Raadsmededeling 8-2024 Uitvoeringsplan Veiligheid 2024
Tekst van het document
Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp
: : : : : :
8-2024 10 januari 2024 09 januari 2024 I. Geurtsen mr. A.B. Stapelkamp Uitvoeringsplan veiligheid 2024
Aanleiding: Op 9 januari 2024 is het uitvoeringsplan veiligheid 2024 Aalten vastgesteld door het college. In de bijlage treft u het uitvoeringsplan ter kennisname aan. Inhoud mededeling: Begin 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Achterhoek Oost vastgesteld. In dit Integraal Veiligheidsplan is toegezegd dat er vanaf 2024 jaarlijks een uitvoeringsplan wordt opgesteld om sturing te geven aan de prioriteiten. Met voorliggend uitvoeringsplan wordt aan deze toezegging voldaan. Het uitvoeringsplan zet de concrete acties op de verschillende prioriteiten uiteen. Omdat de acties veelal gemeente specifiek zijn, zijn de uitvoeringsplannen opgesteld per gemeente. De uitvoeringsplannen zijn wel opgesteld in samenwerking met de andere gemeenten in de Achterhoek Oost en zijn op elkaar afgestemd. Daarnaast zijn de uitvoeringsplannen zowel ambtelijk als bestuurlijk afgestemd met de politie en het Openbaar Ministerie. Het kan zijn dat een bepaald (nieuw) veiligheidsvraagstuk zich snel en hevig ontwikkelt, waardoor er directe inzet nodig is om dit aan te pakken. Keuzes moeten dan gemaakt worden, wat ertoe kan leiden dat één of meerdere acties niet kunnen worden opgepakt. Eventuele afwijkingen worden meegenomen in de evaluatie.
De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 1. Uitvoeringsplan veiligheid 2024 2. Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost 2023 – 2026
Pagina 1 van 1
GEMEENTE AALTEN UITVOERINGS PLAN 2024 INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN 2023-2026
Gemeente
Aalten
1. Inleiding Dit uitvoeringsplan 2024 is opgesteld in het kader van de prioriteiten die beschreven staan in het integraal veiligheidsplan (hierna:IVP) 2023-2026 Aalten. Het IVP is in samenwerking met Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk opgesteld. Ook dit uitvoeringsplan is in samenwerking met deze gemeenten opgesteld. Om de regionale samenwerking op het gebied van veiligheid te borgen komen veel doelstellingen en bijbehorende actiepunten terug in alle uitvoeringsplannen.
1.1 Looptijd en verantwoording Het uitvoeringsplan heeft een looptijd van 1 jaar, van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. Na afloop van deze periode zal er in januari 2025 een terugkoppeling gegeven worden over de behaalde doelstellingen en acties. Onvoorziene ontwikkelingen kunnen ervoor zorgen dat prioriteiten verschuiven waardoor acties niet worden opgepakt. Het kan ook zijn dat er andere acties worden opgepakt binnen de prioriteiten dan geformuleerd in dit uitvoeringsplan. Afwijkingen worden meegenomen in de evaluatie.
1.2 Prioriteiten In het IVP 2023 – 2026 zijn verschillende thema’s op het gebied van veiligheid als prioriteiten benoemd. Deze zijn naar voren komen uit het risicoprofiel dat vooraf is opgesteld. In het IVP zijn focuspunten en ambities bij geformuleerd. Het voorliggend uitvoeringsplan geeft sturing aan het IVP aan de hand van concrete acties voor het jaar 2024.
2
UITVOERINGSPLAN 2024
3
UITVOERINGSPLAN 2024
1.3 Terugblik 2023 Het IVP is in 2023 vastgesteld in de vier gemeenten. Er is besloten om voor 2023 geen uitvoeringsplan te maken. Toch zijn er verschillende activiteiten ondernomen op de verschillende focuspunten. Het heeft enige tijd geduurd voordat met de uitvoering van het IVP is begonnen. De vorige adviseur openbare orde en veiligheid heeft onze organisatie in februari verlaten. Het heeft vier maanden geduurd voordat de opvolger is begonnen. Desondanks zijn er verschillende successen behaald. Onderstaand wordt een kort, niet uitputtend, overzicht hiervan gegeven. Ondermijnende criminaliteit Afgelopen jaar is er intensief ingezet op bewustwording omtrent ondermijnende criminaliteit. Daarbij is ervoor gekozen om aan te sluiten bij de burger in plaats van andersom. Er heeft een voorlichtingscampagne plaatsgevonden tijdens het evenement van Jong Gelre, de zeepkistenrace. Dit was een groot succes. Politie en boa’s van de gemeente Aalten hebben zelfs aan de race meegedaan. Dit met als doel om het contact met de inwoners informeler te maken. Door Platform Veilig Ondernemen (PVO), politie en gemeente is er een stand ingericht waarin voorlichting werd gegeven over herkennen van drugs en de gevaren van het verhuren van schuren (aan criminelen) in het buitengebied. Daarnaast hebben er afgelopen jaar diverse integrale controles plaatsgevonden.
Eén van deze integrale controles is georganiseerd in samenwerking met de gemeente Oost Gelre en Oude IJsselstreek naar aanleiding van de dumpingen van drugsafval in het Aaltense Goor. Er wordt steeds meer regionaal ingezet en de samenwerking is steeds intensiever. In 2023 zijn er dan ook op meerdere adressen in samenwerking met de politie drugs aangetroffen. Naast dat de politie en het OM dit strafrechtelijk hebben opgepakt, zijn er door de burgemeester bestuursrechtelijke maatregelen opgelegd. Onze burgemeester heeft binnen Noord- en Oost Gelderland, op verzoek van de regio, een presentatie mogen geven over de aanpak van ondermijning als kleinere gemeente. In kwartaal 4 van 2023 heeft het Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC) de weerbaarheidsscan gepresenteerd aan de burgemeester en het MT. Hier zijn aanbevelingen gedaan rondom het thema ondermijning en hoe dit thema het best in de organisatie kan worden ingebed. De politie heeft in kwartaal 4 van 2023 een XVR-training ondermijning gegeven in de gehele regio. Zij hebben boa’s en andere ambtenaren die raakvlak hebben met ondermijning meegenomen in hun dagelijkse werkzaamheden en hoe dit ondermijning raakt. Bouwvergunningen die in lijst 1 en 2 van ons BIBOB-beleid staan zijn gebibobt. Dit heeft niet geleid tot weigeringen.
4
UITVOERINGSPLAN 2024
Zorg en Veiligheid Casussen op het gebied van Zorg en Veiligheid worden steeds complexer en de combinatie Zorg en Veiligheid staat steeds meer op spanning. In het verleden ontbrak er één en ander aan beleid op dit onderwerp. Per 1 januari 2023 is er daarom een beleidsmedewerker Zorg en Veiligheid aangesteld naast de procesregisseur Zorg en Veiligheid. Daarnaast is er per 1 november 2023 voor één jaar een extra procesregisseur Zorg en Veiligheid (1 volledige Fte) gestart aangezien de werkdruk hoog is. Door deze extra capaciteit is ook de regionale werkgroep Zorg en Veiligheid vanuit de gemeente Aalten beter bemand en daardoor hebben wij meer grip op de (regionale en lokale) ontwikkelingen op Zorg en Veiligheid en de bestuurlijke stamtafel. Sinds 2023 is de koppeling Zorg en Veiligheid versterkt. Zo is er één keer per zes weken een beleidsoverleg Zorg en Veiligheid en één keer in de drie weken een casusoverleg Zorg en Veiligheid. Dit om korte lijnen te houden, elkaars standpunten te horen en intensief contact te hebben. De procesregisseur(s) Zorg en Veiligheid en de adviseur Openbare Orde en Veiligheid hebben wekelijks contact. Jeugd en Veiligheid Ook casussen op het gebied van Jeugd en Veiligheid worden steeds complexer. De zorgvraag in deze categorie wordt groter waardoor het moeilijker wordt om de jongeren met preventieve middelen te helpen.
