Jaarstukken 2021.pdf

Inhoudsopgave jaarstukken 2021 Jaarverslag ....................................................................................................................................... 6 Aanbieding en wetenswaardigheden ............................................................................................... 8 Financiële afsluiting ........................................................................................................................ 10 Samenstelling van het bestuur ....................................................................................................... 13 Kerngegevens van de gemeente ................................................................................................... 14 Programmaverantwoording ............................................................................................................ 15 Programma 1 Ruimte ..................................................................................................................... 17 Programma 2 Sociaal domein ........................................................................................................ 25 Programma 3 Bedrijfsvoering .........................................................................................................

37 Paragrafen ...................................................................................................................................... 42 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 43 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................... 47 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................ 50 Paragraaf Financiering ................................................................................................................... 53 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................ 56 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................................... 58 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................ 63 Paragraaf Corona ........................................................................................................................... 67 Paragraaf Demografische Ontwikkeling .........................................................................................

75 Jaarrekening ................................................................................................................................... 78 De balans per 31 december ........................................................................................................... 79 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................................... 81 De toelichtingen .............................................................................................................................. 82 Grondslagen voor waardering en resultaat bepaling ..................................................................... 82 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ........................................................................... 86 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................................. 97 Begrotingswijzigingen 2021 ............................................................................................................ 98 Programma 1 Ruimte ..................................................................................................................... 99 Programma 2 Sociaal domein ......................................................................................................

102 Programma 3 Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 106 Incidentele baten en lasten en structurele mutaties op de reserves ............................................ 110 Algemene Dekkingsmiddelen ....................................................................................................... 112 Onvoorzien ................................................................................................................................... 113 Analyse begrotingsafwijking en begrotingsrechtmatigheid .......................................................... 114 Stand van zaken kredieten ........................................................................................................... 115 Bijlage Single information, Single audit (SiSa) ............................................................................. 116 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ........................................................................... 126 Het verdelingsprincipe van de taakvelden over de programma's ................................................ 127 Controleverklaring ........................................................................................................................

128 Vaststellen en bestemming rekeningsaldo ................................................................................... 134 Lijst met gebruikte afkortingen ..................................................................................................... 135

Jaarverslag

Aanbieding en wetenswaardigheden Eind goed, niet al goed Het jaar 2021 is door de recente grootschalige en gruwelijke Russische inval in Oekraïne alweer wat verder de geschiedenis in gedreven. Toch was 2021 een opmerkelijk jaar dat gebukt ging onder de op en neer golvende maatschappelijke gevolgen van het coronavirus. Het begon al in januari 2021 met het afkondigen van strengere maatregelen zoals de avondklok, in juni versoepelingen alom en in de zomer ging de samenleving weer open. Op het eind van het jaar liep het aantal besmettingen op, nam de druk op de ziekenhuizen weer toe en sloot Nederland het jaar af met een brede lockdown. Ook Aaltense inwoners en bedrijven werden in meer of mindere mate getroffen. Waar mogelijk en realistisch bood de gemeente ondersteuning. Sowieso stond de gemeentelijke inzet niet stil. Er werden veel zaken opgepakt, aangezwengeld en/of gerealiseerd. In deze jaarrekening wordt zowel financieel als inhoudelijk verslag gedaan over de vele ins en outs die er in de gemeente Aalten speelden. Hoe zag 2021 er financieel uit? Kortweg: het jaar verliep grillig, maar eindigde rooskleurig. Vooraf sloot de programmabegroting 2021 met een saldo van zo goed als 0. In de Najaarsnota 2020 leidde onder meer het één jaar doorschuiven van niet-gemaakte kosten van één miljoen euro tot een tekort van 1,1 miljoen euro.

