Voorjaarsnota 2022.pdf

Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................... 5 Totaal financieel overzicht .................................................................................................................................. 7 Programma 1 Ruimte.......................................................................................................................................... 8 Programma 2 Sociaal domein ..........................................................................................................................13 Programma 3 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................21 Coronabudget ...................................................................................................................................................26 Balans ...............................................................................................................................................................28 Algemene Reserve ...........................................................................................................................................29 Door de raad vast te stellen

..............................................................................................................................30 Begrotingswijzigingen groter dan € 10.000 ......................................................................................................32 Begrotingswijzigingen kleiner dan € 10.000 .....................................................................................................33 Begrotingswijzigingen, administratieve bijstellingen .........................................................................................34 Afkortingenlijst ..................................................................................................................................................36

Inhoudsopgave

Inleiding P.I.M. Pim wie is dat nu weer? Een nieuw raadslid of een nieuwe wethouder? Neen, niets van dit alles. Het is een Latijnse spreuk. En de betekenis is: mijdt uitstel, ofwel uitstel is gevaarlijk. Voluit Periculum in Mora. Ondanks alle onzekerheden brengen we wel een voorjaarsnota uit. Niets uitstellen in Aalten. Maar waarom deze aparte inleiding? We hebben overwogen om deze voorjaarsnota niet uit te brengen en alleen een brief te schrijven aan de raad. Dat doet de regering naar de Tweede Kamer ook voortdurend, dus dat leek ons wel modern. Dit idee had natuurlijk wel een reden. Namelijk dat we niet precies weten waar we staan. Een gemeente is erg afhankelijk van het Rijk. Tja en het Rijk weet het ook niet. We hebben diverse bijeenkomsten gevolgd om duidelijkheid te krijgen. Maar dat is niet echt gelukt. Die duidelijkheid komt er eerst bij de meicirculaire. Even voor de nieuwe raadsleden, het ministerie brengt enkele keren per jaar een circulaire uit met gegevens over de algemene uitkering. Maart, mei, september en december. Aan de hand daarvan krijgen we duidelijkheid over de bedragen die we kunnen verwachten. Tot de volgende circulaire, want het schiet nog wel eens heen en weer. Mei is het belangrijkst, want daarop baseren we de begroting voor het komend jaar. En de jaren daarop, alhoewel we die nemen met een korreltje zout. Want niemand weet op dit moment de toekomst.

Wat doet de oorlog, de inflatie, de euro, de olie, de gasprijs en dan kunnen we nog wel even doorgaan. Algemene uitkering Maar gezien de nieuwe raad leek het ons toch niet verstandig om af te wijken van de geijkte patronen. Dus wel een voorjaarsnota, maar met de nodige slagen om de arm. We kunnen de meicirculaires gezien het tijdstip nooit verwerken in onze voorjaarsrapportages. En het is zeer de vraag of het mei wordt. Het ministerie doet zijn best hebben ze gezegd, maar het is ook heel vaak de eerste week juni. En dan moeten onze rekenmeesters van Pauw nog aan het werk. Pauw is de applicatie die veel gemeenten gebruiken om tot een bedrag te komen. De algemene uitkering bestaat namelijk uit heel veel variabelen en bedragen. Het is een ingewikkeld boek. Pauw werkt dan dag en nacht en in het weekeinde door. Letterlijk, want vaak verschijnt het op vrijdagmiddag. Als Pauw klaar is met het vullen van het model gaan onze medewerkers aan de gang om vervolgens het model te completeren voor Aalten. En te interpreteren, want het gaat om veel items, die lang niet allen betrekking hebben op onze gemeente. Uiteindelijk komt er dan een bedrag uit en dat hebben we nodig voor de begroting van 2023. Nadelen zorg Kortom op dit moment is er nog veel onduidelijk en hebben we met de beste bedoelingen en inschattingen de bedragen bepaald.

Er zijn helaas behoorlijke tekorten te melden, voornamelijk op het sociaal domein. We werden in de laatste twee maanden van 2021 toch weer geconfronteerd met grote tekorten op de jeugdzorg. Dit heeft ook een doorwerking in 2022. Verder valt het resultaat van de ombuiging op begeleiding Wmo tegen. Daar hebben we al eerder melding van gemaakt in het dashboard. Doordat we de buffer in de algemene uitkering voor tegenvallers vrij laten vallen, blijven we net onder het miljoen nadeel. We moeten afwachten of de meicirculaire ons nog wat brengt op dit gebied. Bestemmingsreserve Inkoop zorg Deze nieuwe reserve wordt voorgesteld in de jaarrekening. De besluitvorming zit in de winstbestemming. Van het positieve saldo wordt € 1.000.000 gestort in de nieuw te vormen bestemmingsreserve Inkoop zorg. Maar deze reserve is nadrukkelijk ingesteld voor de eventuele gevolgen van het nieuwe model. Andere tekorten kunnen daar dus niet uit. De opzet van de voorjaarsnota is hetzelfde als de voorgaande keren Alle wijzingen boven de € 10.000 worden toegelicht. Bedragen kleiner dan € 10.000 zijn achterin in een lijst verantwoord. Administratieve wijzigingen, budgettair neutrale aanpassingen (taakveld/programma overschrijdend) staan ook in een aparte bijlage en zijn per saldo budgettair neutraal.

Toegevoegd is een overzicht van de inzet van het coronabudget, in de jaarrekening 2021 is € 498.000 hiervoor bestemd. De energiekosten zijn nog niet bijgesteld. Maar ook wij hebben natuurlijk te maken met een stijging van de lasten. Denk daarbij aan bijvoorbeeld de openbare verlichting, eigen gebouwen en het zwembad. Nog even afwachten, met als uitgangspunt dat de bedragen nog niet bekend zijn en dat er wellicht ook nog extra geld komt via de algemene uitkering.

Inleiding

5

De oplopende inflatie De kosten in de breedte van de samenleving schieten voor iedereen omhoog. Het CBS meldde in december de hoogste inflatie in 40 jaar, daarna zijn de inflatiecijfers alleen nog maar verder gestegen tot boven de 6%. Eind maart heeft het CBS zelfs een inflatiecijfer gemeld dat is opgelopen naar bijna 12%. Het gemeentefonds volgt ruwweg (trap op trap af) de rijksuitgaven. En de groei van de algemene uitkering (het zogenaamde accres) gaat dus mee trap op in dit geval, omdat ook het Rijk met hogere prijzen te maken krijgt en daardoor dus meer uitgeeft. Een groot gat ontstaat hier normaliter dus niet door in de begroting. In deze uitzonderlijke tijd blijft het wel even afwachten hoe een en ander uitpakt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de forse doorwerking van soms meer dan 20% op de prijzen door schaarste van menskracht, energie en logistieke problemen. Of door het wereldwijde tekort aan grondstoffen, van hout tot staal, van olie tot chips (computer) enzovoort. Dit heeft behoorlijke invloed op de (consumenten) prijzen en investeringsbedragen. Dit houdt ook in dat in elk geval naast de reguliere standaard indexering op een aantal budgetten bekeken wordt waar extra aanpassingen noodzakelijk zijn.

Denk bijvoorbeeld aan energie, brandstoffen en nieuwe investeringswerken, zoals een te bouwen brandweerkazerne of investeringen in onderwijshuisvesting als een Integraal Kindcentrum (IKC). Oekraïne De organisatie heeft veel extra werk aan de opvang vluchtelingen. We hebben veel respect voor de inzet van het gezamenlijke netwerk van vrijwilligers en instanties binnen onze gemeenschap. Ambtelijk hebben we bijvoorbeeld te maken met de inschrijvingen in het bevolkingsregister. Dit moet allemaal met een tolk. En na de werkzaamheden van de frontoffice, moeten er daarna in de backoffice ook nog heel wat werkzaamheden verricht worden. Voor de inschrijvingen zijn we al vele avonden open geweest, want het normale werk gaat overdag natuurlijk door. Formatie Door alle gebeurtenissen knelt het in de organisatie. Er komt steeds meer op ons af en niet alleen van het Rijk. En de gemeenten moeten dat allemaal maar even uitvoeren. In de voorjaarsnota worden bedragen opgenomen voor de raadsadviseur, de meerkosten ondersteuning Griffie, een juridisch medewerker en een boa. Verder moeten de minimumlonen opgehoogd worden, zoals dit in de recente CAO is geregeld. De nieuwe werkwijze inkoop zorg brengt een hele overgang teweeg. Zo moeten al onze klanten zorgvuldig begeleid worden naar het nieuwe systeem. Maar ook met de leveranciers moet gesproken worden.