Er is vaak meer inzet nodig en dit vergt tijd en afstemming om tot de juiste zorg te komen. In het maandelijkse preventieoverleg jeugd wordt informatie gedeeld over jongeren die dreigen af te glijden maar ook worden er overlastgevende jeugdgroepen besproken. In 2023 heeft een buitengewoon opsporingsambtenaar (hierna: boa) de opleiding tot jeugdboa gevolgd. Onze jeugdboa is actief in wijken, op scholen en ook op social media. Dit om contact te versterken. Ook spelen jongerenwerkers en jeugdconsulenten hierin een belan grijke rol. Sinds 2023 is de preventiemedewerker jeugd goed gepositioneerd. De preventiemedewerker jeugd richt zich 4 uur in de week op jeugd (en via de ouders van de jeugd) die afglijden. De preventiemedewerker jeugd helpt de jongere en ouders een zorgvraag te formuleren waardoor er zorg ingezet kan worden. Ook kan hij helpen bij het toeleiden naar deze zorg. Dit om de vroeg signalering te verbeteren. Per eind 2022/begin 2023 zijn er 1.5 fte jongerenwerkers bijgekomen wat inhoudt dat we sinds 2023 drie volledige jongerenwerkers actief hebben in de gemeente. Ook op middelbare scholen is er extra aandacht voor de jongeren door de jongerenwerker en projecten zoals de spreekuren van Halt. Er heeft ook dit schooljaar weer een editie Leerling Alert plaatsgevonden. Eind 2022 is er een petitie binnengekomen van omwonenden van de Stationsstraat.
In 2023 is er dan ook veelvuldig ingezet op de overlast op deze locatie. Zo zijn er fysieke aanpassingen gekomen, zoals extra verlichting en paaltjes, en hangt er een bord met gedragsregels. Er worden veel controles door politie en boa’s gehouden. De maandelijkse overlastcijfers zijn dan ook lager geworden.
5
UITVOERINGSPLAN 2024
Digitale veiligheid De politie heeft hun Mobiel Media Lab ingezet voor de eersteklassers van het Schaersvoorde om het te hebben over sexting en cyberpesten. Daarnaast heeft de gemeente meegedaan aan het project Troje. Dit project is geïnitieerd door de provincie. Dit project is ontstaan vanuit het feit dat ondanks geruchtmakende incidenten gemeenten weinig maatregelen nemen tegen cyberaanvallen. De gemeente Aalten was één van de drie gemeenten die het beste scoorde op de nulmeting. De prijs hiervoor was dat de gemeente een zogenaamde red-cell aangeboden kreeg. Dit is een zeer realistische vorm van aanvalssimulatie. Hier zijn acties uitgekomen die de gemeente Aalten in de organisatie gaan inbedden. Leefbaarheid Alle bovengenoemde prioriteiten hangen samen met leefbaarheid. Het creëren van een leefbare omgeving is een van de voorwaarden voor het gehele Integrale Veiligheidsplan c.q. uitvoeringsplan. Kortom, wanneer het uitvoeringsplan wordt uitgevoerd, groeit de leefbaarheid. Wel zijn er punten die de leefbaarheid kunnen vergroten, zoals boa’s in wijken en benaderbaar te zijn, aandacht te hebben voor de grote én kleine problematiek in een wijk, vroegtijdig signaleren van woonoverlast maar ook het onderhoud van speeltuinen en groen. In 2022 is de coördinator bij buurtbemiddeling vertrokken.
Lange tijd is er geen coördinator werkzaam geweest waardoor er weinig tot geen buurtbemiddeling is ingezet. Half 2023 is er een nieuwe coördinator voor buurtbemiddeling aangesteld bij Humanitas. Dit houdt in dat er weer eerder (preventief) buurtbemiddeling kan worden ingezet en er ook bij zeer ernstige vormen van woonoverlast, opgeschaald kan worden.
6
UITVOERINGSPLAN 2024
2. Prioriteiten/Ambities/Acties 2024 Wat gaan we doen in 2024? In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de prioriteiten/ambities en acties in 2024 voor de gemeente Aalten. De gemeente Aalten is een grensgemeente. Dit houdt in dat er contact is met Duitsland op verschillende aspecten, hier zijn ook wel de grenzhoppers voor aangesteld. Op het gebied van veiligheid betekent dit ook dat we de regionale en internationale samenwerking opzoeken. Een focuspunt is en blijft dan ook voor Aalten om deze samenwerking te stimuleren. Voor de komende jaren gebeurt dit onder andere door het project CrossFire. Het doel van dit project is de totstandkoming van de eerste Duits-Nederlandse brandweerkazerne tussen Dinxperlo en Suderwick. Voor 2024 is de ambitie om een geschikte locatie in eigendom te krijgen en eerste stappen te zetten.
2.1 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit is een containerbegrip, waar veel verschillende vormen van criminaliteit onder geschaald (kunnen) worden. Er zijn drie focuspunten geformuleerd in het IVP: •
Milieucriminaliteit;
•
Drugscriminaliteit;
•
Zorgfraude.
De ambities op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit zijn:
7
•
Verbeteren informatiepositie.
•
Vergroten weerbaarheid: bestuurlijk, ambtelijk en inwoners/ondernemers.;
•
Intensiveren lokale en regionale aanpak.
•
Verminderen georganiseerde criminaliteit aan de hand van bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten.
UITVOERINGSPLAN 2024
Ondermijnende criminaliteit (algemeen) - Preventie Wat gaan we doen? Het uitvoeren van BIBOB-toetsen op basis van de beleidsregels Bibob. Indien noodzakelijk beleidsregels
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, RIEC, politie, OM
Doorlopend
Gemeente, Platform Veilig Ondernemen, politie
Doorlopend
Bewustwordingsbijeenkomsten/campagnes voor inwoners.
Gemeente, Platform Veilig Ondernemen, politie,
Doorlopend
•
Aansluiten bij een voorlichting evenement over ondermijning.
Meld Misdaad Anoniem
•
Infographics laten opmaken.
•
Verspreiden meterkastkaart met meldpunten.
•
Intensiveren meldingsbereidheid via Meld Misdaad Anoniem.
uitbreiden. Organiseren van bewustwordingsbijeenkomsten voor inwoners en medewerkers, zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau.
Voor intern en extern een communicatieplan maken op het gebied van ondermijning en weerbaarheid.
Gemeente en politie
Q2 2024
Aanstellen van tijdelijke extra toezichthouders via het Districtelijk Ondermijningsteam.
Regionaal
Q1 2024
Implementeren van het Digitaal Opkopers Register (DOR).
Gemeente, politie, CCV
Q1 en Q2
De Euregio zet een samenwerking op met Duitsland op het gebied van grensoverschrijdende ondermijning.
Gemeente, Euregio, politie, RIEC
Q3 en Q4
Wet goed verhuurderschap implementeren binnen de organisatie.
Gemeente (eventueel regionaal)
Q1 en Q2 2024
Deelnemen aan week van de ondermijning
Regionaal, gemeente, politie, ODA, RIEC
Q2
Jaarlijks een infographic delen met het College en de gemeenteraad met daarin de activiteiten en cijfers die
Gemeente
Eén keer per
De gemeenten Berkelland en Winterswijk zijn hierin trekker.
relevant zijn voor ondermijnende criminaliteit.
8
jaar
UITVOERINGSPLAN 2024
Ondermijnende criminaliteit (algemeen) - Informatiepositie Wat gaan we doen? Delen van signalen in het lokale ondermijningsoverleg.
Betrokken partij(en) / regie Gemeente, politie, ODA, RIEC
Wanneer? Eén keer in de vier weken
Het versterken van de informatiepositie door Meld Misdaad Anoniem.
Gemeente, politie, Meld Misdaad Anoniem
Doorlopend
Casuïstiek aandragen bij het informatieplein.
RIEC, politie, gemeente, OM,
Doorlopend
Belastingdienst, UWV, ODA Delen van (regionale) ontwikkelingen met betrekking tot
Achterhoekse gemeenten
4 keer per jaar
Deelname klankbord Datalab GO en dit dashboard gebruiken voor ‘sturing’.
Gemeente, Datalab GO
Doorlopend
Uitkomsten veiligheidsmonitor 2024 gebruiken.
Gemeente, CBS, I&O en Datalab GO.
Q3 en Q4
De Euregio zet een samenwerking op met Duitsland op het gebied van grensoverschrijdende ondermijning.
Gemeente, Euregio, politie, RIEC
Q3 en Q4
Gemeente
Doorlopend
Gemeente en partners
Doorlopend
ondermijning bij het Regionaal Ondermijningsoverleg.
De gemeenten Berkelland en Winterswijk zijn hierin trekker. Interne overlegstructuren (LAA, Zorg en Veiligheid, Handhaving) intensiveren. Externe overlegstructuren (politie, ODA) intensiveren.
9
UITVOERINGSPLAN 2024
Ondermijnende criminaliteit (algemeen) - Aanpak Wat gaan we doen? Integrale controles op diverse thema’s zoals buitengebied, bedrijventerreinen, arbeidsmigranten en
Betrokken partij(en) / regie Gemeente, politie, ODA
horecagelegenheden.
