Te betrekken bij - raadsmededeling 62-2026 Ontwikkeling naar een Sterk Lokaal Team

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp

: : : : : :

62-2026 22 april 2026 M. Kroezen Rik van Lochem Ontwikkeling naar een Sterk Lokaal Team

Aanleiding: We ontwikkelen een sterk lokaal team omdat we als gemeente een wettelijke én maatschappelijke opdracht hebben om inwoners passende, toegankelijke en samenhangende ondersteuning te bieden. Deze opdracht komt voort uit verschillende wetgeving binnen het sociaal domein 1 en vraagt van gemeenten om ondersteuning integraal en dichtbij inwoners te organiseren. Deze ontwikkeling sluit aan bij onze lokale ambities en wensen. Landelijk wordt gezien dat huishoudens nu te vaak vastlopen in regels, doorverwijzingen en versnipperde hulp. Problemen binnen een huishouden hangen meestal samen en vragen daarmee om een team dat dichtbij is, breed kijkt, vroegtijdig signalen oppakt, passende ondersteuning inzet en waar nodig deskundigheid bijschakelt. Normaliseren is hierbij leidend: uitgaan van de eigen kracht van onze inwoners en hun netwerk en vragen zoveel mogelijk oplossen in het gewone leven. Een sterk lokaal team maakt het mogelijk om breed te kijken, eenvoudiger te handelen, vroegtijdiger in te stappen, en sneller passende ondersteuning te bieden, om te voorkomen dat hulpvragen escaleren en zwaardere vormen van zorg nodig zijn. In nauwe samenwerking met de sociale basis en het informele netwerk. Op deze manier versterken we eigen regie, zorgen we voor de meest passende oplossing en dragen we bij aan een toekomstbestendig, betaalbaar en inwonersgericht sociaal domein.

De Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (0–100) versterken deze beweging. Gemeenten worden gevraagd om in 2028 schotten tussen domeinen te doorbreken en integraal te werken vanuit één herkenbaar en toegankelijk lokaal team. Dit team krijgt een spilfunctie in de ondersteuning van huishoudens, ook in situaties waarin sprake is van onveiligheid. In het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming heeft het Rijk bepaald dat er een toenemende verantwoordelijkheid ligt bij het lokale team. Meer en complexere casuïstiek, inclusief veiligheidscasuïstiek. Waar voorheen kon overdragen aan bijvoorbeeld Veilig Thuis of Jeugdbescherming, blijft het lokale team vaker zelf in regie en het vaste aanspreekpunt voor het gezin. Dit betekent een verschuiving in zowel capaciteit als expertise binnen het lokale team en een herinrichting van samenwerking met ketenpartners, die nog niet overal in hetzelfde tempo plaatsvindt. Regiovisie Samen Veilig 2024-2028 Ook de regiovisie Samen Veilig (raadsmededeling herijkte Regiovisie Samen Veilig, aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling, Z/24/159113) onderstreept deze ontwikkeling. Deze visie benadrukt het belang van een vast gezicht voor inwoners, langdurige betrokkenheid en een brede, integrale benadering met ruimte voor maatwerk en samenwerking met specialistische expertise.

1 De Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), de Participatiewet, de Wet inburgering en de Wet gemeentelijke

schuldhulpverlening.

Pagina 1 van 4

Kortom: deze ontwikkeling is vooral nodig omdat inwoners mogen rekenen op hulp die daadwerkelijk werkt en aansluit bij hun leven, én omdat zowel de wet als het landelijke beleid dit voorschrijven en ondersteunen. Het lokale team blijft altijd betrokken als dat nodig is; ‘we zijn ervan en blijven ervan’. Convenant ‘Stevige Lokale Teams; De VNG heeft het convenant ‘Stevige lokale teams’ (Jeugd en Wmo) ontwikkeld. Het convenant is getekend op 24 maart 2026. In het convenant spreken gemeenten, het rijk en uitvoeringspartners af om de werkwijze van lokale teams meer te uniformeren en te versterken. Zo moeten inwoners met hun hulpvraag op één herkenbare plek terechtkunnen, werken lokale teams nauwer samen met onder andere huisartsen en andere partners, en wordt waar mogelijk ervaringsdeskundigheid ingezet. Het convenant vertaalt bestaande uitgangspunten naar concrete afspraken over samenwerking en organisatie, zodat ondersteuning toegankelijker, samenhangender en minder afhankelijk van de woonplaats wordt. Inhoud mededeling: Visie & Koers In gemeente Aalten doen we het samen: dichtbij, eenvoudig en persoonlijk. Ons sterke lokale team kijkt samen met huishoudens wat zij zelf of met hun netwerk kunnen, en waar ondersteuning nodig is.

Door op tijd, integraal en deskundig te ondersteunen, werken we toe naar het moment waarop inwoners weer zelfstandig verder kunnen, met hulp dichtbij als dat nodig is. Dichtbij en samen onderweg Wij willen een lokaal team dat zichtbaar aanwezig is op de plekken waar het leven zich afspeelt. Een team dat aansluit bij wat mensen kunnen en willen, dat meeloopt wanneer dat nodig is en dat steun biedt met raad, daad en een luisterend oor. Door de landelijke kaders te volgen, werken we stap voor stap toe naar een sterk lokaal team dat in gemeente Aalten echt het verschil kan maken: een team dat eenvoudig vindbaar is, dichtbij gezinnen en huishoudens staat, vroegtijdig ondersteunt, breed kijkt, deskundig handelt en continu leert en verbetert. We werken toe naar wanneer ondersteuning nodig is, een vertrouwd gezicht het uitgangspunt is, die betrokken blijft, het huishouden goed kent en weet wat er speelt, ook wanneer er zorgen zijn over veiligheid. Waar nodig schakelen we andere experts in om samen de juiste hulp te bieden. We willen dat in gemeente Aalten breed kijken de standaard wordt. Ieder huishouden is anders, dus nemen onze medewerkers de tijd om samen te verkennen wat er nodig is voor het hele huishouden. We zoeken steeds naar wat een huishouden zelf kan en wat er nodig is. Onze medewerkers zijn deskundig, toegankelijk, werken outreachend en komen in actie waar dat nodig is.

Veiligheid staat daarbij altijd voorop. We geloven in de kracht van het gewone leven. Daarom helpen we huishoudens om hun dagelijks leven op orde te krijgen zonder onnodige drempels. We kennen de buurt, scholen en initiatieven in gemeente Aalten en werken hier actief mee samen. We betrekken familie, vrienden en buren bij het vinden van duurzame oplossingen. Als het eigen netwerk niet toereikend is, bieden wij aanvullende ondersteuning. Op deze manier bouwen we in gemeente Aalten toe naar een sterk, toekomstbestendig lokaal team, in lijn met de landelijke opdrachten én met wat inwoners van ons mogen verwachten: dichtbij, eenvoudig en persoonlijk. We kijken niet alleen naar wat niet goed gaat, maar juist ook naar wat wél kan. Door te normaliseren en uit te gaan van talent, veerkracht en bestaande oplossingen in het gewone leven, sluiten we aan bij de leefwereld van inwoners. Dit voorkomt onnodige problematisering en zorgt ervoor dat iedere inwoner die ondersteuning nodig heeft zich gezien, gehoord en gelijkwaardig behandeld voelt als ieder ander. Pagina 2 van 4

Hoe werken we hiernaartoe? Om in gemeente Aalten toe te groeien naar een sterk lokaal team zoals hierboven beschreven, sluiten we aan bij de landelijke kaders die aangeven wat hiervoor nodig is. De zeven uitgangspunten waar wij naartoe werken zijn niet willekeurig gekozen: ze zijn opgesteld op basis van wat landelijk als noodzakelijk wordt gezien om goede, samenhangende en toekomstbestendige ondersteuning te organiseren. Deze uitgangspunten zijn verwerkt in onderstaande afbeelding:

2

Samenhangende ontwikkelingen Landelijk Integraal Zorgakkoord Het landelijke Integraal Zorgakkoord heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De partijen in de zorg, ondersteuning en welzijn werken samen om passende zorg en ondersteuning te bieden. In de Achterhoek is een regioplan opgesteld voor de thema’s: Preventie & Gezondheid, Veerkrachtig Ouder Worden, Mentale Gezondheid en Prettig Werken in Zorg&Welzijn. In dit regioplan zijn acties opgesteld die aansluiten op de ontwikkeling naar een Sterk Lokaal Team; samenwerking met zorg en welzijn, één aanspreekpunt, breed kijken en breed handelen. Versterken eerste lijn Het versterken van de eerste lijn is een ander landelijk programma. Het doel hiervan is de toegankelijkheid en continuïteit van de eerstelijnszorg te waarborgen met behoud van kwaliteit. Dit omvat onder andere het verbeteren van de samenwerking tussen verschillende zorgdomeinen en het opzetten van hechte wijkverbanden, wat aansluit bij de ontwikkeling naar een Sterk Lokaal Team. Lokaal In de ontwikkeling naar een sterk lokaal team zoeken wij actief de verbinding met andere projecten. We leggen nadrukkelijk de koppeling met het project ‘Herinrichten van de toegang Sociaal Domein’. Hoewel dit project zich al in een verder stadium bevindt, is in de uitwerking rekening gehouden met de ontwikkeling richting een Sterk Lokaal Team.

De herinrichting van de toegang zien wij als een basis voor het realiseren van een Sterk Lokaal Team.

2

Afbeelding vanuit Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025

Pagina 3 van 4

De nieuwe dienstverleningsvisie fungeert daarbij als kapstok voor onze keuzes en uitgangspunten. Tot slot onderzoeken we door middel van Monitoring Sociaal Domein op welke manier we kunnen toetsen of onze plannen en kaders daadwerkelijk aansluiten bij de behoeften van onze inwoners. Financiële consequenties Voor het ontwikkelen van een blauwdruk voor een Sterk Lokaal Team en het opstellen van het implementatieplan is in deze fase voornamelijk inzet van uren nodig van betrokken medewerkers binnen de gemeente Aalten. Na bestuurlijke vaststelling van de blauwdruk wordt het implementatieplan uitgewerkt. In deze fase worden ook de financiële consequenties in beeld gebracht. Vooruitlopend hierop is het van belang om te onderkennen dat zonder verruiming van financiële middelen niet kan worden voldaan aan de uitvoerende taken van een Sterk Lokaal Team. Deze ontwikkeling brengt extra taken en verantwoordelijkheden met zich mee voor het lokale team binnen het sociaal domein. Dit vraagt om passende randvoorwaarden, waaronder voldoende capaciteit en middelen. Deze bewustwording is essentieel. De opbrengsten van deze investering laten zich niet direct vertalen in financiële termen, maar liggen primair in maatschappelijke winst: een positieve bijdrage aan het welzijn van inwoners, een grotere sociale impact en een beter passend antwoord op hulpvragen.

Tegelijkertijd mag worden verwacht dat deze investering zich op de langere termijn terugverdient, door minder escalaties, het voorkomen van overlap in werkzaamheden, het eerder in beeld krijgen van hulpvragen en een sterkere inzet op preventie. Dit wordt des te relevanter gezien de toenemende complexiteit van hulpvragen en de verwachte ontwikkeling dat een groeiende en complexere vraag moet worden bediend met beperkte middelen, onder druk van arbeidsmarktkrapte en oplopende wachttijden binnen het sociaal domein. Vervolg Als opvolging van deze startnotitie starten wij met het ontwikkelen van een blauwdruk voor een sterk lokaal team in de gemeente Aalten. Deze blauwdruk baseren wij op data-analyse en een vergelijking met relevante good practices, passend bij de doelgroepen en de specifieke lokale context van Aalten. De blauwdruk wordt naar verwachting eind 2026 aan uw raad en het college voorgelegd ter besluitvorming en ter verkrijging van strategisch draagvlak voor de verdere inrichting en uitvoering. In 2027 werken wij deze uit in een implementatieplan, zodat in 2028 gestart kan worden met werken volgens de beoogde uitgangspunten. Een essentieel uitgangspunt in dit proces is dat wij samen optrekken met de uitvoering. In de eerste fase werken wij intensief samen met interne uitvoeringspartners.

Naarmate de koers en ontwikkelrichting concreter worden, betrekken wij ook externe samenwerkingspartners. Met hen gaan wij in gesprek over rollen, verantwoordelijkheden en samenwerking, waarbij hun perspectief nadrukkelijk wordt meegenomen in de verdere uitwerking. De startnotitie vormt gedurende het gehele traject de basis. Hierin zijn de kernboodschap en visie vastgelegd. Wij bouwen voort op wat al goed functioneert en benutten bestaande kwaliteiten. Tegelijkertijd maakt de notitie duidelijk waarom deze ontwikkeling noodzakelijk is en welke ambitie we gezamenlijk nastreven

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 1. Startnotitie Sterk Lokaal Team gemeente Aalten 2. Voorbeeldcasus 3. Convenant Stevige Lokale Teams VNG

Pagina 4 van 4

Auteur mevrouw M. Kroezen Functie Projectleider Datum 22 april 2026 Versienummer 01

Startnotitiel

Startnotitie Sterk Lokaal Team

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Startnotitie Sterk Lokaal Team gemeente Aalten

Waar staan we en waar willen wij naartoe groeien?

1

1

Afbeelding vanuit Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025

Pagina 2 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Inhoudsopgave Startnotitie Sterk Lokaal Team gemeente Aalten ..................................................................................... 2 Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 3 Inleiding ............................................................................................................................................... 4 1.

Aanleiding ................................................................................................................................... 5

2.

Visie & Koers ............................................................................................................................... 7

3.

Hoe werken we hiernaartoe? ...................................................................................................... 8

4.

Samenhangende landelijke ontwikkelingen ................................................................................ 8

5.

Koers per uitgangspunt ............................................................................................................. 10

6.

Overstijgend.............................................................................................................................. 25

7.

Begrippenkader......................................................................................................................... 27

8.

Vervolg ...................................................................................................................................... 29 Bijlagen ......................................................................................................................................... 30

Pagina 3 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Inleiding Deze notitie beschrijft de onderlegger van de opdracht: waarom werken we in gemeente Aalten toe naar een sterk lokaal team en hoe gaan we deze ontwikkeling vormgeven? We gaan in op de maatschappelijke en wettelijke context, de landelijke kaders die richting geven en de manier waarop we deze vertalen naar de situatie in gemeente Aalten. Centraal staat het organiseren van ondersteuning die dichtbij, eenvoudig en persoonlijk is, aansluit bij het gewone leven en uitgaat van de kracht van onze inwoners. Dit vormt het vertrekpunt voor de verdere uitwerking van het sterke lokale team in gemeente Aalten. Vervolgens vertalen we de zeven uitgangspunten uit de landelijke kaders naar de huidige situatie in gemeente Aalten. Daarmee maken we inzichtelijk wat we al in huis hebben, waar ontwikkelmogelijkheden zijn en waar we naartoe willen groeien. Naast deze startnotitie is een projectvoorstel opgesteld, waarin de projectmatige aspecten zijn uitgewerkt, zoals de doelen, resultaten, planning, financiën en organisatie.