Met deze frictiekosten is nog geen rekening gehouden. Ook nog niet met de verdere kosten van de overgang van de Stadsbank Oost Nederland naar Doetinchem. De afkoopsom is al in de jaarrekening 2021 verwerkt. Het was de bedoeling dat onze eigen consulenten dit voor een deel gingen oppakken, maar we hebben toch de hulp van Doetinchem nodig. Er zijn namelijk op dit moment te veel hulpvragen, onder meer door de energiearmoede en de vroegsignalering. Wat brengt de toekomst? Dat is dus nog even afwachten. Er lijken ook heus wel voordelen te gloren. De bezuiniging op de jeugd vervalt, de opschalingskorting is voorlopig ook van de baan. Tenminste tot 2026, daarna heeft het kabinet nog niets besloten. En het ministerie is echt van plan de herverdeling van de algemene uitkering door te zetten per 1 januari 2023. Wij zijn een voordeelgemeente, tenminste tot nu toe. Er is nog veel oppositie. We gaan zien wat dit allemaal mogelijk oplevert en hoe we de tekorten daarna kunnen oplossen voor de begroting. Zie daarom deze voorjaarsnota even als een tussenmoment. De tekorten zijn wellicht dan niet zo dramatisch als ze nu lijken. Planning voorjaarsnota 08 juni 2022 Jaarrekening 2021 voorjaarsnota 2022 café 14 juni 2022 Verstrekking vragen en antwoorden café aan de Raad 20 juni 2022 Raad, Oordeelsvormende vergadering 05 juli 2022 Raadsbehandeling

Het college van burgemeester en wethouders.

Inleiding

6

Totaal financieel overzicht (- teken houdt een voordeel in) Najaarsnota 2021 Vrijval onvoorzien

Bijstellingen voorjaarsnota 2022 Groter dan € 10.000 Programma 1 Ruimte Programma 2 Sociaal domein Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal groter dan € 10.000 Kleiner dan € 10.000 Stand na voorjaarsnota

2022

2023

2024

2025

2026

-426.977 -184.000 -610.977 overschot

1.525.782

1.987.882

2.233.531

2.233.531

1.525.782 tekort

1.987.882 tekort

2.233.531 2.233.531 tekort tekort

83.096 1.833.621 168.991 2.085.708

34.000 1.363.230 -139.274 1.257.956

16.000 1.363.230 -139.274 1.239.956

16.000 1.363.230 -139.274 1.239.956

46.000 1.363.230 -139.274 1.269.956

98.269

36.262

36.162

36.513

36.513

1.573.000 tekort

2.820.000 tekort

3.264.000 tekort

De grootste mutaties in deze voorjaarsnota Programma 2 Sociaal domein Sociaal Domein Achterhoek (SDA) Oekraïne Bijstelling budgetten zorg Programma 3 Bedrijfsvoering Stijging loonkosten Invoering nieuw inkoopmodel zorg Overgang van de Stadsbank Oost Nederland naar Doetinchem Hogere kostenvergoeding in verband met stijging bezwaarschriften WOZ Vrijval stelpost in algemene uitkering Diversen Restant budgetten van 2021 weer inzetten 2022 Overige mutaties Totale mutaties voorjaarsnota

Totaal financieel overzicht

2022

2023

38.000 38.000 50.000 1.610.000 1.310.000 150.000 375.000 75.000 35.000 -300.000

3.510.000 3.540.000 tekort tekort

2024

2025

2026

38.000

38.000

38.000

1.310.000 1.310.000 1.310.000

150.000

150.000

150.000

150.000

35.000 -300.000

35.000 -300.000

35.000 -300.000

35.000 -300.000

105.000 45.977 61.218 2.183.977 1.294.218

43.118 43.469 73.469 1.276.118 1.276.469 1.306.469

7

Programma 1 Ruimte Programmamanager:

G. Sikking

Doelstellingen *: betreffen onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij. Thema / Doelstelling Actie 2022 Voorjaarsnota 2022 1 Omgevingswet *10 Juli 2022 - De deelproG De omgevingswet treedt in werking op 1 januari De deelprojecten welke jecten, welke noodzakelijk 2023. De verwachting is dat dit gefaseerd gaat noodzakelijk zijn voor zijn voor de invoering van gebeuren. Het indienen van aanvragen voor de invoering van de de Omgevingswet, zijn omgevingsvergunningen moet per 1 januari 2023 Omgevingswet op 1 juli operationeel. geregeld zijn. We zijn nu aan het testen of alle 2022, zijn gereed en informatie wordt verwerkt die ook wordt aangeoperationeel. vraagd en vervolgens wordt doorgezet naar de andere ketenpartners zoals ODA, Waterschap of de VNOG. De wijze van uitwerking van de instrumenten en de manier van samenwerking en communicatie tussen de samenleving en de overheid is niet vastgelegd. Hier wordt in 2022 de nodige aandacht aan besteed. Het wordt verder zichtbaar dat de vraagstukken in de fysieke leefomgeving vanuit de omgevingsvisie worden beoordeeld op samenhang tussen de actuele opgaven als bijvoorbeeld woningopgave, klimaatadaptatie en de energietransitie. Dit jaar wordt een eerste aanzet gemaakt met de Omgevingsvisie waarin deze aspecten worden meegenomen. Daarbij is participatie van groot belang.

2 Duurzaamheid *9 Juli 2022 - Er is een plan- G Plankaart is vastgesteld. Ligt ter inzage voor In 2022 is de laadvisie kaart opgesteld waar laadbelanghebbende. omgevormd naar con- infrastructuur geplaatst creet plaatsingsbeleid kan worden. Plaatsing voor oplaadinfrastruc- volgt na vaststelling van het plaatsingsbeleid. tuur. 3 Duurzaamheid *9 December 2022 - In 2022 G De Update Plan van Aanpak Duurzaamheid is in In 2022 worden de wordt het plan van aanpak de raad van 22 februari 2022 behandeld. Daarin projecten verder geDuurzaamheid weer geis de stand van zaken van de verschillende proconcretiseerd en door- updatet. Hieruit volgt een jecten op het gebied van Duurzaamheid begezet om de doelstelmogelijke bijstelling van de schreven. Naar aanleiding van de update zijn lingen uit het plan van planning. door de raad moties ingediend om de jaarlijkse aanpak Duurzaamheid Update van het Plan van Aanpak te verplaatsen te halen. naar het 4e kwartaal. De komende update moet een analyse van knelpunten bevatten. Tevens moet er een plan van aanpak opgesteld worden om de energiearmoede tegen te gaan. Vanuit het Rijk zijn extra middelen ontvangen voor een eenmalige uitkering in het kader van de energiearmoede aan een specifieke doelgroep en voor het nemen van energiebesparingsmaatregelen om energiearmoede tegen te gaan. Hieraan geven we uitvoering in 2023 en 2024.

4 Klimaat April 2022 - We sluiten ons G Of we ons per se bij Stichting Steenbreek aansluiWe vergroten de beaan bij Stichting Steenten, is de vraag. Vorig jaar hebben we een gewustwording rondom breek en zetten diverse sprek met deze stichting gehad en daaruit is geklimaatverandering door activiteiten uit binnen de concludeerd dat het aanbod qua bewustwording aan te sluiten bij acties gemeente op het gebied momenteel nog niet aansluit bij onze behoefte. welke gericht zijn op van bewustwording. Vanuit de klimaatstrategie bepalen we onder angedragsverandering. dere onze behoefte qua bewustwording. Wel hebben wij ons aangesloten bij de Groene Stad Challenge om zo meer inzicht te krijgen in de vergroeningspotenties binnen onze gemeente. Programma 1 Ruimte

8

5

6

7

8

9

10

11

12

Thema / Doelstelling Actie 2022 Klimaat April 2022 - Op basis De realisatie van een toe- van de uitgevoerde komstvisie voor de verdere pilot bepalen we welke uitvoering van maatrege- maatregelen er worden len uit de pilot Basiskwali- doorgezet op het geteit Natuur & Landschap bied van basiskwaliteit Oost Achterhoek. Natuur & Landschap Oost Achterhoek. Klimaat Het realiseren van een biodiversiteitsplan voor binnen en buiten de kom. Dit plan is één van de bouwstenen voor de Omgevingsvisie. Vitale centra *11 We versterken het lokale ondernemerschap en werken aan een toekomstbestendig ondernemersklimaat.

