Korte aantekeningen beeldvormende bijeenkomst d.d. 21 juni 2021.pdf

Beeldvormende fase

0B

OPENBAAR Korte aantekeningen van de beeldvormende vergadering van 21 juni 2021. Aanvang: 20.00 uur Aanwezig:

Voorzitter: De heer Walter De leden: de heren Navis, Hollema, Logmans, Weevers, Groters, Wijbrans en Assink. Griffier: M.A.J.B. Fiering

Beeldvormende bijeenkomst. Doel: hoorzitting/inspraak. Onderwerp1: Voorstel tot afgifte van een ‘definitieve’ verklaring van geen bedenkingen voor de bouw van een beheersgebouwtje/jachthut aan de Beestmanweg te Aalten. Inspreker: De heer Stoltenborg namens Stichting Natuur en Milieu Aalten. De inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Stoltenborg. Vraag: Eerst stond er een ‘kippenhok’; nu komt er een mooi beheergebouw. Kan dit winst zijn?

Vraag: Het gebouw wordt verplaatst naar een GO gebied. Dit is toch een winst in het kader van bebouwing in natuurgebieden?

Vraag: Provincie, Staring Instituut, Waterschap zijn positief. Omwonenden hebben geen bezwaar. Kan de SNMA niet anders te communiceren dan alleen bezwaar te maken? Vraag: We gaan van een GNN naar een GO. Dat is al een gunstige ontwikkeling. Provincie, Staring Instituut, het Waterschap hebben een positief advies gegeven. Het past in de provinciale omgevingsvergunning, omwonenden hebben geen bezwaar. Heeft het veel zin om hier met zo’n gestrekt been in te gaan? Is het niet beter om hierover met de gemeente in gesprek te gaan? Vraag: U heeft de uitspraak van de Raad van State vast gelezen. Dit is zo’n aanvraag die heel veel tijd kost. Kan dit niet anders in dit soort kwesties?

Antwoord: Het nieuwe gebouw komt op een andere plek. Niet in GNN – maar in GO- gebied. Dit is een extra aantasting van het landschap en een extra verrommeling. Antwoord: Er komt een toename van de verstoring van de omgeving. Meer verstening en meer mensen, geen groene ontwikkeling. Bij het kippenhok kwamen weinig mensen. Als dit het enige was, was dit niet zo’n probleem. Maar we kennen verschillende voorbeelden in Aalten. Antwoord: SNMA is altijd in voor een goed gesprek. Wij kunnen helaas alleen achteraf reageren. Dat gebeurt helaas heel vaak. Antwoord: De stichting is altijd in voor een goed gesprek. In dit geval heeft de gemeente iets gepubliceerd en daar hebben wij op gereageerd. We zijn van tevoren niet gevraagd een woordje te doen. Wij kunnen alleen achteraf reageren. En dat gebeurt helaas heel vaak.

Antwoord: U gaat ervan uit dat - als de Raad van State uitspreekt - het op één bepaalde plek niet mag het dan wel op een andere plek mag komen. Het mag op een andere plek komen. De gemeente is dit niet verplicht. Er staan al zoveel gebouwtjes in het buitengebied. Gemeente gaat legaliseren. Er is veel leegstand op komst in het buitengebied. Waarom moet je dan nog een gebouwtje toevoegen aan het buitengebied. Daar gaat het ons om.

Vraag: Kunt u een kaartje van Aalten maken en aankruisen waar al deze probleem gevallen zitten? Vóór de oordeelvormende vergadering. Vraag: Heeft u het stuk van de provincie gekregen en gelezen?

Vraag: Wat moet er gebeuren in dit specifieke geval? Vraag: U zegt de omgevingsvergunning van de provincie is minder stringent. De laatste wijziging is toch een aanscherping? Heeft u dit gelezen. Het is vreemd dat u spreekt over een versoepeling.

Antwoord: Wij kunnen een inventarisatie maken. Deze zal wellicht niet helemaal volledig zijn. Deze kan dan aan de verschillende fracties worden toegezonden. Antwoord: Heb het stuk niet helemaal gelezen. Wij zien dat de provincie zich steeds meer terug en laat meer aan de gemeenten over. In het verleden was het: nee/ tenzij. Tegenwoordig is het: ja/mits. Antwoord: Op dit moment is het zo dat als je het inpast, dan kan het. Er zit veel leegstand aan te komen. Dit zou veel beter benut kunnen worden. Antwoord: Spreker moet de 8ste editie nog lezen. Als we het vergelijken met 15 jaar geleden, dan heeft de provincie zich behoorlijk teruggetrokken. Misschien maken ze nu op bepaalde punten weer een terugtrekkende beweging en maken ze het weer iets centraler en gaat de provincie weer de regie voeren. Dit is alleen maar goed.

Reactie van de heer Stoltenborg. Het belangrijkste hierover is wel gezegd. Spreker benadrukt dat juist die cumulatie van verrommeling heel belangrijk is voor de SNMA. Het gaat niet alleen om de bouw maar om de verstoring door de mens. De mens neemt steeds meer ruimte in. We moeten kijken of wij dit geen ‘halt’ kunnen toeroepen en wat kunnen concentreren op bestaande bebouwing. In plaats van nog meer toe te voegen. De voorzitter concludeert dat dit voorstel naar de oordeelsvormende vergadering van 28 juni 2021 kan. Onderwerp 2: Voorstel vaststelling van de Uitnodigingskader Zon en Wind. Inspreker: De heer Stoltenborg namens Stichting Natuur en Milieu Aalten. De inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Stoltenborg. Vraag: Verbaasd over de opstelling van SNMA. De moederorganisatie in Gelderland heeft een heel andere opstelling. Hoe kijkt u tegen de tegenstelling aan?

Vraag: Als u zich blijft verzetten tegen wind en zon, hoe wilt u dan het klimaat beschermen?

Antwoord: De Gelderse Milieu Federatie is afhankelijk van donaties en subsidies. Wie betaalt, die bepaald. Zij voeren beleid uit voor bv. de provincie. Zij hebben ook een eigen agenda en vrij geld dat ze kunnen besteden. SNMA is ook lid van de Milieu Federatie Gelderland. Wij doen daar ook regelmatig inspraak. Wij hebben aangedrongen om de aandacht voor het opwekken van energie af te bouwen en de aandacht voor energiebesparing op te voeren. Wat de vereniging in de praktijk doet en wat de leden vinden komt niet altijd overeen. Antwoord: Wij zijn geen tegenstanders van windturbines. De gemeente kan aandelen voor de gemeenschap kopen in wind op zee. Het maakt niet uit waar de turbines staan. De samenstelling tussen wind en zon kan ook dan goed zijn. Windturbines tasten het landschap en de gezondheid aan. Wij willen meer zon op land, maar dan eerst op de daken. Maak daken geschikt. Het kan ook op zuidelijke wanden van

2

Vraag: Hoe kijkt u naar de keuzes die gemaakt worden in het landschap. Wat waar wel of niet of een beetje toegestaan wordt? Vraag: U bent voor wind op zee. Het klimaatakkoord zet daar toch al op in?

Vraag: Kleinschalig opwekken van energie. Een goede mix is 50% zon en 50% wind. Hoe wilt u kleinschalig energie uit wind uitvoeren? Vraag: Molens op de Noordzee kunnen wij niet schalen onder kleinschalige opwek. Wat betekent concreet kleinschalige opwek van windenergie?

gebouwen. Antwoord: Wij staan achter KIWI – visie. Het kleinschalig zonne-energie opwekken. Dit is ook financieel aantrekkelijk voor de mensen. Antwoord: Grote partijen kunnen windturbines op zee bouwen. Voor andere partijen is geen ruimte. Zorg ervoor dat gemeenten de ruimte krijgen om aandelen te krijgen in windparken voor het deel van de energie die ze moeten opwekken. Antwoord: Die mix kan ook als je die 50% wind van zee haalt. Die turbines hoeven niet hier te staan. Antwoord: We hebben het over Aalten. Kleine molens kunnen hier niet rendabel worden gemaakt. We kunnen wel heel veel zonnepanelen op daken leggen, langs de wegen etc.

Reactie van de heer Stoltenborg. Het landschap, gezondheid delft het onderspit in de groei aan ambities uit Den Haag en Europa. Hier moeten we niet lokaal aan meewerken. Dat is een eindig proces. Inspreker de heer Bakker namens NRG2All onderdeel van Holland Solar. Inspreker houdt een pleidooi om het initiatief dat op dit moment buiten het aan te nemen beleid valt toch in overweging te nemen. NRG2All is een ontwikkelaar van grootschalige zonneparken. In Aalten wil het bedrijf een perceel van 15 ha voorzien van zonnepanelen. Dit ligt aan de Duitse grens. Dit zou goed in te passen zijn. 2,5 ha kan qua kosten nooit de aansluitingen rechtvaardigen die naar Dale of naar het industrieterrein toegaan. Vragen aan de heer Bakker. Vraag: Bij aansluiting op industrieterrein zal desinteresse bij die bedrijven toenemen om zonnepanelen op de daken te leggen. Hoe kijkt u aan om op een andere manier betrokken te worden bij, ‘zon op dak’. Vraag: Wat gebeurt er met een zonnepark aan het eind van de periode van 20 jaar?

