultuur en recreatie

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

% Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Nederland

%

Rekening 2024

46,40

Begroting 2024

49,20

Rekening 2023

46,40

Achtkarspelen

%

Rekening 2024

56,90

Begroting 2024

59,30

Rekening 2023

56,90

[referentiejaar 2022] Ontwikkeling

Prognose

[referentiejaar 2022] Ontwikkeling

Prognose

72

Jaarstukken 2024

6. Sociaal Domein

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdhulp behandel. GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering

73

Jaarstukken 2024

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2024 (jaren 20242027) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde.

Beschermd Wonen

[Kadernota 2020

nr. 06.01]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? De aangekondigde doordecentralisatie van Beschermd Wonen is voorlopig uitgesteld naar 2022. De inschatting is dat de betreffende uitzetting opgevangen kan worden binnen de huidige begroting van de centrumregeling. In de risicoparagraaf is dit risico aangegeven. Wat hebben we bereikt? De doordecentralisatie van Beschermd Wonen is tot nader order uitgesteld. Het is nog onduidelijk of en wanneer deze doordecentralisatie plaats zal gaan vinden. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing

Beurtschip

[Kadernota 2024

nr. 06.04]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Het project Beurtschip is een gezamenlijk project met de gemeente Tytsjerksteradiel en bestaat al een aantal jaren. Bij dit project bieden wij inwoners een lasopleiding aan in combinatie met het opdoen van praktijkervaring door te lassen aan een schip. Het doel van het project is om inwoners te begeleiden naar betaald werk in de metaalsector. De kans op een baan in deze sector is groot omdat er de komende jaren veel mensen uitstromen wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Op dit moment is 50% van de 200 deelnemers uitgestroomd naar regulier werk. Het project werd in de afgelopen jaren (2022- 2023) incidenteel gefinancierd. In 2024 zetten we het project Beurtschip voort in de huidige vorm en we nemen de jaarlijkse kosten van € 158.000 per gemeente op in de begroting voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Wij monitoren de kosten en resultaten van het project in deze periode. In de Kadernota 2027–2030 zal een voorstel worden opgenomen om het project al dan niet voort te zetten. Wat hebben we bereikt? Het project verloopt zoals verwacht. Gemiddeld ongeveer 10 deelnemers vanuit de gemeente Achtkarspelen, waarvan 5 ook de lasopleiding volgen. Wat is (nog) niet gelukt? Voorstel tot al dan niet voortzetten van het project moet nog gemaakt worden.

74

Jaarstukken 2024

Coördinator Maatschappelijk Vastgoed

[Kadernota 2024

nr. 06.12]

[ Op schema ]

Wat wilden we? De functie van Coördinator Maatschappelijk Vastgoed is de afgelopen jaren versnipperd over verschillende afdelingen ingevuld, met structureel te weinig uren. Dit terwijl we vraagstukken rond maatschappelijk vastgoed in samenhang willen aanpakken, met vanuit de gemeente steeds één aanspreekpunt voor de beheerders. Vanaf 2024 wordt er een 1 fte Coördinator Maatschappelijk Vastgoed aangesteld die voor beide gemeenten wordt ingezet, dus 0,5 fte per gemeente. De kosten voor gemeente Achtkarspelen bedragen € 56.000 per jaar. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangevraagd. Wat hebben we bereikt? Voor 2024 is het budget voor een klein gedeelte gebruik voor het dekken van de kosten van inhuur voor advisering rondom maatschappelijk vastgoed. De coördinatiefunctie wordt ingevuld in het team beleid Sociaal en Ruimte. Voor 2025 wordt er gewerkt aan een nieuw beleidsstuk maatschappelijk vastgoed. Wat is (nog) niet gelukt? De coördinator maatschappelijk vastgoed is nog niet aangesteld. Verder is het beleidsstuk maatschappelijk vastgoed nog niet vastgesteld.

Digitaliseren fysiek archief Inkomen en Participatie

[Kadernota 2024

nr. 06.02]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Uit het fysieke archief van het Sociaal Domein digitaliseren we de documenten van de openstaande dossiers. Dit doen we om plaats- en tijdonafhankelijk te kunnen werken, te besparen op tijd en materialen, inwoners makkelijker toegang te geven tot hun dossiers en om informatieveiligheid (privacy) te waarborgen. De kosten voor deze digitaliseringsslag bedragen € 25.000 incidenteel in 2024. Wat hebben we bereikt? DDe scheiding tussen actuele en gesloten dossiers is tot en met het jaar 2023 afgerond. De gesloten dossiers zijn fysiek gearchiveerd in de archiefruimte. De actuele dossiers zijn getransporteerd naar een extern bedrijf om te digitaliseren. Als gevolg van vertraging op het implementeren van het nieuwe archiefsysteem, zijn de werkzaamheden voor het digitaliseren van de openstaande dossiers in november 2024 gestart. Wat is (nog) niet gelukt? De verwachting is dat de digitalisering eind 2025 is afgerond. De digitale dossiers worden vervolgens in het inmiddels geïmplementeerde archiefsysteem opgeslagen.

75

Jaarstukken 2024

Gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk (POH Jeugd)

[Kadernota 2024

nr. 06.08]

[ Op schema ]

Wat wilden we? We willen voor Achtkarspelen de formatie voor de gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk, te weten de praktijkondersteuner Jeugd (POH), uitbreiden met 1 fte en uitrollen naar alle huisartspraktijken in de gemeente. De inzet van de gebiedsregisseur is van grote meerwaarde. Deze vorm van zorg is laagdrempelig voor onze inwoners, heeft een preventief karakter, verbetert en optimaliseert de toegang tot zorg en voorkomt onnodige inzet van zwaardere zorg. De kosten van gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk voor de gemeente Achtkarspelen bedragen € 102.000 per jaar. Een deel daarvan (€45.000) kan worden gefinancierd uit de beschikbare POK-middelen. Het college verwacht dat het restant van € 57.000 gefinancierd kan worden uit de te verwachten besparingen op de maatwerkvoorzieningen Jeugd als gevolg van de inzet van de POH Jeugd in de huisartsenpraktijk. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangemerkt. Wat hebben we bereikt? Er zijn volop gesprekken gevoerd met huisartsen voor de inzet van de POH-Jeugd en het gewenst aantal uren per praktijk. Wat is (nog) niet gelukt? In 2025 worden de laatste uren ingevuld en verdeeld over de geïnteresseerde praktijken, waardoor in elke praktijk een POH-Jeugd werkzaam zal zijn.

Hoofdlijnenakkoord GGZ

[Kadernota 2023

nr. 06.04]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn structurele middelen ter beschikking gesteld aan de centrumgemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZproblematiek. De toebedeling van deze financiële middelen moet eraan bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald. Zodat inwoners met psychische problematiek beter in staat worden gesteld een gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden in hun eigen woonomgeving. Deze gelden werden tot 2022 ter beschikking gesteld aan de centrumgemeenten (i.c. Leeuwarden). In Sociaal Domein Fryslân verband is afgesproken dat deze middelen vanaf 2022 aan de regiogemeenten ter beschikking worden gesteld. Met behulp van deze middelen kan iedere gemeente zelf invulling geven aan ambulante zorg/ondersteuning voor mensen met een (ernstige) psychiatrische aandoening. Een bureau voert een nulmeting uit naar de EPA-doelgroep in onze gemeente. Doel van dit onderzoek is feiten en cijfers over de EPA-doelgroep te verzamelen. Ook om in kaart te brengen hoe de zorgverlening voor deze doelgroep nu is georganiseerd. En om te beoordelen waar verbetermogelijkheden worden gezien in de integrale zorg- en ondersteuning aan deze doelgroep.