G

April 2022 - Een plan vaststellen welke gericht is op biodiversiteit binnen en buiten de kern.

G

Juni 2022 - We starten met een leergang ‘Toekomstig retailmanagement’ voor lokale centrumondernemers.

G

Vitale centra *11 Maart 2022 - De uitIn 2022 is een bouwteam vraag voor het vormen gevormd voor de herinvan een bouwteam is richting en vergroening uitgezet en de ontwerpvan het centrumgebied in fase wordt opgestart. Dinxperlo. Vitale centra *11 December 2022 - Het We versterken onderlinge gehele jaar door wordt contacten tussen cende dorpsmanager ingetrumondernemers in Dinx- zet om onderlinge conperlo en werken samen tacten te versterken en aan de realisatie van de partijen met elkaar te centrumvisie. verbinden. Verkeersveiligheid September 2022 - We We realiseren op regionaal werken op provinciaal niveau een planopzet wel- en regionaal niveau ke de basis vormt voor samen met de betrefeen lokaal risico gestuurde fende partners naar aanpak verkeersveiligheid. een concreet plan van aanpak op het gebied van een risico gestuurde aanpak ten behoeve van verkeersveiligheid. Wonen Februari 2022 - We Het concreet in beeld stellen een woningbrengen van de woningbouwstrategie op basis bouwopgave voor middel- van de nieuwe monitor lange en lange termijn. en AWLO.

G

Wonen *9, 20, 21 We hebben als doelstelling om de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad te verbeteren.

O

Programma 1 Ruimte

April 2022 - We stellen een plan van aanpak op voor de bestaande woonvoorraad met daarin de implementatie van de aanpak Heerlijk Thuis in Huis.

Voorjaarsnota 2022 In 2021 is er een pilot uitgevoerd om in het grensgebied van de gemeenten Aalten, Oost Gelre en Winterswijk de Basiskwaliteit Natuur en Biodiversiteit in beeld te brengen. Op basis van de pilot is besloten om de rest van de gemeente Aalten op dezelfde manier in kaart te gaan brengen. Dit project wordt uitgevoerd in 2022, eveneens in samenwerking met Oost Gelre en Winterswijk. Er wordt op dit moment gewerkt aan een startnotitie.

Vanuit de Regio Deal is een bijdrage toegekend voor de leergang toekomstbestendig retailmanagement. Als gemeente faciliteren wij één leergang voor onze ondernemers. Er is in een eerder stadium al geïnventariseerd welke ondernemers hier interesse in hebben en dit wordt momenteel geactualiseerd. Daarnaast gaat de HAN ook deelnemers werven voor deze leergang. Momenteel loopt de aanbestedingsfase voor een bouwteam voor het centrumgebied en Heelweg/Allee. De definitieve gunning staat gepland voor mei 2022.

G

De dorpsmanager onderhoudt de contacten en haalt informatie op uit het centrumgebied van Dinxperlo. Deze waardevolle input wordt vervolgens besproken in de projectgroep welke momenteel werkt aan de uitwerking van de centrumvisie.

G

Er is inmiddels een risicokaart beschikbaar voor de Achterhoekse gemeenten waarin per locatie gekeken kan worden naar het ongevalsrisico. Vanuit deze inventarisatie wordt regionaal gewerkt naar een plan van aanpak risico gestuurd werken.

G

De woningbouwstrategie is opgesteld. Op dit moment wordt in de regio gewerkt aan een nieuwe regionale woonagenda. Mogelijk geeft dit in de loop van dit jaar nog aanleiding om de Aaltense woningbouwstrategie verder te actualiseren. Het traject loopt vertraging op door capaciteitsproblemen binnen de ambtelijke organisatie. Heerlijk Thuis in Huis (HTH) wordt wel verder opgestart.

9

13

14

15

Thema / Doelstelling Wonen *21 We geven invulling aan de behoefte onder ouderen om meer samen te doen of meer contacten met elkaar te onderhouden.

Actie 2022 Mei 2022 - De gemeen- G te begeleidt een vraag gestuurd project rondom het initiatief Aaltens Hofje.

Recreatie en Toerisme In 2021 zijn verkenningen uitgevoerd naar een MTB routenetwerk binnen onze gemeente. In het voorjaar van 2022 moet dit verder geconcretiseerd zijn en moet er een route bekend zijn. Recreatie en Toerisme Om de grensbeleving in Dinxperlo te versterken, maken we de grens in en rondom het centrum van Dinxperlo beter zichtbaar.

Mei 2022 - We beoorG delen de verschillende routes op basis van verschillende beleidsvelden waardoor er een variant met de hoogste potentie naar voren komt. December 2022 - In de G deelprojecten wordt de grensbeleving als uitgangspunt opgenomen voor de verdere uitvoering. Dit dient als specifieke projectdoelstelling in het bouwteam te worden opgenomen.

Voorjaarsnota 2022 Project ligt op schema. De oprichting van een vereniging bewoners en het aanvragen startsubsidie Stimulering Wonen en Zorg staat gepland voor medio 2022. Het ontwerp is eveneens in de zomer van 2022 gereed. De realisatiefase voor het Aaltens Hofje en de appartementen (fase 2 en 3 van het gehele project) staat gepland voor de tweede helft van 2023. De eerste MTB-route is akkoord bevonden en inmiddels nagenoeg gereed. Openstelling van de route volgt op korte termijn.

Momenteel loopt de aanbestedingsprocedure voor het vormen van een bouwteam voor het centrumgebied en de Heelweg/Allee. In de tenderfase is extra aandacht gevraagd voor grensbeleving en dit is ook als beoordelingscriteria opgenomen in de inschrijvingsleidraad. Hierop worden de inschrijvingen momenteel beoordeeld en de inschrijver met de beste score krijgt het werk gegund.

Actuele ontwikkelingen Wijziging regeling startersleningen Op 1 augustus 2021 is de Verordening Starterslening gemeente Aalten 2021 in werking getreden, met voldoende budget om, samen met de provincie Gelderland minstens 40 startersleningen te kunnen verstrekken. De starterslening werd vanuit het Actieplan Wonen door de provincie ondersteund en is een groot succes gebleken waardoor het provinciale budget inmiddels is uitgeput. Door de provincie Gelderland wordt vooralsnog geen nieuw budget beschikbaar gesteld. Als er op dit moment een aanvraag voor een starterslening bij de gemeente Aalten binnenkomt, dienen we het volledige bedrag zelf te financieren. Dit betekent dat we circa 20 starters kunnen faciliteren in plaats van de oorspronkelijke geplande 40 starters. Dit is op dit moment nog geen probleem, want hoewel er regelmatig om informatie wordt gevraagd, is er nog maar één starterslening verleend. Vermoedelijk speelt het beperkte aanbod van woningen in de prijsklasse tot € 250.000 een rol. De gemeentelijke verordening Starterslening blijft ondanks het wegvallen van de financiering van de provincie van kracht. Deze is echter wel gebaseerd op de eisen van de provincie om de regeling ruim open te stellen. Er is op dit moment geen aanleiding om de regeling te beperken, dit belemmert immers de starter nog verder.

Woonopgave ouderen Zowel in de woonvisie als in de Nota Sociaal Domein staan opgaven in het wonen voor ouderen in de gemeente Aalten beschreven. Deze opgaven zijn: 1. De huidige woningvoorraad en leefomgeving zo veel mogelijk passend maken aan het langer zelfstandig blijven wonen; 2. Vernieuwende woonconcepten voor ouderen stimuleren; 3. Vergroten verpleeghuiscapaciteit. Op dit moment zijn er verschillende activiteiten voor de laatste twee opgaven. Zo participeren we in het project Kattenberg waarin echtparen (waarvan één dementie heeft) samen kunnen blijven wonen. Ook stimuleren we het wonen in een hofje waarin inwoners omzien naar elkaar. Het Aaltens Hofje bevindt zich in de ontwerpfase. Het vergroten van verpleeghuiscapaciteit wordt gerealiseerd door een kleinschalig wooninitiatief in de Oosterkerk in Aalten en ook Marga Klompé bereidt uitbreiding van haar capaciteit voor nabij locatie Beth San. Uitbreiding van capaciteit in Dinxperlo bevindt zich in de onderzoeksfase.