Mede door de vrijval van de post onvoorzien van € 200.000 was het tekort in de voorjaarsnota 2021 teruggelopen naar € 800.000. Het nadeel sloeg om in een verwacht voordelig saldo van ruim 1,7 miljoen ten tijde van de Najaarsnota 2021. Belangrijkste oorzaken hiervoor waren een fors hogere uitkering uit het gemeentefonds van 2 miljoen en het doorschuiven van ruim 1,2 miljoen euro aan kosten naar 2022. Na het sluiten van de boeken is de eindstand in deze jaarrekening een voordelig resultaat voor bestemming van ruim 2,7 miljoen euro. Meevallers zaten onder meer bij de benodigde wethoudersvoorzieningen voor pensioen en wachtgeld, de algemene uitkering en niet bestede coronamiddelen van € 498.000. Tegenvaller was het fors oplopen in de laatste maanden van de kosten voor ingekochte jeugdzorg. Ook is de begin 2022 bepaalde afkoopsom van € 375.000, die betaald moet worden vanwege het uittreden bij de Stadsbank Oost Nederland, al verwerkt in de cijfers. Op pagina 10 van deze jaarrekening is een toelichtend overzicht met de grootste verschillen opgenomen. In dit jaarverslag vallen ook de diverse inhoudelijke ontwikkelingen te lezen. Zo werd de fundering gelegd onder de bouwplannen voor locaties als De Wegwijzer, Singelweg (Groene Kamer) en het terrein van de voormalige technische school. De herinrichting van de Dijkstraat en Admiraal de Ruyterstraat is niemand ontgaan.

Binnen dit project zijn de Global Goals toegepast. Tevens hebben we besloten om ons aan te melden als Global Goal gemeente. Er werd progressie gemaakt bij het werken aan de brede klimaatopgaven en in het kader van duurzaamheid werd de Regionale Energiestrategie (RES1.0) in september vastgesteld door de gemeenteraad. Fiets- en verkeersveiligheid kregen nieuwe impulsen. Samen met Oost Gelre en Winterswijk wordt gewerkt aan behoud en versterking van het fraaie landschap in de oostelijke Achterhoek en de buslijn mit Nachbar Bocholt is inmiddels een blijvertje. Er werd werk gemaakt van de afwikkeling van de 56 aanvragen vanuit de tijdelijke subsidiemaatregel stimulering van activiteiten door corona. In deze context vervulden de talentverbinders een belangrijke rol bij de ondersteuning van maatschappelijke organisaties en inwoners om de gevolgen van corona zoveel mogelijk te beperken. Zij organiseerden ook de sport- en cultuur carrousel voor kinderen. Het sociaal domein stond verder in het teken van de zorgtransformatie. In oktober volgde vaststelling van de Nota Sociaal Domein en met partners uit het veld is actief invulling gegeven aan het sport- en leefstijlakkoord ‘Heel Aalten beweegt’.

De slagkracht van de brandweer werd in samenwerking met buurpost Süderwick versterkt en in de strijd tegen ondermijning verbeterde het gemeentelijk juridisch instrumentarium en de samenwerking met andere instanties. Corona had ook een enorme impact op de gemeentelijke dienstverlening. Deze heeft op veel onderdelen meer op afstand gewerkt, maar is geen moment echt in gevaar geweest. Spontaan binnenlopen is vervangen door werken op afspraak. Dit is allemaal goed verlopen. Het aantal inkomende telefoontjes is wel fors toegenomen naar ruim 50.000 per jaar. In 2021 startte een vernieuwingstraject voor zowel de gemeentelijke website als het interne intranet. Ook werd door een onachtzaamheid de gemeente in verlegenheid gebracht door een grootschalig datalek bij de leerplicht. Naar aanleiding hiervan zijn de regels aangescherpt.

Aanbieding en wetenswaardigheden

8

Het blijkt keer op keer hoe moeilijk het is om de kosten voor de Wmo en jeugdzorg in te schatten. In de loop van 2022 komt daar nog het nieuwe inkoopmodel zorg bij, wat een extra onzekerheid met zich meebrengt. Het rekeningresultaat laat toe om wat extra veiligheid in te bouwen. Daarom stelt het college voor om 1 miljoen euro van het positieve resultaat af te zonderen en in een nieuw in te stellen reserve Inkoop zorg te storten. Zodoende treffen eventuele toekomstige tegenvallers door het nieuwe inkoopmodel zorg niet onmiddellijk de algemene reserve, maar kunnen over-en onderschrijdingen door de nieuwe zorginkoop met deze reserve verrekend worden. Het restant van het positieve resultaat van ruim 1,7 miljoen euro wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Hiervan wordt het deel van de niet bestede coronabudgetten ad € 498.000 bestemd voor toekomstige corona gerelateerde uitgaven. Helaas geeft het positieve rekeningresultaat geen garanties voor de toekomst. Het voedt wel de algemene reserve, die meer vet op de botten krijgt. Dat is weer goed voor het weerstandsvermogen in deze (ook financieel) roerige tijden. Wordt vervolgd, hopelijk in vrede!!

