Najaarsnota 2021.pdf

Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................... 5 Totaal financieel overzicht .................................................................................................................................. 7 Programma 1 Ruimte.......................................................................................................................................... 8 Programma 2 Sociaal Domein ..........................................................................................................................14 Programma 3 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................22 Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij ........................................................27 Overgehevelde posten......................................................................................................................................31 Corona budget ..................................................................................................................................................35 Balans

...............................................................................................................................................................38 Overzicht kredieten ...........................................................................................................................................39 Algemene Reserve ...........................................................................................................................................41 Door de raad vast te stellen ..............................................................................................................................42 Begrotingswijzigingen groter dan € 10.000 ......................................................................................................44 Begrotingswijzigingen kleiner dan € 10.000 .....................................................................................................45 Begrotingswijzigingen, administratieve bijstellingen .........................................................................................46 Afkortingenlijst ..................................................................................................................................................49

Inleiding Het Rijk komt half over de brug… Waar er in de voorjaarsnota 2021 nog sprake was van een tekort voor 2021 van ruim acht ton, stevent Aalten in het najaar af op een overschot van krap € 500.000. Dat is dan zonder het resultaat van het verschuiven van de niet gebruikte budgetten naar het volgende jaar. Hoofdoorzaak van de verbeterde cijfers met stip: de veel hogere uitkering van het gemeentefonds voor 2021. Ook voor 2022 zit meer lucht in de begroting door de extra middelen als gevolg van de uitspraak van de arbitragecommissie inzake de tekorten bij de jeugdzorg. Levert Aalten voor het jaar 2022 een extra inkomst op van ongeveer 1,8 miljoen euro. Prettig en terecht, maar het gaat helaas nog altijd om niet-structurele middelen. Ook bij het proces van de herverdeling van het gemeentefonds lijkt er zand in de motor te komen door een minder positief advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur op dit dossier. Aangegeven wordt dat nog een flink aantal onderdelen van de voorgestelde herverdeling uitgezocht moet worden. Al met al vertoont de meerjarenraming vanaf 2023 daarom nog altijd een heel ander beeld met tekorten tot ruim 2 miljoen euro in 2025.

Wij houden zeker vertrouwen op een goede afloop, maar het blijft lastig als je verplicht meerjarig moet begroten en tegelijkertijd maar moet afwachten in hoeverre een nieuw kabinet verder over de brug wil komen inzake jeugdzorg, herverdeling, opschalingskorting, abonnementstarief, vergrijzing enzovoort. Eerst maar eens afwachten of het partijen in Den Haag lukt om een stevige brug naar elkaar te slaan. In deze nota wordt voorgesteld circa 1,25 miljoen euro aan niet aangewend budget van 2021 naar 2022 over te hevelen. Dit heeft voor 2021 een positief effect op het resultaat van diezelfde 1,25 miljoen euro. Waardoor het er op dit moment naar uitziet dat Aalten onder aan de streep dit jaar ruim 1,7 miljoen euro overhoudt. Voor 2022 geldt door de verschuiving het tegenovergestelde effect en is het positieve saldo ruim 4 ton. Niet uit te sluiten valt dat een gedeelte van dit overschot nog moet worden ingezet voor hogere loon- en prijsstijgingen, zoals bij energie, brandstof en aanbestedingen. Ook de krapte op de arbeidsmarkt kan een prijsopdrijvend effect hebben. Los van de financiële aspecten kan die toenemende krapte ook gevolgen hebben voor de dienstverlening aan de burger en de raad. De gemeenteraadsverkiezingen komen er aan en zorgen niet alleen voor de politieke partijen voor extra drukte, maar ook voor de ambtelijke organisatie.

De minister van BZK heeft aangegeven dat ook voor deze verkiezingen extra maatregelen getroffen moeten worden, zoals de mogelijkheid om op maandag en dinsdag te stemmen. Wanneer de nieuwe gemeenteraad aantreedt, is het overigens een goed moment om de tot heden gevolgde werkwijze van het verschuiven van budgetten te wijzigen en is het voorstel dit met ingang van 2022 via een reserve te laten verlopen. Dan wordt het resultaat door het doorschuiven niet meer beïnvloed. In deze nota zit ook een update van het uitvoeringsprogramma 2018-2022 en een overzicht van het verloop van de ontvangen en bestede corona gelden. Verder is de opzet van deze najaarsnota zoals de inmiddels door de wol geverfde gemeenteraad die kent. Kijkend naar de recente gemeentelijke ontwikkelingen valt op dat op het gebied van woningbouw het gas diep wordt ingetrapt met onder andere de voorbereiding van 33 woningen op locatie Groene Kamer. Eveneens is de voorbereiding gestart voor woningbouw op de locatie van de voormalige technische school. In 2022 gaat de schop daar de grond in. De Transitievisie Warmte, waarin het thema juist weer is om van het gas af te gaan, vergde ook de nodige energie en verder werd de Regionale Energiestrategie 1.0 onlangs vastgesteld. De ontwikkeling van een duurzame en fijnmazige bereikbaarheid binnen de Achterhoek krijgt een injectie met het Mobility as a Service concept.

Met 12 laadpalen is de laadinfrastructuur uitgebreid en we zijn nog niet uitgepaald. Het Lage Blik kreeg met de verhuizing van de bibliotheek een frisse blik en studenten van Saxion denken, net als Stadt Bocholt, mee over de herinrichting van de Heelweg. De behandeling en vaststelling van de brede Nota Sociaal Domein voltrok zich in oktober en de uitvoering van de zorgtransformatie ging, ondanks corona, energiek door. In december volgt nog een evaluatie van het transformatieplan. Verder wordt regionaal gewerkt aan een vernieuwd samenwerkingsconvenant Beschermd wonen en samen met Figulus en Laborijn wordt invulling gegeven aan de nieuwe Wet Inburgering. Dit najaar werd een gezonde start gemaakt in het kader van het Beweeg- en Sportakkoord met een aanpak die zich richt op de leefwereld van inwoners op de thema’s roken, alcohol en voeding. Naast de ontwikkelingen bij schulddienstverlening krijgt ook het grote belang van een sterke sociale basis hernieuwde aandacht binnen het sociale domein die het verdient.

Inleiding

5

In 2022 is het 450 jaar na wat de ‘geboorte van Nederland’ wordt genoemd. Het jaar 1572 markeert een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog en eindigt met de erkenning van de republiek der Nederlanden. Aalten maakt deel uit van een groep van ondertussen al 38 gemeenten die in 2022 gebeurtenissen uit 1572 herdenken. In de veel recentere geschiedenis werden veel inwoners helaas getroffen door een datalek bij de gemeente. Een leermoment en ondanks alle richtlijnen bleek maar eens hoe het mis kan gaan. Vanzelfsprekend gaf dit aanleiding de puntjes intern nog eens scherper op de i te zetten. Verder hebben wij getracht zo volledig mogelijk alle actuele informatie te bundelen en weer te geven. Het college van de gemeente Aalten

Planning najaarsnota 11 november 2021 College 22 november 2021 Raad, uiterlijk 9:00 uur indienen schriftelijke vragen 25 november 2021 College, behandeling vragen en antwoorden najaarsnota 2021 25 november 2021 Raad, verstrekking vragen en antwoorden najaarsnota 2021 29 november 2021 Raad, beeldvormende bijeenkomst 07 december 2021 Raad, oordeelsvormende vergadering 21 december 2021 Raadsbehandeling

Inleiding

6

Totaal financieel overzicht De mutatie in deze najaarsnota is € 1.314.939 voordelig ten opzichte van de voorjaarswijziging. Daarnaast hebben we voor € 1.256.005 aan budgetten overgeheveld naar 2022. De toelichtingen op de mutaties zijn te vinden in de betreffende programma’s. (- teken houdt een voordeel in) Stand na voorjaarsnota 2021 Begroting 2022

