Voorjaarsnota 2024

Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................... 4 Totaal financieel overzicht .................................................................................................................................. 5 Programma 1 Ruimte .......................................................................................................................................... 6 Programma 2 Sociaal domein ..........................................................................................................................11 Programma 3 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................17 Paragrafen ........................................................................................................................................................21 Algemene Reserve ...........................................................................................................................................23 Overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................................24 Begrotingswijzigingen groter dan € 10.000

......................................................................................................26 Begrotingswijzigingen kleiner dan € 10.000 .....................................................................................................27 Begrotingswijzigingen, administratieve bijstellingen .........................................................................................28 Afkortingenlijst ..................................................................................................................................................30

Inhoudsopgave

Inleiding Voor u ligt de Voorjaarsnota 2024 van de gemeente Aalten. De Voorjaarsnota 2024 is het eerste moment van bijstellen of bijsturen van de kaders zoals vastgelegd in de programmabegroting 2024. Deze rapportage biedt een actueel inzicht in afwijkingen die zich in het lopende jaar voordoen. Het zijn onzekere financiële en maatschappelijke tijden voor de gemeente Aalten. We hebben te maken met een groot tekort aan (betaalbare) woningen en de klimaatcrisis. Ook stijgt de vraag naar zorg snel en blijft het onduidelijk wat het Rijk betaalt aan gemeenten voor de taken die we moeten doen. Daarom moeten we keuzes maken voor de toekomst. Onder andere door te zorgen dat we onze inwoners ook in de toekomst de zorg kunnen bieden die zij nodig hebben. Dat we kunnen blijven werken aan de klimaatcrisis en (betaalbare) woningen. Ondanks dat het lastige tijden zijn, houden we koers en blijven we investeren waar dit nodig is. Toegang en betaalbaarheid van zorg Het Rijk heeft een aantal zorgtaken aan gemeenten gegeven, zoals jeugdhulp en hulp bij het huishouden. Tegelijk gaf het Rijk minder geld voor het uitvoeren van deze taken. Dit betekent dat we inzetten op de transformatie en toegang tot het sociaal domein om te zorgen dat we zorggeld nog beter in kunnen zetten voor inwoners die dit het hardste nodig hebben. Klimaat We hebben te maken met een overbelasting van het elektriciteitsnet.

Als daar niets in verandert, kan er straks niet op alle plekken energie geleverd worden. Daarnaast werken we aan het vergroten van de biodiversiteit en de gevolgen van klimaatverandering. Betaalbare woningen Veel mensen in Aalten hebben moeite om een woning te vinden. Vooral voor kwetsbare doelgroepen is dat extra dringend. Daarom willen we zo snel mogelijk zorgen voor nieuwe blijvende en tijdelijke woningen. De opzet van de voorjaarsnota is overigens hetzelfde als de voorgaande keren. Alle wijzingen boven de € 10.000 worden toegelicht. Bedragen kleiner dan € 10.000 zijn achterin in een lijst verantwoord. Voor investeringskredieten geldt een ondergrens van € 50.000. Administratieve wijzigingen, budgettair neutrale aanpassingen (taakveld/programma overschrijdend) staan ook in een aparte bijlage. Het college van burgemeester en wethouders.

Inleiding

4

Totaal financieel overzicht Het volgende overzicht geeft het totaal van de mutaties aan en de stand van de begroting na verwerking van de Voorjaarsnota 2024. De toelichtingen op de mutaties zijn te vinden in de betreffende programma’s. (- teken houdt een voordeel in) Najaarsnota 2023 Vrijval onvoorzien € 350.000

Bijstellingen voorjaarsnota 2024 Groter dan € 10.000 Programma 1 Ruimte Programma 2 Sociaal domein Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal groter dan € 10.000 Kleiner dan € 10.000 Stand na voorjaarsnota

2024 -57.000 -350.000 -407.000 overschot

2025 -118.000

2026 3.878.000

2027 3.813.000

-118.000 overschot

3.878.000 tekort

3.813.000 tekort

620.750 1.083.854 -1.405.354 299.250

-49.000 48.000 -20.000 -21.000

7.000 48.000 -20.000 35.000

7.000 48.000 -20.000 35.000

106.750

76.000

84.000

84.000

-1.000 overschot

-63.000 overschot

3.997.000 tekort

3.932.000 tekort

2024 393.750 -86.000 215.000 130.000 300.000 -250.000 54.000 -237.000 -230.778 -229.000 346.028 406.000

2025

2026

2027

119.000 119.000

119.000 119.000

De grootste mutaties die effect hebben op het saldo: P1.0003 P1.0008 P1.0009 P2.0007 P2.0010 P3.0001 P3.0003 P3.0005 P3.0009 P3.0011

Omschrijving N318 Cofinanciering onveilige oversteken Sportaccommodaties, SPUK-SPORT verlengd tot en met 2025 Algemene uitkering, december circulaire 2023 invoeringskosten Omgevingswet 2023 Campagne mijn oude dag, dekking Brede SPUK GALA gelden uit 2023 Project één toegang één loket dienstverlening sociaal domein, extra budget Aan en verkopen eigendommen gemeente Inhuur publieksgerichte functies Rente bijstelling Algemene uitkering, december circulaire 2023 effect 2024 Alliander dvidend Overig

Totaal financieel overzicht

-86.000

141.000 55.000

5

Programma 1 Ruimte Programmacoördinator:

G. Sikking

Doelstellingen Thema/Doelstelling 1 Omgevingswet Vergunningen kunnen op basis van de Omgevingswet worden verleend.

Actie 2024 Januari 2024 - Het nieuwe werkproces voor vergunningverlening is getest en operationeel.

2

3

4

5

6

Voorjaarsnota 2024 G De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 in werking getreden. De eerste aanvragen lopen nu via het digitale stelsel van de Omgevingswet en hierbij zijn tot dusver geen noemenswaardige problemen geconstateerd. Omgevingswet Maart 2024 - Het participatie- O De voorbereidingen voor het uitvoeren van Inwoners en ketenparttraject voor de Omgevingsvide gebiedsgesprekken zijn in volle gang, ners werken en denken sie wordt opgestart en gemaar de daadwerkelijke gesprekken hebactief mee aan de Omcommuniceerd ben nog niet plaatsgevonden. In de tweede gevingsvisie. helft van 2024 tot en met het eerste kwartaal van 2025 worden deze gebiedsgesprekken gevoerd om vanuit de verschillende gebieden input op te halen voor de uiteindelijke Omgevingsvisie. Het streven is om het ontwerp van de nieuwe Omgevingsvisie in het tweede kwartaal van 2025 gereed te hebben. Deze wordt vervolgens ter inzage gelegd. Streven is de nieuwe Omgevingsvisie uiterlijk in het derde kwartaal van 2025 te kunnen vaststellen. Huisvesting Januari 2024 - Het actieplan G Er is een actieplan opgesteld met concrete Het opgeleverde actiewordt ter vaststelling aangeacties waar momenteel uitvoering aan plan voor huisvesting van boden waarna de uitvoering wordt gegeven door de taskforce 'Realisaaandachtsgroepen wordt van de concrete acties volgt. tie'. De eerste acties zijn inmiddels ingezet.

vastgesteld en uitgeDit actieplan is door het college vastgevoerd. steld en de raad is daar vertrouwelijk over geïnformeerd. Uitbreidingslocatie Juli 2024 - We stellen een G Er wordt gewerkt aan de Ontwikkelvisie. wonen ontwikkelvisie voor de betrefHiervoor zijn verschillende meedenkbijIn het vierde kwartaal fende locatie vast in het eenkomsten gehouden. De visie wordt van 2025 wordt het Om- tweede kwartaal van 2024. vastgesteld in Q2 '24. In Q3 starten we met gevingsplan voor uitbrei- Vervolgens wordt gestart met het opstellen van het Stedenbouwkundig dingslocatie `t Beggelder een Stedenbouwkundig plan plan. opgeleverd. in het derde kwartaal 2024. Bedrijventerreinen December 2024 - Op basis O Naar verwachting worden in 2024 nog In 2025 leveren we een van gesprekken met stageen gesprekken gevoerd met stakeholconcreet gebiedsplan op keholders in en rondom het ders in en rondom het gebied, omdat het voor de uitbreiding van gebied, wordt de concrete uitvoeren van de financiële haalbaarheidshet bedrijventerrein. inrichting van het gebied bescan extra voorbereidingstijd vroeg. Het paald. doel is nog steeds om in 2025 een concreet gebiedsplan op te leveren voor de uitbreiding van het bedrijventerrein. De capaciteit van het elektriciteitsnet is hierin een cruciaal punt.