Vraag: Provincie gaat eis stellen dat de afstand tot een onderstation maximaal 5 km mag bedragen. Daar zou u buiten vallen en in strijd zijn met de provinciale verordening. Vraag: Het perceel is gelegen in het Nationaal Landschap. Levert dit geen beperking op?

Antwoord: Ja, wij willen het graag doen maar, nee, de realiteit is dat wij dit niet voor elkaar gaan krijgen omdat bij een heleboel van de ondernemers uiteindelijk het risico niet opweegt tegen de voordelen. En er zijn technische obstakels. Antwoord: Wij vragen een tijdelijke verandering voor het gebruik van het land voor zonneweiden. Wij zullen een vijftal extra jaren vragen. De levensduur van huidige zonnepanelen is dusdanig goed dat 30 jaar een haalbaar rendement is. Na deze periode worden de panelen gerecycled. Antwoord: Het bestaat nog niet op dit moment. Maar het zou een slecht regel zijn.

Antwoord: De Quick scan heeft aangetoond dat het in te passen is. Anders zullen we dit nog een keer verifiëren.

3

Vraag: U wilt een verbreding van het uitnodigingskader. Welke verbreding zou het meest wenselijk zijn?

Vraag: Als we het kader ongewijzigd aannemen trekt u zich dan terug?

Antwoord: Mogelijkheid om grootschaliger te kunnen ontwikkelen. Belangrijk is dat het op de juiste manier landschappelijk wordt ingepast. Het verzoek is om de 2,5 ha los te laten in dat waardevolle gebied en in sommige gevallen grootschaliger toe te staan. Antwoord: Op deze locatie zien wij dan geen mogelijkheid om een 2,5 ha park te realiseren omdat de aansluitingskosten niet in verhouding zijn met de economische waarde die we kunnen realiseren. Op deze locatie zouden wij dan niet meedoen. We zullen wel kijken naar andere locaties, dichter bij het aansluitpunt.

Reactie van de heer Bakker: U doet er goed aan om u te laten informeren. Als er meer vragen zijn kunt u terecht bij ons team. Bij de gemeenten Oss en Zevenaar hebben we een vergunning gekregen. Hier kunt u altijd terecht voor informatie. Inspreker mevrouw Reusink namens de buurtbewoners van Rietgors, Goudvinkstraat, Groenling, Derde Broekdijk, Roerdomp en Patrijsstraat te Lichtenvoorde. De inspreekreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan mevrouw Reusink. Vraag: U bent tegen 180m. De huidige molens zijn 100m. Zit hier nog ruimte tussen waar u nog wel mee kunt leven?

Vraag: Heeft u kenbaar gemaakt dat u nu al overlast heeft van de bestaande windturbines? Vraag: Is die hinder dan acceptabel?

Vraag: Op dit moment worden de windmolens stilgezet op het moment dat er woningen last hebben van slagschaduw. Dat is niet zo? Vraag: We weten dat er iets moet gebeuren op klimaat gebied. Hoe kijkt u daar tegenaan?

Antwoord: Destijds hebben wij ook bezwaar gemaakt tegen deze windmolens. Deze staan er nu al en als dit zo blijft dan is het tot daaraantoe. Maar alles wat hoger is niet. Hoe hoger de windmolens worden, hoe harder het geluid gaat worden. Wij hebben er nu al last van; meer moet het niet worden. Antwoord: Concreet hebben wij geen klachten ingediend. Antwoord: Dat is voor iedereen verschillend. De één heeft er meer last van dan de ander. Er komen lage tonen vanaf, die heel goed hoorbaar zijn. Geluidsoverlast is gewoon aanwezig. Er is op een bepaald moment sprake van gewenning maar ik denk dat het ook een stukje onbekendheid is waar en hoe je een klacht indient en in hoeverre kun je metingen aanvragen. Wij vroegen ons ook af of er van de andere kant pro-actief metingen zijn gedaan. Wat is aan de voorkant gedaan om te meten wat de gevolgen zijn qua geluidsoverdracht en slagschaduw. Dat was ons niet duidelijk. Antwoord: Of er sprake is van slagschaduw vind ik lastig te beoordelen. Maar in onze wijk is er echt wel geluidsoverlast. Hoe dichterbij je woont, hoe beter het hoorbaar is. Zelfs ’s nachts.. Antwoord: Wij zijn niet tegen duurzame energie. Natuurlijk vinden wij dat er wat moet gebeuren. Maar wij vinden de Achterhoek daar niet de geschikte plek voor.

Om de hele Achterhoek vol te gaan zetten met 40 tot 60 windturbines, schieten we ons zelf in de voet met een heleboel andere dingen op het gebied van natuur, recreatie en toerisme. En de vraag is of het überhaupt nodig is. Wanneer elke gemeente

4

besluit om overal windmolens neer te zetten, dan woon je er straks tussen. Wij vinden de Achterhoek niet geschikt en zeker niet om op postzegelniveau plannen te gaan maken. Als de windturbines er komen en ze staan in het uiterste puntje van Aalten moet er ook rekening worden gehouden met de belangen van inwoners. Dan is het leuk om de windmolens stil te gaan zetten maar we hebben ze wel om energie op te wekken en niet om ze continu stil te laten staan. Als dat het gevolg is vragen wij ons af wat de nut en noodzaak is voor het plaatsen van de hoge windturbines. Reactie van mevrouw Reusink. Hartelijk dank voor de aandacht. Wij hopen dat u ons pleidooi ter harte neemt en nog eens goed wilt overwegen of dit de juiste keuze is om te maken. Inspreker de heer Nieuwboer. De inspreekreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Nieuwboer. Vraag: U zegt hinder te ondervinden van geluid, niet alleen door windturbines maar ook door andere activiteiten. Heeft u ooit actie ondernomen richting gemeente om uw overlast kenbaar te maken?

Vraag: Wij moeten een objectieve afweging maken. Daarvoor is het van belang dat het past binnen de wet- en regelgeving. U vermoedt dat de overlast die u ervaart wel binnen de vergunningen vallen? Vraag: In uw verhaal heeft u het over technieken na 2030. Op welke technieken doelt u?

Vraag: Energietransitie is een traject. Verschillende dingen zullen naast elkaar geïmplementeerd worden. Ook in het traject dat wij nu ingaan. Hoe staat u ertegenover om betrokken te worden bij een dialoog de komende jaren. Wat aan invulling van wind in het Aaltense Goor wel acceptabel zou kunnen zijn voor de buurt. Reactie van de heer Nieuwboer. Graag zie ik dat mijn zienswijzen van invloed kunnen zijn in de komende oordeelsvormende raad en in de vaststelling uitnodigingskader in de gemeenteraad.

Antwoord: Nee, dit heb ik niet gedaan. Ik weet dat daar allemaal vergunningen voor zijn afgegeven. Dan komt toch het antwoord dat er niks tegen in te brengen is. Qua decibels kunnen we er misschien niets van zeggen. Maar op het ene moment heb je de kleiduivenschietbaan en het motorcrossterrein. Wij zitten in dat gebied. Als daar de grotere windturbines ook nog bijkomen, dan zie ik dat het Aaltense Goor zo’n beetje het afvalputje gaat worden. Eigenlijk zijn we hier ook zelf schuld aan door hier niet tegen te ageren. Antwoord: Dat ben ik het met u eens. Maar het totale pakket geeft onrust. Zeker als de windmolens er ook nog komen. Dan moeten we wel een keer zeggen dat wij het er niet mee eens zijn. Antwoord: Bv. kernenergie. Ik ben er niet zo bedreven in en houd mij hier ook niet mee bezig. Maar op dit moment zijn er zoveel mogelijkheden. Antwoord: Ik sta open voor dialoog. Ik weet niet wat de gemeenteraad binnenkort gaat doen en hoe ze met het Aaltense Goor omgaan. Daarom geef ik aan dat je ze helemaal niet meer moet gaan vervangen.