2021 820.751

2022

2023

2024

2025

-1.000 -1.000 overschot

1.086.000 1.086.000 tekort

1.585.000 1.585.000 tekort

1.897.000 1.897.000 tekort

605.752 21.364 43.318 977.808 -1.997.280 -2.698.059 -1.348.210 -1.698.887

21.364 977.808 -576.501 422.671

21.364 977.808 -613.401 385.771

21.364 977.808 -679.752 319.420

16.905

17.111

17.111

17.111

-494.188 -1.682.982

1.525.782

1.987.882

2.233.531

1.525.782 tekort

1.987.882 tekort

2.233.531 tekort

2023

2024

2025

478.117 -85.000 204.691 370.000 -574.990 29.853 422.671

478.117 -85.000 204.691 370.000 -611.890 29.853 385.771

478.117 -85.000 204.691 370.000 -678.241 29.853 319.420

820.751 tekort Bijstellingen najaarsnota 2021 groter dan € 10.000 Programma 1 Ruimte Programma 2 Sociaal Domein Programma 3 Bedrijfsvoering Totaal groter dan €10.000 Kleiner dan € 10.000 Stand na najaarsnota exclusief de overgehevelde posten

33.271

Overgehevelde posten per saldo nul

-1.256.005

1.256.005

Stand na najaarsnota

-1.750.193 -426.977 overschot overschot

Het grote voordeel wordt veroorzaakt door onderstaande posten. Nummer P1.0002 P1.0007 P1.0012 P2.0003 P2.0007 P2.0008 P2.0009 P2.0010 P2.0011 P2.0012 P3.0013

Omschrijving 2021 2022 Leges straatwerk 2021 -70.000 Slingeplas afwaardering boekwaarde op basis van taxatie 742.843 Uuthuuskes, inbreng grond -211.051 Aandeel resultaat 2020 VNOG -140.550 Aandeel resultaat 2020 Laborijn -462.861 BUIG -125.255 Bijstelling Wmo Begeleiding 430.474 478.117 Bijstelling Wmo Voorzieningen -224.434 -85.000 Bijstelling Jeugdzorg 101.249 204.691 Bijstelling Wmo Huishoudelijke verzorging 487.499 370.000 Algemene Uitkering, mei en september circulaire 2021 -2.014.032 -2.696.548 Overige bijstellingen 137.908 29.853 -1.348.210 -1.698.887

Totaal financieel overzicht

7

Programma 1 Ruimte Afdelingshoofd: Programmamanager:

G.J. van Vliet G. Sikking

Doelstellingen *: betreffen onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij. Thema / Doelstelling Actie 2021 Najaarsnota 2021 1 Omgevingswet *10 December 2021 - We G Alles loopt intern volgens planning. Wel moet er De deelprojecten welke implementeren de Omvoldoende aandacht voor het implementeren van noodzakelijk zijn voor de gevingswet, waarbij we het digitale stelsel binnen onze organisatie zijn. invoering van de Omgevoldoen aan de verDe invoeringsdatum van de Omgevingswet staat vingswet op 1 januari 2022 plichtingen die voortnu op 1 juli 2022. zijn gereed en operatiovloeien uit deze nieuwe neel. wetgeving voor de gemeentelijke organisatie. 2 Duurzaamheid *9 December 2021 - We G Allego en PARKnCHARGE hebben het afgeloEind 2021 zijn in totaal 15 zoeken samenwerking pen jaar 12 laadpalen geplaatst binnen de geopenbare oplaadpalen met marktpartijen om meente en drie aanvragen zijn nog in behandebinnen de gemeente Aal- de laadpalen op strateling. Om de vraag naar laadpalen proactief (voor ten beschikbaar voor het gische locaties te de vraag uit) op te pakken heeft het college beopladen van elektrische plaatsen. sloten om mee te doen in de concessie laadinvoertuigen. frastructuur van de provincie Gelderland en Overijssel.

Hiermee is een volgende stap gezet naar een dekkend en toekomstbestendig netwerk van laadpalen waarbij laadinfrastructuur geen beperking is voor de uitrol van elektrisch vervoer. 3 Duurzaamheid *9 December 2021 - Eind G Ten behoeve van het opstellen van een TVW Vaststellen van een Tran- 2021 wordt de Transiheeft de projectgroep (ambtenaren van Aalten, sitievisie Warmte (TVW). tievisie Warmte ter adviesbureau DWA, woningcorporatie de WoonHierin legt de gemeentebesluitvorming aan de plaats en Liander) regelmatig inhoudelijk overraad de volgorde en het gemeenteraad voorgelegd. Ook zijn twee overleggen met de klanktijdpad vast waarop de legd. bordgroep (betrokken inwoners van de gemeenwijken in de gemeente van te Aalten) en de stuurgroep (bestuurders) gehet aardgas af gaan. weest. Daarnaast is de raad betrokken geweest en geïnformeerd over de vorderingen en de voorgenomen strategie. Tevens zijn twee inwoneravonden georganiseerd over dit onderwerp. De verwachting is dat de Transitievisie Warmte gemeente Aalten op 30 november door de Raad wordt vastgesteld. 4 Duurzaamheid *9 Maart 2021 - Begin G De RES 1.0 voor de Achterhoek is op 21 sepVaststellen van een Regi- 2021 wordt de RES 1.0 tember 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. onale Energie Strategie aan de gemeenteraad 1.0 (RES 1.0). De RES ter besluitvorming heeft een horizon van voorgelegd. 2030 met een doorkijk naar 2050.

5 Klimaat April 2021 - We werken G Er is een regionaal overleg over de stikstofParticiperen in het proces regionaal samen aan problematiek in de Achterhoek waarbij Aalten om te komen tot een plan een uitvoeringsagenda één van de deelnemers is. Dit overleg leidt tot van aanpak voor de Ach- voor de regio Achtereen Uitvoeringsagenda voor de Achterhoek. terhoek op het gebied van hoek. de stikstofproblematiek. 6 Klimaat April 2021 - Een plan O Een zorgvuldig participatieproces is noodzakelijk Het realiseren van een vaststellen welke geen vraagt meer tijd dan vooraf is ingeschat. Hier biodiversiteitsplan voor richt is op biodiversiteit is het niet mogelijk gebleken om het biodiversibinnen en buiten de kom. binnen en buiten de teitsplan conform de beschreven actie op te Dit plan is één van de kern. leveren. Het biodiversiteitsplan is uitgesteld tot bouwstenen voor de Omhet voorjaar van 2022. gevingsvisie Programma 1 Ruimte

8

7

Thema / Doelstelling Actie 2021 Klimaat April 2021 - Er dient Op het gebied van klieen startnotitie te wormaatadaptatie hebben we den opgesteld op basis de risicodialogen opgestart waarvan keuzes geom zo te komen tot een maakt moeten worden (meerjarig) uitvoeringspro- ten aanzien van reikgramma welke in 2021 wijdte en detailniveau gereed is. van de risicodialogen.

O

8

Vitale centra *11 Een lokale visie op het gebied van recreatie en toerisme welke aansluit op de regionale visie.

Februari 2021 - In 2021 G worden de maatregelen uit de centrumvisie Dinxperlo verder geconcretiseerd en uitgewerkt.

9

Vitale centra *11 In 2021 is de bibliotheek verhuisd naar het Lage Blik en is de buitenruimte aangepast.

Augustus 2021 - Het pand Lage Blik 28 in Aalten wordt verbouwd en de openbare ruimte rondom wordt heringericht, zodat de bibliotheek in augustus 2021 kan verhuizen. Daarna start de verbouw/ uitbreiding van de AH. Verkeersveiligheid December 2021 - Het Nul verkeersdoden in 2021 terugdringen van het en een afname van het aantal (dodelijke) aantal fietsslachtoffers ten slachtoffers door in te opzichte van 2020. zetten op verkeerseducatie en het verbeteren van fietsvoorzieningen op de belangrijke fietsverbindingen.

G

Wonen *21 We realiseren (tijdelijke) woningen voor starters/jongeren met een sociaal en/of maatschappelijke binding met de kleine kern. Wonen *9, 20, 21 Verbeteren van de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad.

April 2021 - De eerste tijdelijke woningen (Uuthuuskes) worden geplaatst.

G

April 2021 - We stellen een plan van aanpak op voor de bestaande woonvoorraad in samenhang met duurzaamheidsopgave. Maart 2021 - Het faciliteren van de belanghebbende partijen om de buslijn Aalten - Bocholt te laten rijden.

G

10

11

12

13

Bereikbaarheid *22 In 2021 moet de buslijn tussen Aalten en Bocholt daadwerkelijk rijden.