Tot slot wordt bekeken of implementatie van de Friese EPA passend zou zijn voor deze doelgroep in onze gemeente. Afhankelijk van de opbrengsten van de nulmeting zullen de beschikbare middelen efficiënt en effectief voor onze EPA-doelgroep worden ingezet.

76

Jaarstukken 2024

Wat hebben we bereikt? In maart 2024 heeft het college besloten om de middelen Hoofdlijnenakkoord GGZ die wij via de centrumgemeente ontvangen (€ 107.000) aan te wenden voor het aanstellen van procesregisseurs in het gebiedsteam Wmo. De procesregisseur verricht taken op het snijvlak van zorg & veiligheid. De procesregisseur wordt ingezet voor ambulante begeleiding en ondersteuning van inwoners met: - onbegrepen/moeilijk verstaanbaar gedrag; - complexe (zorg)problematiek; - de neiging om (noodzakelijke) zorg & ondersteuning te mijden (zgn. zorgmijders); - problematiek die en/of gedrag dat een risico kan vormen voor de openbare orde, voor hun eigen veiligheid dan wel de veiligheid van de (directe) omgeving of de samenleving. Wat is (nog) niet gelukt? Het veiligheidsdomein en het sociaal domein blijven werken aan het ontwikkelen van een efficiënte en effectieve samenwerking ten behoeve van onze inwoners met een speciale zorgbehoefte.

Motie Huishoudens met lage inkomens informeren over minima-regelingen

[Kadernota 2024

nr. P6-M2]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Medio juli 2023 is aan de ontvangers van de energietoeslag 2022 (een regeling voor huishoudens met een laag inkomen) een informatiebrief gestuurd met een overzicht en informatie over de minimaregelingen in de gemeente Achtkarspelen. Wij gaan ervan uit hiermee invulling te hebben gegeven aan de motie. Wat hebben we bereikt? Wij zetten actief in op het vergroten van het bereik van de regelingen en voorzieningen. Sinds medio 2023 werken wij met een communicatiematrix. Er wordt gericht en met focus gecommuniceerd via de reguliere kanalen als de website, infopagina, social media, Geldgids en tijdens gesprekken van medewerkers gedurende contactmomenten. Ook zijn we zichtbaar voor bedrijven en organisaties (waaronder ook huisartsen en scholen) die te maken hebben met inwoners uit de doelgroep. In 2024 werd tevens aangesloten bij de Voorzieningenwijzer, waarmee inwoners (of professionals of vrijwilligers ten behoeve van de inwoners) op een eenvoudige manier kunnen zien op welke regelingen aanspraak kan worden gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? De motie is uitgevoerd. Dat wat we wilden is bereikt

Motie: Ondersteuning pleegouders ter voorkoming van breakdown

[Kadernota 2023

nr. P6-M2]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Helaas is in de afgelopen jaren het aantal pleeggezinnen teruggelopen. Dit heeft onder andere met de complexe problematiek van kinderen te maken, maar ook met een verandering in de maatschappij. De maatschappij is meer individueel ingericht, dat maakt dat minder gezinnen bereid zijn om de zorgen van andere kinderen dan hun eigen op zich te nemen. Ook de negatieve berichtgeving in de media over de jeugdzorg draagt niet bij aan het vergroten van het aantal pleeggezinnen.

77

Jaarstukken 2024

Het onderzoeken of een tussenvorm tussen een gezinshuis en pleeggezin wenselijk is, is zeker de moeite waard. Jeugdhulp Fryslân is de grootste aanbieder van pleegzorg in Friesland. Het selecteren van pleeggezinnen, de match, het begeleiden van pleegouders, de financiën alles wordt door Jeugdhulp Friesland georganiseerd. Wij als gemeente monitoren en financieren dit. In de komende periode zullen wij gesprekken voeren met Jeugdhulp Friesland om te inventariseren en onderzoeken wat zij als helpend ervaren. Wij zullen de raad over de voortgang informeren. Wat hebben we bereikt? De raad heeft via deze motie het college verzocht om te onderzoeken of Module X passend is bij de inzet van pleegzorg. De Module X is er op gericht dat ouders meer ondersteuning krijgen, ter voorkoming van een breakdown en het doorplaatsen van pleegkinderen. Aangezien pleegzorg provinciaal wordt ingekocht via SDF is dit signaal gedeeld bij de provinciale werkgroep die in 2025 een nieuwe aanbesteding gaat organiseren. Binnen deze aanbesteding wordt verkend of extra ondersteuning (bijvoorbeeld in de vorm van Module X) onderdeel kan worden van de nieuwe inkoop. Wat is (nog) niet gelukt? De motie is uitgevoerd voor zover het in ons vermogen lag.

Participatiebeleid (uitvoeringsplan)

[Kadernota 2023

nr. 06.06]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? Uitvoeringsplan De raad heeft in december 2021 het nieuwe participatiebeleid vastgesteld. Wij hebben toen aangegeven dat we het nieuwe participatiebeleid uitvoeren binnen de bestaande budgettaire kaders. Dit met de kanttekening dat we op basis van een uitvoeringsplan bekijken of we onze ambities voor de komende jaren kunnen waarmaken met de inzet van de bestaande budgetten. Vanaf 1 januari 2023 willen wij re-integratie dienstverlening organiseren bij De Kruidhof. Dit heeft de raad in oktober 2021 besloten. Deze ontwikkeling betrekken wij bij het opstellen van het uitvoeringsplan. Wegens personele wisselingen en ziekte lukt het niet om dit plan dit jaar nog op te stellen. Wij streven ernaar dat het uitvoeringsplan medio 2023 klaar is. Herstel ombuiging 2021 Bij de begroting 2021 is de ombuiging op De Kruidhof vastgesteld die vanaf 1 januari 2023 gerealiseerd moet zijn. De uitbreiding van het exploitatiemodel van De Kruidhof biedt de mogelijkheid om (meer) activerings- en participatietrajecten gericht op werk uit te voeren. Het uitgangspunt daarbij was dat er geen ombuiging voor het bestaande participatiebudget in de begroting zou worden opgenomen. Er is per abuis toch een structurele ombuiging opgenomen van € 111.000. Dat herstellen we nu. Coördinatiepunt Social Return On Investment (CP SROI) We nemen € 7.000 structureel op in de begroting voor het CP SROI.

Het CP SROI adviseert en ondersteunt opdrachtgevers en opdrachtnemers bij de uitvoering en monitoring van de Social Return afspraken in Fryslân. Tot en met 2020 werden de kosten van het CP SROI betaald door Werkgeversservicepunt Fryslân Werkt. Vanaf 2021 betalen de Friese gemeenten deze kosten zelf op basis van een verdeelsleutel. Deze kosten waren nog niet structureel opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt?

