Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Inhoudsopgave jaarstukken 2023 Jaarverslag ....................................................................................................................................... 6 Aanbieding en wetenswaardigheden ............................................................................................... 8 Financiële afsluiting .......................................................................................................................... 9 Samenstelling van het bestuur ....................................................................................................... 13 Programmaverantwoording ............................................................................................................ 14 Programma 1 Ruimte ..................................................................................................................... 17 Programma 2 Sociaal domein ........................................................................................................ 23 Programma 3 Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 30 Paragrafen ......................................................................................................................................
34 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 35 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 39 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................ 43 Paragraaf Financiering ................................................................................................................... 46 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................ 49 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................................... 51 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................ 56 Paragraaf Wet open overheid ........................................................................................................ 60 Jaarrekening ................................................................................................................................... 62 De balans per 31 december ...........................................................................................................
63 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................................... 65 De toelichtingen .............................................................................................................................. 66 Grondslagen voor waardering en resultaat bepaling ..................................................................... 66 Toelichting op de balans per 31 december 2023 ........................................................................... 70 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................................. 81 Begrotingswijzigingen 2023 ............................................................................................................ 82 Programma 1 Ruimte ..................................................................................................................... 83 Programma 2 Sociaal Domein ....................................................................................................... 87 Programma 3 Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 92 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................................
96 Incidentele baten en lasten en structurele mutaties op de reserves .............................................. 97 Algemene Dekkingsmiddelen ......................................................................................................... 99 Onvoorzien ................................................................................................................................... 100 Analyse begrotingsafwijking en begrotingsrechtmatigheid .......................................................... 101 Stand van zaken kredieten ........................................................................................................... 102 Bijlage Single information, Single audit (SiSa) ............................................................................. 103 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ........................................................................... 115 Het verdelingsprincipe van de taakvelden over de programma's ................................................ 116 Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl ........................................................................... 117 Controleverklaring ........................................................................................................................
121 Vaststellen en bestemming rekeningsaldo ................................................................................... 122 Lijst met gebruikte afkortingen ..................................................................................................... 123
Jaarverslag
Aanbieding en wetenswaardigheden Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Aalten over het jaar 2023 aan. In deze documenten leggen wij verantwoording af over onze doelstellingen en voornemens, zoals vastgelegd in het uitvoeringsprogramma 2022-2026 “Deurgaon! Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij”. Deze doelstellingen zijn opgenomen in de Programmabegroting 2023. Het jaarverslag en de jaarrekening vervullen een belangrijke rol in uw kaderstellende en controlerende functie als gemeenteraad. Het jaarverslag omvat de programmaverantwoording en de paragrafen, terwijl de jaarrekening bestaat uit een overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting en de verantwoording van specifieke uitkeringen (SiSa). De opzet van deze jaarstukken voldoet aan de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Alle prioriteiten en doelstellingen uit het raadsprogramma zijn ondergebracht in de door de gemeenteraad vastgestelde programma’s. Het jaar 2023 wordt afgesloten met een positief saldo van afgerond € 2.279.000. Dit wijkt aanzienlijk af van het saldo dat eerder bij de najaarsnota werd gepresenteerd (een nadeel van € 101.000). In de financiële afsluiting wordt een toelichting gegeven op dit verschil. Naast de jaarrekening besteden we in deze stukken ook aandacht aan het jaarverslag.
Hierin beschrijven we per programma de ontwikkelingen die spelen. Terugkijkend sluiten we het jaar 2023 af met een financieel positief resultaat. Dit resultaat kan worden ingezet om onze wensen en ambities te realiseren, zoals vertaald in het uitvoeringsprogramma. Tegelijkertijd kijken we vooruit en erkennen we dat de onzekere financiële positie van de gemeente, mede door onduidelijkheden over de inzet van Rijksmiddelen, vraagt om een zorgvuldige prioritering van onze wensen en ambities.
Aanbieding en wetenswaardigheden
8
Financiële afsluiting Financieel sluiten we het jaar 2023 af met een overschot van € 2.278.645 Hieronder wordt in het kort aangegeven wat de kenmerkende verschillen zijn ten opzichte van de laatste rapportage, dat is de Najaarsnota 2023. Het betreft dan bedragen boven de € 50.000 met omschrijving en een korte toelichting. Het gaat dus uitdrukkelijk niet om alle verschillen per programma. Deze toelichting staat in het tweede gedeelte van dit boekwerk bij de jaarrekening. De bedoeling hier is om in één oogopslag te zien wat de belangrijkste verschillen zijn ten opzichte van de Najaarsnota 2023. Rekeningsaldo Saldo Najaarsnota 2023 (tekort)
101.000
Programma 1
Leges nutsvoorzieningen
66.000 voordeel
Programma 1
Openbare verlichting (lagere energiekosten)
60.000 voordeel
Programma 1
Niet actief beveiligde overwegen (Nabo)
184.000 nadeel
Programma 1
Sportaccommodaties (lagere energiekosten)
41.000 voordeel
Programma 1
Duurzaamheidsbudgetten
148.000 nadeel
Programma 1
Grondexploitatie, kern de Heurne
93.000 voordeel
Programma 1
Bouwleges
114.000 voordeel
Programma 2
Dwangsommen
170.000 voordeel
Programma 2
Brede SPUK/GALA regeling
243.000 voordeel
Programma 2
Uitvoering wet inburgering
86.000 voordeel
Programma 2
Gelders winterfonds subsidie
114.000 voordeel
Programma 2
Opgenomen clientvorderingen Laborijn
452.000 voordeel
Programma 2
Schuldhulpverlening
55.000 voordeel
Programma 2
Wet Energietoeslag
150.000 voordeel
Programma 2
Integraal Zorg Akkoord (IZA)
198.000 voordeel
Programma 3
Gemeentelijke huisvesting (lagere energiekosten)
50.000 voordeel
Programma 3
ICT
72.000 voordeel
Programma 3
Algemene uitkering, december circulaire
538.000 voordeel
Overige mutaties
209.645 voordeel 2.379.645
Resultaat jaarrekening 2023 (overschot)
2.278.645
Toelichting op deze posten. Programma 1 Ruimte Leges nutsvoorziening € 66.000 voordeel Door de energietransitie wordt er volop meer gegraven door met name Liander (gas en stroom). Hierdoor ontvangen we ook meer leges en straatwerkvergoedingen. Er is in 2023 € 66.000 meer ontvangen dan begroot. Openbare verlichting, energiekosten € 60.000 voordeel De energieprijzen zijn uiteindelijk minder hoog geworden dan verwacht. In het najaar van 2022 is het budget voor energiekosten aanzienlijk opgehoogd vanwege de energiecrisis. In 2023 zijn de prijzen gestabiliseerd en is er een voordeel ontstaan. Dit betreft een structureel voordeel, in 2024 worden deze middelen ingezet ten behoeve van het beleidsplan ‘Licht in de gemeente Aalten’.
Financiële afsluiting
9
Nabo Kleuverspad, € 184.000 nadeel Het werk bij de Niet actief beveiligde overweg, Kleuverspad is na genoeg afgerond. De (subsidie)afrekening vindt in 2024 plaats. Er is een overschrijding van € 231.000. Van dit budget wordt € 47.000 gedekt uit de algemene reserve. In 2022 is een start gemaakt met de aanleg van de parallelweg Kleuverspad ten behoeve van de afsluiting van de Nabo. Tijdens de uitvoering is gebleken dat er een kwetsbare waterleiding aanwezig was binnen het werkgebied, welke door het ingenieursbureau niet is opgemerkt. Het vervangen en verleggen van deze leiding was noodzakelijk. Gezien de aanwezigheid van de spoorlijn en de nodige risico`s hieromtrent, zat hier een aanzienlijk lange voorbereidingstijd aan. Ook bleek er een watertransportleiding te liggen op de plek waar de parallelweg gepland was. Hierdoor moest de asfaltverharding op die locatie worden vervangen door elementverharding. Dit zorgde voor een wijziging in de fasering en de gegunde werkzaamheden. Het werkgebied ligt ook in het Gelders Natuur Netwerk en binnen het essentiële leefgebied van de zandhagedis. Regelgeving vanuit de wet Natuurbescherming zorgde ervoor dat de werkbare periode aanzienlijk verkort werd. Hierdoor is het gehele werk gefaseerd uitgevoerd wat heeft geleid tot meerkosten.
