Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
58
Door klimaatverandering worden andere eisen aan het openbaar groen gesteld. In de toekomst kan dit hogere kosten met zich meebrengen. Ook is er veel meer aandacht aan de biodiversiteit in ons openbaar groen. Speelvoorzieningen In 2014 is de nieuwe speelnota Spelenderwijs Ontmoeten vastgesteld. Aan dit beleid is uitvoering gegeven en het project is afgerond. Alle speelterreinen die op de nominatie stonden te verdwijnen, zijn geamoveerd en alle (nieuwe) speelterreinen zijn (her)ingericht. Voor het onderhoud en de vervanging van speelvoorzieningen is structureel € 16.000 in de exploitatie opgenomen. Riolering Het verbreed Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) 2015-2019 is de neerslag van de wettelijke verplichting dat de gemeente een rioleringsnota dient te hebben. Deze nota bepaalt de normen voor de kwaliteit van het milieu en het onderhoud. Het voorstel is en was om nog geen nieuw GRP op te stellen, omdat het huidige plan nog aan de eisen voldoet en we willen aansluiten bij de nieuwe Omgevingswet. Investeringen in de riolering worden geactiveerd, de lasten worden via de riooltarieven verhaald op de burgers. Eventuele overschotten of tekorten worden jaarlijks met de voorziening riolering geëgaliseerd. Het niet actualiseren wil niet zeggen dat er niets gebeurt.
Momenteel zijn we bezig met het opstellen van een klimaatvisie waar ook aandacht is voor verschillende maatregelen die van invloed kunnen zijn op het rioolstelsel waaronder het afkoppelen van regenwater op het rioolstelsel. Klimaatverandering leidt tot hogere temperaturen, nattere winters, heftigere buien en een kans op drogere zomers wat extra investeringen met zich meebrengt. Hieraan wordt de komende jaren de nodige aandacht geschonken. In 2020 is een stresstest uitgevoerd om zo inzichtelijk te maken wat de gevolgen van klimaatverandering zijn voor onze gemeente. Er is een start gemaakt met het realiseren van een aanvalsplan voor de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. Eventuele maatregelen hieruit worden ook verwerkt in de omgevingsplannen. Gebouwenbeheer De gemeente heeft een aantal gebouwen in eigendom, beheer en onderhoud. Om waardevermindering van de gebouwen te voorkomen, is een goede staat van onderhoud noodzakelijk. Bij het beheer en onderhoud wordt onderscheid gemaakt tussen het beheer en onderhoud van het gebouw, alles wat aard- en nagelvast is (technisch onderhoud) en het beheer en onderhoud door de gebruiker (water, gas, elektra, telefonie, schoonmaak en dergelijke). Jaarlijks worden de gebouwen geïnspecteerd en de onderhoudsschema’s hierop aangepast.
De meerjarenonderhoudsplannen zijn gekoppeld aan de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. De reserve wordt jaarlijks met een gelijk bedrag ad € 160.000 gevoed, zodat de lasten gelijkmatig in de exploitatie zijn opgenomen. Grote, vaak wisselende onderhoudskosten worden aan deze reserve onttrokken. Onttrekkingen worden door middel van de tussentijdse rapportages door de raad geautoriseerd. Voor het reguliere, kleinere onderhoud is structureel budget in de begroting opgenomen. Ieder jaar wordt aan een aantal specifieke gebouwen extra aandacht gegeven door middel van clustering van onderhoudswerkzaamheden, waardoor een efficiency voordeel gehaald wordt. Het onderhoud van de diverse gebouwen van de gemeente wordt op verschillende manieren uitgevoerd. Gemeentelijke gebouwen, niet voor de gemeentelijke dienst bestemd Zowel het groot als het klein onderhoud van deze gebouwen komt voor rekening van de gemeente. Het groot onderhoud is in beeld gebracht door middel van een meerjarenonderhoudsplan (MOP). Om deze kosten te dekken, is een reserve gevormd die jaarlijks met een gelijk bedrag wordt gevoed. De middelen hiervoor zijn in de begroting opgenomen. Daarnaast is voor het reguliere jaarlijkse onderhoud een budget in de exploitatie opgenomen. Met de vaststelling van het onderhoudsplan is voldoende onderbouwing aanwezig om de gebouwen adequaat te onderhouden en in stand te houden.
Voor de locatie Ahof, waarin Figulus is gehuisvest, is de voorbereiding voor dakvervanging in een vergevorderd stadium. Hierbij wordt ook het gehele dakoppervlak geïsoleerd volgens de huidige normering. Gemeentelijke huisvesting Locaties Hofstraat 8, Markt 7 en Gemeentewerf Derde Broekdijk 1E Het onderhoud aan deze gebouwen is in het MOP opgenomen. Er zijn geen bijzonderheden, bij de locatie Hofstraat is het verhuurde deel aan de Rabobank weer in beheer gekomen. Momenteel is in onderzoek op welke manier de ruimte in de toekomst gebruikt gaat worden. Na de installatie van zonnepanelen op het dak van de verbouwde gemeentewerf zijn de mogelijkheden onderzocht om stappen te maken in de verduurzaming van ons vastgoed. Het verduurzamingsadvies is hiervoor opgesteld en hier wordt een plan van aanpak voor gemaakt. Daarbij wordt allereerst onderzoek gedaan naar de dakconstructie en de teruglevercapaciteit van het aanwezige leidingnet.
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
59
Paragraaf Grondbeleid Onder grondbeleid wordt verstaan het gehele instrumentarium dat de gemeente ter beschikking staat om ruimtelijke doelstellingen te realiseren. Het omvat alle strategieën van de gemeente rond het verwerven, beheren, bewerken en uitgeven van gronden. Het grondbeleid heeft grote invloed op en samenhang met de realisatie van beleidstaken zoals ruimtelijke ontwikkeling, volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische structuur. Daarnaast kan het grondbeleid grote financiële gevolgen hebben. De resultaten, maar vooral de financiële risico’s, zijn van belang voor de financiële positie van de gemeente. Daarom is transparantie van grondbeleid van groot belang. In de Nota Vastgoed Gemeente Aalten, die in 2014 door de raad is vastgesteld, is het begrip grondbeleid omschreven als een activiteit van de lokale overheid, waarbij op een uitvoeringsgerichte wijze sturing wordt gegeven aan de ruimtelijke ordening, ten einde een goede en evenwichtige inrichting van de ruimte te verkrijgen. Hierbij kunnen ook die voorzieningen worden gerealiseerd die in de regel niet door de particuliere sector worden ontwikkeld (bijvoorbeeld sociale woningen, sociaal-culturele voorzieningen, openbaar vervoer en infrastructuur). Bovendien is grondbeleid een beleidsveld waar de lokale overheid doelen op kan realiseren.
Met behulp van deze nota wordt inzicht gegeven in de rol van de gemeente in het beleidsproces en worden voorstellen gedaan op welke wijze de inzet van het aan de gemeente beschikbaar gestelde instrumentarium in het beleidstraject kan worden verbeterd gericht op effectiviteit van het te voeren grondbeleid. Er wordt in het grondbeleid onderscheid gemaakt in actief en passief (faciliterend) beleid. In deze nota is het accent verschoven van actief naar passief grondbeleid. Indien bij specifieke projecten/nieuwe ontwikkelingen actief grondbeleid gewenst is, dan wordt hiertoe separaat besloten. In genoemde nota worden verder de beschikbare instrumenten beschreven die de gemeente ten dienste staan bij het voeren van een optimaal grondbeleid. Daarnaast wordt ingegaan op de organisatie van het gemeentelijk grondbeleid met betrekking tot de bestuurlijke en ambtelijke verantwoordelijkheid, op de financiële en administratieve randvoorwaarden en op het uitgiftebeleid van de aangekochte gronden. Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt, zal een herijking van het gemeentelijk grondbeleid gaan plaatsvinden. > Risico’s grondexploitatie Op grond van de begrotingsvoorschriften worden de risico’s jaarlijks ingeschat en wordt waar nodig per complex een voorziening ten laste van het resultaat getroffen. Voor de gronden onderscheiden we een drietal categorieën 1.