Bedrijventerreinen April 2024 - Vanuit de uitgeG Er is een conceptvisie opgesteld die binIn 2024 wordt een convoerde verkenning wordt nenkort wordt besproken met het bestuur creet plan van aanpak integraal gewerkt aan een van IKAD. Het stuk geeft in hoofdlijnen aan voor een toekomstbeplan van aanpak voor het waar we naar toe willen met de bedrijvenstendig bedrijventerrein toekomstbestendig bedrijventerreinen. Niet al volledig dichtgetimmerd, voor Aalten opgeleverd. terrein met een directe link maar een richting die samen met het bemet de uitbreidingslocatie. drijfsleven verder wordt verkend. Eerste vervolgstap is in gesprek gaan met het bedrijfsleven. Waar mogelijk combineren we dit met de gesprekken voor de omgevingsvisie die rond de zomer starten.

Programma 1 Ruimte

6

7

8

9

10

11

12

13

Thema/Doelstelling Actie 2024 Voorjaarsnota 2024 Klimaat Februari 2024 - Er wordt geG In 2023 is een aanzet gemaakt voor het Per wijk kennen we de start met het proces om het bomenplan. Deze aanzet gaan we in kwetsbaarheden als ge- bomenplan te realiseren en op 2024 verder uitwerken. De eerste koeltevolg van het veranderen- te leveren. plek, bij de Sint Jozefschool, is gerealide klimaat. seerd. Klimaat Januari 2024 - We starten met G Het onderzoek naar ecologisch bermbeWe versterken de biodi- het ecologisch bermbeheer. heer is inmiddels gestart. Het is mogelijk versiteit en de beelddat de wijze van uitvoering gedurende het kwaliteit van onze berjaar nog wordt bijgesteld. men. Vitale centra Januari 2024 - Het bouwteam G De werkzaamheden zijn in volle gang. Per We starten in 2024 met werkt met ondernemers, befase worden ondernemers en bewoners de herinrichting van het woners en de weekmarkt een betrokken bij de uiteindelijke planning en Prins Clausplein in planning uit om de herineventuele aanvullende maatregelen. De Dinxperlo in samenrichting uit te voeren en de basis van de planning is ingericht op de spraak met de directe hinder tot het minimum te beweekmarkt aangezien zij ook afhankelijk omgeving. perken. zijn van stroomvoorzieningen in het plangebied.

Vitale centra Januari 2024 - De ruimtelijke G Nog in 2023 is het bestemmingsplan onIn 2024 starten we met procedures en vergunningverherroepelijk geworden en is de omgede woningbouw op loca- lening worden doorlopen om vingsvergunning aangevraagd. Daarmee tie de Wegwijzer. de start van de bouw mogelijk wordt in 2024 de start bouw mogelijk gete maken. maakt. Recreatie & Toerisme November 2024 - We verG De herijking van de regionale vrijetijdsLokaal zetten we in op nieuwen de regionale vrijeagenda is ingezet en moet 2024 worden aanbodontwikkeling, tijdsagenda en voeren op loafgerond. De lokale vrijetijdsagenda wordt samenwerking bevorde- kaal niveau de beleidsnota verder uitgevoerd. Vanuit het Uitvoeringsren, lokale promotie- en Vrijetijdseconomie uit. programma wordt het punt "verbinden van productontwikkeling, toeristische trekpleisters" opgepakt. gastheerschap stimuleren en routestructuren versterken. Mobiliteitsvisie April 2024 - Op basis van de G We organiseren een online-bijeenkomst Eind 2024 wordt de vastgestelde startnotitie wordt met regionale partners, waaronder de nieuwe mobiliteitsvisie in het tweede kwartaal van provincie, de regio en buurgemeenten, om opgeleverd. 2024 gestart met een particiinput te verzamelen over hun activiteiten patieproces met verschillende en de mogelijke impact daarvan op de stakeholders om de mobilimobiliteit in Aalten.

Daarnaast worden er teitsvisie verder vorm te gaan sessies georganiseerd met lokale stageven. keholders en belangenverenigingen om iedereen mee te laten denken over relevante thema`s. Deze sessie zijn momenteel in voorbereiding en vinden plaats in Q2 2024. Regioarrangement November 2024 - Onder leiG Het huidige regioarrangement wordt naar We hebben in 2024 een ding van de provincie werken verwachting in 2025 geüpdatet . Belangrijuitgewerkt weergave we samen met partijen om ke input daarvoor zijn bijvoorbeeld het nog van de benoemde opconceptbesluiten uit te werken door de provincie vast te stellen programgaven met een doorkijk en deze te agenderen in de ma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland voor de benodigde mid- daarvoor passende bestuurlij(VLGG) en het programma Gelderse delen en instrumenten. ke gremia. Energie Infrastructuur. Deze programma's worden samen met gemeenten en waterschappen uitgewerkt. Het regioarrangement is belangrijke input voor onze omgevingsvisie

Programma 1 Ruimte

7

Actuele ontwikkelingen Bloemenmengsel We gaan vanaf dit jaar alleen maar inheemse mengsels zaaien in de bermen en omgevormde gazons. Ook is Staring Advies aan het uitwerken hoe de bermen beheerd moeten gaan worden in de toekomst. Dit zodat het beheer van de bermen zoveel als mogelijk afgestemd wordt op de natuurlijke, oorspronkelijke situatie, zodat het extra inzaaien met bloemenmengsels daar niet of minder nodig zal zijn, en de natuur het zelf zoveel mogelijk regelt. Vanuit verkeersveiligheid blijft het wel altijd nodig om de bermen (deels) te maaien, maar we willen vooral in het buitengebied zoveel als mogelijk in gaan zetten op ecologisch beheerde bermen. De verwachting is dat we na de zomervakantie het ecologische beheer verder kunnen optimaliseren. Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2024-2028 De Gemeentelijk Rioleringsplan 2015 (GRP) wordt geactualiseerd naar de Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2024-2028 (PWRK). De oplevering staat gepland voor het derde kwartaal.

De gemeente Aalten wil hiermee verschillende doelen bereiken: • het voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom de gemeentelijke watertaken; • het leveren van de bouwstenen ten aanzien van water, riolering en klimaatadaptatie voor de omgevingsvisie en het omgevingsplan; • het uitbrengen van concrete strategieën wat betreft water, riolering en klimaatadaptatie, beschikken over een valide onderbouwing voor de rioolheffing; • het borgen van bestaande en verkrijgen van nieuwe financiële- en personele middelen voor onder andere het continueren van het dagelijks beheer in het kader van gemeentelijke watertaken; • integrale investeringsprojecten waarbinnen doelen voor de klimaatadaptatiestrategie en gemeentelijke watertaken gerealiseerd worden en diverse aanbevelingen en acties vanuit de klimaatadaptatiestrategie Aalten. Huisvesting aandachtsgroepen De onderzoeksfase voor huisvesting van aandachtsgroepen is inmiddels afgerond. In maart van dit jaar is de taskforce 'Realisatie' opgestart welke concreet aan de slag gaat met de huisvesting van de verschillende aandachtsgroepen. Zo zijn de eerste inloopbijeenkomsten geweest voor de opvanglocatie van Oekraïners aan de Nijverheidsweg in Aalten en de Industriestraat in Dinxperlo. Elke locatie kent een eigen doorlooptijd en proces. Communicatie en participatie is maatwerk en wordt per geval nader uitgewerkt.

