Raadsmededeling 91-2021 Jaarstukken Laborijn 2020.pdf
Tekst van het document
Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp
: : : : : :
91-2021 12 mei 2021 11 mei 2021 Henk ter Beest J.C. Wikkerink Jaarstukken Laborijn 2020
Aanleiding: De jaarstukken zijn onderdeel van de reguliere planning & control-cyclus van Laborijn. Deze documenten worden conform de gemeenschappelijke regeling ter kennisgeving aan de gemeenten aangeboden. In de jaarstukken 2020 worden het resultaat en de werkzaamheden van Laborijn toegelicht.
Inhoud mededeling: 2020 was voor Laborijn (opnieuw) een bewogen jaar. De coronapandemie heeft ook op Laborijn grote impact gehad. Laborijn heeft substantieel meer inwoners ondersteuning geboden. Niet alleen meldden er zich meer mensen voor de Participatiewet, Laborijn heeft door het jaar heen meer dan 2000 ZZP-ers (tijdelijk) ondersteund. Ook inwoners die al via Laborijn aan het werk waren ondervonden consequenties. Een deel van de Wsw-medewerkers is niet langer gedetacheerd en ook gingen veel trainingen en andere leer-werkactiviteiten niet of aangepast door. In financiële zin heeft Laborijn een goed boekjaar achter de rug heeft. Alle extra uitgaven en omzetdalingen als gevolg van de crisis zijn in voldoende mate gecompenseerd door hogere rijksbijdragen. Omdat Laborijn ook een aantal voordelen heeft aan de kostenkant (voornamelijk loonkosten Wsw) en de normale rijksbijdrage in de Wsw ook hoger ligt dan oorspronkelijk verwacht, is er een positief resultaat in 2020. Het voorstel is om het positief resultaat van 2020 van € 2.351.680 als volgt te bestemmen: • € 485.000 toe te voegen aan de algemene reserve om het benodigde weerstandsvermogen op peil te brengen •
€ 50.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling om te investeren in robotisering
•
€ 225.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve vakantiedagen/vakantiegelden zodat de verplichting overeenkomt met de stand van de bestemmingsreserve
Na deze toevoegingen aan de reserves uit het positief resultaat resteert nog een bedrag van € 1.591.680. Voorgesteld wordt om dit bedrag uit te betalen aan de deelnemende gemeenten. De gemeente Oude IJsselstreek ontvangt geen uitbetaling van het positieve resultaat over 2020. De gemeente Oude IJsselstreek is met Laborijn overeengekomen af te rekenen over de eindstanden van 2019. Het uit te betalen bedrag aan de deelnemende gemeenten wordt verdeeld op basis van het gemiddeld aantal huishoudens PW, medewerkers Wsw en het inwonersaantal. Het uit te betalen bedrag aan de deelnemende gemeenten wordt op basis hiervan als volgt verdeeld:
Pagina 1 van 3
Zodra het Algemeen Bestuur van Laborijn de jaarrekening en de daarin opgenomen verdeling vaststelt wordt tot uitbetaling van het bedrag aan de deelnemers overgegaan. Dit bedrag wordt opgenomen in de najaarsnota 2021 van de gemeente Aalten. Participatiewet In 2020 zien we Laborijn breed, ondanks corona, een zeer beperkte stijging van 1,1% van het aantal huishoudens in de bijstand. Deze positieve ontwikkeling heeft te maken met de onverminderde focus op het begeleiden van mensen naar werk en door het gunstige economische klimaat in onze arbeidsmarktregio. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering was ultimo 2020: 2108. Eind 2020 zijn er 23 huishoudens meer in de bijstand dan eind 2019. In de gemeente Aalten is het aan huishoudens met een bijstandsuitkering zelfs gelijk gebleven. Er zijn in 2020 in de gemeente Aalten 73 huishoudens ingestroomd in een bijstandsuitkering, maar ook 73 huishoudens uitgestroomd. Een gevolg hiervan is een voordeel van € 488.951 op het uitkeringsbudget (BUIG) voor de gemeente Aalten. Dit bedrag is opgenomen in de jaarrekening 2020 van de gemeente Aalten. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers.
Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Aanvragen In 2020 zijn 3182 aanvragen ingediend voor een uitkering levensonderhoud. 83% van deze aanvragen is ook daadwerkelijk toegekend. Totaal is er € 10,5 miljoen uitbetaald.
Er zijn 226 aanvragen voor een bedrijfskrediet ontvangen in 2020. Hiervan is 60% toegekend en er is ruim € 1,1 miljoen aan leningen verstrekt.
De kosten worden volledig vergoed door het Rijk. De in de loop van het jaar verstrekte voorschotten door het Rijk, zijn ruim voldoende om deze kosten te betalen. Sociale Werkvoorziening Laborijn hanteert het uitgangspunt dat Wsw’ers (net als inwoners met een doelgroepindicatie) beter af zijn wanneer zij zo regulier mogelijk werken bij werkgevers in de regio. Dit is verankerd in alle dienstverlening die Laborijn uitvoert voor de verschillende doelgroepen. Binnen de dienstverlening heeft Laborijn dan ook veel aandacht voor de stabiliteit binnen onze detacheringen en de gerealiseerde arbeidsplaatsen.
Pagina 2 van 3
Begin 2020 is Laborijn gestart met een detacheringspercentage van 80%, eind 2020 is Laborijn geëindigd met een detacheringspercentage van 67%. Los van de daling is dit nog steeds een krachtig detacheringspercentage. Afgezet tegen het landelijke detacheringspercentage Wsw over 2019 van 40,1%. Medewerkers die helaas niet op hun eigen werkplek konden blijven, zijn teruggeplaatst naar Laborijn, waar zij nu intern werkzaamheden uitvoeren. De medewerkers die vanuit een externe werkgever terug zijn gekomen naar Laborijn verklaren het lagere detacheringspercentage
De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: − Aanbiedingsbrief jaarstukken 2020 − Voorlopige jaarstukken 2020
Pagina 3 van 3
Aanbiedingsbrief jaarstukken 2020 Aan: Gemeenteraden Aalten, Doetinchem, Montferland en Oude IJsselstreek Van: Dagelijks bestuur Betreft: concept jaarstukken 2020 Laborijn Datum: 15 april 2021
Inleiding Bijgaand ontvangt u de concept jaarstukken 2020 van Laborijn, bestaande uit het jaarverslag (programmaverantwoording en verplichte paragrafen) en de jaarrekening over het jaar 2020. Met de jaarstukken geven wij een beeld van de wijze waarop Laborijn de haar toevertrouwde opdracht in 2020 heeft vorm gegeven. Hierbij ligt de focus met name op de mate waarin de beoogde doelstellingen zijn gerealiseerd. Het verslag gaat vooral in op de meer financieel getinte activiteiten c.q. de financiële effecten van de activiteiten die wij in het verslagjaar hebben ondernomen. Ook zijn wij in 2020 erg druk geweest met de Tozoregeling welke in paragraaf 2.1.1 van de jaarstukken uitgebreid is toegelicht. Inhoud Naast alle incidentele activiteiten als de gevolg van de coronacrisis hebben we uiteraard zo goed en zorgvuldig als mogelijk de aan ons opgedragen taken uitgevoerd. In de paragrafen 2.1 tot en met 2.4 vindt u een uitgebreidere verantwoording van de resultaten. Ten aanzien van het programma Inkomen & Maatschappelijke participatie kunnen wij u mededelen dat we financieel binnen de kaders van de gewijzigde begroting zijn gebleven. Hoewel door de coronacrisis de klantaantallen in de bijstand hoger zijn dan wij bij de oorspronkelijke begroting hadden verwacht, is de stijging beperkt gebleven tot 1,1%.