Gronden en terreinen niet in exploitatie; 2. Faciliterend grondbeleid; 3. Bouwgrond in exploitatie (BIE). 1. Gronden en terreinen niet in exploitatie Tot deze categorie worden onder meer Westrand Aalten, Bedrijventerrein Het Broek (uitbreiding Cattier) en De Wegwijzer gerekend. Er zijn diverse ontwikkelingen ten aanzien van deze onderdelen. Daarnaast behoren tot deze categorie gronden die voorlopig niet worden ontwikkeld en die in een eerder stadium zijn geschrapt binnen bestaande complexen. De boekwaarde op 31 december 2021 van deze categorie bedraagt € 3.686.000. Westrand Aalten In 2015 is met de firma J.H. Aalbers en Zoon Aalten BV een overeenkomst gesloten om tot verkoop en ontwikkeling van een deel van het voormalige plangebied Werklandschap Aalten te komen. In 2018 is in verband hiermee het bestemmingsplan Aalten Bedrijventerrein Westrand vastgesteld. De Raad van State heeft in 2019 het besluit tot vaststelling van dit bestemmingsplan vernietigd, met name als gevolg van de stikstofproblematiek. Eind 2019 is het bestemmingsplan Aalten Bedrijventerrein Westrand opnieuw vastgesteld. Het bestemmingsplan is op het gebied van stikstof nader onderbouwd. De Raad van State heeft bij uitspraak van 21 juli 2021 het beroep van één appellant niet-ontvankelijk verklaard. De wel ontvankelijke beroepen zijn ongegrond verklaard.
Hiermee zijn de besluiten onherroepelijk in werking getreden en kan verdere uitvoering worden gegeven aan de vestiging van de firma Aalbers op de betreffende locatie. Hiervoor dient nog een omgevingsvergunning te worden verleend. De aanvraag is inmiddels ingediend. Het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland is hiervoor bevoegd gezag
Paragraaf Grondbeleid
60
Bedrijventerrein Het Broek (uitbreiding Cattier) In 2019 is Bedrijventerrein Het Broek (uitbreiding Cattier) door de gemeente aangekocht. Dit terrein is verkocht aan Kaemingk BV, die op de locatie een bedrijfshal wil realiseren. Hiervoor is het nodig dat het bestemmingsplan ter plekke wordt aangepast. Met Kaemingk en diverse omwonenden is hierover gesproken. Het plan heeft, mede door de beoogde landschappelijke inpassing, draagvlak in de omgeving. Het bestemmingsplan hiervoor is op 19 april 2022 door uw raad vastgesteld. De Wegwijzer Voor dit complex is een bouwgrondexploitatie opgesteld die door de raad in 2013 is aangehouden. Deze locatie is betrokken in de Centrumvisie Dinxperlo als potentiële woningbouwlocatie. Hiervoor is in 2022 een ontwikkelcompetitie opgestart, waarvan op het moment van schrijven het resultaat nog niet bekend is. Deze Centrumvisie kent naast locatie De Wegwijzer meerdere ontwikkellocaties. De bouwgrondexploitaties worden te zijner tijd voorgelegd. Voorts is op 7 juli 2020 door uw raad het Plan van Aanpak betaalbare (tijdelijke) huurwoningen kleine kernen vastgesteld. Uitvoering van dit Plan van Aanpak kan erin resulteren dat grond vanuit de ‘categorie Gronden en terreinen niet in exploitatie’ weer in exploitatie wordt genomen. Inmiddels zijn de Uuthuuskes gerealiseerd in De Haart, De Heurne, IJzerlo en Lintelo. 2.
Faciliterend grondbeleid Tot deze categorie behoren de gronden die in eigendom zijn van derden. Bij de ontwikkeling daarvan treedt de gemeente faciliterend op. De door de gemeente gemaakte kosten worden op de private partij verhaald. Afspraken hierover worden vastgelegd in een overeenkomst. In beginsel verloopt dit budgettair neutraal. Het gaat eind 2021 nog om zes projecten. Bij de complexen vallend onder deze categorie wordt er in principe van uitgegaan dat de door de gemeente gemaakte kosten minus opbrengsten uiteindelijk minimaal gecompenseerd worden door de met de ontwikkelaars overeengekomen exploitatiebijdragen. Bij de beoordeling per complex is dan ook vastgesteld dat met betrekking tot geen enkel complex een financieel risico wordt gelopen. 3. Bouwgrond in exploitatie (BIE) Dit zijn de gronden in eigendom van de gemeente waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een begroting heeft vastgesteld. Het betreft zowel woningbouw als bedrijventerreinen. Eind 2021 zijn nog vijf grondcomplexen in exploitatie. Volgens de laatste hercalculaties (van ultimo 2021) worden daarvan de volgende resultaten verwacht: bedragen x € 1.000
Bouwgrond in exploitatie (BIE) Kobus lll Herstructureringsplan De Rietstap ‘t Warmelinck Haartsebos Kraaienboom
Uitkomst Resultaat 343 Negatief 33 Negatief 4 Positief 122 Negatief 28 Negatief
Gereed product en handelsgoederen Van alle bouwgrond in exploitatie zijn per ultimo 2021 de bestaande financiële risico’s in beeld gebracht. Daar waar een negatief financieel resultaat is berekend, is een voorziening getroffen. De totale voorziening bedraagt per 31 december 2021 € 526.000. Vanaf 2023 is het plan Kern de Heurne herziening 2021 in de begroting opgenomen. Op 31 mei 2022 is dit bestemmingsplan door de raad vastgesteld. Dit plan biedt de planologische basis voor de realisatie van maximaal 18 woningen aan de westzijde van de Keizerweg in de Heurne. Conclusie De bedrijfsvoering en financiële administratie van de grondexploitaties is adequaat. De processen met betrekking tot het grondenbeheer zijn beschreven en de taken en bevoegdheden tussen Openbare Ruimte en Informatiebeheer zijn organisatorisch voldoende afgebakend. Per ultimo 2021 zijn van alle complexen met een kostprijsopzet de kostprijscalculaties geactualiseerd en de complexen met alle overige gronden beoordeeld, geanalyseerd en, voor zover mogelijk, geactualiseerd. Hiermee is een juist en volledig inzicht verkregen in de bestaande boekwaarde van de complexen en de toekomstige resultaten. In de door de raad vastgestelde Nota Vastgoed Gemeente Aalten vindt het grondbeleid het formele kader.
Paragraaf Grondbeleid
61
Paragraaf Verbonden partijen In deze paragraaf komen de organisaties aan de orde die een publiek belang uitvoeren en waarin Aalten een financieel en een bestuurlijk belang heeft. Dat laatste door zeggenschap bij besluitvorming door stemrecht. Gemeenschappelijke regelingen (publiekrechtelijk) Per publiekrechtelijke regeling is de ratio van het weerstandsvermogen opgenomen. Om te beoordelen in hoeverre het weerstandsvermogen toereikend is, wordt een relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie wordt uitgedrukt in een ratio, waarbij normaliter gestreefd zou moeten worden naar een ratio weerstandsvermogen van minimaal 1,0. Ratio weerstandsvermogen >2 = Uitstekend 1,4 – 2,0 = Ruim voldoende 1,0 – 1,4 = Voldoende
0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
= Matig = Onvoldoende = Ruim onvoldoende bedragen x € 1.000
Omgevingsdienst Achterhoek (ODA), Hengelo Gelderland (Programma 1) Doelstelling en De ODA behandelt voor de partners de aanvragen voor vergunningen in het kader openbaar belang van het omgevingsrecht (milieudeel), toetst meldingen, houdt toezicht op en handhaaft de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Daarnaast adviseert de ODA gemeenten en provincie (op verzoek) bij de opstelling van beleid en bij specifieke ontwikkel- of uitvoeringsprojecten. Partijen Naast Aalten de gemeenten Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen en de provincie Gelderland. Actualiteit De Omgevingswet is opnieuw uitgesteld en de beoogde invoeringsdatum is nu 1-1-2023. Bij de invoering van de Omgevingswet gaan provinciale bodemtaken over naar gemeenten en dit takenpakket wordt bij de ODA belegd. Daarnaast houdt men aandacht voor nieuwe ontwikkelingen in de samenleving zoals Zeer Zorgwekkende Stoffen, klimaat, energie en milieu- en drugscriminaliteit. In 2022 is de ODA gestart met de opzet van een datalab en data-analyse om meer risicogericht en efficiënter te kunnen werken. Waar mogelijk sluiten ze zich aan bij Datalab GO.
Jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage Saldo begroting Ratio weerstand 2022 150 1.060 458 Sluitend 1,60 2023 210 1.050 564 Sluitend 1,84 Laborijn, Doetinchem (Programma 2) Doelstelling en Laborijn heeft tot taak zorg te dragen voor de uitvoering van de Participatiewet en de openbaar belang Wet Sociale Werkvoorziening. Zij ondersteunt inwoners voor wie werk zoeken en vinden niet vanzelfsprekend is, op hun weg naar een baan of, als dat nog niet mogelijk is, door (maatschappelijke) participatie. Partijen Naast Aalten de gemeenten Doetinchem en Montferland. Actualiteit De werkzaamheden die Laborijn voor ons uitvoert, nemen steeds meer toe. Naast de structurele uitvoering van de Wet Inburgering met ingang van 2022 verzorgt Laborijn ook de verstrekking van leefgeld aan Oekraïners en de uitkering van de energietoeslag. In de begroting is, in het licht van de afgegeven zienswijze bij de vorige begroting, actief gestuurd op het verder beperken van de uitvoeringskosten. Onze bijdrage voor 2023 komt uit op € 1.882.000. Hoewel de landelijke verwachting is dat het aantal mensen dat afhankelijk is van een Participatiewetuitkering de komende jaren licht stijgt, verwacht Laborijn deze stijging beperkt te kunnen houden. In deze begroting is rekening gehouden met een nihil resultaat op de BUIG.
Als gevolg van het uittreden van de gemeente Oude IJsselstreek worden de kosten en overhead verder afgebouwd. Voor de financiering van de frictiekosten is een reserve gevormd. Om een mogelijk lange juridische procedure te voorkomen is over de afrekening van een deel van de uittreedkosten in 2022 een minnelijke regeling getroffen. Jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage Saldo begroting Ratio weerstand 2022 6.953 10.570 1.906 Sluitend 1,00 2023 7.583 10.090 1.882 Sluitend 1,12
Paragraaf Verbonden Partijen
62
GGD Noord- en Oost-Gelderland (NOG), Warnsveld (Programma 2) Doelstelling en De GGD NOG beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van openbaar belang 22 gemeenten die bij GGD NOG zijn aangesloten. Partijen De GGD bestaat uit 22 gemeenten uit het noorden en oosten van Gelderland. Actualiteit Het algemeen bestuur GGD NOG heeft een Bestuursagenda voor de periode 2019 – 2023 vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten (gezondere jeugd, leefomgeving, leefstijl en oud worden). De GGD handhaaft de benadering van positieve gezondheid: gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. In november 2021 is de takendiscussie binnen de GGD afgerond. Begin 2022 is een aanpak gedeeld onder de werktitel GGD NOG Robuust. Hierin staat hoe de GGD vanaf medio 2022 beter inspeelt op de vraag van gemeenten, onder andere rondom Medische Milieukunde. Vanuit het partnerschap worden verder afspraken met gemeenten gemaakt over de uitvoering van specifieke taken. Daarnaast worden de komende jaren verbeteringen doorgevoerd op het terrein van dataveiligheid, bedrijfsvoering en communicatie. Tenslotte neemt de GGD maatregelen om goede medewerkers te werven en te binden aan de GGD.
Ook gaat de GGDsamenwerkingsmogelijkheden onderzoeken met Het Service Centrum (samenwerkingsverband met enkele andere GGD ’en) op het terrein van ondersteunende dienstverlening. Hetzelfde geldt voor de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland rond crisisbeheersing en facilitaire zaken (huisvesting). Het uitgangspunt is dat de businesscases voor samenwerking voor de kosten van GGD NOG positief zijn. Om GGD NOG Robuust succesvol uit te kunnen voeren, is op een aantal onderdelen een verhoging van de inwonerbijdrage nodig. De programmabegroting 2023, inclusief de drie begrotingswijzigingen daarop, is verwerkt in deze begroting. Jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage Saldo begroting Ratio weerstand 2022 2.405 2.790 468 Sluitend 1,00 2023 2.205 2.485 543 Sluitend 0,99 Regio Achterhoek, Doetinchem (Programma 2) Doelstelling en Zeven gemeenten in de Achterhoek werken samen met het bedrijfsleven en maatschapopenbaar belang pelijke instellingen ten behoeve van regionale ontwikkeling en belangenbehartiging. Partijen De GR bestaat naast Aalten uit de gemeenten Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Actualiteit Het samenwerkingsverband is echter breder dan alleen de Achterhoekse gemeenten en bestaat ook uit ondernemers, maatschappelijke organisaties en de provincie Gelderland en heeft de roepnaam Achterhoek ambassadeurs.
De ambitie is om in 2030 in de Achterhoek een nog sterker bloeiende en innovatieve economie te realiseren met een kwalitatief hoogwaardige en duurzame woon- en leefomgeving. De uitwerking gebeurt, onder regie van de Achterhoek Board, door zes thematafels. De speerpunten zijn: Smart Economy, Smart Living en Smart Governance. Jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage Saldo begroting Ratio weerstand 2022 5.954 22.728 187 Sluitend 0,96 2023 6.591 19.600 193 Sluitend 1,03 Stadsbank Oost Nederland (SON), Enschede (Programma 2) Doelstelling en Financiële zelfredzaamheid van de inwoners van de aangesloten gemeenten vergroopenbaar belang ten en ondersteuning bij financiële problemen van de inwoners. Partijen Er zijn 22 aangesloten gemeenten uit Twente en de Achterhoek. Actualiteit Op 21 december 2021 is besloten tot uittreding uit de Gemeenschappelijke Regeling Uitvoeringsorganisatie Stadsbank Oost Nederland (SON) per 1 januari 2023. Tevens is besloten om de dienstverlening voor de curatieve schuldhulpverlening (het feitelijk regelen van de schulden inclusief budgetbeheer) per 1 januari 2023 bij de gemeente Doetinchem (Bureau Financiële Ondersteuning) af te nemen via een dienstverleningsovereenkomst (DVO). Grootste opgave is de overgang van de cliënten budgetbeheer van de SON naar de gemeente Doetinchem.