78

Jaarstukken 2024 Uitvoeringsplan Er is nog geen geactualiseerd uitvoeringsplan vastgesteld in 2024. De afweging was dat het opstellen van een plan in 2024 mede gelet op prioriteiten richting de ontvlechting per 1-1-2025 niet opportuun was. Herstel ombuiging 2021 De per abuis opgenomen structurele ombuiging is hersteld. Coördinatiepunt SROI Dit is in de begroting opgenomen. Wat is (nog) niet gelukt? Het uitvoeringsplan opstellen en vaststellen is moet nog plaatsvinden

Uitvoeringsplan Participatiewet - Inzet jobhunter

[Kadernota 2024

nr. 06.07]

[ Op schema ]

Wat wilden we? Op basis van ons participatiebeleid willen we dat onze inwoners meedoen naar vermogen. Waar het vermogen van de inwoner 'werk' betreft maar het vinden van een baan niet zelfstandig lukt, zetten we de jobhunter in. Hiermee faciliteren we ondernemers wanneer zij een inwoner met een bijstandsuitkering in dienst willen nemen. Daarbij is de kans groot dat een groep inwoners die betaald zou kunnen werken, niet aan een baan komt. Belangrijk arbeidspotentieel gaat zo verloren en deze inwoners blijven lang bijstandsafhankelijk. De kosten van de jobhunter voor gemeente Achtkarspelen bedragen € 56.000 per jaar. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangevraagd. Wat hebben we bereikt? Werkgevers zijn verbonden aan de gemeentelijke dienstverlening, werkzoekenden zijn ondersteund in hun zoektocht naar een passende baan en samenwerkingsrelaties zijn ontwikkeld voor een inclusieve arbeidsmarkt. Door middel van bedrijfsbezoeken zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met werkgevers zodat (langdurig) werkzoekenden de stap naar een betaalde baan hebben kunnen maken. Wat is (nog) niet gelukt? Deze werkzaamheden worden in 2025 voortgezet.

79

Jaarstukken 2024

Overige ontwikkelingen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Project Statushouders Het voormalig verzorgingshuis Herbranda wordt door de gemeente gehuurd om als doorlooplocatie te fungeren voor de huisvesting van statushouders. In relatie tot de uitgaven voor de huisvesting van statushouders kan een beroep worden gedaan op de Hotel en accommodatieregeling van het COA. Er is begroot voor 29-30 statushouders a € 8.200 per jaar. Er zijn echter 45 plaatsingen geweest. Het verschil komt doordat er meer doorstroom geweest is dan van te voren gedacht. Tevens wordt er voor een deel van een jaar € 8.200 per statushouder ontvangen vanuit de HAR-regeling. Het verschil in verwachting en realisatie levert een voordeel in de baten op van € 123.000. Sociale basis In 2023 is er een nieuwe regeling subsidie sociale basis opgesteld met als doel om een leefbare gemeente te zijn, waarin iedereen mag en kan meedoen en ondersteuning krijgt om zoveel mogelijk zelfstandig te zijn als dat nodig is. De subsidie kan gebruikt worden voor 3 pijlers: ontmoeten en betrokkenheid, samenredzaamheid en zelfredzaamheid en ontplooiing. In 2023 én 2024 zijn er verscheidende herstelacties uitgevoerd. In 2024 betreft de definitieve begroting voor de subsidieregeling € 825.000. In 2024 is er in totaal voor de subsidieregeling sociale basis € 771.000 uitgegeven.

Het verschil tussen de begroting en realisatie komt met name voor uit het feit dat er in de begroting rekening is gehouden met het feit dat de subsidie sociale basis voor een aantal partijen geïndexeerd zou worden. Voor de indexatie van subsidies werd de 0%-tenzij regel gehanteerd. Derhalve zijn de subsidies lager verstrekt dan vooraf begroot. Begeleiding vluchtelingen De kosten m.b.t. begeleiding vluchtelingen hebben betrekking op de oude wet inburgering. In 2024 is hiervoor € 11.000 aan lasten verantwoord, tegen over begrote lasten van €50.000. Vanaf 2021 geldt een nieuwe wet inburgering waardoor de oude wet inburgering niet meer van toepassing is. De begroting had hiervoor bijgesteld moeten worden, echter is dat niet gebeurt, waardoor er een voordeel van €39.000 is ontstaan. Kinderopvang (inspecties) Inspecties binnen de kinderopvang worden uitgevoerd door de Veiligheidsregio Fryslân. Hiervoor ontvangen wij de facturen inclusief de gemaakte uren voor de inspecties. De eerste drie kwartalen wordt een inschatting gemaakt van de te verwachten jaarkosten. Aan het einde van het jaar wordt afgerekend op basis van de realisatie. Gedurende 2024 zijn er meer inspecties uitgevoerd dan vooraf ingeschat en valt de eindafrekening fors hoger uit, wat maakt dat de gerealiseerde lasten € 28.000 hoger uitvallen dan begroot.

Welzijnsaccommodaties (algemeen) Voor welzijnsaccommodaties is een budget gereserveerd voor klein onderhoud en onderhoudsabonnementen. Dit budget wordt gebruikt wanneer dit zich voor doet. Gedurende 2023 bleek er minder onderhoud benodigd voor onderhoud dorpshuizen dan ingeschat. Dit levert een voordeel op van € 42.000 in de lasten.

80

Jaarstukken 2024 6.3 Inkomensregelingen Bijstandsverlening (BUIG) De inkomensregelingen bestaan uit diverse regelingen; Bijstand, IOAW, Bbz en IOAZ. Per saldo hebben deze regelingen geleid tot een voordeel voor de jaarrekening 2024 van € 16.000. Afgelopen jaar waren de ontwikkelingen over de aantallen uitkeringen positief omdat er een dalende trend zichtbaar was in het aantal uitkeringen. Dit resulteert in een lagere uitkeringslast. In onderstaande tabel is goed te zien dat het aantal uitkeringen over 2024 structureel laag was en gedurende het jaar alsmaar daalde.

In 2024 is er € 310.000 minder uitgegeven aan bijstand dan de begrote € 9.085.000. De reden hiervoor is dat we te maken hebben met dalende cliëntenaantallen. Ook zijn er cliënten overgegaan naar loonkostensubsidie. Op het moment dat een uitkeringsgerechtigde een loonkostensubsidie ontvangt, stopt de uitkering voor bijstand. Gedurende 2024 heeft er een verschuiving plaats gevonden van bijstand naar loonkostensubsidie. In 2024 is er € 177.000 meer uitgegeven aan loonkostensubsidie dan de begrote € 1.405.000. Dit komt omdat in 2024 er een inhaalslag is geweest in achterstanden en omdat er 13 maanden loonkostensubsidie is betaald in plaats van 12 maanden door de freeze van het systeem. Door de ontvlechting heeft het systeem in december platgelegen waardoor er niet betaald kon worden. Er is toen besloten om voordat het systeem het niet meer deed om de loonkostensubsidies wel te betalen. In eerdere jaren werden de lasten december in het volgende boekjaar betaald en verantwoord. Dit jaar staan deze in het juiste jaar verantwoord, maar door deze ‘inhaalslag’ zijn het dit jaar wel 13 maanden. Bovendien zijn er gedurende 2024 achterstanden weggewerkt en vindt er een verschuiving plaats van bijstand naar loonkostensubsidie. In 2024 is er € 36.000 meer betaald aan IOAW dan de begrote € 622.000.