Deze positieve ontwikkeling heeft te maken met de onverminderde focus op het begeleiden van mensen naar werk en door het gunstige economische klimaat in onze arbeidsmarktregio. Wel zijn er verschillen te zien tussen de gerealiseerde resultaten per gemeenten. Zo is het klantenbestand voor de gemeenten Aalten per saldo exact gelijk gebleven, voor de gemeente Doetinchem 1,7% gestegen en voor de gemeente Oude IJsselstreek 0,3% gestegen. Laborijn is voor de gemeente Aalten ( € 488.951) en voor de gemeente Doetinchem ( € 152.552) binnen de BUIG budgetten gebleven, voor de gemeente Oude IJsselstreek is het tekort beperkt tot (- € 368.296). Het financiële resultaat van het programma bedraagt € 858.822 positief doordat de uitvoeringskosten Tozo die direct aan het programma worden toegerekend lager waren dan verwacht. Het programma Ontwikkelen naar Werk bestaat uit enerzijds de re-integratieactiviteiten voornamelijk gericht op het realiseren van uitstroom en anderzijds uit de uitvoering van de Wsw. Ook dit programma laat een positief resultaat zien van € 392.975. Dit wordt onder meer veroorzaakt door de extra Wsw- en re-integratiebudgetten van het Rijk in verband met de coronacrisis en de lagere loonkosten Wsw als gevolg van het pensioenakkoord en de lagere premies voor sociale lasten door de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans.
Deze lagere loonkosten Wsw zijn zowel in het programma Ontwikkelen naar werk als in het programma Werkgeversdienstverlening en Detachering verantwoord. Door de coronacrisis is het niet mogelijk gebleken alle beschikbare gelden voor re-integratie ook daadwerkelijk in te zetten, daarom wordt een bedrag van € 307.641 toegevoegd aan de bestemmingsreserve ter besteding in 2021.
pagina 1 van 4
Het programma Werkgeversdienstverlening & Detachering bestaat uit de werkzaamheden die betrekking hebben op de screening, coaching, bemiddeling en plaatsing van onze Wswmedewerkers en van klanten die een Participatiewet-uitkering ontvangen. Ook bedienen we onze Wsw-medewerkers die gedetacheerd zijn of in begeleid werken werkzaam zijn en onze klanten die met een doelgroepindicatie die bij reguliere werkgevers aan het werk zijn met loonkostensubsidie. Dit programma laat een positief resultaat zien van € 5.668.629. Dit wordt ondermeer veroorzaakt door de extra Wsw-budgetten van het Rijk in verband met de coronacrisis en door de positieve ontwikkeling van de loonkosten Wsw zoals eerder is beschreven. Daarnaast is de omzet ruim € 300.000 hoger dan begroot. Het programma Algemene overhead laat een overschrijding zien van € 744.407 ten opzichte van de begrotingswijziging. Dit komt met name door de incidentele lasten als gevolg van de verwerking van de uittreding Oude IJsselstreek in het jaar 2020. Uittreding Oude IJsselstreek verwerkt in cijfers 2020 De gemeente Oude IJsselstreek is uit de gemeenschappelijke regeling Laborijn getreden per 1 januari 2021. Deze uittreding is al in de jaarstukken 2020 verwerkt: Uittredingsbesluit Gem eente Oude IJsselstreek Direct personeel (6,9 fte -/- 1 fte -/- 2,78 fte)
Baten
Direct personeel tijdelijk
99.000
Direct personeel flexibele schil
900.000
Overhead Projectkosten (331K -/- 67K)
Lasten
Saldo
655.200
2.312.410 264.000
Algemene reserve
1.148.000
Bestemmingsreserve Wsw subsidie
90.000
Bestemmingsreserve Re-integratie
42.000 4.230.610
Bestemmingsreserve Wsw vak.dagen/gelden
1.280.000
2.950.610
461.888
Tozo uitvoeringsgelden
156.066 4.230.610
1.897.954
2.332.656
De onzekerheid omtrent de vordering is als volgt toegelicht: Laborijn heeft, conform de gemaakte afspraken, een vordering op de gemeente Oude IJsselstreek inzake de uittreding. De gemeente Oude IJsselstreek heeft laten weten dat zij een andere zienswijze heeft over de berekening van de te betalen uittredingssom. Een eventueel effect per balansdatum is gezien de huidige stand van zaken onbekend. Resultaat 2020 Het voordelig resultaat in 2020 is voor mutaties bestemmingsreserves in totaal € 4.683.561. Bij de begrotingswijziging 2020 is besloten diverse mutaties in de bestemmingsreserves door te voeren. Het voordelig resultaat na mutatie bestemmingsreserves bedraagt € 2.351.680.
pagina 2 van 4
In onderstaande tabel is dit voor de volledigheid weergegeven: Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 858.822 735.772 392.975 734.199 -295.317 5.668.629 4.568.433 2.727.520 -2.236.865 -1.492.458 -3.544.705
Totaal Resultaat Resultaat programma IP Resultaat programma ONW Resultaat programma WGDD Resultaat programma Overhead Totaal resultaat voor bestemming Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Re-integratie Toevoeging Tozo uitvoering Toevoeging Bestuursopdracht PW Doetinchem Toevoeging Uittreding OIJ Onttrekking Organisatieontwikkeling Onttrekking in verband met uittreding OIJ Mutatie algemene reserve Toevoeging algemene reserve Onttrekking algemene reserve in verband met uittreding OIJ Totaal resultaat na bestemming
Realisatie 2019 -140.329 59.459 4.553.470 -3.870.359
4.683.561
4.545.944
-1.112.503
602.241
-307.641 -373.433 -94.449 -4.085.568 787.321 593.888
-86.804 -318.258 -95.575 -4.049.608 814.000 493.000
728.200 -
490.101 -
1.148.000
1.148.000
384.302
-
2.351.680
2.450.699
-
1.092.342
Voorstel resultaatbestemming 2020 Het voorstel is om het positief resultaat van 2020 van € 2.351.680 als volgt te bestemmen:
€ 485.000 toe te voegen aan de algemene reserve om het benodigde weerstandsvermogen op peil te brengen € 50.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling om te investeren in robotisering € 225.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve vakantiedagen/vakantiegelden zodat de verplichting overeenkomt met de stand van de bestemmingsreserve
Na deze toevoegingen aan de reserves uit het positief resultaat resteert nog een bedrag van € 1.591.680. Voorgesteld wordt om dit bedrag uit te betalen aan de deelnemende gemeenten. De gemeente Oude IJsselstreek ontvangt geen uitbetaling van het positieve resultaat over 2020. De gemeente Oude IJsselstreek is met Laborijn overeengekomen af te rekenen over de eindstanden van 2019. Het uit te betalen bedrag aan de deelnemende gemeenten wordt verdeeld op basis van het gemiddeld aantal huishoudens PW, medewerkers Wsw en het inwonersaantal. Het uit te betalen bedrag aan de deelnemende gemeenten wordt op basis hiervan als volgt verdeeld: Gemeente Montferland Doetinchem Aalten
Aandeel 2020 € 11,66% € 59,26% € 29,08% €
Te verdelen bedrag 1.591.680 185.590 943.230 462.861
Toelichting uit te betalen bedrag aan deelnemende gemeenten 2020 In het positief resultaat 2020 is ruimte ontstaan om een bedrag van € 1.591.680 uit te betalen aan de deelnemende gemeenten. Als we dit bedrag uit betalen dan ziet de stand van de algemene reserve ultimo 2020 na resultaatbestemming er als volgt uit:
pagina 3 van 4
Algemene reserve na resultaatbestemming (x € 1.000) Saldo 31 december 2019
3.000
- Onttrekking uittreding OIJ
-1.148
- Toevoeging op basis van resultaatbestemming 2020 Saldo 31 december 2020
485 2.337
Het benodigde weerstandsvermogen is bij het opmaken van de jaarstukken 2020 als volgt doorgerekend:
Risico omschrijving
A
B
C
Kans
Financieel gevolg in € (x 1.000)
Risicobuffer in € (x 1.000 )
1 Criminelen weten in te breken in systemen Laborijn en continuiteit komt in gevaar De verkiezingen zorgen voor andere Wethouders in het bestuur waardoor de koers verandert 2 (inefficiënt werken) 3 Vervolgschade coronapandemie die niet gecompenseerd wordt
30%
200
10%
100
60 10
50%
1.000
500
4 Wet- en regelgeving verandert waardoor Laborijn ontwikkelt beleid moet herzien
25%
100
25
Grote stijging van het aantal bijstandsklanten door trek naar de Achterhoek waardoor Laborijn veel 5 hogere lasten heeft om de werkzaamheden naar tevredenheid uit te voeren (10% stijging formatie)
5%
600
30
6 Missen EU aanbesteding, hierdoor ontstaat claim
5%
500
25
7 Risico voor overcapaciteit en transitievergoedingen ambtelijk personeel
25%
1.604
401
8 Risico voor mismatch ambtelijk personeel
25%
187
47
9 Verlies van een grote klant van openbaar aanbestede werken
50%
345
173
10 Verlaging SW-rijksbijdrage gedurende het jaar
50%
380
190
11 De stijging van de SW-lonen is 2% hoger dan verwacht
25%
202
51
12 Sleutelfunctionarissen vertrekken en functies kunnen moeilijk worden ingevuld 13 Faillissement debiteuren 14 Twee van de zes grote detacheringsklanten vallen weg 15 Risico's voortvloeiend uit samenwerkingsverbanden 16 Leegstand in bedrijfspanden door verlies aan capaciteit wegens detachering of wegvallen huurder 17 Marges interne productie activiteiten Laborijn staat onder druk. 18 Ziekteverzuim SW loopt op met 5% 19 Ziekteverzuim ambtelijk personeel loopt op met 5% 20 Beheers- en apparaatskosten vallen hoger uit dan begroot 21 Verslechtering productiviteit SW-bestand
25% 50% 50% 25% 50% 50% 25% 10% 50% 50% 31%
150 183 373 50 75 42 294 522 595 31 7.534
38 92 187 13 38 21 73 52 297 16 2.337
Totaal Weerstandscapaciteit in € (x 1.000) Algemene reserve na uittreding Oude IJsselstreek begin 2021 Voorstel toevoeging aan algemene reserve uit positieve resultaat 2020 A. Totaal B. Berekend risico (zie volgende tabel)