Ook moesten er extra maatregelen worden getroffen ten behoeve van boscompensatie waardoor het uiteindelijke werk duurder is geworden. Er komt nog overleg met ProRail over een extra bijdrage in het tekort. Sportaccommodaties, energiekosten € 41.000 voordeel In het najaar van 2022 is het budget voor energiekosten aanzienlijk opgehoogd vanwege de energiecrisis. In 2023 zijn de prijzen gestabiliseerd en is er een voordeel ontstaan. Deze wordt in 2024 afgeraamd. Duurzaamheid € 148.000 nadeel De post duurzaamheid bestaat uit budget voor onderzoeken en investeringen voor de uitvoering van het energie en klimaatbeleid en voor diverse andere projecten in het kader van duurzaamheid. Hier onder vallen onder andere project subsidieregeling woning verduurzamen, project transitievisie warmte, klimaatakkoord en strategie, klimaat adaptiestrategie en droogte. In 2023 is er een overschrijding op deze post. In de najaarsnota is een bedrag van € 1.039.000 doorgeschoven naar 2024. Nu blijkt dat er in 2023 toch meer uitgevoerd is do deze onderdelen. Complex Kern de Heurne herziening € 93.000 voordeel De exploitatie van dit complex is door de raad in 2022 vastgesteld. Er zijn 15 kavels te verkopen. In 2023 zijn er 14 verkocht. De laatste wordt in 2024 verkocht. Er wordt volop gebouwd. In de loop van 2024 zal de gemeente het gebied verder woonrijp maken. De afronding daarvan wordt in 2025 verwacht.
Met de nieuwe hercalculatie van 2023 wordt een voordelig resultaat berekend van afgerond € 266.000 ten opzichte van € 283.000 in 2022. Het resultaat daalt met € 17.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een te lage raming van de ambtelijke kosten. Tot en met 2022 was al een tussentijdse winst genomen van € 3.800. Op grond van de percentage of completion methode (POC-methode) is voor dit complex in 2023 een aanvullende tussentijdse winst genomen van € 93.000 en ten gunste van de exploitatie gebracht. Bouwleges € 114.000 voordeel Doordat de invoer van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024, zijn in het laatste kwartaal van 2023 meer aanvragen voor een bouwvergunning ingediend dan gebruikelijk. Hierdoor is de opbrengst bouwleges € 114.000 hoger dan begroot. Programma 2 Sociaal Domein Dwangsommen Tico Tico € 170.000 voordeel Ondanks meerdere waarschuwingen en dwangsommen van de gemeente is tot acht keer toe vastgesteld dat er op de locatie Tico Tico een feest of concert werd gehouden. Het totaalbedrag aan verbeurde dwangsommen is inmiddels opgelopen tot € 200.000 (€ 30.000 in 2022 en € 170.000 in 2023). De eigenaar van TicoTico heeft bezwaar gemaakt tegen de aan hem opgelegde dwangsommen.
Op advies van de onafhankelijke bezwarencommissie van de gemeente Aalten zijn de bezwaren ongegrond verklaard, waarna door de eigenaar een gerechtelijke procedure is gestart tegen de gemeente. Uitspraak van de rechtbank wordt in de tweede helft van dit jaar verwacht. De Brede SPUK-regeling, GALA Gezond en Actief Leven Akkoord De Brede SPUK-regeling is in de loop van 2023 ingevoerd. Deze rijkssubsidie is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Voor een aantal onderwerpen was in de begroting reeds dekking opgenomen. Hierdoor is op onderstaande onderdelen een incidenteel voordeel ontstaan. Sportbeleid en activering € 16.000 Samenkracht en burgerparticipatie € 107.000 Volksgezondheid € 120.000 Totaal incidenteel voordeel Brede-SPUK-regeling € 243.000
Financiële afsluiting
10
Uitvoering wet inburgering € 86.000 voordeel In 2023 waren er voorbereidingen voor het project Oudkomers. Dit project is gestart in het eerste kwartaal van 2024. Hierdoor is er in 2023 een voordeel van € 86.000. Gelders winterfonds € 114.000 voordeel Door provincie Gelderland is subsidie beschikbaar gesteld voor het zogenoemde Winterfonds. Deze subsidie is als extra budget beschikbaar gekomen voor de energielasten van maatschappelijke organisaties. Deze subsidie is besteed voor aanvragen van diverse verenigingen, waarvoor grotendeels ook al dekking was in onze reguliere begroting. Dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 114.000. Opgenomen Clientvorderingen Laborijn € 452.000 Dit betreft vorderingen van in totaal € 452.000 die Laborijn heeft op haar cliënten en die als vordering op Laborijn in de jaarrekening van de gemeente Aalten moet worden opgenomen. In tegenstelling tot de gemeente Doetinchem hebben wij deze vordering in het verleden niet opgenomen. In afstemming met de accountant hebben we besloten om dit met ingang van 2023 op te nemen in onze jaarrekening. Schuldhulpverlening € 55.000 voordeel In 2023 zijn we uitgetreden bij de Stadsbank Oost Nederland. Het inleggeld hebben wij voor 60% terugontvangen. In 2023 hebben we extra middelen ontvangen voor onder andere vroegsignalering en bijzondere bijstand.
Wet Energietoeslag € 150.000 voordeel Voor de uitvoering van de Wet Energietoeslag 2023 resteert € 150.000 dat wordt overgeheveld naar de resultaatbestemming van 2024. Dit is beschikbaar voor de aanvragen die vanaf 1 januari 2024 nog ontvangen worden. Integraal Zorg Akkoord (IZA) € 198.000 voordeel Voor 2023 is eenmalig € 198.000 ontvangen vanuit de IZA gelden. Deze zijn in 2023 eenmalig vrij te besteden voor bestaande projecten die gerelateerd zijn aan de IZA doelstellingen. Omdat voor deze projecten al een budget was opgenomen, leveren deze gelden een voordeel op. Vanaf 2024 wordt aan de uitvoering van IZA in regionaal verband invulling gegeven. Programma 3 Bedrijfsvoering Gemeentelijke gebouwen, energiekosten € 53.000 voordeel In het najaar van 2022 is het budget voor energiekosten aanzienlijk opgehoogd vanwege de energiecrisis. In 2023 was er een dalende trend in de tarieven en zijn de prijzen gestabiliseerd. Per saldo zorgt dit voor 2023 voor een voordeel van € 53.000. Deze wordt in 2024 afgeraamd. ICT samenwerking € 72.000 voordeel De deelnemers van de ICT samenwerking in Doetinchem hebben fors meer producten afgenomen dan begroot. Dit heeft geleid tot een schaalvoordeel binnen de samenwerking waardoor er een voordeel in de exploitatie gerealiseerd is. Voor Aalten geeft dit een incidenteel voordeel van € 72.000.
Algemene uitkering € 538.000 voordeel De raming voor de algemene uitkering is aangepast met de effecten uit de circulaires tot en met september 2023. Doordat de decembercirculaire 2023 begrotingstechnisch niet meegenomen kan worden, hebben we over 2023 € 538.000 meer ontvangen dan geraamd. Dit wordt vooral veroorzaakt door enerzijds een actualisatie van de aantallen van de maatstaf 'huishoudens met een laag inkomen' € 196.000 en anderzijds de ontvangen gelden voor de uitvoeringskosten van de Omgevingswet en de gebiedsgerichte aanpak, € 248.000. Voor de meerkosten in het sociaal domein ten behoeve van de opvang van Oekraïners is nog eens € 16.000 beschikbaar gesteld. Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties, waaronder de bommenregeling, ter hoogte van € 52.000 en afrekeningen over oude jaren van € 26.000. Overige mutaties Er zijn meerdere kleinere mutaties die in de afzonderlijke programma’s verder worden verklaard.