De reden hiervoor is dat er 2 personen meer een IOAW uitkering hebben ontvangen dan vooraf is begroot. Binnen de bijstand zelfstandigen gevestigden is een overschrijding gerealiseerd van € 72.000. De overschrijding wordt met name veroorzaakt doordat het saldo oninbare debiteuren voor de BBZ fors is gestegen. Regeling toeslagenproblematiek Er is in 2024 een incidenteel voordeel ontstaan van €41.000 op de uitvoering van de regeling toeslagenproblematiek. Gemeenten worden gecompenseerd voor de kosten die zij maken met betrekking tot de regeling toeslagenproblematiek. Dit bestaat uit de werkelijke kosten die voor ondersteuning van gedupeerden wordt gemaakt en ook een normbedrag per gedupeerde. De totale bijdrage wordt achteraf via de Sisa-

81

Jaarstukken 2024 verantwoording vastgesteld. Over 2023 is er voor € 52.000 aan kosten gemaakt met betrekking tot de regeling toeslagenproblematiek. Dit wordt meegenomen in de Sisa verantwoording en dan ook als bate verwacht. Voor 2024 is de verwachtte bate ad € 29.000 wel gelijk geboekt. De totale begroting was € 44.000. Daarnaast is over het jaar 2022 en 2023 een afrekening van het rijk ontvangen die hoger was dan begroot. 6.4 Begeleide participatie DVO’s Caparis De uitgaven aan Caparis laten ten opzichte van de begroting een voordeel zien van € 174.000. In 2024 is er € 174.000 minder uitgegeven aan Caparis dan de begrote € 4.078.000. De reden hiervoor is dat in de begroting rekening is gehouden met 100 SE, terwijl de werkelijke aantallen met gemiddeld 96,6 lager lagen. Beschut Werken Wanneer het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen vaststelt dat een persoon is aangewezen op beschut werk, dan hebben wij de wettelijke verplichting om een baan voor deze persoon te zoeken. Wij kopen Beschut Werkplekken in bij aanbieders van Beschut Werk of realiseren deze bij reguliere werkgevers. Kopen we in, dan zijn de begeleidingskosten van Beschut Werk hoger dan de begeleidingskosten bij reguliere werkgevers. De lasten 2024 van € 207.000 zijn € 46.000 lager dan hetgeen begroot is.

De reden hiervoor is dat er twee personen minder gebruik gemaakt hebben van beschutte werkplekken dan begroot. 6.5 Arbeidsparticipatie Re-integratie Het re-integratiebudget kent per saldo een voordeel van € 26.000, waarvan een voordeel bij de baten is ontstaan van €32.000. In de baten zijn ontvangsten opgenomen met betrekking tot een verrekening met TD voor kosten Beurtschip die voorgeschoten worden, een bijdrage Oarsprong in kosten pilot Ottema en Zwart en lasopleidingbijdragen. Hierop wordt niet begroot. De gerealiseerde lasten over 2024 bedroegen € 541.000 tegenover begrote lasten van € 535.000. De realisatie is dus nagenoeg gelijk aan de begroting. We zien over het algemeen dat het aantal trajecten re-integratie gedurende 2024 dalende is. Zie hiervoor de grafiek hierna weergegeven.

Het dalende aantal cliënten gaat niet direct gepaard met lagere lasten, daar er ten opzichte van voorgaand jaar meer gebruik gemaakt is van maatwerkvoorzieningen. Dit wordt vaak gedaan voor inwoners die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en vaak door een combinatie van verschillende problemen. In de praktijk blijkt dat onze preferente aanbieders MOA en Kruidhof niet altijd de juiste re-integratieplek zijn voor inwoners. Daarom is voor een deel van onze inwoners specifiek maatwerk ingekocht en dit is veelal een duurdere oplossing gebleken.

82

Jaarstukken 2024

Wet inburgering De financiële verantwoording van de Wet inburgering hangt samen met de Specifieke uitkering onderwijsroute en de Specifieke uitkering wet inburgering. De vastgestelde begroting van de baten bedraagt € 181.000. In 2024 hebben we € 148.000 aan baten gerealiseerd voor de Wet inburgering. Hierdoor is er sprake van een verschil van € 33.000 tussen de begroting en de realisatie. De reden hiervoor is dat de er in minder lasten zijn gemaakt die direct betrekking hebben op de Wet Inburgering, waardoor de bate lager uitvalt. Dit zien we ook weer terug in de lasten voor wet inburgering. De directe lasten zijn 33.000 lager dan begroot. Echter zijn de overige uitgaven € 53.000 hoger dan begroot. Het uitgavenpatroon op de overige uitgaven zijn niet gewijzigd. Maar door een begrotingswijziging voor extra inzet uitvoeringscapaciteit is er € 47.500 budget weggehaald: Dit budget is overgebracht naar de bijdrage werkmaatschappij daar aldaar de uitvoering van de wet plaats vindt. Per saldo zijn de lasten op de Wet Inburgering daarmee € 20.000 lager dan begroot. 6.6 / 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wmo-maatwerkvoorzieningen Onder de maatwerkvoorzieningen vallen de Hulpmiddelen en het collectief vervoer. Op de lasten van de hulpmiddelen is een nadeel ontstaan van € 111.000. Bij hulpmiddelen gaat het om een open-einde regeling.

Het resultaat per jaareinde is hierdoor zeer moeilijk te voorspellen. In de decemberwijziging is het budget nog naar beneden bijgesteld, waarbij de lijn tot en met september is gevolgd. De laatste maanden zijn er echter toch nog hogere verstrekkingen afgegeven waardoor we nu een nadeel laten zien. De toename in lasten komt onder meer doordat er meer aandacht is besteed aan de mogelijkheid voor de inzet van een onafhankelijk cliëntondersteuner. Uit het cliëntervaringsonderzoek WMO 2023 kwam naar voren dat men onvoldoende op de hoogte was van de mogelijkheid om een onafhankelijk cliëntondersteuner in te zetten. In 2024 zien we nu dus een toename van het gebruik van de onafhankelijk cliëntondersteuner. Binnen het WMO vervoer is sprake van een voordeel in de baten van € 10.000 en een voordeel op de lasten van € 43.000. De kosten voor WMO vervoer en onze bijdrage aan het mobiliteitsbureau zijn lager uitgevallen dan begroot. Dit komt door een afname van WMO taxivervoer. WMO Hulp bij het huishouden Er is minder gebruik gemaakt van huishoudelijk hulp dan vooraf voorzien. Hiervoor is met de decemberwijziging de begroting aangepast, waardoor de afwijking binnen de lasten slechts € 6.000 (voordeel) bedraagt. Binnen de baten is een nadeel van € 26.000 op de eigen bijdrage voor de huishoudelijk hulp gerealiseerd.

In de decemberwijziging is de begroting met € 100.000 naar beneden bijgesteld. Per saldo zien wij dat het aantal cliënten wat gebruik maakt van de Huishoudelijke hulp gedurende 2024 stijgt van 872 naar 925 cliënten. Hiermee zijn ook de lasten ten opzichte van voorgaand jaar gestegen. De begroting is echter (al jaren) ruim opgesteld, waardoor we binnen de verwachting blijven qua lasten.

