Najaarsnota 2024
Tekst van het document
Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................... 4 Totaal financieel overzicht .................................................................................................................................. 5 Programma 1 Ruimte .......................................................................................................................................... 6 Programma 2 Sociaal domein ..........................................................................................................................12 Programma 3 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................18 Reserve overlopende posten ............................................................................................................................23 Balans ...............................................................................................................................................................27 Overzicht kredieten ...........................................................................................................................................28 Algemene Reserve
...........................................................................................................................................31 Overzicht van baten en lasten ..........................................................................................................................32 Begrotingswijzigingen groter dan € 10.000 ......................................................................................................34 Begrotingswijzigingen kleiner dan € 10.000 .....................................................................................................35 Begrotingswijzigingen, administratieve bijstellingen .........................................................................................37 Afkortingenlijst ..................................................................................................................................................41
Inhoudsopgave
Inleiding Voor u ligt de Najaarsnota 2024 van de gemeente Aalten. De Najaarsnota 2024 is het tweede moment van bijstellen of bijsturen van de kaders zoals vastgelegd in de programmabegroting 2024. Deze rapportage biedt een actueel inzicht in afwijkingen die zich in het lopende jaar voordoen. Daarnaast geeft deze Najaarsnota 2024 inzicht in de over te hevelen budgetten naar 2025 via de reserve overlopende posten. We zijn trots op alle dit jaar behaalde resultaten in 2024. Ondanks de problemen op de energie-, arbeids- en woningmarkt zijn we in Aalten druk bezig met de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma (UP) en hebben we in 2024 ook een stevig aantal punten afgerond. Kortom, we liggen op koers en blijven daadkrachtig, duurzaam, dichtbij en deurgaon! De opzet van de voorjaarsnota is overigens hetzelfde als de voorgaande keren. Alle wijzingen boven de € 10.000 worden toegelicht. Bedragen kleiner dan € 10.000 zijn achterin in een lijst verantwoord. Voor investeringskredieten geldt een ondergrens van € 50.000. Administratieve wijzigingen, budgettair neutrale aanpassingen (taakveld/programma overschrijdend) staan ook in een aparte bijlage. Het college van burgemeester en wethouders.
Inleiding
4
Totaal financieel overzicht Het volgende overzicht geeft het totaal van de mutaties aan en de stand van de begroting na verwerking van de Najaarsnota 2024. De toelichtingen op de mutaties zijn te vinden in de betreffende programma’s.
(- teken houdt een voordeel in) Voorjaarsnota 2024 1e begrotingswijziging, raadsbesluit 2 juli 2024, Laborijn Begroting 2025, 5 of 6 november 2024 Ontwikkelingen met financiële consequenties, 5 of 6 november 2024
2025
2026
2027
2028
580.000 tekort
-714.000 614.000 -100.000 overschot
1.894.000 316.000 2.210.000 tekort
1.971.000 272.000 2.243.000 tekort
1.826.000 272.000 2.098.000 tekort
-475.000 -85.000 -1.060.000 -1.620.000
-13.500 108.500 -355.000 -260.000
0 95.000 -433.000 -338.000
0 95.000 -578.000 -483.000
0 95.000 -455.000 -360.000
Kleiner dan € 10.000
-6.000
41.000
40.000
40.000
41.000
Stand na najaarsnota
-1.046.000 overschot
-319.000 overschot
1.912.000 tekort
1.800.000 tekort
1.779.000 tekort
2024 -60.000 -72.500 -103.500 -108.000 -92.500 95.000 53.000 -160.000 -65.000 132.000 68.000 -109.000 -1.176.000 -21.500 -1.620.000
2025 0 0 0 0 0 95.000 0 0 0 0 68.000 0 -416.000 -7.000 -260.000
2026 0 0 0 0 0 95.000 0 0 0 0 68.000 0 -494.000 -7.000 -338.000
2027 0 0 0 0 0 95.000 0 0 0 0 68.000 0 -639.000 -7.000 -483.000
2028 0 0 0 0 0 95.000 0 0 0 0 68.000 0 -516.000 -7.000 -360.000
Bijstellingen najaarsnota 2024 Groter dan € 10.000 Programma 1 Ruimte Programma 2 Sociaal domein Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal groter dan € 10.000
2024 -1.000 581.000
De grootste mutaties die effect hebben op het saldo: P1.0001 P1.0002 P1.0003 P1.0006 P1.0008 P2.0001 P2.0007 P2.0011 P2.0012 P3.0003 P3.0007 P3.0012 P3.0014
Omschrijving Straatwerk leges Verwijderen areaal openbare verlichting Leges omgevingsvergunningen Zwembad 't Walfort en t Blauwe meer Ruimtelijke ordening Vervoer ZOOV (Leerlingenvervoer en Wmo) Sociaal Domein Achterhoek inkoop Wmo woonvoorziening Wmo vervoersvoorziening Hogere loonkosten Griffie in verband met strategische personeelsplanning ICT samenwerking Rentebijstelling Algemene uitkering, mei- en septembercirculaire 2024 Overig
Totaal financieel overzicht
5
Programma 1 Ruimte Doelstellingen Thema/Doelstelling 1 Omgevingswet Vergunningen kunnen op basis van de Omgevingswet worden verleend.
Actie 2024 Januari 2024 - Het nieuwe werkproces voor vergunningverlening is getest en operationeel.
2
Omgevingswet Inwoners en ketenpartners werken en denken actief mee aan de Omgevingsvisie.
Maart 2024 - Het participatietraject voor de Omgevingsvisie wordt opgestart en gecommuniceerd
3
Huisvesting Het opgeleverde actieplan voor huisvesting van aandachtsgroepen wordt vastgesteld en uitgevoerd. Uitbreidingslocatie wonen In het vierde kwartaal van 2025 wordt het Omgevingsplan voor uitbreidingslocatie `t Beggelder opgeleverd. Bedrijventerreinen In 2025 leveren we een concreet gebiedsplan op voor de uitbreiding van het bedrijventerrein.
Januari 2024 - Het actieplan wordt ter vaststelling aangeboden waarna de uitvoering van de concrete acties volgt.
4
5
Programma 1 Ruimte
Najaarsnota 2024 G De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 in werking getreden. De aanvragen lopen nu via het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). De Wet Kwaliteitsborging (Wkb) is op 1 januari 2024 maar gedeeltelijk ingevoerd. De Wkb geldt nu alleen voor gevolgklasse 1 nieuwbouw en niet voor verbouw. Hierdoor kunnen er meer aanvragen worden ingediend. O Op dit moment zijn er circa 12 gesprekken gevoerd met de inwoners over de verschillende deelgebieden. De deelname lag gemiddeld op zo'n 35 personen per avond. De tweede gespreksronden vinden plaats in november en december. Dan worden de dillemma's en keuzes voorgelegd want niet alles kan en mag en bovendien staan sommige wensen haaks op elkaar. In de tweede ronde gaat het om ophalen van meningen. In de derde en laatste gespreksronde in maart 2025 leggen we de samenvattingen neer van wat is opgehaald en is er per gebied vertaald naar mogelijke inbreng voor de omgevingsvisie. Na alle gespreksronden wordt een omgevingsvisie opgesteld die zoveel mogelijk recht doet aan alles wat is opgehaald en alles waar rekening mee gehouden moet worden. De omgevingsvisie gaat als bespreekstuk/voorstel naar de raad. Het streven is om de omgevingsvisie (na tervisielegging) eind 2025 te kunnen vaststellen. G Er is een panden- en locatielijst opgeleverd met concrete acties waar momenteel uitvoering aan wordt gegeven.
Een aantal opvanglocaties zijn inmiddels gerealiseerd en een aantal wordt nog gerealiseerd.