Programma 1 Ruimte

G

G

Najaarsnota 2021 Het bureau Royal HaskoningDHV heeft in opdracht van de gemeenten Aalten, Oost Gelre, Winterswijk en het waterschap Rijn en IJssel een stresstest uitgevoerd voor de effecten van de klimaatverandering. Op 15 december 2020 is deze door het bureau Royal HaskoningDHV gepresenteerd aan de raad. Het vormen van de uiteindelijke visie en beleidsuitgangspunten voor klimaatadaptatie is momenteel opgestart. Hierin nemen we ook de beleidsnotitie over afkoppelen hemelwater en regentonnen mee. Het eindresultaat van dit proces is in het derde kwartaal van 2022 gereed. Vanuit de uitvoeringsagenda zijn de verschillende deelprojecten opgestart en een dorpsmanager is aangesteld. Per deelproject wordt een plan van aanpak opgesteld en worden de maatregelen en de planning geconcretiseerd. Elk deelproject heeft vervolgens een eigen planning en (participatie)proces welke integraal wordt afgestemd. De bibliotheek is verhuisd naar de nieuwe locatie aan het Lage Blik. De herinrichting van de openbare ruimte nabij de entree van de nieuwe bibliotheek is afgerond. Het realiseren van een aantrekkelijke groene buitenruimte met bloeiende beplanting wordt in het najaar verder afgerond.

Het aantal verkeersdoden is tot nu toe nul. Er zijn diverse educatieprogramma`s uitgevoerd. Zo is er in september een speciale activiteit voor 65+ geweest waarbij aandacht was voor ‘Het Nieuwe fietsen'. Tevens wordt de MONO campagne ingezet om jongeren bewust te maken van het gevaar van het gebruik van een telefoon op de fiets. Daarnaast wordt nog hard gewerkt aan de reconstructie Admiraal de Ruyterstraat en Dijkstraat en is het plan voor de Lichtenvoordsestraatweg ook gereed om in 2022 te kunnen uitvoeren. Er zijn zes Uuthuuskes geplaatst, twee Uuthuuskes hebben vertraging in verband met problemen bij de leverancier van verschillende materialen, verwachting oplevering is begin 2022. De laatste twee Uuthuuskes in Barlo laten nog even op zich wachten in verband met de zoektocht naar een geschikte locatie. Er ligt een voorstel om aan de slag te gaan met de implementatie van de campagne Heerlijk thuis in huis. Daarnaast sluiten we aan bij de baanbrekende aanpak vanuit de regio 8RHK voor de fysieke maatregelen rondom duurzaamheid in de bestaande voorraad. De buslijn is definitief ingesteld. De gemeente Aalten heeft de openbare ruimte rondom het station op een aantal vlakken aangepast na een testronde van de buslijn. Vanaf 18 augustus 2021 rijdt de lijn definitief.

9

14

15

Thema / Doelstelling Bereikbaarheid *23 Het realiseren van fijnmazige bereikbaarheid in de Achterhoek door middel van de doorontwikkeling en opschaling van het MaaS-platform Netmobiel binnen de regio Achterhoek. Werken Inzichtelijk maken wat de mogelijke nieuwe uitleglocatie(s) voor de kern Aalten zijn. Tevens blijven wij ons inzetten op verbetering van bestaande terreinen.

Actie 2021 Augustus 2021 - Het verder door ontwikkelen van Netmobiel binnen onze gemeente.

G

Maart 2021 - Begin van G het jaar is de verkenning afgerond en wordt de verkenning van de nieuwe uitleglocatie(s) vastgesteld.

Najaarsnota 2021 Op 8 juli 2021 was het startevenement van Netmobiel. Dit was het eerste officiële startschot van de eerste echte test van Netmobiel. De komende tijd wordt met name gekeken of de app functioneert en/of hier softwarematig nog aanpassingen nodig zijn. Na een wijzigingsronde komt de app voor iedereen beschikbaar. In de gemeente Aalten komt in oktober nog een informatiebijeenkomst over Netmobiel. Door de beperkte beschikbare capaciteit voor dit omvangrijke proces bleek het noodzakelijk een externe projectleider aan te stellen. Dit is gebeurd en de initiatiefase is opgestart. De visie voor de uitbreiding van het bedrijventerrein staat gepland voor eind dit jaar.

Actuele ontwikkelingen Laadvisie en plaatsingsbeleid De Achterhoek vindt het belangrijk om vanuit de gezamenlijkheid na te denken over het realiseren van een dekkende laadinfrastructuur. De Regionale Visie op Laadinfrastructuur geeft daarmee richting aan de visies op laadinfrastructuur van de inliggende gemeenten. Het is van belang om zicht te houden op de ontwikkelingen op provinciaal niveau en de ontwikkelingen in de grensregio. De Regionale Visie op Laadinfrastructuur bevat geen plaatsingsbeleid voor reguliere laadinfrastructuur in de publieke ruimte (<22 kW). Iedere gemeente gaat dit naar eigen inzicht opstellen met een link naar de regionale visie. Dit proces is momenteel volop aan de gang en in de tussentijd worden diverse laadpalen geplaatst aan de hand van ons huidige beleid en contracten met marktpartijen. Woningbouwlocaties Voor de locatie “Groene Kamer” (aan de Singelweg ten noordoosten van woonbuurt De Pas) in Aalten is een plan voor 33 woningen met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen in voorbereiding. Het inspraaktraject is eind september gestart. Het plan bestaat uit 21 rijwoningen, 10 twee-onder-éénkapwoningen en twee vrijstaande woningen.

Voor de locatie van de voormalige technische school op de hoek Ludgerstraat/Polstraat/Eligiusstraat/ Molenkamp in Aalten heeft De Woonplaats met de gemeente een schetsontwerp voor de invulling van dit woongebied gemaakt. Dit plan is op 15 juni gepresenteerd aan direct omwonenden. Het plan wordt verder uitgewerkt waarna eind dit jaar het bestemmingsplan wordt uitgewerkt zodat in 2022 de uitvoering (gefaseerd) kan starten. Mobility as a Service (MaaS) Als onderdeel van de Achterhoek Visie 2030 is gesteld dat het in 2030 voor iedere inwoner of bezoeker van de Achterhoek mogelijk is op ieder moment van de dag van A naar B te plannen, boeken, betalen en reizen op een zo duurzaam mogelijke wijze. Momenteel wordt gewerkt aan een regio-brede visie om een concrete aanpak te ontwikkelen voor Fijnmazige Bereikbaarheid in de Achterhoek. De basis is met Netmobiel gelegd en nu wordt dit verder opgeschaald naar een volledig regio-breed MaaS-concept. Ook krijgt de Achterhoekse Deelvervoer Coöperatie steeds meer vorm. Het is de bedoeling dat de Achterhoek Deelvervoer Coöperatie dé organisatie wordt die alle componenten, partijen en oplossingen met elkaar verbindt en voor de lange termijn in de regio ondersteunt en faciliteert. Dit met als doel in een ruraal gebied als de Achterhoek de mobiliteitsbehoefte en het aanbod beter op elkaar te laten aansluiten.

Grensbeleving Heelweg 70 studenten van Saxion hebben zich ter introductie van het tweede schooljaar in een ‘Bootcamp’ week bezig gehouden met het thema grensbeleving Dinxperlo en Aa-strang. De pitches van 14 groepen hebben diverse elementen opgeleverd die wij mogelijk kunnen meenemen in toekomstige ontwikkelingen. Medio september is een groep studenten gestart met verdieping in het kader van Stadslab. Zij gaan gedurende twee maanden verder met het thema ‘verhogen van de grensbeleving in Dinxperlo-Suderwick’.