Programma 1 Ruimte

10

Om (vitale) ouderen te laten nadenken over passend wonen in de toekomst, start het regionale project ‘Heerlijk thuis in Huis’. Doel van dit project is mensen bewust te maken en hen tevens stimuleren vroegtijdig de nodige aanpassingen in hun woning te doen. Om ouderen langer zelfstandig te laten wonen en mee te laten doen is meer nodig. We willen de woon- en leefomgeving aanpassen om de inwoner vitaal ouder te laten worden. In 2022 willen wij deze in samenhang met elkaar brengen en voorbereidingen treffen om dit binnen de gemeente te implementeren. In 2023 willen we in twee focusgebieden binnen de gemeente, samen met de bewoners in deze gebieden, uitvoering geven aan het verbeteren van woon- en leefomgeving, waarbij we eveneens meekoppelkansen zoals klimaatadaptatie willen benutten. Proef circulair gebruik bouwmaterialen Wij streven ernaar om steeds meer materialen circulair te gebruiken. Als proef hebben wij ons aangesloten bij Duspot. Dit is een platform die partijen met elkaar in verbinding brengt om bruikbare materialen uit te wisselen. Het gebeurt namelijk met enige regelmaat dat bruikbare materialen worden afgevoerd zonder dat er gekeken wordt naar een alternatief. Met de aansluiting op dit platform hopen wij dat vrijkomende materialen uit onze projecten elders weer worden toegepast en vice versa. Gedurende het jaar beoordelen we of dit voor ons van meerwaarde is.

Kostenstijgingen Allemaal merken wij dat de afschuwelijke oorlog in Oekraïne een enorme impact heeft op onze economie, op de (lopende) Grond- Weg- en Waterbouw projecten maar ook op regulier onderhoud. We zien bij onze GWW-projecten voornamelijk stijgende prijzen van materialen en grondstoffen én stagnatie in levering van materialen en grondstoffen. Daarbij merken wij op dat de eenheidsprijzen van sommige materialen worden omgevormd naar dagprijzen, waardoor de impact op de overeengekomen aanneemsom en het bestek soms niet is te overzien. Aannemers vragen ons met enige regelmaat om in overleg te treden over de stijgende kosten. Zes infrabranches werken momenteel aan een landelijk handelingskader. Het doel van dit handelingskader is om te komen tot evenwichtige afspraken over de verdeling van de risico's tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Wij wachten dit handelingskader af maar treden wel met alle aannemers in overleg over de risicoverdeling en voeren een open gesprek om zo een oplossing te zoeken voor deze moeilijke marktsituatie.

Bijstellingen bestaand beleid Nummer Omschrijving Programma 1 Ruimte P1.0001 Wegen extra kapitaallasten 2026 P1.0002 Restant budget bruggen van 2021 inzetten P1.0003 Sporthal Aladna, huur overeenkomst Accent P1.0004 Zwembad 't Walfort en 't Blauwe Meer hogere indexatie P1.0005 Lage Blik, groen restant budget van 2021 P1.0006 ODA, advies, vergunning, bijstelling obv eerste begrotingswijzing P1.0007 Bodem, extra onderzoek bagger Blauwe Meer en Bruggenhutte P1.0008 Bodem, VOS Ringweg restant van 2021 P1.0009 Doorschuiven budget software Omgevingswet Totaal Programma 1 Ruimte

2022

2023

2024

2025

2026

30.000 35.000 -27.072 16.000 16.000 16.000 16.000 16.000 15.000 25.000 25.000 12.168 -18.000 18.000 83.096 34.000 16.000 16.000 46.000

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P1.0001 Kredieten wegen en riolering, extra kapitaallast wegen voor 2026 De huidige kredieten zijn doorgenomen en de planning en bedragen zijn geactualiseerd en waar mogelijk worden werken samengevoegd zodat er een efficiency en/of aanbestedingsvoordeel kan worden behaald. Er is ook contact geweest met netwerkbeheerders om eventueel werken te combineren. Dan loopt het vervangen van kabels en leidingen synchroon met onze reconstructies. Daarnaast zijn de nieuwe kredieten en bijbehorende kapitaallasten vanaf 2026 opgenomen. De rioolkredieten worden gedekt uit de voorziening riolering, dit is onder de administratieve wijzigingen opgenomen. P1.0002 Restant budget bruggen van 2021 inzetten € 35.000 In 2021 is opdracht verstrekt om aan een zestal bruggen onderhoud uit te voeren. De werkzaamheden zijn in verband met ongunstige weersomstandigheden doorgeschoven naar 2022. P1.0003 Huurinkomsten gebruik Aladnahal door CBS Groen van Prinstererschool € 27.000 Dit betreffen de huurinkomsten van schooljaar 2020/2021 en 2021/2022. Door de groei van de leerlingenaantallen bij de CBS Groen van Prinstererschool bood het schoolgebouw aan de Ludgerstraat niet voldoende ruimte. Ze maken daarom tijdelijk gebruik van twee extra ruimtes in de Aladnahal.

Programma 1 Ruimte

11

P1.0004 Indexatie Zwembad ’t Walfort en ‘t Blauwe Meer € 16.000 De voorlopige indexering volgens de overeenkomst is hoger dan in de gemeentebegroting opgenomen is. Dit komt onder meer doordat de afgesproken index hoger uitvalt (dan de 1,4% die al in de begroting opgenomen is) vanwege de stijgende energietarieven en de inflatie. Hiervoor is een aanpassing van € 16.000 gedaan. Optisport, die de zwembaden exploiteert, heeft daarnaast aangekondigd in gesprek te willen met ons over de onverwachts fors gestegen energieprijzen die een groot deel van de kosten van het zwembad uitmaken. De uitkomst van deze gesprekken kan tot een aanpassing leiden, maar die is op dit moment niet bekend. Daarom is deze nog niet meegenomen. P1.0005 Inrichting groen rondom Bibliotheek, Lage Blik Het project rondom de inrichting bij de Bibliotheek op het Lage Blik was in 2021 nog niet volledig afgerond. De resterende kosten van € 15.000 komen in 2022. P1.0006 ODA bijstellen op basis van eerste begrotingswijziging € 25.000 De bijdrage aan de ODA voor adviezen en vergunningen wordt op basis van hun eerste begrotingswijziging verhoogd.

P1.0007 Bodemonderzoek en sanering € 25.000 Naast het reguliere onderzoek en sanering wordt dit jaar onderzoek uitgevoerd naar het baggeren van het Blauwe Meer, het verbeteren van de afdeklaag oostzijde Brüggenhütte met daarbij de nuttige toepassing van vrijkomende grond voor de eigen organisatie. P1.0008 Voormalige stort (VOS Ringweg) € 12.000 Volgens afspraak uit 2016 moet het project van de voormalige stort (VOS Ringweg) in zijn geheel budgettair neutraal verlopen. De ontvangen gelden van de afgelopen jaren voor de grondtransporten worden gebruikt voor de herinrichting van het terrein tot een bos met een MTB route erop. In 2022 wordt de sanering afgerond. Het restant budget uit 2021 wordt in 2022 opgenomen. P1.0009 Doorschuiven budget software Omgevingswet naar 2023 € 18.000 Softwareleverancier Roxit heeft aangekondigd applicatie SquitXO tot maximaal 1 juli 2023 te ondersteunen. We hebben na de ingangsdatum van de Omgevingswet SquitXO nog een half jaar nodig. Dit voor de afwikkeling van de Wabo vergunningen en speciaal de Wabo uitgebreide vergunningen. Omdat dit in 2023 extra kosten geeft, schuiven we € 18.000 budget door van 2022 naar 2023.