Inspreker de heer Obbink namens LTO. Ik ben zelf melkveehouder in Aalten in het buitengebied op de Haart. Daarnaast actief bij LTO als bestuurder. LTO Oost Achterhoek – 4 gemeentes – Aalten, Oude IJsselstreek, Oost Gelre en Winterswijk. We kunnen zaken binnen gemeentes

5

goed met elkaar vergelijken. De boeren en tuinders in Aalten, LTO, zijn eigenlijk de grootste gebruiker van het buitengebied. Daardoor menen wij dat wij daarom wel ons woordje moeten doen. Hoe wij het graag zouden zien in het belang van vitaal en levend houden van het buitengebied. Er is naar alle politieke partijen een e-mail gestuurd met een zienswijze die wij hebben ingediend als LTO. Daarbij is ook een bijlage gestuurd met het manifest. “Begrazen in plaats van beglazen”. Het uitnodigingskader is op onderdelen gewijzigd. Voor een deel ook met wat wij graag zouden willen zien. Dus daar zijn wij tevreden mee. Blijft nog steeds open dat grote zonnevelden van 25ha nog steeds kunnen. Daar zijn we nog niet tevreden over. De zienswijze spreekt voor zich. Om een voorbeeld te geven waarom wij tegen zijn. De belangrijkste is toch wel de landbouwstructuur en de gevolgen daarvan. De zonnevelden. Dan praat je over een periode van 25 jaar en wat daarna gebeurt is de vraag. Of ze opgeruimd worden of dat het doorgaat. Het is een onomkeerbaar proces. Als LTO hebben we ook zorgen over de mozaïekstructuur die kan ontstaan in het buitengebied. Je hebt een mooi agrarisch gebied en in het midden komt een blok van 25 ha zonnepark. De flexibiliteit en dynamiek in het gebied komen in die zin stil te liggen. Dat remt het natuurlijk proces van landbouwontwikkeling.

Vaak is nu al dat als een bedrijf stopt - de omliggende bedrijven meer grond nodig hebben. Dan zie je dat langzaam gaan verdelen over de andere bedrijven. Dat proces vervalt dan in principe. Een flexibele landbouw structuurontwikkeling is toch wel de basis van gezonde boerenbedrijven. Dat je niet tegen een ‘harde’ lijn als een spoorbaan of autobaan aanloopt. Woningbouw, uitbreiding industrieterrein ligt allemaal aan de buitenkant van de agrarische bedrijfsstructuur. Maar dit zal echt midden in de mooie gebieden plaats vinden. Daar hebben wij ernstige zorgen over. Dat remt de rest. Wat wij graag zouden zien is dat de gemeenteraad het manifest omarmt. Er komen alternatieven genoeg voor de grootschalige zonneparken. Op dit moment lijkt het alsof het nodig is maar wij zien als LTO ook andere ontwikkelingen. In die zin is het goed dat Aalten wat achterop loopt bij omliggende gemeenten. Hier ligt nog de kans op het verbod op grootschalige zonneparken in te stellen en verder te gaan met andere ontwikkelingen op het gebied van duurzame energie. Dat is het verzoek aan de gemeenteraad om hier eens goed over na te denken. Vragen aan de heer Obbink. Vraag: Het buitengebied is een dynamisch gebied waar verschillende ontwikkelingen plaatsvinden. U maakt het punt dat u naar de toekomst toe die ruimte wilt behouden om de dynamiek te bewaren.

We staan voor de taak om onze energiebehoefte op een andere manier af te gaan dekken. Hoe stelt u zich dat voor, hoe gaan we het aanpakken?

Antwoord: Nieuwe alternatieven op het gebied van zonne-energie komen. Rijkswaterstaat heeft een plan op tafel gelegd om langs de autobanen zonnepanelen te plaatsen. Het hoeft niet in deze gemeente zelf te gebeuren. In het Akkoord van Groenlo is het vastgelegd maar dit is al een hele tijd terug. Ontwikkelingen gaan verder. Wij zien dat we de ruimte in Aalten ‘groen’ kunnen

6

Vraag: Grootschalig belemmert de dynamiek in het landelijk gebied – duidelijk. Is er dan een kleinere schaal waarop het wel zou kunnen? Hoe kijkt u aan tegen ontwikkelingen rondom natuurgebieden, waterwingebieden om daar met zonnevelden aan de slag te gaan?

Vraag: 25 ha is te groot. Is 10ha wel acceptabel?

Vraag: Er ligt nu een plan aan de Duitse grens. Niet de meest waardevolle landbouwgrond. Is het niet een veel grotere bedreiging dat die 15 ha gekocht gaat worden door een Duitse boer die daar mais gaat verbouwen voor zijn biomassacentrale? Kunnen we dat niet beter de grond bij ‘ons’ houden om de verduurzaamheidsopdracht te vervolmaken? Vraag: Wat is dan in jullie ogen de beste keuze tussen 2 kwaden? Vraag: Zijn jullie voorstanders voor grote windturbines? Waar zouden deze dan wel of niet geplaatst mogen worden?

Vraag: Zonnepanelen op de grond; dan gaat de grond dood. Een nieuwe ontwikkeling is Agro-pv. Hoe kijkt u hier tegenaan?

Vraag: Hoeveel ha is in Aalten beschikbaar voor zonnepanelen op daken?

Vraag: Wij willen graag concreet hebben om hoeveel ha het gaat in Aalten van agrarische bedrijven. Vraag: U wilt alleen aan de slag met panelen op daken als de gemeenteraad de zonneparken

houden. Wat wij in het manifest aanbieden – kleine windmolens op boerenbedrijven. Wij doen een aanbod aan de gemeente om alle daken vol te leggen met zonnepanelen. Wij willen ons hiervoor inzetten om dat te realiseren. Daarmee vervangen we niet alle grote zonneparken die gepland zouden zijn maar we willen ook dat de gemeenteraad verder kijkt naar de grote initiatieven van bv. Rijkswaterstaat. Er zijn al meerdere gemeenten die hebben gezegd dat er geen grootschalige zonneparken binnen de gemeentegrenzen worden aangelegd. Antwoord: Goed om op dat soort gebieden het zoekgebied te maken. Niet op goede landbouwgronden. Kleinschalige initiatieven – rondom erven, gedeelten van industrieterreinen, langs onze infrastructuur, incourante gronden. De zonneladder volgen en dat is stapsgewijs naar beneden toe. De laatste stap is, landbouwgrond die niet supergeschikt is voor landbouw. Wij zouden graag zien dat dat gevolgd wordt. Antwoord: Vastleggen, is lastig. 25ha is grootschalig, 10 ha is grootschalig. 2,5ha, dat kan. Dit kan ook op mindergeschikte landbouwgronden. Kleinschalige zonneparken zoals in het uitnodigingskader is aangegeven hebben we geen moeite mee. Antwoord: Op zich is dat wel sympathiek. Maar het is dan nog wel landbouwgrond. Er worden gewassen op geteeld. Een zonnepark is een zonnepark en de grond gaat dood en ben je kwijt.

Antwoord: Dan kiezen wij voor het behoud van landbouwgrond. Antwoord: Als je de doelstellingen wilt halen en je wilt geen zonneparken dan zou je op wind uitkomen. Klein turbines van 20-25 meter bij boerenbedrijven daar is weinig bezwaar tegen. Met de grootschalige in het buitengebied stoot je veel mensen tegen het hoofd. De Noordzee zou een idee zijn. Of andere initiatieven. Niet zozeer binnen de gemeentegrenzen zoeken. Antwoord: Er zijn veel bedrijven die proefteelt onder zonnepanelen doen. Maar als er iets boven zit heb je nooit het optimale licht. Het lijkt mooi maar is misschien voor de bühne. Wij hebben onze twijfels daarover. Antwoord: Exacte hectares voor Aalten hebben we niet direct in beeld. Als we aan zo’n project beginnen, zetten we er een ‘versneller’ op. Die inventariseert op hoeveel daken je iets op kunt zetten en hoeveel je dan kunt realiseren. Voor Aalten hebben we de daken niet compleet in beeld. Antwoord: Als we het traject ingaan gaan we kijken hoeveel. Antwoord: Ja. Dit is één van de eisen die in het manifest staan.

7

verbiedt? Vraag: U vertegenwoordigt ondernemers. Voor individuele ondernemers kan uw standpunt een nadeel zijn. Hoe kijkt u daar tegenaan?

Vraag: Uw branche heeft al behoorlijk ingezet op daken. Heeft u ook wensen voor de uitvoering van dit plan. Wij denken aan de elektrische infrastructuur die op dit moment nog niet berekend is op grootschalige terug levering van individuele ondernemers.

Vraag: U stelt zich hard op. Is uw opstelling wel zo handig op dit moment nu iedereen weet dat er dringend iets moet worden gedaan aan de klimaatopwarming. Is het niet beter dat u gaat meedenken over welke extra eisen, voorwaarden zouden er gesteld kunnen worden zodat die 25ha zonneparken wel gunstig zijn voor de biodiversiteit, wel gunstig voor eventuele opvolging e.d.? Daarmee zou u de samenleving en uw leden een grotere dienst bewijzen.