Hiervoor is een plan opgesteld en gesprekken met de betrokken inwoners vinden plaats vanaf augustus 2022. Afronding van de overgang is gepland in november 2022. In het najaar van 2022 wordt ook de DVO met Doetinchem afgesloten binnen de huidige budgettaire kaders. Zie voor verder informatie raadsmededeling 123-2022. Vanaf 2023 vormt de Stadsbank Oost Nederland geen verbonden partij meer, daarom zijn ook geen cijfers meer opgenomen in deze paragraaf. Paragraaf Verbonden Partijen
63
Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG), Apeldoorn (Programma 2) Doelstelling en Iedere gemeente dient deel uit te maken van één van de 25 veiligheidsregio’s. De openbaar belang taken van een veiligheidsregio liggen op het gebied van de voorbereiding en bestrijding van rampen en grote incidenten door de brandweer, de GHOR (geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen), de politie en gemeente. Partijen De VNOG bestaat uit 22 gemeenten uit het noorden en oosten van Gelderland. Actualiteit Ondanks de coronacrisis en de vluchtelingencrisis met veel extra werkzaamheden voor de VNOG maar ook de nodige beperkingen zijn taken uit de Toekomstvisie van de VNOG 2020 voortvarend opgepakt. Ook in 2023 zal hieraan worden gewerkt. Vanuit de programma’s Zelfredzaam en risicobewust en Sterke informatiepositie zijn al grote stappen gezet. Pilots zijn gestart en er wordt intensief samengewerkt met partners uit de publieke- en private sector. De organisatieontwikkeling, inclusief een cultuurveranderingstraject, loopt op schema. De werkgroepen (Opleiding, Kleding, Voertuigen, Communicatie en Oefeningen) uit het project Crossfire hebben de nodige vorderingen gemaakt. Eind augustus 2022 is de werkgroep ‘Standplaats Kazerne’ bij elkaar geweest om te komen tot een programma van eisen en daarna een geschikte locatie voor de gezamenlijke brandweerkazerne.
De VNOG, de gemeente Aalten en de gemeente Bocholt trekken hier gezamenlijk in op. Het AB heeft het traject voor de behandeling van de begrotingswijziging in verband met de demarcatie verlengd tot november. Het voorlopig ingetrokken voorstel is al wel verwerkt in deze begroting. Jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage Saldo begroting Ratio weerstand 2022 13.570 44.997 1.559 Voordelig 2.865* 1,30 2023 12.325 46.620 1.666 Sluitend 1,06 * Volgens de halfjaarrapportage VNOG 2022
Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL), Doetinchem (Programma 3) Doelstelling en Gemeenten en provincie werken samen in het ECAL, dat is ontstaan uit de samenopenbaar belang voeging van het Achterhoeks Archief en het Staring Instituut. Het Erfgoedcentrum voert de wettelijke archieftaken conform Archiefwet en overige erfgoedtaken zoals documentatie, onderzoek en publieksfunctie uit. Partijen De gemeenschappelijke regeling voert de wettelijke taken uit voor de gemeenten Aalten, Berkelland, Doetinchem, Oude IJsselstreek, Oost Gelre, Montferland, Winterswijk en Bronckhorst. Voor de niet wettelijke taken betalen Doesburg, Lochem, Zevenaar, Duiven, de provincie Gelderland en andere donateurs een bijdrage. Actualiteit Geen bijzondere ontwikkelingen. Jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Bijdrage Saldo Begroting Ratio weerstand 2022 123 572 145 Nadelig 55 Niet bekend 2023 176 591 158 Voordelig 38 Niet bekend Vennootschappen en coöperaties (privaatrechtelijk) Coöperatieve Achterhoekse Groene Energie Maatschappij, Winterswijk (Programma 1) Doelstelling en Agem zet zich in voor een ‘energie-positieve’ Achterhoek. Om de hiervoor noodzakelijopenbaar belang ke energietransitie zo snel en goed mogelijk door te voeren verbindt Agem burgers, overheid en bedrijfsleven.
Agem gelooft dat de realisatie van een energie-positieve Achterhoek slaagt als er beweging en onderlinge samenwerking ontstaat. De Achterhoek wil als regio energieneutraal zijn in 2030. Dit betekent dat we in de Achterhoek alle energie die we verbruiken, zelf duurzaam opwekken. Samenwerking is daarbij de sleutel tot een succesvolle energietransitie. Agem is de aanjager en verbindt inwoners met het Achterhoekse bedrijfsleven, lokale energiecoöperaties en de Achterhoekse gemeenten. Partijen Naast Aalten zijn de gemeenten Berkelland, Doetinchem, Oude IJsselstreek, Oost Gelre, Montferland, Winterswijk en Bronckhorst lid. In 2018 konden ook lokale burgerinitiatieven toetreden als lid. Inmiddels telt Agem drieëntwintig leden. Financieel Vanaf 2017 is de Agem financieel zelfstandig en ontvangt geen jaarlijkse bijdrage van de gemeente. Wel staat de gemeente borg voor de nakoming van de verplichtingen uit hoofde van een financieringsovereenkomst met de BNG. De maximale borgstelling bedraagt € 56.000 te vermeerderen met boeten, rente en kosten.
Paragraaf Verbonden Partijen
64
Leisurelands B.V., Arnhem (Programma 1) Doelstelling en Bedrijfsmatig en duurzaam aanbieden van vrijetijdsbesteding voor een breed publiek. openbaar belang Dit doen door middel van grondgebonden recreatievoorzieningen met groen als decor. Daartoe voor zichzelf en anderen grondgebonden exploitaties doen. Daarmee direct en indirect een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en vrijetijdsbesteding in de regio waar zij actief is. Partijen Achterhoekse en Liemers gemeenten waren voorheen als RAL-gemeenten gezamenlijk aandeelhouder. Sinds de RAL is opgeheven/geliquideerd zijn we individueel aandeelhouder. Wel laten we ons bij voorkeur door één afgevaardigde namens acht gemeenten in de AvA vertegenwoordigen. Hierover komt naar verwachting een voorstel in het najaar van 2022 dat behandeld wordt in het portefeuillehouder overleg Vrijetijdseconomie. Financieel Aalten ontvangt geen dividenduitkering. Een besluit over het al dan niet afstoten van aandelen is nog niet genomen. ROVA, Zwolle (Programma 1) Doelstelling en ROVA is de afvaladvies-, regie- en verwijderingsorganisatie van 23 gemeenten. ROVA openbaar belang zet zich in voor een schonere en duurzame leefomgeving. Partijen ROVA werkt voor 23 aandeelhoudende gemeenten. Financieel Begroot is een jaarlijkse dividendopbrengst van € 106.000. Werkelijk ontvangen in 2022 € 104.000 en in 2021 € 107.000.
EUREGIO, Gronau (D) (Programma 2) Doelstelling en De EUREGIO is actief in de opbouw en versterking van de structuren en de grensoveropenbaar belang schrijdende samenwerking in het Nederlands-Duitse grensgebied. Partijen De in 1958 opgerichte EUREGIO telt 104 Duitse en 24 Nederlandse lidgemeenten, vijf Landkreisen en twee waterschappen. Financieel Per inwoner is in 2022, net als in de jaren daarvoor € 0,29 bijgedragen (€ 7.865). Dit tarief wordt elk jaar vastgesteld in de ledenvergadering, voor 2023 is dat nog niet bekend. BNG Bank, Den Haag (Programma 3) Doelstelling en Deze bank is van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. openbaar belang De BNG is een betrokken partner voor een duurzamer Nederland en stelt de publieke sector in staat maatschappelijke doelstellingen te bereiken. Partijen De Nederlandse Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Financieel Begroot is een structurele jaarlijkse dividendopbrengst van € 37.000. Werkelijk ontvangen in 2021 € 35.000 en in 2022 circa € 44.000. NV Alliander, Arnhem (Programma 3) Doelstelling en Netwerkbedrijf Alliander is verantwoordelijk voor een groot deel van de energieleidinopenbaar belang gen in Nederland.