Niet elke vorm van participatie is immers mogelijk bij de concrete realisatie van opvangplekken. De basis voor communicatie en participatie is altijd onze nota 'Burgerparticipatie'. 50 naar 30 De komende maanden gaan er verschillende wegen op de schop of worden er plannen gemaakt om wegen af te waarderen. Concreet gaat het hier om de Allee, Aaltenseweg, Bredevoortsestraatweg, Heelweg, deel Lichtenvoordsestraatweg, deel Ludgerstraat, Oosterkerkstraat en de Roelvinkstraat. In het centrum van Aalten kan de afwaardering van de 50km/u wegen zorgen voor onduidelijke situaties in de overgang van 50 naar 30km/u op de overige wegen. Niet alle wegen staan namelijk in de meerjarenplanning voor groot onderhoud en dus is aanpassing van de oorspronkelijke situatie op die wegen op korte termijn nog niet van toepassing. Om onduidelijke situaties te voorkomen, wordt er momenteel een plan opgesteld om de overige wegen met minimale aanpassingen zodanig in te richten dat ook deze wegen afgewaardeerd kunnen worden. Het gaat hier met name om het verbreden van fietsstroken en het nemen van kleine snelheid remmende maatregelen. Deze aanpassingen worden meegenomen in het reguliere asfaltonderhoudsbestek welke jaarlijks wordt aanbesteed.

Prijsstijgingen wegenbouw In de afgelopen jaren hebben externe factoren ervoor gezorgd dat de kosten voor materiaal, materieel en loon binnen de GWW-sector aanzienlijk zijn gestegen. Corona en de oorlog in Oekraïne zijn de grootste externe factoren welke een flinke indexatie van de kosten teweeg heeft gebracht. We zien hier een prijsstijging van circa 25% ten opzichte van januari 2020. Daarnaast is door de gemeenteraad ook besloten om een groot aantal 50km/u wegen af te waarderen naar 30km/u. Bij eventueel groot onderhoud van de betreffende wegen dient men uit te gaan van de afwaardering naar 30km/u. Dit vraagt een andere inrichting dan waar mee gerekend is in de meerjarenraming. Hierdoor zien we tijdens de voorbereidingsfase dat de huidige kredieten voor die werken ontoereikend. Tot slot komen we bij projecten regelmatig verontreinigingen in de fundering of ondergrond tegen. Per situatie wordt in beeld gebracht wat de opties zijn om de kosten zo laag mogelijk te houden. Vaak is er echter geen andere keuze dan de funderingslaag af te voeren naar een erkende verwerker. Omdat dit materiaal niet zomaar elders toegepast mag worden, worden hier steeds hogere tarieven voor gerekend wat uiteindelijk doorwerkt in de uiteindelijke kosten van een project.

Programma 1 Ruimte

8

Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot aanpassingen van de bestaande kredieten voor onderhoud wegen of een heroverweging ten aanzien van de ambities voor onderhoud of aanpassingen ten aanzien van de fasering van het onderhoud. Bijstellingen bestaand beleid Rijlabels Omschrijving Programma 1 Ruimte P1.0001 Bebording P1.0002 N318 bijdrage in houdskosten Provincie VRI Tolhuisweg P1.0003 N318 Cofinanciering onveilige oversteken P1.0004 Toeristenbelasting P1.0005 Energiekosten P1.0006 Schoonmaak P1.0007 Sleuteltoegangssysteem, sportaccommodaties P1.0008 Sportaccommodaties, SPUK-SPORT verlengd tot en met 2025 P1.0009 Algemene uitkering, december circulaire 2023 invoeringskosten Omgevingswet 2023 P1.0010 Project Kattenberg, wens continuering Kattenberg Totaal Programma 1 Ruimte

2024

2025

2026

2027

15.000 41.000 393.750 -20.000 -20.000 32.000 20.000 -86.000 215.000 30.000 620.750

15.000

15.000

15.000

-20.000 -20.000 32.000

-20.000 -20.000 32.000

-20.000 -20.000 32.000

7.000

7.000

-86.000 30.000 -49.000

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P1.0001 Bebording € 15.000 structureel nadeel Bijstelling benodigd vanwege bebording evenementen. In het college is vastgesteld om middels de voorjaarsnota een budget van €15.000 structureel ter beschikking te stellen voor het plaatsen van bebording. P1.0002 N318 afkoop onderhoudskosten Verkeers Regel Installatie (VRI) Tolhuisweg € 41.000 Deze reconstructie is als onderdeel van de trajectaanpak uitgevoerd. Aan Aalten is destijds een cofinanciering van 33% gevraagd voor de vervanging van de VRI op het kruispunt en de onderhoudskosten gedurende 15 jaar. De gemeente heeft destijds aangegeven deze bijdrage niet te willen leveren en daarom is de reconstructie versoberd uitgevoerd, voor wat betreft de ontsluiting vanuit Bredevoort. De gemeente doet een bijdrage van € 41.000 zijne 1/3 deel aan de onderhoudskosten van de voor de vervanging van de VRI op het kruispunt N318 P1.0003 N318 Cofinanciering onveilige oversteken € 393.750, incidenteel nadeel De gevraagde cofinanciering voor de onveilige oversteken is door de provincie Gelderland toegelicht omtrent het proces rondom de N318. Diverse belangrijke verkeersonveilige locaties binnen de gemeente Aalten worden hiermee verbeterd.

Het betreft de volgende aanpassingen: N318, aanpassing ontsluiting AVA; N318, de oversteek ter hoogte van de Grevinkweg; N318, de oversteek ter hoogte van de Romienendiek/Berkenhovenstraat; N318, rotonde Lichtenvoordsestraatweg. P1.0004 Toeristenbelasting € 20.000 structureel voordeel Zodra een jaar voorbij is weten we aan de hand van de ingeleverde aangifteformulieren hoeveel overnachtingen er voor de toeristenbelasting hebben plaatsgevonden. Gebleken is dat het aantal overnachtingen in de afgelopen jaren is toegenomen. De opbrengst toeristenbelasting 2023 bedroeg € 150.000. De begrote opbrengst 2024 kan daarom met € 20.000 worden verhoogd. P1.0005 Energiekosten € 20.000 structureel voordeel In het najaar van 2022 is het budget voor energiekosten aanzienlijk opgehoogd vanwege de energiecrisis. Voor de sportaccommodaties met € 82.500. In 2023 was er een dalende trend in de tarieven en zijn de prijzen gestabiliseerd. Dit heeft in 2023 gezorgd voor een voordeel. Om die reden wordt het budget voor energiekosten van de sportaccommodaties in 2024 afgeraamd op de lijn van 2023. Dit zorgt voor een structureel voordeel van € 20.000 P1.0006 Schoonmaak € 32.000 structureel nadeel De afgelopen jaren is gebleken dat de werkdruk bij de sporthalbeheerders hoog is.

Daarnaast is de onderlinge vervanging moeilijk te regelen, waardoor we de kwaliteit en continuïteit van het sporthalbeheer onvoldoende kunnen waarborgen. De keuze is gemaakt om te gaan werken met het sleutelplanconcept. De overgang naar dit concept vraagt om een kleine investering in een sleuteltoegangsysteem en het overbrengen van de schoonmaak naar een externe partij. Hierdoor kunnen we in plaats van het uitbreiden van de formatie met 1 fte uiteindelijk met minder formatie dezelfde kwaliteit en continuïteit waarborgen als het gaat om schoonmaak en beheer. De kosten van de schoonmaak van de sporthalen bedragen structureel € 100.000, hiervan kan € 68.000 worden gedekt uit de formatie van sporthalbeheer. De structurele extra kosten bedragen dan € 32.000 structureel. Dit is beduidend minder dan wanneer gekozen was voor uitbreiding van formatie om de kwaliteit en continuïteit te waarborgen (€ 68.000 structureel). Programma 1 Ruimte

9

P1.0007 Sleuteltoegangssysteem € 20.000 incidenteel nadeel De keuze is gemaakt om te gaan werken met het sleutelplanconcept. De overgang naar dit concept vraagt om een kleine investering in een sleuteltoegangsysteem. Voor het aanpassen van het sleuteltoegangssysteem voor de accommodaties Eurohal en Aladnahal is eenmalig € 20.000 benodigd. Door een andere werkwijze van het sporthalbeheer is het noodzakelijk om het openen en sluiten en het inschakelen van het alarm op eenduidige wijze, gelijk aan het toegangssysteem van onze overige locaties aan te passen P1.0008 SPUK SPORT regeling verlengd, € 86.000 voordeel in 2024 en 2025 Deze regeling geldt voor gemeenten die uitgaven maken voor de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties, het sportstimuleringsbeleid en de aanschaf van sportmaterialen. Deze regeling bestond van 2019 tot en met 2023 en is nu voor twee jaar verlengd. Voor de periode vanaf 2026 is nog onbekend hoe de regeling eruit zal zien. P1.0009 December circulaire 2023, invoeringskosten Omgevingswet 2023 € 215.000 incidenteel In de december circulaire 2023 is geld ontvangen voor de doeluitkering uitvoeringskosten van de Omgevingswet á € 214.980 voor 2023. Doordat de decembercirculaire 2023 begrotingstechnisch niet eerder meegenomen kan worden, is genoemd bedrag in 2023 in het rekeningresultaat terecht gekomen.