Programma 1 Ruimte

12

Programma 2 Sociaal domein Programmamanager:

G. Sikking

Doelstellingen *: betreffen onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij. Thema / Doelstelling Actie 2022 Voorjaarsnota 2022 1 Zorg *36 *37 *40 December 2022 - Er is G Als gevolg van de corona lockdown in de winter Het realiseren van uitvoering gegeven aan het en personele wisselingen binnen de ambtelijke een andere rolverdeuitvoeringsplan Nota Sociorganisatie is het proces om de uitvoeringsling tussen inwoners, aal Domein vanuit een paragenda op te stellen later van start gegaan dan maatschappelijke ticipatieve aanpak met ingepland. In het tweede kwartaal worden bijeeninstellingen en de woners en maatschappelijkomsten georganiseerd om met inwoners en overheid waarbij we ke partners. maatschappelijke partners te komen tot de uithulp en ondersteuvoeringsagenda. ning blijven bieden December 2022 - De aanG Het rapport van RadarAdvies is in concept geaan inwoners die dat bevelingen uit de Herijking reed en ambtelijk besproken. In het rapport écht nodig hebben. Sociale Basis zijn geïmwordt geadviseerd om te gaan werken met drie plementeerd. Hierdoor is programmalijnen: beter zicht op wat er is aan 1. Visie op de sociale basis en de rol van de organisaties en activiteiten gemeente; en wat er nodig is voor de 2. Versterking van de sociale basis zelf; doelgroepen. Daarnaast is 3.

Toegangssystematiek en verbinding met sobetere regie en sturing ciale basis. vanuit de gemeente op de Per actielijn zijn eigenaren aangewezen die de maatschappelijke impact betreffende programmalijnen verder uitwerken. van de uitvoering van beWe zoeken hiermee een directe verbinding met leid door partijen in de sohet dienstverleningsconcept. ciale basis. O De aanbesteding van de Jeugd, Wmo en Be2 Zorg December 2022 - De uitDe zorguitgaven voering van de maatregeschermd wonen is in april 2021 van start geblijven binnen de len uit het Transformatiegaan, de gunning is per 5 april 2022 definitief gestelde financiële plan Sociaal Domein Aalten geworden. Dit houdt in dat per 1 juli 2022 gestart en de werkwijze die voorkaders. kan worden met de nieuwe, resultaatgerichte komt uit de nieuwe inkoopwerkwijze voor Jeugdhulp en Wmo (inclusief strategie sociaal domein Wonen). De nieuwe contracten gaan in op 1 juli leiden tot uitgaven die bin2022, maar er is een overgangsperiode tot het nen de gestelde financiële eind van dit jaar om cliënten goed over te drakaders blijven. gen, als dat nodig is. Uiterlijk 1 januari 2023 moet deze overdracht zijn gerealiseerd. De regionale inkoop is een instrument om te komen tot een optimale uitvoering van de taken en verantwoordelijkheden. Het levert een belangrijke bijdrage aan de transformatie van het Achterhoekse zorglandschap.

De herindicatie van de huishoudelijke hulp is afgerond. Als gevolg hiervan zien we dat een groot deel van de indicaties naar beneden zijn bijgesteld. De landelijke trend waarbij de zorguitgaven alsmaar hoger worden, zien wij ook terug binnen onze gemeente. Deze trend is op lokaal niveau niet te doorbreken en daardoor is de doelstelling om binnen de destijds gestelde financiële kaders niet haalbaar.

Programma 2 Sociaal domein

13

3

4

5

Thema / Doelstelling Zorg en Welzijn *42 Een nieuw algemeen subsidiekader

Actie 2022 Juli 2022 - Er is invulling gegeven aan een nieuw algemeen subsidiekader. In dit subsidiekader wordt de systematiek van de beleidsgestuurde contractfinanciering (BCF) nadrukkelijk gepositioneerd.

Laborijn De uitvoeringskosten van de participatiewet en Wsw stijgen de komende jaren minder dan is aangegeven in de Laborijnbegroting 2022. Nieuwkomers *45 Nieuwkomers kunnen zo veel en snel mogelijk meedoen in de Aaltense samenleving.

Juli 2022 - Het plan van aanpak met als doel de uitvoeringskosten te beperken is uitgerold.

Programma 2 Sociaal domein

December 2022 De uitvoering van de nieuwe Wet inburgering is door Laborijn (in samenwerking met Figulus) adequaat opgepakt. Met een integrale benadering vanuit alle leefgebieden als het uitgangspunt.

Voorjaarsnota 2022 O De nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen binnen het sociaal domein op basis van de door de raad vastgestelde Nota Sociaal Domein en de hierop gebaseerde advisering rond de herijking van de sociale basis, zijn nadrukkelijk van invloed op het (nieuw te formuleren) gemeentelijke subsidiebeleid. In het Adviesrapport "Herijking van de sociale basis", dat in concept klaar is, wordt ten aanzien van het gemeentelijk subsidiebeleid geconstateerd dat: 1. 'het van belang is om op basis van de nieuwe kadernota Sociaal Domein en de introductie van de ambities ten aanzien van de sociale basis de subsidiebeleidsregels te toetsen op de recent geformuleerde maatschappelijke opgaven'; 2. 'het traject 'Beleidsgestuurde Contract Financiering (BCF) weliswaar is ingezet, maar dat vertaling naar nieuwe (meerjarige) budgetsubsidiecontracten nog niet concreet plaats heeft gevonden.' Daarmee kunnen brede gedeelde opgaven ten aanzien van de sociale basis beter geformuleerd worden en moet het meer duidelijk worden of de ingezette middelen hier ook daadwerkelijk effectief en efficiënt aan bijdragen (effect- en prestatiemeting): 3. 'er enige overlap is in het subsidie-instrumentarium onder andere ten aanzien van projectsubsidies en bijdragen uit het Naoberfonds'.

Nadat het adviesrapport een definitieve status heeft gekregen, moet in de daaropvolgende periode bij de actuele herformulering van het algemene subsidiebeleidskader voor het sociaal domein en de daarop te baseren specifieke subsidiebeleidsregels dus rekening worden gehouden met bovenstaande conclusies. Hierbij moet tevens aansluiting gezocht worden op de nog te ontwikkelen uitvoeringsprogramma's op basis van de vastgestelde beleidsthema's uit de Nota Sociaal Domein. G De kadernota 2023 - 2026 is door het bestuur van Laborijn vastgesteld. Daarbij heeft onder andere een onderzoek naar beperking van de uitvoeringskosten plaatsgevonden. De conclusie is dat de uitvoeringskosten in totaal beperkt kunnen worden vanaf 2023. Wel met de kanttekening dat er nog veel niet beïnvloedbare factoren (rijksbudgetten, wetswijzigingen, economische ontwikkelingen etcetera) zijn waar nu nog geen zicht op is. G Begin 2022 heeft Laborijn de implementatie van de nieuwe Wet inburgering afgerond. Figulus Welzijn is volop in dit proces betrokken (geweest). De verschillende leerroutes zijn aanbesteed en de infrastructuur staat. Zowel vanuit de Participatiewet als vanuit de Wet inburgering (duale trajecten) moeten nieuwkomers straks (meer kunnen) meedoen op de best passende plek waarbij werk het uitgangspunt is.

Een recent rapport van het SCP laat zien dat de arbeidsparticipatie onder deze doelgroep relatief laag is, terwijl de arbeidsmarkt schreeuwt om personeel. Dit vraagt dus om een andere (integrale) benadering.

14

6

7

8

Thema / Doelstelling Schulddienstverlening Schulddienstverlening wordt zoveel mogelijk lokaal en integraal uitgevoerd.

Actie 2022 Voorjaarsnota 2022 G In december 2021 heeft de raad besloten om uit te treden December 2022 Ons voornemen is bij de GR SON. De onderhandelingen met betrekking tot de om uit te treden uit uittredingsvergoeding zitten in een afrondende fase. De de GR Stadsbank praktische ontvlechting is in gang gezet en kan eind 2022 en de schuldworden afgerond. Wel is met de SON afgesproken dat alle dienstverlening actieve lopende schuldregelingen door hen worden afgeverder te ontwikkerond. Dit in verband met de technische en eventuele juridilen in de keten in sche consequenties (de SON heeft namelijk akkoorden samenwerking met bereikt met de schuldeisers). Tot op heden verloopt het de gemeente Doeproces naar wens. tinchem en Laborijn. GemeenJuli 2022 - Vanuit O De door de raad vastgestelde speerpunten van beleid op schapshuizen de stand van zabasis van de Kadernota 'Beleidskader gemeenschapshuiPer gemeenschapsken een nieuwe zen 2021' dienen praktisch nog vertaald te worden in nieuhuis een stand van maatwerksubsidiewe subsidiebeleidsregels. Deze worden specifiek gericht op zaken rond planmatig regeling. de financiële ondersteuning van de in de gemeente Aalten uit te voeren groot actieve gemeenschapshuizen als voorziening, alsmede de onderhoud in de kodaarin of daardoor georganiseerde sociaal maatschappelijmende jaren. ke activiteiten.