Financiële afsluiting
11
Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten,
De gemeentesecretaris
De burgemeester
drs. A.J.M. Gildhuis
mr. A.B. Stapelkamp
Leeswijzer Het boekwerk jaarstukken bestaat naast de inleiding uit twee delen: een programmaverantwoording (beleid) en een jaarrekening (financieel). In de programmaverantwoording (vanaf bladzijde 14) wordt met de bekende stoplichten uitgelegd wat we gedaan hebben met de door de raad vastgestelde begroting. Wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost. Verder zijn in het beleidsgedeelte de verplichte paragrafen opgenomen. Het tweede deel (vanaf bladzijde 62) bevat de daadwerkelijke jaarrekening met de balans en het overzicht van baten en lasten en de bijlagen. In dit financieel technische gedeelte zijn ook de toelichtingen op de cijfers opgenomen. Meestal gaat het dan om een analyse en verklaring van de grotere verschillen. Per programma is een cijferopstelling per onderdeel opgenomen. Daarna wordt een toelichting gegeven ten opzichte van de gewijzigde begroting. In de financiële overzichten worden baten als negatief bedrag weergegeven, de lasten als een positief bedrag. De accountant geeft een verklaring over het tweede gedeelte, de jaarrekening. Verder kijkt de accountant alleen of er geen tegenstrijdigheden in het boekwerk staan.
Financiële afsluiting
12
Samenstelling van het bestuur Burgemeester mr. A.B. (Anton) Stapelkamp Bestuurlijke en juridische zaken, openbare orde & veiligheid, cultuur, recreatie & toerisme Burgerzaken, Koninklijke onderscheidingen, Bestuursondersteuning, Bestuurlijke samenwerking, Euregio en overige internationale contacten, Juridische zaken, Personeel en organisatie, Openbare orde, veiligheid en handhaving, Cultuur, erfgoed en cultuureducatie, Regio Achterhoek, Recreatie en toerisme, Informatiebeveiliging en privacy, Global goals (SDG’s, Sustainable Development Goals)
Wethouder A.J. (Hans) te Lindert Onderwijs, jeugd, sport & welzijn, bedrijfsvoering Onderwijs en bibliotheek, Kinderopvang en gastouderopvang, Peuterspeelzalen, Huisvesting onderwijs, gebouwenbeheer en facilitair, Bedrijfsvoering en facilitaire zaken, Geo-informatie, kadaster en authentieke registraties, ICT, Sport, welzijn en dorpshuizen, Lokale en regionale media, Dierenwelzijn, Subsidiebeleid
Wethouder J.C. (Joop) Wikkerink Werk & inkomen, Wmo, gezondheid, inclusie Wmo, Minimabeleid, Schulddienstverlening, Werk en inkomen, ZZPvoorzieningen en werkgeversservicepunt, Inburgering, Publieke gezondheid
Wethouder H.J. (Erik) Groters Openbare ruimte, mobiliteit, klimaat & energie, burgerparticipatie Duurzaamheid, energietransitie en klimaat, Omgevingsvisie en Omgevingswet, Mobiliteit, Buitendienst, Beheer begraafplaatsen, Beheer wegen, Afvalverwijdering en afvalverwerking, Riolering, Water, Burgerparticipatie
Wethouder T.M.M. (Ted) Kok Ruimtelijke ontwikkeling, wonen, landbouw & landschap, financiën Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing en volkshuisvesting, Plattelandsontwikkeling, Wabo, Milieubeheer, Financiën, Grondzaken, Exploitatie gronden, Economische zaken, Weekmarkten
Gemeentesecretaris drs. A.J.M. (Annemieke) Gildhuis Algemeen directeur
Programmaverantwoording
13
Programmaverantwoording De programmaverantwoording is volgens de bestaande structuur opgebouwd. Eerst volgt de visie conform de vastgestelde begroting. Daarna de wijze waarop het beleid is vastgelegd. Vervolgens worden de doelstellingen uit de begroting behandeld door middel van de 3 W’s: ‘Wat willen we bereiken, wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we bereikt en heeft het gekost’. Door middel van stoplichten wordt aangegeven of het doel is bereikt. (R) Niet volgens Planning
(O) Niet geheel volgens planning
(G) Volgens Planning
Tevens is per programma een toelichting toegevoegd en een passage over wat er nog meer heeft gespeeld in 2023. Volgens het BBV moeten in het jaarverslag de gerealiseerde baten en lasten worden opgenomen. In de jaarrekening staat een analyse van de verschillen tussen de raming en de werkelijke cijfers.
Programmaverantwoording
14
Programma 1 Ruimte
16
Programma 1 Ruimte Programmacoördinator:
G. Sikking
1. Ontwikkelingen binnen dit programma Toekomstbestendige bedrijventerreinen In 2023 zijn we gestart met het project Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Dit zijn terreinen waar bedrijven, overheden en beheerders samenwerken aan toekomstige kansen en aanpak van knelpunten op het gebied van economie, duurzame energie, klimaat, gezondheid en ecologie. Hiermee wordt een aantrekkelijker vestigingsklimaat gecreëerd en toegewerkt naar energie-neutrale en klimaatbestendige bedrijventerreinen in 2050. Het bedrijfsleven speelt hier zelf steeds meer op in en ook wij hebben op diverse beleidsterreinen plannen en visies vastgesteld in de afgelopen periode. Een integrale visie/aanpak voor toekomstbestendige (bestaande) bedrijventerreinen ontbreekt echter nog en wordt momenteel uitgewerkt. Onderdeel van het project is een plan van aanpak voor het vervolg. In 2023 is ook gestart met de ondersteuning van bedrijven bij de energietransitie. Er wordt een gedetailleerd inzicht opgesteld met daarin het huidige en toekomstige energieverbruik en de eventuele keuzes die de bedrijven(terreinen) kunnen maken om energie te besparen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar het creëren van ruimte in de congestieproblematiek en verduurzaming door bijvoorbeeld elektrificatie en opslagtechnieken.
Slingeplas t Broock In Bredevoort is door een aantal initiatiefnemers (werkgroep De Slingeplas) een ambitiedocument voor de Slingeplas en ’t Broock opgesteld. Door verplaatsing van de sportvelden richting de Slingeplas ontstaat op de huidige locatie van het sportpark ruimte voor woningbouw. Verder worden de recreatieve voorzieningen fors uitgebreid en is er de nodige aandacht voor landschap en cultuurhistorie. In 2023 hebben we een haalbaarheidsonderzoek op laten stellen waaruit blijkt dat voor een variant met lagere kosten voor het bouw- en woonrijp maken een investering van bijna € 1,8 miljoen nodig is. De raad heeft eind 2023 ingestemd met de verdere uitwerking van deze variant, waarna de voorbereidingen hiervoor zijn gestart. Klimaatadaptatie De gemeente Aalten heeft in 2023 een goede start gemaakt met klimaatadaptatie. In februari is de klimaatadaptatiestrategie vastgesteld, hiermee is er inzicht verkregen in de uitdagingen en de maatregelen die Aalten moet nemen om tot een klimaatbestendige gemeente te komen. In 2023 is er ook begonnen met het creëren van koelteplekken, onder andere bij de St. Jozefschool. Daarnaast is er in december een startnotitie voor de herziening van de kapverordening in de raad vastgesteld. Een herziene kapverordening kan namelijk veel betekenen voor een klimaatbestendige en biodiverse gemeente Aalten.
