OUD Uitvoeringsprogramma 2022 - 2026 aanpassingen voor versie 1.1..pdf

Deurgaon!

Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij Uitvoeringsprogramma 2022-2026

Gemeente

Aalten

Uitvoeringsprogramma 2022-2026 | 2

Inleiding Deurgaon met Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij besturen Het is voor de tweede keer achter elkaar dat we met een raadsbreed opgesteld Raadsprogramma (RP) werken en dus ook met een Uitvoeringsprogramma (UP) van het college. Het nieuwe is er vanaf, maar daarmee denken we wel aan kwaliteit gewonnen te hebben. We waren beter voorbereid dan vier jaar geleden, waardoor de ambtelijke organisatie meer in positie kwam. Het hielp daarbij dat het RP scherper formuleerde wat van het college verwacht werd en ook hoe GDWYRUPJHJHYHQGLHQGHWHZRUGHQ'DDUQDDVWKHHIWGHJULI¿HELMDDQYDQJHHQ mooie rol gespeeld door de teksten toe te lichten. Wij zijn tevreden met het resultaat en hopelijk geldt dat ook voor de raad. We hebben uitgebreid met elkaar gesproken over wat voor ons nu precies de rode draad is in dit UP. Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij was het motto van het vorige raadsbreed vastgestelde UP en heeft ook naar de mening van het huidige college de lading gedekt. Daar komt nog bij dat in de afgelopen bestuursperiode deze drie D’s als dragende waarden voor de ambtelijke organisatie zijn overgenomen en het niet echt verhelderend werkt als we nu weer met andere termen gaan werken. Met overtuiging kiezen we dus om deur te gaon met Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij.

We maken onrustige en onzekere tijden mee, tijden die ons uitdagen om onze manier van produceren en consumeren opnieuw te doordenken. De bedreigingen zijn divers en omvangrijk, maar daarmee ook de kansen. Het vertrouwen in de overheid is ernstig verzwakt. Dat geldt zeker voor de Rijksoverheid, maar het is naïef om te denken dat Aalten daarvoor immuun is. Pessimisme zou op de loer kunnen liggen, maar optimisme is onze morele plicht. Ondanks dat ook hier de meningsverschillen toenemen en onderling begrip en verdraagzaamheid juist afnemen, is de Achterhoek een regio met een relatief hoog welbevinden waar de onderlinge verbondenheid nog sterk aanwezig is.

De samenleving is van de burgers en niet van de overheid. Het college geeft burgers vertrouwen en ruimte om zelf vorm te geven aan die samenleving. De overheid is er om te reguleren waar samenleving en markt tekortschieten. Om kwetsbare burgers en belangen te beschermen en te ondersteunen. Binnen onze eigen mogelijkheden zijn we verantwoordelijk om te doen wat we kunnen om het vertrouwen in de overheid en elkaar te versterken. We zetten ons in voor het verbinden van burgers onderling en van burgers en hun organisaties. We zoeken als college en ambtelijke organisatie de burger en haar organisaties op. We zijn benaderbaar, staan dichtbij. We leven in een zeer welvarend en vrij land. Maar zeker niet iedereen deelt in die welvaart en dat welbevinden. We realiseren ons bovendien dat een grote groep burgers zich niet gehoord voelt. We beseffen ook dat onze manier van leven, van produceren en consumeren, aan zijn grenzen komt. Wij zetten ons daarom in om te versterken wat kwetsbaar is in onze gemeente en gemeenschap, maar zeker ook om wat al goed functioneert te behouden en waar mogelijk te verbeteren. We zijn nuchtere maar trotse Achterhoekers, we gebruiken (meestal) ons gezonde boerenverstand, zijn aanpakkers, achteroverleunen past ons niet. Daarom zetten we in op vernieuwen van onze manier van denken en werken omdat de veranderende samenleving dat van ons vraagt.

Dat geldt voor de interne werkwijze van de organisatie, maar ook voor de samenwerking met burgers, onze partners in de regio en over de landsgrens. En dat in hopelijk net zo’n harmonieuze samenwerking met de raad als in de vorige bestuursperiode. Wij werken daadkrachtig aan onze toekomst, aan een vitale gemeenschap en lokale democratie, een duurzame samenleving die toekomstbestendig is. Dat doen we samen met onze burgers, dichtbij. We laten ons daarbij inspireren door de zeventien Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Global Goals/SDG’s). Daarop zijn we aanspreekbaar door de raad, maar zeker ook door onze burgers. College van burgemeester en wethouders: Anton Stapelkamp, Hans te Lindert, Erik Groters, Joop Wikkerink, Ted Kok

Uitvoeringsprogramma 2022-2026 | 3

Inhoud Inleiding

Leeswijzer

2 4

Thema 1

Leefomgeving en Wonen

6

Thema 2

Duurzaamheid en Klimaat

17

Thema 3

Sociaal Domein

27

Thema 4

Ondernemen en Economie

44

Thema 5

Ontspanning en Vrije tijd

59

Thema 6

Burgerparticipatie, Bestuur en Veiligheid

69

Bijlage 1

Financiën

81

Bijlage 2

Global Goals

89

Uitvoeringsprogramma 2022-2026 | 4

Leeswijzer Het Raadsprogramma 2022-2026 is door het college vertaald in een Uitvoeringsprogramma. Als leidraad daarvoor heeft uw ‘Programma van eisen uitvoering Raadsprogramma 2022-2026’ gediend. De benodigde informatie is uitvoerig met de organisatie besproken en vervolgens uitgewerkt in dit Uitvoeringsprogramma. De opbouw is gelijk aan het Raadsprogramma; zes thema’s en een uitwerking in opdrachten per thema. Per opdracht is het volgende benoemd:

Wat gaan we doen? Een beknopte beschrijving van onze ambitie.

Prioritering Hoog : zo snel als mogelijk Midden : in deze raadsperiode Laag : kan in principe niet uitgevoerd worden in deze raadsperiode, alleen als er tijd en capaciteit beschikbaar is

Global Goals Per opdracht wordt aangegeven aan welke (sub)doelen van de Global Goals dit raakt. In bijlage 2 is dit per doel opgenomen in een overzicht. Voor een toelichting op de subdoelen raadpleeg KWWSVYQJQOVLWHVGHIDXOW¿OHVDOOHBGRHOHQBHQB subdoelen.pdf

Financiën $OOHHQGH¿QDQFLsOHFRQVHTXHQWLHVGLHQRJQLHWLQ een (meerjaren)begroting zijn opgenomen, worden hier getoond. Indien er nog geen bedragen bekend zijn, is er ‘PM’ opgenomen. Hiervoor wordt binnen de in de begroting gereserveerde post dekking gezocht of volgt een separate begrotingswijziging zodra het bedrag bekend is. In bijlage 1 bij dit Uitvoeringsprogramma treft u een totaaloverzicht aan (stand per 1 oktober 2022).

Planning 2023

2024

2025

opstellen plan/notitie uitvoering

2026

THEMA 1

Leefomgeving en Wonen Inwoners voelen zich zeer verbonden met hun eigen dorp of buurtschap. In die vertrouwde omgeving wonen ze plezierig, voelen ze zich welkom en veilig en ze kunnen er terugvallen op een sociaal netwerk. Ook jongeren willen vaak in die bekende omgeving blijven wonen, of ernaar terugkeren. De vraag naar passende woningen is dan ook groot en neemt nog altijd toe. Het college wil daarom de bouw van betaalbare en duurzame nieuwbouwwoningen versnellen en, in lijn met de vastgestelde woningbouwstrategie, vanaf 2023 minimaal 120 woningen per jaar realiseren. Ook wil het college een nieuwe Omgevingsvisie Aalten ontwikkelen en door de raad laten vaststellen. Bij de ontwikkeling daarvan betrekken we inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. En we kijken hoe we ook met omgevingsbeleid inwoners tot een gezonde leefstijl kunnen motiveren. Invoering van de Omgevingswet is opnieuw uitgesteld. Alsnog zorgen we ervoor dat we er organisatorisch klaar voor zijn als de wet van kracht wordt. Nieuwe bestemmingsplannen worden voortaan ook getoetst op het geldende beleid voor klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid, circulariteit en verkeersveiligheid.