Vraag: Verhogen van de netwerkcapaciteit. U zegt; als we nu een groot zonnepark realiseren dan lukt dat niet meer? Een groot zonnepark gaat met een indirecte lijn. Wat heeft dit van doen met de capaciteit van het netwerk?

Antwoord: LTO vertegenwoordigt ondernemers om te ondernemen voor de lange termijn. Een individuele ondernemer heeft een belang op de korte termijn. Dat botst met elkaar. Wij kiezen voor de lange termijn. Het dient een groter doel. We willen ook over 30 jaar nog landbouwgrond. Aan alle kanten wordt dit weggesnoept. Wij willen ook onze doelstellingen halen op allerlei andere gebieden. Als het niet meer groen is, kun je er niets meer mee. Antwoord: Dit is ook één van de voorwaarden die we stellen. We zouden graag zien dat de gemeente zich inzet samen met Liander om het netwerk beschikbaar te maken voor het leveren vanaf de zonnedaken. Dan moeten we geen grote zonneparken gaan aanleggen want dan verlies je die capaciteit. Wij willen dat men capaciteit hiervoor beschikbaar houdt. Dat is nu het probleem. Ondernemers willen wel maar het probleem is de netcapaciteit. Die randvoorwaarden moeten er zijn en dan kun je best veel. Antwoord: Maar 1% landbouwgrond. Dat horen we vaker langskomen. Als je vier kwartetjes hebt en in het midden zit een bedrijf dat een zonnepark maakt dan kan het wel 1% van de landbouwgrond zijn maar die vier bedrijven eromheen hebben er wel last van. Indirect is het percentage groter. Je mist de dynamiek voor de bedrijven die eromheen liggen. Op een gegeven moment kunnen die bedrijven niet verder. Wij denken heel veel mee.

Vanaf het beging van het uitnodigingskader zijn we erbij betrokken. We hebben veel input geleverd en gesprekken met de wethouders hierover gehad. We kunnen nu beter duidelijk zijn. Een aantal punten waar we over hebben meegedacht zitten nu in het uitnodigingskader. Daar zijn wij heel content mee. Antwoord: Er wordt dan gekeken naar de doelstelling van die 25 ha. Die hebben we al gehaald. Dan brandt het niet meer zo om daar heel veel energie in te stoppen om Liander te gaan bewegen om die daken vol te gaan leggen. Dat is de makkelijkste weg om erna toe te gaan en als dit dan gerealiseerd is, dan is het klaar.

Reactie van de heer Obbink: Het manifest dat wij aanbieden daar gaan wij heel ver in. Ook naar onze leden toe, om ze te bewegen op dat traject in te zetten. Wij hopen van harte dat de gemeenteraad ook een stap durft te zetten en niet het geijkte pad volgt maar ook kiest voor het manifest, zoals meerdere gemeentes hebben gedaan, en ons de kans daarin biedt om het samen op te pakken.

8

Inspreker de heer Zuidgeest namens het platform Zon en Wind ’t Goor. De inspraakreactie is bij dit verslag gevoegd. Vragen aan de heer Zuidgeest. Vraag: Wat is de voorkeur van het Platform. Minder hoge of meer lage windmolens.

Vraag: Vervangen etc. zal een dialoog moeten worden. Bent u bereid hieraan mee te doen? Staat u open voor een integraal gefaseerd plan?

Vraag: Kunnen de door de inspreker gestelde vragen doorgestuurd worden naar de wethouder voor beantwoording? Vraag: U bent wel te porren voor zonnepanelen onder de windmolens? Vraag: U bent heel stellig tegen hele hoge windmolens van 180m. 2 van dergelijke molens leveren een veelvoud op van de huidige 8. Zou u dan niet kiezen voor 2 grote molens? Vraag: Wij hebben vanavond verschillende meningen gehoord. Kunt u duiden waarom er zoveel verschillende meningen zijn. Het Platform is vrij snel opgericht. Toch zijn er nog 3 of 4 andere groepen of individuele personen die hun meningen ventileren.

Vraag: Bent u bereidt de visualisatie te bekijken en daar schriftelijk op te reageren? Reactie van de heer Zuidgeest: Dank u voor de tijd. We zijn als Platform zeer blij dat we dit hebben kunnen bewerkstelligen dat we zoveel discussie hebben gekregen die er nu op gang is gekomen. Het heeft bewezen dat het zijn nut heeft. Niet alleen participatie maar betrokkenheid van omwonenden is zo belangrijk. Dat is in de eerste fase overgeslagen. U heeft kunnen zien hoeveel mensen hun zienswijze hebben laten spreken over dit onderwerp. Wij zijn blij

Antwoord: Er is duidelijk in het kader gesteld dat het maximaal 8 windmolens moeten blijven. Als het er 8 kunnen blijven van 100m nu, is het prima. Moeten we naar vernieuwing toe dan kunnen er misschien minder komen die iets hoger zijn om een betere opbrengst te krijgen. Maar niet de 180 meter, die is uit den boze. Antwoord: Meedenken, altijd. Dat hebben we de afgelopen tijd al veel gedaan. Het uitnodigingskader gaat niet over de RES. Maar dit zou eigenlijk een aparte discussie kunnen zijn. Het wordt jammer genoeg niet meegenomen maar het zou er wel één kunnen zijn. De RES rammelt aan alle kanten op dit moment. Natuurlijk gefaseerd om plannen te ontwikkelen en te kijken wat daar de verbeteringen zijn. De voortschrijdende techniek op dit moment is van dien aard dat er elke dag weer nieuwe ontwikkelingen komen. Wij doen graag mee. De voorzitter: Er worden notulen gemaakt van deze vergadering. Deze gaan ook naar het college van B&W. Wij verwachten van daaruit wel een reactie. Antwoord: Ja. Antwoord: Nee. 180m en daarbij de wieken nog eens bovenop. Dan zit je zo op 250m. Dit moet je niet willen in de gemeente. Antwoord: Zoveel mensen, zoveel meningen. Je hebt iets op te lossen. Ik ben het niet eens met de RES-doelstelling en het niet eens over het Akkoord van Groenlo. Dat is ver achterhaald en niet meer van deze tijd.

Dit probleem moeten we veel meer integraal oplossen, dan in de gemeente. Wij vertegenwoordigen een groep van een aantal mensen die zeggen; we zijn blij op dit moment met het resultaat wat we nu hebben staan. We komen van heel ver. Gelukkig dat we veel van dit soort avonden en bijeenkomsten hebben gehad. Dit hebben we allemaal voor elkaar weten te krijgen. Gedurende de tijd krijgen mensen weer andere meningen. Wij willen er geen molens meer bijhebben in het Aaltense Goor. 180m, willen we niet. Antwoord: Heel graag. Wij wisten niet dat deze er al was.

9

dat we daarvoor nu zoveel tijd krijgen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter zegt dat op woensdag 23 juni de beeldvormende vergadering over het uitnodigingskader een vervolg krijgt. Voorts geeft hij aan dat er nog enkele schriftelijke reacties zijn ontvangen. Deze zijn eveneens aan deze korte aantekeningen gehecht. Hij sluit deze vergadering.

Aldus vastgesteld door de gemeenteraad van Aalten in de openbare raadsvergadering van 12 juli 2021.

M.A.J.B. Fiering raadsgriffier

mr. A.B. Stapelkamp voorzitter

10

Gemeenteraad van Aalten Postbus 119

Stichting Natuur en Milieu Aalten

7120 AC Aalten

Betreft: jachthut Beestman

Aalten, 21 juni 2021

Geachte raadsleden,

Graag maakt de Stichting Natuur en Milieu Aalten gebruik van haar inspraakmogelijkheid m.b.t. de beoogde jachthut bij Beestman.

Zienswijze SNMA d.d. 25 januari 2021 Deze zienswijze is in uw bezit en onze bezwaren tegen de jachthut worden duidelijk uitgelegd.

Verstening en verrommeling landschap tegengaan Alom wordt gesignaleerd dat ons landschap, ook in Aalten, steeds meer wordt aangetast door menselijke activiteiten: verrommeling, verstening, illegale bouwsels, windmolens, etc.. Ook het PBL spreekt daar haar grote zorgen over uit zoals gezegd in onze zienswijze. Wat daarbij ook speelt is een soort salamitactiek: iedere activiteit/aanslag wordt een kleinigheid en onbeduidend genoemd. (Steeds een klein plakje worst, maar opeens is die worst wel op). Voor een landschap: de optelsom van die 'kleine dingen' is een aangetast landschap. Interessant is dat de Provincie jaren geleden (21 maart 2006) een nota uitgebracht heeft tegen verdere aantasting van het landschap door verrommeling en verstening. De titel was: 'Landschapsontwikkeling; inspiratiebron voor denkers en doeners'. De intenties waren goed, maar het mochtniet baten. In het bijzonder door falend beleid van gemeentes (nog extra door decentralisatie van beleid). Beestman is zo'n voorbeeld van weinig krachtdadig, eigenlijk sjoemelend beleid. Als je maar door zeurt bij de gemeente krijg je wel je zin. Het lijkt veel op het BMC-gebouw in Bredevoort. Verrommelaars van het landschap horen niet beloond te worden door de gemeente vindt SNMA.