1.852 485 2.337 2.337
Ratio weerstandsvermogen (A/B)
1,00
Volgens de notitie weerstandsvermogen zou de ratio van het weerstandsvermogen tussen de 0,8 en 1,2 moeten liggen. Na uitbetaling van het bedrag van € 1.591.680 is de ratio 1,0. Doetinchem, 15 april 2021
Het Dagelijks Bestuur
De secretaris J-H. Janssen
De Voorzitter drs. E.J. Huizinga MBA
pagina 4 van 4
Jaarstukken Laborijn 2020 1
Voorwoord Voor u ligt het verslag en de jaarrekening over 2020, een jaar waarin we geleerd hebben dat de wereld zo verbonden is dat de coronapandemie niet te voorkomen was. De impact van hiervan is groot en heeft op allerlei gebieden effect. En het raakte ook de mate waarin we bij Laborijn in staat waren om onze bedoeling te bereiken. Om iedere inwoner te helpen aan betaald werk en als dat (nog) niet lukt te ondersteunen bij het participeren in de samenleving. Om dat te bereiken ondersteunen we inwoners met inkomen als dat nodig is en zijn we vooral bezig om mensen te helpen (weer) een passende (werk)plek te vinden. Dit liep in 2020 helemaal anders dan verwacht. We hebben substantieel meer inwoners ondersteuning geboden. Niet alleen meldden er zich meer mensen voor de Participatiewet, we hebben door het jaar heen meer dan 2000 ZZP-ers (tijdelijk) ondersteund. Ook inwoners die al via Laborijn aan het werk waren ondervonden consequenties. Een deel van de Wswmedewerkers is niet langer gedetacheerd en ook gingen veel trainingen en andere leerwerkactiviteiten niet of aangepast door. Uiteraard staat het begin van 2021 voor Laborijn ook nog in het teken van de coronacrisis en zal het een stevige periode van herstel vragen willen we kunnen constateren dat alles weer ‘normaal’ is. In financiële zin zult u zien dat Laborijn een goed boekjaar achter de rug heeft.
Alle extra uitgaven en omzetdalingen als gevolg van de crisis zijn in voldoende mate gecompenseerd door hogere rijksbijdragen. Omdat we ook een aantal voordelen hebben aan de kostenkant (voornamelijk loonkosten Wsw) en de normale rijksbijdrage in de Wsw ook hoger ligt dan oorspronkelijk verwacht, is er een positief resultaat in 2020. Er is ongelooflijk hard gewerkt dit jaar door alle medewerkers om al deze veranderingen het hoofd te bieden. En dat in een jaar waarin we ook moesten reorganiseren en ons moesten voorbereiden op het uittreden van de gemeente Oude IJsselstreek. Behalve alle inhoudelijke uitdagingen kwam er nog een bij: iedereen werd geconfronteerd met andere werkwijzen en ging meer digitaal en grotendeels vanuit huis werken. Ik ben trots op de inzet en het aanpassingsvermogen van alle collega's die samen het resultaat hebben neergezet.
Jan-Henk Janssen Algemeen directeur
2
Inhoudsopgave Voorwoord ........................................................................................................................... 2 1.
Bericht van het Bestuur ............................................................................................... 5 1.1 Bestuurlijke taken .................................................................................................................... 5 1.2 Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau ................................................................. 5
2.
Jaarverslag ................................................................................................................... 6 2.1 Programma Inkomen & Maatschappelijke participatie ........................................................ 7 2.1.1 Programmalasten ............................................................................................................... 10 2.1.2 Beleidsindicatoren ............................................................................................................. 21 2.2 Programma Ontwikkelen naar Werk .................................................................................... 22 2.2.1 Programmalasten ............................................................................................................... 24 2.2.2 Beleidsindicatoren ............................................................................................................. 26 2.3 Programma Werkgeversdienstverlening & Detachering ................................................... 26 2.3.1 Programmalasten ............................................................................................................... 28 2.4 Programma Algemene Overhead .........................................................................................
31 2.4.1 Programmalasten ............................................................................................................... 31 2.4.2 Beleidsindicatoren ............................................................................................................. 32 2.5 Verplichte paragrafen ............................................................................................................ 33 2.5.1 Bedrijfsvoering ................................................................................................................... 33 2.5.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 37 2.5.3 Coronacrisis ........................................................................................................................ 39 2.5.4 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................... 40 2.5.5 Financiering ........................................................................................................................ 40 2.5.6 Verbonden partijen ............................................................................................................. 42 2.6 Sociaal jaarverslag ................................................................................................................ 43
3.
Kerngegevens .............................................................................................................53 3.1 Kengetallen ambtelijk............................................................................................................ 53 3.2 Kengetallen Wsw ................................................................................................................... 55 3.3 Kengetallen Participatiewet .................................................................................................. 57
4.
Organisatie ..................................................................................................................58 4.1 Doelstellingen ........................................................................................................................ 58 4.2 Organogram t/m 31 december 2020 .................................................................................... 59
5. Jaarrekening ...................................................................................................................60 5.1 Balans per 31 december ....................................................................................................... 60 5.2 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................. 62 5.2.1 Incidentele baten en lasten ............................................................................................... 63 5.2.2 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening .................................................................. 64 5.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................................... 65 5.4 Toelichting op de balans ...................................................................................................... 67 5.4.1 Activa ................................................................................................................................... 67 5.4.2 Passiva ................................................................................................................................ 69 5.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ..............................................................
73 5.5.1 Programma Inkomen & Maatschappelijke participatie ................................................... 73 5.5.2 Programma Ontwikkelen naar Werk ................................................................................. 74 5.5.3 Programma Werkgeversdienstverlening & Detachering ................................................ 75 5.5.4 Programma Algemene Overhead ...................................................................................... 76 5.5.5 Begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................. 76 5.5.6 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld (x € 1.000) .................... 77 5.6 WNT-verantwoording ............................................................................................................ 78
3
5.7 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (Sisa) .............. 79 5.8 Gebeurtenissen na balansdatum ......................................................................................... 80
6.