Om het geld toch voor de verdere invoering van de Omgevingswet te kunnen gebruiken, wordt dit budget in 2024 opgevoerd. P1.0010 Project Kattenberg € 30.000 in 2024 en 2025 De Kattenberg heeft zichzelf als een succesvolle woonvorm voor gespikkeld wonen met dementie bewezen. Ondertussen wonen er al 12 echtparen waarvan één van de partners dementie heeft. In de evaluatie hebben we kunnen vaststellen dat de woonvorm als veilig en comfortabel wordt ervaren. Voorzieningen zijn dichtbij en als er zorg nodig is, dan is die ook direct aanwezig. Via de stuurgroep stellen we het college voor om de Kattenberg als woonconcept voort te zetten en mogelijkheden te onderzoeken om dit als “woonvorm voor de toekomst” ook op andere plekken in de gemeente mogelijk te maken. Omdat de woonvorm een beroep op zware zorg uitstelt, gaan we met het zorgkantoor hierover in gesprek. Verzoek is om in de voorjaarsnota voor de begroting 2025 en 2026 een bedrag op te nemen ten behoeve van de Kattenberg van € 30.000. Uitgaven zijn bedoeld voor 1/3 van de kosten wooncoach en onderhoud + afschrijving van voorzieningen in het gebouw.

Programma 1 Ruimte

10

Programma 2 Sociaal domein Programmacoördinator: Doelstellingen Thema/Doelstelling 1 Armoedebeleid Herijking armoedebeleid

2

3

4

5

R. Letteboer

Voorjaarsnota 2024 G We zijn in januari 2024 gestart met de herijking van het armoedebeleid. Er is een interne startnotitie opgesteld naar aanleiding van literatuuronderzoek en gesprekken met interne en externe stakeholders. Deze startnotitie bevat een planning en is de eerste opzet richting een visie financiële bestaanszekerheid. De visie vormt een basis voor de (gedeeltelijke) herziening van het armoedebeleid. Voor 2025 ligt de focus op kinderarmoede, meedoen en het vereenvoudigen in het vinden en krijgen van ondersteuning. Daarnaast denken inwoners van Aalten mee in de basis van een herijkt armoedebeleid, om zo tot een zinvol en effectief armoedebeleid te komen. Dit is in een project 'van ervaringskennis naar een nieuw armoedebeleid' vormgegeven en wordt uitgevoerd door een creatief denker en ervaringsdeskundige. De visie financiële bestaanszekerheid en de aangepaste beleidsregels worden in november 2024 aangeboden. Vanaf 2025 vindt er een doorontwikkeling van het armoedebeleid plaats, met aandacht voor de monitoring. Participatie December 2024 - Alle inwo- G Alle inwoners van de gemeente Aalten met een Doorontwikkeling La- ners met een ParticipatieParticipatiewet-uitkering zijn in beeld bij Laboborijn. wet-uitkering hebben een rijn.

Laborijn helpt deze inwoners aan betaald actief traject en aanbod om werk en als dat (nog) niet lukt biedt Laborijn ontwikkeling mogelijk te ondersteuning bij het participeren in de samenmaken. leving. Per inwoner wordt er gekeken wat er nodig is en dat bepaalt de intensiteit van het traject en welke rol Laborijn daarin heeft. Beschermd wonen November 2023 - Acties en G In het proces van de omgevingsvisie komt een Het versterken van de maatregelen welke worden gezonde en veilige leefomgeving centraal te laagdrempelige invastgesteld in VitaalBAD staan. Het belang van gezondheid en een beloopvoorzieningen 2023-2027 worden meegeweegvriendelijke omgeving wordt daarbij gevoor mensen met ggz- nomen in het opstellen van borgd. problematiek. de Omgevingsvisie. Leefstijlakkoord December 2024 -Op basis G De uitwerking van de verschillende onderdelen Inwoners (meer) laten van het onderzoek en advies uit het advies voor een toekomstbestendig bewegen en mee te uit 2023, een start maken sportlandschap lopen op schema, de verwachlaten doen aan de met het toekomstbestendig ting is dat het opleveren van de adviesnota in samenleving. inrichten van de sportinfraQ4 van 2024 haalbaar is. structuur in onze gemeente. Sociale en pedagoDecember 2024 - We gaan G De voorbereidingen op de campagne 'mijn oude gische basis met inwoners het gesprek dag in Aalten' zijn gestart.

In deze campagne Het versterken van de aan over de toekomst van gaan we met inwoners, ondernemers en professociale en pedagogi- het zorglandschap. sionals in gesprek over hoe oud te worden in sche basis. Aalten door middel van ervaringsleren. In de tweede helft van het jaar wordt deze campagne uitgerold.

Programma 2 Sociaal Domein

Actie 2024 December 2024 - Het huidige armoedebeleid is herijkt, waarmee de bestaanszekerheid van onze inwoners wordt versterkt.

11

Voorjaarsnota 2024 G We zijn inmiddels gestart met het op regionaal en lokaal niveau vormgeven van de ketenaanpak valpreventie. Daarnaast zijn de eerste resultaten van het project 'Kattenberg, samen wonen met dementie' opgeleverd. Om dit te borgen en verder uit te rollen, gaan we in de komende tijd in gesprek met het zorgkantoor. Ook is het Aaltens Hofje opgeleverd. Het projectplan voor de buurtaanpakken in Dinxperlo en Aalten is inmiddels gereed. Hierin staan veiligheid, toegankelijkheid, ontmoeting, woon- en leefomgeving centraal. 7 Sociale Basis December 2024 - Er is G Inmiddels is eind 2023 de 'Startnotitie toegang Het optimaliseren van vindbare, zichtbare en sociaal domein en dienstverlenging gemeente de verbinding tussen laagdrempelige toegang tot Aalten' aan de raad gepresenteerd. In deze startde toegang tot hulp en hulp en ondersteuning notitie staat omschreven welke stappen er worden de sociale basis. georganiseerd. De concregezet om te komen tot een vernieuwde visie op tisering van een centrale dienstverlenging en een doorontwikkeling van de toegang en informatie- en toegang. In januari 2024 is een start gemaakt met inlooppunten in verbinding het project.

met de sociale basis, is daarbij nader uitgewerkt 8 Pedagogische basis December 2024 - We gaan G Vanuit verschillende taakvelden zetten we in op De ontwikkeling van samen met onze partners de beweging naar de voorkant en op het systeem kinderen stimuleren en initiatief nemen om de peom het kind heen. We zitten nu in de fase dat we ouders ondersteunen dagogische basis, en ook de dat we de doelen formuleren en een stappenbij het opvoeden. de verbinding tussen de plan maken om daar te komen. Tegelijkertijd zien toegang tot de jeugdzorg we alle plannen en te vormen beleid, daar waar en de pedagogische basis, het kan, door de bril van normaliseren. . verder te verstevigen. 9 Vrijheid December 2024 - We G Op dit moment wordt voor een viertal thema's Het bewustzijn van geven als penvoerder een aantal regionale projecten ontwikkeld en vrijheid vergroten. uitvoering aan het Regiouitgevoerd. De thema's zijn: Vrijheidsmaaltijden, programma Vrijheid Vrijheidsroutes, Vrijheidslicht en Ode aan de 2023/2024. Dit mede ter Vrijheid. De gemeente Aalten zorgt als penvoervoorbereiding op het jaar der voor de financiële afwikkeling daarvan. De 2025, waarin we samen projecten moeten voor 1 januari 2025 afgerond 80 jaar vrijheid vieren. zijn.