Pagina 4 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

1. Aanleiding We ontwikkelen een sterk lokaal team omdat we als gemeente een wettelijke én maatschappelijke opdracht hebben om inwoners passende, toegankelijke en samenhangende ondersteuning te bieden. Deze opdracht komt voort uit verschillende wetgeving binnen het sociaal domein2 en vraagt van gemeenten om ondersteuning integraal en dichtbij inwoners te organiseren. Deze ontwikkeling sluit aan bij onze lokale ambities en wensen. Landelijk wordt gezien dat huishoudens3 nu te vaak vastlopen in regels, doorverwijzingen en versnipperde hulp. Problemen binnen een huishouden hangen meestal samen en vragen daarmee om een team dat dichtbij is, breed kijkt, vroegtijdig signalen oppakt, passende ondersteuning inzet en waar nodig deskundigheid bijschakelt. Normaliseren is hierbij leidend: uitgaan van de eigen kracht van onze inwoners en hun netwerk en vragen zoveel mogelijk oplossen in het gewone leven. Een sterk lokaal team maakt het mogelijk om breed te kijken, eenvoudiger te handelen, vroegtijdiger in te stappen, en sneller passende ondersteuning te bieden, om te voorkomen dat hulpvragen escaleren en zwaardere vormen van zorg nodig zijn. In nauwe samenwerking met de sociale basis en het informele netwerk. Op deze manier versterken we eigen regie, zorgen we voor de meest passende oplossing en dragen we bij aan een toekomstbestendig, betaalbaar en inwonersgericht sociaal domein.

De Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (0–100) versterken deze opdracht. Zij vragen onder andere van gemeenten dat we uiterlijk in 2028 de schotten tussen jeugd, volwassenen en participatie doorbreken, en ook de schotten tussen de sociale basis en geïndiceerde zorg opheffen. Dit betekent dat we integraal naar huishoudens moeten kijken en de ondersteuning organiseren samen met het huishouden via één herkenbaar, toegankelijk en sterk lokaal team, ook als er sprake is van onveiligheid. Omvang en expertise moet zijn afgestemd op onze lokale situatie. Het lokale team krijgt een spilfunctie en moet zorgen voor een samenhangende aanpak met minder loketten, minder overdrachtsmomenten en minder complexiteit voor inwoners. Regiovisie Samen Veilig 2024-2028 Ook de regiovisie Samen Veilig versterkt de opdracht van de ontwikkeling naar een sterk lokaal team. In de herijkte regiovisie Samen Veilig 2024-2028 van de regio Arnhem-Achterhoek worden vijf speerpunten benoemd die ook richting geven aan hoe het lokale team in de ideale situatie functioneert.

De gemeente Aalten heeft twee speerpunten geprioriteerd; het lokale team biedt één vast gezicht, dat langdurig betrokken blijft en waar nodig optrekt met het regionaal veiligheidsteam of een andere specialistische expertise en het lokale team hanteert een brede blik, biedt maatwerk en heeft tijd voor het gezin.

2 De Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), de Participatiewet, de Wet inburgering en de Wet gemeentelijke

schuldhulpverlening. 3 Onder huishoudens worden particuliere huishoudens verstaan. Dit zijn één of meer personen die samen een woonruimte bewonen en zichzelf niet-bedrijfsmatig voorzien van de dagelijkse behoeften. (Bron: www.cbs.nl- 2026)

Pagina 5 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Kortom: deze ontwikkeling is vooral nodig omdat inwoners mogen rekenen op hulp die daadwerkelijk werkt en aansluit bij hun leven, én omdat zowel de wet als het landelijke beleid dit voorschrijven en ondersteunen. Het lokale team blijft altijd betrokken als dat nodig is; ‘we zijn ervan en blijven ervan’.

Pagina 6 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

2. Visie & Koers In gemeente Aalten doen we het samen: dichtbij, eenvoudig en persoonlijk. In gemeente Aalten doen we het samen: dichtbij, eenvoudig en persoonlijk. Ons sterke lokale team kijkt samen met huishoudens wat zij zelf of met hun netwerk kunnen, en waar ondersteuning nodig is. Door op tijd, integraal en deskundig te ondersteunen, werken we toe naar het moment waarop inwoners weer zelfstandig verder kunnen, met hulp dichtbij als dat nodig is.

Dichtbij en samen onderweg Wij willen een lokaal team dat zichtbaar aanwezig is op de plekken waar het leven zich afspeelt. Een team dat aansluit bij wat mensen kunnen en willen, dat meeloopt wanneer dat nodig is en dat steun biedt met een luisterend oor, raad en daad. Door de landelijke kaders te volgen, werken we stap voor stap toe naar een sterk lokaal team dat in gemeente Aalten echt het verschil kan maken: een team dat eenvoudig vindbaar is, dichtbij gezinnen en huishoudens staat, vroegtijdig ondersteunt, breed kijkt, deskundig handelt en continu leert en verbetert. We werken toe naar wanneer ondersteuning nodig is, een vertrouwd gezicht het uitgangspunt is, die betrokken blijft, het huishouden goed kent en weet wat er speelt, ook wanneer er zorgen zijn over veiligheid. Waar nodig schakelen we andere experts in om samen de juiste hulp te bieden. We willen dat binnen de gemeente Aalten breed kijken4 de standaard wordt. Ieder huishouden is anders, dus nemen onze medewerkers de tijd om samen te verkennen wat er nodig is voor het hele huishouden. We zoeken steeds naar wat een huishouden zelf kan en wat er nodig is. Onze medewerkers zijn deskundig, toegankelijk, werken outreachend en komen in actie waar dat nodig is. Veiligheid staat daarbij altijd voorop. We geloven in de kracht van het gewone leven.

Daarom helpen we huishoudens om hun dagelijks leven op orde te krijgen zonder onnodige drempels. We kennen de buurt, scholen en initiatieven in de gemeente Aalten en werken hier actief mee samen. We betrekken familie, vrienden en buren bij het vinden van duurzame oplossingen. Als het eigen netwerk niet voldoende is, bieden wij aanvullende ondersteuning. Op deze manier bouwen we in gemeente Aalten toe naar een sterk, toekomstbestendig lokaal team, in lijn met de landelijke opdrachten én met wat inwoners van ons mogen verwachten: dichtbij, eenvoudig en persoonlijk. We kijken niet alleen naar wat niet goed gaat, maar juist ook naar wat wél kan. Door te normaliseren en uit te gaan van talent, veerkracht en bestaande oplossingen in het gewone leven, sluiten we aan bij de leefwereld van inwoners. Dit voorkomt onnodige problematisering en zorgt ervoor dat iedere inwoner die ondersteuning nodig heeft zich gezien, gehoord en gelijkwaardig behandeld voelt als ieder ander.

4 Definitie Breed Kijken: “Breed kijken start met de inspanning om zicht te krijgen op het leven, de problemen en het perspectief van

huishoudens en gezinnen; in zijn geheel en van gezinsleden afzonderlijk. Als lokaal team kijk je verder dan de eerste vraag waarmee iemand komt. Je werkt onderzoekend, herkent patronen en maakt samen een analyse”. (Bron: werkpakketten Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Pagina 7 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

3. Hoe werken we hiernaartoe? Om in gemeente Aalten toe te groeien naar een sterk lokaal team zoals hierboven beschreven, sluiten we aan bij de landelijke kaders die aangeven wat hiervoor nodig is. De zeven uitgangspunten waar wij naartoe werken zijn niet willekeurig gekozen: ze zijn opgesteld op basis van wat landelijk als noodzakelijk wordt gezien om goede, samenhangende en toekomstbestendige ondersteuning te organiseren. Deze uitgangspunten zijn gebaseerd op: •

de vijf Basisfuncties voor lokale teams (KPMG): veiligheid voorop, tijdig signaleren, vindbare en toegankelijke hulp, breed en integraal handelen, en continu leren en verbeteren;

•

de Hervormingsagenda Jeugd (2023–2028): meer tijdige ondersteuning, minder loketten, één gezin–één plan–één regisseur, meer normaliseren en versterken van de sociale basis;

•

het Toekomstscenario kind- en gezinsondersteuning (0–100): integrale ondersteuning zonder schotten tussen jeugd, volwassenen en participatie, georganiseerd via één herkenbaar lokaal team dat dichtbij inwoners staat.