Een uitgangspunt is ‘iedereen moet mee kunnen doen’. Dat betekent dat we ook bij de fysieke inrichting van onze gemeente oor en oog hebben voor een laagdrempelige toegang, met voldoende mogelijkheden en locaties voor eenieder om te ontmoeten en mee te doen. Verenigingen en andere ontmoetingsplekken spelen daar een belangrijke rol in. Binnen het project ‘Heerlijk thuis in huis’, met het Woongelukgesprek, bespreekt een wooncoach comfort, energie en veiligheid van de woning – en wat daaraan verbeterd kan worden – met woningeigenaren. Naast de mantelzorgwoning (altijd al mogelijk) zijn er nu ook mogelijkheden om op eigen terrein een levensloopwoning te realiseren, vooruitlopend op eventuele zorgvraag van bijvoorbeeld ouders. En op de Kattenberg in Aalten kunnen echtparen samen blijven wonen, ook als een van beide (beginnende) dementie heeft. Het zijn allemaal voorbeelden van projecten met als doel inwoners op tijd na te laten denken over en voor te laten bereiden op hun (woon)toekomst.

Leefomgeving en Wonen | 6

1a. Het college... Geeft uitvoering aan de lokale woonvisie en lokale woningbouwstrategie en zorgt voor een periodieke, cijfermatige en inhoudelijke terugkoppeling.

Portefeuillehouder Ted Kok

Global Goals subdoel 11.1 en 11.3

Lokale woonvisie en woningbouwstrategie Wat gaan we doen?

Prioritering

Zowel de gemeentelijke woonvisie als de woningbouwstrategie zijn in 2021 vastgesteld en zeer actueel.

Midden / hoog

Dit betekent concreet dat: 1. Initiatieven worden beoordeeld aan de hand van afwegingskaders voor de kernen en het buitengebied. Indien nodig worden beide afwegingskaders aangepast aan de actualiteit. 2. We de raad via een mededeling op de hoogte houden van de beoordelingen van de initiatieven voor de kernen en het buitengebied. Eens per jaar zorgen we voor een overzicht van de totale woningbouwplanning. 3. We een versnelling aanbrengen in de productie van nieuwbouw. We willen, in lijn met de vastgestelde woningbouwstrategie, vanaf 2023 minimaal 120 woningen per jaar realiseren.

Om deze doelstelling te realiseren is aanvullende ambtelijke capaciteit / ondersteuning benodigd. Het gaat hierbij onder andere om planologie, MXULGLVFKHHQ¿QDQFLsOHRQGHUVWHXQLQJELMDQWHULHXUH overeenkomsten dan wel exploitatieplannen. Alsmede stedenbouwkundig advies en andere eventueel benodigde ondersteuning. Denk bijvoorbeeld aan de openbare ruimte, parkeren enzovoort.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 7

1b. Het college... Houdt bij de bouw van woningen rekening met betaalbaarheid voor verschillende doelgroepen, circulariteit, duurzaamheid, landschap, ontsluiting en verkeersveiligheid.

Betaalbare en duurzame woningen Wat gaan we doen?

Prioritering

Betaalbaarheid en duurzaamheid is al een belangrijk speerpunt bij de bouw van woningen in onze gemeente en verankerd in het huidige beleid en prestatieafspraken met De Woonplaats. Inmiddels is het ook een van de belangrijkste ambities opgenomen in de Nationale Woon- en Bouwagenda. Opgaven als landschap, ontsluiting en verkeersveiligheid zijn integraal onderdeel van het traject rondom de Omgevingsvisie.

Midden Is onderdeel van de uitwerking van de woonvisie. Deze loopt t/m 2026.

Portefeuillehouder Ted Kok, Erik Groters

Global Goals subdoel 11.1

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 8

1c. Het college... Faciliteert inwoners en initiatieven bij woning(bouw)vraagstukken.

Inwoners en initiatieven faciliteren bij woning(bouw)vraagstukken Wat gaan we doen?

Prioritering

Initiatieven worden beoordeeld aan de hand van afwegingskaders voor de kernen en het buitengebied. Het huidige afwegingskader woningbouw wordt herijkt om de mogelijkheden voor HHQÀH[LEHOXLWQRGLJLQJVNDGHUWHNXQQHQEHSDOHQ

Hoog Om de ambitieuze planning te kunnen halen en RPPHHUÀH[LELOLWHLWWHNXQQHQELHGHQGLHQWHHQ herijking van het huidige afwegingskader in 2023 te worden afgerond.

Portefeuillehouder Ted Kok

Global Goals subdoel 11.1

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 9

1d.

Regionale opgave woningbouw en verduurzaming

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

In oktober 2022 is de nieuwe regionale woonagenda ter besluitvorming aan de raad aangeboden. De regionale woningbouwopgave en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad zijn hierin belangrijke thema’s. Daarnaast is in de regionale woonagenda aandacht voor het programma ‘een thuis voor iedereen’ en wordt wonen regionaal ingezet als vliegwiel voor andere gebiedsopgaven.

Hoog

Verzoekt de 8RHK-thematafel Wonen & Vastgoed een gezamenlijke aanpak van Achterhoekse wooncorporaties voor de gezamenlijke regionale opgave op woningbouw en verduurzaming te agenderen.

Regionale opgave woningbouw is al geagendeerd en is uitgewerkt in de regionale woonagenda. Gedurende de gehele raadsperiode wordt uitvoering gegeven aan de regionale woonagenda alsmede de Nationale Woon- en Bouwagenda.

Portefeuillehouder Ted Kok

Global Goals subdoel 11.3

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 10

1e. Het college... Voert de Omgevingswet uit en implementeert deze naar de geest van de wet.

Omgevingswet Wat gaan we doen?

Prioritering

Vanuit alle deelprojecten wordt de komende jaren hard gewerkt om de benodigde elementen op tijd klaar en operationeel te hebben. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) dient op 1 januari 2023 operationeel te zijn. De Omgevingsvisie wordt eveneens opgesteld.

Hoog De diverse onderdelen welke vereist zijn voor de 2PJHYLQJVZHWPRHWHQRSVSHFL¿HNHGDWDJHUHHG zijn. Een interne projectgroep implementeert de Omgevingswet en waar nodig en mogelijk wordt extern ingehuurd.

Toelichting Zit structureel in de begroting.

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals subdoel 16.3 en 16.7

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 11

1f. Het college... Stelt een startnotitie omgevingsvisie op.

Omgevingsvisie Wat gaan we doen? In oktober 2022 is een startnotitie Omgevingsvisie en een participatie- & communicatieplan op hoofdlijnen aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd en vastgesteld. Met deze twee voorstellen heeft de gemeenteraad ingestemd met de aanpak – Samenwerken aan de Omgevingsvisie Aalten. Het participatie- & communicatieplan wordt vervolgend verder uitgewerkt.

De ontwikkeling van de omgevingsvisie Aalten tot en met vaststelling door de gemeenteraad is een continu proces in deze raadsperiode. De verplichting voor gemeenten om een omgevingsvisie te hebben vastgesteld en het tijdstip daarvoor wordt bij Koninklijk Besluit vastgelegd.

Toelichting In 2022 is er nog budget beschikbaar. Resterend budget wordt doorgeschoven.

Prioritering Hoog

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals subdoel 16.7

Gemeenten zijn verplicht binnen vijf jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsvisie te hebben vastgesteld. Binnen deze raadsperiode willen we het gehele proces van ontwikkeling tot vaststelling van de omgevingsvisie doorlopen.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Besluitvorming omtrent aanpak Samenwerken aan omgevingsvisie Aalten incl. participatie- & communicatieplan uiterlijk 1e kwartaal 2023 gereed.

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 12

1g. Het college... Stimuleert inwoners van buurtschappen en kernen te komen met een dorps-/kernvisie (naar voorbeeld van de dorpsvisie Lintelo).

Portefeuillehouder Hans te Lindert

Global Goals

Dorps-/kernvisie buurtschappen Wat gaan we doen?