Aanbieding en wetenswaardigheden

9

Financiële afsluiting Financieel sluiten we het jaar 2021 af met een overschot van € 2.753.274. Hieronder wordt in het kort aangegeven wat de kenmerkende verschillen zijn ten opzichte van de laatste rapportage, dat is de Najaarsnota 2021. Het betreft dan bedragen boven de € 50.000 met omschrijving en een korte toelichting. Het gaat dus uitdrukkelijk niet om alle verschillen per programma. Deze toelichting staat in het tweede gedeelte van dit boekwerk bij de jaarrekening. De bedoeling hier is om in één oogopslag te zien wat de belangrijkste verschillen zijn ten opzichte van de Najaarsnota 2021. Rekeningsaldo Stand Najaarsnota 2021 (overschot)

Programma 1 Programma 1 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 3 Programma 3 Programma 3

Groot onderhoud wegen Bouwleges Voorziening pensioen en wachtgeld wethouders Wmo voorzieningen Stadsbank Oost Nederland Wmo Huishoudelijke Hulp Jeugdzorg ICT Samenwerking Algemene uitkering Coronabudget Overige mutaties

1.750.193 Verschillen jaarrekening 83.000 voordeel 97.000 voordeel 269.000 voordeel 147.000 voordeel 375.000 nadeel 120.000 nadeel 563.000 nadeel 69.000 voordeel 326.000 voordeel 498.000 voordeel 572.081 voordeel 1.003.081

Resultaat jaarrekening 2021 (overschot)

2.753.274

Toelichting op deze posten. Programma 1 Ruimte Groot onderhoud wegen Bij het groot onderhoud wegen is een voordeel geweest op het asfaltbestek. Een aantal werkzaamheden, zoals het project aan de Hofstraat, is doorgeschoven naar 2022. In 2021 geeft dit een voordeel van € 83.000. Bouwleges Hogere opbrengst bouwleges in verband met grote eenmalige projecten van € 97.000. Programma 2 Sociaal domein Voorziening pensioen en wachtgeld wethouders Door een gunstige ontwikkeling van de rekenrente en de sterftetabellen en beperkte mutaties bij de wachtgelden is bij hier per saldo sprake van een vrijval van € 123.000 in plaats van de geraamde toevoeging van € 146.000, voordeel € 269.000. Wmo voorzieningen Per saldo is ten opzichte van de begroting € 147.000 minder uitgegeven in 2021. Dat komt onder andere doordat niet alle verwachte grote woningaanpassingen in 2021 zijn uitgevoerd. Het onderhoud van hulpmiddelen en rolstoelen in eigen beheer stimuleert het hergebruik van hulpmiddelen. Daarnaast zorgt een andere manier van indiceren en maatregelen uit het transformatieplan dat er minder hulpmiddelen zijn verstrekt. Dit jaar zijn weinig nieuwe complexe rolstoelen verstrekt. De uitgaven hiervoor verschillen sterk, doordat de inkoopprijs van een complexe rolstoel hoog is en het aantal verstrekte rolstoelen per jaar verschilt.

Stadsbank Oost Nederland Vanwege de uittreding uit de gemeenschappelijke regeling Stadsbank Oost Nederland is de afgesproken afkoopsom ter hoogte van € 375.000 reeds als verplichting opgenomen. Deze afkoopsom is begin 2022 overeengekomen. Wmo Huishoudelijke Hulp De facturen voor huishoudelijke hulp komen ongeveer € 120.000 hoger uit dan begroot. De aanzuigende werking heeft ook in 2021 invloed gehad op het aantal aanvragen en de verdere vergrijzing zet door. Financiële afsluiting