Wanneer? Minimaal één keer per kwartaal
Uitvoering geven aan het Digitaal Opkopers Register (DOR).
Gemeente (Boa’s), politie, CCV
Doorlopend
Het registreren van verdachte situaties door de boa’s voor dossiervorming.
Gemeente
Doorlopend
Inrichten proces voor bestuurlijk afpakken om criminelen financieel te treffen: strafrechtelijk, fiscaal en
OM, politie, Belastingdienst, gemeente, RIEC
Indien nodig
bestuurlijk.
Ondermijnende criminaliteit - Focuspunt 1 milieucriminaliteit Wat gaan we doen? Handhaven op milieuvergunningen en waar nodig bestuursrechtelijke maatregelen opleggen wanneer
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, ODA, Waterschap Rijn en Ijssel
Doorlopend
Aansluiten bij de door de politie georganiseerde multidisciplinaire controles.
Politie, Boa’s, Gemeente
Doorlopend
Continueren van de samenwerking met de ODA door gezamenlijk controles uit te voeren.
Gemeente, ODA
Doorlopend
Branchegericht controles (laten) uitvoeren.
Gemeente en Districtelijk ondermijningsteam
Doorlopend
Handhaven op het bestemmingsplan
Gemeente
Doorlopend
bedrijven zich niet aan de vergunningsverplichting houden.
10
UITVOERINGSPLAN 2024
Ondermijnende criminaliteit - Focuspunt 2 drugscriminaliteit Wat gaan we doen? Inzetten bestuurlijke maatregelen:
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente
Doorlopend
Aansluiten bij bewustwordingscampagnes c.q. preventiemaatregelen inzake landelijke drugsaanpak.
Achterhoekse gemeenten
Doorlopend
Het versterken van de samenwerking met de middelbare scholen voor voorlichting op het gebied van drugs
Gemeente, politie, bureau Halt, Tactus en Iris
Doorlopend
en criminaliteit.
Zorg, scholen
Samenwerking met De Woonplaats, in relatie tot het sluiten van woningen bij het aantreffen van drugs,
Gemeente, politie en de Woonplaats
Doorlopend
Naar aanleiding van de motie van T. Holtman (CU) (verder genoemd ‘motie bewustwordingscampagne’):
Gemeente en waar mogelijk in regionaal ver-
2024
Een bewustwordingscampagne tegen drugsgebruik initiëren met als kernboodschap: “Als je drugs gebruikt,
band.
•
Gebiedsverbod
•
Last onder dwangsom
•
Woningsluiting (conform artikel 13b Opiumwet c.q. Damoclesbeleid).
•
Wet Victoria.
herzien.
stimuleer je niet alleen jezelf, maar ook criminaliteit. Ook al doe je het maar af en toe. Jouw lijntje of pilletje heeft een directe link met het criminele circuit.”
11
UITVOERINGSPLAN 2024
Ondermijnende criminaliteit - Focuspunt 3 zorgfraude Wat gaan we doen? Signalen van zorgfraude oppakken.
Betrokken partij(en) / regie Gemeente (specifiek ook sociaal domein),
Wanneer? Doorlopend
regionaal toezichthouder. Het Datalab GO voert een verkennend onderzoek uit naar de aard en omvang van zorgfraude binnen de
Gemeente, Datalab GO, regionaal
Q1 en Q2
gemeente.
toezichthouder
Regionaal mensenhandel beleid opstellen.
Regionaal
2024
Volgen van opleidingen, cursussen, trainingen rondom de aanpak van mensenhandel om signalen te
Regionaal
2024
Bibob-beleid tegen het licht houden om zorgfraude tegen te gaan.
Regionaal
2024
Bewustwordingsbijeenkomsten organiseren voor interne collega’s en specifiek het team Dienstverlening en
Gemeente (intern)
Doorlopend
herkennen en handelingsperspectief te geven.
team Mens en Samenleving.
12
UITVOERINGSPLAN 2024
13
UITVOERINGSPLAN 2024
2.2 Zorg en veiligheid Kwetsbare inwoners kunnen mogelijk een risico of bedreiging vormen voor zichzelf of voor hun omgeving. Het is belangrijk dat de zorg- en veiligheidspartners intensief en effectief samenwerken om dit risico te verkleinen. De volgende focuspunten zijn geformuleerd in het IVP met betrekking tot zorg en veiligheid: •
Personen met onbegrepen gedrag;
•
Huiselijk geweld en kindermishandeling;
Hierbij zijn onderstaande ambities geformuleerd: • •
Versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners doormiddel van vroegtijdig delen van informatie tussen partners en gezamenlijk inzetten op preventie binnen focuspunten van zorg en veiligheid. Voorkomen/tegengaan van veiligheidsvraagstukken veroorzaakt door kwetsbare inwoners (lokale persoonsgerichte zorg en ondersteuning).
Zorg en Veiligheid (algemeen) – Preventie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
De samenwerking op het snijvlak zorg en veiligheid stimuleren.
Gemeente en partners
Doorlopend
Aandacht vragen door middel van communicatie voor Meldpunt van Veilig thuis om zorgen te delen over
Gemeente
Doorlopend
Zorg en Veiligheid beter positioneren in samenwerkingsverbanden en meer en beter netwerken.
Gemeente en partners
Doorlopend
Inzetten op preventie (presentaties geven, meedoen aan verschillende overleggen).
Gemeente en partners
Doorlopend
Opleiden van ketenpartners (boa’s, toezichthouders, politie) om signalen te herkennen en goed af te geven
Gemeente en partners
Doorlopend
inwoners.
bij zorg en veiligheid.
14
UITVOERINGSPLAN 2024
Zorg en Veiligheid (algemeen) – Informatiepositie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
In een vroeg stadium informatie delen binnen het casusoverleg.
Gemeente
Wanneer? Eén keer per zes weken
Complexe casussen aandragen bij het Zorg- en Veiligheidshuis Noord- en Oost-Gelderland.
Gemeente, DJI, GGD NOG, GGNet, GGZ Centraal, Humanitas,
Indien nodig
Iriszorg, Jeugdbescherming Gelderland, Leger des Heils, politie, OM, Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering, Slachtofferhulp, Dimence, Halt, Moviera, Tactus, Veilig Thuis De Wet Aanpak Meervoudige Problematiek implementeren binnen de organisatie.
Gemeente
2024
Zorg en Veiligheid (algemeen) – Aanpak Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Continueren van Zorg en Veiligheid en het verder versterken van de ketensamenwerking.
Gemeente
Doorlopend
Gebruik maken van de Multidisciplinaire aanpak (MDA++) en de Verklarende Analyse voor
Gemeente en partners
Doorlopend
Beleid opstellen voor de aanpak verzamelaars en/of hoarders.
Gemeente
2024
Beleid opstellen dakloosheid (iedereen OnderDak).
Gemeente, regie ligt bij Openbare Ruimte (Wonen).
2024
Aansluiten bij Samen op in Acuut.
8 gemeentes vanuit de regionale werkgroep Z&V en GGNet.
Doorlopend
Inspelen op actualiteiten.
Gemeente
Doorlopend
alle betrokken gezinsleden.
15
UITVOERINGSPLAN 2024
Zorg en veiligheid - Focuspunt 1 personen met onbegrepen gedrag Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Meldpunt ‘niet acute zorg’ verder uitbreiden/intensiveren (bij de politie heet dit ‘I28 meldingen’).
Gemeente, politie, veiligheidskamer, GGNet
Q1 2024
Betere samenwerking met GGNet (afspraken maken met
Gemeente en GGNet
Q1 2024
Gemeente en partners
Doorlopend
Gemeente
2024
GGNet, werkafspraken maken met contactpersonen). Opleggen van bestuurlijke maatregelen waar nodig: •
Crisismaatregel (BM).
•
Inbewaringstelling RM (BM).
•
Zorgmachtiging vanuit Wet Zorg en Dwang.
•
Zorgmachtiging Wet Verplichte GGZ.
•
Contactverbod vanuit HG (BM).
•
Gebiedsverbod (BM).
Volgen van opleidingen, cursussen, trainingen rondom de wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
16
UITVOERINGSPLAN 2024
Zorg en veiligheid - Focuspunt 2 huiselijk geweld en kindermishandeling Wat gaan we doen? Tijdelijk huisverbod opleggen conform Wet tijdelijk huisverbod om huiselijk geweld en/of kindermishandeling
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, politie, Veilig Thuis
Indien nodig
Gemeente en Veilig Thuis
Doorlopend
Aansluiten bij de Achterhoekse ontwikkeltafel kind- en gezinsbescherming. Dit ter voorbereiding op het
Achterhoekse gemeenten, Veilig Thuis,
Vanaf 2023
landelijke toekomstscenario in alle gemeenten van de regio. Gezamenlijk zicht krijgen op het landelijke
Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de
doorlopend
spoorboekje (toekomstscenario) en de ontwikkelingsopgaven voor de regio, de gemeenten en de
Kinderbescherming.