83

Jaarstukken 2024

Wmo begeleiding Met het grote voordeel op WMO Begeleiding in 2023 is de begroting voor 2024 fors naar beneden bijgesteld. In 2024 blijkt er toch iets meer gebruik te zijn gemaakt van begeleiding. Wel zien we dit jaar een afname van gebruik van het persoonsgebonden budget van begeleiding. Per saldo is er een nadeel ontstaan van € 111.000. WMO Dagbesteding Op de uitgaven is per saldo een voordeel ontstaan van € 216.000. Er is weinig verschil in de bestedingen binnen WMO Dagbesteding 2024 ten opzichte van 2023. Het voordeel van € 216.000 in 2024 is het gevolg van een ruime bijstelling in de begroting ten opzichte van 2023. Voor 2024 is er € 380.000 meer begroot dan een jaar eerder. We zien gedurende 2024 dat het aantal cliënten dat Dagbesteding ontvangt vrijwel gelijk is aan voorgaand jaar. 6.72 Jeugdhulp behandeling/Jeugdhulp begeleiding/ Jeugdhulp zonder verblijf De vraag naar jeugdhulp blijft onverminderd groot. In tegenstelling tot vorig jaar zien we dit jaar weer een kleine stijging van het aantal cliënten. Dit in combinatie met de steeds duurder wordende zorg en een nieuwe inkoop Jeugd, zorgt voor een stijging in de lasten. Dat dit niet resulteert in een overschrijding in de jaarrekening komt omdat het budget met de decemberwijziging 2024 met ruim € 1,5 miljoen is bijgesteld. Ten opzichte van die raming is nu een voordeel behaald van € 352.000.

Echter zijn al met al de kosten voor de Jeugdzorg ook dit jaar weer fors toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.

6.73 Pleegzorg/Jeugdhulp met verblijf/ Gezinsgericht verblijf De kosten gemoeid met dit taakveld worden op basis van een voorschot betaald. Het voorschot wordt betaald op basis van de zorgconsumptie en het aantal 0 tot 18-jarigen op 1 januari 2023. De afrekening wordt gedaan op basis van de werkelijke cijfers 2024. Hieruit volgt dat er over 2024 meer zorgconsumptie geweest is, waardoor er sprake is van hogere lasten ten opzichte van voorgaand jaar. In de decemberwijziging is echter al

84

Jaarstukken 2024 een correctie gedaan van € 730.000. Deze inschatting was te negatief, waardoor nu per saldo ten opzichte van de bijgestelde begroting een voordeel is behaald van € 100.000. Over het algemeen zijn deze trajecten intensief en kostbaar. Slechts een klein aantal van dit soort trajecten kan al leiden tot hoge uitgaven. Net als de overige kosten voor Jeugdzorg, zijn ook de kosten voor Jeugdhulp met verblijf toegenomen. Ook hiervoor geldt een toename in zorgkosten en de nieuwe inkoop als voornaamste reden voor de stijging van de lasten. 6.74 Jeugdhulpbehandeling GGZ met en zonder verblijf/Crisis/LTA De kosten voor Crisishulp zijn €16.000 uitgevallen dan begroot. Ook hiervoor geldt dat de realisatie vertekend is doordat er met de decemberwijziging reeds een bijstelling van € 160.000 is gedaan. Zonder deze bijstelling was er sprake van een overschrijding. Binnen crisis is er sprake van een toename in prijs per traject. Bij GGZ met verblijf mag sinds de nieuwe inkoop worden gestapeld met trajecten. 6.81 WMO Beschermd wonen en Maatschappelijke en vrouwenopvang Hoofdlijnenakkoord GGZ In het Hoofdlijnenakkoord GGZ zijn vanaf 2022 structurele middelen ter beschikking gesteld aan de (centrum) gemeenten om vorm te geven aan de ambulantisering van mensen met GGZ-problematiek.

De herallocatie van middelen moet ertoe bijdragen dat de achterstand in kwaliteit van leven van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) wordt ingehaald en dat betrokkenen beter in staat worden gesteld een gezond, veilig, sociaal en maatschappelijk leven te leiden. In Friesland is afgesproken dat deze middelen aan de lokale gemeenten ter beschikking worden gesteld. Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO) De producten Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang worden op provinciaal niveau uitgevoerd door de centrumregeling Sociaal Domein Fryslân (SDF). Financiering vindt plaats via de centrumgemeente Leeuwarden. Eventuele tekorten of overschotten worden verrekend met de Friese gemeenten. Per saldo is op dit taalveld een nadeel behaald van € 27.000 ten opzichte van de begroting. De afwijking ten opzichte van de begroting is het gevolg van het feit dat Centrumgemeente Leeuwarden een aanvulling in de lasten voor de Maatschappelijke Opvang 2024 heeft aangekondigd. De begroting is hier niet meer op aangepast waardoor we nu een negatief resultaat laten zien. 6.82 Jeugdbescherming en -reclassering Het voorschot voor de beschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen wordt berekend aan de hand van de maatregelen die in de voorafgaande jaren zijn uitgevoerd.

Door de wetswijziging woonplaatsbeginsel die op 1 januari 2022 is ingegaan heeft de gemeente minder jeugdigen waarvoor zij de financiële verantwoordelijkheid draagt. Binnen Jeugdbescherming is er sprake van een overschrijding van de begrote lasten met € 61.000. De overschrijding voor Jeugdbescherming heeft met name te maken met een afrekening Hoogspecialistische Jeugdzorg uit 2023 ad € 38.000. Het resterende deel komt voort uit de afrekening van Jeugdbescherming 2024 die net wat hoger uitkomt dan de voorschotten die betaald zijn. Op jeugdreclassering is een voordeel behaald ten opzichte van de begroting van € 130.000. Er is beduidend minder gebruik gemaakt van Jeugdreclassering dan vooraf begroot. Toch is er sprake van een verdubbeling van de lasten ten opzichte van 2023. Hiervoor geldt wel dat het om een zeer beperkt aantal cliënten gaat en één cliënt een heel verschil maakt.

85

Jaarstukken 2024

Wat heeft het gekost In de programma's verantwoorden we alleen de kosten die direct te maken hebben met de taken en activiteiten in het programma. Alle andere, indirecte kosten, zijn kosten van • ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) • ondersteunende medewerkers op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). De indirecte kosten worden verantwoord in het programma Overhead. Dit is verplicht. Lasten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

Arbeidsparticipatie

2.134

2.031

2.190

- 159

Begeleiding (WMO)

2.732

2.709

2.873

- 164

-

107

-

107

Dagbesteding (WMO)

2.092

1.992

1.776

216

Geëscaleerde zorg 18-

-

-

-

-

Geëscaleerde zorg 18+

-

37

37

-

Gesloten plaatsing

-

-

-

-

Gezinsgericht

-

399

477

- 79

Hulp bij het huishouden (WMO)

4.765

4.634

4.719

- 85

Inkomensregelingen

13.661

13.895

13.906

- 11

Jeugdbescherming

1.097

829

890

- 61

-

235

302

- 68

99

161

145

16

-

-

-

-

68

249

239

10

-

806

1.282

- 476

Jeugdhulp met verblijf overig

1.669

2.401

2.232

170

Jeugdhulp zonder verblijf overig

6.110

6.568

5.675

894

Jeugdreclassering

274

207

78

130

Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

67

29

56

- 27

Maatwerkdienstverlening 18-

-

-

-

-

Maatwerkdienstverlening 18+

-

-

-

-

2.526

2.305

2.511

- 206

331

309

299

9

Samenkracht en burgerparticipatie

1.631

2.079

1.941

138

Wijkteams

2.091

2.342

2.645

- 303

WSW en beschut werk

6.009

6.009

5.788

221

47.358

50.334

50.062

272

Beschermd wonen (WMO)

Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandel. GGZ zonder verblijf Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Jeugdhulp dagbesteding