Juli 2024 - We stellen een G Het college heeft op 10 oktober 2024 ingestemd ontwikkelvisie voor de bemet de Ontwikkelvisie voor 't Beggelder. Deze treffende locatie vast in het visie vormt de basis voor een integrale ontwikketweede kwartaal van 2024. ling van het gebied. In het vierde kwartaal starten Vervolgens wordt gestart we met het opstellen van het Stedenbouwkundig met een Stedenbouwkunplan. dig plan in het derde kwartaal 2024. December 2024 - Op basis O In 2024 worden nog geen gesprekken gevoerd van gesprekken met stamet stakeholders in en rondom het gebied met keholders in en rondom het betrekking tot inrichting van het gebied. Er zijn gebied, wordt de concrete meerdere onderzoeken uitgevoerd in het kader inrichting van het gebied van de voorbereiding, waaronder een financiële bepaald. haalbaarheidsscan en onderzoek naar de ecologische waarde van het bos. In november 2024 neemt de raad een besluit over de uitbreidingslocatie. Daarna begint de grondverwerving en worden in samenwerking met betrokkenen de ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling opgesteld.
6
6
Thema/Doelstelling Bedrijventerreinen In 2024 wordt een concreet plan van aanpak voor een toekomstbestendig bedrijventerrein voor Aalten opgeleverd.
Actie 2024 Najaarsnota 2024 April 2024 - Vanuit de uitG Er is een speerpuntennotitie 'Op weg naar toegevoerde verkenning wordt komstbestendige bedrijventerreinen' opgesteld. integraal gewerkt aan een Deze notitie geeft in hoofdlijnen aan waar we plan van aanpak voor het naar toe willen met de bedrijventerreinen. Niet al toekomstbestendig bedrijvolledig dichtgetimmerd, maar een richting die venterrein met een directe samen met het bedrijfsleven verder wordt verlink met de uitbreidingslokend. Het college heeft kennisgenomen van de catie. notitie en ingestemd met het gebruik van de notitie als bouwsteen voor de gebiedsgerichte gesprekken over de nieuwe Omgevingsvisie. Februari 2024 - Er wordt G Er is gestart met het opstellen van een bomengestart met het proces om plan welke doorloopt in 2025. het bomenplan te realiseIn het najaar van 2025 of de winter 2025/2026 ren en op te leveren. wordt er verwacht dat op meerdere plekken bomen worden aangeplant. Vooruitlopend op dit plan wordt er in 2024 al een aantal bomen geplant. Januari 2024 - We starten G Op dit moment wordt er een ecologisch beheermet het ecologisch bermplan voor de bermen en sloten opgesteld. In 2025 beheer. wordt de uitvoering hiervan in de praktijk gebracht door onder meer op meerdere plekken ecologisch beheer toe te passen. Januari 2024 - Het bouwG De werkzaamheden zijn in volle gang.
De werkteam werkt met ondernezaamheden vinden nu vooral plaats op en rondmers, bewoners en de om het Prins Clausplein. Naar verwachting wordt weekmarkt een planning uit het plein eind dit jaar opgeleverd. Bij de werkom de herinrichting uit te zaamheden worden de ondernemers, weekmarkt voeren en de hinder tot het en de bewoners geïnformeerd. Waar nodig worminimum te beperken. den aanvullende maatregelen genomen om de hinder tot het minimum te beperken. Januari 2024 - De ruimtelij- G Het omgevingsplan is onherroepelijk en de omke procedures en vergungevingsvergunning is verleend. Daarmee is in ningverlening worden door2024 de start van de woningbouw mogelijk gelopen om de start van de maakt. bouw mogelijk te maken. November 2024 - We verG De herijking van de regionale vrijetijdsagenda is nieuwen de regionale vrijeingezet en moet in 2024 worden afgerond. De tijdsagenda en voeren op lokale vrijetijdsagenda wordt verder uitgevoerd. lokaal niveau de beleidsnoVanuit het Uitvoeringsprogramma wordt het punt ta Vrijetijdseconomie uit. "Verbinden van toeristische trekpleisters" opgepakt.
7
Klimaat Per wijk kennen we de kwetsbaarheden als gevolg van het veranderende klimaat.
8
Klimaat We versterken de biodiversiteit en de beeldkwaliteit van onze bermen. Vitale centra We starten in 2024 met de herinrichting van het Prins Clausplein in Dinxperlo in samenspraak met de directe omgeving. Vitale centra In 2024 starten we met de woningbouw op locatie de Wegwijzer. Recreatie & Toerisme Lokaal zetten we in op aanbodontwikkeling, samenwerking bevorderen, lokale promotie- en productontwikkeling, gastheerschap stimuleren en routestructuren versterken. Mobiliteitsvisie April 2024 - Op basis van Eind 2024 wordt de de vastgestelde startnotitie nieuwe mobiliteitsvi- wordt in het tweede kwarsie opgeleverd. taal van 2024 gestart met een participatieproces met verschillende stakeholders om de mobiliteitsvisie verder vorm te gaan geven.
9
10
11
12
Programma 1 Ruimte
G De afgelopen periode is de participatie met bewoners afgerond. Ook is er een avond geweest met belangenverenigingen om zo input te verzamelen voor de uiteindelijke mobiliteitsvisie. Alle informatie wordt momenteel beoordeeld en hieruit wordt de komende maanden de mobiliteitsvisie opgesteld. Vervolg daarop is het opstellen van een uitvoeringsplan waarin alle maatregelen staan beschreven en welk tijdspad daaraan wordt gehangen.
7
13
Thema/Doelstelling Regioarrangement We hebben in 2024 een uitgewerkt weergave van de benoemde opgaven met een doorkijk voor de benodigde middelen en instrumenten.
Actie 2024 Najaarsnota 2024 November 2024 - Onder G Het huidige kabinetsbesluit over het stopzetten leiding van de provincie van het Nationaal Programma Landelijk Gebied werken we samen met (NPLG) heeft grote invloed op de wijze van sapartijen om conceptbesluimenwerking tussen provincie en gemeenten op ten uit te werken en deze te dit dossier. Programma's zoals regioarrangement agenderen in de daarvoor en Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG ) passende bestuurlijke greworden immers samen met gemeenten en watermia. schappen uitgewerkt. Het regioarrangement is daarbij ook belangrijke input voor onze omgevingsvisie. Ondertussen wordt wel (regionaal) doorgewerkt aan de uitwerking van het regionale Ruimtelijk Perspectief Achterhoek waarvoor een contourenschets is opgesteld.
Actuele ontwikkelingen Omgevingswet De omgevingswet is op 1 januari 2024 inwerking getreden. Niet alleen de vergunningverlening is hiermee sterk veranderd maar gelijktijdig wordt de Wet kwaliteitsborging bouwen (gedeeltelijk) ingevoerd. Ook hierdoor wijzigt het nodige aan vergunningverlening maar ook het toezicht op de vergunningen. De uitdagingen na inwerkingtreding van de omgevingswet liggen nu bij het opstellen van een omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Gemeenten krijgen tot 1 januari 2027 de tijd voor het opstellen van een Omgevingsvisie die voldoet aan de letter en de geest van de wet. De visie is vooral een fikse veranderopgave waarbij gekeken moet worden naar de lijn in relatie tot gebiedstypen en gebiedsgericht werken. Met de inwoners gaan gesprekken plaats vinden over 12 gebiedstypen. In september 2024 zijn de eerste gesprekken van start gegaan. In alle gebiedstypen vinden 3 gespreksronden plaats. In maart 2025 worden de laatste gesprekken gevoerd. Het streven is om de omgevingsvisie eind 2025 te kunnen vaststellen. Daarnaast wordt er gewerkt aan een Omgevingsplan. Hierbij moeten alle lokale regels op het gebied van de leefomgeving (bestemmingsplannen, verordeningen et cetera) worden omgevormd naar één Omgevingsplan.
Voor het maken van dit Omgevingsplan (het moeilijkste onderdeel van het nieuwe stelsel) krijgen gemeenten tot 1 januari 2032 de tijd, dus 8 jaar vanaf datum inwerkingtreding Omgevingswet. Er wordt gestreefd om dit in 2028 te hebben afgerond zodat we dan beschikken over één Omgevingsplan. Voor het Omgevingsplan moeten ook nog verschillende programma’s worden uitgewerkt. Dit zal de komende jaren parallel lopen aan de ontwikkeling van het Omgevingsplan. Transitievisie Warmte In het kader van de Transitievisie Warmte is de pilot inlooppunt Dinxperlo Centrum-oost geëvalueerd en is ook een doorkijk gegeven naar de toekomst; Daarbij zijn het hoofdlijnenakkoord van het kabinet, de nieuwe energiewet en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) meegenomen. Met de Wgiw wijzigt de Omgevingswet en verandert de naam transitievisie warmte in warmteprogramma. Alhoewel de nieuwe wetgeving nog niet van kracht is, worden zowel het warmte- als het bijbehorende uitvoeringsprogramma dit najaar ambtelijk opgepakt. De handreiking van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) vormt daarbij een prima basis voor het vervolg om tot het noodzakelijke warmteprogramma met bijbehorend uitvoeringsprogramma te komen, dat helpt de warmtetransitie in Aalten verder vorm te geven.
Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2024-2028 De Gemeentelijk Rioleringsplan 2015 (GRP) wordt geactualiseerd naar de Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie 2024-2028 (PWRK). De oplevering staat gepland voor het vierde kwartaal 2024. De gemeente Aalten wil hiermee verschillende doelen bereiken: • het voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom de gemeentelijke watertaken; • het leveren van de bouwstenen ten aanzien van water, riolering en klimaatadaptatie voor de omgevingsvisie en het omgevingsplan; • het uitbrengen van concrete strategieën wat betreft water, riolering en klimaatadaptatie, beschikken over een valide onderbouwing voor de rioolheffing; • het borgen van bestaande en verkrijgen van nieuwe financiële- en personele middelen voor onder andere het continueren van het dagelijks beheer in het kader van gemeentelijke watertaken; • integrale investeringsprojecten waarbinnen doelen voor de klimaatadaptatiestrategie en gemeentelijke watertaken gerealiseerd worden en diverse aanbevelingen en acties vanuit de klimaatadaptatiestrategie Aalten.
Programma 1 Ruimte
8
Klimaat Dit jaar hebben we onderzocht hoe we ons doel kunnen bereiken dat elke inwoner binnen de bebouwde kom van de gemeente Aalten uitzicht heeft op minimaal drie bomen, dat de wijken tenminste 30% groen zijn, en dat men op een hete zomerdag binnen 300 meter een koelteplek kan bereiken (voor inwoners met een tuin is dit binnen 500 meter). Bij de reconstructies van wegen kijken we waar nog groen kan worden toegevoegd en proberen we zoveel mogelijk bomen te behouden. Daarnaast dienen nieuwbouwwijken minimaal 30% groen te zijn en vanaf een bepaalde grootte worden de wijken voorzien van een koelteplek. Voor bestaande bouw hebben we een realiteitscheck uitgevoerd op de koelteplekken die voortkwamen uit de stresstesten en hebben hier onze eigen kaarten op gebaseerd. Hieruit blijkt dat er meer koelteplekken zijn dan uit de stresstesten naar voren kwam. Bij deze locaties zijn de bomen nog jong en moeten ze nog groeien om verkoelend te werken. Voor de locaties waar nog geen koelteplekken in de buurt zijn, is er een prioritering gemaakt. Twee potentiele locaties zijn onderdeel van het woonzorgproject “omzien naar elkaar “. Bewoners mogen hier zelf via cocreatie een vorm aan geven om het nóg aantrekkelijker te maken. Huisvesting aandachtsgroepen In het eerste kwartaal van 2024 is de panden- en locatielijst opgeleverd voor kansrijke panden/locaties voor huisvesting van aandachtsgroepen.
De Taskforce 'Realisatie' is inmiddels operationeel en gaat met de concretisering aan de slag. Door de taskforce zijn voor Oekraïne opvang inmiddels 2 locaties beschikbaar en een derde komt volgend jaar (1 april 2025) beschikbaar, dan zijn we wat Oekraïners betreft “in control”. Tussendoor komt daar nog een tijdelijke locatie (1 november 2024 – 1 april 2025) bij. Voor de opvang van ongeveer 200 asielzoekers zijn we momenteel in gesprek met de COA. Wat betreft statushouders, dit blijft een aandachtspunt. We zijn momenteel aan het kijken of meerdere personen ("verschillende huishoudens") in één huis van de Woonplaats kunnen worden gehuisvest. Ook wordt bekeken of doorstroomlocaties een optie kunnen zijn. Uitbreidingslocatie’t Beggelder Het college heeft op 10 oktober '24 ingestemd met de Ontwikkelvisie voor 't Beggelder. Deze visie vormt de basis voor een integrale ontwikkeling van het gebied. De ruimtelijke structuur van de wijk is op hoofdlijnen vastgelegd en er zijn uitgangspunten op de thema’s wonen, verkeer & mobiliteit, gezonde leefomgeving en klimaat & natuur. De ontwikkelvisie is mede tot stand gekomen op basis van input uit vier meedenkbijeenkomsten met onder meer omwonenden en afstemming met adviesinstanties en samenwerkingspartners. De afronding van de visie heeft daardoor enkele maanden langer geduurd.
In het vierde kwartaal starten we met het opstellen van het Stedenbouwkundig plan. Bedrijventerreinen Uit het meest recente Regionale Programma Werklocaties (RPW) voor de regio Achterhoek 2024-2028 blijkt dat er tot en met 2030 behoefte is aan ongeveer 11 ha netto uitbreiding bedrijventerrein in onze gemeente. Voor de periode 2031-2040 komt daar naar verwachting een uitbreidingsbehoefte van 5 – 17 ha netto bij. Bij de kern Dinxperlo is tot 2030 nog voldoende uitgeefbare ruimte, de uitbreidingsmogelijkheden voor bedrijven in Aalten op het bestaande bedrijventerrein zijn echter zeer beperkt. Om lokale bedrijven en daarmee bestaande werkgelegenheid te behouden en economische groei te stimuleren, is het belangrijk om ruimte voor uitbreiding te bieden aan bedrijven in Aalten. Uit een verkenning naar locaties die uitgevoerd is door adviesbureau BCI blijkt het gebied ten westen van het bestaande bedrijventerrein ’t Broek de meest kansrijke locatie. Op basis van de uitkomsten van diverse aanvullende onderzoeken heeft het college besloten om het gebied ten zuidwesten van het bestaande bedrijventerrein en ten noorden van de Keizersbeek te ontwikkelen tot nieuw bedrijventerrein. Als de gemeenteraad hier ook mee instemt, wordt in 2025 de planvorming gestart. Daarbij zal de nodige aandacht worden besteed aan thema’s als energietransitie, circulariteit en klimaatadaptatie.
Bedrijventerreinen kunnen namelijk een grote bijdrage leveren aan de doelstellingen voor deze onderwerpen. Dit geldt niet alleen voor nieuwe terreinen, maar zeker ook voor de bestaande. Er is een speerpuntennotitie ‘Op weg naar toekomstbestendige bedrijventerreinen’ opgesteld waarmee we in gesprek gaan met het bedrijfsleven. Dat gebeurt als eerste in de gebiedsgerichte gesprekken die in het kader van de nieuwe Omgevingsvisie worden gehouden. Recreatie & Toerisme Regionaal werken 8 gemeenten samen in de Vrijetijdsagenda Achterhoek, in 2025 zal Zutphen aansluiten en mogelijkerwijs ook Montferland, waarmee het aantal samenwerkende gemeenten zou groeien naar 10. Het huidige uitvoeringsprogramma behorend bij de regionale Vrijetijdsagenda is met een jaar verlengd en loopt eind 2024 af. Dit betekent dat een aantal bestaande projecten, al dan niet aangepast, langer doorgelopen.
Programma 1 Ruimte
9
Eind 2024 zal de herijkte regionale vrijetijdsagenda met uitvoeringsprogramma voor 2025 en verder worden vastgesteld. Daarbij wordt blijvend belang gehecht aan verhoging van de kwaliteit en vitaliteit van de vrijetijdssector, vanwege de bijdrage die de sector levert aan de economie, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van ons gebied/onze gemeente. Regioarrangement. Het Rijk heeft met alle provincies afspraken gemaakt over hoe de opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur, goed ruimtelijk kunnen inpassen en worden vertaald in een ruimtelijk voorstel. De provincie Gelderland heeft besloten haar ruimtelijk voorstel vanuit haar zeven regio’s op te bouwen op basis van een regioarrangement per regio. Op basis van dit ruimtelijk voorstel maakt de provincie wederkerige bestuurlijke afspraken met het rijk over de ruimtelijke inpassing en uitvoering van nationale opgaven inclusief wat daarvoor nodig is aan instrumenten en middelen. De uitspraken over het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) door het kabinet tijdens de algemene beschouwingen 2024, maken dat nader overleg tussen het rijk en de provincie noodzakelijk is; in ieder geval over middelen.