Door deze landelijke kaders te volgen, werken we stap voor stap toe naar een sterk lokaal team dat in gemeente Aalten echt het verschil kan maken: een team dat eenvoudig vindbaar is, dichtbij gezinnen en huishoudens staat, vroegtijdig ondersteunt, breed kijkt, deskundig handelt en continu leert en verbetert.

4. Samenhangende landelijke ontwikkelingen Integraal Zorgakkoord Het landelijke Integraal Zorgakkoord heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De partijen in de zorg, ondersteuning en welzijn werken samen om passende zorg en ondersteuning te bieden. In de Achterhoek is een regioplan opgesteld voor de thema’s: Preventie & Gezondheid, Veerkrachtig Ouder Worden, Mentale Gezondheid en Prettig Werken in Zorg & Welzijn. Onderwerpen die aansluiten bij de opdracht sterk lokaal team zijn: 1.

2.

3.

Inzet op samenwerking met zorg en welzijn in de verschillende ketenaanpakken, waarin één aanspreekpunt is voor de inwoner. Deze functionaris zorgt ervoor dat de inwoner op de juiste plek terecht komt. Specifiek voor ouderen wordt geïnvesteerd in het goede (levensloop)gesprek. Dit is een breed gesprek met als doel de regie van de oudere te versterken door tijdig na te denken over later. Voor inwoners die te maken hebben met (vermoedelijke) psychische kwetsbaarheid en sociaal-maatschappelijke problematiek wordt ingezet op het verkennend gesprek met de inwoner, een professional uit het sociaal domein (werkzaam in het Vraag- en Advies Team, VAT) en een professional vanuit GGZ.

Pagina 8 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Versterken eerste lijn Het versterken van de eerste lijn is een ander landelijk programma. Het doel hiervan is de toegankelijkheid en continuïteit van de eerstelijnszorg 5 te waarborgen met behoud van kwaliteit. Dit omvat o.a. het verbeteren van de samenwerking tussen verschillende zorgdomeinen en het opzetten van hechte wijkverbanden. Het streven is in de gemeente Aalten in twee wijkverbanden een nauwe samenwerkstructuur te creëren gericht op de ondersteuning van inwoners. Hierbij wordt verder ontwikkelt op de al bestaande samenwerking.

5 De gezondheidszorg die direct toegankelijk is, zonder dat daarvoor een verwijzing nodig is. (Bron:

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/eerstelijnszorg)

Pagina 9 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

5. Koers per uitgangspunt In oktober 2025 is de werkgroep gestart om per uitgangspunt te inventariseren waar vragen, behoeften, wensen en zorgen liggen. Daarnaast heeft er in november en december 2025 binnen de drie taakveldteams6 door middel van een vragenlijst dezelfde inventarisatie plaatsgevonden. Deze input is per uitgangspunt overgenomen. Per uitgangspunt hebben we in kaart gebracht waar we nu staan en waar we naartoe willen groeien.

Uitgangspunt 1: Passende omvang en expertise – Sterk Lokaal Team dat past bij de gemeente Aalten Dit kenmerk gaat over waar lokale teams van de toekomst aan moeten voldoen gezien de ontwikkelingen van de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De belangrijkste punten uit dit kenmerk zijn: •

• • •

Voldoende omvang: Het team moet qua aantal professionals voldoende capaciteit hebben om continuïteit en bereikbaarheid te waarborgen en aan te sluiten bij de lokale situatie. Brede expertise: Er is een mix van disciplines aanwezig zodat het team integraal kan werken. Flexibiliteit: Het team moet kunnen op- of bijschalen naar specialistische hulp als dat nodig is. Lokale verankering: Expertise is afgestemd op de specifieke kenmerken en behoeften van de lokale gemeenschap.

(Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

6 Team Wmo, Team Jeugd, Team Participatie, inkomen en schulden.

Pagina 10 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Wat hebben we al in huis? •

•

• • •

Bestaande samenwerking & vertegenwoordiging: Vraag en Advies Team (VAT), Bureau voor Financiële Ondersteuning (bv FO), Ondersteuningsteam (OT), Integraal team Laborijn, MEE, Figulus, Team mens & samenleving- onderverdeeld in expertises; Wmo, jeugd, participatie, schuldhulpverlening, bijzondere bijstand en minimaregelingen en zorg & veiligheid. Bewustwording vanuit onze professionals dat in een sterk lokaal team intensiever samengewerkt gaat worden met organisaties uit de sociale basis. Bestaande korte lijnen met huisartsen, praktijkondersteuners huisartsen, scholen, wijkverpleging en welzijn. Sterke Sociale Basis. Zelfscan sterke lokale teams is in kaart gebracht en hier zijn adviezen over uitgebracht, die we kunnen gebruiken bij de inrichting van ons Sterke Lokale Team.

7

7 Afbeelding: Visueel overzicht, wat hebben we in huis (01-04-2026).

Pagina 11 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Wat willen we doorontwikkelen? • •

• •

• • •

Actueel inzicht in de sociale basis: overzicht van betrokkenen en hun taken, continu bijgewerkt bij veranderingen. Formuleren van een gezamenlijke visie op de rol van partners in en rondom het sterke lokale team, inclusief de keuze of zij onderdeel worden van het team of in samenwerking opereren, en hoe deze samenwerking wordt vormgegeven. De dienstverlening vanuit Laborijn, wat een aparte uitvoeringsorganisatie is, vertegenwoordigen in het sterk lokaal team. Er moet expliciet rekening worden gehouden met de juridische aspecten van een situatie of project. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat je kijkt naar wetten, regels, contracten, aansprakelijkheid, privacy of vergunningen die relevant zijn. Sociaal Medische Indicatie (SMI) meer integreren met de geïndiceerde hulp. Weten wat er per wijk/buurtschap nodig is, een analyse van de wijken in de gemeente Aalten. Onderzoeken hoe en waar de juiste expertise vroegtijdig kan worden ingezet om problemen te voorkomen of te beperken.

Waar werken we naartoe? •

• • • •

Data-analyse: Wat is de maatschappelijke opgave van de gemeente Aalten? Wat past bij de gemeente Aalten? Wat zijn de behoeften en kenmerken op het gebied van sociaal domein Aalten? Voor wie moet het Sterke Lokale Team zijn en wat is daarvoor nodig? Wie zien we nu nog niet? Data is de basis: op basis van data-analyse een blauwdruk maken voor het sterke lokale team in gemeente Aalten. Betrekken van inwoners en samenwerkingspartners bij het ontwikkelen van voorstellen voor een sterk lokaal team. In de planvorming aandacht voor kaders, rolverdeling, afstemming, rapportagesysteem en scholingsaanbod. Flexibel op- en bijschalen: behandel samenhangende en enkelvoudige hulpvragen op een manier die recht doet aan beide.

Met als belangrijkste doel: Een sterk lokaal team, waarbij de benodigde expertise, ondersteuning en werkwijze zijn afgestemd op de lokale situatie in de gemeente Aalten.

Pagina 12 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Uitgangspunt 2) Zichtbaar en aanwezig in de wijk Lokale teams zijn actief in de dagelijkse leefomgeving van huishoudens: op school, werk, sportclubs, bibliotheken, kinderopvang, huisartspraktijken, buurthuizen en online. Ze bieden laagdrempelig informatie, advies en hulp, met bijzondere aandacht voor huishoudens die zelf moeilijk contact zoeken. Het doel is tijdig contact te leggen, problemen vroegtijdig te signaleren en samen met partners oplossingen te vinden die verankerd zijn in het dagelijkse leven. Door dichtbij het gewone leven te werken en herkenbaar te zijn, versterken lokale teams de verbinding met de leefwereld van de inwoners. (Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Wat hebben we al in huis? • • • •

Een multidisciplinair Vraag- en Advies Team (VAT), met vertegenwoordiging vanuit samenwerkingspartners vanuit het sociaal domein. Praktijkondersteuner Jeugd werkzaam bij huisartsen. Ondersteuningsteam is onder andere werkzaam op scholen en een aantal sportclubs. Project ‘Herinrichten Toegang’ heeft een advies opgesteld voor de herinrichting van de toegang naar het sociaal domein in gemeente Aalten. In dit advies wordt dit uitgangspunt ook nadrukkelijk meegenomen. Hiervoor zijn ook de bevindingen uit de hierboven genoemde vragenlijsten meegenomen.