Prioritering

Op basis van het bestaande beleidskader / de bestaande subsidieregeling kan een dorpsbelangenvereniging of gemeenschapshuisorganisatie voor het opstellen van een dorpsplan/ dorpsvisie een incidentele subsidie aanvragen van maximaal € 7.500. Hiervoor is echter nooit een subsidieruimte in de gemeentebegroting opgenomen en dit bedrag werd incidenteel, na goedkeuring van de raad, uitgekeerd. Om inwoners te stimuleren om concreet aan de slag te gaan met een dorps-/ kernvisie is het wenselijk om hier structureel ruimte voor te maken. De bestaande regeling wordt hiervoor gewijzigd/verruimd waardoor er op termijn subsidie aangevraagd kan worden voor o.a. het opstellen van een dorps-/kernvisie.

Hoog De uitkomsten van het in 2021 door de raad vastgestelde beleidskader gemeenschapshuizen zullen vervolgens aanvullend in deze bestaande subsidieregeling worden uitgewerkt.

subdoel 11.3

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - € 15.000 2024 - € 15.000 2025 - € 15.000 2026 - € 15.000

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 13

1h. Het college... Stelt een Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) op waarin de verduurzaming van onderwijsgebouwen wordt meegenomen.

Portefeuillehouder Hans te Lindert

Integraal Huisvestingplan Onderwijs Wat gaan we doen?

Prioritering

Schoolbesturen en gemeente hebben gezamenlijk procesafspraken gemaakt hoe op de snelst mogelijke manier tot de vaststelling van een IHP te komen. Daarvoor wordt een fasering aangebracht waarbij fase 1 de meest urgente huisvestingsvragen gedetailleerd behandelt en de latere fasen (nog) een lager detailniveau kennen. Daarbij speelt het vraagstuk rondom verduurzamen en ventilatie een grote rol en worden bij fase 1 nadrukkelijk ook de lopende rijkssubsidie t.b.v. luchtkwaliteit- en ventilatie-aanvragen van de scholen betrokken. Voor het opstellen van het IHP wordt een extra budget voor externe inhuur gereserveerd.

Hoog Voor het vraagstuk voor de urgente huisvestingsvragen geldt een hoge prioriteit. Voor de overige locaties geldt een lagere prioritering. De integrale benadering vraagt daarvoor ook meer tijd.

Toelichting Uit het plan gaat blijken hoeveel (extra) we de komende jaren toe moeten voegen aan de reserve onderwijshuisvesting.

Global Goals subdoel 4a

Financiën incidenteel

Financiën structureel

2023 - € 25.000 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 14

1i. Het college... Stelt een startnotitie mobiliteit en infrastructuur op.

Startnotitie mobiliteit en infrastructuur Wat gaan we doen?

Prioritering

Het huidige GVVP is van 2010-2020 en dient geactualiseerd te worden. Veel keuzes op het gebied van mobiliteit en infrastructuur zijn afhankelijk van de ambities en doelstellingen die ook in de Omgevingsvisie worden bepaald. Er wordt gekozen om een nieuwe GVVP op te starten parallel aan de omgevingsvisie en deze Omgevingswetproof in te richten. Voor het opstellen is externe inhuur noodzakelijk.

Midden Het huidige GVVP is niet zodanig verouderd dat het niet meer houdbaar is. Daarnaast zijn er diverse extra beleidsnotities gemaakt los van het GVVP om in te spelen op actuele ontwikkelingen.

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals subdoel 9.1 en 11.2

Financiën incidenteel

Financiën structureel

2024 - € 40.000

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Leefomgeving en Wonen | 15

1j. Het college... Stelt in afstemming met verbonden partijen een lokaal vervolg op de regionale kerkenvisie op.

Portefeuillehouder Ted Kok

Global Goals subdoel 16.7

Lokaal vervolg regionale kerkenvisie Wat gaan we doen?

Prioritering

In de gemeente Aalten heeft het bestuur van de Oude Helenakerk aangegeven belangstelling te hebben voor een participatietraject. In overleg met de kerk en de TU Delft wordt bekeken hoe dit traject het beste vorm kan worden gegeven, zodat dit aansluit bij de behoefte van de kerk en meerwaarde heeft voor de gemeente, TU Delft, provincie en rijk. We streven naar een uitvoering van het participatietraject in 2023-2024.

Midden

Bij de vaststelling van de Kerkenvisie Oost Achterhoek heeft de raad de verantwoordelijk wethouder gevraagd in gesprek te treden met de eigenaren van de Goede Herderkerk en de Zuiderkerk. Dit vanwege de hoge cultuurhistorische waardering van beide gebouwen. Deze gesprekken hebben inmiddels plaatsgevonden.

De zaken die een hoge prioriteit hebben zijn in 2022 opgepakt. De verdere werkzaamheden vinden plaats in 2023 en 2024.

Toelichting *H¿QDQFLHUGPHWGHFHQWUDOLVDWLHXLWNHULQJ&RQFUHWH acties zijn momenteel nog niet bekend.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

2023 - PM 2024 - PM

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

THEMA 2

Duurzaamheid en Klimaat De opdrachten vanuit het Energieakkoord en het Akkoord van Groenlo zijn omvangrijk. Gemeente Aalten heeft zich hieraan geconformeerd. De jaarlijkse update van het Plan van Aanpak Duurzaamheid vormt een belangrijke richtlijn op welke onderwerpen we bij moeten sturen om aan de opdrachten voor energieneutraliteit (energietransitie), circulariteit en korte ketens te voldoen. Sneller dan gedacht worden we geconfronteerd met de gevolgen van opwarming van de aarde. We, overheid, partners en zeker ook inwoners, moeten meer maatregelen nemen, meer doen om onze invloed op het klimaat te verminderen. En we moeten ons aanpassen aan het klimaat. We moeten voorbereid zijn om de gevolgen van bijvoorbeeld extreme regenval, hittestress of droogte op te vangen en in te dammen. Regionale samenwerking en afstemming is daarbij onontbeerlijk. En bij nieuwe bestemmingsplannen nemen we bijvoorbeeld ook klimaatadaptatie en biodiversiteit (naast duurzaamheid en circulariteit) mee in het toetsingskader.

De huidige hoge prijzen voor energie zetten aan tot snelle actie. Niet eerder hebben huishoudens en ondernemers de noodzaak om energie te besparen zo duidelijk (in de portemonnee) gevoeld. Dit is het momentum om daarvoor in actie te komen, en bijvoorbeeld stappen te zetten om woningen voor te bereiden om van het aardgas af te gaan. Dat momentum heeft ook een keerzijde. Want niet eerder werden zoveel huishoudens en ondernemers getroffen door zulke torenhoge energieprijzen (gecombineerd met hoge kosten voor levensonderhoud), dat zij daardoor in de problemen dreigen te raken. Daarvoor stellen we een Plan van Aanpak Energiearmoede op.

Duurzaamheid en Klimaat | 17

2a. Het college... Zet zich in om in 2050 (of zoveel eerder als mogelijk) energieneutraal te zijn. Om dit te realiseren worden heldere realistische tussendoelen voor deze bestuursperiode opgesteld.

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals

Energieneutraliteit Wat gaan we doen?

Prioritering

Van het Plan van Aanpak Duurzaamheid (PvAD) wordt jaarlijks bekeken wat ervoor nodig is om in 2050 energieneutraal te zijn. Daarbij wordt vooral naar de toekomst gekeken: Is er een bijstelling van ambities en doelen nodig, wat moeten we meer of anders doen? Een bijstelling volgt uit de jaarlijkse evaluatie en kan betekenen dat tussendoelen in de bestuursperiode aangepast dan wel opgesteld dienen te worden.