Kernactiviteiten zijn het aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en elektriciteit. Deze taken zijn wettelijk bepaald gezien het belang van een betrouwbare aanvoer van energie. Partijen De grootste aandeelhouders zijn de provincies Gelderland, Friesland en Noord-Holland en de gemeente Amsterdam: zij hebben gezamenlijk driekwart van de aandelen in bezit. Het overige deel is in bezit van 70 andere gemeentelijke aandeelhouders. Financieel Begroot is een structurele jaarlijkse dividendopbrengst van € 269.000. Werkelijk ontvangen in 2021 € 269.000 en in 2022 circa € 290.000 Vanwege alle investeringen die Alliander op zich af ziet komen, is er in 2021 door de aandeelhouders 600 miljoen euro bijeengebracht. De Aaltense bijdrage hierin bedraagt € 1.736.366 dat in de vorm van een aandeelhouderslening in 2021 is verstrekt. Vitens, Utrecht (Programma 3) Doelstelling en Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland en levert drinkwater aan circa openbaar belang 5,7 miljoen klanten. De verantwoordelijkheid van Vitens is een gezonde en duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur en milieu. Partijen 97 aandeelhouders bestaande uit gemeenten en provincies. Financieel In 2022 keerde Vitens, net als in 2021 en 2020 geen dividend uit. Daarom is er ook geen dividendopbrengst in deze begroting verwerkt.
Paragraaf Verbonden Partijen
65
Bijlagen
Geprognosticeerde balans 2022-2026 Om de ontwikkeling van de belangrijkste activa en passiva inzichtelijk te maken, wordt in de begroting een meerjarige geprognosticeerde balans voorgeschreven. Deze meerjarige geprognosticeerde balans geeft inzicht om een oordeel te vormen over de gezondheid van de financiële positie van de gemeente en de ontwikkelingsrichting ervan. De balans per 31 december 2021 is op basis van werkelijke cijfers. bedragen x € 1.000
Activa
31-122021
31-122022
31-122023
31-122024
31-122025
31-122026
(im) Materiële vaste activa Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen Financiële vaste activa: Leningen Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar Totaal Vaste Activa
46.169 1.546 9.776 206 57.697
48.777 1.547 3.918 206 54.448
52.981 1.547 3.888 206 58.622
52.081 1.547 3.857 206 57.691
52.769 1.547 3.830 206 58.352
51.744 1.547 3.806 206 57.303
315
616
345
195
191
187
Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen Uitzettingen <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal Vlottende Activa
0
0
0
0
0
0
2.358 22 6.079 8.774
2.200 50 5.545 8.411
2.100 50 3.856 6.351
2.000 50 6.117 8.362
1.900 50 9.216 11.357
1.800 50 8.361 10.398
Totaal Activa
66.471
62.859
64.973
66.053
69.709
67.701
Passiva
31-122021
31-122022
31-122023
31-122024
31-122025
31-122026
Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schuld Totaal Vaste Passiva
22.137 6.432 28.858 57.427
17.537 6.754 30.068 54.359
17.340 6.603 32.780 56.723
17.891 6.637 34.025 58.553
19.710 6.720 36.529 62.959
17.292 6.842 37.567 61.701
Vlottende schuld Overlopende passiva Totaal Vlottende Passiva
3.115 5.929 9.044
3.000 5.500 8.500
2.750 5.500 8.250
2.500 5.000 7.500
2.250 4.500 6.750
2.000 4.000 6.000
Totaal Passiva
66.471
62.859
64.973
66.053
69.709
67.701
Geprognosticeerde balans 2020-2025
68
Overzicht meerjarig EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie van de gemeente. T-1 2022 x € 1000,-
T 2023 x € 1000,-
T+1 2024 x € 1000,-
Volgens realisatie tot en met sept. 2022, aangevuld met raming resterende periode
Volgens begroting 2023
Volgens meerjarenraming in begroting 2023
1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
-4.600
-197
551
2. Mutatie (im)materiële vaste activa
2.608
4.204
-900
3. Mutatie voorzieningen
322
-151
34
4. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)
301
-271
-150
5. Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa
0
0
0
-7.187
-4.281
1.635
Omschrijving
Berekend EMU-saldo
Overzicht meerjarig EMU-saldo
69
Meerjarenoverzicht 2021 – 2026, overzicht van baten, lasten en resultaat In de afzonderlijke programma’s zijn de werkelijke cijfers 2021, raming na wijziging 2022 en raming 20232026 met de bijbehorende toelichtingen opgenomen. De namen van de taakvelden zijn opgenomen conform BBV. bedragen x € 1.000
Programma 1 Ruimte
Raming na Werkelijk wijziging 2021 2022
Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026
Baten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Sportaccommodaties Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijven terrein) Wonen en bouwen Totaal baten
-141 -4 -24 0 -48 -25 -224 -383 -93 -2.213 -1.925 -327 -266 -609 -2.008 -983 -9.273
-63 -9 -200 0 0 -36 -208 -314 -120 -1.997 -2.058 -66 -307 -303 -330 -834 -6.845
-64 -9 0 0 0 -37 -229 -293 -69 -2.036 -2.022 -3 -317 -44 -27 -165 -5.315
-64 -9 0 0 0 -37 -229 -213 -69 -2.036 -2.022 -3 -317 -44 -110 -165 -5.318
-64 -9 0 0 0 -37 -229 -213 -69 -2.036 -2.022 -3 -317 -44 -13 -165 -5.221
-64 -9 0 0 0 -37 -229 -213 -69 -2.036 -2.022 -3 -317 -44 -13 -165 -5.221
Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Sportaccommodaties Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijven terrein) Wonen en bouwen Totaal lasten
2.653 8 40 37 42 42 211 1.951 2.453 1.797 1.594 1.469 251 1.670 2.035 1.122 17.375
2.884 13 293 92 6 53 238 1.369 1.770 1.572 1.660 1.553 260 1.703 407 1.374 15.247
2.918 13 26 41 0 59 198 1.521 1.683 1.550 1.627 1.382 274 1.089 22 840 13.243
3.076 13 26 41 0 59 198 1.528 1.683 1.550 1.627 1.380 274 1.070 104 840 13.469
3.106 13 26 41 0 59 198 1.808 1.683 1.550 1.627 1.380 269 1.070 8 840 13.678
3.138 13 26 41 0 59 198 1.546 1.683 1.550 1.627 1.380 272 1.070 8 840 13.451
Totaal programma 1 Ruimte
8.102
8.402
7.928
8.151
8.457
8.230
Meerjarenoverzicht 2021 – 2026, overzicht van baten, lasten en resultaat
70
Programma 2 Sociaal Domein Baten Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdzorg begeleiding Jeugdzorg behandeling Jeugdzorg dagbesteding Jeugdzorg zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal baten
Werkelijk 2021
-201 -142 -4 0 -34 -246 -40 -1 -13 -73 0 -141 -22 -5.397 0 0 -1 -258 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -171 0 0 0 0 0 -20 -6.764
Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2023 2024 2025 2026 2022
-46 -1 -22 0 -16 -325 -69 0 -12 -22 0 -391 -2 -4.507 0 0 0 -258 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -20 -5.691
Meerjarenoverzicht 2021 – 2026, overzicht van baten, lasten en resultaat
-48 -1 -19 0 -17 -325 0 0 -12 -13 0 -160 -23 -4.150 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -20 -5.038
-48 -1 -19 0 -17 -325 0 0 -11 -13 0 -160 -23 -4.234 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -5.101
-48 -1 -19 0 -17 -325 0 0 -10 -13 0 -160 -23 -4.312 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -5.178
-48 -1 -19 0 -17 -325 0 0 -9 -13 0 -160 -23 -4.364 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -5.229
71
Programma 2 Sociaal Domein
Werkelijk 2021
Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2023 2024 2025 2026 2022
Lasten Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdzorg begeleiding Jeugdzorg behandeling Jeugdzorg dagbesteding Jeugdzorg zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal lasten