Overige gegevens .......................................................................................................81 6.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ...................................................... 81 6.2 Jaarverslag Ondernemingsraad en Onderdelencommissie 2020 .................................... 82
Bijlage 1 Verloopoverzicht materiële vaste activa ...........................................................83
4
1. Bericht van het Bestuur 1.1 Bestuurlijke taken Laborijn is een juridisch zelfstandige organisatie met een dagelijks en een algemeen bestuur op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De deelnemende gemeenten hieraan zijn: Aalten, Doetinchem, Montferland en Oude IJsselstreek (tot en met 2020, de gemeente is per 1 januari 2021 uitgetreden). De gemeente Montferland heeft alleen de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) neergelegd bij Laborijn. Vanaf 2021 zal Laborijn de Wsw blijven uitvoeren voor Oude IJsselstreek maar dan op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De gemeenten Aalten en Doetinchem hebben de volgende wettelijke en overige taken overgedragen aan Laborijn: • Wet sociale werkvoorziening (Wsw) • Participatiewet • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (Ioaz) • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (Ioaw) • Wet inburgering • Artikel 1.13 Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen, met uitzondering van medisch geïndiceerden Laborijn voert ook andere taken/diensten uit: • wij verlenen diverse ondersteunende diensten voor het Werkgeversservicepunt Achterhoek • wij verrichten sinds het vierde kwartaal 2018 de salarisadministratie voor de Wswmedewerkers in dienst bij GelreWerkt! • wij voeren de Wet Sociale Werkvoorziening uit voor een deel
van de Wswmedewerkers van de gemeente Bronckhorst In de uitvoering van deze taken houdt Laborijn ook rekening met de afspraken en verordeningen die in regionaal verband zijn gemaakt. 1.2 Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau Het algemeen bestuur (AB) bestond in 2020 uit 8 leden: Ben Hiddinga (wethouder gemeente Oude IJsselstreek), Jorik Huizinga (wethouder gemeente Doetinchem), Ted Kok (wethouder gemeente Aalten), Bert Kuster (wethouder gemeente Oude IJsselstreek), Frans Langeveld (wethouder gemeente Doetinchem), Ruth Mijnen (gemeente Montferland vanaf april 2020), Wim Sinderdinck (wethouder gemeente Montferland tot april 2020), Martin Som (wethouder gemeente Montferland) en Joop Wikkerink (wethouder gemeente Aalten). Het dagelijks bestuur van Laborijn is afkomstig uit 4 leden van het algemeen bestuur. Daarnaast komt 1 lid van buiten de kring van het algemeen bestuur. Het dagelijks bestuur bestond in 2020 uit: Ben Hiddinga, Jorik Huizinga, Martin Som, Joop Wikkerink en van 1 januari tot 14 april 2020 Rolf Winter (extern lid, die na afloop van zijn termijn is teruggetreden). Het algemeen bestuur heeft in het afgelopen jaar 6 keer vergaderd. Het dagelijks bestuur 12 keer.
Op de agenda van het AB stonden onder meer de onderwerpen: de jaarstukken 2019 met het bijbehorende accountantsverslag 2019, de kadernota 2021-2024, de meerjarenbegroting 2021-2024, normenkader en controletoleranties 2020, de technische begrotingswijzigingen 2020, de uittreding van de gemeente Oude IJsselstreek, de inhoud van de opdracht accountantscontrole en de derde wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Laborijn. 5
2. Jaarverslag Het totale jaarresultaat 2020 bedraagt € 2.351.680 positief. Dit bestaat uit de afzonderlijke resultaten van de 4 geformuleerde programma’s. Hieronder is weergegeven hoe dit resultaat per programma is onderverdeeld. Totaal Resultaat Resultaat programma IP Resultaat programma ONW Resultaat programma WGDD Resultaat programma Overhead Totaal resultaat voor bestemming Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Re-integratie Toevoeging Tozo uitvoering Toevoeging Bestuursopdracht PW Doetinchem Toevoeging Uittreding OIJ Onttrekking Organisatieontwikkeling Onttrekking in verband met uittreding OIJ Mutatie algemene reserve Toevoeging algemene reserve Onttrekking algemene reserve in verband met uittreding OIJ Totaal resultaat na bestemming
Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 858.822 735.772 392.975 734.199 -295.317 5.668.629 4.568.433 2.727.520 -2.236.865 -1.492.458 -3.544.705
Realisatie 2019 -140.329 59.459 4.553.470 -3.870.359
4.683.561
4.545.944
-1.112.503
602.241
-307.641 -373.433 -94.449 -4.085.568 787.321 593.888
-86.804 -318.258 -95.575 -4.049.608 814.000 493.000
728.200 -
490.101 -
1.148.000
1.148.000
384.302
-
2.351.680
2.450.699
-
1.092.342
6
2.1 Programma Inkomen & Maatschappelijke participatie Als we het aantal uitkeringsdossiers per 31 december van de afgelopen jaren vergelijken, zien we in 2016 een stijging van 8,3%, in 2017 een daling van 0,4%, in 2018 een daling van 7,9% en in 2019 een daling van 4,9%. Aantal uitkeringsdossiers uiltimo het jaar Aalten Doetinchem Oude IJsselstreek Totaal
2016
2017
2018
2019
350 1311 718 2379
354 1323 692 2369
318 1234 630 2182
278 1212 595 2085
Begroting 2020 278 291 1233 1135 597 601 2108 2027 2020
In 2020 zien we, ondanks corona, een zeer beperkte stijging van 1,1% van het aantal huishoudens in de bijstand. Deze positieve ontwikkeling heeft te maken met de onverminderde focus op het begeleiden van mensen naar werk en door het gunstige economische klimaat in onze arbeidsmarktregio. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering was ultimo 2020: 2108. Eind 2020 zijn er 23 huishoudens meer in de bijstand dan eind 2019.
Indien wij de landelijke ontwikkeling van het bijstandsvolume vergelijken met de gerealiseerde ontwikkeling van Laborijn dan zien wij dat de groei van de bijstand bij Laborijn in de loop van 2020 minder snel is gegaan dan landelijk. In onderstaande grafiek is de Laborijn trend te zien in de blauwe lijn en de landelijke trend in de rode lijn. Volume BUIG index landelijk en Laborijn t.o.v. december 2017:
7
Definitie: Geeft de groei van het aantal betalingen weer en wordt berekend door het aantal betalingen BUIG in de betreffende maand te delen door het aantal betalingen BUIG in december 2017. In formule: Volume BUIG index = (volume BUIG betreffende maand / volume BUIG referentie maand) x 100. Deze index geeft dus de groei of daling van het aantal betalingen weer. De referentiemaand is december 2017, deze maand heeft het indexcijfer 100. Weergegeven benchmarkgemiddelden zijn ongewogen. Dat wil zeggen dat het gemiddelde van de scores per gemeente is genomen. Uiteraard zijn er per gemeente verschillen in de in- en uitstroom. Bron: Divosa benchmark
De volgende tabel laat per gemeente de belangrijkste instroomredenen zien: Redenen instroom 2020 (%) Niet voldoende midd. om in lev. te voorzien Uitkering w erkloosheid Verhuizing Arb. dienstbetr./uitk. ziekte Beeindiging huw elijk/relatie Beeindiging studie Komende van het AZC Zelfstandig beroep of bedrijf Overig Totaal
Redenen instroom 2020 (absoluut) Niet voldoende midd. om in lev. te voorzien Uitkering w erkloosheid Verhuizing Arb. dienstbetr./uitk. ziekte Beeindiging huw elijk/relatie Beeindiging studie Komende van het AZC Zelfstandig beroep of bedrijf Overig Totaal
A D OIJ Lab 27% 27% 23% 26% 11% 15% 14% 14% 14% 13% 15% 14% 14% 11% 12% 12% 7% 9% 11% 10% 3% 7% 8% 7% 7% 2% 4% 3% 4% 4% 4% 4% 14% 11% 9% 11% 100% 100% 100% 100%
A 20 8 10 10 5 2 5 3 10 73
D 101 55 49 41 35 26 9 15 40 371
OIJ 39 24 25 20 19 14 7 6 15 169
Lab 160 87 84 71 59 42 21 24 65 613
In 2020 zien we, ondanks corona, een zeer beperkte stijging van 1,1% van het aantal huishoudens in de bijstand. Deze positieve ontwikkeling heeft te maken met de onverminderde focus op het begeleiden van mensen naar werk en door het gunstige economische klimaat in onze arbeidsmarktregio.