Hoog

De RES 2.0 wordt voor juli 2023 door college en raad vastgesteld. Het RES-traject is voor nu vooral het voor 2030 realiseren van het Achterhoekse bod van 1,35 TWh aan hernieuwbare energie door zon en wind in de Achterhoek. Belemmeringen liggen vooral op het gebied van de netcongestie. Er is nauwelijks of geen leveringscapaciteit op het Achterhoekse elektriciteitsnet. Liander en Tennet zijn aan zet voor netverzwaring. De RES kan niet los worden gezien van het ruimtelijk kader voor de gemeente Aalten: het Uitnodigingskader zon en wind (Ukzw). Het Ukzw is in 2021 vastgesteld en medio september 2022 is een besluit genomen over het uitzetten van een tender voor zon op land. Dit is afhankelijk van de potentie van zon op dak die uit afgerond onderzoek is gebleken.

Is een jaarlijkse activiteit.

Toelichting Zit structureel in de begroting. Mocht bijstelling van ambities en doelen nodig zijn, dan heeft dit mogelijk ¿QDQFLsOHFRQVHTXHQWLHV

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 18

2b. Het college... Past het Plan van aanpak Duurzaamheid aan met als doel te komen tot een themagericht monitoringsinstrument met periodieke actualisatie en verwerkt de uitkomsten van het rekenkameronderzoek energietransitie hierin.

Monitoren duurzaamheid Wat gaan we doen?

Prioritering

Het Plan van Aanpak Duurzaamheid (PvAD) is een voortgangsrapportage, evaluatie en bijstelling van doelen ten aanzien van duurzaamheid in de gemeente Aalten. Het PvAD krijgt ieder jaar een update; de update laat zien wat er is bereikt met de uitvoering van het PvAD (themagericht monitoringsinstrument) en wat we gaan doen om het gestelde doel te bereiken en onze ambities te realiseren. Daarnaast wordt er ook naar de toekomst gekeken: Is er een bijstelling van ambities en doelen nodig, wat moeten we meer of anders doen?

Hoog Is een jaarlijkse activiteit.

Toelichting Zit structureel in de begroting. Mocht bijstelling van ambities en doelen nodig zijn, dan heeft dit mogelijk ¿QDQFLsOHFRQVHTXHQWLHV

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 19

2c.

Duurzaamheidsopgave met lokale en regionale partners

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

Er komen op dit moment veel taken op ons af, bijvoorbeeld op het gebied van energiearmoede en het verduurzamen van woningen. De uitvoering hiervan is belegd in de huidige formatie. Op basis van de komende uitdagingen en de jaarlijkse evaluatie van het Plan van Aanpak Duurzaamheid, wordt nader bepaald of extra slagkracht gewenst is.

Hoog

Zorgt dat de organisatie de vereiste slagkracht heeft om de duurzaamheidsopgave uit het Plan van Aanpak Duurzaamheid te realiseren in samenwerking met lokale en regionale partners.

De duurzaamheidsopgaven zijn doorlopend waarbij continu bekeken wordt of op dat moment de vereiste slagkracht aanwezig is.

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals Financiën incidenteel

Financiën structureel

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 20

2d. Het college... Creëert kansen voor inwoners, bedrijven, organisaties en verenigingen om energieneutraler te worden door het energieverbruik te verminderen.

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals

Energieneutraliteit bevorderen Wat gaan we doen?

Prioritering

De Transitievisie Warmte is in 2021 vastgesteld. Het gaat daarin om het besparen op en het vervangen van aardgasverbruik voor het verwarmen van vooral woningen. Daarin is opgenomen dat in ieder jaar vanaf 2022 wordt gestart met het opstellen van een wijk/buurtuitvoeringsplan om warmtetransitie van de grond te krijgen met een zo groot mogelijke deelname van wijkbewoners. Daarin ligt een relatie met woningverduurzamingsplannen (al dan niet wijkgericht), subsidies, duurzaamheidsleningen, ULMNVUHJHOLQJHQHQVSHFL¿HNHXLWNHULQJHQRPKHW uiteindelijke energieverbruik te verminderen. Door middel van structurele communicatie over de bovenstaande mogelijkheden, streven wij ernaar om alle inwoners, bedrijven en verenigingen te bereiken.

Midden Activiteit is nodig om de doelstelling ‘Aardgasvrij in 2050’ te kunnen behalen.

Toelichting Het opstellen van wijkuitvoeringsplannen zit in de structurele begroting. Concrete maatregelen en ¿QDQFLsOHFRQVHTXHQWLHVYORHLHQGDDUXLWYRRUW

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 21

2e.

Circulariteit, korte ketens en kennisdeling

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

Naar verwachting wordt in 2023 de beleidsnota Circulaire economie aangeboden aan de gemeenteraad, met daarin een uitvoeringsprogramma voor de komende periode. In de beleidsnota komen de onderwerpen korte ketens en kennisdeling aan de orde.

Hoog

Stimuleert circulariteit en korte ketens bij inwoners, agrariërs en bedrijven, neemt hierbij een voorbeeldfunctie in en stimuleert kennisdeling.

Een circulaire economie (in plaats van een lineaire economie) is van groot belang voor het tegengaan van klimaatverandering.

Toelichting

Portefeuillehouder Erik Groters

De gemeente Aalten neemt actief deel aan de Cirkelregio Achterhoek. Thema’s die binnen de Cirkelregio samen worden opgepakt zijn o.a. biobased bouwen, van gemeente naar gemeente (bijv. inframaterialen via Duspot), circulaire inkoop en samenwerkingsverbanden met de agro- en foodsector.

Is al structureel opgenomen in de begroting.

Global Goals Daarnaast nemen wij een voorbeeldfunctie in door bij projecten in te zetten op de toepassing van circulair bouwen of om bouwmaterialen elders aan te bieden via Stadsmijn Achterhoek of Duspot.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 22

2f.

Regionale Aanpak Droogte

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

In 2020 is door elk van de bestuurders ondersteuning uitgesproken voor het programmaplan ‘Doen, delen, doordénken en doorpakken’.

Hoog

Geeft uitvoering aan de regionale Aanpak Droogte.

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals subdoel 15.3

Negentien regionale partners hebben 14 februari unaniem de bestuurlijke overeenkomst Aanpak Droogte Achterhoek ondertekend; ook door de gemeente Aalten. De samenwerking wordt benut om voor 2022-2023 de droogteaanpak te combineren met andere grote vraagstukken zoals stikstof, woningbouw en groene energie. De gemeente Aalten vertaalt deze naar de gebiedsopgave, waarin al dergelijke ruimtelijke claims worden opgenomen. We maken daarbij gebruik van de ervaringen uit / sluiten aan bij de pilot ‘Pioniersgebied Landelijk Gebied in de Achterhoek’. Overigens worden diverse dossiers, waaronder het NLPG, ook in de Regiekamer landelijk gebied Achterhoek behandeld. Deze borduurt voort op de interbestuurlijke samenwerking vanuit IBP-Vitaal Platteland: gebiedsgericht, geïntegreerd.

I.v.m. de actualiteit op het stikstofdossier en het NLPG heeft de regionale Aanpak Droogte een hoge prioriteit.

Toelichting De vertaling van de gebiedsopgave is al structureel opgenomen in de begroting.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 23

2g.

Stimuleringsmaatregelen duurzaamheid en klimaat

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

Vanuit het Plan van Aanpak Duurzaamheid wordt vanuit verschillende deelprojecten gekeken naar stimuleringsregelingen voor verschillende doelgroepen. Denk hier aan woningverduurzamingsplannen (al dan niet wijkgericht), subsidies, duurzaamheidsleningen, rijksregelingen en VSHFL¿HNHXLWNHULQJHQ-DDUOLMNVZRUGWPHWGH evaluatie bepaald of bijstelling noodzakelijk is.

Midden

Onderzoekt stimuleringsmaatregelen voor duurzaamheid en klimaat voor verschillende doelgroepen: • Inwoners • MKB • Agrariërs • Verenigingen

Portefeuillehouder Erik Groters

Global Goals

De maatregelen lopen of worden de komende jaren verder geconcretiseerd.

Toelichting De visie klimaatstrategie bepaalt de in te zetten VWLPXOHULQJVPDDWUHJHOHQHQGH¿QDQFLsOH FRQVHTXHQWLHVYRRUGHNRPHQGHMDUHQ

In 2022 is de visie klimaatstrategie vastgesteld door de gemeenteraad. Deze strategie geeft de actielijnen weer waar ingezet kan worden op concrete maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie. Stimuleringsmaatregelen maken hier onderdeel van uit.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 24

2h.