Maatwerkvoorzieningen (WMO) Pleegzorg

Totaal lasten Baten exclusief reserves

Begroting primitief

Begroting definitief

Rekening

Verschil

86

Jaarstukken 2024

Arbeidsparticipatie

181

181

181

-

Begeleiding (WMO)

-

-

-

-

Beschermd wonen (WMO)

-

591

573

- 18

Dagbesteding (WMO)

-

-

-

-

Geëscaleerde zorg 18-

-

-

-

-

Geëscaleerde zorg 18+

-

-

-

-

Gesloten plaatsing

-

-

-

-

Gezinsgericht

-

-

-

-

236

276

250

- 26

11.141

11.901

11.950

49

Jeugdbescherming

-

-

-

-

Jeugdhulp begeleiding

-

-

-

-

Jeugdhulp behandel. GGZ zonder verblijf

-

-

-

-

Jeugdhulp behandeling

-

-

-

-

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

-

-

-

-

Jeugdhulp dagbesteding

-

-

-

-

Jeugdhulp met verblijf overig

-

-

-

-

Jeugdhulp zonder verblijf overig

-

-

-

-

Jeugdreclassering

-

-

-

-

Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

-

-

-

-

Maatwerkdienstverlening 18-

-

-

-

-

Maatwerkdienstverlening 18+

-

-

-

-

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

43

42

55

13

-

-

-

-

15

614

742

128

Wijkteams

-

-

-

-

WSW en beschut werk

-

108

108

-

11.616

13.714

13.859

145

- 35.742

- 36.620

- 36.203

417

Hulp bij het huishouden (WMO) Inkomensregelingen

Pleegzorg Samenkracht en burgerparticipatie

Totaal baten Saldo van baten en lasten (excl. reserves)

87

Jaarstukken 2024

Analyse verschillen rekening - begroting In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen tussen rekening en begroting toegelicht. Per programma Verklaring resultaat (x € 1.000)

€

417

negatieve bedragen = nadelig, positieve bedragen = voordelig Reguliere voor- of nadelen Lasten

187 206

- Lagere lasten Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf

16

- Lagere lasten Begeleiding vluchtelingen

39

- Lagere lasten Welzijnsaccommodaties (algemeen)

42

- Lagere lasten WMO - Collectief Vervoer

43

- Lagere lasten Beschutte werkplekken, Participatiewet

46

- Lagere lasten Subsidie sociale basis

53

- Lagere lasten bijstand

130

- Lagere lasten Jeugdreclassering

130

- Lagere lasten Jeugdhulp met verblijf overig

170

- Lagere lasten DVO's Caparis NV

174

- Lagere lasten WMO - Dagbesteding

216

- Lagere lasten Jeugdhulp zonder verblijf overig

895

- Hogere lasten Bijdrage aan 8KTD

- 659

- Hogere lasten Jeugdhulp dagbesteding

- 476

- Hogere lasten WMO- Hulpmiddelen

- 111

- Hogere lasten WMO - Begeleiding

- 111

- Hogere lasten Jeugdhulp gezinsgericht

- 79

- Hogere lasten bijstand zelfstandigen gevestigden

- 72

- Hogere lasten Jeugdhulp begeleiding

- 68

- Hogere lasten Jeugdbescherming

- 61

- Hogere lasten IOAW

- 36

- Hogere lasten Kinderopvang (inspecties)

- 28

- Hogere lasten WMO Maatschappelijke - en Vrouwenopvang

- 27

- Hogere lasten Wet Inburgering

- 20

Baten

- 19

- Diverse verschillen per saldo

25

- Hogere baten Re-integratie

32

- Lagere baten Wet Inburgering

- 32

- Lagere baten WMO - Huishoudelijke Hulp

- 26

- Lagere baten WMO Beschermd wonen

- 18

Incidentele voor- of nadelen

230

Lasten

66

- Diverse verschillen per saldo

66

Baten

164

- Hogere baten Regeling toeslagenproblematiek

41

- Hogere baten Project huisvesting statushouders

123

88

Jaarstukken 2024

Verbonden partijen Hieronder ziet u het overzicht van de Verbonden Partijen die te maken hebben met dit programma. Een Verbonden Partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Een verdere specificatie vindt u in de paragraaf Verbonden Partijen.

Gemeenschappelijke regeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Sociale Werkvoorziening Fryslân

Drachten

Gemeenschappelijke regeling (licht) Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân

Dokkum

Stichting / Vereniging Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Stichting MOA

Surhuisterveen

Daarnaast kennen we nog overige samenwerkingsvormen, zoals de centrumregeling. Deze vorm kent geen eigen rechtspersoonlijkheid en is geen verbonden partij conform de definitie van het BBV. Maar gelet op het belang van samenwerkingsverbanden kiezen we ervoor om deze, voor zover van toepassing, wel te presenteren.

Centrumregeling Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Sociaal Domein Fryslân

Leeuwarden

89

Jaarstukken 2024 Beleidsindicatoren BBV Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Geen indicatoren bij dit programma? In dat geval zijn er geen (verplichte) indicatoren vastgesteld. tableCell12 Taakveld

06. Sociaal domein

De icoontjes betreffen de ontwikkeling (O) t.o.v. de laatste meting en de prognose (P) o.b.v. de historie

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Nederland

%

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

6,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

6,00

Rekening 2023

6,00

Achtkarspelen

%

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

4,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

4,00

Rekening 2023

4,00

Prognose

Prognose

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Nederland

%

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

2,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

2,00

Rekening 2023

1,00

Prognose

(Meer werkloze jongeren ten opzichte van de vorige referteperiode (2022).)

Achtkarspelen

%

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

2,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

3,00

Rekening 2023

2,00

Prognose

90

Jaarstukken 2024

Banen Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Nederland

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

836,60

Ontwikkeling

Begroting 2024

825,40

Rekening 2023

825,40

Achtkarspelen

aantal

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

571,40

Ontwikkeling

Begroting 2024

557,50

Rekening 2023

557,50

Prognose

Prognose

Cliënten met een maatwerkarrangement Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Nederland

aantal

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

650,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

700,00

Rekening 2023

680,00

Prognose

(Minder Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement ten opzichte van de vorige referteperiode (2023).)

Achtkarspelen

aantal

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

560,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

680,00

Rekening 2023

680,00

Prognose

(Minder cliënten met een maatwerkvoorziening WMO t.o.v. vorige referteperiode. (2023))

Jongeren met delict voor rechter Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Nederland

%

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

1,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,00

Rekening 2023

1,00

Achtkarspelen

%

[referentiejaar 2023]

Rekening 2024

1,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,00

Rekening 2023

0,30

Prognose

Prognose

91

Jaarstukken 2024

Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Nederland

%

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

0,90

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,20

Rekening 2023

1,00

Prognose

(Minder jongeren met jeugdbescherming ten opzichte van de vorige referteperiode (2023).)

Achtkarspelen

%

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

1,20

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,40

Rekening 2023

,90

Prognose

(Het aantal jongeren met jeugdbescherming neemt toe.)

Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Nederland

%

Rekening 2024

11,50

Begroting 2024

13,20

Rekening 2023

11,10

[referentiejaar 2024] Ontwikkeling

Prognose

(Minder jongeren met jeugdhulp ten opzichte van de vorige referte periode (2023).)

Achtkarspelen

%

Rekening 2024

10,20

Begroting 2024

12,80

Rekening 2023

9,70

[referentiejaar 2024] Ontwikkeling

Prognose

(Er zijn minder jongeren met jeugdhulp t.o.v. vorige referteperiode (2023).)