Verder is er ook gekeken naar de “Kaders verkoop openbaar groen”, en de uitgifte van openbaar groen is stopgezet tot er nieuw beleid is. Ook is de uitvoering van centrumplan Dinxperlo gestart, een mooi voorbeeld van hoe je een centrum klimaatbestendig kunt inrichten. 2. Wat waren onze doelstellingen? Thema / Doelstelling Wat hebben we daarvoor gedaan? 1 Omgevingswet De Omgevingswet is sinds 1 januari De deelprojecten welke 2024 in werking en daarmee ook het noodzakelijk zijn voor de Digitaal Stelsel Omgevingswet. De invoering van de Omge- testen zijn afgerond en processen zijn vingswet, zijn gereed en compleet. De eerste aanvragen lopen operationeel al via het digitale stelsel van de Omgevingswet.
Programma 1 Ruimte
Wat hebben we bereikt? De Omgevingswet is per 1 januari 2024 van kracht gegaan. We zijn met onze nieuwe software aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de processen binnen de software zijn ingericht. Tot op heden komen de aanvragen keurig binnen en worden de processen goed doorlopen.
17
G
Thema / Doelstelling 2 Omgevingswet Onze inwoners worden betrokken bij het opstellen van de Omgevingsvisie.
3 Woningbouw In 2023 worden er 120 woningen gerealiseerd
4 Woningbouw Het huidige afwegingskader woningbouw wordt herijkt om de mogelijkheden voor een flexibel uitnodigingskader te kunnen bepalen. 5 Werklocaties In 2023 vindt besluitvorming plaats ten aanzien van de mogelijke uitbreidingsrichting van bedrijventerrein bij de kern Aalten.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? De Omgevingswet is per 1 januari 2024 Er wordt in 2024 gestart met een ingegaan met de verplichting om binnen gebiedsgerichte benadering gekodrie jaar een nieuwe Omgevingsvisie vast zen om zo informatie op te halen te stellen. De nieuwe Omgevingsvisie uit het gebied. Er zullen gesprekmoet vooral concreet, integraal, gebieds- ken worden gevoerd met ketengericht, datagedreven en een coproductie partners maar ook belangengroezijn. In het voorjaar van 2024 volgt een peringen. De opgehaalde informaeerste ronde van gebiedsgerichte getie wordt verwerkt in de op te stelsprekken waarin samen met belangheb- len omgevingsvisie. benden binnen die gebieden, het best passende vervolgproces voor wordt bepaald. In de tweede helft van 2024 tot en met het eerste kwartaal van 2025 zullen dan nog meer gespreksrondes volgen, waarna in het tweede kwartaal van 2025 het ontwerp van de nieuwe Omgevingsvisie gereed zal zijn. Deze wordt vervolgens ter inzage gelegd. Streven is de nieuwe Omgevingsvisie uiterlijk in het derde kwartaal van 2025 te kunnen vaststellen. Naast de realisatie van 65 woningen zijn In 2023 zijn er 65 woningen toevanuit de drie verschillende taskforces gevoegd. Door onttrekking en (leegstaande panden, onbebouwde loca- sloop komt dit netto neer op 51.
ties en versnelde woningbouw) alle poten- Omdat nog niet alle gereedmeltiële zaken in kaart gebracht en zijn acties dingen in de BAG zijn verwerkt op uitgezet om de woningbouw te versnellen. 1 januari 2024, komt de CBS telDit zal verder in 2024 ling lager uit. (bruto 53 en netto geëffectueerd worden vanuit die genomen 44). acties. Dit is mogelijk gemaakt door een Daarmee blijft de productie achter tijdelijke extra externe ondersteuning en op de ambitie. zal verder opgenomen worden in de regu- Op 1 januari 2024 zijn er (netto) liere en bestaande processen. 121 woningen in aanbouw. Het uitnodigingskader woningbouw is op Het afwegingskader is aangepast 26 september 2023 vastgesteld door de en het nieuwe uitnodigingskader gemeenteraad. woningbouw is in september 2023 vastgesteld. Daarmee is aan deze doelstelling voldaan.
Voor de gekozen voorkeurslocatie wordt op dit moment een plan van aanpak voor de feitelijke uitbreiding opgesteld. Dit plan van aanpak wordt in 2024 opgeleverd.
6 Werklocaties Het RPW 2024-2028 is in januari 2024 Het huidige RPW (2019aan de raad ter vaststelling aangebo2023) wordt geactualiseerd. den. 7 Klimaat Momenteel zijn we bezig met het uitvoePer wijk kennen we de ren van de diverse acties uit de klikwetsbaarheden als gevolg maatadaptatiestrategie. Bij projecten van het veranderende kli- waar klimaatadaptieve maatregelen tot maat. uitvoering komen, zoals reconstructies van wegen, worden burgers zoveel als mogelijk betrokken bij dit onderwerp.
Programma 1 Ruimte
In 2023 is een eerste verkenning uitgevoerd naar mogelijke uitbreidingslocaties. Het college heeft de raad hierover in beslotenheid bijgepraat. Op grond van deze eerste verkenning is voor een voorkeurslocatie gekozen. Vervolgens is aan een extern bureau opdracht verleend om een plan van aanpak voor de ontwikkeling op te stellen. Het RPW is geactualiseerd en wordt in de raad van januari 2024 ter vaststelling aangeboden. In 2023 is de klimaatadaptatiestrategie vastgesteld door de raad. Hiermee zijn de kwetsbaarheden per wijk ook bekend en wordt er nu gewerkt aan een uitvoeringsagenda. Daar hoort ook bij het zorgen voor bewustwording bij de inwoners en bedrijven.
18
G
R
G
O
G
G
Thema / Doelstelling 8 Klimaat De actielijnen en maatregelen vanuit de klimaatstrategie worden opgenomen in de Omgevingsvisie. 9 Duurzaamheid De RES 2.0 wordt in 2023 vastgesteld.
10
11
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? De klimaatadaptatiestrategie wordt nu In 2023 is de klimaatadaptatiestra- G verder geconcretiseerd. Momenteel tegie vastgesteld door de raad. De wordt gewerkt aan het programma Wamaatregelen uit de nog op te stellen ter, Riolering en Klimaat, welke belanguitvoeringsagenda, worden waar rijke bouwstenen bevat voor in de Ommogelijk meegenomen in de omgegevingsvisie. vingsvisie. De voortgangsrapportage RES is voor 1 De voortgangsrapportage RES is R september 2023 vastgesteld door alle in 2023 afgerond. De RES 2.0 is Achterhoekse gemeenten binnen de doorgeschoven naar 2024. RES-Achterhoek. De herijking, de RES De financiën voor de Achterhoek2.0, wordt in het tweede kwartaal van se RES-organisatie zijn door het 2024 verwacht. Ten behoeve van de RES ministerie ondergebracht bij de 2.0 wordt een plan-MER uitgevoerd (Pro- gemeente Doetinchem. vincie). In de plan-MER wordt uitgegaan van de oorspronkelijke zoekgebieden, genoemd in RES 1.0. Duurzaamheid In 2023 is gestart met het opstellen van In 2023 is gestart met het opstelG In 2023 starten met een een buurtuitvoeringsplan. De insteek van len van een buurtuitvoeringsplan. wijk/buurtuitvoeringsplan een buurtuitvoeringsplan is, dat het een Daarmee is de doelstelling gewarmtetransitie waarin plan is van en voor de buurt. Om daarhaald.
als uitgangspunt geldt dat over in contact te komen met bewoners er voor iedereen een en eigenaren was van juli tot november betaalbaar aanbod komt ’23 iedere vrijdag een inlooppunt (Euroen iedereen mee kan hal) geopend in Dinxperlo Centrum-oost; doen. de eerste (pilot-)wijk. Bewoners zijn per brief, via De Band en sociale media uitgenodigd dit te bezoeken en zich te laten informeren over de mogelijkheden van duurzaamheidsmaatregelen voor persoonlijke situatie als huurders dan wel eigenaar. In totaal zijn 10 huurders en 4 particulieren op de uitnodiging ingegaan. Uit de gesprekken bleek dat er onvoldoende draagvlak is om gezamenlijk een buurtuitvoeringsplan te gaan opstellen. Daarmee komt het opstellen van een buurtuitvoeringsplan onder de voorwaarde “van en voor de buurt” onder druk te staan. Bijkomend probleem voor het opstellen van een plan is, dat juist de eerst voorliggende maatregelen om van het gas af te gaan, op korte termijn niet zonder meer door te voeren zijn. De reden hiervoor is dat de natuurbeschermingswet een onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde diersoorten (o.a. vleermuizen) vereist. Hiervoor worden in 2024 scenario’s uitgewerkt hoe toch voor de bewoners en eigenaren laagdrempelig tot doorvoeren van dergelijke maatregelen kan worden overgegaan.