Ondertussen wordt in de regio Achterhoek doorgewerkt om een Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA) op te stellen, wat recht doet aan de opgaven en de ambities in, en van de gemeenten in de Achterhoek.
Bijstellingen bestaand beleid Omschrijving Programma 1 Ruimte P1.0001 Straatwerk leges P1.0002 Verwijderen areaal openbare verlichting P1.0003 Leges omgevingsvergunningen P1.0004 Huurinkomsten gebruik Aladnahal P1.0005 SPUK Sport P1.0006 Zwembad 't Walfort en t Blauwe meer P1.0007 Eurohal Dinxperlo lekkage waterleiding P1.0008 Ruimtelijke ordening Totaal Programma 1 Ruimte
2024 -60.000 -72.500 -103.500 -13.500 -40.000 -108.000 15.000 -92.500 -475.000
2025
2026
2027
2028
-13.500
-13.500
Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P1.0001 Leges straatwerk € 60.000 incidenteel voordeel in 2024 In verband met de energietransities en aanleg glasvezel zijn door de netbeheerders meer kabels en leidingen aangelegd. Hierdoor is het bedrag voor de leges hoger dan verwacht. P1.0002 Verwijderen areaal openbare verlichting € 72.500 incidenteel voordeel in 2024 In afwachting van de aanbesteding wordt nog geen uitvoering gegeven aan het verwijderen van openbare verlichting. Voor de komende vier jaar (2024 t/m 2028) is er budget beschikbaar gesteld. Dit betekent dat de budgetten worden doorgeschoven naar 2025 t/m 2029. P1.0003 Leges omgevingsvergunningen € 103.500 incidenteel voordeel in 2024 De omgevingswet is per 1 januari 2024 ingevoerd waardoor er nog geen ervaringscijfers beschikbaar zijn. Er zijn meer aanvragen binnen gekomen dan verwacht. Dit heeft geresulteerd in een meeropbrengst van € 290.000. Echter door de vele aanvragen is extra inhuur nodig. De extra kosten voor de inhuur zijn € 186.500. Per saldo ontstaat er een incidenteel voordeel van € 103.500. P1.0004 Huurinkomsten gebruik Aladnahal € 13.500 voordeel in 2024 en 2025 Dit betreffen de huurinkomsten van schooljaar 2024/2025. Door de groei van de leerlingenaantallen bij de CBS Groen van Prinstererschool bood het schoolgebouw aan de Ludgerstraat niet voldoende ruimte.
Ze maken daarom tijdelijk gebruik van twee extra ruimtes in de Aladnahal. P1.0005 SPUK Sport € 40.000 incidenteel voordeel in 2024 De SPUK Sport regeling geldt voor gemeenten die uitgaven maken voor de ontwikkeling en instandhouding van sport-accommodaties, het sportstimuleringsbeleid en de aanschaf van sportmaterialen. Deze regeling bestond van 2019 tot en met 2023 en is nu voor twee jaar verlengd. Over het jaar 2023 wordt er in 2024 nog € 40.000 ontvangen wat resulteert in een incidenteel voordeel. P1.0006 Zwembad ’t Walfort en ’t Blauwe meer € 108.000 incidenteel voordeel in 2024 De exploitatiebijdrage is voor een groot deel afhankelijk van de energieprijzen. Deze zijn in 2024 lager met als gevolg dat de exploitatiebijdrage voor de zwembaden daalt.
Programma 1 Ruimte
10
P1.0007 Eurohal Dinxperlo lekkage waterleiding € 15.000 incidenteel nadeel in 2024 Bij de Eurohal is er een lekkage ontstaan zowel in de koud- als in de warmwaterleiding (circulatieleiding). Hierdoor zijn er extra kosten gemaakt voor een bedrag van € 15.000. P1.0008 Ruimtelijke ordening € 92.500 incidenteel voordeel in 2024 De afgelopen periode is een aanzienlijk aantal aanvragen om omgevingsvergunning (uitgebreide procedure) in behandeling genomen dan wel in procedure gebracht. Verder zijn in de zogenaamde verzamelplannen verschillende projecten van initiatiefnemers gebundeld. Dit heeft een geresulteert in een meeropbrengst van € 100.000. Daarnaast zijn er extra kosten, € 7.500, gemaakt voor het ontwerpen van de nieuwe stikstofbepaling in het bestemmingsplan landelijk gebied.
Programma 1 Ruimte
11
Programma 2 Sociaal domein Doelstellingen Thema/Doelstelling 1 Armoedebeleid Herijking armoedebeleid
2
3
4
5
6
7
Actie 2024 December 2024 - Het huidige armoedebeleid is herijkt, waarmee de bestaanszekerheid van onze inwoners wordt versterkt.
Najaarsnota 2024 G In september 2024 is het advies 'van Arm-lastig naar Arm-slag' opgeleverd, deze is meegenomen in de herijking van het armoedebeleid. De visie financiële bestaanszekerheid en richtinggevende voorstellen is in juni 2024 aangeboden aan het college en de Raad. In november 2024 wordt de herijking van het armoedebeleid afgerond met een nota van wijzigingen financiële bestaanszekerheid, deze nota komt 26 november 2024 in de Raad. In deze nota is ook de doorontwikkeling vanaf 2025 opgenomen met aandacht voor monitoring en impact van beleid. Participatie December 2024 - Alle inwo- G In 2024 is er door Laborijn extra aandacht beDoorontwikkeling ners met een Participatiesteed aan de doelgroep oudkomers. Dit zijn inwoLaborijn. wet-uitkering hebben een ners die onder de oude wet inburgering onvolactief traject en aanbod om doende kansen hebben gekregen om te integreontwikkeling mogelijk te ren. Een uitgebreide screening heeft plaats gemaken. vonden op diverse levensgebieden en binnenkort volgt een plan van aanpak voor het vervolg. Beschermd wonen December 2024 - We gaan G De inloopvoorzieningen lopen goed.
De inwoners Het versterken van het aantal inloopmomenten weten het goed te vinden maar de problematiek is de laagdrempelige van de laagdrempelige inwel zwaar aan het worden en daarom zijn we aan inloopvoorzieningen loopvoorzieningen voor het kijken met maatwerkaanbieders om combinavoor mensen met mensen met een ggzties te maken rondom de inloop. We gaan dit in ggz-problematiek. problematiek verder uitbrei2025 verder vormgeven. den. Leefstijlakkoord December 2024 -Op basis G De uitwerking van de verschillende onderdelen uit Inwoners (meer) van het onderzoek en advies het advies voor een toekomstbestendig sportlaten bewegen en uit 2023, een start maken landschap lopen op schema, de verwachting is mee te laten doen met het toekomstbestendig dat het opleveren van de adviesnota in het eerste aan de samenleving. inrichten van de sportinfrakwartaal van 2025 haalbaar is omdat de Sociale structuur in onze gemeente. Raad nog een advies moet formuleren. Sociale en pedago- December 2024 - We gaan G De voorbereidingen op de campagne 'mijn oude gische basis met inwoners het gesprek dag in Aalten' zijn gestart. In de tweede helft van Het versterken van aan over de toekomst van het jaar is deze campagne uitgerold. Hiervoor is de sociale en peda- het zorglandschap. een communicatieplanning gemaakt. In 2025 gogische basis. wordt dit vervolgd.