Programma 1 Ruimte

10

Zij kunnen hierbij elementen uit de Bootcamp-week meenemen, maar er is wel uitdrukkelijker gevraagd zich op de herinrichting van de Heelweg te richten aangezien wij daar op de korte termijn mee bezig gaan en hier tijdens de uitvoering het meest invloed op hebben. Het uiteindelijke resultaat van deze verdiepingsslag wordt verder meegenomen in het bouwteamproces. De eerste afspraken met Stadt Bocholt over hun betrokkenheid bij dit bouwteam zijn ook al gemaakt. Zij haken waar mogelijk aan en zijn vanaf het begin betrokken bij het gehele proces. Reconstructies Er zijn dit jaar diverse reconstructies opgestart en/of afgerond. Daarbij is geconstateerd dat de tijdige levering van materialen zoals stenen, pvc en infiltratiekratten steeds moeilijker wordt. Vooralsnog zijn binnen onze gemeente geen reconstructies geweest waar het werk is komen stil te liggen door het ontbreken van de benodigde materialen, omdat dit vroegtijdig wordt afgestemd met de opdrachtnemer en er vervolgens beheersmaatregelen worden getroffen om een dergelijke situatie te voorkomen. Denk hierbij aan het later starten van een reconstructie of te kiezen voor ander gelijkwaardig materiaal welke op dat moment wel voldoende beschikbaar is. De verwachting is dat deze leveringsproblemen de komende tijd zeker niet minder gaan worden.

Droogte In 2021 is het programmaplan Droogte opgesteld namens provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en de Achterhoekse gemeenten. Via diverse ambtelijke en bestuurlijke (digitale) bijeenkomsten is de bewustwording voor maatregelen duidelijk gemaakt. Het programmaplan kent 4 sporen waarbij de komende periode vooral aandacht zal zijn voor het spoor ‘etalage’; het informeren en nog meer bewust laten zijn van burgers en bedrijven. Hiervoor is onder andere een korte film gemaakt door De Feestfabriek waarin op eenvoudige wijze de problematiek en de gevolgen van droogte worden behandeld. Ook zijn een aantal fieldlabs ingericht; in deze proeftuinen worden mogelijke oplossingen getest en de effecten in kaart gebracht. Een optie hiervoor was ook het intensiever gebruiken van het overloopgebied bij de Slingeplas om de grondwaterstand te verhogen, dit bleek niet mogelijk te zijn maar de samenwerking tussen genoemde partners heeft zeer bruikbare inzicht in elkaars processen opgeleverd wat kan worden toegepast bij de Omgevingswet. In de komende maanden wordt het programmaplan geactualiseerd, in de komende jaren moeten (ruimtelijke) oplossingen worden aangedragen waarbij synergie moet worden gezocht met andere majeure projecten zoals onder andere stikstof en biodiversiteit.

Bijstellingen bestaand beleid Programma Nummer Omschrijving Programma 1 Ruimte P1.0001 Lagere afschrijvingslasten in verband met latere uitvoering werkzaamheden P1.0002 Leges straatwerk 2021 P1.0003 Openbare verlichting, energie kosten structureel hoger Openbare verlichting, onderhouds kosten structureel hoger P1.0004 Fysieke bedrijfsinfrastructuur, Plangebied Cattier P1.0005 Economische visie, uit uitvoeringsprogramma valt vrij P1.0006 Meer medewerkers ingezet ten behoeve van openbaar groen P1.0007 Slingeplas afwaardering boekwaarde op basis van taxatie2 Slingeplas vrijval geraamde afschrijvingslasten2 P1.0008 Rioolheffing hoger in verband met hoger waterverbruik, voorziening Rioolheffing hoger in verband met hoger waterverbruik, voorziening P1.0009 P3: Bodemsanering P3: Saba bodemsanering dekking reserve bodemsanering P3: Saba bodemsanering te laste van saldo P1.0010 P3: overschot VOS Ringweg storten in reserve bodemsanering P1.0011 Ruimtelijke Ordening, krediet niet meer benodigd vrijval budget P1.0012 Uuthuuskes, inbreng grond Totaal Programma 1 Ruimte

2021 -30.000 -70.000 15.000 26.000 32.428 -20.000 20.000 742.843 -19.636 140.000 -140.000 80.000 100.000 50.000 -90.000 -19.832 -211.051 605.752

2022

2023

2024

2025

15.000 26.000

15.000 26.000

15.000 26.000

15.000 26.000

-19.636

-19.636

-19.636

-19.636

21.364

21.364

21.364

21.364

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P1.0001 Vrijval kapitaallasten wegen door latere uitvoering investeringswerken € 30.000 De projecten Bekendijk/Oranjestraat/Roelvinkstraat in Bredevoort en de Driessenshof worden overgeheveld naar 2022. Daarom kan het opgenomen budget voor kapitaallasten in 2021 vrijvallen. P1.0002 Leges straatwerk € 70.000 In verband met de energietransities en aanleg glasvezel zijn door netbeheerders (met name Alliander en Ziggo) meer kabels en leidingen aangelegd. Daarom zijn dit jaar de vergoedingen voor het herstel van straatwerk en beplanting aanzienlijk toegenomen.

Programma 1 Ruimte

11

P1.0003 Openbare verlichting, bijstelling energie en onderhoud € 41.000 Energiekosten; Aanpassing energie kosten door stijgende energieprijzen De stijging van de energiekosten is op dit moment alom bekend. Voor de verlichting (5.000 lichtpunten) wordt ruim 500.000 KWH per jaar verbruikt, één cent verhoging op jaarbasis betekent dus extra kosten van € 5.000. Onderhoudskosten; Stijgende kosten door meer schades (niet alle gevallen zijn verhaalbaar) Liander heeft de tarieven voor het aan- en afkoppelen van lichtmasten de laatste jaren flink opgetrokken. Bij de oudste LED-armaturen ontstaat uitval, in de meeste gevallen moet de armatuur dan vernieuwd worden. Tevens vindt het schilderen van lichtmasten weer in de komende jaren plaats. P1.0004 Fysieke bedrijfsinfrastructuur, Plangebied Cattier € 32.428 Hier zijn de kosten voor de bestemmingsplannen en onderzoeken aan de vierde Broekdijk verantwoord. In 2019 is op Bedrijventerrein Het Broek, uitbreiding Cattier (Vierde Broekdijk) aangekocht. Er is met een Aaltens bedrijf een overeenkomst gesloten over de aankoop van dit perceel. De verwachting is dat dit in 2022 plaatsvindt. P1.0005 UitvoeringsProgramma (UP) opstellen economische visie (UP 3.17) vrijval € 20.000 In plaats van een Economische visie is een raadsmededeling met Economische Agenda opgesteld. Hierbij is geen voorstel voor inzet van deze middelen gedaan.

Voorgesteld wordt het budget te laten vrijvallen. P1.0006 Openbaar groen € 20.000. In 2021 zijn meer medewerkers ingezet om vuilnisbakken te legen en de dumpingen van zwerfvuil op te ruimen. Vanaf 2022 is dit opgenomen in de meerjarenbegroting. P1.0007 Afboeking boekwaarde Slingeplas maximaal € 742.843 wegvallende kapitaalasten € 19.636 In mei 2021 is met terugwerkende kracht tot 1 januari de Slingeplas in erfpacht uitgegeven. In de jaarrekening 2020 is aangegeven dat er nog een mogelijke afwaardering moest plaatsvinden. Sinds eind oktober 2021 beschikt de gemeente over een taxatierapport van een onafhankelijk taxateur. Deze waardeert het blote eigendom van het totaal aangekochte op € 850.000. De bepaling van de hoogte van het blote eigendom wordt echter betwist door de gemeente. Er wordt nog gedacht aan een second opinion voor de waardebepaling, zodat de afboeking minder zwaar uitvalt. Maar om de afwaardering budgettair al wel op te nemen, gaan we vooralsnog uit van de maximale afwaardering van € 742.843, het verschil tussen de huidige boekwaarde en de door de taxateur bepaalde waarde. Hier staat tegenover dat er in de opzet ook gerekend was op 25 jaar afschrijvingslasten van structureel € 19.636 per jaar. Deze vallen de komende 25 jaar vrij uit de begroting ten gunste van het begrotingssaldo en dat scheelt opgeteld ruim € 490.000.