Duurzaamheid Inwoners kunnen gebruik maken van In samenwerking met Agem voeG Er is een regeling opge- intensieve sociale energiecoaching en ren we momenteel de 'Bespaarsteld om energiearmoede kunnen mogelijk in aanmerking komen hulp aan Huis' en de 'Witgoedtegen te gaan. voor het vervangen van energie onzuinig regeling' uit. witgoed. Daarnaast zijn we in nauw contact met onze inwoners over bestaande subsidieregelingen voor het verduurzamen van de woning en aankomende subsidieregelingen.
Programma 1 Ruimte
19
12
13
14
15
Thema / Doelstelling Centrumvisie In 2023 wordt het definitieve ontwerp voor het centrumgebied, Heelweg en de Allee vastgesteld.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? Het opgeleverde definitieve ontwerp is Op 4 juli 2023 is het definitieve G tot stand gekomen via een intensief ontwerp vastgesteld. Op 4 decemmaar zeer waardevol participatieproces. ber 2023 is er nog een aanvullende Veel wensen en ideeën hebben een sessie geweest over de definitieve plek gekregen in het uiteindelijke ontinvulling van de grenslijn op de werp. Hierbij is extra aandacht besteed Heelweg. Ook daarvoor is eind aan vergroening en klimaatadaptieve 2023 een definitief ontwerp opgemaatregelen. leverd. Centrumvisie Het contract met de dorpsmanager is De uitvoering van de centrumviG De directe omgeving verlengd en loopt door in 2024. Hiersie Dinxperlo is voor wat betreft wordt intensief betrokken mee is de dorpsmanager een verbinde herinrichting gestart met de bij het tot stand komen dende schakel met de belanghebbende uitvoering. Dit geldt eveneens van concrete maatregepartijen bij de concrete uitvoering van voor de impulssubsidie ruimtelijke len uit de centrumvisie. de centrumvisie Dinxperlo. Bij de herin- kwaliteit (gevelverbetering) en de richting wordt separaat nog een omge- parkeerplaats aan de Wilhelmivingsmanager ingezet. De dorpsmana- nastraat (gereed).
De superger en de omgevingsmanager hebben marktontwikkelingen (ALDI en structureel overleg om zo informatie te JUMBO) starten naar verwachdelen en waar mogelijk acties op te ting in 2024. Deze private ontwikstarten. kelingen blijken in de huidige markt meer tijd nodig te hebben. De regio 8rhk is om die reden akkoord gegaan met het verschuiven van de einddatum van de regiodeal naar december 2024. Elk onderdeel binnen de centrumvisie kent een eigen participatie- en communicatieproces. Horeca In september 2023 is het proces om te De horecavisie is in ontwikkeling O De nieuwe horecavisie komen tot de horecavisie onder begeen wordt begin 2024 afgerond. wordt vastgesteld. leiding van een adviesbureau van start Vaststelling in 2023 is niet gegegaan. Het document is in 2024 opge- haald maar is nu voorzien voor leverd, waarna het besluitvormingstra- juni 2024. ject wordt ingegaan. Naar verwachting wordt het document in de raad van juni ter vaststelling aangeboden. Toerisme Het vitaliteitsprogramma verblijfsrecrea- De looptijd van het programma is G We rollen het regionale tie Achterhoek is in januari 2023 van met een jaar (2024) verlengd. programma vitaliteit en start gegaan. Het project loopt door in verblijfsrecreatie uit. 2024 waarbij we verwachten dat dan ook meerdaagse - en coaching trajecten van start gaan. Ook wordt de doelgroep uitgebreid met minicampings.
3. Wat heeft het gekost? bedragen x € 1.000
Primitieve Raming na raming wijziging
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Baten Lasten
-5.315 13.243
-9.183 16.524
-8.634 15.893
-7.087 14.117
Totaal saldo van baten en lasten
7.928
7.341
7.259
7.030
Toevoeging en of onttrekking aan reserves
-394
197
355
1.120
Resultaat
7.534
7.538
7.614
8.150
De analyse van de onderlinge verschillen is opgenomen in het tweede deel van dit boekwerk in de toelichting op de programmarekening.
Programma 1 Ruimte
20
4. Eigen indicatoren Oppervlakte bomen
2023
Verkeersongevallen
32%
35%
40
30%
25%
34
30
25% 20% 15%
10
10% 5%
22
19
20
14
3
1
0
1
2019
2020 Doden
2021 Gewonden
2022
0
0% Aalten
Nederland
Het oppervlakte boom, uitgedrukt in een % van de totale oppervlakte, van de gemeente.
Verkeersslachtoffers per jaar, uitgesplitst naar doden en gewonden.
Aanbod koopwoningen
Elektrische personenauto's per 1.000 inwoners
160 140 120 100 80 60 40 20 0
15
137 113
14 10
99
10
85
8
62
5 5
11
7
4
3
0 2020
1e 2e 1e 2e 1e halfjaar halfjaar halfjaar halfjaar halfjaar 2019 2019 2020 2020 2021
2021 Aalten
Aantal woonhuizen en appartementen waarvan de prijs tussen de €50.000 en €5.000.000 ligt.
2022
2023
Achterhoek
Aantal elektrische personenauto's per 1.000 inwoners.
Milieu en energie
10
8
6,36,4
8,3 7,6
6 4
6,1 4,8
7,1
8,3 6,4
5,7
6,2 6,2
6,97,3
7 6,9
4,9
4,8
4,3
2,5
6
6,9
2
Aalten
0
Nederland
Gemeente Aalten in vergelijking met Nederland (scores schaal 1 tot 10). Een onderbouwing van de scores inclusief toelichting is te vinden via: https://gdindex.nl/dashboard/dashboard/milieu-en-energie
Programma 1 Ruimte
21
Programma 2 Sociaal domein Programmacoördinator:
R. Letteboer
1. Ontwikkelingen binnen dit programma Regionale afspraken Jeugdhulp en Wmo Op het gebied van Jeugdhulp en Wmo werken we in de Achterhoek vanaf 1 juli 2022 met 59 gecontracteerde zorgaanbieders volgens een nieuwe werkwijze aan de transformatie van het Achterhoekse zorglandschap. In deze nieuwe werkwijze staat de vraag of behoefte van de inwoner nog meer centraal en willen we de hulp en ondersteuning zo optimaal en efficiënt mogelijk organiseren. Dit betekent dat zorgaanbieders en gemeenten op een andere manier met elkaar samenwerken. Dat is nieuw. En dat is wennen. In het afgelopen jaar is hier zowel ambtelijk als bestuurlijk veel tijd en energie in gestoken. Omdat het om een nieuwe manier van inkopen gaat, is regionaal afgesproken om (ruim) vóór het einde van de eerste contractperiode te beoordelen of we de werkwijze en contractering op deze manier gaan voortzetten of niet. Daarom zijn de acht Achterhoekse gemeenten in de zomer van 2023 gestart met een evaluatie, uitgevoerd door onderzoeksbureau I&O Research. De onderzoekers hebben met zowel zorgaanbieders als met medewerkers en bestuurders van de acht gemeenten gesproken. Het evaluatierapport is eind 2023 opgeleverd en was onderdeel van de besluitvorming binnen de Achterhoekse gemeenten over de voortzetting van de nieuwe werkwijze en de volgende contractperiode na 30 juni 2025.