10

Jeugdzorg De gemaakte kosten voor jeugdzorg vertonen op het eind van het jaar een overschrijding van € 563.000. Wordt ingezoomd dan verklaren de overschrijdingen bij jeugdhulp met verblijfskosten € 184.000, jeugd GGZ € 201.000, crisiszorg € 74.000 (meer kinderen uit huis geplaatst), dagbehandeling € 30.000 en de geëscaleerde zorg met € 74.000 dit tekort. De toelichting staat verder te lezen bij programma 2 in de jaarrekening. Programma 3 Bedrijfsvoering ICT samenwerking De kosten op het gebied van ICT zijn in 2021 lager uitgevallen dan was begroot. Doordat we meer wisseling hadden van (tijdelijke) medewerkers zijn onder meer de licentiekosten van Microsoft gestegen. Dit heeft echter een minder negatief effect gehad dan vooraf ingeschat. Per saldo levert dit een voordeel op van € 69.000. Algemene uitkering De raming voor de algemene uitkering is aangepast met de effecten uit de circulaires tot en met september 2021. Ook zijn de aantallen van de verschillende rekenmaatstaven van de algemene uitkering aangepast aan de op dat moment laatst bekende specificatie van het Rijk. Uiteindelijk is over 2021 € 326.000 meer ontvangen (dit is exclusief het zesde coronasteunpakket van € 293.000). De oorzaken liggen in een voordelige afrekening over 2019 van € 46.000 en extra middelen voor versterking van de dienstverlening als gevolg van de toeslagenaffaire ad € 133.000.

Daarnaast zijn er diverse mutaties voor een totaalbedrag van € 147.000 die we hier onder één noemer rangschikken. Te denken valt onder andere aan mantelzorgbeleid, cruciale jeugdzorg en bommenregeling. Coronabudget In de jaarrekening 2021 is een overschot van € 498.000 op de coronabudgetten, deze komt door middel van de winstbestemming in 2022 weer beschikbaar voor corona gerelateerde lasten. Overige mutaties Er zijn meerdere kleinere mutaties die in de afzonderlijke programma’s verder worden verklaard, dit zijn onder andere de hieronder vermelde voordelen: Programma 1 Bouwgrondexploitaties € 38.000; Toeristenbelasting € 23.000; Duurzaamheid € 30.000; Programma 2 Leerlingenvervoer € 32.000; Sportakkoord € 40.000; VIT mantelzorg € 43.000; Armoedebeleid € 47.000; Programma 3 Paspoorten/ID bewijzen € 33.000; Verkopen grond € 44.000.

Financiële afsluiting

11

Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten,

De gemeentesecretaris

De burgemeester

drs. A.J.M. Gildhuis

mr. A.B. Stapelkamp

Leeswijzer Het boekwerk jaarstukken bestaat naast de inleiding uit twee delen: een programmaverantwoording (beleid) en een jaarrekening (financieel). In de programmaverantwoording (vanaf bladzijde 15) wordt met de bekende stoplichten uitgelegd wat we gedaan hebben met de door de raad vastgestelde begroting. Wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost. Verder zijn in het beleidsgedeelte de verplichte paragrafen opgenomen. Het tweede deel (vanaf bladzijde 78) bevat de daadwerkelijke jaarrekening met de balans en het overzicht van baten en lasten en de bijlagen. In dit financieel technische gedeelte zijn ook de toelichtingen op de cijfers opgenomen. Meestal gaat het dan om een analyse en verklaring van de grotere verschillen. Per programma is een cijferopstelling per onderdeel opgenomen. Daarna wordt een toelichting gegeven ten opzichte van de gewijzigde begroting. In de financiële overzichten worden baten als negatief bedrag weergegeven, de lasten als een positief bedrag. De accountant geeft een verklaring over het tweede gedeelte, de jaarrekening. Verder wordt alleen gekeken of er geen tegenstrijdigheden in het boekwerk staan.

Financiële afsluiting

12

Samenstelling van het bestuur Burgemeester mr. A.B. (Anton) Stapelkamp Communicatie, Burgerzaken, Verkiezingen Gevonden en verloren voorwerpen, Lijkbezorging, Koninklijke Onderscheidingen, Bestuursondersteuning, Bestuurlijke samenwerking, Euregio en overige internationale contacten, Personeel en organisatie, Openbare orde en veiligheid, Handhaving, Juridische zaken, Veiligheidshuis (huiselijk geweld), Cultuur, musea en erfgoed (representatie), Regio Achterhoek, Burgerparticipatie en Bestuurlijke Vernieuwing.

Wethouder M.J. (Martin) Veldhuizen 1e locoburgemeester, Economische zaken, Weekmarkten, Recreatie en Toerisme, Duurzaamheid, Buitendienst, Beheer begraafplaatsen, Beheer wegen, Riolering, Milieubeheer, afvalverwijdering, afvalverwerking en aanspreekpunt waterschappen.