Wat gaan we doorontwikkelen? •

• • • • •

Pagina 13 van 30

Project Toegang heeft een voorstel voor een nieuw toegangsmodel opgesteld, waarin de bevindingen uit de hierboven genoemde vragenlijsten zijn verwerkt en waarin aandacht is voor dit uitgangspunt. Verkennen van de gewenste bijdrage van het Ondersteuningsteam, Laborijn, Werkcentrum, cultuurverbinders, jeugdgezondheidszorg en GGD aan het VAT. Samenwerken met andere verwijzers bij Jeugd: huisartsen, medisch verwijzers. Zichtbaarheid van het sterke lokale team op scholen. Samenwerken met ketenpartners om het sterke lokale team zichtbaarder te maken. Er bestaat een samenhang met de opgave rondom hechte wijkverbanden, omdat beide gericht zijn op het versterken van lokale netwerken en samenwerking in de wijk. We willen onderzoeken op welke manier de samenhang met de opgave rondom hechte wijkverbanden de ontwikkeling naar een sterk lokaal team kan versterken.

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Waar werken we naartoe? •

We organiseren de toegang en ondersteuning zo dat deze dichtbij, eenvoudig en persoonlijk is, aansluit bij het gewone leven en uitgaat van de kracht van onze inwoners.

Uitgangspunt 3) Samen met de sociale basis 8 Dit kenmerk gaat over hóe je samen met de sociale basis inspeelt op de vragen van huishoudens die je wilt bereiken. Een stevig lokaal team werkt samen met de sociale basis, waaronder de pedagogische basis. Het team kent de mogelijkheden van die basis, met zijn formele en informele verbanden en structuren goed en beweegt zich soepel tussen de mensen, netwerken en partijen die samen die basis vormen. Het team neemt hun rol of hun werk niet over, maar werkt samen met hen aan oplossingen voor vragen van huishoudens en gezinnen. De samenwerking richt zich op versterking van het huishouden of gezin en op de mogelijkheden om hun leven als onderdeel van een gemeenschap vorm te geven. (Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Wat hebben we al in huis? • •

Sterke sociale basis. Een multidisciplinair Vraag- en Advies Team (VAT)- met vertegenwoordiging vanuit samenwerkingspartners vanuit het sociaal domein:

8

Onder de sociale basis verstaan we het geheel van formele en informele organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Van belang is dat de sociale basis goed kan inspelen op de huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven in de gemeente Aalten (Iedereen een naober! Visie op vrijwillige inzet- 2024)

Pagina 14 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team 9

•

•

• • • • •

•

•

•

•

•

• •

Een actief en betrokken vrijwilligersnetwerk. Dit komt tot uiting in de gemeentelijke visie op vrijwillige inzet: “Iedereen is een naober”. Vrijwilligerswerk vormt een belangrijke pijler binnen de sociale samenhang van de gemeente. Welzijnsorganisatie Figulus; welzijnswerk, jeugd- en jongerenwerk, kinderactiviteiten, mantelzorgondersteuning, vrijwilligerspunt, ouderenwerk en ondersteuning nieuwe Nederlanders). Preventieplatform Jeugd (PPJ). Maandelijks Preventieoverleg Jeugd. Ondersteuningsteam (OT) voor jeugd, met vaste contactpersonen voor gemeente Aalten. Gezamenlijke bijeenkomsten voor professionals, zoals brede blik op gezondheid en lunchbijeenkomsten. Verenigingsavonden; Meerdere keren per jaar organiseert de gemeente in samenwerking met Talentverbinders, Figulus Welzijn en de Aaltense Uitdaging verenigingsavonden voor vrijwilligers actief in de sociale basis. Deze avonden zijn thematisch van aard en bieden vrijwilligers de gelegenheid om kennis op te doen, ervaringen uit te wisselen en in contact te komen met anderen binnen het vrijwilligersnetwerk. Een verenigingsavond gaat in op lokaal en/of landelijk beleid en subsidiemogelijkheden die er zijn. Bijeenkomsten georganiseerd vanuit de LEA (lokaal educatieve agenda). Het doel van de LEA is om gezamenlijk te werken aan gelijke kansen en het veilig en gezond opgroeien van kinderen en jongeren in de gemeente Aalten.

Er wordt minimaal eenmaal per jaar een bijeenkomst georganiseerd met de betrokken partners. Betrokken partners zijn Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs, Kinderopvangorganisaties, Bibliotheek, Jeugdgezondheidszorg (Yunio / GGD), Ondersteuningsteam (OT), Samenwerkingsverbanden (PO, VO), Welzijnswerk (Figulus) en Gemeente. Platform Aalten: Platform Aalten is een lokaal samenwerkingsverband in de gemeente Aalten waarbij verschillende gemeenschapshuizen, dorpsbelangenverenigingen en lokale organisaties elkaar ontmoeten en afstemmen om maatschappelijke activiteiten en voorzieningen in de kernen en buurtschappen beter op elkaar af te stemmen. Talentverbinders: Talentverbinders hebben een verbindende rol in de lokale samenleving: stimuleren van participatie, samenbrengen van inwoners, organisaties en aanbod, en werken aan een vitale sociale basis waarin iedereen kan meedoen. Aaltense Uitdaging: De Aaltense Uitdaging is een lokaal initiatief in de gemeente Aalten dat bedrijven, maatschappelijke organisaties, verenigingen en inwoners met elkaar verbindt om maatschappelijke vragen en behoeften samen op te lossen. Meedoenpact: Meedoenpact is een samenwerkingsverband gericht op het verminderen van armoede en sociale uitsluiting, en het bevorderen van participatie in de lokale gemeenschap. Vrijwilligerspunt. Academie voor vrijwilligers en mantelzorgers.

9 Afbeelding: Sociale Basis gemeente Aalten, februari 2026.

Pagina 15 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

• • •

Bibliotheek (inclusief samenwerking rondom ontwikkeling basisvaardigheden). Laborijn (waaronder team Simpel Switchen). Werkcentrum Achterhoek.

Wat gaan we doorontwikkelen? • • • • • • • • •

Duidelijke positionering van de sociale basis in het Sterke Lokale Team. Duidelijkheid over rollen, taken, bevoegdheden in relatie tot het Sterke Lokale Team. Heldere afspraken en kaders. Borging van kwaliteit en privacy. Inzet van ervaringsdeskundigen en/of ervaringskennis 10. Overzicht sociale basis (actueel, vindbaar voor professionals én inwoners). Onze kijk op normaliseren11 vertalen naar werkwijze. Onderzoeken informele steunfiguren; bijvoorbeeld Jouw Ingebrachte Mentor (JIM). Onderzoeken van nieuw aanbod, passend bij de sociale basis, bijvoorbeeld aanpak complexe echtscheidingsproblematiek.

Waar werken we naartoe? •

Een hechtere samenwerking en kruisbestuiving met de sociale en pedagogische basis om huishoudens te versterken.