Daarnaast lagen er nog adviezen over prijsstelling en juridische aspecten rond de contracten. Na het evaluatierapport is in januari 2024, mede op basis van een brede analyse van de huidige inkoopmethode Wmo/Jeugdhulp, geconstateerd dat het wenselijk is om de contractvorm en daarmee de contracten niet te verlengen met een volgende periode. De Achterhoekse colleges hebben daarop besloten om een nieuw inkoopproces te starten. Versterken Mantelzorg Voor 2023 is er extra subsidie verstrekt aan Figulus Welzijn voor urenuitbreiding (van 20 uur per week) van de mantelzorgconsulent om mantelzorgondersteuning verder te versterken en om zo meer ruimte te creëren voor de ondersteuning van jonge mantelzorgers. Eind 2023 is besloten om de financiering van deze uitbreiding structureel te maken. Versterken van de Sociale Basis In de gemeente Aalten is een diversiteit aan verenigingen en inwonersinitiatieven. Daarnaast zijn verschillende maatschappelijke organisaties in de sociale basis actief. Zij ondersteunen inwoners om mee te doen in de samenleving, zij ondersteunen initiatieven daar waar nodig en zij zorgen voor verbindingen binnen de sociale basis en naar de toegang voor geïndiceerde hulp. De website Vitaalbad.nl helpt de activiteiten in de sociale basis voor zowel inwoners als professionals beter zichtbaar te maken. In 2023 is de website Vitaalbad.nl ondergebracht bij Plan Talent.
Er is een beheerder voor de website die verenigingen en organisaties mede ondersteunt bij het plaatsen van activiteiten, cursussen en vrijwilligersvacaturen. Ook zijn we in 2023 gestart met structurele bijeenkomsten voor verenigingen in het kader van verenigingsondersteuning. Dit is een samenwerking tussen de Aaltense Uitdaging, Figulus Welzijn, de Talentverbinders en de gemeente Aalten. Veerkrachtig ouder worden We vinden het belangrijk dat ouderen vitaal ouder worden. Daarom zijn we in 2023 de pilot ‘Andere kijk op bewegen’ gestart. In deze pilot gaat bij een Wmo melding vanwege verminderde mobiliteit, een paramedicus mee in het gesprek met een inwoner. Daarnaast is gestart met de ketenaanpak valpreventie (vanuit IZA/GALA). Om inwoners voor te bereiden op het ouder worden is in 2023 de pilot ‘Op je plek’ afgerond. Het resultaat hiervan is de implementatie van ‘Op je plek’ gesprekken in 2024. Het doel van deze gesprekken, waarbij de oudere centraal staat, is om gezamenlijk met de inwoner de mogelijkheden te verkennen om vanuit eigen kracht en eigen regie langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Deze gesprekken worden uitgevoerd door de oudere inwoner zelf, een zingevingsspecialist vanuit ‘Willem, hart voor levensvragen’ en een vertrouwd persoon (professional of naaste). Verder is de bewustwordingscampagne ‘Heerlijk thuis in huis’ uitgevoerd.
In deze campagne worden huiseigenaren uitgenodigd na te denken over een passende en toekomstbestendige woon- en leefomgeving. De gemeente wil inwoners daarbij, via een wooncoach, ondersteunen. Daarvoor zijn sinds de start, in september 2022, in totaal 1.750 brieven verzonden naar huiseigenaren en heeft de wooncoach 95 gesprekken gevoerd.
Programma 2 Sociaal domein
23
Daarnaast is er de nodige ervaring opgedaan met verschillende nieuwe woonvormen voor ouderen. De bouw van het Aaltens Hofje en de Willebrordhof zijn gestart. Het project Kattenberg liep ook in 2023 door (wonen voor echtparen waarvan één persoon dementie of de ziekte van Parkinson heeft); de laatste bouwkundige aanpassingen zijn gedaan. Het Oosterkerkhuis is geopend. Versterking pedagogische basis en inclusiever onderwijs We zijn bezig om de pedagogische basis te verstevigen. Een dergelijke basis stimuleert de ontwikkeling van kinderen en ondersteunt ouders bij het opvoeden. Een stevige basis draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen. In 2023 hebben we met de Gelijke Kansen Alliantie, via het project #Opladers, stappen gezet in een doorgaande lijn primair-voortgezet onderwijs en ouderbetrokkenheid. Ook is er een start gemaakt met het opzetten van een uniforme werkwijze voor de overgang “voorschool”-primair onderwijs. Met middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn inmiddels medewerkers van het OndersteuningsTeam (OT) aanwezig op de scholen, dit werpt inmiddels zijn vruchten af. Scholen en ouders zijn enthousiast over deze korte lijnen en willen deze graag voortzetten.
Ook de extra inzet op het jongerenwerk die daarmee een betere verbinding kunnen maken met het onderwijs, wordt door beide partijen als waardevol gezien. In het onlangs vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is de visie neergezet dat we streven naar inclusiever onderwijs. Met bovengenoemde acties wordt daar stapsgewijs invulling aan gegeven en dit wordt in de Lokale Educatie Agenda gemonitord. Verenigingsondersteuning Op 1 juli 2023 is een tweede Talentverbinder gestart en is er weer volop mogelijkheid binnen de taken van de Talentverbinders voor de ondersteuning van verenigingen. De Talentverbinder heeft tot begin 2024 in totaal 26 verenigingen ondersteund bij grote en kleine vragen en vier verenigingen met een subsidieaanvraag. Verder is er een verenigingsavond georganiseerd, met een opkomst van meer dan 40 verenigingen en organisaties. Het voornemen is om ieder jaar twee van deze avonden te organiseren. Verder ontvangen alle sport-, cultuur- en belangenverengingen/-organisaties maandelijks een nieuwsbrief (vitaalbad.nl) met een overzicht van alle ondersteuningsmogelijkheden/activiteiten. Huisvesting statushouders In de periode 15 november 2022 tot 1 september 2023 is in samenwerking met de gemeenten Oost Gelre, Winterswijk en Oude IJsselstreek een tijdelijke voorziening voor huisvesting van statushouders gerealiseerd.
Met behulp van de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR) is een pand van Careaz in Lichtenvoorde ingezet voor de versnelde opvang van in totaal 140 statushouders. De gemeente Aalten heeft op de locatie 40 aan de gemeente gekoppelde statushouders tijdelijk gehuisvest. Gedurende deze periode kregen de statushouders maatschappelijke begeleiding en onderwijs, en is gestart met de inburgering. In augustus 2023 is de laatste statushouder uitgestroomd naar reguliere huisvesting in de gemeente Aalten. Inburgering Met ingang van de nieuwe inburgeringswet op 1 januari 2022 heeft de gemeente de regie op de inburgering. Voor statushouders start de begeleiding op het moment van koppeling aan de gemeente Aalten. Iedereen krijgt een inburgeringstraject op maat. Dit gebeurt aan de hand van een brede intake en het maken van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Op 31 december 2023 waren er in totaal 56 statushouders onder de nieuwe Wet Inburgering (Wi2021) gekoppeld aan de gemeente Aalten. De maatschappelijke begeleiding van deze statushouders werd verzorgd door Figulus en het inburgeringstraject door Laborijn. Gemeenten begeleiden ook gezinsmigranten. Dit zijn migranten die al een Nederlandse partner hebben. Zij betalen hun inburgering altijd zelf. De gemeente neemt wel een brede intake af en geeft advies gedurende het traject van gezinsmigranten.
Op 31 december 2023 waren er in totaal 24 gezinsmigranten onder de Wi2021 gekoppeld aan de gemeente Aalten. Voor de integratie van oudkomers, de inburgeraars onder de oude wet, start de gemeente Aalten een apart project in februari 2024 in samenwerking met Laborijn en Figulus. Huisvesting mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats Regelmatig merken we dat mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats vanuit andere gemeenten in de gemeente Aalten komen wonen. Begin 2023 kregen wij signalen dat de gemeente Den Haag deze inwoners specifiek naar onze gemeente leidt door middel van de Verhuisbox+. Dit is een verhuispakket waarmee de gemeente Den Haag mensen die dakloos zijn of dreigen te worden, helpt verhuizen naar een andere gemeente om daar een nieuwe start te maken. In mei 2023 is hierover overleg geweest met de gemeente Den Haag. Daarbij zijn ervaringen gedeeld, afspraken gemaakt en lijntjes gelegd waarmee een betere ondersteuning voor deze inwoners mogelijk wordt gemaakt. Onze bevindingen binnen dit traject zijn verder gedeeld met de commissie van de VNG die een voorstel schrijft over spreiding van daklozen over het land.