De gemeenteraad heeft als belangrijke opdracht meegegeven dat eerst inzicht moet worden verkregen in de huidige staat van onderhoud en de jaarlijks te verwachten (groot)onderhoudskosten van de diverse gemeenschapshuizen, voordat een structureel budget in de begroting vrij wordt gemaakt voor de subsidieregeling in de groot-onderhoudskosten. Dit als vervanging van de huidige investeringssubsidieregeling voor nieuwbouw en uitbreiding van buurt- en dorpshuizen. Deze structurele subsidieregeling vormt een belangrijke basis onder de subsidieregelgeving gericht op de instandhouding van de diverse gemeenschapshuizen als sociaal maatschappelijke voorzieningen. Het is de bedoeling voor deze inventarisatie en, desgewenst, het opstellen van Meerjaren Onderhoudsplannen (MOP's) een extern deskundige partij in te schakelen. Deze opdrachtverstrekking is nu in voorbereiding. Hiervoor wordt via deze voorjaarsnota eenmalige financiële ruimte gevraagd. Een subsidieregeling gericht op de stimulering van bestaande en (ver)nieuwe(nde) sociaal maatschappelijke activiteiten door of vanuit de gemeenschapshuizen, moet in onze ogen gebaseerd zijn en concreet aansluiten op de nog te formuleren uitvoeringsprogramma's op basis van de Nota Sociaal Domein en de daaruit voortvloeiende herijking van de sociale basis. Een adviesrapport over deze herijking is op dit moment nog in procedure.

Sport *28 December 2022 O In de bestuurlijke termijnagenda staat dat eind 2022 een Versterken van de Er is een nieuwe nieuwe sportnota vastgesteld wordt. Het opstellen van de maatschappelijke sportnota opgesportnota maakt onderdeel uit van het takenpakket van de kracht van sport en het steld. beleidsmedewerker sport. Deze functie is een tijdje vacant sportlandschap toegeweest, waardoor deze planning niet gehaald kan worden. komstbestendig maDe sportnota wordt doorgeschoven naar de eerste helft van ken. 2023.

Programma 2 Sociaal domein

15

Actie 2022 Voorjaarsnota 2022 Augustus 2022 - G Via het plan Talent en de inzet van talentverbinders en Het projectplan talentcoaches geven we uitvoering aan de rijkregeling BreTalent gemeente de Impuls Combinatiefuncties. Op basis van deze rijksregeAalten 2019-2022 ling ontvangen wij jaarlijks voor 4,75 fte een bijdrage van waarin uitvoering het ministerie van 40% van het normbedrag per fte. De wordt gegeven 60% cofinanciering wordt bekostigd door een aantal partaan de regeling ners en in de gemeentebegroting zijn structurele middelen Brede Impuls opgenomen. Ondanks dat de regeling Brede Impuls combiCombinatiefuncnatiefuncties een structurele regeling is, heeft het ministerie ties is opnieuw vooralsnog de bedragen vastgesteld tot 1 januari 2023. In vastgesteld voor verband hiermee zijn de afspraken in het projectplan Talent 4 jaar vanaf 1 gemaakt tot 1 september 2022. Inmiddels heeft de stuurseptember 2022. groep het proces opgestart om te komen tot een voorstel voor verlenging van het project. De komende weken vindt overleg plaats met de diverse partners, waaronder ook nieuwe partners. We verwachten eind juni een definitief voorstel aan het college te kunnen voorleggen. 10 Preventie December 2022 - G Na besluitvorming van de Nota Sociaal Domein zijn de We willen graag geEr is uitvoering voorbereidingen voor het lokaal preventieakkoord getroffen.

lukkige inwoners in gegeven aan het Er is aangesloten op de structuur van het sport- en beAalten en de Achterlokaal en regioweegakkoord en er is besloten om te werken met de naam hoek. Dat betekent naal preventieakleefstijlakkoord, aangezien het akkoord zich richt op de gezonde inwoners koord. thema’s roken, voeding en alcohol. Het sluiten van een met regie over hun leefstijlakkoord is als één van de actielijnen opgenomen in eigen leven. de Nota Sociaal Domein. Hierom wordt het leefstijlakkoord als onderwerp meegenomen bij de bredere gesprekstafel(s) over het uitvoeringsprogramma van de Nota Sociaal Domein. Vanuit hier wordt de verdere koers en invulling van het onderdeel leefstijl in samenwerking met maatschappelijke partners en inwoners bepaald. 11 Veiligheid *3 December 2022 - G Het project Crossfire, het onderzoek om te komen tot een De grensoverschrijden- De internationale gezamenlijke brandweerkazerne voor de beide posten de samenwerking samenwerking Dinxperlo en Suderwick, is nog steeds in volle gang. Onrondom Dinxperlo en wordt versterkt. langs werd een prijs voor innovatieve intergemeentelijke Suderwick (D) wordt samenwerking van de deelstaat NRW aan het project toeverder uitgebouwd. gekend. Zaterdag 9 april is er een informatiebijeenkomst geweest voor de medewerkers van de posten Dinxperlo en Suderwick.

De inzet is nu om dit jaar tot overeenstemming te komen over een locatie waarop de nieuwe kazerne kan worden gerealiseerd. Pas daarna wordt er meer duidelijk rond planning en kosten. Er zijn verschillende werkgroepen actief die aspecten van de samenwerking verder onderzoeken. 12 Openbare orde en December 2022 - G De bestuurlijke besluitvorming met de koppeling wet Bibob, veiligheid *15 De bestuurlijke ligt momenteel ter vaststelling voor bij het college. We zijn en blijven aanpak van onweerbaar tegen ondermijning heeft dermijnende criminali- verder vorm geteit. kregen waarbij de mogelijkheden van de Wet Bibob zijn meegenomen. 9

Thema / Doelstelling Sport en Cultuur Voldoende sport-, beweeg- en cultuuraanbod realiseren ter bevordering van gezondheid, participatie, vitaliteit en leefbaarheid.

Actuele ontwikkelingen Oorlog in Oekraïne Door het binnenvallen van Rusland in Oekraïne is een verschrikkelijke situatie ontstaan. Inmiddels zijn al miljoenen Oekraïners hun land ontvlucht. Het is hartverwarmend om te zien hoe mensen meeleven met de situatie daar en met de vluchtelingen.

Programma 2 Sociaal domein

16

Vluchtelingen uit de Oekraïne die zich in onze gemeente melden, hebben direct opvang nodig. In een samenwerking tussen Diaconale Hulpverlening Aalten, Figulus Welzijn, de Aaltense Uitdaging, basisscholen, Schaersvoorde en de gemeente Aalten is hiervoor een hulpstructuur opgezet. We zorgen onder meer voor (tijdelijke) opvang bij een gastgezin of zelfstandige woonruimte, voor een wekelijkse inloop voor de Oekrainers waar ze vragen kunnen stellen, voor benodigde spullen en voor activiteiten. En voor de Oekraïense kinderen is kinderopvang en onderwijs geregeld. Ook verstrekken we in samenwerking met Figulus en Laborijn via landelijke regelingen financiële ondersteuning. De Oekraïne crisis vergt veel ambtelijke capaciteit en wordt nu (vooralsnog) vanuit de bestaande formatie ingevuld. Andere reguliere werkzaamheden worden daardoor uitgesteld. We zijn nu een aantal weken verder, maar weten ook niet hoelang dit gaat duren en wat er verder nog allemaal op ons afkomt. Beschermd wonen De invoering van een nieuw financieel verdeelmodel en het woonplaatsbeginsel is uitgesteld. Dit betekent dat de formele verantwoordelijkheid tot nadere orde bij centrumgemeente Doetinchem blijft. Desondanks werken we in 2022 toe naar meer lokale verantwoordelijkheid in de uitvoering en streven wij ernaar om dit per 1 januari 2023 zelf te doen. Hiervoor worden drie medewerkers momenteel opgeleid.