Motie PP De PP nam in 2015 nog krachtig stelling tegen illegale bouwwerken en burgerlijke ongehoorzaamheid in dit verband. Graag zien wij nu eenzelfde houding van de Raad m.b.t. de beoogde jachthut.

Met vriendelijke groet, Stichting Natuur en Milieu Aalten

1

Stichtina Natuur en Milieu Aalten

Gemeenteraad van Aalten Postbus 119 7120 AC Aalten

Betreft: Inspraak RES bij oordeelsvormende Raad

Aalten, 21 juni 2021

Geachte raadsleden, Graag maakt de Stichting Natuur en Milieu Aalten gebruik van haar inspraakmogelijkheid m.b.t. het RES proces.

Energietransitie De Stichting Natuur en Milieu Aalten is voor een energietransitie maar wel één die past in het kleinschalige coulissenlandschap en zonder schade voor natuur en leefomgeving. Dat laatste betekent immers het paard achter de wagen spannen wat betreft duurzaamheid.

Landschap - De Achterhoek staat bekend om zijn kleinschalige coulissenlandschap. Dat landschap heeft al veel klappen gekregen door ruilverkaveling, de moderne landbouw, (illegale) bomenkap e.d. Het plaatsen van 100-200 meter hoge windmolens in dit landschap zou de zoveelste klap zijn. Bij het Aaltense Goor is te zien wat dit betekent voor landschap, horizonvervuiling en leefomgeving (lawaai!). - AIs SNMA zetten we ons ook steeds in om het landschap fraai te houden en te versterken. Daarom kunt u van ons moeilijk vragen het landschap juist aan te tasten.

RES (Regionale Energie Strategie) - Slechts een deel van het klimaatakkoord is ondergebracht in de RES. Het klimaatakkoord is ten onrechte versmald en uitgekleed tot het zoeken van locaties voor windmolens en zonnepanelen. Daar alleen mag de bevolking wat over zeggen.

1

- Volgens verschillende deskundigen is er -0.a. door decentralisatie van de energietransitie via het RES - sprake van een onzorgvuldig proces voor ruimtelijke ordening en ruimtelijke inpassing van windmolens en zonneparken. In onze uitgebreide reactie hebben we dit duidelijk uitgelegd. Deskundigen en instanties die hierover grote zorgen hebben geuit zijn: GO!RES, Het Planbureau Leefomgeving (PBL), Hoogleraar Friso de Zeeuw (Trouw-artikel 'Hagelslagbeleid groene energie sloopt landschap' d.d. 21 oktober 2010), De rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving/landschap Strootman, de rijksbouwmeester Floris van Alkemade. - Drie belangrijke CO2- uitstotende sectoren als de landbouw, industrie en mobiliteit komen niet aan bod bij het RES. Opm. Dit zijn sectoren die waarschijnlijk om politieke redenen moeilijk (regionaal) zijn aan te pakken. Dit maakt de RES erg ongeloofwaardig.

Energiebesparing en CO2 reductie/binding - Bij het RES moeten energiebesparing en een lagere energievraag voorop staan. En niet het bijbouwen van energieproductie. - Het klimaatprobleem is een CO2-probleem. En dat los je deels op door de binding van CO2 door bomen te vergroten. Dat zou dan ook de belangrijkste doelstelling van de gemeente moeten zijn. Zo kan ook natuur en landschap versterkt c.q. hersteld worden

Duurzaamheid eenzijdig benaderd Waarom die geforceerde en chaotische haast bij het plaatsen van windmolens en zonnepanelen waarbij schade aan natuur (vogels, vleermuizen) en landschap maar op de koop toe wordt genomen? Bij een paar heel grote natuur- en milieuproblemen van de afgelopen decennia hebben we die haast node gemist. Denk aan het stikstofprobleem van de landbouw en de verdroging door dezelfde landbouw. De laatste met grote schade voor natuur en bomen (!).

Volksgezondheid en windmolens Het wordt steeds duidelijker dat ook de volksgezondheid in het geding is: lawaai, lage tonen, slagschaduw. Bij zulke effecten op de gezondheid kun je toch moeilijk van duurzame energie spreken. Zie ook Volkskrantartikel 'Ziek van de wiek' d.d. 10 april 2021.

Presentatie KIVI d.d. 1 april 2021 De wetenschap, die node gemist c.q. weggehouden werd bij de landelijk klimaattafels en het Klimaatakkoord, roert zich gelukkig nog net op tijd. Een voorbeeld daarvan is het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI), waaronder deskundigen elektrotechniek en energie. In hun presentatie op 1 april j.l. (bijlage) pleit het KIVI voor: e

een kleinschalige opwek van duurzame energie

"

het houden van een balans tussen gebruik en opwek

o

de huidige netcapaciteit optimaal gebruiken, o.a. door lokale opslag

2

Brandbrief Energietafel Winterswijk Mede na.v. de presentatie van het KIVI heeft de energietafel Winterswijk duidelijk gemaakt dat de energietransitie alleen kan slagen als er voldoende draagvlak is, inspraak wordt gerespecteerd en inbreng van deskundigen (als KIVI) niet wordt genegeerd. Wij sluiten ons aan bij deze brandbrief (bijlage) die u ongetwijfeld al in uw bezit heeft.

Conclusie Het grote probleem met de RES is dat er sprake is van een chaotisch en decentraal proces, zonder ruimtelijke ordening, waarbij schade aan natuur en landschap blijkbaar niet zo van belang is. Natuurlijk is er een klimaat- en energieprobleem maar dat kan alleen mondiaal, landelijk en integraal (rekening houdend met andere vraagstukken) aangepakt worden. Nu wordt het versmald tot het plaatsen van windmolens en zonneparken. Op grote afstand van de grootste energievraag bovendien (steden, West-Nederland, industriecentra).

Advies aan de Raad Uitgaande van het dualisme in de gemeenteraad en om te voorkomen dat de leden van de raad alleen nog "bij het kruisje mogen tekenen" adviseren wij de raad om zich ook uitgebreid te laten informeren over andere oplossingen dan het college voorstel. Bijvoorbeeld door het KIVI uit te nodigen en kennis te nemen van haar "Energieplan 2050". Daar is nu ook nog best de tijd voor omdat het indienen van de RES 1.0 Achterhoek is verruimd van 1 juli naar oktober 2021 Zie: https://www .resachterhoek.nl/nieuws/187 4577 .aspx?t=Wijziging-planning-RES-10

Met vriendelijke groet,

Stichting Natuur en Milieu Aalten

3

Winterswijk, 7 juni 2021

Aan:

Van:

De leden van de gemeenteraad van Winterswijk Postbus 101 7100 AC Winterswijk • Energietafel Winterswijk • Vereniging Ondernemers Buitengebied Winterswijk (OBW) • LTO afd. Oost Achterhoek • Stichting Buurtschappenvisie Winterswijk (BSV)

Betreft:

Oproep om de energietransitie te laten slagen!

Geachte heer/mevrouw, De energietransitie is een grote uitdaging. In Winterswijk zet de Energietafel zich sinds 2017 actief in om hier een bijdrage aan te leveren. Met het uitdragen van het belang van de energietransitie, meedenken over beleid en maatregelen, meedenken over oplossingen en niet in de laatste plaats zorgen voor draagvlak in de gemeenschap. De leden zijn dan ook betrokken, gemotiveerd en inmiddels deskundig. Deskundig op proces, procedures, beleid en niet in de laatste plaats op inhoud.

Nu zetten we een ongebruikelijke stap. We vragen u als lid van het hoogste orgaan van onze gemeente om actie te gaan ondernemen. Concreet: tijdig inhoud en besluitvormingsproces van de RES Achterhoek kritisch onder de loep te nemen en bij te sturen. En tijdig wil zeggen: direct, op zo kort mogelijke termijn! Deze brief en de oproep zijn medeondertekend door LTO, BSV, OBW en Energietafel. We denken dat de RES 1.0 het realiseren van de doelen eerder in de weg zit dan naderbij brengt. De RES zal medio oktober haar 'bod' (verder RES 1.0) aan de nationale RES doen. De voorbereidingen daarvoor zijn in volle gang, een voorlopig voorstel wordt in juli aan de nationale RES aangeboden. Daarna de colleges en tot slot zult u als gemeenteraad de RES 1.0 voorgelegd krijgen om dat formeel te bekrachtigen. U heeft dan nauwelijks nog tijd om daar vragen bij te stellen, het goed te bestuderen en te bespreken, laat staan wijzigingen te bewerkstelligen. Als u nu geen actie onderneemt kunt u alleen in het laatste stadium nog 'ja' zeggen, of 'nee'.......! Beide zijn volgens ons ongewenst. We richten ons ook tot u omdat onze inbreng in het RES-proces naar ons idee nauwelijks meegenomen wordt in de besluitvorming. Overigens hoeft u de pers maar te volgen om te lezen dat wij daar niet de enigen in zijn! Het RES-credo: "Samen d'ran!" lijkt meer marketing dan werkelijkheid.