Programma 2 Sociaal domein
24
2. Wat waren onze doelstellingen? Thema / Doelstelling Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? 1 Herijking Sociale Na vaststelling van de uitvoeringsnota So- Op 8 november 2022 is door het G Basis ciaal Domein is de raad in bijeenkomsten college de uitvoeringsnota Sociaal Er wordt een definitie- op 10 januari 2023, 11 februari 2023 en 23 Domein voor de jaren tussen 2023 – ve uitvoeringsagenda januari 2024 over deze uitvoeringsnota en 2027 vastgesteld. vastgesteld. de beoogde en bereikte maatschappelijke effecten geïnformeerd. Een cijfermatige terugkoppeling is gegeven in Dashboards en via de P&C cyclus. 2 Leefstijlakkoord In het kader van het IZA (Integraal Zorg In juni is het herijkte sport-, beG Vanuit het leefstijlak- Akkoord) hebben we ons aangesloten bij weeg-, en leefstijlakkoord vastgekoord zetten we ons het opgestelde regioplan. Dit regioplan is in steld. En in het derde kwartaal van in om onze inwoners december bij het Ministerie van VWS inge- 2023 is het Plan van Aanpak GALA meer te laten bewediend. (Gezond en Actief Leven Akkoord) gen, meer te sporten in alle Achterhoekse gemeenten en gezonder te leven. door de colleges van B&W vastgeWij ondersteunen de steld. beweging 'Achterhoek Het Gezond en Actief leven Akkoord gezond'.
(GALA) zorgt, samen met het Integraal Zorg Akkoord (IZA), voor samenwerking, gericht op een gezonde generatie in 2040 en het betaalbaar en bereikbaar houden van zorg voor alle inwoners. 3 Leefstijlakkoord In het proces van de omgevingsvisie komt We hebben de ambities om inwo- G We borgen de ambieen gezonde en veilige leefomgeving cenners meer te laten bewegen en tie om inwoners traal te staan. Het belang van gezondheid en sporten en om gezonder te gaan meer te laten beweeen beweegvriendelijke omgeving wordt leven, geborgd in het proces om gen, te sporten en daarbij geborgd. te komen tot de Omgevingsvisie. gezonder te leven in het opstellen van de Omgevingsvisie. 4 Beschermd wonen Onze Wmo-consulenten pakken sinds maart Het woonplaatsbeginsel voor beG We zijn goed voorbe- 2023 al wel zelfstandig, met ondersteuning schermd wonen is door het Rijk reid om vanaf 1 janua- vanuit de centrumgemeente Doetinchem, uitgesteld tot 2026. Dat betekent ri 2024 eigen verant- aanvragen voor beschermd wonen op. Hier dat de gehele verantwoording voorwoordelijkheid te dra- gaan we de komende tijd mee door. Daarlopig nog niet naar de lokale gegen ten aanzien van naast is er inmiddels een laagdrempelige meenten toekomt. Desondanks nieuwe cliënten beinloopvoorziening gestart (in Aalten en Dinx- gaan wij door met de al in gang schermd wonen. perlo) voor mensen met ggz-problematiek.
gezette voorbereidingen. Deze voorziening gaan we in 2024 verder uitbreiden. 5 Simpel Switchen Er is inmiddels een schakelgroep actief. Om We hebben de werkwijze voor G We borgen de werkde werkwijze van Simpel Switchen te borgen Simpel Switchen inmiddels gewijze voor Simpel en te implementeren in de reguliere werkborgd. Switchen. zaamheden, brengt de schakelgroep deze werkwijze binnen de gemeente en bij ketenpartners terugkerend onder de aandacht. Verder is op de gemeentelijke website informatie toegevoegd over Simpel Switchen, met daarbij verhalen van inwoners die ervaring hebben opgedaan met Simpel Switchen. Het borgen van Simpel Switchen is een continu proces.
Programma 2 Sociaal domein
25
6
7
8
9
Thema / Doelstelling Armoedebeleid Het huidige armoedebeleid is herzien.
Gelijke kansen alliantie Er wordt een doorstroomprogramma afgerond waarin speciale aandacht is voor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte. Kinderopvang In 2023 worden de wettelijke verplichte onderzoeken uitgevoerd en wordt een plan van aanpak opgesteld om in 2024 de 50% norm te halen.
Vrijheid We geven uitvoering aan het Regioprogramma Vrijheid Achterhoek en grensstreek 2022/2023 met als doel het bewustzijn van vrijheid te vergroten.
Programma 2 Sociaal domein
WatWa hebben t hebben we daarvoor we daarvoor gedaan? gedaan? Wat Wathebben hebbenwe webereikt? bereikt? In 2023 is uitvoering gegeven aan het plan van In 2023 is het plan van aanpak G aanpak energiearmoede en de Wet energietoe- energiearmoede en de Wet slag 2023. Voor deze uitvoering is door de geenergietoeslag 2023 uitgemeente circa 7 ton aan eigen middelen ingezet voerd. In het kader van (het (toegelicht in Raadsmededeling 147-2023). borgen van) BestaanszekerIn januari 2024 is in het kader van (het borgen heid wordt in 2024 het armoevan) bestaanszekerheid gestart met het herijdebeleid herzien. Hierbij wordt ken van het armoedebeleid. Dit beleid wordt rekening gehouden met de vormgegeven in aansluiting op de Rijksaanpak Rijksaanpak van geldzorgen, van geldzorgen, armoede en schulden. armoede en schulden. Vanuit de bij het programma Gelijke Kansen Het doorstroomprogramma G behorende agenda is het project #opladers waarin speciale aandacht is geïmplementeerd. Dit project loopt tot 1 januari voor kinderen met een extra 2025. In de loop van 2024 wordt dit project ge- ondersteuningsbehoefte evalueerd.
Daarnaast zijn er in 2023, in samen- wordt momenteel samen met spraak met het Primair- en Voortgezet Onderhet Primair- en Voortgezet wijs, het Samenwerkingsverband en de Kinder- onderwijs, Kinderopvang en opvang, meerdere conferenties over dit onder- het Samenwerkingsverband werp georganiseerd. geïmplementeerd. Onze gemeente maakt gebruik van de mogeDe wettelijk verplichte onder- G lijkheid om flexibel te inspecteren bij de jaarlijk- zoeken zijn uitgevoerd en het se inspecties in het kader van de Wet Kinderop- plan van aanpak is opgevang. De algemene afspraken over de flexibele steld. Zowel in 2023 als in inspectie-activiteiten bij kindercentra zijn regio- 2024 is de 50% norm voor de naal met de GGD Noord- en Oost-Gelderland steekproef in het LRK ingegemaakt. De algemene afspraken over de flexi- schreven gastouders in onze bele inspectieactiviteiten worden opgenomen in gemeente gerealiseerd. het nieuwe lokale beleid voor toezicht en handhaving kinderopvang. Het nieuwe lokale beleid voor toezicht en handhaving kinderopvang is in concept klaar en de laatste puntjes worden op de i gezet. Het treedt naar verwachting in het eerste halfjaar in werking.