Wanneer de second opinion gunstiger uitvalt, verwerken we dit bij de jaarrekening 2021. Hogere rioolrechten/heffing in verband met hoger waterverbruik € 140.000 storting in voorziening riolering De opbrengst van de rioolheffing wordt bepaald door de hoeveelheid afgenomen water en het vastgestelde tarief. Na afloop van het verbruiksjaar bij Vitens blijkt of de raming juist was. Omdat het werkelijk waterverbruik 2020/2021 hoger is dan geraamd, moet de opbrengst worden bijgesteld. Dit werkt enerzijds door in de afrekening over 2020/2021 en anderzijds in de voorschotten over 2021/2022. P1.0008

P1.0009 Bodem € 80.000 ten behoeve van bodemsaneringen, dekking reserve bodemsanering Voor bodemsaneringen aan de Admiraal de Ruyterstraat en Halteweg 21 en voor asbestsaneringen aan de Beggelderdijk en Zomerweg is extra budget van € 80.000 benodigd. Deze lasten worden gedekt door een onttrekking aan de reserve bodemsanering. Saba Dinxperlo B.V. € 150.000 In 2018 is aan de Maatschap Dinxperlose Beleggingsmaatschappij en Raket Invest BV een subsidie toegekend in verband met de revitalisering van het deel van het industrieterrein te Dinxperlo waar thans Saba Dinxperlo B.V. is gevestigd (Industriestraat 3 c.a.). Onderdeel van deze revitalisering is de sanering van het terrein. In 2018 is besloten om als gemeente de saneringskosten te subsidiëren. De totale saneringskosten bedragen € 150.000. Deze kosten worden tot € 100.000 gedekt uit de Reserve Bodem. Het restant komt – zoals destijds besloten – ten laste van het resultaat. De gemeentelijke inzet in dit project heeft bijgedragen aan het behoud van SABA Dinxperlo BV als Dinxperlose werkgever.

Programma 1 Ruimte

12

P1.0010 Bodem, VOS Ringweg, Koningsweg € 90.000 Conform afspraak uit 2016 moet het project van de voormalige stort (VOS Ringweg) in zijn geheel budgettair neutraal verlopen. Alle ontvangen gelden van de afgelopen jaren voor de grondtransporten worden gebruikt voor herinrichting van het terrein. In 2021 wordt de sanering afgerond. Het resterende bedrag van € 90.000 storten we in de reserve bodem. P1.0011 Kredieten ruimtelijke ordening € 19.832 De planontwikkeling bedrijventerrein is met de laatste uitspraak van de Raad van State afgerond. Het restant krediet is niet meer benodigd en de opgenomen kapitaallasten kunnen vrijvallen. P1.0012 Uuthuuskes € 211.051 Een onafhankelijk taxateur heeft de waarde van de grond waarop de Uuthuuskes staan, bepaald op € 165 per m². Door deze waarde te activeren, levert dit een boekwinst op van € 267.384. De verschuldigde erfpachtcanon wordt echter pas vanaf 2022 ontvangen, de raming wordt bijgesteld zodat het overschot per saldo € 211.051 bedraagt.

Programma 1 Ruimte

13

Programma 2 Sociaal Domein Afdelingshoofd: Programmamanager:

G.J. van Vliet, J.J. Storm van ’s Gravesande H.J. ter Beest

Doelstellingen *: betreffen onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij. Thema / Doelstelling Actie 2021 Najaarsnota 2021 1 Zorg *36 *37 *40 December 2021 - G De transformatie van het sociaal domein in Aalten is onverminHet realiseren van een We implementederd vol in gang; werken volgens de bedoeling, normalisering, andere rolverdeling tus- ren de maatregedemedicalisering, preventie en partnerschap. We zetten veel sen inwoners, maatlen uit het Transgoede stappen aan de hand van de maatregelen uit het transschappelijke instellingen formatieplan Soformatieplan. Door verschuivingen en een kleine uitbreiding is en de overheid waarbij ciaal Domein de formatie in de uitvoering van team zorg meer in lijn gebracht we hulp en ondersteuAalten en realisemet de workload. Binnen het taakveld Jeugd vervullen Prevenning blijven bieden aan ren daardoor de tie Platform Jeugd en Ondersteuningsteam een belangrijke rol inwoners die dat écht gewenste transmet betrekking tot vroegsignalering in de gezinnen. Via het nodig hebben. formatie. project simpel switchen worden mooie crossovers gemaakt tussen Wmo en participatie en worden nieuwe werkwijzen uitgetest om integraal te werken.

Gaande het jaar 2021 realiseren we ons ook steeds meer dat we bij de uitvoering van een aantal maatregelen worden ingehaald door (een nieuwe) realiteit en dat een aantal onderwerpen beter op een andere manier opgepakt kunnen worden dan we in het voorjaar van 2020 bedacht hadden. Daarom komen we in december 2021 met een inhoudelijke evaluatie van het transformatieplan. Deze evaluatie wordt door middel van een raadsmededeling met de gemeenteraad gedeeld. Met het vaststellen van de Nota Sociaal Domein is een nieuw beleidskader met daarin de opgaven en actielijnen voor de komende jaren vastgesteld. Deze gaan we samen met inwoners en maatschappelijke partners op een participatieve wijze uitwerken in concrete uitvoeringagenda's. 2 Zorg December 2021 - O Door middel van het dashboard Sociaal Domein wordt de geDe zorguitgaven blijven De uitvoering van meenteraad periodiek via raadsmededelingen op de hoogte binnen de gestelde de maatregelen gehouden over de stand van zaken met betrekking tot de zorgfinanciële kaders. uit het Transforuitgaven en het transformatieplan. Er zijn grote stappen gematieplan Sociaal maakt en de bezuinigingsopdracht van € 2.213.000 (verwerkt in Domein Aalten de begroting) is ondanks een eerste half jaar vol coronaperikeleidt tot uitgaven len grotendeels behaald.

Hierbij moet altijd in acht genomen die binnen de worden dat zorguitgaven grillig zijn en niet beïnvloedbare factogestelde financiren een grote rol spelen. In juli 2021 zijn we (met vertraging als ele kaders blijven. gevolg van corona) gestart met de herindicatie huishoudelijke hulp. Hiervan is het financiële effect nu nog niet in de uitgaven te zien, maar de praktijk laat zien dat over het algemeen het aantal uren per indicatie naar beneden wordt bijgesteld. We verwachten in het laatste kwartaal van 2021 en in 2022 de financiële gevolgen terug te zien in de uitgaven. In het transformatieplan is de verwachting uitgesproken dat ondersteuning groep (geïndiceerde dagbesteding) minder zou worden ingezet doordat meer gebruik gemaakt zou worden van algemeen toegankelijke activiteiten en inloopvoorzieningen. In de eerste helft van 2021 zijn echter niet of nauwelijks algemeen toegankelijke activiteiten georganiseerd en zijn inloopvoorzieningen gesloten geweest vanwege Covid-19, waardoor meer cliënten voor hun dag-invulling aangewezen zijn op (duurdere) hulp-op-maat. Begin april is de aanbesteding Jeugd, Wmo en beschermd wonen van start gegaan. De daaruit voortvloeiende werkwijze van lumpsum en partnerschap moet leiden tot een efficiëntere uitvoering van geïndiceerde zorg.

In het kader van zorgvuldigheid is ervoor gekozen de planning op te rekken en de startdatum voor de nieuwe werkwijze door te schuiven naar 1 juli 2022. Programma 2 Sociaal Domein

14

3

Thema / Doelstelling Zorg Een integrale Nota Sociaal Domein

4

Zorg en Welzijn *42 Een nieuw algemeen subsidiekader

5

Zorg Op 1 januari 2022 is Aalten klaar voor de uitvoering van beschermd wonen.

Programma 2 Sociaal Domein

Actie 2021 Juli 2021 - Er is G een Nota Sociaal Domein opgesteld waarin invulling gegeven wordt aan het lokale sociale beleid. Bij de totstandkoming van de Nota is specifieke aandacht voor participatie door inwoners en maatschappelijke organisaties. Juli 2021 - Er is O invulling gegeven aan een nieuw algemeen subsidiekader. In dit subsidiekader wordt de systematiek van de beleidsgestuurde contractfinanciering (BCF) nadrukkelijk gepositioneerd.

December 2021 - G Er zijn nieuwe contracten met aanbieders van beschermd wonen afgesloten en de regionale samenwerking ten aanzien van beschermd wonen ligt vast in een convenant.

Najaarsnota 2021 De Nota Sociaal Domein is in oktober vastgesteld door de gemeenteraad.