10

Ervaringsdeskundigheid is een term om aan te geven dat iemand geleerd heeft van zijn ervaringen met een aandoening, ontwrichtende situatie en hoe je daarmee omgaat en deze ook gebruikt als bron van kennis om daarmee anderen verder te helpen. Bron: Movisie, 2026) 11 Normaliseren is het tegenovergestelde van problematiseren. Het benadrukt dat afwijken van de norm niet altijd een probleem hoeft te zijn. (Bron: Movisie, 2026)

Pagina 16 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Uitgangspunt 4) Aansluiten bij huishoudens en gezinnen Dit kenmerk gaat over de wijze waarop het lokale team met het huishouden aan het werk gaat wanneer het contact tot stand is gekomen. De professionals in een lokaal team werken ‘van mens tot mens’, met een open, geïnteresseerde, niet oordelende basishouding, ook in situaties waarin gezinnen of huishoudens en hulpverleners moeite hebben elkaar te verstaan. Zij luisteren goed, zijn alert op de vraag ‘achter de vraag’ en houden rekening met eerdere ervaringen van het huishouden. Zij staan naast hen en staan hen met raad en daad bij. Zij zijn goed in contact maken en hóuden. Een sterk lokaal team gaat na wat het gezin of huishouden zelf op wil lossen en welke oplossingsrichtingen zij zien. Dat geldt ook altijd voor de jongeren en de kinderen uit het gezin. Zo weet het team aan te sluiten bij de situatie van het huishouden of het gezin en wat er voor hen speelt. Dat is bij uitstek van belang voor de huishoudens en gezinnen die in eerste aanleg helemaal niet gevonden wílden worden, mensen wiens vertrouwen je eerst moet winnen. Een sterk lokaal team heeft en neemt daarvoor de nodige tijd en hanteert een outreachende manier van contact maken en jezelf laten kennen. (Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Wat hebben we al in huis? • • • • •

• •

Inwoners geven in het project ‘Klantreizen’ aan dat de huidige inzet van huisbezoeken en persoonlijke benadering gewaardeerd wordt. De meerwaarde van één aanspreekpunt wordt onderschreven. Onafhankelijke clientondersteuning van MEE. Onafhankelijk Vertrouwenspersoon Jeugdstem. Cultuurverbinder en cultuurvertaler: deze functies slaan bruggen tussen cultuur, inwoners en maatschappelijke partijen en bevorderen daarmee culturele participatie en sociale samenhang. Geestelijk verzorgers (Willem Hart voor levensvragen) in het VAT. Welzijnscoaches, mantelzorgondersteuners, sociaal werkers, kind- en jongerenwerkers, ouderenwerkers, vluchtelingenwerk, talentverbinder,; allen ondergebracht bij Figulus en gedeeltelijk vertegenwoordigd in het Vraag en Advies Team.

Wat gaan we doorontwikkelen? • • • • •

Definitie en werkwijze van één aanspreekpunt. Werken met de Verklarende analyse 12. Deskundigheidsbevordering: op o.a. taal-/cultuur-sensitieve communicatie, verwachtingsmanagement, regievoering. Doorontwikkeling van het bewust zijn van het belang van “één aanspreekpunt/één regisseur” wanneer er meerdere partijen betrokken zijn. Ervaringsdeskundigheid en/of ervaringskennis inzetten.

12 Een verklarende analyse is een methodiek over de tussenstap tussen weten wat er aan de hand is en besluiten over wat er moet

gebeuren. De professional verklaart met het gezin waardoor hun problemen zijn ontstaan. Waardoor ze in stand worden gehouden. En hoe ze met elkaar samenhangen. (Bron: https://www.nji.nl/kennis/jeugdbescherming/samenwerken-aan-een-verklarende-analyse-in-dejeugdbescherming#wat-is-een-verklarende-analyse?)

Pagina 17 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Waar werken we naartoe? We werken toe naar ondersteuning waarin elk huishouden een vertrouwd gezicht krijgt dat betrokken blijft, het huishouden goed kent en weet wat er speelt, ook wanneer er zorgen zijn over veiligheid of ontwikkeling. Waar nodig schakelen we andere experts in om samen de juiste hulp te bieden.

Pagina 18 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Uitgangspunt 5) Zelf hulp bieden Lokale teams bieden zelf (vrij toegankelijke) ondersteuning en (jeugd)hulp, ook aan huishoudens waar zorgen zijn over de veiligheid of ernstige ontwikkelachterstanden. Ook dat kenmerkt een sterk lokaal team. Lokale teams werken in de dagelijkse leefomgeving van gezinnen en huishoudens en komen met een breed scala aan vragen en problemen in aanraking. Op allerlei gebieden, van licht tot ernstig en van eenvoudig tot complex. Ook de geboden hulp beslaat dus een breed scala, afhankelijk van de problematiek in het werkgebied, de opdracht aan het lokale team en de aanwezige deskundigheid. Vaak gaat het om hulp voor ouders, kinderen en jongeren bij vragen en problemen op het gebied van opgroeien en opvoeden en om hulp aan volwassenen op diverse leefgebieden, zoals werk, opleiding, inkomen of schulden, gezondheid, relaties en psychische problematiek. Ook thema’s als zelfzorg, zelfredzaamheid en talentontwikkeling passen hierbij. Lokale teams gaan samen met huishoudens en gezinnen na wat er nodig is. De hulp en ondersteuning die zij zelf kunnen bieden, voeren zij ook zelf uit. Waar nodig halen ze er anderen bij. Zij maken samen met het huishouden een plan dat, zo nodig, door de tijd heen ook weer aangepast wordt, bijvoorbeeld in intensiteit en duur.

De hulp is afgestemd op de situatie en de noodzaak en kent dus geen vooraf bepaald aantal contacten of een standaard doorlooptijd. Het is zo kort als mogelijk en zo lang en intensief als nodig. De hulp kan zowel individueel als in groepsverband georganiseerd worden. (Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Wat hebben we al in huis? • • • • • •

Korte lijnen met Veilig Thuis, politie en Raad voor Kinderbescherming. Procesregisseurs Zorg & Veiligheid. Aandachtfunctionaris Huiselijk Geweld en kindermishandeling. Ondersteuningsteam dat ondersteuning biedt aan kinderen en jongeren tot 23 jaar. Lichte ondersteuning aan volwassenen wordt door de organisaties die vertegenwoordigd zijn in het Vraag- en Adviesteam uitgevoerd. Professionals diagnostisch centrum Labowijzer: voor inwoners met een hulpvraag rondom werk en participatie.

Wat gaan we doorontwikkelen? •

• • • • •

Pagina 19 van 30

Visie & kaders: dit uitgangspunt roept veel vragen op: hoe gaan we dit uitgangspunt vormgeven? Definitie van lichte ondersteuning? Wat past bij gemeente Aalten? Kosten-baten. Wat doen we zelf en wat kopen we in? Wanneer verwijzen we door? Welke basisinterventies gaan we zelf uitvoeren? Wat moet vanuit het Rijk en wat kunnen we zelf bepalen? Regiovisie Samen Veilig vertalen naar de praktijk. Onderzoeken capaciteit & expertise (0–100): generalisten versus snel “invliegen” specialisten. Onderzoeken van mogelijkheid om specialisten aan te laten sluiten die snappen wat er nodig is en de wegen weten. Onderzoeken van de impact op capaciteit en financiën. Scholing; deskundigheidsbevordering.

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

• •

Opstellen van duidelijke werkprocessen. Borging van aansprakelijkheid en kwaliteit- aandacht voor juridische gevolgen.

Waar werken we naartoe? We werken toe naar het bieden van laagdrempelige ondersteuning en hulp. Elk huishouden heeft daarbij een vast en vertrouwd aanspreekpunt dat het huishouden goed kent, betrokken blijft en samen met hen kijkt wat nodig is, ook wanneer er zorgen zijn over veiligheid of ontwikkeling. Het Sterke Lokale Team biedt waar mogelijk zelf ondersteuning bij een breed scala aan vragen, van opvoeding en opgroeien tot werk, gezondheid of financiën. Waar nodig worden andere professionals betrokken. De ondersteuning is deskundig, toegankelijk en outreachend, met altijd aandacht voor veiligheid en passend bij de situatie van het huishouden.