Biodiversiteit en klimaatadaptatie bij elk ruimtelijk plan

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

In het derde kwartaal van 2023 wordt het biodiversiteitsplan aan de raad aangeboden. Uit het biodiversiteitsplan volgen concrete acties, die in de jaren daarna worden uitgevoerd.

Hoog

Houdt rekening met biodiversiteit en klimaatadaptatie bij elk ruimtelijk plan

Portefeuillehouder Erik Groters, Ted Kok

Global Goals

De visie klimaatstrategie wordt begin 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In de beleidsuitgangspunten wordt gekeken naar o.a. het afkoppelen van het hemelwater van de gemengde riolering en de inzet van regentonnen. Daarnaast gebruiken we waar mogelijk en gewenst de al bestaande inzichten over klimaatadaptatie in onze plannen en projecten. Bijvoorbeeld bij wegreconstructies hebben we aandacht voor het afkoppelen van hemelwater en ook voor meer groen aanbrengen. De huidige plannen worden getoetst op vigerend beleid wat betreft klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid en circulariteit.

De klimaatopwarming met zijn negatieve effecten en het verlies aan biodiversiteit zijn zorgelijke ontwikkelingen. Het is een traject met een lange doorlooptijd omdat maatregelen niet op vandaag of morgen zijn doorgevoerd.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Duurzaamheid en Klimaat | 25

2i. Het college... Zorgt actief voor een breed gedragen aanpak voor de energietransitie (betrekken van inwoners, ondernemers en energiecoöperatie) door onder andere gerichte maatregelen om energiearmoede te voorkomen.

Portefeuillehouder Erik Groters

Aanpak energietransitie Wat gaan we doen?

Prioritering

In 2022 is het plan van aanpak energiearmoede vastgesteld. Dit is het raamwerk waarbinnen we de aanpak energiearmoede vorm willen geven. Aangezien het om een afgebakend budget gaat, zijn de interventies niet met een open-einde maar met een budgetplafond. Daarnaast kent de besteding een einddatum. Deze is door het Rijk op 31-12-2023 gezet. Het is wel wenselijk in de toekomst om een aanpak energiearmoede structureel te verankeren, maar dat is nu nog niet het geval. Binnen de interventies is het mogelijk om te schuiven met de budgetten op basis van voortschrijdend inzicht. We ZLOOHQHHQOHUHQGHDDQSDNKHEEHQHQGDDULQÀH[LEHO kunnen sturen.

Hoog Binnen het raamwerk van het plan van aanpak, worden de maatregelen nader uitgewerkt. Daarnaast wordt bepaald hoe de aanpak van energiearmoede structureel geborgd kan worden.

Toelichting Het bedrag voor de aanpak van energiearmoede is opgenomen in de begroting.

Global Goals Financiën incidenteel

Financiën structureel

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

THEMA 3

Sociaal Domein Het sociaal domein is van ons allemaal en veelomvattend. De uitvoeringsagenda geeft een overzicht van de vele beleidsvelden. Voor het college is het versterken van de sociale basis van cruciaal belang voor een toekomstbestendige inclusieve samenleving. Iedereen doet mee naar vermogen en mag rekenen op noodzakelijke hulp en ondersteuning. We proberen geïndiceerde hulp (m.n. Wmo en Jeugdzorg) te vermijden, af te schalen en anders te richten door normalisering, de-medicalisering en vooral samenwerking tussen professionals, mantelzorgers en vrijwilligers èn de inwoner. Het recent afgesloten IZA (Integraal Zorgakkoord) schetst de noodzakelijke komende aanpassingen in de gezondheidzorg. Wij willen daarop inspelen via onder meer Achterhoek Gezond, de focus op positieve gezondheid en bijvoorbeeld het beweeg-, sport- en leefstijlakkoord. Dat betekent een noodzakelijke versterking van het gehele sociale domein.

3

Omdat we veel beleid regionaal vormgeven willen we met en via de werkgroep Sociaal Domein graag op een regelmatige basis van gedachten wisselen. Voor het college staat de inwoner en zijn/haar behoefte aan hulp en ondersteuning centraal. Daarom streven we naar versterking van de sociale basis, ontschotting en combinaties van instrumenten

uit verschillende wetten rond de inwoner. Daarvoor is een laagdrempelige toegang noodzakelijk. We maken ons er sterk voor dat alle jongeren kansrijk, gezond en gelukkig kunnen opgroeien in de gemeente Aalten. Ouders en opvoeders, het onderwijs, verenigingsleven, jeugdgezondheidszorg en alle andere actoren rond kinderen en jongeren hebben daar een grote of soms kleinere rol in; ‘It takes a village to raise a child’. Passend in dat uitgangspunt wordt in 2023 wordt ook de Gelijke Kansen Alliantie uitgerold, voor gelijke kansen in het onderwijs voor ieder kind en het samenbrengen van de leefwerelden van van alle kinderen en jongeren (school, thuis en omgeving) tot een veilige en stimulerende omgeving. De komende jaren zal het accent van het armoedebeleid komen te liggen op bestaanszekerheid. Door schuldhulpverlening, budgetcoaching en minimavoorzieningen dichtbij te houden en te verbinden met andere hulp en RQGHUVWHXQLQJZLOOHQZHVQHOHQÀH[LEHONXQQHQ inspelen op de hulpvraag van onze inwoners. Daarbij is werk en meedoen op de beste plek uitgangspunt. Gezien de grote vraag op de arbeidsmarkt en de mogelijkheden van de doelgroep werkzoekenden zetten we actief in op innovatieve instrumenten (simpel switchen, parttime werk loont, leven lang leren, goed werkgeverschap).

Sociaal Domein | 27

3a. Het college... Geeft uitvoering aan de nota Sociaal Domein en zorgt voor een periodieke, cijfermatige en inhoudelijke terugkoppeling en betrekt inwoners en maatschappelijke partners actief en op maat bij de uitvoeringsagenda Sociaal Domein.

Nota Sociaal Domein Wat gaan we doen?

Prioritering

Met de uitvoeringsagenda zorgen wij ervoor dat inwoners en maatschappelijke partners op de voor hen relevante onderwerpen worden betrokken. In 2022 is er een overleg geweest om te bepalen hoe bewoners betrokken worden bij de uitvoering van dit proces. Dit past bij de ‘zo persoonlijk mogelijke’ aanpak om in een continu proces de juiste vragen te stellen en te toetsen of de uitvoering ook tot de gewenste resultaten leidt. Als gevolg van de nieuwe inkoop zal de periodieke en cijfermatige terugkoppeling nog worden vormgegeven.

Hoog Juist vanuit de gedachte van integraal werken in het sociaal domein is het belangrijk om aan te blijven sluiten bij de vraag en tegelijkertijd te zorgen voor optimaal inzicht. De uitvoeringsagenda is hiervoor van groot belang.

Portefeuillehouder Hans te Lindert, Joop Wikkerink

Global Goals Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 28

3b. Het college... Geeft uitvoering aan een nota Inclusie.

Nota Inclusie Wat gaan we doen?

Prioritering

Op basis van de startnotitie Inclusie is geconstateerd dat het thema door vrijwel alle beleidsdomeinen heen loopt. Er is daarom gekozen om te starten met een brede en intensieve verkenning. Gekeken wordt in hoeverre inclusie een rol speelt of zou moeten spelen. Nadat met de uitvoering is gestart wordt de raad jaarlijks op de hoogte gehouden van de voortgang en recente ontwikkelingen.

Midden In Aalten vinden we het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Dat betekent dat niemand op welke wijze of om welke reden dan ook buitengesloten wordt. Er zijn steeds nieuwe inzichten dus het is belangrijk om structureel aandacht te hebben voor het onderwerp.

Toelichting Zit structureel in de begroting.

Portefeuillehouder Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 10.2

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 29

3c. Het college... Zorgt voor een vindbare, zichtbare en laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning in afstemming met maatschappelijke partners.