Vervolgens dient in 2025 de verantwoording bij de provincie te worden ingediend en definitief te worden afgerekend met de provincie en alle deelnemende gemeente. In 2024 vindt ook de voorbereiding voor het regioprogramma 80 jaar Vrijheid Achterhoek, Liemers en Duitse grensgemeenten plaats. 10 Ondersteuning man- September 2024 - We G De toezegging ten aanzien van het opstellen van telzorgers gaan een nota opstellen een visie (jonge) mantelzorgers is gedaan ruim Het vroegtijdig berei- voor verdere ondersteuvoordat de nota Sociaal Domein met bijbehorend ken van (jonge) man- ning van mantelzorgers, uitvoeringsprogramma is opgesteld en vastgetelzorgers en de vind- met specifieke aandacht steld. Mantelzorg is een belangrijk onderwerp in baarheid van de man- daarin voor jonge mantelde (uitvoerings)nota Sociaal Domein. In deze dotelzorgondersteuning zorgers. cumenten is ook veel aandacht voor jonge manverbeteren. telzorgers en de mantelzorgondersteuning. 11 Zorg en veiligheid Oktober 2024 - De lopen- G Doordat er een tweede procesregisseur Zorg en Het intensiveren en de pilot wordt geëvaluVeiligheid bij is gekomen, is inmiddels een start optimaliseren van de eerd, waarbij wordt begemaakt met het intensiveren en optimaliseren samenwerking met paald op welke wijze de van de samenwerking met onze interne en exonze externe partners samenwerking naar de terne partners.

Er wordt hard gewerkt om een op het gebied van toekomst toe het beste verdiepingsslag aan te brengen in de functie van zorg en veiligheid. wordt geborgd. Procesregisseur. En krijgt de beleidsmatige kant nu meer aandacht. Bij de pilot wordt verder uitvoering gegeven aan het integrale veiligheidsplan en inmiddels is ook de nieuwe werkwijze vanuit de Veiligheidskamer van start gegaan. 6

Thema/Doelstelling Ouder worden in Aalten Veerkrachtig ouder worden.

Programma 2 Sociaal Domein

Actie 2024 December 2024 - We willen de samenwerking rondom ouderen verder faciliteren. Met specifieke inzet op de onderdelen: meer ouderen mee laten doen, valpreventie, (extra) ontmoetingsplekken en diversiteit in wonen.

12

Thema/Doelstelling 12 Zwemwater Komen tot een visie op zwemwater binnen de gemeente.

Actie 2024 Voorjaarsnota 2024 December 2024 - We wer- G We zijn bezig met de afronding van het projectken de startnotitie over de plan. De verwachting is dat in Q2 gestart wordt toekomst van zwemwater met de projectgroep. in onze gemeente verder uit. Het college is voornemens om voor 2026 een visie te formuleren en antwoord te hebben op een aantal vraagstukken. 13 Crossfire Maart 2024 - Het benoG De twee brandweerposten Suderwick en DinxperHet afronden, inclusief digde proces wordt door lo worden mogelijk vervangen door één gezamenverwerving, van de de aangestelde projectleilijke locatie van de brandweer en de Feuerwehr locatiekeuze voor een der projectmatig doorloop een nader te bepalen locatie aan de Duitse- of gezamenlijke brandpen op basis van een Nederlandse zijde van de grens. Deze locatiekeuweerpost. gemeenschappelijk proze is de belangrijkste keuze die gemaakt moet jectplan en bijbehorende worden. Voor de voorbereiding en uitwerking van projectorganisatie die keuze wordt de projectorganisatie startklaar gemaakt. De bestaande Crossfire overlegorganisatie is overigens al voorbereid op die start. Actuele ontwikkelingen Gezond en Actief Leven Akkoord/ Integraal Zorg Akkoord Landelijk en lokaal wordt gewerkt aan ‘Meer gezondheid minder zorg’. Als we nu niets doen is de zorg op termijn niet meer betaalbaar en zijn er onvoldoende mensen om in de zorg te werken.

Om dit te voorkomen wordt ingezet op een gezonde generatie in 2040. Zorgaanbieders, maatschappelijke organisaties, onderwijs, overheden, sport- en cultuurverenigingen en ook ondernemers werken hier samen aan. Het is een complexe opgave voor alle betrokkenen. Er is meer samenwerking noodzakelijk. Anders organiseren, financieren en monitoren is nodig om de noodzakelijke effecten te bereiken. Het Plan van Aanpak GALA, dat in het derde kwartaal van 2023 in alle Achterhoekse gemeenten door de colleges van B&W is vastgesteld, geeft inzicht in proces en afspraken. Op dit moment wordt er gewerkt aan het concept voor de werkagenda en het voorstel voor de samenwerkingsstructuur van het Regioplan de Gezondste Regio Achterhoek. Uiteindelijk wordt de Werkagenda vastgesteld in de Thematafel ‘De Gezondste Regio’ van 30 mei 2024.In deze agenda staan de acties beschreven voor 2024 rondom de thema’s (ketenaanpakken) Gezond leven en preventie, Veerkrachtig ouder worden, Mentaal gezond en Prettig werken in Zorg en Welzijn. Later dit jaar moet de bemensing van deze activiteiten vanuit de lokale gemeenten vorm krijgen. Hierbij wordt uitgegaan van het continueren van regionale en lokale implementatie van de ketenaanpakken, het opschalen en verbinden van bestaande programma's voor eigen kracht, sociale basis en mentale gezondheid.

Aanbesteding Wmo en Jeugdhulp per 1 januari 2026 In 2024 wordt gestart met een aanbesteding Wmo en Jeugdhulp die waarschijnlijk per 1 januari 2026 in gaat. Deze aanbesteding vergt extra ambtelijke inzet. We blijven namelijk in de tussenliggende periode met de huidige gecontracteerde aanbieders, in gezamenlijke dialoog, werken aan de transformatie van de zorg. Dat deden we onder ander op 1 februari 2024 in Klein Bestuurlijk Overleg en op 6 en 8 februari 2024 via twee regionale bijeenkomsten over ‘toekomstbestendige samenwerking’ in de Dru in Ulft. Bij de twee laatstgenoemde regionale bijeenkomsten bestonden de deelnemers uit medewerkers van zorgaanbieders, huisartspraktijken en Gecertificeerde Instellingen en consulenten, kwaliteitsmedewerkers, beleidsmedewerkers en contractmanagers van de gemeenten. Regionale samenwerking Sociaal Domein Om te komen tot een succesvol inkoopproces op het gebied van de Wmo en Jeugdhulp is regionaal afgesproken dat er - voorafgaand aan de formele start van de inkoopprocedure - door de Achterhoekse gemeenten bindende en duidelijke samenwerkingsafspraken worden gemaakt. Dit om een efficiënte en soepele besluitvorming te garanderen. Dit proces loopt. Na een ambtelijke voorbereidingen hebben in april en mei 2024 de eerste bestuurlijke gesprekken tussen de gemeenten plaatsgevonden.

Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Er wordt structureel geïnvesteerd in de landelijke kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten worden verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Er is minder papierwerk en administratie nodig, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Programma 2 Sociaal Domein

13

Ook worden ondersteuningsteams versterkt en moet betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs ervoor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen worden ondersteund. Deze hervorming heeft ook impact op de gemeente Aalten. We zijn momenteel bezig om inzichtelijk te maken wat de consequenties van de hervormingsagenda zijn voor onze gemeente. Participatie en inburgering Bij het ontwikkelen van inwoners maakt Laborijn, naast de inzet van coaching en begeleiding, niet alleen gebruik van de eigen instrumenten en infrastructuur, maar ook die van samenwerkingspartners. Zo hebben Laborijn en Figulus een ‘participatiepact’ gesloten. Het doel van dit pact is om inwoners met een Participatiewet-uitkering, die niet direct perspectief hebben op betaald werk, te helpen om ontwikkelstappen te zetten. Ook is in februari 2024 de eerste fase van het project Oudkomers gestart. Laborijn brengt de groep inwoners die valt onder de oude inburgeringswet in kaart op meerdere levensgebieden, waarna gekeken wordt wat deze inwoners nodig hebben om volwaardig mee te kunnen doen aan de samenleving. Ook worden er afspraken gemaakt met Laborijn in 2024 om de dienstverlening van Oekraïners naar werk te formaliseren. Ten slotte heeft Laborijn te maken met groeiende klantenaantallen en een toenemende complexiteit van de doelgroep.

Om inwoners goed te kunnen blijven bedienen binnen de beschikbare budgetten worden er dit jaar door Laborijn en de deelnemende gemeenten scenario’s uitgewerkt waarin de gevolgen op de dienstverlening beschreven staan. Regioprogramma 80 jaar Vrijheid De provincie Gelderland heeft het programma 80 jaar Vrijheid vastgesteld. Dit is een vervolg op het programma ‘Gelderland Herdenkt’ in het kader van 75 jaar vrijheid en het programma Gelderland in Vrijheid voor de jaren 2022 en 2023. De provincie Gelderland wil met het programma Vrijheid generaties van na de oorlog bewust maken van de waarde van vrijheid en hoe wij met elkaar samenleven in vrijheid. Voor de uitvoering van het programma Vrijheid is de provincie Gelderland in vijf regio’s ingedeeld, waarvan de regio Achterhoek/Liemers één van de regio’s is. Voor iedere regio heeft de provincie een bedrag van € 450.000 gereserveerd. Om aanspraak op de middelen te maken, moeten gemeenten uit de regio over een regioprogramma beschikken dat gericht is op het vergroten van het bewustzijn van vrijheid en op projecten ter uitvoering van dit beleid. In de regio Achterhoek/Liemers is afgesproken om de samenwerking zoals deze is ontstaan bij ‘de programma’s ‘Gelderland Herdenkt en ‘Gelderland in Vrijheid’, voort te zetten. Tijdens deze programma’s is vanuit de Achterhoek een waardevol netwerk voor vrijheid en vrede over de grens ontstaan.

Het college is voornemens om voor het programma 80 jaar Vrijheid deze samenwerking voort te zetten. Erfgoednota Oost Achterhoek WI-J Doet ’t samen Sinds 2017 werken de gemeenten Aalten, Oost Gelre en Winterswijk samen op het gebied van Cultureel Erfgoed. De huidige erfgoednota Oost Achterhoek “Wi-j doet ’t Samen” is vastgesteld voor de periode 20212024. Onlangs is het proces gestart om te komen tot een nieuwe beleidsnota voor de periode 2025-2029. Zo hebben de gezamenlijke gemeenten op 29 februari 2024 een ‘erfgoeddag’ gehouden. Tijdens dit evenement is met de aanwezigen teruggekeken naar de resultaten van de afgelopen beleidsperiode en vooruitgekeken naar de komende beleidsperiode. De opgehaalde informatie wordt gebruikt om het beleid voor de komende beleidsperiode op te stellen. Naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025 wordt de nieuwe nota inclusief uitvoeringsnota en financiële paragraaf verwacht. Cultuur- en erfgoedpact Cultuur en erfgoed zijn van groot belang voor de Achterhoekse samenleving. Al jarenlang werken de acht Achterhoekse gemeenten daarom samen in het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek (CEPA). De uitvoering van het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek ligt in handen van de cultuurcoalitie in samenwerking met lokale cultuuraanbieders, culturele ZZP’ers en Cultuur Oost. De huidige samenwerkingsafspraken lopen tot en met 31 december 2024.

Het nieuwe programma Cultuur en Erfgoed Achterhoek 2025-2028 wordt op dit moment ambtelijke en bestuurlijk voorbereid. Bibliotheekwerk Gemeenten krijgen vanaf 2025 de wettelijke taak om inwoners toegang te bieden tot een volwaardige openbare bibliotheek in de buurt. Gemeenten worden verplicht, in samenwerking met de bibliotheek, een periodiek meerjarenplan voor het bibliotheekwerk op te stellen. Het plan beschrijft op welke manier de gemeente de wettelijke zorgplicht invult, rekening houdend met elementen als de omvang, de dichtheid en de samenstelling van de bevolking, de lokale maatschappelijke opgaven en de positie van de bibliotheek te midden van andere sociaal-culturele voorzieningen en het onderwijs. Daarnaast wordt in lagere regelgeving gespecificeerd aan welke elementen een bibliotheekorganisatie minimaal moet voldoen om zich te kwalificeren als volwaardige bibliotheek.

Programma 2 Sociaal Domein

14

De gemeente Aalten heeft al een meerjarige samenwerkingsovereenkomst en een uitvoeringsagenda met bibliotheek de Achterhoekse Poort. Er wordt in beeld gebracht in hoeverre deze stukken al voldoen aan de vereisten vanuit de wettelijke zorgplicht of dat er bijstelling nodig is. In aanloop naar 2025 is de SPUKregeling ‘Eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen’ gepubliceerd. Aan de gemeente Aalten wordt een bedrag van € 87.680 verleend voor de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025. Met deze extra middelen kunnen de bibliotheeklocaties in de gemeente Aalten ruimere openingstijden hanteren. Daarnaast is er voor de invoering van de zorgplicht vanaf 2025 een structureel budget beschikbaar van €58,7 miljoen per jaar. In eerste instantie worden deze middelen uitbetaald middels een tijdelijke decentralisatie-uitkering met een basisbedrag per gemeente, aangevuld met een bedrag per inwoner. Op den duur verloopt de uitbetaling via het gemeentefonds. Haalbaarheidsonderzoek renovatie/vervangende nieuwbouw Schaersvoorde Slingelaan In september 2023 is in de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Aalten 20232039 vastgesteld. Eén van de projecten in het plan is Schaersvoorde, locatie Slingelaan. Dit gebouw is namelijk aan renovatie of vervanging toe.

Eerste stap is, mede verzoek op van de raad, een haalbaarheidsonderzoek waarin wordt onderzocht of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is. We hebben hiervoor een extern adviesbureau ingeschakeld, een specialist op het gebied van (onderwijs)huisvesting. Belangrijke stappen zijn de vertaling van de onderwijsvisie naar ruimtebehoefte, de locatiestudie, financiële raming en advisering over een voorkeursscenario. Het onderwijs (Achterhoek VO en Schaersvoorde) zijn hierbij nauw betrokken. De eerste resultaten worden rond de zomer verwacht. Toegang Sociaal Domein In onze gemeente zijn verschillende maatschappelijke organisaties in de sociale en pedagogische basis actief. Zij ondersteunen inwoners om mee te doen in de samenleving en zij zorgen voor verbindingen binnen de sociale en pedagogische basis en naar de toegang voor geïndiceerde hulp. Een goed werkende toegang stimuleert het integraal werken tussen gemeente en deze maatschappelijke organisaties. Een belangrijke rode draad in deze akkoorden is dat gemeenten zorgdragen voor een laagdrempelige toegang tot ondersteuning die gemeenten binnen het sociaal domein verstrekken. Ook staan zij aan de lat voor krachtige, goed bereikbare lokale teams die aanwezig zijn op plekken waar inwoners van nature komen, direct hulp bieden en, als nodig, schakelen met gemeentelijke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise.