8
Net zoals onze klanten zich met uiteenlopende redenen melden voor financiële ondersteuning en/of hulp bij het vinden van werk (instroom), zijn er diverse redenen waarom de uitkering weer kan worden beëindigd (uitstroom). Redenen uitstroom 2020 (%) Arbeid Verhuizing Bereiken AOW leeftijd Geen inlichtingen Aanvang studie Aangaan relatie Uitkering vrijw illig ingetrokken Overlijden Uitkering Wajong Ander inkomen Overig Totaal
A 52% 10% 18% 5% 1% 0% 1% 3% 3% 3% 4% 100%
D 40% 18% 10% 5% 5% 5% 3% 3% 2% 1% 5% 100%
OIJ 46% 17% 13% 3% 4% 4% 4% 2% 1% 1% 5% 100%
Lab 43% 17% 12% 5% 5% 4% 3% 3% 2% 2% 5% 100%
Redenen uitstroom 2020 (absoluut) Arbeid Verhuizing Bereiken AOW leeftijd Geen inlichtingen Aanvang studie Aangaan relatie Uitkering vrijw illig ingetrokken Overlijden Uitkering Wajong Ander inkomen Overig Totaal
A
D 141 64 36 18 19 18 12 10 8 5 19 350
OIJ 76 28 22 5 7 7 6 4 2 2 8 167
Lab 255 99 71 27 27 25 19 16 12 9 30 590
38 7 13 4 1 1 2 2 2 3 73
Opvallend daarbij is 43% van de uitstroom (alle gemeenten gezamenlijk) het gevolg is van arbeid in dienstbetrekking. Als tweede voornaamste uitstroomreden zien we ‘verhuizing naar andere gemeente’: totaal 17% (2019: 13%). In absolute aantallen stromen door verhuizing per saldo meer mensen in bij Aalten. Bij Doetinchem en Oude IJsselstreek zien we dat door verhuizers per saldo meer mensen uitstromen. Maatschappelijke participatie Ten gevolge van de coronacrisis lagen de meeste activiteiten in het kader van de maatschappelijke participatie stil. In het vierde kwartaal was er sprake van een voorzichtig opstarten van trajecten. Al snel bleek echter dat, vanwege de verscherpte maatregelen en toenemende besmettingen, dit een onverantwoorde zaak was. Het contact met de klanten is op afstand voortgezet. Er is zorg en aandacht voor de groep die kwetsbaar is. Daarnaast is er veel contact met de ketenpartners. Samen met hen proberen we alternatieve activiteiten te organiseren op afstand om isolatie van inwoners te voorkomen. Realisatie participatieplannen Door de coronacrisis zijn de trajecten vanwege veiligheid en gezondheid grotendeels stil gelegd. Daar waar mogelijk zijn de activiteiten op afstand en individuele basis voortgezet.
Ondanks dat de trajecten op afstand zijn voortgezet hebben in 2020 per saldo 265 inwoners een traject gericht op maatschappelijke activering gekregen ten opzichte van het begin van 2020. Samenwerkingsproject met Humanitas, Stadskamer, VV Doetinchem De projecten van Laborijn, Humanitas, De Stadskamer, VV Doetinchem en Vitaal op Weg, met als doel mensen actief deel te laten nemen aan de maatschappij door ontmoetingen en 9
het delen van interesses, zijn gedurende het vierde kwartaal stil komen te liggen. Met deze partners wordt gewerkt aan duurzame alternatieve activiteiten op kleinere schaal. De samenwerking met Buurtplein verloopt voorspoedig, de professionals hebben hun weg gevonden om, ondanks de belemmerende factoren door de coronacrisis, toch de klant te kunnen bereiken en een goede afstemming in de keten te hebben 2.1.1 Programmalasten Binnen het programma Inkomen & Maatschappelijke participatie worden de kosten van bijstand en de overige regelingen verantwoord. De overige regelingen zijn de Bbz, de bijzondere bijstand en de Tozo. De baten bestaan, naast de terugontvangen uitkeringen, uit de BUIG-budgetten die door de gemeenten worden doorbetaald aan Laborijn. De kosten van langdurige loonkostensubsidie, die ook ten laste van het BUIG-budget komen, worden verantwoord in het programma Werkgeversdienstverlening & Detachering.
10
Inkomen & Maatschappelijke Participatie Baten Gemeentelijke bijdragen Bijdrage kosten bijstand Bijdrage overige regelingen Bijdrage directe programmakosten Bijdrage uitvoeringskosten Tozo
Realisatie 2020
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging
Realisatie 2019
29.603.524 12.254.865 2.456.438 1.292.855 45.607.682
29.936.151 14.096.154 2.456.438 1.192.108 47.680.851
29.064.589 615.500 2.456.438 32.136.527
29.376.500 656.822 2.406.794 32.440.115
593.971 129.625 12.516 206.665 942.777
472.570 472.570
576.500 576.500
565.022 21.912 586.934
46.550.459
48.153.421
32.713.027
33.027.049
27.765.597 2.005.059 221.505 205.334 30.197.495
27.937.808 2.043.423 223.417 204.073 30.408.721
26.711.972 2.461.187 282.273 185.656 29.641.089
27.244.574 2.250.427 214.613 231.908 29.941.522
108.192 362.410 335.978 11.820.185 12.626.765
20.406 367.181 286.163 13.422.404 14.096.154
32.000 313.500 270.000 615.500
47.845 325.543 305.345 678.734
Programma gerelateerde lasten
2.867.377
2.912.775
2.456.438
2.547.123
Totaal lasten
45.691.638
47.417.650
32.713.026
33.167.379
Saldo baten en lasten
858.822
735.772
-
-140.329
Toevoeging reserve Tozo
-373.433
-318.258
-
-
Resultaat na bestemming
485.389
417.514
-
-140.329
Overige baten Ontvangsten Bijstand Ontvangsten Bbz Ontvangsten Bijzondere bijstand Ontvangsten Tozo
Totaal baten Lasten Bijstand PW IOAW IOAZ BBZ Levensonderhoud Overige regelingen Bbz kapitaalverstrekkingen Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Tozo
Het programma laat een resultaat zien van € 858.822. Dit resultaat is behaald op de uitvoeringskosten. Van het Rijk is extra geld ontvangen voor de uitvoering van de Tozo, maar we hebben een groot gedeelte met ons eigen personeel kunnen uitvoeren. Van het resultaat wordt ruim € 370.000 gereserveerd voor de uitvoering van de Tozo in de aankomende jaren. € 156.000 van het resultaat na bestemming wordt uitbetaald aan de gemeente Oude IJsselstreek (zie programma Overhead, incidentele lasten).