Ouder worden in December 2024 - We willen G We zijn inmiddels gestart met het op regionaal en Aalten de samenwerking rondom lokaal niveau vormgeven van de ketenaanpak Veerkrachtig ouder ouderen verder faciliteren. valpreventie. Daarnaast zijn de eerste resultaten worden. Met specifieke inzet op de van het project 'Kattenberg, samen wonen met onderdelen: meer ouderen dementie' opgeleverd. Om dit te borgen en verder mee laten doen, valprevenuit te rollen, gaan we in de komende tijd in getie, (extra) ontmoetingspleksprek met het zorgkantoor. Ook is het Aaltens ken en diversiteit in wonen. Hofje opgeleverd. In het projectplan voor de buurtaanpakken in Dinxperlo en Aalten staan veiligheid, toegankelijkheid, ontmoeting, woon- en leefomgeving centraal. Sociale Basis December 2024 - Er is G Op 26 juni 2024 is de raad nader over dit project Het optimaliseren vindbare, zichtbare en laaggeïnformeerd een via raadsmededeling 106-2024. van de verbinding drempelige toegang tot hulp In 2025 en daarna zetten we extra in op het vertussen de toegang en ondersteuning georganisterken en ondersteunen van ons lokale team. tot hulp en de socia- seerd. De concretisering le basis. van een centrale toegang en informatie- en inlooppunten in verbinding met de sociale basis, is daarbij nader uitgewerkt
Programma 2 Sociaal Domein
12
Thema/Doelstelling Actie 2024 Najaarsnota 2024 Pedagogische basis December 2024 - We gaan G Vanuit verschillende taakvelden zetten we in op De ontwikkeling van samen met onze partners de beweging naar de voorkant en op het systeem kinderen stimuleren en initiatief nemen om de peom het kind heen. Half oktober was er een confeouders ondersteunen dagogische basis, en ook rentie vanuit de Gelijke Kansen Alliantie waarbij bij het opvoeden. de verbinding tussen de het ging om gelijke kansen en het versterken van toegang tot de jeugdzorg de Pedagogische basis. Deze conferentie was en de pedagogische basis, voor iedereen die werkt met kinderen en jongeren verder te verstevigen. in de gemeente Aalten (scholen, zorg, bedrijfsleven, sportverenigingen). We voeren ook in 2024 de agenda verder uit zoals opgesteld. Wat betreft de verbinding tussen de toegang tot jeugdzorg en het versterken van de pedagogische basis zijn we in het kader van de Hervormingsagenda jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming aan het werk voor een sterker lokaal team. Een belangrijk uitgangspunt voor dit team is dat het bijdraagt aan het gewone leven door te normaliseren en het versterken van de eigen kracht / pedagogische basis. Dat het de mogelijkheden van de sociale basis goed kent en actief met deze partijen samenwerkt en hen betrekt bij oplossingen voor gezinnen en huishoudens.
9 Vrijheid December 2024 - We G Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan Het bewustzijn van geven als penvoerder de ontwikkeling en uitvoering van een aantal regivrijheid vergroten. uitvoering aan het Regioonale projecten binnen de thema's: Vrijheidsmaalprogramma Vrijheid tijden, Vrijheidsroutes, Vrijheidslicht en Ode aan 2023/2024. Dit mede ter de Vrijheid. De gemeente Aalten zorgt als penvoorbereiding op het jaar voerder voor de afwikkeling van de provinciale 2025, waarin we samen subsidie die de gemeenten in de Achterhoek en 80 jaar vrijheid vieren. de Liemers hebben ontvangen voor de uitvoering van het programma Vrijheid. Voor 1 januari 2025 dienen de projecten definitief te zijn afgerond. Vervolgens wordt in 2025 de verantwoording bij de provincie ingediend en definitief te worden afgerekend met de provincie en alle deelnemende gemeente. 10 Ondersteuning man- September 2024 - We G De toezegging ten aanzien van het opstellen van telzorgers gaan een nota opstellen een visie (jonge) mantelzorgers is gedaan ruim Het vroegtijdig berei- voor verdere ondersteuvoordat de nota Sociaal Domein met bijbehorend ken van (jonge) man- ning van mantelzorgers, uitvoeringsprogramma is opgesteld en vastgetelzorgers en de vind- met specifieke aandacht steld. Mantelzorg is een belangrijk onderwerp in baarheid van de man- daarin voor jonge mantelde (uitvoerings)nota Sociaal Domein.
In deze telzorgondersteuning zorgers. documenten is ook veel aandacht voor jonge verbeteren. mantelzorgers en de mantelzorgondersteuning. Ook de nota “iedereen is een naober” legt de verbinding tussen vrijwillige inzet en mantelzorg. Figulus Welzijn verzorgt voor ons de algemene mantelzorgondersteuning. Vanaf 2025 zullen zij vier keer per jaar een nieuwsbrief voor mantelzorgers uitbrengen. Daarnaast wordt dit als onderwerp meegenomen in de regionale IZAplannen. 11 Zorg en veiligheid Oktober 2024 - De lopen- G De pilot is positief afgerond. Een tweede procesHet intensiveren en de pilot wordt geëvaluregisseur Zorg en Veiligheid heeft tot een intenoptimaliseren van de eerd, waarbij wordt besievere en verbeterde samenwerking met onze samenwerking met paald op welke wijze de interne en externe partners geleid, met meer aanonze externe partners samenwerking naar de dacht voor beleidsmatige aspecten. Inmiddels is op het gebied van toekomst toe het beste een tweede procesregisseur Zorg en Veiligheid in zorg en veiligheid. wordt geborgd. (vaste) dienst genomen. 8
Programma 2 Sociaal Domein
13
Thema/Doelstelling 12 Zwemwater Komen tot een visie op zwemwater binnen de gemeente.
Actie 2024 Najaarsnota 2024 December 2024 - We wer- G Het project Toekomstvisie zwembaden Gemeente ken de startnotitie over de Aalten bevindt zich in de fase van informatie toekomst van zwemwater verzamelen bij stakeholders en andere betrokkein onze gemeente verder nen. In de raadsmededeling van 16 oktober 2024 uit. Het college is voornehebben wij u nader geinformeerd over de actuele mens om voor 2026 een stand van zaken. visie te formuleren en antwoord te hebben op een aantal vraagstukken. 13 Crossfire Maart 2024 - Het benodig- G De Crossfire organisatie is doende met de voorbeHet afronden, inclusief de proces wordt door de reidingen op het vervolg op de locatiekeuze. Bij de verwerving, van de aangestelde projectleider beantwoording van de technische vragen van de locatiekeuze voor een projectmatig doorlopen op begroting 2025 hebben wij hier uitgebreid antgezamenlijke brandbasis van een gemeenwoord op gegeven. weerpost. schappelijk projectplan en bijbehorende projectorganisatie Actuele ontwikkelingen Gezond en Actief Leven Akkoord/Integraal Zorg Akkoord Landelijk en lokaal wordt gewerkt aan ‘Meer gezondheid minder zorg’. Als we nu niets doen is de zorg op termijn niet meer betaalbaar en zijn er onvoldoende mensen om in de zorg te werken. Om dit te voorkomen wordt ingezet op een gezonde generatie in 2040.
Zorgaanbieders, maatschappelijke organisaties, onderwijs, overheden, sport- en cultuurverenigingen en ook ondernemers werken hier samen aan. Het is een complexe opgave voor alle betrokkenen. Er is meer samenwerking noodzakelijk. Anders organiseren, financieren en monitoren is nodig om de noodzakelijke effecten te bereiken. Het Plan van Aanpak GALA, dat in het derde kwartaal van 2023 in alle Achterhoekse gemeenten door de colleges van B&W is vastgesteld, geeft inzicht in proces en afspraken. Op dit moment is de werkagenda vastgesteld en zijn de regionale uitvoeringscoalities bemenst vanuit de lokale gemeenten. De Werkagenda is vastgesteld in de Thematafel ‘De Gezondste Regio’ en hierin staan de acties beschreven voor 2024 rondom de thema’s (ketenaanpakken) Gezond leven en preventie, Veerkrachtig ouder worden, Mentaal gezond en Prettig werken in Zorg en Welzijn. De uitvoeringscoalities gaan aan de slag met de werkagenda. Hierbij wordt uitgegaan van het continueren van regionale en lokale implementatie van de ketenaanpakken, het opschalen en verbinden Aanbesteding Wmo en Jeugdhulp per 1 januari 2026 In 2024 is gestart met een aanbesteding Wmo en Jeugdhulp die waarschijnlijk per 1 januari 2026 in gaat. Deze aanbesteding vergt extra ambtelijke inzet.