RES 1.0 is zoals het er nu uitziet niet realistisch en niet verstandig. Het is ingewikkelde materie. Daarom hieronder puntsgewijs waarom we denken dat het zo niet goed gaat en hoe het beter kan. Uiteraard kunnen we alles onderbouwen. Dit niet om de transitie af te remmen maar juist om de kans van slagen te vergroten!

Puntsgewijs: • Het bod van 1,35 TWh is om meerdere redenen niet realistisch. Zeker niet om dat in 2030 te realiseren.

•

•

Om doelen te realiseren is een 'slimmer', realistischer en dus lager doel noodzakelijk. o Je zou nog kunnen zeggen dat je beter een grotere dan een kleinere ambitie kan hebben. Maar deze onrealistische ambitie kan dwingen om realistische technieken die nu in ontwikkeling zijn en pas na 2030 op grote schaal toepasbaar worden te negeren en te veel te investeren in minder goede oplossingen. o Het bod is gebaseerd op het akkoord van Groenlo uit 2013. Inmiddels is er veel meer kennis beschikbaar en is het 'getal' achterhaald. Niet achterhaald is de ambitie om de energietransitie te realiseren. o Een te hoog bod verstoort ook de verhoudingen tussen regio's. o Een onrealistisch hoog bod in RES 1.0 verlaagt de acceptatiegraad onder burgers van de energietransitie. Draagvlak en betrokkenheid van burgers is essentieel. Het stroomnet heeft nu al te weinig capaciteit om nieuwe opwek van energie mogelijk te maken. Initiatieven staan in de wacht en/of kunnen hun stroom niet leveren. Daarmee worden doelen niet gehaald. De RES stelt dat dit waarschijnlijk een tijdelijk probleem van Liander is waar voldoende rekening mee wordt gehouden. Volgens ons is het een structureel probleem en zien we niet dat dit effectief wordt aangepakt. Op onze inbreng hierover komen helaas geen reacties. In de landelijke RES-opzet worden alleen oplossingen die een vermogen leveren van meer dan 15kW meegeteld.

Kleinere worden gezien als besparing, niet als opwek. Mogelijk ook als een extra ambitie. We begrijpen dat RES Achterhoek zich aan die opzet moet houden. Toch is het feitelijk onjuist, geeft verwarring en is niet motiverend voor particuliere en lokale initiatiefnemers. Dit leidt ook tot een verkeerd

•

•

inzicht in de besparingsopgave. Meer inzet om deze waardevolle initiatieven serieus te nemen is van het grootste belang. Zowel voor de feitelijke hoeveelheid opgewekte energie als voor het draagvlak. Op 1 april jl. heeft u als raad in het politiek forum een presentatie gehad van Koen Huizer van het KIVl1. In die presentatie stonden drie zorgen over Duurzame Energie centraal: o Netwerk beperkingen o Pieken en dalen in gebruik en opwek o Maatschappelijk draagvlak De presentatie gaf ook een oplossingsrichting, met name de keuze voor Kleinschalig en Lokaal als antwoord op die terechte zorgen. Om draagvlak voor de transitie te krijgen zullen juist lokale mogelijkheden benut en gestimuleerd moeten worden en serieus genomen. Inhoudelijk is dit verhaal goed onderbouwd door het KIVI. Ook de planning en opbouw van maatregelen via 2030 tot 2050 is in dit plan veel logischer. Onze problemen met de RES 1.0 worden hier logisch, samenhangend en goed onderbouwd van haalbare alternatieven voorzien! Serieuze aandacht verdienen ook: o De opzet van een garantiefonds om lokale projecten van de grond te krijgen. Praktisch en goed voor het draagvlak en de motivatie van burgers. Werkt versnellend en zorgt voor zichtbare resultaten. o De mogelijkheden vanuit de agrarische sector. o Biogas en kleine windmolens. o Versnellen van procedures.

Kortom: Door nu in te grijpen in de procedure van besluitvorming van de RES is het nog mogelijk om zaken bij te sturen. Er is genoeg informatie en deskundigheid om tot een inhoudelijk betere RES 1.0 te komen! Het resultaat kan dan zijn:

Een realistisch plan dat een goede planning van nu tot 2030 tot 2050 mogelijk maakt. Per fase wordt ingezet op technieken en maatregelen die ook werkelijk haalbaar zijn en dus worden doelen gehaald en ambities waargemaakt. Er is tijd om infrastructuur aan te passen. In plaats van maatschappelijke weerstand zal er draagvlak en betrokkenheid zijn. Als ondertekenende partijen vragen we u met klem actie te ondernemen. Juist omdat we met elkaar de energietransitie willen realiseren! Met vriendelijke groet, Getekend:

LTO

noord

(LTO,

vereniging •

OEW

0dermemars u/tegeti4d Wint9rspi

(OW,

(BV,

ENERGIETAFEL 44 wintersw

(Energietafel, i

é/

NB: Uiteraard zijn we graag bereid om zaken toe te lichten. U kunt ons direct bereiken via: enerqietafelwinterswijk@g mail. com

1

KIVI is het Koninklijk Instituut van Ingenieurs. Een gerenommeerd instituut dat o.a. over politieke en maatschappelijke vraagstukken onafhankelijk onderzoek doet en technisch gefundeerde oplossingsrichtingen aandraagt. Het instituut heeft uitgebreide studies gedaan over de energietransitie. https://www.kivi.nl/

,

, . ,4

Lochem

-- - ...

Energieregio Achterhoek

',

>,

a

. ,

(

Haaksbergen

<

c

)

\

r

·-

Neede

'~I

a

- Aalten ' , Berkelland »r ·. t 'Berkelland.g ,' Bronckhorst i s Doetinchem ..-- .--'i , p--. 1 's} i Montferland { M, -' <, ' -+--Oost y fonts st Gul verre / f\ , Qude IJsselstreek

. v

'

r

«

>

•

t

I I

s

{

,-

#

,

[orulo

u»aar

{

t

'

i

\

\

uunlo

!

'

[r-

{

8 Gemeenten 300.000 inwoners

}

[

$

<r

i

oost Gelre Zelhem

•1 1 Ii

? »