2024
te voorkomen of aan te pakken. Contact met Veilig Thuis intensiveren. Overzichten hebben en houden van de Veilig Thuis meldingen. Dit voorsorterend op het aangepaste stelsel kind- en gezinsbescherming.
betrokken organisaties. In 2030 moeten alle gemeenten werken met een aangepast stelsel kind- en gezinsbescherming.
17
UITVOERINGSPLAN 2024
18
UITVOERINGSPLAN 2024
2.3 Jeugd en veiligheid Wanneer jongeren overlast veroorzaken of criminele handelingen uitvoeren heeft dit een negatieve invloed op het woongenot en het veiligheidsgevoel van inwoners. Het is daarom van belang om hier een (preventieve) aanpak op te hebben. De volgende focuspunten zijn geformuleerd in het IVP: Focuspunten: •
Drankgebruik
•
Drugsgebruik
•
Jeugdcriminaliteit
•
Jeugdoverlast
Onderstaand de bijbehorende ambities: •
Voorkomen en tegengaan van kwetsbare (risico)jongeren door meer toezicht op de jeugd.
•
Versterken van de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners omtrent jongeren.
•
Voorkomen/tegengaan van (overmatig) alcoholgebruik onder jongeren.
•
Voorkomen en tegengaan van drugsgebruik onder jongeren.
Jeugd en Veiligheid (algemeen) – Preventie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Met voorlichting inzetten op weerbaar worden tegen groepsdruk.
Gemeente, politie, Schaersvoorde, Halt,
Doorlopend
jongerenwerk, OT, JGZ. Convenant Veilige Scholen Achterhoek Oost Voortgezet onderwijs in werking laten treden.
Gemeenten, politie, OM, GGD, IrisZorg, Halt,
Q1 2024
scholen
19
Het programma THINK is al in klas 1 (VO). Onderzoeken of dit ook voor klas 2 en 3 (VO) en indien mogelijk
Gemeente, jongerenwerk, Schaersvoorde en
groep 7 en 8 (PO) kan worden ingezet.
primair onderwijs.
Doorlopend
UITVOERINGSPLAN 2024
Jeugd en Veiligheid (algemeen) – Informatiepositie Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
In een vroeg stadium informatie delen over risicojongeren en tevens ook informatiedeling omtrent school
Gemeente, politie, Schaersvoorde, Halt, jonge-
Eén keer per 6
en veiligheid (preventie overleg).
renwerk, leerplicht, OT, JGZ, Iriszorg.
weken
Aansluiten bij het COO overleg van de politie.
Gemeente en politie
Eén keer per 6 weken
Jeugd en Veiligheid (algemeen) – Aanpak Wat gaan we doen? Het huidige preventieve jongerenbeleid voortzetten en het welzijn van jongeren op het gebied van (mentale)
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente en partners
Doorlopend
Gemeente en jongerenwerk.
Doorlopend
Gemeente, politie
Indien nodig
Toezichthoudend/handhavend optreden in overlastgebieden
Gemeente, Boa’s, politie, jongerenwerkers
Doorlopend
We willen blijven inzetten op het aantal jongerenwerkers qua formatie en indien mogelijk verder uitbreiden.
Gemeente
Doorlopend
gezondheid en middelen gebruik voortzetten. Jongerenontmoetingsplekken in Aalten en Dinxperlo verder ‘eigen maken’. Op de ontmoetingsplekken dan ook verschillende thema-avonden houden om zoveel mogelijk jeugd aan te trekken. Inzetten van waarschuwingsgesprek en/of last onder dwangsom en/of gebiedsverbod bij herhaaldelijk overlast plegen
20
UITVOERINGSPLAN 2024
Jeugd en veiligheid – Focuspunten 1 en 2 drank- en drugsgebruik Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Voorlichtingen geven aan jongeren en hun ouders op verschillende plekken zoals in het onderwijs of bij
Gemeente, GGD, IrisZorg, onderwijs,
verenigingen
verenigingen
Doorlopend
Inzetten van een HALT-loket op een evenement voor een directe HALT-afdoening
HALT, politie, Gemeente, Boa’s,
Minimaal 1
evenementenbeveiligers
keer per jaar
Handhaven op de Alcoholwet in Aalten
Gemeente
Doorlopend
Naar aanleiding motie bewustwordingscampagne: Een bewustwordingscampagne tegen drugsgebruik
Gemeente en waar mogelijk in
2024
initiëren met als kernboodschap: “Als je drugs gebruikt, stimuleer je niet alleen jezelf, maar ook criminaliteit.
regionaal verband.
Ook al doe je het maar af en toe. Jouw lijntje of pilletje heeft een directe link met het criminele circuit.”
Jeugd en veiligheid – Focuspunt 3 en 4 jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast Wat gaan we doen? Toezichthouden/handhavend optreden in overlast gebieden.
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente, politie, jongerenwerk
Een vroegtijdig signalement aanpak opstellen. Vroegtijdig een jongere in de “spotlight” zetten door interventie op de jongere in te zetten en de ouder/
Gemeente, politie,
Doorlopend
Inzetten van jeugdboa en jeugdagenten
Gemeente, politie,
Doorlopend
Inzetten last onder dwangsom bij herhaaldelijk overlast plegen.
Gemeente
Indien nodig
verzorger actief te informeren.
21
UITVOERINGSPLAN 2024
22
UITVOERINGSPLAN 2024
2.4 Digitale veiligheid Hoewel de traditionele geregistreerde criminaliteit al jaren afneemt, zijn er andere (minder zichtbare) vormen van criminaliteit die toenemen. Digitale criminaliteit is hier een voorbeeld van. Digitale criminaliteit kan grote schade aanbrengen, zowel op materieel als op mentaal vlak. Het is daarom van belang dat er wordt ingezet op digitale veiligheid. De focuspunten voor deze aanpak in het IVP zijn als volgt: •
Digitale weerbaarheid: inwoners, bedrijven en instellingen bewust en weerbaar maken.
•
Het bieden van handelingsperspectief en het ontwikkelingen van een gerichte aanpak bij digitale veiligheid.
Hier horen de volgende ambities bij: •
Verminderen van slachtofferschap van digitale criminaliteit door inwoners, bedrijven en instellingen weerbaarder te maken en barrières op te werpen voor daders en
dadergroepen. •
Inzicht krijgen in de aard en omvang van digitale criminaliteit om (indien mogelijk) gerichte acties te ondernemen.
Digitale Veiligheid (algemeen) – Preventie, informatiepositie en aanpak Wat gaan we doen?
23
Betrokken partij(en) / regie
Een plan opstellen voor digitale veiligheid van de gemeentelijke organisatie met bijzondere aandacht voor
Gemeente
gegevensbescherming van onze inwoners en organisatie.
Indien nodig: externe partij
Communicatief aandacht besteden aan digitale veiligheid met een nadruk op het belang van melden.
Gemeente, politie
Wanneer? 2024
Doorlopend
UITVOERINGSPLAN 2024
Digitale Veiligheid – Focuspunt 1 verminderen van slachtofferschap door barrières op te werpen tegen daders en dadergroepen Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Aansluiten bij landelijke en regionale voorlichtingscampagnes en delen op social media kanalen
Gemeente
Doorlopend
Meedoen in de campagne ‘Laat je niet interneppen’.
VNG, J&V, BZK, EZK en gemeente
Doorlopend
Medewerkers van de gemeente trainen in digitale veiligheid.
Gemeente
Doorlopend
In contact komen met de bibliotheek en hen beter positioneren.
Gemeente en bibliotheek
Q2 2024
Programma Hackshield onderzoeken om aan te bieden aan scholen en de bibliotheek.
Gemeente, basisscholen, bibliotheek
Q2 2024
Digitale Veiligheid – Focuspunt 2 inzicht krijgen in de aard en omvang van digitale criminaliteit om (indien mogelijk) gerichte acties te ondernemen Wat gaan we doen?
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Digitale veiligheid agenderen op de lokale driehoek.
Gemeente, politie, OM
Q1 2024
Uitkomsten Veiligheidsmonitor en Datalab GO met betrekking tot digitale veiligheid gebruiken in de aanpak
Gemeente, CBS, I&O, Datalab GO
Q2 2024
Gemeente (jeugdboa), politie, scholen
1 keer per jaar
van digitale criminaliteit Inzetten Mobiel Media Lab door politie op scholen.