11
Specificatie per gemeente Gemeente Aalten Baten Gemeentelijke bijdragen Bijdrage kosten bijstand Bijdrage overige regelingen Bijdrage directe programmakosten Bijdrage uitvoeringskosten Tozo
Realisatie 2020
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging
Realisatie 2019
3.793.946 1.922.305 446.350 207.753 6.370.354
3.856.808 2.249.024 446.350 216.613 6.768.794
4.206.466 55.500 446.350 4.708.316
4.004.750 73.369 434.171
80.146 20.481 1.000 54.536 156.163
45.814 45.814
71.500 71.500
87.015 2.494 89.509
6.526.517
6.814.608
4.779.816
4.601.799
3.528.996 284.304 50.609 10.183 3.874.092
3.554.594 291.939 49.661 6.428 3.902.622
3.625.602 550.296 74.032 28.037 4.277.966
3.608.893 420.534 48.856 13.482 4.091.765
17.094 43.433
10.000 45.500 55.500
32.207 43.656
1.946.748 2.007.275
3.724 49.006 2.196.293 2.249.024
521.020
529.269
446.350
468.671
6.402.387
6.680.914
4.779.816
4.636.299
Saldo baten en lasten
124.130
133.694
-
-34.500
Toevoeging reserve Tozo
-81.551
-79.565
-
-
Totaal
42.579
54.130
-
-34.500
Overige baten Ontvangsten Bijstand Ontvangsten Bbz Ontvangsten Bijzondere bijstand Ontvangsten Tozo
Totaal baten Lasten Bijstand PW IOAW IOAZ BBZ Levensonderhoud Overige regelingen Bbz kapitaalverstrekkingen Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Tozo
Programma gerelateerde lasten Totaal lasten
4.512.290
75.863
12
Gemeente Doetinchem Baten Gemeentelijke bijdragen Bijdrage kosten bijstand Bijdrage overige regelingen Bijdrage directe programmakosten Bijdrage uitvoeringskosten Tozo
Realisatie 2020
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging
Realisatie 2019
17.296.166 6.712.118 1.263.595 682.497 25.954.376
17.347.092 7.692.840 1.263.595 613.222 26.916.749
16.147.374 500.000 1.263.595 17.910.968
16.788.387 536.153 1.234.505 18.559.045
297.020 52.378 9.516 87.212 446.126
274.185 274.185
350.000 350.000
250.584 16.003 266.587
26.400.502
27.190.933
18.260.968
18.825.632
16.395.925 994.148 81.164 121.949 17.593.186
16.430.176 1.013.243 76.260 101.598 17.621.277
15.284.375 1.040.643 87.615 84.741 16.497.374
15.827.113 1.022.070 61.182 128.606 17.038.971
45.243 257.132 335.978 6.221.607 6.859.960
16.546 268.930 286.163 7.121.201 7.692.840
10.000 220.000 270.000 500.000
13.284 233.527 305.345 552.156
Programma gerelateerde lasten
1.474.982
1.498.335
1.263.594
1.299.033
Totaal lasten
25.928.129
26.812.452
18.260.968
18.890.160
Saldo baten en lasten
472.374
378.481
0
-64.528
Toevoeging reserve Tozo
-291.882
-238.694
-
-
Totaal
180.492
139.787
0
-64.528
Overige baten Ontvangsten Bijstand Ontvangsten Bbz Ontvangsten Bijzondere bijstand Ontvangsten Tozo
Totaal baten Lasten Bijstand PW IOAW IOAZ BBZ Levensonderhoud Overige regelingen Bbz kapitaalverstrekkingen Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Tozo
13
Gemeente Oude IJsselstreek Baten Gemeentelijke bijdragen Bijdrage kosten bijstand Bijdrage overige regelingen Bijdrage directe programmakosten Bijdrage uitvoeringskosten Tozo
Realisatie 2020
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging
Realisatie 2019
8.513.412 3.620.442 746.494 402.605 13.282.953
8.732.251 4.154.290 746.494 362.273 13.995.308
8.710.748 60.000 746.494 9.517.242
8.583.363 47.300 738.118 9.368.781
216.805 56.766 2.000 64.917 340.488
152.571 152.571
155.000 155.000
227.423 3.415 230.838
13.623.440
14.147.879
9.672.242
9.599.618
7.840.676 726.607 89.732 73.202 8.730.217
7.953.038 738.241 97.496 96.047 8.884.822
7.801.995 870.249 120.627 72.878 8.865.748
7.808.568 807.823 104.575 89.820 8.810.786
45.855 61.845 3.651.830 3.759.530
136 49.244 4.104.910 4.154.290
12.000 48.000 60.000
2.354 48.360 50.714
871.375
885.171
746.494
779.420
13.361.122
13.924.283
9.672.242
9.640.920
Saldo baten en lasten
262.318
223.596
-
-41.302
Toevoeging reserve Tozo
-
-
-
-
262.318
223.596
-
-41.302
Overige baten Ontvangsten Bijstand Ontvangsten Bbz Ontvangsten Bijzondere bijstand Ontvangsten Tozo
Totaal baten Lasten Bijstand PW IOAW IOAZ BBZ Levensonderhoud Overige regelingen Bbz kapitaalverstrekkingen Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Tozo
Programma gerelateerde lasten Totaal lasten
Totaal
De werkelijke gemaakte kosten van bijstand zijn voor alle gemeenten binnen de begroting gebleven. Kosten bijstand (excl.overige regelingen) Vergelijking begroot-realisatie Begroot Realisatie Verschil
Aalten 3.856.808 3.793.946 -62.862
Doetinchem
Oude IJsselstreek
17.347.092 17.296.166 -50.926
8.732.251 8.513.412 -218.839
Laborijn 29.936.151 29.603.524 -332.627
14
Ten opzichte van 2019 is € 227.000 meer uitgegeven aan bijstandsuitkeringen. Kosten bijstand (excl.overige regelingen) Vergelijking 2019/2020 2019 2020 Verschil
Aalten 4.004.750 3.793.946 -210.804
Doetinchem
Oude IJsselstreek
16.788.387 17.296.166 507.779
8.583.363 8.513.412 -69.951
Laborijn 29.376.500 29.603.524 227.024
In de volgende tabel zijn de werkelijke kosten vergeleken met de definitief beschikbare BUIG- budgetten per gemeente. In de tabel zijn zowel de kosten van bijstand (programma Inkomen & Maatschappelijke participatie) als de kosten van langdurige loonkostensubsidie opgenomen (programma Werkgeversdienstverlening & Detachering). Buig (bijstand en loonkostensubsidie) Vergelijking budget-kosten Definitief budget Kosten programma IMP Kosten programma WGDD Verschil ten opzichte van budget
Aalten 4.589.074 3.793.946 306.177 488.951
Doetinchem
Oude IJsselstreek
18.646.076 17.296.166 1.197.358 152.552
8.751.753 8.513.412 606.637 -368.296
Laborijn 31.986.903 29.603.524 2.110.172 273.207
De gemeente Aalten heeft een overschot op het Rijksbudget van ruim 10%, Doetinchem van 1% en de gemeente Oude IJsselstreek heeft een overschrijding van 4%. Omdat de overschrijding onder de 7% blijft, kan er geen beroep gedaan worden op een aanvullend Rijksbudget via de Vangnetregeling. Bbz gevestigde ondernemers De Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) is specifiek bedoeld voor zelfstandigen die in financiële problemen komen maar wel een levensvatbaar bedrijf hebben en tijdelijk financiële ondersteuning nodig hebben.
Vanaf 2020 is de financieringssystematiek van het Rijk drastisch gewijzigd: De kosten voor levensonderhoud van gevestigde zelfstandigen zijn niet meer voor 75% declarabel bij het Rijk, maar moeten, net als de kosten van levensonderhoud voor starters, gefinancierd worden uit het BUIG-budget. De kosten voor bedrijfskredieten zijn ook niet meer voor 75% declarabel bij het Rijk. Vanaf 2020 worden verstrekte leningen in eerste instantie volledig vergoed door het Rijk, waarna de gemeente in 5 jaar tijd 75% van de verstrekking moet terugbetalen aan het Rijk. Op het moment van terugbetaling zullen we deze bedragen opnemen in de lasten De aflossing op de lening en de rente die de klant ons betaalt, heeft geen invloed meer op de financiële verhouding met het Rijk. We hoeven daar dus geen 75% meer van af te dragen. Deze baten zullen we verantwoorden in het jaar van ontvangst. De klant heeft 10 tot 13 jaar de tijd om de lening af te lossen De gemaakte onderzoekskosten waren voor 90% declarabel bij het Rijk. Vanaf 2020 zijn deze kosten volledig voor rekening van de gemeente en ontvangen zij daarvoor een bedrag in het gemeentefonds, dat zij doorbetalen aan Laborijn De aflossingen en rente die we de aankomende jaren nog ontvangen van leningen die verstrekt zijn vóór 2020, moeten we volgens de oude systematiek nog wel voor 75% afdragen aan het Rijk.
Het restant van 25% wordt in het jaar van ontvangst opgenomen in de baten.