v

m

~~~,--,,-,---~-----1 f' 2P r=yy {

\

'_

t

Westervoort

i

Doetinchems

' Dras Zeven,,Ä

",

/: Montferland

' --. ,en dt Min gen aan de.T+1 ___

" ».

'

,,,,-'

'-

os«sas

~-10i,de,en,,/ '-e

-

-\

/..-

-.. ,

"-'·j.,) (_

~ k,

_

'

\

1 {

ut

1.

~--- ---- - •.Jl

t

1

'------

.,

'

• ,as,'

'

--

.--'

, .>

i 1

..(

"

's-' '

1g ,g,

rg

Politiek Forum Winterswijk

,±

•' po 's" ',-

>--.

, \. - -

---, _

.} ," (

>

{' ,..._

\

,·

f '

alten

-

_

)'

I

)

>

W)'nlWintërswijk

(

•

!

i

a_"> 7

,

{

l

W'interswijk :.

'-

y

}

2

Oude IJsselstreek

"?

-

1

j

f

A18/

•

----- ~ /à

f

"

as f

i sen

1

/ --.~.. . ...

Lichtenvoorde

} ' t

,.-.-------..--~

Duiven

·"'-

) l .'s

-z_5

, ... ,

°· '

$

1 april 2021

Energieregio Achterhoek 2021-2030 ■ Drie zorgen over Duurzame Energie

• Netwerk beperkingen • Pieken en dalen in gebruik en opwek • Maatschappelijk draagvlak ■ Kansen en mogelijkheden Kleinschalige opwek ■ Kleinschalig

• In en dichtbij de bebouwde omgeving • Alleen of in samenwerking met buurt • Schaalbaar tot de optimale inzet van huidige laagspanningsnetten • Maximaal 225 zonnepanelen per systeem of een windmolen tot 25m hoogte 2

Uitgangspunten • Onderzoek van Nederlandse situatie en opzet van energiesysteem voor 2050 zonder CO, uitstoot #"P9 ! • 2018 onderzoeksrapport • Simulatiemodel voor Nederland • 2020 onderzoeksrapport

• Onderzoek situatie Energieregio Achterhoek

The future Dutch full carbon-free energy system

Design of a Dutch carbon-free energy system EnergyNL2050

A detailed follow-up study with system simulations and a financial analysis

• Netgegevens • Netsituatie • Elektriciteitsgebruik • Duurzame plannen en ambities • Vertaling simulatiemodel naar situatie Achterhoek

May 2020

3

Kleinschalig als antwoord op de zorgen ■ Netwerk beperkingen:

• Lokale opwek dichtbij lokaal gebruik met bestaande netten ■ Pieken en dalen in gebruik en opwek:

• Balans houden tussen groei gebruik en groei kleinschalige opwek • Evenwichtig: "niet te snel en niet te veel opwekken!" • 0,85 TWh in 2030 technisch al heel goed, vergeleken met heel Nederland

• Dagprofielen zonne-energie en gebruik in balans: panelen oost en west gericht • Sturen van gebruik na 2026 • Laden elektrische voertuigen verdeeld over de tijd

• Opslag in batterijen verkennen vanaf 2021 en op termijn toepassen • Opslag in waterstof niet nodig bij kleinschalige opwek ■ Maatschappelijk draagvlak: Maximaal Lokaal

• Door en voor mensen uit de Achterhoek zelf 4

Toepassen van opslag verbetert benutting van de opgewekte duurzame energie in bestaande netten Situatie 2030 zonder opslag

Situatie met opslag in batterijen

residu opwekking minus gebruik

600

opwek > gebruik gebruik > opwek capaciteit netwerk teruglevering capaciteit netwerk

500 400

residu opwekking minus gebruik

600

400

300

300

= 200

= 200

100

100

0

0

-100

-100

Eg

-200

- opwek > gebruik - gebruik > opwek capaciteit netwerk teruglevering capaciteit netwerk

500

aaen Da

Ontladen batterijen

-200 0

2

4 uren x 1000

6

8

0

2

4 uren x 1000

6

8 Batterij 1 GWh

Kleinschalige opwek van Duurzame Energie Balans houden tussen gebruik en opwek Huidige netcapaciteit optimaal gebruiken o.a. door lokale opslag Dank voor uw aandacht

6

Voor meer informatie over de 2050 Nederland studie van de KIVI Elektrotechniek werkgroep energyNL2050 • www.kivi.nl/energiep1an2050

Design of a Dutch

The future Dutch full carbon-free energy system

carbon-free energy system EnergyNL2050 A detailed follow-up study with system simulations and a financial analysis May 2020

7

Zonneweide Hameland gemeente Aalten Contactpersoon:

NR@2al

NRG2AII B.. Gooimeer 1 1411 DC Naarden

A GEGEVENS PROJECTLOCATIE A2 Projectlocatie

Al Aanleiding Het 'Uitnodigingskader zon en wind' is de lokale vertaling van de aanbevelingen van het in 2018 regionaal vastgestelde koersdocument: 'Duurzame energie in de Achterhoek: zichtbaar, merkbaar en onmisbaar'. Het doel van het koersdocument is een raamwerk bieden voor ruimtelijke en sociale inpassing van duurzame energieopwekkingsinstallaties in het Achterhoekse landschap. Om de kwaliteit van de leefomgeving minimaal te behouden vinden we het belangrijk om duurzame energieopwekking op zorgvuldig uitgekozen locaties te doen. Ruimtelijke kwaliteit en lokaal draagvlak staan hierbij centraal. Het doel is dat de Aaltense samenleving kan voorzien in haar eigen stabiele duurzame energiebehoefte met behoud van de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit en met lokale betrokkenheid. Het Uitnodigingskader maakt het mogelijk om de verschillende initiatieven te beoordelen op goede ruimtelijke inpassing en lokaal draagvlak. We sluiten hierbij aan bij de richtlijnen van de 'Gedragscode zon op land' en 'Gedragscode Acceptatie & Participatie Windenergie op Land'.

De locatie ligt ten zuiden van het dorp Aalten, tussen de rijksweg N313 aan de westzijde, en de Hondorpweg aan de noordzijde, aan de zuidzijde loopt de Grensdijk (Figuur1). Het gaat om drie percelen met een omvang van in totaal ca. 15 hectare. Het plangebied grenst in het oosten aan de agrarische percelen, met een bomenlaan aan de noordzijde. De gemeente Aalten heeft het gebied onder voorwaarden (ja, mits maatwerk) aangewezen voor het inpassen van zonneparkprojecten. Onderhavig principeverzoek toont aan dat het zonnepark past binnen de karakteristieken van het landschap en er sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik (lnpassingszone). Het betreft de kadastrale percelen Aalten R 1451, 261 en 259.

Voor u ligt een initiatief voor een nieuw zonnepark nabij de rijksweg N313, ten oosten van de Hamelandstop. Het initiatief is het resultaat van een analyse van het landschap, de ecologische waarden en andere omgevingswaarden. Hieronder staat de meerwaarde van het zonnepark kort samengevat. Dit wordt verder toegelicht in dit document. ED

.2 .t,

er

de

; EG

g

Il

il ,,

.

ges»

..-a

5

i

$;

B BIJDRAGE ENERGIEOPGAVE B2 Energieopbrengst Aalten

B1 Energieopgave Aalten De gemeente Aalten heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn. Dit betekent dat binnen de gemeentegrenzen net zoveel duurzame energie wordt opgewekt als verbruikt. In het 'Akkoord van Groenlo' uit 2009 werd deze ambitie voor het eerst genoemd. Deze ambitie komt vervolgens ook terug in de 'Regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek' (2016), het Plan van aanpak Duurzaamheid uit eind 2019 en is door de gemeenteraad in het Raadsprogramma 2018-2022 bekrachtigd. Dit is de bijdrage aan de regionale opgave voor opwek duurzame energie, met een planhorizon van 2030, die alleen betrekking heeft op de gebouwde omgeving. De planhorizon van de Visie is langer. Dit betekent dat het regionale bod een minimum is en dat we, gelet op de gemeentelijke doelstellingen van klimaatneutraal in 2050, waar mogelijk meer kansen willen en moeten pakken.

@ Energieverbruik versus bekende hernieuwbare energie Aalten, TJ 2400

1600o

-

Opgesteld vermogen zonnepanelen Gemeenten in Achterhoek, kW <16.000 16.000<18.000

•

18.000<20.000

--......::

@

Totaal elektriciteitsverbruik woningen Gemeenten in Achterhoek, TJ Gemeenten in Achterhoek, TJ

<120 120<140

@20.000 < 22.000

140<160 @160<180

@>=22.000

@= 180

[Jatten

Jatten [

800

o 2010

2011

2012

2013

2014

A: Totaal bekend energieverbruik

2015

2016

2017

2018

'Balans: A minus B

@B: Totaal bekende hernieuwbare energie

Bron: meerdere bronnen [2010-2018

Bron: CBS[2019

Bron: Berekening o.b.v. gemiddelde alle woningen en aantal woningen [2019

C INTEGRALE RUIMTELIJKE VISIE Cl Huidige situatie Aalten is een esdorp (brinkdorp of enkdorp). Een gebied dat sinds de ijstijd een hoogteverschil heeft dankzij een zandrug. Een zandrug is land dat hoger ligt (es) dan de omgeving en waar aaneengesloten bouw-, heide-, en woeste gronden lagen. Het is land waar in de middeleeuwen rondom deze essen een nederzetting als woonplek werd gebouwd. In het tweede deel van de achtste eeuw ontstond op zo'n plek het agrarisch esdorp Aalten. De Latijnse betekenis van hoogteverschil is Altitudo waar Aalten zijn naam aan te denken heeft. Vanuit de nederzetting trokken de boeren dagelijks de Aaltense es op om daar hun landbouwgronden te bewerken. De natuurlijke hoogteverschillen zijn in Aalten nog goed voelbaar en duidelijk zichtbaar. Het landschap was kleinschalig en bestond uit lange en smalle kavels van hoog naar laag (noord-zuid georiënteerd). Veel kavels werden begrensd door slootjes voor afwatering en houtwallen. Door de schaalvergroting van de landbouw en de ruilverkaveling zijn het kleinschalige karakter van het landschap en de houtwallen verdwenen en kreeg het gebied een meer open karakter. Het realiseren van een zonnepark biedt kansen om deze elementen terug te brengen.