24
UITVOERINGSPLAN 2024
2.5 Leefbaarheid Verschillende vormen van overlast kunnen zorgen voor een minder prettige leefomgeving. Hierdoor neemt de leefbaarheid af. Het is van belang dat inwoners zich veilig voelen. Daarom is het volgende focuspunt opgesteld in het IVP: De samenwerking met de politie verder versterken om het wijkgericht werken te implementeren. Hier past de volgende ambitie bij: Overlast in de brede zin aanpakken om de leefbaarheid te vergroten. Dit doen wij door in te zetten op preventie, zorg en repressie.
Leefbaarheid (algemeen) – Preventie, informatiepositie en aanpak Wat gaan we doen? Overlast in de brede zin aanpakken om de leefbaarheid te vergroten.
Betrokken partij(en) / regie Gemeente in samenwerking met werkgroepen:
Wanneer? Doorlopend
1. Keurmerk Veilig Ondernemen Winkels; 2. Keurmerk Veilig Ondernemen; Bedrijven; 3. Keurmerk Veilig Ondernemen Buitengebied. Kwetsbare inwoners begeleiden in zorg- en veiligheidstrajecten door dit integraal op te pakken en hier door
Gemeente
Doorlopend
Informatie uit verschillende data koppelen zoals Datalab GO en de Veiligheidsmonitor die wordt uitgevoerd.
Gemeente, CBS, I&O en Datalab GO.
Doorlopend
Eerder inzetten op buurtbemiddeling om escalerende situaties te voorkomen.
Gemeente, politie, buurtbemiddeling
Doorlopend
Eerder samenkomen met ketenpartners om woonoverlast situaties te bespreken en hier preventief op in te
Gemeente, politie, buurtbemiddeling,
Doorlopend
spelen.
woningbouwcorporaties (de Woonplaats) en
de leefbaarheid te vergroten.
maatschappelijke organisaties (Figulus Welzijn) Inzet handhavende instrumenten tegen (woon)overlast:
25
•
Bestuursrecht (gemeentewet, Woningwet)
•
Privaatrecht
•
Strafrecht
•
Wet Aanpak Woonoverlast
Gemeente, politie
Doorlopend
UITVOERINGSPLAN 2024
Leefbaarheid – Focuspunt 1 de samenwerking met de politie versterken om het wijkgericht werken te implementeren Wat gaan we doen? Opstellen van het handhavingsarrangement en afspraken maken over de onderlinge samenwerking zodat
Betrokken partij(en) / regie
Wanneer?
Gemeente en politie
Q1 2024
Met behulp van Datalab Go inzetten op aanpak wijkniveau en boa’s hierop laten aansluiten.
Gemeente, Datalab Go
Doorlopend
Zichtbaar zijn in de wijk door inzet van verschillende partijen. Meer oren en ogen in de wijk betekent meer
Gemeente, politie, welzijnsorganisaties
Doorlopend
dit de kwaliteit ten goede komt.
aanspreekpunten. Hierdoor wordt vroegsignalering beter opgepakt.
26
UITVOERINGSPLAN 2024
3. Vervolg In dit IVP zijn de vijf thema’s beschreven die de komende vier jaar centraal staan, samen met de focuspunten en de bijbehorende ambities. Na vaststelling van dit IVP, gaan de vier gemeenten aan de slag met het uitwerken van de uitvoeringsplannen. Deze worden vastgesteld door het college en gedeeld met de gemeenteraad. Het risicoprofiel vormt een sterke basis bij de uitwerking van de uitvoeringsplannen. Samen met de verschillende domeinen worden er zowel aan de voorkant (oorzaken), als aan de achterkant (gevolgen) concrete acties beschreven. Deze worden jaarlijks verantwoord. Daarnaast is er ruimte voor flexibiliteit om in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen die zich voordoen.
Gemeente
Aalten
INTEGRAAL VEILIGHEIDS PLAN 2023-2026
Gemeente
Aalten
INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding
3
1.1 Reikwijdte Beleid
5
1.2 Terugblik Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022
6
2. Uitgangspunten
9
3. Prioriteiten en ambities.
11
3.1 Ondermijnende criminaliteit
12
3.2 Zorg en Veiligheid
15
3.3 Jeugd en Veiligheid
17
3.4 Digitale veiligheid en weerbaarheid (‘cybercrime’)
19
3.5 Leefbaarheid
22
Gemeente specifieke aanvullende aandachtspunten
23
4. Vervolg
2
24
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
©Stan Bouman
1.
INLEIDING Voor u ligt het Integraal Veiligheidsplan (IVP) Achterhoek Oost
het ons sterker en verbetert het de processen van opsporen en
2023-2026, opgesteld door de gemeenten Aalten, Berkelland,
het bestrijden van criminaliteit.
Oost Gelre en Winterswijk. Dit plan is de opvolger van het IVP 2019-2022 Achterhoek Oost. Het eens per vier jaar ver-
Op deze manier voeren de gemeenten regie op openbare
nieuwen van het veiligheidsplan geeft de mogelijkheid om aan
orde en veiligheid, creëren we veilige gemeenten en houden
te sluiten op de veranderende wereld. Nieuwe ontwikkelingen
we Achterhoek Oost leefbaar. Hiervoor werken we samen met
in de samenleving zorgen namelijk voor nieuwe prioriteiten en
verschillende partners. Regionale partners zijn bijvoorbeeld
ambities. Afgelopen periode is dit duidelijk geworden in bijvoor-
het Zorg en Veiligheidshuis Noord- Oost Gelderland, Veilig-
beeld de coronacrisis en de vluchtelingencrisis. Het omgaan
heidsnetwerk Oost Nederland en het Regionaal Informatie- en
met deze crisis en het vinden van de juiste aanpak heeft veel
Expertisecentrum (RIEC) Oost-Nederland. Daarnaast wordt er
tijd gevraagd van de gemeenten. Als dergelijke ontwikkelingen
samengewerkt met de politie, het Openbaar Ministerie (OM), de
zich voordoen in de samenleving moet het daarom mogelijk zijn
Omgevingsdienst Achterhoek (ODA), woningcorporaties, wel-
om te schuiven in prioriteiten. Het IVP heeft tot doel ervoor te
zijnsinstellingen, onderwijsinstellingen, en verschillende andere
zorgen dat Achterhoek Oost een woon-, leef- en werkklimaat
partners zoals HALT of Iriszorg.
heeft waar iedereen zich veilig voelt en waar het veilig is. Het handhaven van de openbare orde en het borgen van de veilig-
De prioriteiten die in dit IVP naar voren komen zijn geformu-
heid is een essentiële basisvoorwaarde voor het functioneren
leerd op basis van het risicoprofiel. Het risicoprofiel is op-
van een samenleving. In het IVP staan de speerpunten op het
gesteld aan de hand van deskresearch, vragenlijsten en inter-
gebied van veiligheid in Achterhoek Oost voor de komende vier
views onder medewerkers van de verschillende gemeenten en
jaar. Om praktische uitvoering te geven aan deze punten uit het
externe organisaties. Daarnaast is er data verzameld via Da-
IVP wordt er jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld.
talab GO, zij houden een dashboard met geregistreerde misdaadcijfers en overlastregistraties bij. Aan de hand van deze
Veiligheid en het veiligheidsgevoel is een basisbehoefte waar
informatie is het risicoprofiel geschetst en zijn de prioriteiten
continu aandacht aan moet worden besteed. Door gezamenlijk
bepaald.
op te treden voorkomen we dat bepaalde vormen van criminaliteit zich verplaatsen naar buurgemeenten. Daarnaast maakt
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
3
4
©Stan Bouman
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
1.1 Reikwijdte Beleid In het IVP Achterhoek Oost 2019 – 2022 werd nog expliciete aandacht besteed aan de werkzaamheden en prestaties van de brandweer. Deze vorm van veiligheid valt onder fysieke veiligheid: de mate waarin mensen beschermd zijn of zich beschermd voelen tegen ongevallen of leed van niet-menselijke oorsprong. Aangezien veel onderdelen van deze vorm van veiligheid omvat zijn in ander beleid van bijvoorbeeld crisisbeheersing en rampenbestrijding wordt dit niet meegenomen in het IVP. Er zijn nog wel twee andere componenten die een rol spelen in het IVP: sociale veiligheid en digitale veiligheid. Digitale veiligheid speelde in het IVP 2019 – 2022 nog geen (grote) rol, maar door de digitalisering van de samenleving zijn er nieuwe veiligheidsvraagstukken bijgekomen. Het huidige IVP zal zich richten op sociale- en digitale veiligheid. Sociale veiligheid Sociale veiligheid is de mate waarin men beschermd is of zich beschermd voelt tegen gevaar dat veroorzaakt wordt of dreigend is door menselijk handelen. Er zijn verschillende onderdelen die van belang zijn om te zorgen voor sociale veiligheid. Zo zetten wij ons in op de verbinding tussen zorg en veiligheid en de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit. Inzetten op sociale veiligheid moet ervoor zorgen dat de leefbaarheid in de gemeenten toeneemt.