We blijven namelijk in de tussenliggende periode met de huidige gecontracteerde aanbieders, in gezamenlijke dialoog, werken aan de transformatie van de zorg. Per 18 juni 2024 zijn in regionaal verband, bindende samenwerkingsafspraken gemaakt. Besloten is dat de gemeente Doetinchem namens de deelnemende gemeenten als penvoerder optreedt voor het uitvoeren van de inkoopprocedures conform de door gemeenten vast te stellen inkoopstrategie. Deze afspraken zijn tijdelijk en hebben enkel betrekking op de regionale inkoop Wmo en Jeugdhulp. Op 19 juni jl. is voor raadsleden een lokale kick-off bijeenkomst over het nieuwe inkoopproces georganiseerd en op 18 september jl. was er voor raadsleden een regionale bijeenkomst om meer te weten te komen over de nieuwe inkoop en het proces rondom aanbesteden en bekostiging. Verder wordt de raad over de aanbesteding op de hoogte gehouden via diverse raadsmededelingen. Regionale samenwerking Sociaal Domein Vanuit het Directeuren Netwerk Achterhoek (de gemeentesecretarissen) loopt een traject gericht op doorontwikkeling van de (governance van de) regionale samenwerking binnen het Sociaal Domein. De opdracht daarbij is om te komen tot een toekomstbestendige governance die een robuuste en adequate bedrijfsvoering in regionale samenwerking kan bieden, inclusief bestuurlijke governance.
Net als bij het inkoopproces worden ook op dit onderdeel in regionaal verband nog steeds, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau, goede stappen gezet in het traject naar een passende governance-structuur. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Er wordt structureel geïnvesteerd in de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten worden verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Programma 2 Sociaal Domein
14
Er is minder papierwerk en administratie nodig, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Ook moeten ondersteuningsteams versterkt worden en moet betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs ervoor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen worden ondersteund. Deze hervorming heeft ook impact op de gemeente Aalten. Het eerste onderwerp waar we mee aan de slag zijn is het sterke lokale team: hoe kan dit team nog meer integraal werken, nog meer gericht zijn op veiligheid casuïstiek, meer zelf hulpverlenen en bijdragen aan het gewone leven door te normaliseren. Wij zullen de raad via een raadsmededeling in november informeren over de voortgang. Participatie en inburgering Doordat met invoering van de Participatiewet de toegang tot de Wet sociale werkvoorziening is afgesloten en doordat de Wajong alleen nog beschikbaar is voor een beperkte groep mensen, wordt Laborijn verantwoordelijk voor een elk jaar grotere groep mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig het minimumloon kan verdienen. Om sociaal ontwikkelbedrijven tegemoet te komen in de bijbehorende financiële uitdagingen en te ondersteunen bij de doorontwikkeling van de sociale infrastructuur is er in 2024 door het rijk een (incidentele) tegemoetkoming beschikbaar gesteld. Voor Laborijn gaat het om € 724.255.
Laborijn is sinds een aantal jaren al proactief aan de slag met de innovatieve doorontwikkeling van haar infrastructuur. Samen met de drie GR-gemeenten stelt Laborijn in de loop van 2025 een meerjarenplan ‘doorontwikkeling infrastructuur werkontwikkelbedrijf Laborijn’ op. In dit plan wordt de vraag beantwoord welke concrete uitdagingen er nu op Laborijn afkomen en hoe de infrastructuur hier versneld voor opgebouwd kan worden. Ook zal in dat plan de vraag worden beantwoord op welke doelgroepen Laborijn extra gaat inzetten om uitstroom naar werk te bevorderen. Te denken valt aan jongeren, inburgeraars, oudkomers en inwoners met een arbeidsbeperking. Voor de Wsw zijn er ook extra middelen beschikbaar gesteld in 2024. Het gaat om een toename van de structurele rijksbijdrage Wsw vanwege de loonprijsontwikkeling. De bijgestelde budgetten worden verwerkt in de 2e begrotingswijziging Laborijn 2024. Bibliotheekwerk Gemeenten krijgen vanaf 2025 de wettelijke taak om inwoners toegang te bieden tot een volwaardige openbare bibliotheek in de buurt. Gemeenten worden verplicht, in samenwerking met de bibliotheek, een periodiek meerjarenplan voor het bibliotheekwerk op te stellen.
Het plan beschrijft op welke manier de gemeente de wettelijke zorgplicht invult, rekening houdend met elementen als de omvang, de dichtheid en de samenstelling van de bevolking, de lokale maatschappelijke opgaven en de positie van de bibliotheek te midden van andere sociaal-culturele voorzieningen en het onderwijs. Daarnaast wordt in lagere regelgeving gespecificeerd aan welke elementen een bibliotheekorganisatie minimaal moet voldoen om zich te kwalificeren als volwaardige bibliotheek. In 2025 wordt er een gezamenlijke visie opgesteld door de gemeente en de bibliotheek als basis voor het meerjarenbeleidsplan. Voor het uitvoeren van de wettelijke zorgplicht zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. Gemeenten ontvangen in 2025 en 2026 een decentralisatie-uitkering, om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Voor de gemeente Aalten gaat het om €100.000 voor zowel 2025 en 2026. Haalbaarheidsonderzoek renovatie/vervangende nieuwbouw Schaersvoorde Slingelaan In september 2023 is in de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Aalten 20232039 vastgesteld. Eén van de projecten in het plan is Schaersvoorde, locatie Slingelaan. Dit gebouw is namelijk aan renovatie of vervanging toe.
Eerste stap is, mede op verzoek van de raad, een haalbaarheidsonderzoek waarin wordt onderzocht of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is. De resultaten worden naar verwachting eind van dit jaar opgeleverd. Ouder worden in Aalten Bewustwording In de gemeente Aalten krijgen we de komende jaren te maken met sterke vergrijzing van onze inwoners. Vanuit zorg, welzijn en wonen zullen we moeten transformeren en werken vanuit zelfredzaamheid, samenredzaamheid en passende steunsystemen in de buurt. Ook verwachten we van (oude en jonge) inwoners dat zij omzien naar elkaar en tijdig nadenken over hun toekomst. Op lokaal niveau is daarom onder andere de publiekscampagne ‘ticket naar je toekomst’ gestart die wordt uitgevoerd door Oudtopia. Blijven meedoen We willen dat ouderen blijven meedoen in de samenleving. Dit kan op verschillende manieren: je kan je blijven inzetten voor de ander, ondernemen van activiteiten in bijvoorbeeld sport/bewegen of cultuur, elkaar ontmoeten op de verschillende plekken in Aalten. We zijn begonnen om deze plekken beter in kaart te brengen. We hebben verschillende professionals die kunnen helpen om te helpen onderzoeken wat passend is, zoals de zingevingsspecialist, welzijnscoach of beweegmakelaar. Het komend jaar zal deze samenwerking verder worden verstevigd.
Programma 2 Sociaal Domein
15
Wonen en zorg Het project 'Kattenberg, samen wonen met dementie’ is succesvol afgerond. Voor structurele borging zijn de eerste gesprekken geweest met het zorgkantoor rondom het domeinoverstijgend samenwerken. deze krijgen de komende tijd een vervolg. De buurten uit de pilot buurtaanpakken toekomstbestendige buurten in 2 buurten in Dinxperlo en Aalten hebben plannen voor een aantal acties op korte en lange termijn opgeleverd. Er wordt hierin samengewerkt in co-creatie met buren en buurtvertegenwoordigers. In deze buurten staan veiligheid, toegankelijkheid, ontmoeting, woon- en leefomgeving centraal. Ouderen die vragen hebben over comfortabel, veilig en duurzaam wonen kunnen terecht bij de wooncoach. Dementie Er is structureel aandacht voor ondersteuning aan mensen met dementie en hun naasten en op de Wereld Alzheimerdag is hiervoor een specifieke activiteit geweest in samenwerking met AVA’70. Komende tijd wordt op verzoek van de gemeenteraad onderzocht of er een dementievriendelijke ontmoetingsplek in Dinxperlo kan worden gestart.