Pagina 20 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Uitgangspunt 6) Breed kijken en handelen Ons lokale team wil gezinnen en huishoudens duurzaam verder helpen, met ondersteuning en hulp, die aansluit bij wat er (soms onder de oppervlakte) speelt en die ingaat op de oorzaken van de problemen. Een open deur, maar niet gemakkelijk. Het vraagt ‘breed kijken en handelen’ door een brede vraagverkenning met het huishouden of gezin en een daarop aansluitend plan, dat samen met hen wordt opgesteld, uitgevoerd en waar nodig weer bijgesteld. (Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Wat hebben we al in huis? • • •

•

•

•

• • •

Brede intake met gebruik van het ondersteuningsplan. Integrale casuïstiek overleggen. Interprofessionele overleggen met onder andere; Praktijkondersteuners huisarts (POH), casemanager dementie, ziekenhuis, jeugdgezondheidzorg, Figulus, consulenten, kwaliteit en beleid. Werken volgens de ‘omgekeerde toets’. Een praktische benadering waarbij we eerst kijken wat voor de inwoner noodzakelijk en passend is, en daarna pas toetsen of en hoe dit binnen de wettelijke kaders kan worden verantwoord. Brede Blik op Gezondheid. Twee keer per jaar vindt de bijeenkomst ‘Brede Blik op Gezondheid’ plaats, waarvoor het gehele voorliggende veld wordt uitgenodigd. Maar ook professionals vanuit sport, cultuur, sociale basis, eerstelijns zorgorganisaties, samenwerkingspartners van buurgemeenten en partners vanuit plan Talent worden uitgenodigd Lunchbijeenkomsten voor professionals. Eveneens twee keer per jaar worden er informele lunchbijeenkomsten georganiseerd: tweemaal voor de kern Aalten en tweemaal voor de kern Dinxperlo. Tijdens deze bijeenkomsten komen professionals uit de sociale basis, 1e lijns zorgorganisaties, wijkzorg, praktijkondersteuners, politie en woningcorporatie samen om op laagdrempelige wijze kennis en ervaringen te delen, signalen uit de praktijk te bespreken en de onderlinge verbinding te versterken rondom gezamenlijke doelstellingen.

Gebruik van Suite4Sociale Regie voor rapportage, overdracht, vastleggen afspraken en signalen. Welkomstgesprekken met potentiële nieuwe inwoners, geïnitieerd doorwoningbouwvereniging de Woonplaats. ‘Buurt maken’: college van B&W van gemeente Aalten maakt kennis met nieuwe inwoners.

Wat gaan we doorontwikkelen? •

Pagina 21 van 30

Gestandaardiseerde brede intake (rekening houdend met leefgebieden, verklarende analyse, Positieve Gezondheid/Reablement, omgekeerde toets, Stimulanz, Normaliseren, 5 stappen Centrale Raad van Beroep).

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

•

• •

•

• • • •

Aandacht in de intake voor de 4 vragen; Wat is de hulpvraag volgens de inwoner (concreet en in eigen woorden)?, Wat is het gewenste resultaat van de inwoner?, Past de vraag binnen normaliseren (dagelijkse problemen, passend bij ontwikkelingsfase, tijdelijk)?, Is er sprake van ‘vertragen en verdragen’ volgens Toekomstscenario Jeugd en Gezin? Hele huishouden in kaart brengen bij de intake (zie ook onze definitie van breed kijken). Scholing van professionals in het sterke lokale team: onder andere, doorvragen, lef, basiskennis, inhoudelijke informatie over de verschillende taakvelden, over doelgroepen. Verkennen van aandacht-functionarissen per thema (o.a. huiselijk geweld en kindermishandeling, schulden, psychiatrie, licht verstandelijke beperking) als intern vangnet. Aandacht voor gegevensdeling. Duidelijke keuzes over welke methodieken passend bij het lokale team van de gemeente Aalten en hoe deze worden gedefinieerd en ingezet. Flexibel op- en bijschalen: behandelen van samenhangende en enkelvoudige hulpvragen op een manier die recht doet aan beide. Komst van Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) gaat dit uitgangspunt vergemakkelijken, deze wet is echter uitgesteld 13

Waar werken we naartoe? We willen dat in gemeente Aalten breed kijken de standaard wordt. Ieder huishouden is anders, dus nemen onze medewerkers de tijd om samen te verkennen wat er nodig is voor het hele huishouden. We zoeken steeds naar wat een huishouden zelf kan en wat er nodig is.

13

Met het wetsvoorstel wordt beoogd knelpunten weg te nemen in relatie tot gegevensuitwisseling en privacy in het sociaal domein bij de aanpak van meervoudige problematiek. Het wetsvoorstel voorziet daartoe in wettelijke taken voor het college van B&W voor onderzoek, planvorming en coördinatie bij meervoudige problematiek in het sociaal domein en eventueel aanpalende terreinen. Deze wettelijke taken vormen de grondslag voor de ter uitvoering van die taken noodzakelijke verwerking en uitwisseling van persoonsgegevens. Tevens voorziet dit wetsvoorstel de meldpunten voor niet acute zorg bij gemeenten, van een duidelijke wettelijke basis die nodig is voor het ook bij deze wet stellen van regels voor de verwerking van persoonsgegevens door deze meldpunten. (Bron: Overheid.nl, 2026)

Pagina 22 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Uitgangspunt 7) Expertise erbij halen Huishoudens kunnen langs meerdere wegen toegang krijgen tot aanvullende hulp op grond van de gemeentelijke wettelijke taken. Meestal loopt dat via het lokaal team, maar voor de Jeugdwet ook via de huisarts, jeugdarts, medisch specialist en via Gecertificeerde Instellingen (GI’s). Professionals in een sterk lokaal team zijn opgeleid en door het College van B&W gemandateerd om deze aanvullende hulp ‘erbij te halen’ (te ‘beschikken’) . In dit uitgangspunt ligt de nadruk op de formele positie van het lokale team om deze aanvullende hulp te kunnen betrekken. (Bron: Werkpakket Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)

Wat hebben we al in huis? • • • • • • • • •

Integrale casuïstiekbesprekingen. Inzet van gedragsdeskundigen. Procesregisseurs Zorg & Veiligheid. Kwaliteitsmedewerkers. Korte lijn met Veilig Thuis- wekelijks aanwezig op gemeentekantoor. Korte lijn met Laborijn: ook aanwezig op gemeentekantoor. Participatie consulent. Kunnen beroep doen op verschillende zorgaanbieders voor consultatie en advies. Samenwerkingsafspraken Veilig Thuis en Lokaal Team worden medio 2026 opgesteld.

Wat gaan we doorontwikkelen? • • • • • • • • • •

Pagina 23 van 30

Actuele sociale kaart met aandacht voor specialistische partners (contact, bereikbaarheid, beschikbaarheid). Afspraken over vergemakkelijken om toegang tot deze expertise te kunnen krijgen. Gezamenlijke definities formuleren over onder andere; ‘spoed’, ‘crisis’, ‘complex’. Procesafspraken maken over bijschalen expertise: wie, hoe en wanneer. Gebruik Suite4Sociale Regie. Werkafspraken: casusregisseur vs. inhoudelijk specialist vs. kwaliteit. Opschaal-/afschakelmodel (bijv. Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE)) met externe partners (wachttijden, responstijden). Financieringskaders: wanneer intern, wanneer extern inkopen (budget, plafonds). Onderzoeken hoe en waar de juiste expertise vroegtijdig kan worden ingezet om problemen te beperken. Onderzoeken voor welke problematiek en doelgroep we nog onvoldoende expertise kunnen bijschalen. Indien van toepassing deze ondersteuning inkopen, dan onder de aandacht brengen bij het regionale inkoopteam.