Digitale veiligheid Met digitale veiligheid worden alle maatregelen bedoeld die gericht zijn op het voorkomen van schade door verstoring of uitval van digitale producten of diensten. Daarnaast valt ook het herstellen van opgelopen schade hieronder. Het is belangrijk dat de gemeenten in de Achterhoek Oost daarom inzetten op het weerbaar maken van inwoners, ondernemers, maar ook de gemeente zelf. Daarnaast wordt er geleerd van getroffen gemeenten en andere instanties.
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
5
1.2 Terugblik Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022 1. Veilige woon- en leefomgeving (inclusief de lokale prioriteiten: woninginbraken (inclusief schuren) en geweld (inclusief huiselijk geweld) •
Inwoners zijn actief betrokken bij het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in de omgeving doordat zij voor-
lichting hebben gekregen over buurtwhatsapp. Eén van de speerpunten hiervan was de meldingsbereidheid
vergroten. • •
Er zijn meerdere dwangsommen opgelegd voor het aantreffen van inbrekerswerktuigen. Er zijn verschillende preventieactiviteiten ingezet op veelvoorkomende criminaliteit, zoals: besmettingsbrieven woninginbraken, witte voetjes acties, donkere dagen offensief, dag van de veiligheid.
2. Bedrijvigheid en veiligheid •
Enkele gemeenten hebben het Keurmerk Veilig Ondernemen Buitengebied opgezet dan wel voortgezet.
•
Er is uitvoering gegeven aan het horecaconvenant door onder andere jaarlijks in gesprek te gaan met de lokale
•
In enkele gemeenten is geïnvesteerd in preventieactiviteiten gerelateerd aan de veiligheid in de aanwezige hokken- en keten.
•
Enkele grote evenementen zijn doorgegaan, ondanks de coronacrisis in de afgelopen periode. Deze grote en
risicovolle evenementen zijn multidisciplinair (brandweer, politie, Geneeskundige Hulporganisatie in de Regio
(GHOR) en de gemeente) voorbereid.
•
6
horeca en politie.
Er zijn integrale controles gehouden op onder andere illegale bewoning op vakantieparken en campings.
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
3. Jeugd en veiligheid (inclusief de lokale prioriteit: jeugdoverlast en -criminaliteit)
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
heids-) maatregelen getroffen moeten worden.
•
In enkele gemeenten heeft #Leerlingalert plaats-
•
We hebben een lokaal zorgnetwerk (casusoverleg)
gevonden. #Leerlingalert zet in op het voorkomen dat
opgezet met als doel kwetsbare jongeren in een zo vroeg
jongeren kiezen voor een criminele carrière. Leer-
mogelijk stadium in beeld te krijgen en te interveniëren
lingen, studenten, hun docenten en ouders of ver-
om te voorkomen dat de jongeren (verder) afglijden.
zorgers wordt geleerd hoe het er in de criminele
•
In enkele gemeenten is een groepsscan uitgevoerd
wereld aan toe gaat, hoe je het herkent en hoe je moet
door de politie ten behoeve van een efficiënte en
handelen wanneer je iemand ziet afglijden.
effectieve
ontzeggingen opgelegd aan jongeren die herhaaldelijk
overlast veroorzaakten in de openbare ruimte.
aanpak van overlast. Er zijn gebieds4. Fysieke veiligheid •
De jaren 2020 en 2021 hebben grotendeels in het
•
Er is uitvoering gegeven aan het lokale preventie-
teken gestaan van de Coronacrisis en de (uitvoering
en handhavingsplan door onder andere de inzet van
van) maatregelen die vanuit het Rijk werden opgelegd.
mystery guests, mee doen aan de actie Ikpas, en het
De boa’s en politie hebben een belangrijke rol ge-
introduceren van de Instructie Verantwoord Alcohol
speeld in het hebben en houden van contact met
(IVA) schenken in sportkantines.
inwoners, ondernemers en verenigingen. Daarnaast
•
Buitengewoon opsporing ambtenaren (boa’s) en de
hebben zij geldende maatregelen toegelicht en indien
politie hebben jongeren tot 18 jaar die strafbare feiten
nodig is er handhavend opgetreden door het uitreiken
hebben gepleegd doorgestuurd naar Halt. Door middel
van waarschuwingen, proces-verbalen of bestuurlijke
van Halt-afdoeningen pakt Halt strafbaar gedrag onder
maatregelen.
jongeren aan. Daarnaast heeft Halt voorlichting ge-
•
Het project Langer Veilig thuis wonen in de Achterhoek
geven aan jongeren over actuele thema’s rondom
is opgestart of voortgezet. Door inzet van slimme sen-
jeugd en veiligheid.
soren, in combinatie met mantelzorgers, wordt het
•
We hebben uitvoering gegeven aan het convenant
langer veilig thuis wonen voor ouderen nagestreefd.
Veilige School. Onderdeel van dit convenant is het jaar-
•
lijks in gesprek zijn met scholen, politie en gemeente.
Op basis van dit gesprek is bekeken of- en welke (veilig-
•
In enkele situaties heeft de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland voorlichting gegeven na een brand. De medewerkers die een functie hebben in de
7
gemeentelijke crisisbeheersings organisatie heb-
beeld geïmplementeerd en daaruit voortkomende
ben deelgenomen aan opleidingen, trainingen en
casuïstiek opgepakt.
oefeningen zodat zij goed voorbereid zijn op
•
calamiteiten. Daarnaast hebben we een bijdrage
geleverd in de doorontwikkeling van Bevolkings-
•
Er zijn integrale controles gehouden op ver-
zorg door onder andere deel te nemen aan de
schillende thema’s zoals milieu, arbeidsmigranten,
projectgroep expertteams en kwaliteitscriteria.
vakantie parken en bedrijventerreinen.
5. Integriteit en veiligheid
Achterhoek opgesteld en uitgevoerd.
•
De publiek – private samenwerking Veilig Buiten-
gebied is opgestart of voortgezet en enkele ge-
•
Het Bibob-beleid is geactualiseerd. Het doel van
meenten hebben ten behoeve van deze samen-
het beleid is de integriteit van de overheid be-
werking één of twee sterren ter certificering ont-
schermen.
vangen.
•
Het Damoclesbeleid is geactualiseerd. Hierin staat
•
Inwoners, bedrijven en verenigingen zijn op ver-
beschreven in welke situaties en onder welke
schillende momenten en in verschillende vormen
kaders de burgemeester bestuurlijke maatregelen
voorgelicht met als doel het vergroten van de
in kan zetten tegen drugscriminaliteit.
weerbaarheid en het herkennen van drugs-
•
Na het aantreffen van een hennepkwekerij of
criminaliteit.
drugslab zijn er, op basis van het Damoclesbeleid,
•
Om de meldingsbereidheid in het buitengebied te
bestuurlijke maatregelen getroffen door het uit-
vergroten heeft Meld Misdaad Anoniem een cam-
delen van een waarschuwing of het tijdelijk sluiten
pagne gehouden in dit gebied. Met voorlichtings-
van het pand.
materiaal (folder en filmpje) is de bekendheid van
Meld Misdaad Anoniem vergroot.
•
Er
zijn
bewustwordingsbijeenkomsten
onder-
mijning georganiseerd voor interne medewerkers
en externe partners (ODA, politie, brandweer).
•
8
Er is een regionaal plan van aanpak ondermijning
Gemeenten hebben het lokale ondermijnings-
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
2.