Ook blijven we inzetten op het (her)ontwikkelen van de sociale basis waarin we extra oog hebben voor (laagdrempelige) voorzieningen en behoeve van inwoners met GGZ-problematiek. Preventie maatschappelijk opvang Voor maatschappelijke opvang blijft Doetinchem als centrumgemeente tot (ten minste) 2026 verantwoordelijk voor inwoners uit Aalten. Er is in 2021 een start gemaakt met de vernieuwing van de maatschappelijke opvang, onder andere door extra inzet vanuit de regionale brede aanpak dak- en thuislozen. Door de vernieuwing is het ook wenselijk om (stapsgewijs) de regionale subsidies te herijken. Er zijn voor 2022 wijzigingen aangebracht in de subsidie voor het voorkomen van (preventie) instroom in de maatschappelijk opvang. Dit betekent dat niet alle activiteiten die voorheen regionaal gesubsidieerd werden, regionaal gesubsidieerd blijven. We bekijken of we deze activiteiten lokaal willen behouden en of we deze structureel of ad hoc willen financieren. Het is nu nog niet duidelijk of dit extra lokale (financiële) inzet gaat vragen. ZOOV op maat Door de provincie zijn een aantal besluiten genomen die van invloed zijn op de kosten van ZOOV Op Maat. Zo is de provincie gestopt met subsidiëring van het Wmo-vervoer en gaat de provincie per 3 april 2022 zelf het OV-vangnet uitvoeren, waarmee een deel van de dekking van de exploitatiekosten van ZOOV Op Maat wegvalt.

Tot op heden kan het vervoer via ZOOV Op Maat binnen de begroting worden gerealiseerd. Om de efficiency op korte termijn (2022 en 2023) te verbeteren heeft het college eind vorig jaar ingestemd met enkele maatregelen. Het daadwerkelijke effect van deze maatregelen moet zich echter nog bewijzen. Tegelijkertijd zien we dat de coronamaatregelen nu zijn losgelaten, waardoor (naar verwachting) het aantal vervoersbewegingen met ZOOV Op Maat (en daarmee de kosten) weer gaan oplopen. Bij de Najaarsnota verwachten wij een beter beeld te kunnen geven van de opbrengst van de genomen maatregelen en het effect van de afname van coronamaatregelen op de uiteindelijke vervoerskosten. Implementatie regionale inkoop De gunningsuitslag van de nieuwe contracten met zorgaanbieders van Jeugdhulp, Wmo en Wonen is definitief. Daarmee ronden we als Achterhoekse gemeenten een intensieve periode af, waarin we een belangrijke stap hebben gezet om ons zorglandschap overzichtelijker, efficiënter en toekomstbestendig te maken. De nieuwe aanpak van zorg en/of ondersteuning houdt onder meer in dat er een duidelijkere rolverdeling komt tussen de gemeenten en zorgaanbieders. De gemeenten - onze zorgconsulenten - bekijken straks samen met de inwoner welke resultaten met de ingezette zorg en/of ondersteuning behaald moeten worden.

Vervolgens bepaalt de zorgaanbieder met de inwoner hoe de hulp het beste ingezet kan worden. Vooral medewerkers van de toegang en backoffice krijgen met de nieuwe aanpak te maken. Voor hen breekt komende maanden een intensieve periode aan. Om de nieuwe aanpak zo goed mogelijk eigen te maken, is een scholingsprogramma opgezet. Het scholingsprogramma is gestart op 12 april 2022 met een gezamenlijke aftrap van de nieuwe aanpak. In mei 2022 zijn er vervolgens voor toegangs- en backofficemedewerkers verdiepende trainingen. In deze trainingen gaat het om het doorleven van de klantreis, het formuleren van resultaten en de veranderende rol ten opzichte van de zorgaanbieder. In de tweede helft van 2022 staan intervisiebijeenkomsten voor medewerkers van de toegang op het programma. Voor de verdere implementatie van de regionale inkoop zijn extra medewerkers ingehuurd.

Programma 2 Sociaal domein

17

Simpel Switchen In de Nota Sociaal Domein onder het thema blijven meedoen in Aalten is de actielijn ‘Simpel Switchen’ opgenomen. Ook binnen de Kadernota 2023-2026 van Laborijn staat ‘Simpel Switchen’ als apart onderwerp beschreven. We zijn nu bezig met een voorstel om deze werkwijze verder vorm te geven in samenwerking met Laborijn. Dit moet straks ingebed zijn in de werkprocessen bij zowel Laborijn als de gemeente. Nieuwe kijk op bewegen en zelfredzaamheid De gemeente Aalten wil de zelfredzaamheid van de inwoner verbeteren. Dit door iedere (nieuwe) ondersteuningsvraag van de inwoner te onderzoeken op welke wijze het zelfstandig functioneren in hun eigen leefomgeving kan worden bevorderd en hersteld. Hieruit volgt een andere werkwijze die we in eerste instantie in een pilot gaan vormgeven. LEADER Achterhoek Dit jaar is het laatste uitvoeringsjaar LEADER Achterhoek. Er zijn regionaal tot en met 2021 inmiddels 63 projecten gesubsidieerd voor een totaalbedrag van € 5,6 miljoen. Hiervan hebben de betreffende gemeenten en het waterschap € 2,8 miljoen bijgedragen. Tijdens evaluatiegesprekken is gebleken dat alle deelnemende gemeenten ook in een nieuwe LEADER periode 2023-2027 willen deelnemen als co-financier. De besluitvorming over de nieuwe LEADER periode is zowel nationaal als provinciaal nog niet afgerond.

De Regio Achterhoek is formeel penvoerder van het LEADER programma en werkt momenteel aan een voorstel voor het dagelijks bestuur over de nieuwe LEADER periode. Dit voorstel, met daarin details over de nog te nemen stappen en de raadpleging van het gebied, is op 12 mei in de vergadering van het dagelijks bestuur behandeld. Na besluitvorming van het dagelijks bestuur van de Regio worden de betreffende deelnemers middels een brief verzocht om hetzelfde bedrag als voorgaande periode beschikbaar te stellen voor de nieuwe LEADER periode. Woo (Wet open overheid) Vanaf 1 mei 2022 geldt in Nederland de nieuwe Wet open overheid (Woo). Deze wet vervangt niet alleen de huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob), maar gaat verder. De nieuwe wet geeft iedereen het recht op toegang tot publieke informatie en draagt zo bij aan de verandering naar een meer open en transparante overheid. Net als nu geldt op grond van de Wob, is in de Woo ook de mogelijkheid opgenomen om specifieke informatie bij overheden, waaronder dus de gemeente, op te vragen. Inhoudelijk verandert er wat dit betreft niet zo veel. De termijn waarin de overheid een verzoek om informatie moet afhandelen, wordt wel korter. In de Woo is daarnaast vastgelegd dat overheden en semi-overheden, veel meer dan nu gebeurt, uit zichzelf informatie openbaar moeten gaan maken.

Informatie moet bovendien voor iedereen toegankelijker en beter vindbaar worden. Daarom bepaalt de Woo dat alle overheidsinformatie op één centrale plek gepubliceerd moet gaan worden. In de Woo worden elf categorieën informatie opgesomd die de gemeente uit eigen beweging openbaar moet gaan maken. Om deze ‘actieve openbaarmaking’ structureel en duurzaam te kunnen organiseren is het ook van belang dat de informatiehuishouding van overheden op orde is. De Woo bepaalt daarom ook dat de openbaar gemaakte digitale informatie goed vindbaar moet zijn en toegankelijk voor een breed publiek. De Woo wordt in delen ingevoerd. Op 1 mei jongstleden heeft de Woo de Wob al wel vervangen, maar de algemene verplichting tot actieve openbaarmaking van bepaalde informatie gaat dan nog niet gelden. Overheidsinstanties hebben tijd nodig om hun werkprocessen en computerprogrammatuur aan te passen aan de actieve openbaarmaking. Uit het oogpunt van privacy heeft actieve openbaarmaking bijvoorbeeld grote consequenties. Elk document dat de gemeente openbaar maakt, moet op privacygevoelige informatie worden gecontroleerd en privacygevoelige informatie die niet van belang is voor het doel van de openbaarmaking moet onleesbaar worden gemaakt.