Wethouder A.J. (Hans) te Lindert 2e locoburgemeester, Onderwijs, Jeugd, Sport, Kinderopvang, Peuterspeelzalen en Gastouderopvang.

Wethouder J.C. (Joop) Wikkerink 3e locoburgemeester, Wmo, Minimabeleid, Schuldhulpverlening, Volksgezondheid/gezondheidszorg, Participatiewet, Welzijn, Dierenwelzijn, Bibliotheek, Subsidiebeleid, Kulturhusen, Inburgering en Lokale en regionale media.

Wethouder T.M.M. (Ted) Kok 4e locoburgemeester, Ruimtelijke Ordening, stedelijke vernieuwing en volkshuisvesting, Financiën, Huisvesting (gebouw), gebouwenbeheer en facilitair, Grondzaken, Exploitatiegronden, Breedband, Wabo, Cultureel erfgoed (beleid), Omgevingswet, Geo-informatie, kadaster en authentieke registraties, ICT en informatiebeveiliging en privacy.

Gemeentesecretaris drs. A.J.M. (Annemieke) Gildhuis Algemeen directeur

Samenstelling van het bestuur

13

Kerngegevens van de gemeente A. Sociale structuur Aantal inwoners

2021 27.099

2020 27.120

Waarvan:

0 -18 jaar 19 - 64 jaar 65 jaar en ouder

5.439 15.321 6.339

5.529 15.394 6.197

Aantal huishoudens in de bijstand

260

278

Aantal fte SW-medewerkers werkzaam via Laborijn

206

218

B. Fysieke structuur Oppervlakte van de gemeente (hectare)

2021 9.708

2020 9.708

Aantal woningen

12.092

12.027

Lengte aan wegen (km)

420

420

Waarvan:

291 129

291 129

1,8

1,8

Wegen buiten de bebouwde kom Wegen binnen de bebouwde kom

Aantal miljoen vierkante meter openbaar groen (inclusief bos)

Kerngegevens van de gemeente

14

Programmaverantwoording De programmaverantwoording is volgens de bestaande structuur opgebouwd. Eerst volgt de visie conform de vastgestelde begroting. Daarna de wijze waarop het beleid is vastgelegd. Vervolgens worden de doelstellingen uit de begroting behandeld door middel van de 3 W’s: ‘Wat willen we bereiken, wat hebben we er voor gedaan en wat hebben we bereikt en heeft het gekost’. Door middel van stoplichten wordt aangegeven of het doel is bereikt. (R) Niet volgens Planning

(O) Niet geheel volgens planning

(G) Volgens Planning

Tevens is per programma een toelichting toegevoegd en een passage over wat er nog meer heeft gespeeld in 2021. Volgens het BBV moeten in het jaarverslag de gerealiseerde baten en lasten worden opgenomen. In de jaarrekening staat een analyse van de verschillen tussen de raming en de werkelijke cijfers.

Programmaverantwoording

15

Programma 1 Ruimte Programmamanager:

G. Sikking

1. Ontwikkelingen binnen dit programma Uitwerking centrumvisie Dinxperlo De uitwerking van de centrumvisie is in verschillende deelprojecten opgepakt en zijn momenteel in voorbereiding. Voor locatie de Wegwijzer is momenteel een ontwikkelkader vastgesteld voor de ontwikkeling van woningen voor starters en senioren. Eind 2021 is hier gestart met het uitschrijven van een prijsvraag voor fase 1 (circa 13 woningen) om de markt uit te dagen om met een goed plan te komen. Voor de herinrichting van het Prins Clausplein, kernwinkelgebied, Heelweg en Allee, is inmiddels een aanbesteding voor een bouwteam gestart. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat alle mogelijke stakeholders de mogelijkheid krijgen om mee te denken en mee te werken aan het ontwerp voor deze gebieden. Ook Stadt Bocholt is nauw betrokken bij dit proces. Zij maken straks onderdeel uit van het bouwteam. Naar verwachting wordt het bouwteam in mei 2022 definitief gegund. Voor de reductie van het winkelvloeroppervlak buiten het toekomstig kernwinkelgebied was een nader onderzoek in 2021 voorzien. Dit is niet uitgevoerd omdat de ingrijpende coronamaatregelen alle aandacht vroegen van de ondernemers en desbetreffende pandeigenaren. In 2022 wordt met dit onderzoek gestart.