UITGANGSPUNTEN Voor een effectief veiligheidsbeleid is het van belang dat er
complex probleem is door middel van wijksturing of doelgroep
een geschikt en volledig pakket aan preventieve en repressieve
sturing. Wijksturing, ook wel wijkgericht werken genoemd, is
maatregelen wordt ondernomen.
een integrale aanpak die zich richt op het verbeteren van de directe leefomgeving in een bepaalde wijk of buurt in samen-
Persoonsgerichte aanpak
werking met inwoners en ketenpartners. De Achterhoek kent
De gemeenten in Achterhoek Oost richten zich waar mogelijk
buurten en kernen met elk haar eigen kansen en uitdagingen.
op een persoonsgerichte aanpak (PGA). Ook in Achterhoek
Een aanpak op maat doet recht aan de verschillen tussen wij-
Oost kennen we personen die hinder en/of ernstige over-
ken, buurten en aan de verschillen in zorgen en problemen. Als
last veroorzaken. Sommige personen volharden in dit gedrag
we het verschil willen maken moeten we gericht kijken naar wat
of ‘groeien door’, vaak in combinatie met gedrags- of psychi-
waar nodig is. Bij doelgroep sturing zijn onze jongerenwerkers
sche problemen, verslaving enzovoort. Bij de PGA staat het
en de samenwerking met de verslavingszorg een belangrijk
individu centraal en werken gemeente, politie, OM en hulp-
aandachtspunt.
verlening nauw samen om te voorkomen dat dezelfde personen voor problemen blijven zorgen en de juiste hulp kunnen
Flexibiliteit
ontvangen. Een integraal op de persoon toegesneden (mix van)
Veiligheid vraagt om flexibiliteit. Ontwikkelingen gaan snel en
interventie(s) is een succesvolle manier om deze kwetsbare
zijn niet altijd te voorzien. De prioriteiten zijn dan ook niet in be-
mensen samen met ketenpartners te ondersteunen en moge-
ton gegoten. Soms kunnen onvoorziene ontwikkelingen ervoor
lijk aan te pakken. Het sociaal domein heeft hier een belangrij-
zorgen dat deze verschuiven. De coronacrisis en de vluchtelin-
ke rol in. De oplossingen voor veel problemen op het vlak van
gencrisis zijn hier duidelijk voorbeelden van. Het is belangrijk
openbare orde en veiligheid zitten namelijk in de samenwerking
dat we flexibel genoeg zijn en op actuele veiligheidsvraagstuk-
met het sociaal domein. Daarnaast is er voor complexere ca-
ken kunnen inspelen. Dit IVP benoemt daarom hoofdthema’s
sussen een aanpak via de veiligheidskamer mogelijk.
en algemene uitgangspunten, in plaats van strakke kaders. Hierdoor blijft voldoende ruimte om mee te kunnen bewegen
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
Wijkgerichte en doelgroepgerichte aanpak
met actuele ontwikkelingen en in te spelen op behoeften in een
Een andere manier om maatwerk te kunnen leveren bij een
gebied.
9
10
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
©Arjan Almekinders
3.
PRIORITEITEN EN AMBITIES In dit integrale veiligheidsplan 2023-2026 worden de prioriteiten en ambities voor de komende vier jaar vastgelegd op het gebied van veiligheid. Deze prioriteiten en ambities zijn onderverdeeld in vijf thema’s: •
Ondermijnende criminaliteit
•
Zorg en veiligheid
•
Jeugd en veiligheid
•
Digitale veiligheid
•
Leefbaarheid
De prioriteiten met de bijbehorende ambities worden verder uitgewerkt in dit integrale veiligheidsplan 2023-2026. De negen geprioriteerde thema’s uit het integrale risicoprofiel Achterhoek Oost zijn opgenomen in bovenstaande vijf hoofdthema’s. Bovenstaande thema’s staan de komende vier jaar centraal en hebben extra aandacht nodig met betrekking tot de inzet en de capaciteit van de gemeente, en haar partners. Dit wil niet zeggen dat er voor de andere veiligheidsthema’s geen aandacht en inzet beschikbaar is, zoals voor High Impact Crimes (HIC). Het stellen van prioriteiten is belangrijk om de beschikbare capaciteit op de juiste manier te benutten in (complexe) veiligheidsvraagstukken. De wereld en onze omgeving veranderen snel en dit brengt diverse uitdagingen en ontwikkelingen met zich mee. Denk hierbij aan de coronacrisis, stikstofcrisis, woningnood en vluchtelingencrisis. Door deze veranderingen kunnen prioriteiten verschuiven dat ook invloed heeft op de opgestelde ambities per thema. We stellen ons daarom flexibel op en passen ons aan naar de uitdagingen en ontwikkelingen die zich op het moment voordoen.
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
11
3.1 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit is een thema dat de afge-
pingen, excessief geweld in de openbare ruimte en de ver-
lopen jaren een steeds grotere rol heeft ingenomen op
waarlozing van panden.
zowel de (inter)nationale, regionale, als lokale agenda. Bij ondermijnende criminaliteit is er sprake van vermenging
De focuspunten op het gebied van ondermijning:
van onder- en bovenwereld. Dit ontstaat doordat plegers
•
Milieucriminaliteit
van (georganiseerde) criminaliteit gebruik maken van de-
•
Drugscriminaliteit
zelfde legale diensten en voorzieningen als inwoners. Denk
•
Zorgfraude
hierbij aan transportvoorzieningen, financiële en juridische dienstverlening, de vastgoedsector, zorgfraude et cetera. Ondermijnende criminaliteit is diep geworteld in de (lokale) samenleving. De combinatie van omvangrijke criminele vermogens en de toegang tot zware geweldsmiddelen stelt criminelen in staat om invloed uit te oefenen op de maatschappij en rechtstaat. Zo ondermijnen zij het gezag van de overheid en vervagen normen en waarden bij bonafide partijen. Hierdoor kan het de veiligheid, leefbaarheid, economie en onze democratie aantasten. Ondermijnende criminaliteit kent veel verschillende uitingsvormen. Voorbeelden zijn drugscriminaliteit, (milieu)fraude, witwaspraktijken, illegale kamerverhuur en mensenhandel. Hoewel ondermijnende criminaliteit vaak niet zichtbaar is, heeft het wel zichtbare gevolgen. Denk daarbij aan drugsdum-
12
Ambities 1. Verder verbeteren van de informatie positie zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld. 2. Vergroten van de weerbaarheid door verhogen van de bewustwording: bestuurlijk, ambtelijk en van inwoners en ondernemers. 3. Intensiveren van de lokale en regionale integrale aanpak. 4. Verminderen van georganiseerde criminaliteit met behulp van bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten.
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
Wat gaan we doen?
lijke maatregelen te nemen tegen drugscriminelen. Hierbij
•
We blijven investeren in het creëren van bewustzijn op
kan gedacht worden aan het sluiten van een drugspand en
verschillende niveaus, zowel bij de gemeente als bij in-
het opleggen van een last onder dwangsom op persoon
woners, ondernemers en ketenpartners. Er wordt hande-
aan een drugscrimineel.
lingsperspectief geboden hoe signalen te herkennen en
•
•
waar deze te melden. Dit gebeurt door middel van bewust-
provincie Gelderland. Denk hierbij aan Ariadne (vakantie-
wordingscampagnes, opleidingen en informatiebij-
parken) en Theseus (industrieterreinen). Samen met
eenkomsten.
partners worden ondermijningssignalen gestructureerd
We willen criminele samenwerkingsverbanden verstoren en
verrijkt met de informatie vanuit elke partner en hierbij een
hier beter zicht op krijgen door meer integrale controles uit
gezamenlijk plan te maken voor een interventie via de
te voeren in samenwerking met onze partners (onder andere de politie, belastingdienst, het OM en inspectie•
Enkele gemeenten doen mee met de projecten van de
ondermijningstafel. •
We versterken de informatiepositie door interne en ex-
diensten).
terne informatie, binnen de wettelijke mogelijkheden, bij
We maken actief gebruik van de verschillende mogelijk-
elkaar te brengen, bijvoorbeeld door de informatie die
heden van wet- en regelgeving (bijvoorbeeld Wet Bibob,
binnenkomt via Meld Misdaad Anoniem te combineren met
Opiumwet en Algemene Plaatselijke Verordening) om
informatie van handhavers en collega’s.
ondermijnende criminaliteit tegen te gaan door bestuur-
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
13
14
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
3.2 Zorg en Veiligheid In de vier gemeenten uit de Achterhoek Oost is het belangrijk dat alle inwoners mee kunnen doen in de maatschappij. Hierbij wordt er uitgegaan van de zelfredzaamheid van de inwoner. Daarnaast zijn er ook kwetsbare inwoners die passende zorg of ondersteuning nodig hebben vanuit de gemeente of onze zorg- en veiligheidspartners. Kwetsbare inwoners kunnen te maken hebben met complexe of meervoudige problematiek. Denk hierbij onder andere aan vervuiling van de woning, huisvestingsproblematiek, verslaving en schulden. Deze inwoners kunnen mogelijk een risico of bedreiging vormen voor zichzelf of voor de omgeving. Vanuit het oogpunt van veiligheid is het belangrijk dat deze kwetsbare inwoners de juiste persoonsgerichte zorg en ondersteuning krijgen om overlast en/of strafbare feiten te voorkomen. Door grote wachtlijsten, personeelstekorten en een woningmarktcrisis is het van belang dat de zorg- en veiligheidspartners intensief, effectief en nauw met elkaar samenwerken en dit continue blijven verbeteren. Dit is belangrijk om de juiste zorg en ondersteuning te kunnen bieden aan kwetsbare inwoners. Onder zorg- en veiligheidspartners vallen onder andere, politie, woningbouwcorporaties, onderwijsinstellingen, welzijnsorganisaties, sociale wijkteam, Veilig Thuis, en het Zorg- en veiligheidshuis. De focuspunten op het gebied van Zorg en Veiligheid: •
Personen met onbegrepen gedrag
•
Huiselijk geweld en kindermishandeling
Ambities 1. Het versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners. Dit door middel van het vroegtijdig delen van informatie tussen de partners en gezamenlijk inzetten op preventie binnen de focuspunten van zorg en veiligheid. 2. Het verder voorkomen en tegengaan van veiligheidsvraagstukken, veroorzaakt door kwetsbare inwoners. Dit door middel van lokale persoonsgerichte zorg en ondersteuning.