Portefeuillehouder Hans te Lindert, Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 3.8

Laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning Wat gaan we doen?

Prioritering

Vindbare, zichtbare en laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning organiseren is een belangrijk onderdeel van de uitvoeringsnota Sociaal Domein. Er wordt nader onderzoek gedaan naar het opzetten van een centrale toegang en informatie- en inlooppunten in verbinding met de sociale basis. Een KCC waar burgers met alle vragen binnen lopen en geholpen worden. Ook het meer toegankelijk zijn in de kernen is een wens. De inwoners kunnen vervolgens dicht bij huis terecht voor de eerste inlichtingen over alle problemen. Uiteraard is daar niet alle dienstverlening direct voorhanden, maar men wordt wel verder geholpen. Het derde spoor is structurele samenwerking met professionals in de sociale basis. Dit is al in gang gezet maar dient nog verder te worden uitgebouwd. Op dit driesporenbeleid willen we nu inzetten en het wordt verder uitgewerkt in het dienstverleningsconcept.

Hoog Landelijk maar ook op Aaltense schaal geven inwoners en professionals aan dat het belangrijk is dat de toegang goed georganiseerd is en vooral dienstverlenend is ingericht. De gemeente Aalten wil graag zo dicht mogelijk bij de inwoners staan. Om deze redenen wordt gewerkt aan het optimaliseren van de toegang.

Toelichting &RQFUHWHPDDWUHJHOHQLQFOXVLHI¿QDQFLsOH FRQVHTXHQWLHVYROJHQXLWKHWRQGHU]RHN

Financiën incidenteel

Financiën structureel

2023 - PM

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 30

3d. Het college... Zet het huidige preventieve jongerenbeleid voort en verbetert het welzijn van jongeren op het gebied van (mentale) gezondheid en middelengebruik (met name drugsen drankgebruik).

Portefeuillehouder

Preventief jongerenbeleid Wat gaan we doen?

Prioritering

Er zijn de afgelopen jaren slagen gemaakt in het preventieve jongerenbeleid. Denk aan het succes van het Preventie Platform Jeugd, de jongerenparagrafen uit het beweeg-, sport- en OHHIVWLMODNNRRUGHQGHVSHFL¿HNHLQ]HWRSGH doelgroep vanuit Achterhoek Gezond. Zeker na de coronacrisis heeft mentale gezondheid extra de aandacht. Binnen de Lokale Educatieve Agenda, vanuit het onderwijs en bijvoorbeeld de GGD worden de laatste inzichten geduid en suggesties gedaan voor opvolging in bestaande structuren of indien nodig nieuwe projecten.

Midden

Hans te Lindert

Global Goals subdoel 3.5

Er wordt continu gewerkt aan een dekkende infrastructuur om jongeren en hun omgeving te bereiken en motiveren. De komende jaren kan daardoor snel gereageerd worden op actuele vraagstukken. Bewustwording en ‘de gezonde keuze de makkelijke keuze laten zijn’ komen terug in de akkoorden. Ook voor jongeren wordt de toegang tot zorg nog verder verbeterd. Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor leefstijl en mentale gezondheid. Maar deze zijn niet structureel. Daarom is het wellicht na 2023 nodig om middelen binnen de gemeentebegroting te reserveren.

Er dient in 2023 inzichtelijk te worden gemaakt ZHONHVWUXFWXUHOH¿QDQFLHULQJQRRG]DNHOLMNLVRPGH toegang tot zorg te kunnen verbeteren. Daarnaast is het daadwerkelijk bereiken en motiveren van jongeren een doorlopend proces.

Toelichting Binnen verschillende taakvelden zijn structurele budgetten opgenomen (drugsbeleid, HALT, Sportakkoord, Leefstijlakkoord). In 2023 wordt EHSDDOGZHONHVWUXFWXUHOH¿QDQFLHULQJQRJPHHU nodig is.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 31

3e. Het college... Stelt een plan op hoe jongeren betrokken worden bij het opstellen en uitvoeren van beleid.

Portefeuillehouder Hans te Lindert, Erik Groters

Jongeren betrekken bij beleid Wat gaan we doen?

Prioritering

Het betrekken van inwoners (waaronder jongeren) bij het opstellen en uitvoeren van beleid wordt gedaan via verschillende invalshoeken. Jongeren wordt gevraagd naar wat zij belangrijk vinden. In navolging van de succesvolle kinderraad wordt gestart met een jongerenraad voor de oudere MHXJG0DDURRNDOVKHWVSHFL¿HNHWKHPD¶V betreft wordt aan jongeren gevraagd wat voor hen belangrijk is. Denk bijvoorbeeld in de context van digitale toegankelijkheid aan voorwaarden die jongeren stellen aan digitaal bereik of aan activiteiten voortkomend uit het beweeg-, sport- en leefstijlakkoord die samen met jongeren worden ontwikkeld.

Midden Om jongeren te bereiken en activeren moet het beleid op hen aansluiten. Dat gebeurt alleen als het in gezamenlijkheid is opgesteld en wordt uitgevoerd. Bij de komende vraagstukken wordt daarom ingezet op de participatie van jongeren bij dergelijke onderwerpen.

Toelichting Structureel is er wel een budget beschikboor voor Actieplan Achterhoekse Jongeren.

Global Goals subdoel 16.7

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 32

3f. Het college... Zet in op preventie door het versterken van de sociale basis.

Portefeuillehouder Hans te Lindert, Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 3.5

Versterken sociale basis Wat gaan we doen? De gemeente Aalten wil dat alle inwoners ‘Zo persoonlijk mogelijk mee kunnen blijven doen’. Dat klinkt eenvoudig, maar vergt veel van inwoners, de gemeente en haar partners. Het is belangrijk om te achterhalen wat inwoners nodig hebben om hun fysieke en mentale gezondheid te behouden. Als dat eenmaal duidelijk is kan de sociale basis daarop worden afgestemd en ingericht. Dit is iets wat de gemeente niet alleen kan. Vrijwilligers, maatschappelijke organisaties, verenigingen en professionals zijn onmisbare schakels. Op basis van het regionale preventieakkoord en het lokale sport- en beweegakkoord zijn samenwerkingen gestart of geïntensiveerd. Achterhoek Gezond werkt regionaal aan het verleggen van de focus van zorg naar gezondheid. Dat betekent een andere ZLM]HYDQRUJDQLVHUHQ¿QDQFLHUHQHQPRQLWRUHQ van gezondheid en zorg. De Achterhoek loopt hierin voorop en weet deze positie steeds beter te gebruiken om ruimte en middelen voor innovatie te krijgen. De sociale basis wordt de komende jaren versterkt door te zorgen voor meer samenhang tussen activiteiten die nu soms nog op zichzelf lijken te staan. De talentverbinders koppelen vraag en aanbod aan elkaar. Het netwerk van het beweeg-, sport- en leefstijlakkoord wordt het platform

waar ruimte is voor het ontwikkelen van nieuwe initiatieven en het delen van kennis. Preventie Platform Jeugd ondersteunt jongeren en hun omgeving. Organisaties die afhankelijk zijn van vrijwilligers staan vaak onder druk. Zij zijn wel een fundamenteel onderdeel van de sociale basis. Daarom wordt gekeken hoe zij ondersteund kunnen worden om toekomstbestendig te worden. Het versterken van de sociale basis, in combinatie met het goed luisteren naar de vraag van de inwoners, zorgt ervoor dat inwoners op het juiste moment in contact komen met het aanbod. De ontwikkelplekken van Achterhoek Gezond maken inzichtelijk en meetbaar wat de gezondheidswinst is. Ook wordt duidelijk wat de investering in preventie in euro’s oplevert.

Prioritering Hoog Door in te zetten op preventie is de verwachting dat op termijn het beroep op zorg af kan nemen en daardoor gezondheid en zorg voor iedereen bereikbaar blijven. Voor preventie is de sociale basis heel belangrijk. Daarom wordt ingezet op versterking hiervan.