In januari 2024 zijn we gestart om hier middels het project toegang tot sociaal domein invulling aan te geven. Bijstellingen bestaand beleid Rijlabels Omschrijving Programma 2 Sociaal Domein P2.0001 P3: Regio deal 2024-2027, dekking Algemene Reserve 2024-2027 P2.0002 Energiekosten brandweergarage P2.0003 Maatschappelijk werk P2.0004 Actieplan Achterhoekse Jongeren P2.0005 Stichting Veilig Thuis P2.0006 Dyslexie Lumpsum P2.0007 Campagne mijn oude dag, dekking Brede SPUK GALA gelden uit 2023 P2.0008 Minimabeleid budget herijking armoedebeleid P2.0009 Project één toegang één loket dienstverlening sociaal domein P2.0010 Leerplicht Totaal Programma 2 Sociaal Domein

2024 541.854 -15.000 20.000 11.000 11.000 16.000 130.000 35.000 300.000 34.000 1.083.854

2025

2026

2027

-15.000 20.000

-15.000 20.000

-15.000 20.000

11.000 32.000

11.000 32.000

11.000 32.000

48.000

48.000

48.000

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P2.0001 Regiodeal 2024-2027 € 541.854, dekking algemene reserve Het Rijk heeft 25 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een nieuwe Regio Deal Achterhoek. Om hiervoor in aanmerking te komen moet er een convenant met het Rijk worden gesloten, waarin op basis van de aanvraag nadere afspraken gemaakt worden. De Achterhoek Board werkt dit samen met de thematafels verder uit. Onderdeel van het convenant is het vastleggen van de cofinanciering van minimaal 50% vanuit de regio. Deze cofinanciering moet worden opgebracht vanuit de 3 O-samenwerking (overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties) waar de regio in de Achterhoek mee samenwerkt. De cofinanciering moet, net als bij de vorige deal, vooraf geborgd zijn met het afgeven van cofinancieringsverklaringen. De Regio Deal gaat naar verwachting met name regionale projecten betreffen. P2.0002 Energiekosten € 15.000 structureel voordeel In het najaar van 2022 is het budget voor energiekosten aanzienlijk opgehoogd vanwege de energiecrisis. Voor de brandweergarages met € 34.000. In 2023 was er een dalende trend in de tarieven en zijn de prijzen gestabiliseerd. Dit heeft in 2023 gezorgd voor een voordeel. Om die reden wordt het budget voor energiekosten van de brandweerkazernes in 2024 afgeraamd op de lijn van 2023.

Dit zorgt voor een structureel voordeel van € 15.000 Programma 2 Sociaal Domein

15

P2.0003 Maatschappelijk werk € 20.000 structureel nadeel Als gevolg van CAO stijging binnen maatschappelijk werk en door extra huisvestigingskosten is er extra budget nodig. Daarnaast is er voor extra werkzaamheden voor de doelgroep Oudkomers aanvullend budget nodig. Ook worden er meer welkomstgesprekken met nieuwkomers uit andere gemeenten gevoerd. P2.0004 Actieplan Achterhoekse Jongeren € 11.000 incidenteel nadeel Dit jaar worden er twee incidentele uitgaven verwacht vanuit het Actieplan Achterhoekse Jongeren. Het gaat om de bekostiging van de overbruggingsperiode voor de pilot Lifecoaching en de pilot ZEG Achterhoek. De ambitie is om beide pilots te borgen in het toekomstige regionale jongerenpunt. Het onderzoek voor het realiseren van dit jongerenpunt is echter nog niet afgerond en er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Daarom wordt gevraagd of gemeenten bij kunnen dragen aan de kosten voor de overbruggingsperiode. Het voorstel is om hiervoor incidenteel € 11.000 bij te ramen. P2.0005 Stichting Veilig Thuis Noord Oost Gelderland € 11.000 structureel nadeel Bij het indienen van de begroting 2024 van Veilig Thuis waren de uitkomsten van de CAO onderhandelingen Jeugdzorg nog niet bekend. Als gevolg van de CAO-stijging is de begroting van Veilig Thuis 2024 niet langer dekkend. Voor de gemeente Aalten betekent dit een extra bijdrage van € 11.000.

P2.0006 Dyslexiezorg € 16.000 incidenteel nadeel 2024, € 32.000 structureel nadeel vanaf 2025 In het eerste kwartaal 2024 zijn de contracten met de huidige aanbieders van dyslexiezorg verlengd tegen aangepaste tarieven. De contracten zijn verlengd in het kader van de regionale samenwerking. De focus van de dyslexie-aanbieders ligt op intensieve samenwerking tussen de aanbieders en de scholen, waarbij preventie en vroege signalering centraal staan. De komende jaren draagt de verdere samenwerking bij aan een sluitend systeem, waardoor naar verwachting minder kinderen in de toekomst specialistische zorg nodig hebben. P2.0007 Campagne mijn oude dag € 130.000 incidenteel nadeel Door de dubbele vergrijzing en te verwachten tekorten in de zorg en ondersteuning aan ouderen, is een nieuwe manier van kijken naar ouderen nodig. Om alle inwoners mee te nemen, heeft Oudtopia een publiekscampagne ontwikkeld. Het doel hiervan is een beweging op gang te brengen binnen de gemeente Aalten. De campagne is gebaseerd op ervaringsleren en gaat 18 maanden duren. Deze campagne kost € 130.000 en is onderdeel van de SPUK GALA uitkering. In 2023 was er een overschot van € 243.000 op de Brede SPUK-regeling, GALA Gezond en Actief Leven Akkoord. P2.0008 Uitvoering herijking armoedebeleid € 35.000 incidenteel nadeel Onderdeel van de herijking is de inzet van ervaringsdeskundigen. Dit is gestart in 2024.

Het restantbudget van 2023 van € 35.000 is vrijgevallen in de jaarrekening en wordt in deze voorjaarsnota als extra budget opgenomen voor 2024. P2.0009 Project één toegang één loket dienstverlening sociaal domein € 300.000 incidenteel nadeel In december 2023 is de startnotitie dienstverlening en één toeging tot het sociaal domein vastgesteld. De afgelopen maanden hebben we gesprekken gevoerd met externe partijen om ons te begeleiden in de totstandkoming van een herijkte visie op dienstverlening, een visie en strategie, één toegang tot sociaal domein en uitgewerkte serviceformules. Zowel bij de dienstverleningsvisie als bij een toegang is burgerparticipatie essentieel om de visies aan te laten sluiten bij de behoefte van onze inwoners. Hiervoor willen we gebruik maken van de klantreismethodiek. Met de klantreismethodiek haal je de ervaring van inwoners op en kun je hier onder andere je processen, houding & gedrag op aanpassen. Deze kunnen gebruikt worden als input voor serviceformules. Op basis van de gesprekken wordt de verwachte doorlooptijd eind 2025. De totaalkosten van projectleiding, uitgewerkte dienstverleningsvisie, uitgewerkte visie één toegang sociaal domein, klantreizen en serviceformules bedragen € 450.000. Hiervan kunnen we € 150.000 dekken uit bestaande budgetten.

P2.0010 Leerplicht € 34.000 incidenteel nadeel Over 2023 hebben we een tekort van € 19.000 op leerplicht doordat de personele kosten hoger zijn geworden en daarmee ook de overheadkosten. De gemeente Aalten heeft alle taken op het gebied van leerplicht belegd bij LerenWerkt in Doetinchem. Dit tekort was bij het opmaken van de jaarrekening 2023 nog niet bekend. Vanwege deze personele kostenstijgingen wordt ook voor 2024 € 15.000 bijgeraamd. Vanaf 2025 vervalt een deel van deze diensten bij LerenWerkt en komt de leerplichtambtenaar in dienst bij de gemeente Aalten.

Programma 2 Sociaal Domein

16

Programma 3 Bedrijfsvoering Programmacoördinator:

D.J. den Hengst

Doelstellingen Thema/Doelstelling 1 Informatieveiligheid en Privacy Wet Verder toewerken naar het voldoen aan de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Op applicatieniveau gaat een nieuwe applicatie hierbij helpen. Procesmatige zaken worden in samenwerking met betreffende collega’s opgepakt. Opvolgen van de adviezen van de Functionaris Gegevensbescherming op het gebied van de AVG. De toetsing zoal deze is uitgevoerd wordt omgezet naar een actieplan met een focus op de belangrijkste verbeterpunten.