De definitieve kerndoelen en leidende principes uit de vastgestelde Nota Sociaal Domein gaan de basis vormen voor een nieuw (algemeen) subsidiebeleidskader (door de raad) en daarop gebaseerde specifieke subsidiebeleidsregels (door het college). Dit wordt gevolgd door een algemene herijking van de sociale basis(-voorzieningen). De uitkomsten hiervan, te verwachten ergens in de winter 2021/2022, gaan een belangrijke basis vormen voor de nieuw te formuleren subsidiebeleidsregels. In de eerste helft van 2022 kan derhalve een aanvang gemaakt worden met een nieuw subsidiebeleidskader, bestaande uit een nieuwe algemene subsidieverordening en nieuwe subsidiebeleidsregels op het brede welzijnsterrein. Bedoeling is daarbij dat bij het toepassen van structurele budgetsubsidies (de omvangrijkere subsidiebudgetten voor de professionele maatschappelijke organisaties) gestreefd wordt naar het (meerjarig) vaststellen en vastleggen van de hiermee te bereiken maatschappelijke doelen en effecten in nieuwe prestatieovereenkomsten. Het is de bedoeling hierbij de uitgangspunten van de systematiek van BCF te hanteren. In 2022 blijft centrumgemeente Doetinchem verantwoordelijk (financieel en inhoudelijk) voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. Desondanks wordt de regionale samenwerking al wel vastgelegd in een convenant.

De uitwerking van dit convenant is in een vergevorderd stadium. Dit proces ligt dus op schema en het ziet er naar uit dat dit convenant eind van dit jaar definitief kan worden afgesloten.

15

Thema / Doelstelling Nieuwkomers *45 Op 1 juli 2021 is Aalten klaar voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering.

Actie 2021 Juni 2021 - Er is een beleidsnotitie opgesteld waarin de lokale en regionale kaders van het beleid zijn uitgewerkt.

7

Laborijn De dienstverlening van Laborijn wordt dichter bij onze inwoners georganiseerd in lijn met de methodiek van de omgekeerde toets.

December 2021 Er zijn in samenwerking met Laborijn stappen gezet in het dichterbij organiseren van de dienstverlening van Laborijn.

G

8

Sport *28 December 2021 Versterken van de maat- Er is uitvoering schappelijke kracht van gegeven aan het sport en het sportlandlokaal sportakschap toekomstbestendig koord en de open maken. en vitale sportparken.

G

6

Programma 2 Sociaal Domein

G

Najaarsnota 2021 De nieuwe Wet inburgering is uitgesteld tot 1 januari 2022. Het college heeft op 1 december 2020 de startnotitie Integratie en participatie statushouders 2022 vastgesteld. In deze startnotitie staan, op basis van het nieuwe inburgeringsstelsel, de uitgangspunten voor de inburgering van statushouders in de gemeente Aalten beschreven. In de genoemde startnotitie is ook aangegeven om de uitvoering van de nieuwe inburgeringswet via quasi inbesteding over te dragen aan de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Laborijn. Om dit formeel te bekrachtigen heeft het college op 23 maart 2021 een Dienst-verleningsovereenkomst (DVO) met Laborijn afgesloten voor de periode 1 januari 2022 tot en met 31 december 2023. Laborijn voert momenteel gesprekken met Figulus over de inkoop van de maatschappelijke begeleiding van statushouders en om de overgang naar de nieuwe wet zo soepel mogelijk te laten verlopen. Vanwege onze subsidierelatie met Figulus is ook de gemeente bij dit proces betrokken. Verder wordt in regionaal verband samengewerkt bij de inkoop/aanbesteding van de leerroutes. Inmiddels loopt de aanbesteding. In april 2021 is het Ondernemerssteunpunt Aalten Doetinchem van start gegaan.

Binnen deze samenwerking wordt dienstverlening aan ondernemers aangeboden in afstemming met de afdelingen Schuldhulpverlening, Zorg en Economische Zaken van de gemeenten Doetinchem en Aalten in samenwerking met Laborijn. In de vestiging van Laborijn in Aalten wordt gewerkt volgens de Werkacademie aanpak. De Werkacademie betreft een (groepsgewijze) aanpak voor Participatiewet-inwoners waarbij werken en leren wordt gecombineerd. Het traject is gericht op het verkrijgen van betaald (parttime) werk of het vergroten van het ontwikkelingspotentieel. Om inwoners (met een uitkering) meer in beweging te krijgen, heeft Laborijn extra aandacht besteed aan de ontwikkeling van een passend beweegaanbod per hoofdrichting. In samenwerking met Brichbouw is er een beweegaanbod voor inwoners met een actief traject (op Sportpark Zuid). Een groot aantal partners heeft zich eind december 2020 aangesloten bij het lokaal sportakkoord. De partijen hebben een stuurgroep en twee projectgroepen geformeerd (waar de gemeente in deelneemt) en zijn van start gegaan met het ontwikkelen van projecten en de campagne in het kader van het lokaal sportakkoord: Heel gemeente Aalten beweegt! Hiervoor ontvangen wij een subsidie van het rijk. De projectgroepen hebben halverwege 2021 de plannen zo goed als klaar, zodat met de uitvoering gestart kan worden.

De ontwikkeling naar open en vitale sportparken is een continu proces waarin gemeente en talentverbinder partijen met elkaar in contact brengen, stimuleren en faciliteren. Sportlint Dinxperlo en Sportpark Zuid zijn hiermee bezig middels projecten zoals de sportcarrousel, de Naobercompetitie van De Graafschap verbindt of het openstellen van het sportpark voor alle jeugd op een aantal middagen. Ondanks de coronacrisis zijn deze initiatieven een groot succes met veel deelnemers. Wij zetten ons samen met Achterhoek in Beweging in om onze sportpartners zo goed mogelijk te blijven ondersteunen en binnen de maatregelen op zoek te gaan naar de mogelijkheden die er zijn.

16

9

Thema / Doelstelling Actie 2021 Preventie December 2021 We willen graag gelukki- Er is een lokaal ge inwoners in Aalten en preventieakkoord de Achterhoek. Dat beopgesteld in aantekent gezonde inwoners sluiting op het met regie over hun eigen regionale prevenleven. tieakkoord.

G

10 Cultuur *31 Januari 2021 - De G Vanaf 2021 ontvangt de subsidie is opgeKoppelkerk voor de nomen in de beuitvoering van haar groting. activiteiten een structurele subsidie. 11 Veiligheid *3 December 2021 - G De grensoverschrijdende De internationale samenwerking rondom samenwerking Dinxperlo en Suderwick wordt versterkt. (D) wordt verder uitgebouwd. 12 Openbare orde en vei- December 2021 - G ligheid *15 De bestuurlijke We zijn weerbaar tegen aanpak van onondermijnende criminali- dermijning heeft teit. verder vorm gekregen waarbij de mogelijkheden van de Wet Bibob zijn meegenomen. 13 Openbare orde en veiligheid Procedures met betrekking tot de Omgevingswet en evenementenvergunningen zijn op elkaar afgestemd

April 2021 - Bij de O vergunningverlening in het kader van de APV gaat gewerkt worden met digitale formulieren (deelproject omgevingswet). 14 75 jaar bevrijding *32 Juni 2021- De G Herdenken van het bediverse activiteieindigen van de Tweede ten die gepland Wereldoorlog, 75 jaar stonden voor geleden. We vieren dat 2020 zijn als gewe sindsdien weer in volg van corona vrijheid leven, in het verplaatst naar besef dat we samen 2021. verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven.

Programma 2 Sociaal Domein

Najaarsnota 2021 Preventie is een onmisbaar onderdeel in de transformatie van het sociaal domein. Preventie en gezondheid hebben een centrale plek gekregen in de nieuwe Nota Sociaal Domein. Het uitvoeringsbudget van € 20.000 voor het lokaal preventieakkoord is toegekend, het betreft een jaarlijks budget voor de jaren 2021 t/m 2023. Dit najaar is een start gemaakt met het sluiten van het akkoord in aansluiting op het bestaande lokaal Beweeg- en Sportakkoord. Het preventieakkoord richten wij op de thema’s roken, (overmatig) alcoholgebruik en gezonde voeding. In samenspraak met maatschappelijke partners en inwoners ontwikkelen we een aanpak die zo goed mogelijk aansluit bij de leefwereld en behoefte van inwoners. De subsidie is reeds opgenomen in de begroting. De actie is hiermee voltooid.