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Waar werken we naartoe? We werken toe naar een situatie waarin het sterke lokale team een duidelijke en centrale rol heeft bij de toegang tot aanvullende hulp vanuit de gemeentelijke wettelijke taken. Professionals in het lokale team zijn deskundig en gemandateerd om, wanneer nodig, aanvullende ondersteuning of specialistische hulp bij te schakelen. Hoewel inwoners via verschillende routes toegang kunnen krijgen tot hulp, vervult het lokale team een belangrijke rol in het verbinden, afstemmen en waar nodig beschikken van passende ondersteuning. Hiermee zorgen we dat huishoudens tijdig de juiste hulp krijgen.

Pagina 24 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

6. Overstijgend Welke winst hebben we al? • • • • • • • • • • •

Bewustzijn van onze medewerkers dat deze ontwikkeling veel moois kan brengen en van meerwaarde is voor onze inwoners. Bevlogen medewerkers in huis die deze ontwikkeling zien als kans om inwoners nog beter te ondersteunen en hun eigen werk nog leuker te maken. Bij ieder uitgangspunt is er ook al veel in huis binnen de huidige situatie. Ons Vraag- en Advies Team (VAT). Constructieve werkrelaties met samenwerkingspartners. Ondersteuningsteam voor kind en jeugd (0-23 jaar), dat zelf ondersteuning biedt. Interprofessioneel overleg en brede casuïstiekstructuren. Groene Suite (softwarepakket) als basis voor dossiervorming en brede intake. De reeds uitgevoerde klantreizen voor project Toegang, biedt een mooie basis om ervaringen en behoeften van inwoners inzichtelijk te maken. Project Toegang dat aan de slag is met uitgangspunt 2; zichtbaar en aanwezig in de wijk. Behoefte van betrokkenen om gebruik te maken van en versterken wat er al is.

Wat verder ontwikkelen? • •

• • • • • • • • • •

•

Pagina 25 van 30

DNA van de gemeente Aalten: waar moet ons sterk lokaal team aan voldoen, wat past bij onze gemeente? Gezamenlijke visie op de rol van partners in en rondom het sterke lokale team: inclusief de keuze of zij onderdeel worden van het team of in samenwerking opereren, en hoe deze samenwerking wordt vormgegeven. Samenstelling Sterke Lokale Team. Samenwerkingsafspraken met partners. Keuzes en kaders over mate van zelf hulp bieden. Rekening houdend met aansprakelijkheid, wettelijke kaders. Werkprincipes en methodieken. Werkprocessen. Financiële consequenties in kaart brengen. Juridische consequenties in kaart brengen. Consequenties voor privacywetgeving in kaart brengen. Eenduidige kaders, rolverdeling en regie. Scholingsprogramma; gericht op de methodieken waar we mee willen werken, maar ook gericht op interculturele vaardigheden, veiligheid, houding, bejegening, gespreksvaardigheden. Dynamisch overzicht van de sociale (en dus ook pedagogische) basis in gemeente Aalten.

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

• • •

Pagina 26 van 30

Werken aan een stevige basis van vertrouwen tussen bestuur en professionals in de uitvoering. Samenwerken met ketenpartners om Sterke Lokale Team zichtbaarder te maken. Aandacht voor kostenbewustheid: Is er gekozen voor de laagst adequate voorziening? Zijn verschillende opties vergeleken op effectiviteit en kosten?

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

7. Begrippenkader In dit startdocument hanteren we een aantal belangrijke begrippen. Deze lichten we hieronder nader toe, zodat voor iedereen duidelijk is welke betekenis we aan deze definities geven.

1. Normaliseren Normaliseren is het tegenovergestelde van problematiseren. Het benadrukt dat afwijken van de norm niet altijd een probleem hoeft te zijn. Als professional kijk je eerst of je de inwoner kunt helpen in het dagelijks leven en via vrij toegankelijke activiteiten, in plaats van meteen aan maatwerkvoorzieningen of zorg te denken. Bijvoorbeeld, voor jongeren die moeite hebben met concentreren, is er op school een groepsactiviteit om hen te helpen hun aandacht beter vast te houden. Ze krijgen hulp en ontmoeten andere jongeren die hetzelfde ervaren. Als professional onderzoek je niet alleen wat niet goed gaat, maar juist ook wat wél kan. Het helpt de inwoner als je diens talenten probeert in te zetten. De inwoner kan bijvoorbeeld meedoen aan activiteiten in de buurt. Je zorgt voor informele steun die langere tijd ingezet kan worden. Zo verminder je de afhankelijkheid van professionele hulp waar dat mogelijk is. Dat maakt de inwoner minder kwetsbaar. Daarnaast zorgt het voor een veerkrachtigere samenleving. (Bron: Werkzaam element: Normaliseren | Movisie – 2026)

2. Eigen kracht Eigen kracht is het vermogen om je eigen leven te kunnen vormgeven en problemen zelf kunnen oplossen. Eigen kracht gaat over zelfregie, zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid. • Zelfregie betekent dat mensen zelf beslissen over hun leven en welke ondersteuning zij willen. • Zelfredzaamheid gaat over zelf problemen oplossen. Mensen kunnen zelf of samen met hun sociale netwerk problemen of vragen op het gebied van opvoeding en opgroeien oplossen. • Eigen verantwoordelijkheid gaat over zelf moeten of mogen. Dit betekent dat mensen samen met hun sociaal netwerk zelf de dingen doen waartoe ze in staat zijn. (bron: Nederlands Jeugdinsituut, 2025)

3. Sociale basis Onder de sociale basis verstaan we het geheel van formele en informele organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Van belang is dat de sociale basis goed kan inspelen op de huidige en toekomstige maatschappelijke opgaven in de gemeente Aalten. (Bron: Iedereen een naober! Visie op vrijwillige inzet- 2024)

Pagina 27 van 30

Gemeente Aalten

Startnotitie, Sterk Lokaal Team

Pedagogische basis De pedagogische basis is het geheel van alle sociale relaties, contacten en leefomgevingen (zoals thuis, school, buurt) die bijdragen aan het gezond en veilig opgroeien, opvoeden en de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Het is een onderdeel van de sociale basis en versterkt de opvoedkracht in de omgeving. (Bron: Nederlands Jeugdinstituut, 2026)

4. Huishouden Onder huishoudens worden particuliere huishoudens verstaan. Dit zijn één of meer personen die samen een woonruimte bewonen en zichzelf niet-bedrijfsmatig voorzien van de dagelijkse behoeften. (Bron: www.cbs.nl- 2026)

5. Ervaringsdeskundigheid Ervaringsdeskundigheid is een term om aan te geven dat iemand geleerd heeft van zijn ervaringen met een aandoening, ontwrichtende situatie en hoe je daarmee omgaat en deze ook gebruikt als bron van kennis om daarmee anderen verder te helpen. In spreektaal wordt de term soms heel losjes gehanteerd: ervaringsdeskundige is dan slechts de aanduiding voor ‘iemand die iets heeft meegemaakt’. In begripsbeschrijvingen wordt vaak een driedeling aangebracht: ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Ervaringsdeskundigheid kan op verschillende manieren worden ingezet: in begeleiding of hulpverlening, maar ook in onderzoek of om overheids- of instellingsbeleid te beïnvloeden. Uit onderzoek blijkt dat een ervaringsdeskundige de aansluiting met de leefwereld van onze inwoners kan versterken, hoop en herkenning kan bieden. Ook kunnen ervaringsdeskundigen een grote rol spelen bij het normaliseren en versterken van eigen kracht. (Bron: Movisie, ervaringsdeskundigheid_2017.pdf- 2026)

6. Breed kijken Breed kijken start met de inspanning om zicht te krijgen op het leven, de problemen en het perspectief van huishoudens en gezinnen; in zijn geheel en van gezinsleden afzonderlijk. Als lokaal team kijk je verder dan de eerste vraag waarmee iemand komt. Je werkt onderzoekend, herkent patronen en maakt samen een analyse. (Bron: werkpakketten Stevige Lokale Teams, VNG, 2025)