1.788 1.902 595 10 1.102 1.040 160 255 312 172 511 2.983 423 7.622 9.277 451 661 5.211 0 0 0 0 6.979 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 49 0 0 676 0 0 281 42.460
2.312 1.930 668 10 1.624 1.193 220 271 319 123 539 3.747 563 7.680 9.313 525 811 4.448 0 0 0 0 7.602 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 140 0 0 701 0 0 809 45.548
2.705 2.036 660 13 895 1.242 111 249 340 114 567 3.853 1.172 7.507 6.063 491 936 0 3.602 3.646 146 29 0 1.006 2.553 148 24 314 898 1.188 1.746 210 5 0 5 5 0 440 49 1.184 46.152
2.234 2.034 660 13 892 1.242 111 254 339 119 567 3.581 1.171 7.742 5.901 503 939 0 3.682 3.722 146 29 0 1.008 2.607 149 24 321 921 1.218 1.790 212 5 0 5 5 0 440 49 1.156 45.791
2.234 2.019 660 13 888 1.242 111 254 338 108 547 3.581 1.172 7.875 5.666 520 939 0 3.682 3.722 146 29 0 1.008 2.607 149 24 321 921 1.218 1.790 212 5 0 5 5 0 440 49 1.151 45.651
2.234 2.019 660 13 882 1.242 111 254 337 113 547 3.548 1.172 8.021 5.348 536 939 0 3.682 3.722 146 29 0 1.008 2.607 149 24 321 921 1.218 1.790 212 5 0 5 5 0 440 49 1.142 45.451
Totaal programma 2 Sociaal Domein
35.696
39.857
41.114
40.690
40.473
40.222
Meerjarenoverzicht 2021 – 2026, overzicht van baten, lasten en resultaat
72
Programma 3 Bedrijfsvoering
Werkelijk 2021
Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2023 2024 2025 2026 2022
Baten Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Totaal baten
-349 -565 -366 -572 -3.473 -1.649 -229 -49.087 -121 0 -2.228 0 -58.639
-234 -336 -175 -576 -3.567 -1.701 -238 -49.502 -1.573 0 -3.051 0 -60.953
-289 -261 -181 -555 -3.638 -1.712 -195 -54.217 0 0 -1.182 0 -62.230
-395 -261 -181 -546 -3.638 -1.712 -150 -54.727 0 0 -609 0 -62.219
-417 -261 -181 -537 -3.638 -1.712 -105 -56.116 0 0 -733 0 -63.700
-434 -261 -181 -528 -3.638 -1.712 -54 -51.427 -2.646 0 -412 0 -61.293
Lasten Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Totaal lasten
817 386 9.494 187 231 122 109 5 -95 0 832 2.753 14.841
713 474 9.600 206 226 123 116 5 641 10 580 0 12.694
739 421 9.399 232 235 134 121 5 911 11 980 0 13.188
755 602 9.301 308 235 134 121 5 772 11 1.134 0 13.378
765 422 9.362 417 235 134 121 5 878 11 2.420 0 14.770
773 410 9.324 504 235 134 121 5 684 11 640 0 12.841
Totaal programma 3 Bedrijfsvoering
-43.798
-48.259
-49.042
-48.841
-48.930
-48.452
Totaal baten en lasten Totaal Baten Totaal Lasten
Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2023 2024 2025 2026 2022 -74.676 -73.489 -72.583 -72.638 -74.099 -71.743 74.676 73.489 72.583 72.638 74.099 71.743 0 0 0 0 0 0
Werkelijk 2021
Het begrotingssaldo is verwerkt in Taakveld 0; Overige baten en lasten. Het rekeningresultaat is verwerkt in Taakveld 0; Resultaat van de rekening van baten en lasten.
Meerjarenoverzicht 2021 – 2026, overzicht van baten, lasten en resultaat
73
Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden Hieronder staan de werkelijke cijfers 2021, raming na wijziging 2022 en raming 2023-2026 uitgesplitst per taakveld conform het BBV. bedragen x € 1.000
0. Bestuur en ondersteuning Baten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Parkeerbelasting Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Lasten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Parkeerbelasting Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten
Totaal 0. Bestuur en ondersteuning
Raming na Werkelijk wijziging Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 -201 -349 -565 -366 -572 -3.473 -1.649 0 -229 -49.087 -121 0 -2.228 0 -58.840
-46 -234 -336 -175 -576 -3.567 -1.701 0 -238 -49.502 -1.573 0 -3.051 0 -60.999
-48 -289 -261 -181 -555 -3.638 -1.712 0 -195 -54.217 0 0 -1.182 0 -62.278
-48 -395 -261 -181 -546 -3.638 -1.712 0 -150 -54.727 0 0 -609 0 -62.267
-48 -417 -261 -181 -537 -3.638 -1.712 0 -105 -56.116 0 0 -733 0 -63.748
-48 -434 -261 -181 -528 -3.638 -1.712 0 -54 -51.427 -2.646 0 -412 0 -61.341
1.788 817 386 9.494 187 231 122 0 109 5 -95 0 832 2.753 16.629
2.312 713 474 9.600 206 226 123 0 116 5 641 10 580 0 15.006
2.705 739 421 9.399 232 235 134 0 121 5 911 11 980 0 15.893
2.234 755 602 9.301 308 235 134 0 121 5 772 11 1.134 0 15.612
2.234 765 422 9.362 417 235 134 0 121 5 878 11 2.420 0 17.004
2.234 773 410 9.324 504 235 134 0 121 5 684 11 640 0 15.075
-42.211
-45.993
-46.385
-46.655
-46.744
-46.266
-142 -4 -146
-1 -22 -23
-1 -19 -20
-1 -19 -20
-1 -19 -20
-1 -19 -20
1.902 595 2.497
1.930 668 2.598
2.036 660 2.696
2.034 660 2.694
2.019 660 2.679
2.019 660 2.679
2.351
2.575
2.676
2.674
2.659
2.659
1. Veiligheid Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
Totaal 1. Veiligheid
Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden
74
2. Verkeer, vervoer en waterstaat Baten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer
Totaal 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
Werkelijk 2021 -141 -4 -24 -169
-63 -9 -200 -272
-64 -9 0 -73
-64 -9 0 -73
-64 -9 0 -73
-64 -9 0 -73
2.653 8 40 2.701
2.884 13 293 3.190
2.918 13 26 2.957
3.076 13 26 3.115
3.106 13 26 3.145
3.138 13 26 3.177
2.532
2.918
2.884
3.042
3.072
3.104
0 -48 -25 -224 -297
0 0 -36 -208 -244
0 0 -37 -229 -266
0 0 -37 -229 -266
0 0 -37 -229 -266
0 0 -37 -229 -266
37 42 42 211 332
92 6 53 238 389
41 0 59 198 298
41 0 59 198 298
41 0 59 198 298
41 0 59 198 298
35
145
32
32
32
32
0 -34 -246 -280
0 -16 -325 -341
0 -17 -325 -342
0 -17 -325 -342
0 -17 -325 -342
0 -17 -325 -342
10 1.102 1.040 2.152
10 1.624 1.193 2.827
13 895 1.242 2.150
13 892 1.242 2.147
13 888 1.242 2.143
13 882 1.242 2.137
1.872
2.486
1.808
1.805
1.801
1.795
3. Economie Baten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Lasten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
Totaal 3. Economie 4. Onderwijs Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Totaal 4. Onderwijs
Raming na wijziging Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden
75
5. Sport, cultuur en recreatie Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Totaal 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein Baten Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdzorg begeleiding Jeugdzorg behandeling Jeugdzorg dagbesteding Jeugdzorg zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering
Werkelijk 2021
Raming na wijziging Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
-40 -383 -1 -13 -73 0 -93 -603
-69 -314 0 -12 -22 0 -120 -537
0 -293 0 -12 -13 0 -69 -387
0 -213 0 -11 -13 0 -69 -306
0 -213 0 -10 -13 0 -69 -305
0 -213 0 -9 -13 0 -69 -304
160 1.951 255 312 172 511 2.453 5.814
220 1.369 271 319 123 539 1.770 4.611
111 1.521 249 340 114 567 1.683 4.585
111 1.528 254 339 119 567 1.683 4.601
111 1.808 254 338 108 547 1.683 4.849
111 1.546 254 337 113 547 1.683 4.591
5.211
4.074
4.198
4.295
4.544
4.287
-141 -22 -5.397 0 0 -1 -258 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -171 0 0 0 0 0 -5.990
-391 -2 -4.507 0 0 0 -258 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -5.158
-160 -23 -4.150 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -4.583
-160 -23 -4.234 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -4.667
-160 -23 -4.312 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -4.745
-160 -23 -4.364 0 0 0 0 -250 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -4.797
Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden
76
6. Sociaal domein Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdzorg begeleiding Jeugdzorg behandeling Jeugdzorg dagbesteding Jeugdzorg zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering
Totaal 6. Sociaal domein
7. Volksgezondheid en milieu Baten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Lasten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria
Werkelijk 2021
Raming na wijziging Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
2.983 423 7.622 9.277 451 661 5.211 0 0 0 0 6.979 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 49 0 0 676 0 0 34.332
3.747 563 7.680 9.313 525 811 4.448 0 0 0 0 7.602 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 140 0 0 701 0 0 35.530
3.853 1.172 7.507 6.063 491 936 0 3.602 3.646 146 29 0 1.006 2.553 148 24 314 898 1.188 1.746 210 5 0 5 5 0 440 49 36.036
3.581 1.171 7.742 5.901 503 939 0 3.682 3.722 146 29 0 1.008 2.607 149 24 321 921 1.218 1.790 212 5 0 5 5 0 440 49 36.170
3.581 1.172 7.875 5.666 520 939 0 3.682 3.722 146 29 0 1.008 2.607 149 24 321 921 1.218 1.790 212 5 0 5 5 0 440 49 36.086
3.548 1.172 8.021 5.348 536 939 0 3.682 3.722 146 29 0 1.008 2.607 149 24 321 921 1.218 1.790 212 5 0 5 5 0 440 49 35.897
28.342
30.372
31.453
31.503
31.341
31.100
Werkelijk 2021
Raming na wijziging Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
-20 -2.213 -1.925 -327 -266 -4.751
-20 -1.997 -2.058 -66 -307 -4.448
-20 -2.036 -2.022 -3 -317 -4.398
0 -2.036 -2.022 -3 -317 -4.378
0 -2.036 -2.022 -3 -317 -4.378
0 -2.036 -2.022 -3 -317 -4.378
281 1.797 1.594 1.469 251 5.392
809 1.572 1.660 1.553 260 5.854
1.184 1.550 1.627 1.382 274 6.017
1.156 1.550 1.627 1.380 274 5.987
1.151 1.550 1.627 1.380 269 5.977
1.142 1.550 1.627 1.380 272 5.971
641
1.406
1.619
1.609
1.599
1.593
Totaal 7. Volksgezondheid en milieu
Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden
77
8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Baten Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijven terrein) Wonen en bouwen Lasten Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijven terrein) Wonen en bouwen
Totaal 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
Totaal baten en lasten Totaal Baten Totaal Lasten
Werkelijk 2021
Raming na wijziging Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
-609 -2.008 -983 -3.600
-303 -330 -834 -1.467
-44 -27 -165 -236
-44 -110 -165 -319
-44 -13 -165 -222
-44 -13 -165 -222
1.670 2.035 1.122 4.827
1.703 407 1.374 3.484
1.089 22 840 1.951
1.070 104 840 2.014
1.070 8 840 1.918
1.070 8 840 1.918
1.227
2.017
1.715
1.695
1.696
1.696
Raming na Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2023 2024 2025 2026 2022 -74.676 -73.489 -72.583 -72.638 -74.099 -71.743 74.676 73.489 72.583 72.638 74.099 71.743 0 0 0 0 0 0
Werkelijk 2021
Het begrotingssaldo is verwerkt in Taakveld 0; Overige baten en lasten. Het rekeningresultaat is verwerkt in Taakveld 0; Resultaat van de rekening van baten en lasten.
Overzicht van baten en lasten, ingedeeld naar taakvelden
78
Investeringsschema Kapitaal Kapitaal Investering Investering Investering lasten lasten Aaltenseweg Allee Heelweg Anholtseweg Frankenstraat Europastraat Roseveldstraat/Aaltenseweg Reehorsterlaan Batavenstraat Saksenstraat Materieel Ganzenpoelendijk Lichtenvoordsestraatweg Openbare verlichting Bredevoortsestraatweg Acaciastraat Prunusstraat Skatebaan Spinkatstraat Ludgerstraat, Bonifatiusstraat, Polstraat Bleekwal Tubantenstraat Hoge Veld Aalten Magnoliaplein Goudenregenplein Meidoornstraat Totale investeringen
Investeringsschema
bedragen x € 1.000 Kapitaal Kapitaal Investering lasten lasten
2023 1.061 934 854 734 517
2023 37 35 42 29 19
2024 0 0 0 0 0
2024 43 41 47 34 22
2025 0 0 0 0 0
2025 43 41 47 34 22
2026 0 0 0 0 0
2026 43 41 47 34 22
511 479 368 358 250 181 172 47 0 0 0 0 0
18 18 13 12 25 6 2 2 0 0 0 0 0
0 0 0 0 250 0 0 47 660 216 206 33 0
22 21 15 15 51 7 3 3 26 7 7 1 0
0 0 0 0 250 0 0 47 0 0 0 0 0
22 21 15 15 78 7 3 5 30 9 8 2 0
0 0 0 0 250 0 0 47 0 0 0 0 279
21 21 15 15 104 7 3 7 30 9 8 2 10
0 0 0 0 0 0 0 6.467
0 0 0 0 0 0 0 258
0 0 0 0 0 0 0 1.412
0 0 0 0 0 0 0 367
260 268 906 1.356 0 0 0 3.088
9 10 31 48 0 0 0 499
0 0 0 0 189 323 326 1.415
11 11 37 56 7 12 12 583
79
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen specifiek bestedingsdoel is bepaald. Dat betekent dat de gemeente deze ‘vrij’ kan besteden. bedragen x € 1.000
Algemene lokale heffingen Algemene uitkering Dividend Saldo financieringsfunctie Totaal
Raming na Werkelijk Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2021 2023 2024 2025 2026 2022 -5.110 -5.241 -5.262 -5.217 -5.172 -5.122 -49.087
-49.502
-54.217
-54.727
-56.116
-51.427
-411
-412
-412
-412
-412
-412
25
42
89
174
292
387
-54.583
-55.113
-59.802
-60.182
-61.408
-56.574
bedragen x € 1.000
Dividenden
Alliander BNG ROVA
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Raming na Werkelijk Begroot Begroot Begroot Begroot wijziging 2021 2023 2024 2025 2026 2022 -269 -35 -107
-269 -37 -106
-269 -37 -106
-269 -37 -106
-269 -37 -106
-269 -37 -106
-411
-412
-412
-412
-412
-412
80
Overzicht reserves en voorzieningen Reserves
Algemene reserve Overige reserves: Wegenonderhoud Onderhoud gemeentelijke gebouwen Huisvesting onderwijs Bodemsanering Formatie en organisatie Reserve inkoop zorg Totaal overige reserves Totaal reserves
01.01. Mutaties 2024 2024 10.566 526
01.01. 2025 11.092
bedragen x € 1.000 Mutaties 01.01. Mutaties 01.01. 2025 2026 2026 2027 1.932 13.024 -2.646 10.378
01.01. 2023 10.894
Mutaties 2023 -328
11
90
101
-10
91
40
131
40
171
1.045
-10
1.035
-149
886
-292
594
16
610
4.432 25 130 1.000 6.643
130 0 -79 0 131
4.562 25 51 1.000 6.774
150 0 34 0 25
4.712 25 85 1.000 6.799
170 0 -31 0 -113
4.882 25 54 1.000 6.686
190 0 -18 0 228
5.072 25 36 1.000 6.914
17.537
-197
17.340
551
17.891
1.819 19.710
-2.418 17.292
> Toelichting reserves Algemene reserve De opgenomen mutaties voor de jaren 2023-2026 betreft de verwachte begrotingssaldo’s. In verband met de forse kortingen die het kabinet in 2026 inboekt op het gemeentefonds is besloten om in de jaren 2023-2025 de algemene reserve te versterken. De ruimte die voor in de jaren 2023 € 400.000, 2024 € 500.000 en in 2025 1,8 miljoen euro in de begroting zit, is opgeteld over de drie jaar 2,7 miljoen euro. Een bedrag dat als er niets verandert het tekort over 2026 van bijna 2,7 miljoen euro dekt. Reserve wegenonderhoud Het saldo van deze reserve is gerelateerd aan de onderhoudsplannen. Jaarlijks wordt € 290.000 aan deze reserve toegevoegd en worden de werkelijke kosten voor het groot onderhoud op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MOP) aan de reserve onttrokken. Reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen Het saldo van deze reserve is gerelateerd aan de onderhoudsplannen. Jaarlijks wordt € 160.000 aan deze reserve toegevoegd en worden de werkelijke kosten voor het groot onderhoud op basis van het MOP aan de reserve onttrokken. Reserve huisvesting onderwijs Vooruitlopend op alle plannen die uit het Integraal Huisvestings Plan (IHP) voortvloeien, wordt deze reserve in 2023 met € 130.000 gevoed. Deze jaarlijkse voeding wordt stapsgewijs aanvullend met € 20.000 per jaar verder verhoogd tot € 190.000.