Proces over intensieve samenwerking tussen de brandweerposten Dinxperlo en Suderwick is in de onderzoeksfase. De eerste besprekingen met de posten hebben digitaal plaatsgevonden. Ook wordt binnen de huidige situatie al gekeken of de samenwerking kan worden versterkt. Dit najaar is de raad de integrale Beleidsnota Ondermijning in de gemeente Aalten - Van beeld naar aanpak - vastgesteld. In de strijd tegen ondermijning wordt steeds meer als één overheid opgetreden. Binnen de regio Achterhoek en met de diverse handhavingspartners wordt steeds meer samengewerkt, ieder vanuit zijn eigen rol. In het verlengde van de in mei gehouden online talkshow "KIEK UUT", organiseert de gemeente in samenwerking met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, de politie en Meld Misdaad Anoniem een voorlichtingsavond voor ondernemers en inwoners over ondermijnende criminaliteit in het buitengebied. In januari 2021 zijn de aanvraagformulieren voor evenementenvergunningen reeds gedigitaliseerd. Dit betekent dat op dit moment wordt gewerkt met digitale aanvraagformulieren. Door interne ontwikkelingen is het niet haalbaar om het nieuwe aanvraagsysteem voor evenementenvergunningen eind 2021 in te voeren. Momenteel wordt intern gekeken naar een nieuwe streefdatum, dit is afhankelijk van de voortgang van de projectgroep in het kader van de Omgevingswet.

De uiterste termijn 75 jaar vrijheid is door de provincie verschoven naar juni 2022.

17

Actuele ontwikkelingen Inkoop Zorg De acht gemeenten van de Achterhoek, waaronder de gemeente Aalten, bereiden zich voor op nieuwe contracten met zorgaanbieders van Jeugdhulp en Wmo (inclusief Wonen). Het gaat niet alleen om nieuwe contracten afsluiten, het gaat óók over een nieuwe manier van samenwerken en zorg leveren aan onze inwoners. Snelheid is belangrijk, maar zorgvuldigheid is nog veel belangrijker. Op 12 oktober hebben de colleges van burgemeester en wethouders besloten dat de nieuwe contracten niet op 1 januari 2022 ingaan, maar een halfjaar later: op 1 juli 2022. Alfasens Doordat de PGB wetgeving gaat veranderen in PGB 2.0 is de gedoogconstructie van Alfasens met ingang van 1 april 2022 niet meer mogelijk. Bedrijven mogen geen vertegenwoordiger meer zijn van PGB cliënten. Onduidelijk is wat de cliënten gaan kiezen PGB of ZIN? Tot 2015 is binnen de gemeente Aalten de PGB-Alfa constructie altijd als goedkope adequate voorziening aangemerkt. Mede door de vakbonden is echter steeds meer het besef gekomen dat deze vorm van zorgverlening niet altijd even correct is. Veel van de huidige alfahulpen vinden het echter prima om op deze manier hulp te verlenen, zij worden betaald conform Wet Minimum Loon. De cliënten zijn ook tevreden. Sinds 2015 wordt deze vorm van ondersteuning niet meer aangeboden, tenzij cliënten hier zelf om vragen. We zijn deze opzet aan het afbouwen.

Dit betekent dat de zorgverlening via Alfa ophoudt te bestaan als alle huidige cliënten geen ondersteuning meer ontvangen via Alfasens. De inschatting is dat ongeveer 50% van de inwoners overstapt van de goedkopere Alfa constructie naar duurdere ZIN (Raadsmededeling 166-2021). Dit kost naar schatting € 120.000 vanaf 2022. Herijken sociale basis Als gevolg van de transformatieopgave in het sociaal domein is er hernieuwde aandacht gekomen voor het belang van een sterke sociale basis. Onder de sociale basisinfrastructuur verstaan we ‘het geheel van formele en informele organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving’. We brengen het huidige aanbod dit najaar in beeld in samenspraak met partners uit de sociale basis en onderzoeken of dit aanbod voldoende aansluit bij de doelgroepen binnen de gemeente. Gezamenlijk komen we met een visie op en aanbevelingen hoe de sociale basis nog sterker kan inspelen op de behoefte vanuit de samenleving. Dit gezamenlijke proces draagt er tevens aan bij dat professionals elkaar en elkaars werk beter leren kennen, zodat de juiste ondersteuning bieden voor inwoners nog makkelijker wordt.

Als onderdeel van het herijken van de sociale basis hebben we aandacht voor inwoners in een psychisch kwetsbare situatie en de aanpak van eenzaamheid. We onderzoeken of de bestaande initiatieven zoals de maatjesprojecten beter op elkaar aan kunnen sluiten. Schulddienstverlening Onze visie op het sociaal domein en daarmee ook op de schuldhulpverlening is, dat deze zoveel mogelijk dichtbij en integraal moet worden uitgevoerd. Naast het door ontwikkelen van de (brede) toegang zijn wij voornemens om per 1 januari 2023 uit de GR Stadsbank Oost Nederland te treden. Samen met de gemeente Doetinchem en Laborijn (voor ondernemers) willen we de schuldhulpverlening in al haar facetten door ontwikkelen in gezamenlijke verantwoordelijkheid met het lokale maatschappelijk middenveld. Niet het proces (en de schulden) moet centraal staan, maar onze inwoner (en het gezinssysteem) die met schulden te maken heeft. Een uittreding brengt eenmalige ontvlechtingskosten met zich mee. Op dit moment kunnen we nog geen inschatting maken van deze ontvlechtingskosten, aangezien een gedetailleerd ontvlechtingsplan nog niet voorhanden is. Uiteraard proberen we deze schadelast zoveel mogelijk te reduceren door met de Stadsbank in onderhandeling te gaan over schadelast beperkende maatregelen. In december 2021 wordt de raad gevraagd hierover een besluit te nemen.

Leerlingenvervoer We zien gedurende het schooljaar een stijging van het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer. In de eerste helft van het jaar zijn er weinig ritten geweest als gevolg van corona. In de tweede helft van het jaar (nieuwe schooljaar) zien we een stijging van circa 15% in het aantal aanmeldingen. Dit komt doordat een groep leerlingen niet doorgestroomd is als gevolg corona, ook zijn er meer nieuwe aanmeldingen in het schooljaar 2021/2022.

Programma 2 Sociaal Domein

18

1572 De geboorte van Nederland Het jaar 1572 is het begin van de ‘geboorte van Nederland’ én een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648). Het was een heftige strijd: oorlog en deels ook burgeroorlog. Elke stad in de Nederlanden speelde hierin zijn eigen rol en heeft zijn eigen herinneringen. Nu, 450 jaar later, zijn al bijna 40 Nederlandse gemeenten, waaronder ook de gemeente Aalten, lid van het Samenwerkingsverband 1572. Vanaf 2022 gaan we gezamenlijk de gebeurtenissen en thema’s uit 1572 uitgebreid en gevarieerd herdenken en actualiseren. In Bredevoort werkt een coördinatiegroep aan een lokaal programma rond 1572 en het Aaltens Onderduikmuseum neemt deel aan het landelijke museumplatform. Centraal staan vier waarden: Vrijheid, Verdraagzaamheid, Verscheidenheid en Verbondenheid (https://geboortevannederland.nl/). De voorbereidingen voor dit project zijn in volle gang, met overleggen en samenwerkingsverbanden op landelijk, provinciaal, lokaal en grensoverschrijdend niveau. Op 9 december 2021 wordt het regionale Jaarboek van het ECAL gepresenteerd in Bredevoort, dat ook in het teken staat van 1572. Ook de eerste (provinciale) onderzoeken naar de gebeurtenissen in 1572, in het kader van het project, zijn inmiddels opgeleverd en vormen de basis voor de activiteiten in 2022. Financiering en organisatie zijn veelal extern belegd.