Bijstellingen bestaand beleid Omschrijving Programma 2 Sociaal Domein P2.0001 Adviseur raadsprogramma P2.0001 Formatie griffie P2.0002 Drugsproblematiek P2.0003 Sport Lokaal P2.0004 Sociaal Domein Achterhoek (SDA P2.0004 Sociaal Domein Achterhoek (SDA) P2.0005 Gemeenschapshuizen P2.0006 Oekraïne P2.0007 Mantelzorg P2.0008 Wmo begeleiding P2.0009 Wmo hulp bij huishouden P2.0010 Wmo woon-, vervoer- en rolstoelvoorzieningen P2.0011 Jeugdzorg Totaal Programma 2 Sociaal Domein

Programma 2 Sociaal domein

2022

2023

2024

2025

2026

15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 10.927 35.000 19.464 38.230 38.230 38.230 38.230 38.230 15.000 50.000 25.000 650.000 650.000 650.000 650.000 650.000 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 -140.000 -140.000 -140.000 -140.000 -140.000 1.000.000 700.000 700.000 700.000 700.000 1.833.621 1.363.230 1.363.230 1.363.230 1.363.230

18

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P2.0001 Formatie Griffie structureel € 15.000 en adviseur raadsprogramma incidenteel € 15.000 In de programmabegroting 2022 is een budget van € 40.000 opgenomen voor de uitbreiding van de formatie van de Griffie met een parttime raadsadviseur. In het raadsvoorstel met betrekking tot de benoeming van deze raadsadviseur is al aangekondigd dat in verband met de door de werkgeverscommissie gemaakte keuzes met betrekking tot de omvang en schaalindeling van de vacature een bijstelling op dit opgenomen budget noodzakelijk is. De hogere structurele loonkosten bedragen afgerond € 15.000 op jaarbasis. Daarnaast is voor het tijdelijke arbeidscontract van de adviseur ten behoeve het raadsprogramma 2022 een eenmalig budget van € 15.000 nodig. P2.0002 Drugsproblematiek € 11.000 Het restant budget uit 2021 wordt doorgeschoven naar 2022. Hiermee geven we een bureau opdracht om kaders op te stellen voor de functie van jeugdpreventiemedewerker, welke is ontstaan uit het project 'drugsaanpak gemeente Aalten'. P2.0003 Sport Lokaal samen € 35.000 De stuurgroep en projectgroepen sportakkoord zijn druk bezig met het ontwikkelen en uitwerken van de plannen voor een sportakkoord, maar mede door corona hebben zij dit in 2021 nog niet kunnen realiseren.

Omdat de rijksregeling de mogelijkheid biedt om de middelen uiterlijk in 2022 te besteden is het restant budget uit 2021 overgeheveld naar 2022. Ook de plannen van het beweeg- en sportakkoord Aalten konden in 2021 niet ten uitvoer worden gebracht. In de loop van dit jaar wordt door de stuurgroep bepaald of het budget in 2022 ingezet wordt ten behoeve van de ambities of dat deze over volgende jaren verdeeld gaat worden. P2.0004 Sociaal Domein Achterhoek (SDA) incidenteel € 19.464 en structureel € 38.230 De begroting Sociaal Domein Achterhoek (SDA) 2022 is in concept gereed, maar nog niet definitief vastgesteld. Omdat het echter 2022 betreft, nemen we de gevolgen toch alvast mee. De regionale programmakosten SDA en de kosten voor het CLM (Contract- en Leveranciersmanagement ofwel de regionale zorginkoop) zijn voor dit jaar samengevoegd tot één geheel met een totale omvang van € 2.148.900. Over 2021 bedroeg dit opgeteld € 1.793.900. De toename van kosten komt onder andere door de toerekening van overheadkosten ad € 91.000, nu de gehele programmaorganisatie is ondergebracht bij de gemeente Doetinchem. Voorheen viel een gedeelte van het CLM onder verantwoordelijkheid van de gemeente Oude IJsselstreek, waar dit achterwege bleef. Ook worden kosten als juridische ondersteuning (€ 20.000) en webhosting (€ 8.000) voortaan in rekening gebracht.

In 2022 komen daar € 150.000 aan incidentele kosten bovenop voor de inhuur van een voorzitter van het MOSD, personele kosten voor de implementatie van de Gelders Verbeteragenda Jeugdbescherming (GVJB) en een bijdrage in de scholingskosten vanwege de nieuwe inkoop. Daarnaast is voor het eerst een aanvullend werkbudget van regionaal € 100.000 geraamd, dat indien noodzakelijk flexibel wordt ingezet. De extra kosten voor Aalten voor het incidentele deel bedragen € 19.464 voor 2022, daarnaast wordt voorgesteld vanaf 2022 structureel € 38.230 bij te ramen. P2.0005 Gemeenschapshuizen € 15.000 De raad heeft aangegeven dat zij meer inzicht in de mogelijke financiële consequenties wil hebben. Hiervoor moeten we een onderzoek uitvoeren naar de huidige staat van onderhoud van de bestaande gemeenschapshuizen en de desgewenste Meerjaren Onderhoudsplannen laten opstellen door een deskundige externe partij (gezien het specialistische karakter hiervan). P2.0006 Oekraïne € 50.000 De Rijksoverheid heeft aangegeven dat kosten die gemaakt worden door gemeenten bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen worden vergoed. Mede in verband met de uitkering van weekgelden, maar ook om snel te kunnen schakelen wanneer er bijvoorbeeld hulpmiddelen nodig zijn, is vooruitlopend daarop een ‘werkbudget Oekraïne’ vrijgemaakt van € 50.000.

P2.0007 Mantelzorg € 25.000 In de decembercirculaire hebben we vanuit de Rijksregeling ‘verbeteren toegang tot mantelzorgregelingen’ € 25.000 ontvangen. Dit budget wordt in 2022 ingezet voor de verdere inrichting van de mantelzorgondersteuning (onder andere door Figulus). P2.0008 Wmo begeleiding structureel € 650.000 Hoewel de maatregelen in het kader van corona vrijwel helemaal zijn verdwenen, zien we nog steeds de gevolgen die deze maatregelen hebben op onze inwoners. Er zijn meer inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het inrichten van hun leven en het aangaan van sociale contacten. In landelijk onderzoek is deze trend ook te zien. We zien eveneens dat de zorg steeds verder onder druk komt te staan, waardoor mantelzorgers meer taken krijgen. Als gemeente krijgen we steeds meer vragen om de mantelzorgers te ontlasten. Programma 2 Sociaal domein

19

We doen dit door gebruik te maken van de diverse inloopvoorzieningen en vrijwilligers in te zetten vanuit de sociale basis. Soms is geïndiceerde ondersteuning nodig. De afgelopen jaren zien we dat de mogelijkheden in de sociale basis verminderd zijn (door corona gingen activiteiten niet door en vrijwilligers konden niet ingezet worden). Daardoor is vaker geïndiceerde dagbesteding ingezet dan verwacht. De verwachting is dat dit de komende periode nog steeds nodig blijft. In het Transformatieplan Sociaal Domein (2019) zijn ten aanzien van begeleiding verschillende maatregelen genoemd. Het gaat daarbij zowel om alternatieven voor hulp-op-maat (geïndiceerde vormen van begeleiding) als op een andere wijze indiceren en vormgeven van begeleiding. Regionaal zijn we bezig met een nieuwe wijze van inkopen van integrale ondersteuning Wmo. Hierbij is sprake van een nieuwe vorm van bekostiging per cliënt. Hiermee komen de huidige vormen van individuele begeleiding en dagbestedingen te vervallen. Daarnaast bepaalt de gemeente niet meer hoe deze ondersteuning wordt vormgegeven. Daarmee vervallen ook de maatregelen ondersteuning individueel groepsgewijs aanbieden voor € 360.000 en herindicatie begeleiding voor € 150.000. De verwachting was hiermee een besparing van opgeteld € 510.000 te kunnen bewerkstelligen. Deze besparing wordt echter niet gerealiseerd.