2

3

4

Opstellen Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan Vanuit Gebouwenbeheer zal er een nieuw (Duurzaam) Meerjarenonderhoudsplan worden opgesteld. Hiervoor wordt eerst een strategisch integraal accommodatieplan gemeentelijk vastgoed opgesteld. Aan de hand van deze koers zal er vervolgens een DMJOP worden opgesteld voor al het maatschappelijk vastgoed dat in beheer is en blijft. Verduurzaming gemeentelijke vastgoed Voor een drietal locaties (Gemeentehuis Markt 7, Gemeentekantoor Hofstraat 8 en de Eurohal Europastraat 2) is een businesscase verduurzaming opgesteld. Deze dienen als input voor de verdere uitwerking van het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed.

Actie 2024 December 2024 - Hernieuwde aandacht voor basiskennis op het gebied van digitale hygiëne vanuit een samenwerking tussen CISO, ISO en teammanagers. Reeds in voorbereiding, eerste helft 2024 in alle teams uitgevoerd.

Voorjaarsnota 2024 G Aan alle teams zijn in het kader van project Troje eind 2023 / begin 2024 presentaties op dit vlak gehouden. Ook zijn aanvullende, wat meer technische presentaties geweest over veilig werken en veilig internetgebruik. Het is (mede door verloop) van belang om dit structureel in te bedden en te blijven herhalen. Daar werken we de komende tijd aan.

December 2024 - Verder uitwerken van het in centraal in beeld brengen van de status van beveiliging van de applicaties bij de gemeente Aalten (ingebruikname GRCapplicatie)

Dit staat voor geheel 2024 op de planning. Er zijn richtlijnen opgesteld voor dataclassificatie, deze geven aan welke eisen per applicatie worden gesteld aan beschikbaarheid (hoe kritisch is korte uitval), integriteit (hoe correct en volledig moet informatie zijn) en vertrouwelijkheid (hoe straks moet ingeregeld worden wie waar toegang toe heeft). Op basis van de uitkomst worden verbeterpunten in de beveiliging doorgevoerd.

December 2024 - Verdere stappen ter verbetering op naleving van BIO en AVG. Doorlopend proces. September 2024 - Budget voor het opstellen van het nieuwe DMJOP is beschikbaar. De uitwerking kan worden opgepakt.

December 2024 - Aan de hand van de nog op te leveren rapportages met duurzaamheidsaanbevelingen worden er een voorstellen gemaakt voor verduurzaming. Voor de medefinanciering daarvan zal gezocht worden naar diverse subsidiebronnen zoals DUMAVA. Invoering WOZ-berichtenverkeer Juli 2024 - De koppeling De uitwisseling van gegevens tussen tussen beide applicaties de WOZ-administratie en het taxatie- moet worden opgebouwd. bureau gaat nu nog via een massaal bestand. Deze methode is achterhaald en kan vervangen worden door digitaal berichtenverkeer.

Programma 3 Bedrijfsvoering

Dit is een doorlopend proces welke we in 2024 willen versnellen. G Gestart met het uitvragen van offertes voor het opstellen van DMJOP.

G Uit de op te stellen Duurzame MJOP’s zullen maatregelen naar voren komen die uitgevoerd worden in de eerste planjaren (2025-2026). Ook kunnen dan de benodigde financiële middelen gereserveerd worden in de begroting.

G De realisatie van de koppeling staat voor het 3e kwartaal 2024 gepland.

17

Actuele ontwikkelingen Versterking informatievoorziening Grip op de ontwikkeling van de informatievoorziening is inmiddels noodzakelijk voor onze gemeente. Het gaat daarbij niet alleen over de ontwikkeling van de automatisering (die randvoorwaardelijk is geworden voor ons werk). Het gaat juist ook over de strategische bouwsteen die informatie is geworden, omdat het grootste deel van onze producten en diensten bestaat uit data en informatie. We beheren (bijvoorbeeld BRP), verwerken (bijvoorbeeld inkomensgegevens in het kader van bijzondere bijstand) of verstrekken (bijvoorbeeld vergunningen) data en informatie aan onze inwoners. Data en informatie zit daarmee voor de gemeente Aalten in de kern van ons bestaansrecht en zou dus ook nog meer dan nu het geval is tot de kern van onze bedrijfsvoering moeten horen. Duurzaam grip krijgen op de ontwikkeling van de informatievoorziening is noodzakelijk om zelf regie te houden, om zelf de keuzes te kunnen maken zonder dat die van buitenaf vóór je worden genomen. Daarom werken we in 2024 aan een visie op informatievoorziening. Gebouwenbeheer en facilitair We onderzoeken momenteel of het programma Topdesk zoals dat voor ICT meldingen wordt gebruikt ook verder uitgerold kan worden binnen de interne organisatie om zo de dienstverlening aan de collega’s te kunnen verbeteren.

Hierbij moet er onder andere gedacht worden aan reservering van diensten, storings- en klacht meldingen en de mogelijkheden tot koppeling van het programma met Microsoft Outlook. Vanuit Gebouwenbeheer wordt er gewerkt aan een huisvestingsplan voor het eigen vastgoed om zo goede keuzes te kunnen maken voor het beheer en onderhoud van het vastgoed voor de toekomst. Informatiebeheer DIV In 2023 zijn de fysieke bouwvergunningdossiers en de oude Woning- en Persoonskaarten overgedragen aan het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers. In 2024/2025 ronden we de overdracht af van de zogenaamde “Secretarie-archieven” van de beide voormalige gemeenten Aalten en Dinxperlo naar het Erfgoedcentrum af. Na overdracht zijn alle overgebrachte archieven in principe openbaar, tenzij om reden van privacy of veiligheid de openbaarheid van bepaalde dossiers wordt opgeschort. Dit proces wordt ten tijde van de overdracht nader bezien. Specialistische vragen Burgerzaken We merken ook dat er steeds meer specialistische vragen worden gesteld, afstamming nationaliteiten, naturalisatie, vestiging buitenland rechten en buitenlandse brondocumenten en bijzondere erkenningen. Een groot aantal medewerkers hebben dit jaar de opleiding beoordelen brondocumenten afgerond. Piek aanvragen reisdocumenten Dit jaar is het eerste jaar dat we een piek van aanvragen reisdocumenten verwachten.

Sinds 2014 is de duur van een reisdocument verlengd van 5 naar 10 jaar. Dit heeft het effect dat om de 10 jaar gedurende een periode van 5 jaar de aanvragen reisdocumenten fors toenemen. In 2023 waren er ongeveer 800 aanvragen over het hele jaar en nu hebben we vanaf maart dit aantal aanvragen per maand. Alle medewerkers van het KCC en Burgerzaken hebben de opleiding B1a afgerond – deze opleiding is voor het aanvragen van reisdocumenten en om uitreiking van vervalsing te voorkomen. Grensgemeente Vorig jaar hebben we contact gezocht met de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) over de mogelijkheid om grensgemeente te kunnen worden. Als grensgemeente ben je bevoegd om aanvragen voor paspoorten en Nederlandse identiteitskaarten te ontvangen van personen die niet in de basisregister personen (BRP) zijn ingeschreven en om aan deze personen paspoorten en Nederlandse identiteitskaarten te verstrekken. Op 4 januari hebben we een brief ontvangen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) met de uitnodiging om een verzoek in te dienen om de gemeente Aalten als grensgemeente aan te wijzen. In de week van 8 april hebben we bericht gekregen van BZK (Binnenlandse Zaken) dat we zijn aangewezen als grensgemeente, waardoor we ons ook als grensgemeente mogen gaan profileren.

Per jaar kunnen we enkele honderden Nederlanders in Aalten verwachten en hopelijk bezoeken die dan niet alleen het gemeentekantoor maar ook het centrum. De vergoeding van het Rijk die we ontvangen is naar verwachting (ruim) voldoende om de kosten te dekken. We hopen het derde kwartaal 2024 te starten met de aanvragen van deze documenten. Overgang naar het hybride werkplekconcept De digitale en fysieke werkplek evolueert voortdurend en met de komst van het hybride werken komt dit in een versnelling. Komend 2024 staat in het teken van het “in gebruik nemen” van de hybride werkplekconcept. Programma 3 Bedrijfsvoering