Bijstellingen bestaand beleid Omschrijving Programma 2 Sociaal Domein P2.0001 Vervoer ZOOV (Leerlingenvervoer en Wmo) P2.0002 Visie op toekomstbestendig sportlandschap P2.0003 Programma Vrijheid P2.0004 Subsidievaststelling Sensire P2.0005 Wmo uitvoeringskosten P2.0006 Kinderopvang P2.0007 Sociaal Domein Achterhoek inkoop P2.0008 Sociaal Domein Achterhoek bedrijfsvoering P2.0009 Subsidievaststelling Jeugd Gezondheidszorg P2.0010 BUIG Laborijn P2.0011 Wmo woonvoorziening P2.0012 Wmo vervoersvoorziening P2.0013 Volksgezondheid preventie Totaal Programma 2 Sociaal Domein
2024
2025
2026
2027
2028
95.000 18.000
95.000
95.000
95.000
95.000
95.000
95.000
95.000
13.500 -14.000 -18.000 25.000 53.000 -45.000 -12.000 13.000 -160.000 -65.000 25.000 -85.000
108.500
Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P2.0001 Vervoer ZOOV (Leerlingenvervoer en Wmo) € 95.000 structureel nadeel De taken van de vervoercentrale ZOOV bestaan onder andere uit het reserveren en toewijzen van ritten aan vervoerders en het bijsturen van het vervoerproces tijdens de uitvoering. Verder draagt de vervoercentrale zorg voor het informeren van de reizigers over de uitvoering van hun ritten en verzorgt zij de klachtenafhandeling. In 2016, bij de start van ZOOV, is de Vervoercentrale van ZOOV regionaal aanbesteed door de gemeente Winterswijk conform mandaat. Dit contract voor de Vervoercentrale liep per 1 januari 2024 af en kon niet meer verlengd worden. Het contract uit 2016 was voor de gemeente een heel gunstig contract dit was ook de reden dat het contract uiteindelijk maximaal is verlengd. Inmiddels zijn we acht jaar verder, zijn er veel ontwikkelingen geweest en is ruime ervaring opgedaan met het beheren van een vervoerscentrale daarom worden in het nieuwe contract nieuwe/hogere eisen gesteld, bijvoorbeeld op het gebied van social return en de kwaliteit van informatie die de reiziger ontvangt (track and trace en real time informatie). Door ontwikkelingen en de nieuwe eisen zijn de tarieven voor de vervoerscentrale flink gestegen ten opzichte van het oude contract (€ 14.000 leerlingenvervoer en € 81.000 Wmo).
Het aantal vervoersbewegingen is ongeveer gelijk gebleven. P2.0002 Visie op toekomstbestendig sportlandschap € 18.000 incidenteel nadeel in 2024 Budgetbijstelling in verband met behoefteonderzoek naar sportvoorzieningen. Deze kosten zijn hoger uitgevallen omdat het behoefteonderzoek uitgebreider is geweest dan in 2023 was voorzien. P2.0003 Programma Vrijheid € 13.500 incidenteel nadeel in 2025 In het voorstel Regioprogramma 80 jaar Vrijheid Achterhoek/Liemers dat in april 2024 in het college is geweest is besloten om een bedrag van € 13.500 in de begroting 2025 op te nemen voor projecten die in Aalten worden georganiseerd. Deze is per abuis niet opgenomen en daarom meegenomen tijdens de najaarsnota 2024 voor het jaar 2025. P2.0004 Subsidievaststelling Sensire € 14.000 incidenteel voordeel in 2024 In 2023 is teveel aan voorschot betaald. Bij vaststelling in 2024 is gebleken dat Sensire moest terugbetalen. P2.0005 Wmo uitvoeringskosten € 18.000 incidenteel voordeel in 2024 Het budget voor cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd is in 2024 niet volledig besteed. In 2025 gaan we een start maken met een nieuwe vorm van cliëntervaringsonderzoek waarin we twee keer per jaar een on-
Programma 2 Sociaal Domein
16
derzoek uitvoeren. Verwachting was om in 2024 een start mee te maken maar is wegens capaciteit tekort niet uitgevoerd. Hierdoor hebben we in 2024 een incidenteel voordeel van € 18.135. P2.0006 Kinderopvang € 25.000 incidenteel nadeel in 2024 Het aantal kinderen met een sociaal medische indicatie is de afgelopen jaren flink gestegen, en daarmee ook de kosten. Ook stijgen jaarlijks de kosten van de kinderopvang. Voor 2024 komt het totale budget hiermee uit op € 202.000. P2.0007 Sociaal Domein Achterhoek inkoop € 53.000 incidenteel nadeel in 2024 Budgetbijstelling in verband met inkoopproces Jeugd en Wmo. Zie Raadsmededeling 100-2024 datum 18 juni 2024. P2.0008 Sociaal Domein Achterhoek bedrijfsvoering € 45.000 incidenteel voordeel in 2024 De besluitvorming voor nieuw beleid is nog niet door de colleges van het Sociaal Domein Achterhoek. Dit wordt in 2024 niet meer uitgevoerd. Dit was opgenomen in de begroting, vandaar dit incidenteel voordeel. P2.0009 Subsidievaststelling Jeugd Gezondheidszorg € 12.000 incidenteel voordeel Bij het vaststellen van de subsidie 2023 Jeugd Gezondheidszorg komen we uit op een incidenteel voordeel. P2.0010 BUIG Laborijn € 13.000 incidenteel nadeel in 2024 Jaarlijks wordt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het budget voor bijstandsuitkeringen (BUIG-budget) voor de gemeente definitief vastgesteld in het najaar.
De gemeente Aalten ontvangt in 2024 een definitief budget van €5.636.091. Laborijn schat in dat de BUIG kosten dit jaar neerkomen op €6.040.582. Dat betekent een verwacht tekort van €404.491. Dit tekort is te laag om in aanmerking te komen voor de vangnetregeling. Het financiële resultaat op de BUIG, positief of negatief, is voor rekening van de gemeente. Deze afspraak is niet wettelijk bepaald, maar gemaakt bij de totstandkoming van Laborijn. Er zijn verschillende factoren van invloed op het ontstaan van dit negatieve BUIG-resultaat. Deels heeft dit te maken met het verdeelmodel van het Rijk. Er wordt geconstateerd dat de toegekende BUIG-budgetten niet altijd passend, stabiel en voorspelbaar zijn. Voor de gemeente Aalten is het toegekende BUIG-budget in 2022, 2023 en 2024 niet voldoende gebleken om de daadwerkelijke kosten te dekken. De laatste jaren is er in de gemeente Aalten sprake van een verhoogde instroom van nieuwe huishoudens in het bijstandsbestand. Door de professionals van Laborijn wordt geconstateerd dat veel van deze inwoners die instromen in de bijstand te maken hebben met complexe problematiek op meerdere levensgebieden, waardoor uitstroom naar werk moeilijk te realiseren is. Het meerjarige tekort op de BUIG kan maar voor een deel worden verklaard vanuit keuzes in beleid en uitvoering.
Voor het deel waar wel invloed op kan worden uitgeoefend zijn er door Laborijn vijf actiepunten geformuleerd, gericht op uitstroombevordering. Resultaten zullen naar verwachting pas op de langere termijn zichtbaar zijn. Met het raadsbesluit de datum 02-07-2024 hebben wij €392.000 opgenomen in onze begroting naar nu blijkt is dit bedrag nog niet toereikend voor 2024 en hebben we een incidenteel nadeel van €13.000 in 2024. P2.0011 Wmo woonvoorzieningen € 160.000 incidenteel voordeel in 2024 In 2024 zijn er minder gerealiseerde woningaanpassingen dan in de begroting 2024 was voorzien. Er zijn op dit moment een aantal aanvragen voor een grote woningaanpassing in behandeling welke in 2025 worden uitgevoerd. We zien de kosten op de lange termijn toenemen omdat dat mensen gemiddeld steeds ouder worden en ook langer zelfstandig in hun eigen huis blijven wonen. Door de huidige woningmarkt zijn er weinig geschikte gelijkvloerse woningen beschikbaar, waardoor verhuizen niet mogelijk is. Hierdoor neemt de noodzaak voor grote woningaanpassingen toe. P2.0012 Wmo vervoersvoorzieningen € 65.000 incidenteel voordeel in 2024 Er zijn in 2024 minder toegekende en verstrekte vervoersvoorzieningen.