92

Jaarstukken 2024 Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Nederland

%

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

0,30

Ontwikkeling

Begroting 2024

0,30

Rekening 2023

0,30

Achtkarspelen

%

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

0,00

Ontwikkeling

Begroting 2024

1,40

Rekening 2023

0,00

Prognose

Prognose

(Geen data bekend.)

Lopende re-integratievoorzieningen Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Nederland

aantal

[referentiejaar 2022]

Rekening 2024

197,70

Ontwikkeling

Begroting 2024

198,00

Rekening 2023

191,50

Achtkarspelen

aantal

[referentiejaar 2022]

Rekening 2024

598,40

Ontwikkeling

Begroting 2024

598,00

Rekening 2023

549,10

Prognose

Prognose

Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Nederland

%

Rekening 2024

73,10

Begroting 2024

72,20

Rekening 2023

72,20

[referentiejaar 2023] Ontwikkeling

Prognose

93

Jaarstukken 2024

Achtkarspelen

%

Rekening 2024

72,20

Begroting 2024

72,20

Rekening 2023

72,20

[referentiejaar 2023] Ontwikkeling

Prognose

Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Nederland

aantal

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

343,60

Ontwikkeling

Begroting 2024

431,20

Rekening 2023

344,80

Prognose

(Minder personen met een bijstandsuitkering ten opzichte van de vorige referteperiode (2023).)

Achtkarspelen

aantal

[referentiejaar 2024]

Rekening 2024

306,60

Ontwikkeling

Begroting 2024

365,90

Rekening 2023

313,30

Prognose

(Er is sprake van minder bijstandsuitkeringen t.o.v. de vorige referteperiode (2023).)

94

Jaarstukken 2024

7. Volksgezondheid en milieu

Bij dit programma horen de volgende taakvelden 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

Inhoudelijk Deze onderwerpen waren afkomstig uit onder meer de Kadernota 2024 (jaren 20242027) en eerdere Kadernota's voor zover van toepassing. Hieronder vertellen we per onderwerp • wat we van plan waren • wat we hebben bereikt • wat er (nog) niet is gelukt Ook onderwerpen uit eerdere Kadernota's die nog niet (helemaal) zijn afgewikkeld komen aan de orde.

95

Jaarstukken 2024

Basiskaart Geluid Emissies

[Kadernota 2022

nr. 02.01]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? In het kader van de Omgevingswet zijn we verplicht voor een groot deel van onze wegen Basis Geluid Emissiekaarten (BGE) vast te stellen. We willen aan deze wettelijke verplichting voldoen. De BGE zijn noodzakelijk om te komen tot de beoordeling van een goede ruimtelijke ordening in het kader van onze omgevingsplannen en voor het beoordelen van aanvragen om omgevingsvergunningen. Voor de doorgaande wegen in onze gemeenten hebben wij voor het wegverkeerslawaai geluidzones vastgesteld. Op basis van de Omgevingswet moeten ook voor overige wegen geluidszones worden vastgelegd. Met behulp van software wordt op basis van deze data de geluidaandachtsgebieden bepaald waarmee rekening dient te worden gehouden voor nieuwe ontwikkelingen. Om voor de belangrijkste wegen een Basis Geluid Emissiekaart vast te stellen is formatieve uitbreiding van 0,6 fte (0,3 per gemeente zijnde € 25.000) en een werkbudget van € 35.000 per gemeente opgenomen in de begroting. Wat hebben we bereikt? Er zijn eerder met FUMO afspraken gemaakt voor een gezamenlijke implementatie met alle Fryske gemeenten. Niet alle gemeente willen meewerken en ook de FUMO heeft aangegeven de uitvoering niet te kunnen oppakken. Tevens was er nog discussie met het Rijk of het aantal vervoersbewegingen voor de bepaling BGE aanpassing behoeft. Daarover is inmiddels duidelijkheid.

De lijn is nu om in ANNO verband de ontwikkeling op te pakken. Het bepalen van de koers zal in afstemming college en raad plaatsvinden. Wat is (nog) niet gelukt? De inwerkingtreding van de Omgevingswet, de ontvlechting van de werkmaatschappij, de opbouw van de nieuwe organisaties, en uitval van personeel door ziekte maken voor nu dat er veel extra taken op de vakafdeling afkomen. Dit heeft er ook toegeleid dat het onderdeel BGE niet met prioriteit is opgepakt.

Formatie stikstof

[Kadernota 2024

nr. 07.02]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? In de begroting van 2022 is voor 2 jaar formatie voor stikstof/milieubeleid beschikbaar gesteld. Het stikstofdossier zal ook voor 2024 en de navolgende jaren blijvend een grote invloed hebben op onze taken. Onze overheid lijkt drastisch in te zetten op een vergaande sanering. Dat betekent ook dat voor projecten in onze gemeente de milieukundige beoordeling/inpassing een groot punt van aandacht zal blijven. Provinciaal wordt ingezet op gebiedsgericht beleid waarbij aansluiting nodig is om op te komen voor onze belangen en de uitwerking voor ons grondgebied te bewerkstelligen. De taak is een vast onderdeel geworden van de uit te voeren werkzaamheden. Om de uitvoering te kunnen borgen is in totaal (0,3 fte per gemeente) 0,6 fte voor deze taak nodig. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 36.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De totale kosten voor deze taak bedragen € 72.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 36.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 72.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt.

96

Jaarstukken 2024

Wat hebben we bereikt? Zoals de voorgaande jaren al aangegeven zal het stikstofdossier blijvend een grote invloed hebben op onze taken. Nog steeds volgen politieke ontwikkelingen, nieuwe wetgeving en rechtelijke uitspraken elkaar met rap tempo op. Het stikstofvraagstuk en het toetsingskader wordt hiermee steeds uitgebreider en complexer. Deze ontwikkelingen hebben direct impact op (lopende) ontwikkelingen in onze gemeente. Het informeren van het college en de raad hier omtrent is onderdeel van deze taak. Evenals verdere gemeentelijke beleidsontwikkeling. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor de omgevingsvergunningverlening. Stikstof is een verplicht toetsingsgrond en daarmee een gemeentelijke, wettelijke taak. Een plan of initiatief mag niet leiden tot een significant negatief effect op een stikstofgevoelig Natura 2000-gebied. Advisering en toetsing van het onderdeel stikstof in het vergunningenproces en bij (eigen) ruimtelijke ontwikkelingen is onderdeel van deze taak. Wat is (nog) niet gelukt? Het betreft hier een doorlopende, structurele taak waardoor er geen sprake is van een planning of van te behalen einddoelen. Er kan dus niet gesproken worden van ''wat is nog niet gelukt?''. Het enige dat hier kan worden aangekaart, is dat er op dit moment niet voldoende ruimte in de beschikbaar gestelde formatie is om alle taken naar behoren uit te kunnen voeren.