Sociaal Domein | 33

vervolg 3f. Versterken sociale basis

Toelichting Binnen verschillende taakvelden zijn structurele budgetten opgenomen in de begroting. Concrete DDQYXOOHQGHPDDWUHJHOHQLQFOXVLHI¿QDQFLsOH FRQVHTXHQWLHVYROJHQELMYRRUEHHOGXLWKHWRQGHU]RHN omtrent de herijking sociale basis.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 34

3g. Het college... Waarborgt (na de aanbesteding) een goede verhouding tussen prijs en kwaliteit van geïndiceerde zorg.

Goede prijs/kwaliteit-verhouding geïndiceerde zorg Wat gaan we doen?

Prioritering

De prijs/kwaliteit van de aanbesteding is belegd bij het regionaal CLM. Ook de monitoring vindt regionaal plaats. Door de gesprekken met inwoners en professionals krijgt Aalten signalen over discrepanties snel door en worden deze ook gedeeld, besproken en indien nodig opgelost.

Laag De kwaliteit is in de huidige processen gewaarborgd.

Portefeuillehouder Hans te Lindert, Joop Wikkerink

Global Goals Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 35

3h. Het college... Stelt een nota op ter ondersteuning YDQPDQWHO]RUJHUVPHWVSHFL¿HNH aandacht voor jonge mantelzorgers.

Ondersteuning van mantelzorgers Wat gaan we doen?

Toelichting

Mantelzorg is een ook belangrijk onderwerp in de nota Sociaal Domein en de nog vast te stellen uitvoeringsagenda Sociaal Domein. In deze documenten is veel aandacht voor het vroegtijdig bereiken van (jonge) mantelzorgers en de vindbaarheid van de mantelzorgondersteuning te verbeteren. Ook willen wij de behoefte van (jonge) mantelzorgers inzichtelijk hebben en het aanbod hier op aanpassen/ontwikkelen.

Onderzoek kan vanuit het structurele budget worden betaald. Concrete vervolgmaatregelen vloeien voort uit het onderzoek.

Prioritering Portefeuillehouder

Hoog

Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 5.4

In 2023/2024 willen wij meer inzicht hebben in de VSHFL¿HNHEHKRHIWHYDQ MRQJH PDQWHO]RUJHUV2RN willen wij het onderwijs betrekken bij het sneller vinden en bereiken van jonge mantelzorgers. En gaan wij een samenwerking opzetten tussen de mantelzorgconsulent, de jongerenwerkers van Figulus, het Ondersteuningsteam Oost-Achterhoek en het Preventie Platform Jeugd, die gericht is op jonge mantelzorgers en hun ouders.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 36

3i. Het college... Zet zich in om iedereen die geen werk heeft, (zo mogelijk) betaald werk of een zinvolle daginvulling te bieden.

Portefeuillehouder

Naar betaald werk of zinvolle daginvulling Wat gaan we doen?

Prioritering

Wij willen dat alle inwoners een plek kunnen vinden waar zij kunnen werken of een dagbestedingsactiviteit uit kunnen oefenen. Dit is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen en een gezond en gelukkig leven te kunnen leiden. Inwoners die niet (direct) inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt helpen we met een zinvolle dagbesteding, door samen te kijken hoe iemand een zinvolle dagbesteding kan krijgen. Daarbij pellen we af wat mogelijk en passend is, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, voorliggende inloopvoorziening, maatjesproject, dagbesteding of arbeidsmatige dagbesteding.

Hoog We borgen en zetten de werkwijze van Simpel Switchen voort. Daarbij werken we samen met o.a. Laborijn, UWV, scholen en zorgaanbieders.

Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 8.5

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2023 - PM 2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 37

3j.

Fysieke en digitale toegankelijkheid

Het college...

Wat gaan we doen?

Prioritering

Zorgt dat mensen die het nodig hebben, opgezocht en actief geïnformeerd worden over regelingen en geholpen worden daar een beroep op te doen. Daarbij wordt rekening gehouden dat sommige groepen inwoners het moeilijk vinden om zelf om hulp te vragen.

Door fysieke en digitale toegankelijkheid te vergroten en beter aan te laten sluiten op de wensen van inwoners verwachten wij aan deze doelstelling te voldoen. Het is een belangrijk onderwerp waaraan de komende periode wordt gewerkt. Zowel adviseurs als consulenten en vrijwilligers zetten zich er samen voor in om inwoners te vinden en te informeren door vanuit de kernen te gaan werken, websites gebruiksvriendelijk in te richten en samen te werken met partners in de sociale basis.

Midden In de uitvoeringsnota Sociaal Domein staat beschreven hoe deze activiteiten vormkrijgen en samenhangen.

Portefeuillehouder Hans te Lindert, Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 1.4

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

Geen

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 38

3k. Het college... Organiseert schuldhulpverlening dichter bij de inwoners waarbij de kwaliteit gewaarborgd blijft.

Portefeuillehouder

Schuldhulpverlening dichtbij Wat gaan we doen? Per 1 januari 2023 zijn wij uitgetreden bij de Stadsbank Oost Nederland (SON) en is de curatieve schuldhulpverlening (SHV) ondergebracht bij de gemeente Doetinchem. Via een dienstverleningsovereenkomst gaan we o.a. afspraken maken over dienstverlening bij ons op locatie. Hiermee is de SHV dan dichter bij de inwoners georganiseerd. Aan de voorkant (van eerste aanmelding t/m het opstarten van een schuldhulpverleningstraject) verandert er niets. Dit wordt (integraal) door de gemeente zelf uitgevoerd, dus eveneens dicht bij de inwoner.

Global Goals

Kortom: zo persoonlijk en integraal mogelijk werken via de omgekeerde toets en aansluitend op de visie en leidende principes beschreven in onze nota Sociaal Domein 2021. Voor de SHV is het zeker van EHODQJRPGH ¿QDQFLsOHHQVRFLDOH EDVLVRSRUGH te hebben en dat onze inwoners bestaanszekerheid ervaren zoals beschreven in van de nota Sociaal Domein 2021.

Toelichting

Joop Wikkerink

subdoel 1.3

en re-integratie), inburgering, onderwijs, gezondheidszorg en wonen, maar ook op het snijvlak van zorg en veiligheid.

De huidige maatschappelijke ontwikkelingen rondom armoede en schulden (bestaanszekerheid) noodzaken ons om, naast het te verwachte generieke beleid vanuit het Rijk, in 2023 ons armoede- en schuldenbeleid te herijken.

Structurele kosten worden bepaald na actualisatie armoedebeleid (3l).

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Prioritering Hoog Schulden staan nooit op zichzelf en bijna altijd zijn er problemen op meerdere levensgebieden. Door zicht te krijgen op alle levensdomeinen, kunnen we snel interveniëren, verbinden en schakelen met aanpalende beleidsterreinen zoals de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet (inkomensondersteuning

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 39

3l. Het college... Actualiseert het armoedebeleid en houdt daarbij rekening met potentieel kwetsbare groepen en neemt hierin een structurele aanpak van energiearmoede op.

Portefeuillehouder

Actualisatie armoedebeleid Wat gaan we doen?

Prioritering

We zien dat de prijzen van veel producten en GLHQVWHQLQGHDIJHORSHQSHULRGHÀLQN]LMQJHVWHJHQ Denk hierbij aan de dagelijkse boodschappen, (openbaar) vervoer en vooral de energiekosten. Voor huishoudens met een laag inkomen stijgen deze kosten als aandeel van het besteedbaar inkomen veel harder dan voor huishoudens met een hoger inkomen. Het aantal huishoudens dat in energiearmoede leeft neemt daardoor toe. Met het oog op deze recente ontwikkelingen en de daarbij behorende bestaanszekerheid van onze inwoners wordt in 2023 het huidige armoedebeleid herzien.

Hoog Mede gezien de actuele ontwikkelingen (energielasten, corona enzovoort) heeft dit onderwerp hoge prioriteit. In feite is er onder invloed van unieke en generieke ontwikkelingen constant sprake van actualisatie. Rijksregelingen worden optimaal benut en regionaal/lokaal wordt gedaan wat mogelijk is om bestaanszekerheid te garanderen.

Toelichting Bijstelling structurele budgetten volgt na actualisatie.