P2.0013 Volksgezondheid preventie € 25.000 incidenteel nadeel in 2024 Voor 2024 is het budget bijgesteld met € 54.000 om de wettelijke taken uit te kunnen voeren en het huidige maatwerkpakket te bekostigen. Er is vanuit de subsidievaststelling 2023 voor Stichting Yunio en Humanitas een voordeel van € 29.000. Dit resulteert per saldo in een incidenteel nadeel van € 25.000.
Programma 2 Sociaal Domein
17
Programma 3 Bedrijfsvoering Doelstellingen Thema/Doelstelling 1 Informatieveiligheid en Privacy Wet Verder toewerken naar het voldoen aan de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Op applicatieniveau gaat een nieuwe applicatie hierbij helpen. Procesmatige zaken worden in samenwerking met collega’s opgepakt. Opvolgen van de adviezen van de Functionaris Gegevensbescherming op het gebied van de AVG. De toetsing zoal deze is uitgevoerd wordt omgezet naar een actieplan met een focus op de belangrijkste verbeterpunten.
2
Opstellen Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMJOP) Vanuit Gebouwenbeheer zal er een nieuw (Duurzaam) Meerjarenonderhoudsplan worden opgesteld. Hiervoor wordt eerst een strategisch integraal accommodatieplan gemeentelijk vastgoed opgesteld. Aan de hand van deze koers zal er vervolgens een DMJOP worden opgesteld voor al het maatschappelijk vastgoed dat in beheer is en blijft.
Programma 3 Bedrijfsvoering
Actie 2024 December 2024 - Hernieuwde aandacht voor basiskennis op het gebied van digitale hygiëne vanuit een samenwerking tussen CISO, ISO en teammanagers. Reeds in voorbereiding, eerste helft 2024 in alle teams uitgevoerd.
Najaarsnota 2024 G In alle teams zijn eind 2023 / begin 2024 in het kader van project Troje, presentaties op dit vlak gehouden. Ook zijn aanvullende, wat meer technische presentaties geweest over veilig werken en veilig internetgebruik. Voor de komende tijd ligt de aandacht bij structureel verbeteren van bewustwording rond informatieveiligheid. Dit door een interactieve mailing in te zetten die wekelijks kort (één à twee minuten) op een laagdrempelige manier kennis deelt over informatieveiligheid en het signaleren van mogelijke dreigingen en gevaren. Hiermee starten we eind 2024 / begin 2025.
December 2024 - Verder uitwerken van het in centraal in beeld brengen van de status van beveiliging van de applicaties bij de gemeente Aalten (ingebruikname GRCapplicatie)
Beveiliging heeft altijd de aandacht binnen Aalten en de ICT samenwerking, in de volle breedte. De toegangsrechten binnen de individuele applicaties vallen daar ook onder. Die worden beheerd door de betreffende functioneel beheerders van onze applicaties. Het inrichten van een extra toezicht, waarmee we controleren of dit proces loopt zoals bedoeld, is nog niet ingevoerd zoals we daar begin 2024 op hadden willen inzetten. Het blijft echter wel staan als doelstelling.
December 2024 - Verdere stappen ter verbetering op naleving van BIO en AVG. Doorlopend proces.
Dit proces is doorlopend. Voorheen werd dit in een separaat BIO-overleg opgepakt. Tegenwoordig is dat integraal in het strategisch informatieoverleg. Hier komen alle ontwikkelingen rond informatiebeheer samen, waar beveiliging en privacy deel van uitmaken. G Naast de DMJOP’s voor het gemeentelijk vastgoed wordt er ook contact gezocht met de onderwijsinstellingen om afstemming rondom de actuele DMJOP’s van de onderwijsgebouwen. Mogelijk wordt er gezamenlijk een vervolg gegeven aan de uitvoering van de DMJOP’s.
September 2024 - Budget voor het opstellen van het nieuwe DMJOP is beschikbaar. De uitwerking kan worden opgepakt.
18
3
4
Thema/Doelstelling Verduurzaming gemeentelijke vastgoed Voor een drietal locaties (Gemeentehuis Markt 7, Gemeentekantoor Hofstraat 8 en de Eurohal Europastraat 2) is een businesscase verduurzaming opgesteld. Deze dienen als input voor de verdere uitwerking van het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed.
Actie 2024 December 2024 - Aan de hand van de nog op te leveren rapportages met duurzaamheidsaanbevelingen worden er voorstellen gemaakt voor verduurzaming. Voor de medefinanciering daarvan wordt gezocht naar diverse subsidiebronnen zoals DUMAVA. Invoering WOZ-berichtenverkeer Juli 2024 - De koppeling De uitwisseling van gegevens tussen tussen beide applicaties de WOZ-administratie en het taxatie- moet worden opgebouwd. bureau gaat nu nog via een massaal bestand. Deze methode is achterhaald en kan vervangen worden door digitaal berichtenverkeer.
Najaarsnota 2024 G Naar aanleiding van de DMJOP’s wordt er gezamenlijk met de onderwijsinstellingen gekeken welke vervolg acties er nodig zijn om vastgoed te verduurzamen en welke financiële middelen hiervoor nodig zijn. Mogelijk kan er gebruik gemaakt worden van subsidies zoals DUMAVA. G Eind september is het project uitwisseling WOZ administratie gestart. Volgens planning is deze medio eind 2024 gereed. Dit traject is al met een andere pilot gemeente succesvol doorlopen
Actuele ontwikkelingen Versterking informatievoorziening In het voorjaar hebben we een interviewronde in de organisatie gehouden om inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken van de informatievoorziening en in het informatiemanagement. Daarbij is ook uitgevraagd waar de prioriteiten voor de komende periode (met een horizon van twee jaar vooruit) liggen. Het resultaat van deze gesprekken is een pragmatische visie op informatie (waar zetten we de komende tijd op in en wat zijn de kaders waarbinnen we werken) en een aanpak voor het verbeteren van het informatiemanagement, waarbij het belangrijkste doel is om de verbinding tussen onze gemeentelijke opgaven en informatie en IT te versterken. Een deel van die aanpak brengen we inmiddels al in de praktijk. We voeren periodieke gesprekken met de teams om de projecten en andere werkzaamheden te monitoren en om nieuwe ontwikkelingen tijdig in beeld te krijgen. We zetten in op adviseurschap binnen informatiemanagement om de adviseurs dichter bij de teams te brengen en we hebben het proces ontwikkeld hoe we omgaan met wijzigingen in de informatievoorziening. In het najaar zorgen we ervoor dat iedereen in de organisatie op de hoogte wordt gebracht van onze werkwijze, zodat we de verbetering ook borgen in onze bedrijfsvoering.
Gebouwenbeheer en facilitair De opdracht voor het opstellen van de Duurzame MeerJaren Onderhouds Planningen (DMJOP’s) is gegund. De eerste locatie is hiervoor inmiddels geschouwd. Naast het opstellen en opleveren van de DMJOP’s in het eerste kwartaal van 2025 gaat het bedrijf ook een nulmeting doen op onze technische installaties. Deze kunnen we dan in 2025 als onderlegger gebruiken voor de aanbesteding van het onderhoud van onze gebouw gebonden installaties. Doordat we nieuwe onderhoudsplanningen opstellen en daarbij ook kijken naar de natuurlijke momenten in de onderhoudscyclus, hebben we dit jaar weinig middelen ingezet van het budget groot onderhoud. Deze budgetten worden ingezet in 2025 en verdere jaren. We hebben verbeteringen aangebracht aan de sluitsystemen in de gevels van ons pand en de toegangssystemen. Een aantal extra ruimtes zijn voorzien van kaartlezers zodat medewerkers uitsluitend toegang tot een ruimte krijgen als zij daarvoor geautoriseerd zijn. Denk hierbij aan het archief en serverruimtes. Medio 2024 hebben we een doorbraak gemaakt naar de voormalige Rabobank. Nu kunnen we de naast gelegen ruimtes betrekken in de dienstverlening die we vanuit burgerzaken leveren, maar ook gebruiken om ruimte te bieden aan ketenpartners van de gemeente Aalten.