Wel heeft de dorpsmanager momenteel intensief contact met de ondernemers en bewoners in het centrum, waarbij hij actief meehelpt om oplossingen te zoeken bij (dreigende) leegstand. Parkeerdruk centrum Bredevoort Afgelopen jaar is een onderzoek verricht naar de parkeerverwijzing in Bredevoort. Het huidige parkeerverwijssysteem is hierbij beoordeeld met aandacht voor zichtbaarheid en kwaliteit van de bebording. Daarnaast is de huidige parkeersituatie nader beoordeeld (aantal/type voorzieningen, regulering gebruik en dergelijke) en is er gekeken naar de looproutes van de parkeervoorzieningen naar het centrum en vice versa. Belangrijkste conclusies zijn dat er ontbrekende schakels zijn in het verwijssysteem qua parkeren, dat de looproutes niet geheel duidelijk zijn en dat hier een optimalisatie mogelijk is. Om de parkeersituatie te verbeteren en de verwijzingen naar de omliggende parkeerlocaties te verduidelijken, wordt de bebording vervangen dan wel verduidelijkt. Concessie laadinfrastructuur Het aantal elektrische voertuigen neemt sterk toe, ook in de gemeente Aalten. Elektrisch vervoer zorgt voor een significante verbetering van de woon- en leefkwaliteit, zoals een betere luchtkwaliteit, minder geluidsoverlast en minder CO2-uitstoot en dient daarmee meerdere doelen.

Voor een belangrijk deel zijn dat batterij-elektrische auto’s, die alleen kunnen rijden als de laadinfrastructuur op orde is. Als gezamenlijke overheden hebben we in de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), onderdeel van het Klimaatakkoord, afspraken gemaakt om samen te werken aan voldoende laadinfrastructuur in de openbare ruimte. De gemeente Aalten doet mee in de concessie voor laadinfrastructuur welke tot stand is uitgezet door de provincie Gelderland en Overijssel. Afgelopen jaar is er hard aan gewerkt om de concessie in goede banen te leiden. De bezwaartermijn is inmiddels verlopen en de concessie voor publieke laadinfrastructuur is definitief aan Vattenfall gegund. Fietsveiligheid en verkeersveiligheid In 2021 zijn diverse wegen heringericht om de verkeersveiligheid en het fietscomfort te verbeteren. Een groot project waarbij dit goed zichtbaar tot stand is gekomen, is de herinrichting Dijkstraat en Admiraal de Ruyterstraat. Beide wegen zijn succesvol afgewaardeerd naar 30km/u. De vraag naar een afwaardering naar 30km/u zien wij verder toenemen. Het is echter niet wenselijk om wegen zomaar af te waarderen naar 30km/u. Daarbij moet breder gekeken worden naar de benodigde maatregelen en de eventuele effecten op het onderliggend wegennet. In 2021 is de aanzet voor dit onderzoek verder voorbereid en in gang gezet.

Naar verwachting wordt dit onderzoek in het tweede kwartaal van 2022 opgeleverd. Campagne High-Five Veel van de basisschoolkinderen worden onnodig met de auto naar school gebracht. Deze drukte van auto’s zorgt voor drukte in de schoolzone en kan leiden tot onveilige situaties voor de kinderen. Daarnaast leren kinderen niet vroegtijdig om deel te nemen aan het verkeer. De provincie Gelderland en gemeente Aalten vinden het belangrijk dat kinderen vaak en veilig naar school fietsen en lopen. Dit is niet alleen belangrijk voor hun gezondheid, maar doordat ze niet langer afgezet worden door hun ouders zorgt het ook voor minder auto’s op de weg en rondom de school. De provincie start in 2022 met twee campagnes die kinderen op unieke manieren stimuleren om vaker naar school te gaan met de fiets of lopend. De gemeente Aalten is hiervoor geselecteerd en hier wordt het project High-Five ingezet. High-Five is een project waarbij kinderen, en vooral ook hun ouders, worden gemotiveerd om meer (samen) te voet en met de fiets naar school te komen. High-Five pakt deze uitdaging aan met een belonings- en belevingsplatform. Programma 1 Ruimte