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
15
Wat gaan we doen? •
Het intensiveren van de samenwerking tussen het sociaal domein en openbare orde en veiligheid voor (complexe) zorg- en veiligheidsvraagstukken.
•
Voorkomen van overlastgevend, onbegrepen- of crimineel gedrag door gezamenlijk in te zetten op preventieve acties met de verschillende domeinen en partners.
•
Het versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners om complexe en meervoudige casuïstiek gezamenlijk op te pakken en het realiseren van een lokaal persoonsgerichte aanpak, waarbij de casusregie ligt bij de gemeente.
•
Aansluiten bij regionale ontwikkelingen en initiatieven van samenwerkingspartners en gemeenten in de regio om de focuspunten te versterken. Voorbeelden hiervan zijn: de regiegroep Achterhoek Zorg en Veiligheid en de regietafel Zorg en Veiligheidshuis. Zorg- en veiligheidsvraagstukken kunnen complex en ingewikkeld zijn. De aanpak voor deze complexe en meervoudige vraagstukken ligt op het snijvlak van het sociaal domein en openbare orde en veiligheid. Deze twee domeinen gaan de komende jaren nog nauwer en intensiever met elkaar samenwerken in onze gemeenten.
Wat blijven we doen? •
We blijven op de hoogte van wat er speelt in onze samenleving, mede door de inzet van politie, boa’s, jongerenwerkers en het sociale wijkteam. Hierdoor kunnen we actualiteiten, zorgen en signalen verzamelen uit de samenwerkingen en deze oppakken en delen met de betrokken partners. Dit betreft signalen van bijvoorbeeld huiselijk geweld, onbegrepen gedrag, verslaving of polarisatie.
•
Wekelijkse overleggen met de zorg- en veiligheidspartners rondom de thema’s van zorg en veiligheid en complexe casuïstiek. Hierdoor wordt de samenwerking versterkt en weten de partners elkaar snel te vinden.
•
Gezamenlijk persoonsgerichte zorg en ondersteuning bieden voor de kwetsbare inwoners. Denk hierbij aan personen met onbegrepen gedrag of slachtoffers van huiselijk geweld. De regisseurs zorg & veiligheid van de verschillende ge meenten zijn hierin belangrijke schakels.
16
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
3.3 Jeugd en Veiligheid Het veroorzaken van overlastgevende activiteiten of criminele
Daarnaast ligt de ambitie omtrent de jeugd ook op preventie.
handelingen door jongeren kunnen een slechte invloed uitoe-
Het voorkomen van jeugdcriminaliteit samen met onze part-
fenen op het woongenot en het veiligheidsgevoel van de inwo-
ners . Dit door middel van meer preventieve interventies in de
ners uit onze gemeenten.
gezamenlijke aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. In deze aanpak speelt het voorkomen en tegengaan van alcohol-
Jongeren met financiële problemen, een verstoorde thuissitu-
en drugsgebruik een belangrijke rol.
atie, verslaving en/of schoolverzuim zijn mogelijk kwetsbaar en vatbaar voor overlastgevende activiteiten of criminele hande-
De focuspunten op het gebied van Jeugd en Veiligheid:
lingen. Ook bij deze complexe of meervoudige problematiek
•
Drankgebruik
rondom jongeren, is een persoonsgerichte aanpak samen
•
Drugsgebruik
met de zorg- en veiligheidspartners van groot belang. Hierbij
•
Jeugdcriminaliteit
staat het individu centraal in de zorg en ondersteuning, maar
•
Jeugdoverlast
is er ook aandacht voor de omgeving: school, werk en/of thuissituatie.
Ambities 1. Het voorkomen en tegengaan van kwetsbare (risico)jongeren door meer toezicht op de jeugd. 2. Het versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners omtrent jongeren. 3. Het voorkomen en tegengaan van (overmatig) alcoholgebruik onder jongeren. 4. Het voorkomen en tegengaan van drugsgebruik onder jongeren.
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
17
©Stan Bouman
Wat gaan we doen? •
De aanpak van kwetsbare (risico)jongeren, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verder versterken in de lokale zorg- en veiligheidsstructuur door middel van samenwerking met de partners.
•
Inzetten op preventieve interventies rondom het alcohol- en drugsgebruik onder de jeugd in samenwerking met jongerenwerk, Halt, onderwijsinstellingen, verslavingszorg en de horeca.
•
Enkele gemeenten gaan de samenwerking met bureau Halt continueren en intensiveren. In het kader van preventie geeft Bureau Halt voorlichtingen aan jongeren over thema’s rondom alcohol, drugs en criminaliteit.
Wat blijven we doen? •
Het continueren van de integrale (groeps-) aanpak jeugd samen met de partners. Hierbij wordt er ingezet op preventieve en repressieve interventies om overlast en criminaliteit te voorkomen.
•
Wekelijkse overleggen met de zorg- en veiligheidspartners rondom de thema’s van jeugd en veiligheid en complexe casuïstiek. Hierdoor wordt de samenwerking versterkt en weten de partners elkaar snel te vinden.
•
We blijven op de hoogte van wat er speelt rondom de jongeren mede door de inzet van politie, boa’s, jongerenwerkers, en het sociale wijkteam. Hierdoor kunnen we actualiteiten, zorgen en signalen verzamelen uit de samenwerkingen en deze oppakken en delen met de betrokken partners. Dit betreft signalen van bijvoorbeeld kindermishandeling, verslaving of criminele handelingen.
18
HEIDSBELEID
INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN
3.4 Digitale veiligheid en weerbaarheid (‘cybercrime’) Digitale veiligheid omvat alle maatregelen gericht op het voor-
en het plegen van strafbare feiten met behulp van informatie-
komen van schade door verstoring, uitval of misbruik van digi-
technologie (ICT) is een groeiend fenomeen. Hacking, phishing,
tale producten of diensten en, als er toch schade is ontstaan,
cyberpesten, sexting en gedigitaliseerde criminaliteit zijn veel-
het herstellen hiervan. De gemeente heeft een belangrijke rol
voorkomende verschijnselen.
om te voorkomen dat inwoners, bedrijven, voorzieningen én de gemeente zelf, slachtoffer worden van cyber gerelateer-
De gevolgen van digitale criminaliteit op slachtoffers kunnen
de zaken. De reikwijdte van de aanpak is met name gericht
groot zijn. Niet alleen in de zin van materiële schade en/of
op de weerbaarheid van inwoners en bedrijven. Hierbij wordt
vermogensverlies, maar het schaadt ook het vertrouwen van
de digitale weerbaarheid en veiligheid van de gemeentelijke
slachtoffers in bekenden, bedrijven en (overheids-)instellingen
organisatie intern geborgd en verder ontwikkeld.
waarvan bijvoorbeeld de naam misbruikt wordt bij oplichting. De veiligheid van inwoners, overheden en bedrijven in de digi-
De focuspunten op het gebied van digitale veiligheid en
tale samenleving is niet altijd voldoende op orde. Veel inwoners
weerbaarheid:
en bedrijven zijn digitaal nog onvoldoende weerbaar en het
•
Digitale weerbaarheid: inwoners, bedrijven en instellingen
bewustzijn van cyberdreigingen en beschermingsmaatregelen
bewust en weerbaar maken.
ontbreekt vaak. Bij digitale veiligheid hebben overheid, bedrij-
Het bieden van handelingsperspectief en het ontwikkelen