Ook volgens de visie van de gemeente is zonne-energie in dit landschap mogelijk, indien het past binnen de karakteristieken en functies van de polder en, waarbij sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. Het gebied ontwikkelt zich weer in de richting van een groener, meer besloten landschap De percelen zelf hebben een akkerbouwfunctie (tarwe en rogge) in de huidige situatie. De percelen zijn sterk verrijkt met nutriënten, waardoor de ecologische waarde laag is. In de omgeving komen wel diersoorten voor, zoals de alpenwatersalamander en degewone grootoorvleermuis. Deze komen voor in de poelen en bomenlanen ten zuidwesten van de locatie. Het versterken van ecologische verbindingen biedt kansen voor het vergroten van de biodiversiteit

C2 Stappenplan participatie Procesparticipatie is voor NRG2ALL relevant bij alle onderdelen van de ontwikkeling van het zonnepark, van ontwerp, tot bouw, exploitatie en onderhoud. NRG2ALL heeft hierbij de volgende doelen: • •

Bekendheid geven aan het proces van de ontwikkeling van het zonnepark; Wensen en ideeën ophalen voor de landschappelijke inpassing en maatschappelijke meerwaarde; • Werken aan zoveel mogelijk acceptatie en maatschappelijk draagvlak. NRG2ALL behaalt de genoemde doelen door middel van het volgende stappenplan: 1) Projectwebsite lanceren, 2) Informatiebrieven met uitnodiging voor klankbordgroep en omgevingsbijeenkomst (tevens uitnodigingen via lokale krant), 3) keukentafelgesprekken met direct omwonenden, 4) omgevingsbijeenkomst, 5) klankbordbijeenkomst (2 á 3 keer met maximaal 10 belanghebbenden), 6) inloopspreekuur (optioneel). Gedurende deze bijeenkomsten en contactmomenten worden belanghebbenden geïnformeerd over het proces, het (concept)ontwerp en de uitkomsten van eventuele milieuonderzoeken. Daarbij krijgen zij de kans om wensen en zorgen onder de aandacht te brengen en wensen en aandachtspunten voor het ontwerp in te brengen. Naast de genoemde communicatiemiddelen hecht NRG2ALL waarde aan het concreet betrekken van de lokale omgeving bij de exploitatiefase van het zonnepark. Na oplevering van het zonnepark is service en beheer erg belangrijk tijdens de hele termijn (20-25 jaar). Een vast team bestaande uit lokale krachten zorgt voor de service, het onderhoud en het beheer. Zo voegt NRG2ALL langdurige betrokkenheid van de lokale bevolking toe.

Resultaten uit de procesparticipatie

Lokale kennis is belangrijk bij het vormgeven van de inrichting van het zonnepark. NRG2ALL wil dan ook altijd in gesprek met de omgeving over het ontwerp, waarbij alle ideeën welkom zijn. Van elk contactmoment maakt NRG2ALL een verslag. Indien gewenst kan dit gedeeld worden met de gemeente.

C3 Versterking kernkwaliteit en meerwaardecreatie Biodiversiteit Met het zonnepark creëren we ecologische meerwaarde. De percelen zijn jarenlang intensief agrarisch gebruikt, zeer nutriëntenrijk, en kennen daardoor een lage ecologische waarde. Er is een gebrek aan bloeiende bomen, struweel en planten. Daardoor komen vogels, amfibieën en marterachtigen beperkt voor. Deze soorten zijn afhankelijk van graslanden afgewisseld met ruigte zoals struweel en houtopstanden voor beschutting, voedsel en overwinteringsplaatsen. Verbetering van de robuuste natuur trekt amfibieën en marterachtigen weer aan naar de voormalige landbouwgrond. Met het ontwerp krijgen de natuurwaarden een impuls. De kansen liggen in het versterken van het kleinschalige landschap. Zo is bekend dat in de omgeving van het zonnepark de alpenwatersalamander en gewone grootoorvleermuis voorkomen. Met het realiseren een nieuwe amfibieënpoel op het noordelijke perceel, en het inrichten van de randen van de percelen met overgangen van bomenlanen naar mantelzoomvegetatie worden de verbindingen in het gebied versterkt. Dit vergroot de waarde van het leefgebied van bestaande soorten. Het aanleggen van een amfibieënpoel verbetert bovendien het waterbergend vermogen van het gebied. De grond die hieruit gebruikt wordt, kan opnieuw worden benut als bijenheuvel bij het transformatorhuisje.

Het optimaal versterken van biodiversiteit en beschermen van ecologie en bodem vraagt een geplande aanpak, zowel bij de aanleg als in het beheer. Dit laatste volgt ook uit de resultaten van de eerste studies naar natuurinclusieve zonneparken. NRG2ALL pleit dan ook voor monitoringsonderzoek, om toekomstige zonneparken te verbeteren. Er is nog weinig langdurig wetenschappelijk onderzoek beschikbaar naar de inrichting van zonneparken en de resultaten voor biodiversiteit. Als ontwikkelaar hecht NRG2ALL groot belang aan een goede onderbouwing en zorgvuldigheid. Bij een bestaand zonnepark heeft NRG2ALL een beheer- en monitorplan in werking gesteld in samenwerking met Wageningen University & Research om te kijken welk effect de inrichting van een zonnepark heeft op ecologie en bodem. NRG2ALL ambieert een dergelijke samenwerking bij al haar parken.

C3 Versterking kernkwaliteit en meerwaardecreatie Recreatieve waarde Langs de zuidzijde van het plangebied (grensdijk) loopt een wandelpad tussen de bomenrijen door. Tijdens het veldbezoek zijn ook diverse recreanten rond het plangebied gezien. De informatieve waarde van de recreatieve route kan worden versterkt, bijvoorbeeld door middel van het plaatsen van informatieborden over de nut en noodzaak van duurzaam opgewekte energie of de geschiedenis van het gebied. De invulling hiervan kan in samenspraak met de omgeving verder worden vormgegeven. Hiermee kan het zonnepark worden beleefd en ervaren. Ook is de hamelandroute een bekende en cultuurhistorische route. Lokale meerwaarde Naast het vergroten van de biodiversiteit en recreatieve waarde zijn er tal van mogelijkheden om de omgeving iets terug te geven. Hierbij is het van belang om te kijken met omwonenden wat er wel, maar ook wat er niet gewenst is bij een zonnepark. Ideeën waar NRG2ALL reeds ervaring mee heeft zijn bijvoorbeeld een picknickplek met pluktuin, een speeltuin, sportgelegenheid (buitenfitnessapparatuur) en een huisje met automaten om eieren, melk en kaas vers van de boer te kunnen kopen. NRG2ALL staat er altijd voor open om te kijken welke mogelijkheden er bestaan om (streek)producten via het zonnepark te verkopen.

De voorkeur gaat uit naar streekproducten van boeren die minimaal 500 meter van het zonnepark hun boerderij hebben. Een zonnepark zal door haar aantrekkingskracht meer 'klanten' genereren waarmee de omzet zou kunnen stijgen. Werkgelegenheid Een zonnepark moet worden onderhouden en beheerd. Hierbij maakt NRG2ALL gebruik van lokale ondernemers. Tijdens de pre-bouwfase wordt er gezocht naar een lokaal loonwerkers- of grondverzetbedrijf die de grond bouwrijp maakt. Na de oplevering zoekt NRG2ALL een landschapsbeheerder vanuit de (directe) omgeving om het zonnepark bij te houden. Ook probeert NRG2ALL mensen te vinden met afstand tot de arbeidsmarkt om hen te laten re-integreren in de maatschappij, bijvoorbeeld door hen mee te laten lopen een ervaren landschapsbeheerder.

C4 Effecten voor de omgeving De effecten van het zonnepark op ecologie, woningen, bodem en water, en archeologie en cultuurhistorie zijn onderzocht. Er worden geen negatieve effecten verwachten op natuur. Het Gelders natuurnetwerk heeft een plek aangewezen op 250 meter ten oosten het plangebied. Directe effecten (licht, geluid of trillingen) zijn uitgesloten. Indirecte effecten door stikstofdepositie kunnen echter niet op voorhand worden uitgesloten, hiervoor is een AERIUS berekening nodig. Onderdelen van het Natuurnetwerk Gelderland liggen op ruime afstand van het plangebied. Vanwege deze afstand zijn geen effecten te verwachten. Rondom het zonnepark komen soorten voor zoals de alpenwatersalamander en gewone grootoorvleermuis. Op verdere afstand komen ook das, eekhoorn, wezel en diverse broedvogels zoals buizerd en havik voor. Er zijn geen negatieve effecten op beschermde soorten te verwachten. Het initiatief biedt juist kansen voor de vergroting van biodiversiteit en sterkere verbindingen voor lokale flora en fauna. Omvormers en transformatorhuisjes worden op voldoende afstand (minimaal 30 meter) van woningen geplaatst om hinder door geluid te voorkomen. Reflectie van de zonnepanelen is niet aan de orde. De panelen zijn ontworpen om zonlicht te absorberen en hebben een speciale coating.