Motie Aansluiting bij stichting Steenbreek

[Kadernota 2024

nr. P7-M1]

[ Gereed ]

Wat wilden we? Er is contact geweest met de Stichting Steenbreek en er heeft een kennismakingsgesprek plaatsgevonden. De doelstellingen van Stichting Steenbreek komen op veel fronten overeen met de doelstellingen die de gemeente Achtkarspelen in 2019, met de organisatie Silence of the Bees, in het zogenaamde bijenpact heeft afgesproken. Zo is één van de doelstellingen van Steenbreek het vergroenen van de leefomgeving. In dit bijenpact is afgesproken dat we (sociale) groene netwerken en kleinschalige groene initiatieven versterken en verbinden. De gemeente werkt aan deze doelstellingen door biodiverse en klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Ook werken Silence of the Bees en Stichting Steenbreek in Fryslân nauw samen als het gaat om het organiseren van kennisbijeenkomsten; hier sluit Achtkarspelen regelmatig bij aan. Met het aansluiten bij Steenbreek maken we het netwerk van deze stichting in Fryslân meer sluitend. Het abonnementsgeld, dat aan het lidmaatschap van Steenbreek is verbonden, bedraagt € 2.575,- per jaar. Wanneer er extra vergroeningsacties (dus bovenop de maatregelen die we al doen) uitgevoerd moeten worden, komen deze kosten daar nog bij. Deze kosten zijn afhankelijk van de betreffende acties en hiervoor zal, wanneer dat aan de orde is, separaat budget en mankracht moeten worden vrijgemaakt.

Wat hebben we bereikt? We hebben ons sinds april 2024 aangesloten bij Stichting Steenbreek. Met het lidmaatschap hebben we onder andere toegang tot de kennisbank van de stichting gekregen, waar we over verschillende onderwerpen kennis opdoen. Zo passen we haar kennis toe bij de aanleg van verschillende wadi’s in onze openbare ruimte. Daarnaast hebben we, in samenwerking met de stichting, een artikel in De Feanster gepubliceerd over het bergen van water in tuinen.

97

Jaarstukken 2024 De middelen die beschikbaar zijn gesteld, dekken de kosten voor het lidmaatschap. Met het aansluiten bij Stichting Steenbreek hebben we het netwerk van deze stichting in Fryslân meer sluitend gemaakt. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Motie Medewerking verlenen aan initiatieven voor natuurbegraafplaats

[Kadernota 2024

nr. P7-M2]

[ Continue proces ]

Wat wilden we? Tijdens de Raadsvergadering van 13 juli 2023 is er een motie aangenomen om medewerking te verlenen aan initiatieven voor natuurbegraafplaatsen. Het is bij de Raad gebleken dat er vraag is naar natuurbegraven en ook dat de vraag toeneemt. Daarom wil de Raad de initiatiefnemers die hier een plek voor zoeken in Achtkarspelen ondersteunen om de plannen mogelijk te maken. De dichtstbijzijnde is in Nieuwehorne en er is er één in Sondel. Dat is het wat Fryslân betreft. Vanwege de vegetatierijkdom, natuurwaarde en vrij van menselijk ingrijpen heeft dit voor veel mensen een grote waarde. Er wordt van de gemeente niet meer gevraagd dan faciliteren. Het is een initiatief van onderop. En het is een wettelijke taak van de gemeente om voor voldoende mogelijkheden tot begraven te zorgen. Dergelijke initiatieven kunnen bij de gemeente worden ingediend. Een natuurbegraafplaats zal vaak bij recht niet passen in het bestemmingsplan. De gemeente beoordeelt dan of het plan voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. Het plan wordt tevens getoetst aan het ruimtelijk beleid van de gemeente en van overige overheidsinstanties, zoals het Rijk, de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Aan de hand van verschillende omgevingsaspecten wordt bekeken of het plan uitvoerbaar is.

Wat hebben we bereikt? Als er verzoeken binnenkomen voor het oprichten van een natuurbegraafplaats, dan zullen deze beoordeeld worden. Tot op heden zijn er nog geen verzoeken binnengekomen. Als er in de toekomst verzoeken binnenkomen zullen we ons best doen om te kijken naar de mogelijkheden. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Motie Zonnedaken op openbare parkeerterreinen

[Kadernota 2024

nr. P7-M3]

[ Vertraging ]

Wat wilden we? In de motie zonnedaken op openbare parkeerterreinen roept de raad het college op om aan de slag te gaan met het realiseren van zonnedaken op openbare parkeerterreinen. We zijn op dit moment bezig om in Surhuisterveen te kijken naar de mogelijkheden voor het overkappen van de parkeerterreinen aldaar. Dit gebeurt in samenwerking met de lokale ondernemersvereniging en een projectontwikkelaar. Daarnaast zijn we intern met de afdeling Beheer aan het onderzoeken of we als gemeente zelf ook parkeerterreinen kunnen gaan overkappen met zonnepanelen. Het neemt echter de nodige voorbereidingstijd voordat er daadwerkelijk een zonnedak kan worden gerealiseerd. Wat hebben we bereikt?

98

Jaarstukken 2024 Een projectontwikkelaar heeft eerder al een initiatief ingediend om een parkeerterrein in Surhuisterveen te overkappen. Vervolgens is hiertoe in die periode een intaketafel georganiseerd. Vanuit Duurzaamheid is aangegeven positief te zijn over het initiatief. De initiatiefnemer wilde dat de gemeente dit op ging pakken en heeft zijn initiatief niet verder ontwikkeld. Wat is (nog) niet gelukt? In 2025 gaan we aan de hand van de kansenkaart kijken naar de (on)mogelijkheden voor het overkappen van parkeerterreinen in de gemeente.

Motie: Diaper Challenge

[Kadernota 2019

nr. P7-M03]

[ Gereed ]

Wat wilden we? De tijdens de Kadernota aangenomen motie "Diaper Challenge (motie P7 - M3) wil een bijdrage leveren aan het verminderen van de hoeveelheid restafval. Door het gebruik van katoenen luiers te stimuleren kan het aandeel wegwerpluiers in het restafval verminderd worden. In een aantal gemeenten is met een actieve voorlichting/campagne het gebruik gestimuleerd. Voor het project, inclusief het inzichtelijk maken van de resultaten, is € 7.000 beschikbaar. Wat hebben we bereikt? Het project is in 2022 gestart. De laatste pakketjes wasbare luiers zijn in 2024 uitgedeeld. Wat is (nog) niet gelukt? Niet van toepassing.

Motie: Voortzetten energiecoaching

[Kadernota 2023

nr. P7-M1]

[ In ontwikkeling ]

Wat wilden we? In 2022 zijn we in Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel gestart met het aanbieden van energie coaching waarvoor incidentele middelen door de provincie beschikbaar zijn gesteld. Energie coaching brengt de energietransitie verder dicht bij de mensen, waarmee de bewustwording wat we doen en waarom we dat doen toeneemt. Door op deze manier in gesprek te komen met onze inwoners, krijgen wij bovendien ook beter zicht op hulp en ondersteuning die mensen mogelijk verder nodig hebben. Om energie coaching in de huidige vorm voort te kunnen zetten is jaarlijks € 55.000 nodig. In eerste instantie gaan we uit van een uitzetting van de begroting voor één jaar omdat wij de energie coaching willen betrekken bij de aangekondigde evaluatie van het Energieloket. Afhankelijk van de evaluatie zullen wij de raad voorstellen energie coaching al dan niet structureel in te gaan bedden in onze organisatie. Daarnaast gaan wij ons de komende tijd inzetten om een netwerk van vrijwillige energiecoaches te ontwikkelen die bekend zijn met de lokale situatie, in samenwerking met lokale energiecoöperaties en de woningbouwcorporaties. Ook zal op dit gebied de samenwerking binnen Anno verder worden gezocht. De materiële kosten (€ 7.000) worden in dit programma verantwoord, de personele kosten in programma 0.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=7e4a9cad-8816-4823-9906-e5f95d8086b3