15
Laborijn Bbz Totale lasten Declaratie Rijk Budget Rijk Aanvullend budget Rijk Onderzoekskosten Verstrekkingen Aflossingen Af te dragen Rijk Bijdrage gemeenten
Realisatie 2020 10.974 -129.625 97.218 -21.433
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging 54.406 42.000 25.000 -136.000 -140.000 102.000 105.000 20.406 32.000
Realisatie 2019 47.844 -43.961 -41.427 -1.525 -39.069
Alle gemeenten hebben een positief resultaat op de Bbz. De ontvangen aflossingen op bestaande leningen minus 75% afdracht aan het Rijk, zijn hoger dan de gemaakte kosten in 2020. Specificatie per gemeente Gemeente Aalten Totale lasten Declaratie Rijk Budget Rijk Aanvullend budget Rijk Onderzoekskosten Verstrekkingen Aflossingen Af te dragen Rijk Bijdrage gemeente Gemeente Doetinchem Totale lasten Declaratie Rijk Budget Rijk Aanvullend budget Rijk Onderzoekskosten Verstrekkingen Aflossingen Af te dragen Rijk Bijdrage gemeente Gemeente Oude IJsselstreek Totale lasten Declaratie Rijk Budget Rijk Aanvullend budget Rijk Onderzoekskosten Verstrekkingen Aflossingen Af te dragen Rijk Bijdrage gemeente
Realisatie 2020 1.734 -20.481 15.360 -3.387 Realisatie 2020 5.959 -52.378 39.284 -7.135 Realisatie 2020 3.281 -56.766 42.574 -10.911
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging 8.724 7.000 8.000 -20.000 -20.000 15.000 15.000 3.724 10.000
Realisatie 2019 32.207 -25.751 -3.362 -1.525 1.569
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging 29.546 20.000 7.500 -52.000 -70.000 39.000 52.500 16.546 10.000
Realisatie 2019 13.283 -13.759 -20.246 -20.722
Begroting 2020 Begroting 2020 na wijziging voor wijziging 16.136 15.000 9.500 -64.000 -50.000 48.000 37.500 136 12.000
Realisatie 2019 2.354 -4.451 -17.819 -19.916
16
Bijzondere bijstand Een aantal voorzieningen binnen de bijzondere bijstand zijn direct gerelateerd aan levensonderhoud en worden om praktische redenen door Laborijn toegekend en uitbetaald. Dit zijn onder andere aanvullende bijstand voor inwoners onder de 21 jaar en de overbruggingsuitkering voor statushouders. De verstrekkingen die Laborijn hiervoor doet worden doorberekend aan de gemeenten. De totale kosten blijven binnen de begroting. Ten opzichte van 2019 is er € 46.000 meer verstrekt. Laborijn Aanvullende bijstand < 21 jaar
Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 247.984 254.000 217.000
Realisatie 2019 231.543
Overbruggingsuitkering statushouders
18.418
25.000
36.000
20.602
Woonkostentoeslag
4.464
10.000
24.000
2.695
Leenbijstand
17.007
19.000
21.500
13.928
Individuele studietoeslag
26.134
26.000
14.000
11.699
Belastingaanslag
32.141
26.000
17.000
30.688
Diversen
16.264
20.180
12.000
14.388
Ontvangsten
-12.516
-13.000
-28.000
-21.912
Bijdrage gemeenten
349.895
367.180
313.500
303.632
Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 18.464 19.000 15.000
Realisatie 2019 17.563
Specificatie per gemeente Gemeente Aalten Aanvullende bijstand < 21 jaar Overbruggingsuitkering statushouders
3.254
8.000
10.000
5.718
Woonkostentoeslag
2.526
3.000
6.000
2.140
Leenbijstand
3.686
4.000
5.500
3.791
Individuele studietoeslag
3.693
4.000
7.000
2.698
Belastingaanslag
5.989
6.000
3.000
8.917
Diversen
5.822
6.006
4.000
2.830
Ontvangsten
-1.000
-1.000
-5.000
-2.494
Bijdrage gemeente
42.433
49.006
45.500
41.162
Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 203.425 210.000 180.000
Realisatie 2019 183.406
Gemeente Doetinchem Aanvullende bijstand < 21 jaar Overbruggingsuitkering statushouders
9.784
12.000
15.000
11.564
-
5.000
12.000
-
Leenbijstand
10.470
12.000
13.000
8.625
Individuele studietoeslag
12.558
14.000
5.000
5.401
Belastingaanslag
13.459
15.000
10.000
13.874
Woonkostentoeslag
Diversen
7.437
10.930
5.000
10.656
Ontvangsten
-9.516
-10.000
-20.000
-16.003
247.616
268.930
220.000
217.524
Bijdrage gemeente
17
Gemeente Oude IJsselstreek Aanvullende bijstand < 21 jaar
Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 26.095 25.000 22.000
Realisatie 2019 30.574
Overbruggingsuitkering statushouders
5.380
5.000
11.000
3.321
Woonkostentoeslag
1.938
2.000
6.000
555
Leenbijstand
2.851
3.000
3.000
1.512
Individuele studietoeslag
9.882
8.000
2.000
3.600
Belastingaanslag
12.693
5.000
4.000
7.897
Diversen
3.006
3.244
3.000
901
Ontvangsten
-2.000
-2.000
-3.000
-3.415
Bijdrage gemeente
59.845
49.244
48.000
44.946
Individuele Inkomenstoeslag Voor de gemeente Doetinchem voeren wij ook de regeling Individuele Inkomenstoeslag uit. Ook deze verstrekkingen worden volledig doorberekend aan de gemeente. Gemeente Doetinchem Individuele inkomensvoorziening Bijdrage gemeente
Realisatie Begroting 2020 Begroting 2020 2020 na wijziging voor wijziging 335.978 286.163 270.000 335.978
286.163
270.000
Realisatie 2019 305.345 305.345
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De zekerheid van inkomen was niet alleen voor onze bestaande klanten van belang, maar ook voor een nieuwe groep inwoners. Al direct na de aankondiging van de minister zijn wij ons gaan voorbereiden op de uitvoering: informatie verzamelen voor de website, documenten ontwerpen, werkinstructies maken enz. Daarbij was het uitgangspunt: zo snel mogelijk ondersteuning bieden aan mensen in nood, en werken vanuit vertrouwen en daarmee volgens de principes van de ’omgekeerde toets’. Hierbij hadden we hele korte lijnen met het Ministerie van SZW en Divosa. We ontwikkelden een werkwijze die uitgaat van vraaggerichte dienstverlening en een laagdrempelige toegang. Het is een gebruiksvriendelijke werkwijze met webformulieren, een specifiek e-mailadres en up-to-date informatie op de website.