De provincie Gelderland heeft aan de saDe uitvoering van het Regio G menwerkende gemeenten in de Achterhoek Programma Vrijheid Achterhoek een subsidie verleend van € 150.000 voor en grensstreek 2022/2023 is de uitvoering van het regioprogramma Vrijlater gestart dan gepland. De heid Achterhoek, Liemers en Duitse grensstart van het project heeft gemeenten 2023/2024. plaatsgevonden in maart 2023. In de jaren 2023 en 2024 wordt het proDe uitvoering van het programgramma uitgevoerd. Het gaat om projecten ma is daardoor ook een jaar binnen een viertal thema's te weten: Vrijopgeschoven en loopt nu tot en heidsmaaltijden, Vrijheidsroutes, Verbinden met 31 december 2024. De Licht en Ode aan de Vrijheid. De gemeente provincie Gelderland heeft in Aalten is hiervoor de penvoerende gemeen- het subsidiebesluit voor dit proten. Naast de subsidie van € 150.000 draject ook de termijn verlengd tot gen de gemeenten in de Achterhoek en 31 december 2024. Inmiddels Liemers voor zowel 2023 als 2024 een zijn een tweetal projecten in bedrag van € 0,20 per inwoner bij. Met de uitvoering gebracht, dat zijn de Duitse gemeenten vindt nog afstemming jaarlijks te organiseren vrijplaats over mogelijke deelname. De uitvoe- heidsmaaltijden en een prijsring van het programma is gestart in maart vraag over Vrijheid. Op dit mo2023.
Vervolgens vonden in mei in diverse ment wordt het uitvoeringsprogemeenten "vrijheidsmaaltijden" plaats. gramma geactualiseerd en afBinnen het thema "Ode aan de vrijheid" is gestemd met de provincie. Het onlangs een prijsvraag over vrijheid uitgeis de bedoeling dat de samenzet. Binnen de overige thema's zijn werkwerking binnen het programma groepen gestart om de projecten verder uit wordt voortgezet in 2025 (80 te werken. jaar Samen Vrijheid Vieren), een regio Programma hiervoor is in voorbereiding.
26
10
Thema / Doelstelling Zwembaden Het proces om te komen tot een visie over de zwembaden wordt opgestart.
Wat hebben we daarvoor gedaan? In december 2023 is de startnotitie toekomstvisie zwembaden, overeenkomstig het uitvoeringsprogramma, opgeleverd. In januari 2024 heeft de gemeenteraad deze startnotitie vastgesteld. Deze notitie is als uitwerking van het toekomstbestendig sportbeleid vormgegeven, waarbij ook aandacht is voor de raakvlakken met andere beleidsvelden. Hierna is het aan het projectteam toekomstvisie zwembaden om binnen deze kaders, samen met de stakeholders, te komen tot de meest optimale toekomstvisie voor het zwemwater in onze gemeente. Intern zijn momenteel gesprekken gaande om de communicatiestrategie te ontwikkelen.
11
Ondermijning De bewustwording en kennis van onze medewerkers, burgers en ondernemers over onder andere ondermijning, wordt vergroot.
12
Ondermijning Het RIEC heeft haar Weerbaarheidsscan In 2023 wordt het ver- afgerond, op basis van de uitkomsten worvolg van de bestuurlijke den onze interne processen tegen het licht aanpak bepaald. gehouden. Verder hebben we, om meer ogen en oren in het veld te hebben, een bouw-inspecteur aangesteld Huisvesting onderHet Integraal Huisvestingsplan (IHP) is wijs vastgesteld. Vanuit verschillende beleidsIn 2023 werken we de velden wordt vanaf nu bepaald welke kanintegrale aanpak voor sen en mogelijkheden er liggen voor evenhet IHP verder uit. tueel vrijkomende schoollocaties.
13
Wat hebben we bereikt? De startnotitie toekomstvisie zwembaden is eind 2023 opgeleverd en in januari 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is het project om te komen tot een toekomstvisie gestart.
Er zijn bewustwordingsbijeenkomsten voor ambtenaren/bestuur. We blijven doorgaan via publicaties en sociale media om het onderwerp ondermijning onder de aandacht te brengen en ook in het verlengde daarvan Meld Misdaad Anoniem (MMA). Daarbij wordt ingespeeld op de actualiteit. We gaan letterlijk de boer op met het verstrekken van informatie. Voorlichting vindt ook plaats tijdens een nog nader te bepalen evenement. Het thema ondermijning is inmiddels in het door de raad vastgesteld Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 verankerd.
G
We hebben een actueel door de gemeenteraad vastgesteld, en mede door het Onderwijs en de Kinderopvang onderschreven, Integraal Huisvestingsplan (IHP).
G
3. Wat heeft het gekost? bedragen x € 1.000
Primitieve Raming na raming wijziging
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Baten Lasten
-5.038 46.152
-10.413 52.246
-10.375 50.470
-6.945 46.695
Totaal saldo van baten en lasten
41.114
41.833
40.095
39.750
130
491
19
297
41.244
42.324
40.114
40.047
Toevoeging en of onttrekking aan reserves Resultaat
De analyse van de onderlinge verschillen is opgenomen in het tweede deel van dit boekwerk in de toelichting op de programmarekening.
Programma 2 Sociaal domein
G
27
G
4. Eigen indicatoren Aantallen schuldhulpverleningstraject 40
Werkloosheidspercentage 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0
35
35 30 25
22
20
22
20 15 10 5
0 2020
2021
2022
Aantal cliënten met een Wmo voorziening 800
2022 703
700 463
500
5
200 68
6
12
18-26
27-67
68-75
>75
Politieregistraties overlast jeugd 61,74 51,99
8
6
6
2021 Gegrond
2022 Ongegrond
7
2 2020
<18
60
16
0
0
80
21
10
233
300 100
25
15
400
Gelderland Nederland
Aantal bezwaren
20
600
Regio
3,5
3,3
3
2,8
Aalten
2023
2023
2023
Lopende re-integratievoorziening naar inkomstenbron 15
12,1
10
52,73 45,76
44,76 30,84
40
5
6,9
3
4
1,5 1,7
0,5 1,3
0
20 0
2021
2022 Achterhoek
Aalten
2023
werkend zonder bijstand
werkend niet niet werken met bijstand werkend zonder met bijstand bijstand
Aalten
Het aantal politieregistraties van meldingen waarbij geklaagd wordt over jeugd, per 10.000 inwoners.
Achterhoek
Aantal personen per 1.000 inwoners met een lopende re-integratievoorziening naar inkomstenbron.
Leerlingenprognose 3.000 2.000
1.000
2.000
1.500
1.900
2.100 1.400
1.300
50
50
50
2022
2025
2030
0
Basisonderwijs
Speciaal basisonderwijs
Voortgezet onderwijs
Programma 2 Sociaal domein
28
Programma 3 Bedrijfsvoering Programmacoördinator:
D.J. den Hengst
1. Ontwikkelingen binnen dit programma Dienstverleningsconcept – één toegang De aanleiding is ‘duurzaam, daadkrachtig en dichtbij’. Het huidige dienstverleningsconcept dateert uit 2014 dat is bijna tien jaar geleden. Daarom zijn we eind 2023 begonnen met de startnotitie dienstverleningsconcept één toegang en krijgt dit verder vorm in 2024. Dienstverlening is flexibel In 2023 zijn een aantal bestaande webformulieren voor aanvragen van specifieke burgerzaken producten vervangen door E-diensten, waardoor de digitale dienstverlening op dit punt voor burgers makkelijker is geworden en de afhandeling meer digitaal kan geschieden. Bijvoorbeeld het doorgeven van verhuizingen, het aanvragen van reisdocumenten etc. Overigens is vanaf 2021 continu gewerkt aan het maken van slimme webformulieren die diensten vanuit de hele organisatie betreffen. Op dit moment zijn er circa 85 webformulieren beschikbaar via de site van de gemeente Aalten die rechtstreeks in het zaaksysteem landen na indiening door de burger. Digitalisering aktes Burgerlijke Stand Eind 2023 zijn we begonnen met de voorbereidingen van de digitalisering aktes Burgerlijke Stand. Dit betreffen de aktes geboorte, huwelijk/geregistreerd partnerschap en overlijden. Het scannen en de digitalisering van de aktes gaat begin 2024 van start.