Reserve bodemsanering Deze reserve is bedoeld om kosten van saneringen op te vangen. Reserve formatie en organisatie Deze reserve heeft het karakter van een schommelfonds. De mutaties op de personeelsbudgetten verlopen via deze reserve. Reserve inkoop zorg In de jaarrekening 2021 is besloten € 1 miljoen vanuit het positieve saldo te storten in een nieuw te vormen bestemmingsreserve Inkoop zorg. Hieruit hoeven eventuele toekomstige tegenvallers door het nieuwe inkoopmodel zorg niet onmiddellijk ten laste te komen van de algemene reserve, maar kunnen over-en onderschrijdingen door de nieuwe zorginkoop met deze reserve verrekend worden.
Overzicht reserves en voorzieningen
81
Voorzieningen
bedragen x € 1.000 Mutaties Mutaties Mutaties Mutaties 01.01.2023 01.01.2024 01.01.2025 01.01.2026 01.01.2027 2023 2024 2025 2026
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's APPA (pensioen 4.384 86 4.470 65 wethouders) Voorziening oud 293 -121 172 -121 personeelsleden Wachtgeld wet577 0 577 21 houders 5.254 -35 5.219 -35 Totaal
4.535
152
4.687
159
4.846
51
-51
0
0
0
598
-65
533
-72
461
5.184
36
5.220
87
5.307
0 47 47
0 1.491 1.491
0 35 35
0 1.526 1.526
83
6.711
122
6.833
Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is Afval 197 -197 0 0 0 Riolering 1.294 81 1.375 69 1.444 Totaal 1.491 -116 1.375 69 1.444 Totaal Voorzieningen
6.745
-151
6.422
34
6.577
> Toelichting voorzieningen Voorziening APPA (pensioen wethouders) Op grond van actuariële berekeningen wordt de voorziening voor de pensioenverplichtingen van (gewezen) wethouders jaarlijks op peil gebracht. Uitgangspunt hierbij is het standaardtarief rekenrente dat DNB (De Nederlandsche Bank) hanteert. Uiteraard wordt hiervoor bij de wethouders premie ingehouden. Voorziening oud personeelsleden Deze voorziening is gevormd om de verplichtingen ten aanzien van de niet-actieven op te vangen. Voorziening wachtgeld wethouders Deze voorziening is ingesteld om aan de (wettelijke) wachtgeldverplichting van de gewezen wethouders te voldoen. De uitkeringsduur is minimaal 6 maanden en maximaal drie jaar en twee maanden. Onder voorwaarden komen wethouders in aanmerking voor een verlengde uitkering tot aan AOW-leeftijd. Voorziening afval Conform het BBV moet er een voorziening gevormd worden voor de middelen die van derden verkregen zijn en waarvan de bestemming gebonden is. De kosten van afval verlopen budgettair neutraal en het overschot of tekort wordt verrekend met deze voorziening. Voorziening riolering Conform het BBV moet er een voorziening gevormd worden voor de middelen die van derden verkregen zijn en waarvan de bestemming gebonden is. De kosten van riolering verlopen budgettair neutraal en het overschot of tekort wordt verrekend met deze voorziening.
Overzicht reserves en voorzieningen
82
Overzicht incidentele baten en lasten, structurele mutaties reserves en structureel begrotingssaldo Vanuit het BBV is het verplicht om een overzicht te presenteren van de incidentele baten en lasten. Op die manier wordt beoordeeld of en in hoeverre sprake is van een sluitende begroting. Wij dekken de incidentele lasten zoveel als mogelijk met incidentele baten. Voor het bepalen van de incidentele baten en lasten is de ‘notitie structurele en incidentele baten en lasten’ als uitgangspunt genomen. Onderstaand schema geeft inzicht in de incidentele posten uit de begroting 2023-2026. bedragen x € 1.000
Omschrijving
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Programma 1 Ruimte Onderhoud gemeentelijke gebouwen Onderhoud wegen Uitkering SPUK
22 200 -80
31 300 0
308 250 0
52 250 0
Programma 2 Sociaal Domein Diverse incidentele personeelskosten Onderhoud gemeentelijke gebouwen Gemeenschapshuizen Bestuurlijke samenwerking, leader GGD, incidentele bijdrage 2023-2025 ZOOV, pilot voor elkaar pas
79 17 250 484 20 16
-34 21 0 0 13 0
31 2 0 0 9 0
18 6 0 0 0 0
Programma 3 Bedrijfsvoering Onderhoud gemeentelijke gebouwen Implementatie ICT-budgetten naar de cloud Algemene uitkering: Stelpost plafond BCF
130 87 -228
257 0 0
142 0 0
86 0 0
Totaal
997
588
742
412
Conform BBV geven we ook inzicht in de structurele mutaties op de reserves. Reserve Raming Raming Raming Raming 2023 2024 2025 2026 Onderhoud wegen 290 290 290 290 Onderhoud gemeentelijke gebouwen 160 160 160 160 Onderwijshuisvesting 130 150 170 190 Totaal structurele mutaties reserves 580 600 620 640 Tevens een overzicht van de incidentele mutaties op de reserves. Reserve Raming Raming Raming Raming 2023 2024 2025 2026 Formatie en organisatie -79 34 -31 -18 Onderhoud wegen -200 -300 -250 -250 Onderhoud gemeentelijke gebouwen -169 -309 -452 -144 Algemene reserve -334 500 1800 0 Totaal incidentele mutaties reserves -782 -75 1.067 -412 Daarnaast een overzicht van het structureel begrotingssaldo. Structureel begrotingssaldo Raming 2023 Saldo baten en lasten 196 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves -202 Begrotingssaldo na bestemming Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo
Raming 2024 -551 525
Raming Raming 2025 2026 -1.819 2.418 1.687 228
-6
-26
-132
2.646
215
513
1.809
0
487
1.677
2.646
overschot overschot
tekort
209 overschot
Overzicht incidentele baten en lasten en structurele mutaties reserves
83
Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl Programma 1 Ruimte Functiemenging
2021
Vestigingen van bedrijven 200 175
100% 80%
60%
47,80%
51,70%
53,40%
53,30%
40%
100 100 75 75
20%
50 50 25 25
0%
00
Aalten
Regio
Gelderland
NL
165,1
150,1
154
4
6
7
7
Aalten Aalten
Regio Regio
Gelderland Gelderland
NL NL
137,6
150 150 125 125
2020
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. (Bron: LISA)