Uiteraard zijn er wel een aantal checks in het proces ingebouwd om misbruik zoveel mogelijk tegen te gaan. Telkens is een balans gezocht en gevonden tussen rechtmatigheid en doelmatigheid. Vanaf de Tozo 3 regeling is er fors meer aandacht geweest voor het ondersteunen van de aanvrager op een breder vlak dan het inkomen. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld een verzoek tot ondersteuning voor omscholing naar ander een andere branche, het volgen van sollicitatietrainingen, hulp bij het vinden van een passende vacature of ondersteuning bij het voortzetten van het ondernemerschap. Laborijn heeft deze aanvullende dienstverlening inmiddels ingericht. Aanvragen In 2020 zijn 3182 aanvragen ingediend voor een uitkering levensonderhoud. 83% van deze aanvragen is ook daadwerkelijk toegekend. Totaal is er € 10,5 miljoen uitbetaald. 18
Aanvragen levensonderhoud
Ingediend
Toegekend
Afgew ezen
Buiten behandeling
Ingetrokken
In behandeling
Aalten Doetinchem OIJ
544 1.679 959
446 1.362 797
57 146 83
16 72 42
13 64 37
12 35 0
Laborijn
3.182
2.605
286
130
114
47
Er zijn 226 aanvragen voor een bedrijfskrediet ontvangen in 2020. Hiervan is 60% toegekend en er is ruim € 1,1 miljoen aan leningen verstrekt. Tozo aanvragen bedrijfskrediet
Ingediend
Toegekend
Afgew ezen
Buiten behandeling
Ingetrokken
In behandeling
Aalten Doetinchem OIJ
22 128 76
12 72 45
2 12 11
1 8 4
6 28 16
1 8 0
Laborijn
226
129
25
13
50
9
Kosten verstrekkingen De kosten worden volledig vergoed door het Rijk. De in de loop van het jaar verstrekte voorschotten door het Rijk, zijn ruim voldoende om deze kosten te betalen. Inmiddels is ook gebleken dat er aan sommige klanten teveel uitkering is verstrekt, doordat bijvoorbeeld achteraf is gebleken dat de eigen inkomsten toch hoger waren dan in eerste instantie door de aanvrager was verwacht. Deze bedragen worden middels een besluit teruggevorderd. Eind 2020 gaat het om een bedrag van ruim € 270.000, waarvan bijna € 200.000 reeds is terugbetaald. De teveel verstrekte uitkering wordt vergoed door het Rijk, de ingevorderde bedragen dragen we weer af aan het Rijk. Laborijn en de gemeenten lopen hierbij dus geen risico. De aankondiging van de Tozo is gepaard gegaan met het verzoek om snel tot betaling (bevoorschotting) en besluitvorming over te gaan. Laborijn heeft, in samenspraak met het bestuur, ervoor gekozen om hier gehoor aan te geven. Dat heeft geresulteerd in een zeer snelle betaling aan de ondernemers in de vorm van voorschotten. In totaal hebben we een bedrag van € 3.700.000 verstrekt aan voorschotten. Het grootste gedeelte is inmiddels verrekend met de toegekende uitkeringen. In een aantal gevallen is wel een voorschot verstrekt maar is later gebleken dat er geen (of minder) recht op uitkering bestond.
Deze ten onrechte verstrekte voorschotten worden teruggevorderd. Het gaat hier om een bedrag van bijna € 480.000 waarvan inmiddels ruim € 310.000 is terugbetaald (saldo € 163.000). Deze ten onrechte verstrekte voorschotten komen volgens de regeling niet in aanmerking voor Rijksvergoeding, de Minister vindt het echter gerechtvaardigd om gemeenten hiervoor te compenseren. Op basis van deze compensatieregeling ontvangen we eenmalig een bedrag van € 152.000. Hierdoor is het financiële risico afgedekt. Laborijn Tozo Verstrekking levensonderhoud Ontvangsten levensonderhoud Kapitaalverstrekkingen Ontvangsten kapitaalverstrekkingen Ten onrechte verstrekte voorschotten Bijdrage gemeenten
Realisatie Begroting 2020 2020 na wijziging 10.497.438 12.369.404 -195.895 1.159.314 1.053.000 -10.770 163.433 11.613.520 13.422.404
19
Specificatie per gemeente Gemeente Aalten Verstrekking levensonderhoud Ontvangsten levensonderhoud Kapitaalverstrekkingen Ontvangsten kapitaalverstrekkingen Leenbijstand Bijdrage gemeente Gemeente Doetinchem Verstrekking levensonderhoud Ontvangsten levensonderhoud Kapitaalverstrekkingen Ontvangsten kapitaalverstrekkingen Leenbijstand Bijdrage gemeente Gemeente Oude IJsselstreek Verstrekking levensonderhoud Ontvangsten levensonderhoud Kapitaalverstrekkingen Ontvangsten kapitaalverstrekkingen Leenbijstand Bijdrage gemeente
Realisatie Begroting 2020 2020 na wijziging 1.810.957 2.097.293 -54.536 99.971 99.000 35.820 1.892.212 2.196.293 Realisatie Begroting 2020 2020 na wijziging 5.511.255 6.554.201 -78.503 642.119 567.000 -8.709 68.233 6.134.395 7.121.201 Realisatie Begroting 2020 2020 na wijziging 3.175.226 3.717.910 -62.856 417.224 387.000 -2.061 59.380 3.586.913 4.104.910
Uitvoeringskosten De Rijksvergoeding voor de uitvoering van de Tozo bedraagt € 450 per besluit voor een aanvraag levensonderhoud en € 800 per besluit voor een aanvraag bedrijfskrediet. Dit betekent voor Laborijn een vergoeding van € 1,5 miljoen. In 2020 hebben we ruim € 960.000 uitgegeven aan loonkosten voor de uitvoering. Dit betekent een overschot op de Rijksvergoeding voor uitvoeringskosten van € 550.000. Onder aftrek van het gedeelte dat uitbetaald wordt aan de gemeente Oude IJsselstreek, wordt een bedrag van € 373.000 toegevoegd aan de bestemmingsreserve. De gelden in deze reserve zullen besteed worden aan het maandelijks betaalbaar stellen van de uitkeringen, het afdekken van een eventueel restant financieel risico, de invorderingsactiviteiten van ten onrechte verstrekte voorschotten en de invordering van de kredietverstrekkingen.
20
2.1.2 Beleidsindicatoren Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners* Gemeente Aalten: 197 Gemeente Doetinchem: 384 Gemeente Oude IJsselstreek: 297 Heel Nederland: 460 Bron: waarstaatjegemeente.nl, data 2020 *Definitie: het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
De Laborijn gemeenten hebben in vergelijking met alle gemeenten in heel Nederland veel minder mensen in de bijstand per 10.000 inwoners.
21
2.2 Programma Ontwikkelen naar Werk Ontwikkeling Wsw’ers intern Binnen onze drie Werk- Leercentra (WLC) bieden we interne Wsw-medewerkers passend werk gericht op ontwikkeling. Om dit ook in coronatijd mogelijk te maken hebben we dit jaar een aantal van veiligheids- en hygiënemaatregelen getroffen. Rekening houdend met de corona-richtlijnen (hygiëne en 1,5 meter afstand) hebben wij ondanks deze invloeden de medewerkers aan het werk kunnen houden, structuur geboden en daarnaast de medewerkers die van de externe detachering terugstroomde, continuïteit weten te bieden. Het is gelukt (extra) opdrachten te acquireren die intern kunnen worden uitgevoerd. De toename van het aantal Wsw-medewerkers dat intern werkzaam was heeft een gunstig effect op de omzet. Die viel in 2020 ruim € 65.000 hoger uit dan oorspronkelijk was begroot. Werkacademie De Werkacademie betreft onze (groepsgewijze) aanpak voor Participatiewet-klanten waarbij werken en leren wordt gecombineerd. Het traject is gericht op het verkrijgen van betaald (parttime) werk of het vergroten van het ontwikkelingspotentieel. Het totaal aantal actieve trajecten (in categorie 2) bedroeg ultimo het vierde kwartaal 907. In de praktijk ondervinden we veel hinder van de huidige coronacrisis bij het uitvoering geven aan alle trajectonderdelen omdat het ‘live ontmoeten’ grotendeels niet mogelijk was.
Hierdoor hebben we binnen de lopende trajecten niet alle gewenste ontwikkelstappen kunnen zetten. Een belangrijk onderdeel in het Werkacademie-programma zijn de trainingsmodules gericht op Nederlandse taal, vitaliteit, oriëntatie op de arbeidsmarkt, vaardigheidstrainingen en sollicitatietraining. Vanaf de eerst lockdown hebben we op goede wijze ons leeraanbod digitaal toegankelijk gemaakt. Daarin hebben we ondervonden dat het online aanbieden van trainingen goed werkt als aanvulling op de bestaande groepstrainingen. Het vergroot de voortgang en geeft een positieve ontwikkeling van de klanten. Daar we periodes volledig moesten terugvallen op het langs digitale weg trainen zien we dat inwoners minder snel stappen in hun ontwikkeling kunnen zetten. Het afgelopen jaar hebben we, ondanks de externe invloeden van corona, mooie plaatsingen gerealiseerd en onze begrootte doelen grotendeels weten te realiseren. Niet alle geplande ontwikkelactiviteiten konden doorgang vinden. Een deel van het geplande programma is dan ook niet uitgevoerd. Dit verklaart het deels niet benutten van het re-integratiebudget. Zodra we de omstandigheden dit weer toelaten zullen we hier met een specifiek programma een inhaalslag maken.