Joop Wikkerink

Global Goals subdoel 1.3

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 40

3m. Het college... Stelt een plan op hoe de ondersteuning van mensen in een psychisch kwetsbare situatie lokaal vormgegeven kan worden.

Portefeuillehouder Joop Wikkerink

Global Goals

Ondersteunen psychisch kwetsbaren Wat gaan we doen?

Prioritering

In 2022 is onderzocht in hoeverre bestaande initiatieven passend zijn voor mensen met psychische kwetsbaarheid en op welke wijze we daarin als gemeente kunnen ondersteunen om dit eventueel wel passend te maken. Begin 2023 worden de resultaten opgeleverd. Daarnaast verrichten we een onderzoek, op basis van de herijking sociale basis, naar de realisatie van een inloopvoorziening waar mensen met psychische kwetsbaarheid terecht kunnen. Daarin kijken we naar het zoveel mogelijk aansluiten bij het netwerk dat er al is. De realisatie van de inloopvoorziening wordt in samenspraak met ervaringsdeskundigen opgepakt. Samen met alle partners organiseren we een zachte landing in de woonomgeving van mensen met psychische kwetsbaarheid.

Midden Voor mensen die psychisch kwetsbaar zijn is het soms moeilijk om volwaardig mee te doen. Wij proberen belemmeringen zo goed mogelijk weg te nemen.

Toelichting Aan Figulus is een subsidie ter hoogte van € 64.480 voor een dergelijke inloopvoorziening verstrekt tot eind 2023.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

Geen

2024 - PM 2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

Sociaal Domein | 41

3n. Het college... Stimuleert een gezonde leefstijl en houdt hiermee rekening bij de inrichting van de openbare ruimte en een gezonde leefomgeving.

Portefeuillehouder

Stimuleren gezonde leefstijl Wat gaan we doen? De gemeente Aalten stimuleert een gezonde leefstijl. Het lokale beweeg- en sportakkoord, Achterhoek Gezond en het regionale preventieakkoord zorgen voor bewustwording en bevorderen samenwerking. Het lokale beweeg- en sportakkoord krijgt een leefstijlparagraaf. Samen met inwoners, partners en ¿QDQFLHUVZRUGWJHULFKWHQVWUXFWXUHHOJHZHUNWDDQ het bereiken van inwoners die gezondheidswinst kunnen behalen. Dat gebeurt door publiekscampagnes en een gerichte benadering van doelgroepen. Bestaande interventies worden geoptimaliseerd en nieuwe initiatieven gefaciliteerd.

Hans te Lindert, Joop Wikkerink

Global Goals

In de uitvoeringsnota van het sociaal domein staat de geschetste lijn meer gedetailleerd uitgewerkt. Het is de kunst om zoveel mogelijk gebruik te maken van de dynamiek die er is op dit onderwerp. Als zich een kans voordoet voor gezondheidswinst moet deze snel verzilverd worden, anders is het momentum voorbij. Daarom wordt een continue dialoog gevoerd met alle spelers in het veld en met inwoners. De rol van de gemeente is het verbinden en ondersteunen van initiatieven uit de samenleving. De woon-, werk- en leefomgeving heeft grote invloed op de gezondheid. Luchtkwaliteit, vocht en geluidhinder beïnvloeden bijvoorbeeld de gezondheid van inwoners. Het wegen van

gezondheidsaspecten bij vraagstukken met betrekking tot milieu en leefomgeving is daarom essentieel. Het lukt steeds beter om de openbare ruimte zo in te richten dat deze uitnodigt om te bewegen, sporten, recreëren en ontmoeten. Fysieke belemmeringen worden weggenomen. In wijken worden beschutte plaatsen gerealiseerd waar beweging en ontmoeting onder alle weersomstandigheden mogelijk is. Een gezonde leefstijl stimuleren lukt alleen als bij afwegingen voor ruimtelijke en sociale ontwikkelen meegewogen wordt wat het effect op de gezondheid van de inwoners is. Dat betekent dat gezondheid terug moet komen in alle beleidsdomeinen.

Prioritering Midden In 2023 wordt concreet invulling gegeven aan twee focusgebieden m.b.t. woonzorgzones/inclusieve wijken. Daarnaast is het stimuleren van een gezonde levensstijl een doorlopend uitgangspunt voor herinrichtingsprojecten.

Sociaal Domein | 42

vervolg 3n. Stimuleren gezonde leefstijl

Toelichting Voor de uitvoering van de twee focusgebieden is € 50.000 aan ureninzet nodig en € 100.000 voor de uitvoering. De structurele kosten worden bepaald uit de pilot met de twee focusgebieden.

Financiën incidenteel

Financiën structureel

2023 - € 50.000 2024 - € 100.000

2025 - PM 2026 - PM

Planning 2023

2024

2025

2026

THEMA 4

Ondernemen en Economie Onze bedrijven, ondernemers en inwoners zijn onmisbaar en van grote waarde voor onze economie en leefbaarheid. Ze creëren werk en zorgen voor innovaties, ook op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Een sterke lokale en regionale economie is een belangrijke randvoorwaarde en een middel om andere doelen te realiseren op het gebied van sport, recreatie en binnen het sociaal domein. Andersom is een sterke en vitale samenleving een belangrijke pijler voor een sterke economie.

4

Voldoende vestigingsmogelijkheden en een goede ontsluiting van onze bedrijventerreinen zijn essentieel voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Ook vermindering van de administratieve lastendruk draagt eraan bij. Ook ondernemers in het MKB en zzp-ers blijven in de toekomst te maken hebben met schaarste RSGHDUEHLGVPDUNWYUDDJXLWYDOHQLQÀDWLH duurzaamheidsmaatregelen en hoge energieprijzen. Wij willen bestaand ondernemerschap versterken en starters ondersteunen via het Ondernemerssteunpunt (coaching, advisering, ¿QDQFLHULQJ +HW,QWHUQDWLRQDDO1HWZHUNEXUHDXNDQ

ondersteunen bij samenwerking over de grens. De arbeidsmarkt is regionaal. Via de Arbeidsmarktregio en Werkgeversservicepunt zullen wij onze lokale ondernemers op de hoogte brengen van de ontwikkelde instrumenten (GelrePact, scholingsfonds Op IJver). Wij intensiveren contacten met ondernemers(organisaties) en proberen daar waar mogelijk verbindingen te leggen. Wij vragen via ‘social return on investment’ in onze aanbestedingsvoorwaarden ook een daadwerkelijke bijdrage van ondernemers om te investeren in inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. De eerste stappen naar een vernieuwd centrum van Dinxperlo zijn gezet. Uiteindelijk willen we een levendig centrum creëren, een ‘groene huiskamer’ met volop kansen voor (combinaties van) winkels, horeca en andere bedrijvigheid.

Ondernemen en Economie | 44

4a. Het college... Realiseert voldoende vestigingsplekken voor bedrijven en zzp’ers en zorgt voor een goede ontsluiting.

Portefeuillehouder Ted Kok

Global Goals subdoel 9.1

Voldoende vestigingsplekken voor bedrijven en zzp’ers Wat gaan we doen?

Prioritering

Het college onderzoekt conform de afspraken in de Regionale Planning Werklocaties (RPW) de mogelijkheid tot uitbreiding van bedrijventerrein bij de kern Aalten. Bij Dinxperlo is nog voldoende uitgeefbaar aanbod. De verkenning is in 2022 afgerond. Daarna dient nader onderzoek en overleg plaats te vinden omtrent een voorkeurslocatie. Ontsluiting is onderdeel daarvan. Voor dit vervolgonderzoek is de inzet van een externe partij noodzakelijk. Wij monitoren dit via de RPW-cyclus.

Hoog De verdere uitwerking van uitbreiding bedrijventerrein bij de kern Aalten, heeft een hoge prioriteit.

Bestaande bestemmingsplannen bieden ruimte voor bedrijvigheid aan huis, bijvoorbeeld voor aan-huisgebonden beroepen. Daar waar dit niet mogelijk is naar aard van de werkzaamheden is er ruimte in bedrijfsverzamelgebouwen (particulier initiatief).