De kosten voor onze gemeente worden binnen de bestaande budgetten opgevangen. Bijstellingen bestaand beleid Programma Nummer Omschrijving Programma 2 Sociaal Domein P2.0001 Global Goals, werkbudget P2.0002 Accountantskosten P2.0003 Aandeel resultaat 2020 VNOG P2.0004 Mantelzorg P2.0005 Latere invoering ZOOV pas P2.0006 Praktijk ondersteuner huisartsen (POH) P2.0007 Aandeel resultaat 2020 Laborijn P2.0008 BUIG P2.0009 Bijstelling Wmo Begeleiding (aansluiting dashboard sociaal domein) P2.0010 Bijstelling Wmo Voorzieningen (aansluiting dashboard sociaal domein) P2.0011 Bijstelling Jeugdzorg (aansluiting dashboard sociaal domein) P2.0012 Bijstelling Wmo Huishoudelijke verzorging (aansluiting dashboard sociaal domein) Totaal Programma 2 Sociaal Domein

2021

20.196 -140.550 -40.000 27.000 -30.000 -462.861 -125.255 430.474 -224.434 101.249 487.499 43.318

2022

2023

2024

2025

10.000

10.000

10.000

10.000

478.117 -85.000 204.691 370.000 977.808

478.117 -85.000 204.691 370.000 977.808

478.117 -85.000 204.691 370.000 977.808

478.117 -85.000 204.691 370.000 977.808

Toelichtingen budgetbijstellingen bestaand beleid P2.0001 Global Goals, werkbudget € 10.000 Met ingang van juni 2021 is de gemeente Aalten Global Goal Gemeente. Vanaf 2022 wordt structureel € 10.000 beschikbaar gesteld om actief uit te dragen dat de gemeente Aalten een bijdrage levert aan de agenda 2030 van de VN en de Aaltense samenleving daarbij betrekt. Dit budget kan ingezet worden voor promotie, kennisdeling en ontwikkeling met betrekking tot het werken met de Global Goals. P2.0002 Accountantskosten € 20.196 Het vorige contract met de accountant liep tot en met het boekjaar 2020. De Europese aanbesteding heeft geleid tot een nieuw contract dat ruim € 10.000 hoger uitvalt dan we tot nu toe in de begroting hadden staan. Daarnaast komen we in verband met extra werkzaamheden over 2020/2021 door corona en nieuwe SISAregelingen ook nog voor € 10.000 extra kosten te staan. P2.0003 Aandeel resultaat 2020 VNOG € 140.550 Ons aandeel in het positieve rekening resultaat 2020 van de VNOG is € 140.550. P2.0004 Mantelzorg € 40.000 De bekendheid van de mantelzorgwaardering bleef altijd al iets achter op het beschikbare budget en nu konden vanwege de coronamaatregelen ook de geplande activiteiten op de Dag van de Mantelzorg (voor volwassenen en gezinnen) twee jaar op rij niet doorgaan.

Omdat VIT-hulp bij mantelzorg per 1 oktober 2021 in liquidatie is, zit de financiële afwikkeling van deze waardering over zowel 2020 als 2021 in dit boekjaar. Het totale voordeel bedraagt € 40.000. De jaarlijkse individuele waardering heeft wel plaatsgevonden. P2.0005 Latere invoering ZOOV-pas € 27.000 Het college heeft besloten om de invoering van de ZOOV-pas met een half jaar uit te stellen tot 1 juli 2021. Hierdoor kunnen we in 2021 maar de helft van de jaarlijkse bijdrage innen. Zie ook het voorstel tot vaststelling van de Verordening Sociaal Domein gemeente Aalten 2021 van 23 maart 2021. P2.0006 Praktijk ondersteuner huisartsen (POH) € 30.000 Op dit moment is nog te veel onzeker voor 2021. Afspraken met Menzis en HZOA over de financiering en monitoring worden in de komende maand gemaakt. Hiervoor reserveren we € 16.000 voor de rest van het jaar. Vanwege onder andere de coronasituatie zijn de laatste twee praktijken in 2021 nog niet aangesloten. Dit maakt dat het extra overgehevelde budget uit 2020 nog niet is ingezet in 2021. In 2022 willen we opnieuw met deze praktijken in gesprek of zij de stap naar de POH willen zetten. Om dit te kunnen doen is het nodig om € 30.000 door te schuiven naar 2022. De resterende € 30.000 valt vrij. Programma 2 Sociaal Domein

19

P2.0007 Aandeel resultaat 2020 Laborijn € 462.861 Laborijn heeft in 2020 een positief resultaat behaald. Dit voordelige resultaat bestaat na toevoegingen aan de reserves nog uit een bedrag van € 1.591.680. Het algemeen bestuur van Laborijn heeft besloten om dit bedrag uit te betalen aan de deelnemende gemeenten. Ons aandeel op basis van het gemiddeld aantal huishoudens PW, medewerkers Wsw en het inwonersaantal bedraagt € 462.861. P2.0008 BUIG € 125.255 Eind september is het definitieve BUIG-budget voor 2021 bekend gemaakt. Het aantal huishoudens in de bijstand daalt en ligt onder het niveau waarmee in de begroting van Laborijn rekening was gehouden. Dit samen leidt ertoe dat Laborijn nu een financieel overschot van € 200.000 voorziet. In onze begroting was al rekening gehouden met een positief saldo van € 74.745, daar komt nu nog een voordeel van ruim € 125.000 bovenop. P2.0009 Bijstelling Wmo Begeleiding € 430.474, structureel € 478.117 In het transformatieplan zijn diverse maatregelen genoemd om de uitgaven in het kader van Wmo begeleiding te verminderen. Een aantal maatregelen zijn daadwerkelijk uitgevoerd. Zoals het meer gebruik maken van voorliggende wetten (Wlz, Zvw, Regres). Daarnaast is een andere wijze van indiceren meegenomen in het uitvoeringsplan 'zo persoonlijk mogelijk' en in de werkprocessen verankerd.

Door middel van het bespreken van de duurste indicaties voor begeleiding is er ook meer afstemming in de wijze van indiceren. De beperkingen als gevolg van de landelijke coronamaatregelen zorgen ervoor dat het meer inzetten van de sociale basis (inclusief inloopvoorzieningen) nu pas kan worden gestart. Daarnaast heeft corona tot gevolg dat meer inwoners mentale problemen ervaren, waardoor zij vaker en langer individuele begeleiding nodig hebben (ook een landelijk beeld). Wij verwachten dat deze gevolgen ook komende jaren nog zichtbaar blijven. Daarom wordt het budget in verband met al deze ontwikkelingen ook structureel bijgesteld met € 487.117. In dit bedrag is een prijsstijging van de tarieven verwerkt. In de begroting 2022 was rekening gehouden met een tariefstijging van 1,5%, inmiddels weten wij dat dit ongeveer 3% wordt met name als gevolg van CAO-ontwikkelingen. Een ander onderdeel van het transformatieplan 'het groepsgewijs organiseren van individuele begeleiding’ wordt niet verder vormgegeven. De reden hiervan is dat deze vorm van zorg een onderdeel is van de nieuwe wijze van inkoop Wmo begeleiding. Hierin wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen individuele en groepsgewijze ondersteuning. Het inkoopproces heeft vertraging opgelopen, waardoor deze werkwijze nu vanaf 1 juli 2022 gepland staat. Dit betekent dat de financiële effecten ook pas vanaf dat moment starten.

P2.0010 Bijstelling Wmo Voorzieningen € 224.434, structureel € 85.000 Net zoals de overschrijding van de kosten van begeleiding valt af te leiden uit het Dashboard sociaal domein, valt daaruit ook op dat de kosten van de maatwerkvoorzieningen (woon-, rolstoel- en vervoervoorzieningen) lager uitkomen dan begroot. Vanaf de start van het in eigen beheer inkopen en onderhouden van hulpmiddelen Wmo (november 2019) zien we een structurele daling van de kosten in het kader van hulpmiddelen. Eén oorzaak hiervan is de standaardisatie van het basisassortiment hulpmiddelen Wmo, waardoor hulpmiddelen vaker worden ingezet. Daarnaast is meer productkennis van de hulpmiddelen Wmo binnen de gemeente aanwezig dan voorheen, waardoor slimmere oplossingen zijn gevonden die ook financieel voordeliger zijn. Op dit moment vindt de afronding van de aanbesteding hulpmiddelen plaats. Het blijkt dat de kosten voor met name vervoersvoorzieningen fors hoger liggen dan voorheen. Dit wordt veroorzaakt door verhoging van de grondstofprijzen en transportkosten wereldwijd. Daarnaast heeft de leverancier van aangepaste fietsen zijn besturingssysteem vernieuwd wat een kosten opdrijvend effect heeft. Daardoor wordt de gerealiseerde besparingen van 2021 van € 224.434 slechts gedeeltelijk, voor € 85.000, in de meerjarenbegroting meegenomen.