17

Op de looproutes op weg naar school komen checkpoints waar de kinderen een High-Five kunnen geven. Zo verdienen ze munten en hun vooruitgang kunnen ze raadplegen op een game-platform waar ze ook verkeersoefeningen maken. De verzamelde munten kunnen ze inruilen voor leuke beloningen. Sportaccommodaties Vanwege de coronamaatregelen waren de sportaccommodaties dit jaar meerdere periodes gesloten. Deze situatie heeft een groot beroep gedaan op creativiteit van sportaanbieders om op alternatieve wijze sport- en beweegactiviteiten aan te kunnen bieden. Dit vergde ook intern de nodige inspanning en flexibiliteit vanuit de verhuurorganisatie en beheer. Er is tijd besteed aan het aanvragen van de tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties en de SPUK IJZ (ijsbanen/zwembaden) en het informeren van onze partners over de telkens wisselende maatregelen via de Nieuwsbrief sport, cultuur en corona. Woningbouwlocaties Voor de locatie “Groene Kamer” aan de Singelweg in Aalten is een bestemmingsplan in procedure. Het ontwerp heeft ter inzage gelegen. Het plan maakt de bouw van maximaal 33 woningen mogelijk. Voor het terrein van de voormalige technische school op de hoek Ludgerstraat/Polstraat/Eligiusstraat/ Molenkamp in Aalten is ook een bestemmingsplan in procedure, het ontwerp heeft ter inzage gelegen.

Het bestemmingsplan maakt de bouw van maximaal 54 woningen mogelijk en de start uitvoering van fase 1 staat gepland voor eind 2022. Basiskwaliteit Landschap De gemeenten Aalten, Oost Gelre en Winterswijk hebben in 2021 samen een pilot uitgevoerd om de Basiskwaliteit landschap en biodiversiteit in beeld te brengen. De pilot vond plaats in het grensgebied van de drie gemeenten en de resultaten zijn verwerkt in een rapport. Een belangrijk doel van het in kaart brengen van landschapskwaliteit is om gezamenlijk te kunnen werken aan behoud, herstel en versterking van het landschap op bewust gekozen locaties. Bij de pilot is een klankbordgroep van boeren, burgers en natuurliefhebbers betrokken. Op basis van de pilot wordt opdracht gegeven om de rest van de gemeente Aalten in 2022 op eenzelfde wijze in kaart te brengen. Hiervoor is subsidie aangevraagd en ontvangen van de provincie Gelderland. 2. Wat waren onze doelstellingen? *: betreffen onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij. Thema / Doelstelling Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? 1 Omgevingswet *10 We hanteren de interne planning voor De omgevingswet is wederom De deelprojecten welke de invoering van de Omgevingswet en uitgesteld, nu tot 1 januari 2023. noodzakelijk zijn voor de stemmen deze af met de invoeringsinvoering van de Omge- datum.

De invoeringsdatum van de vingswet op 1 januari Omgevingswet staat nu op 1 januari 2022 zijn gereed en ope- 2023. rationeel. 2 Duurzaamheid *9 Binnen de gemeente Aalten zijn moEr zijn momenteel 31 openbare Eind 2021 zijn er in totaal menteel 31 laadpalen met in totaal 62 laadpalen beschikbaar binnen de 15 openbare oplaadpalen oplaadpunten openbaar toegankelijk. gemeente Aalten. binnen de gemeente De gemeente doet tevens mee in de Aalten beschikbaar voor concessie laadinfrastructuur van de het opladen van elektriprovincie Gelderland en Overijssel. sche voertuigen. Hiermee ontstaat de mogelijkheid om proactief en op strategische locaties laadpalen te plaatsen. Met een digitale plankaart krijgen onze inwoners de mogelijkheid om de locaties te bekijken en eventuele alternatieven aan te dragen. Vanuit de concessie worden de komende jaren minimaal 9 laadpalen per jaar proactief geplaatst. Daarnaast is er de mogelijkheid om op aanvraag van gebruikers laadpalen te plaatsen.

Programma 1 Ruimte

18

G

G

3

4

5

6

7

8

Thema / Doelstelling Duurzaamheid *9 Vaststellen van een Transitievisie Warmte (TVW). Hierin legt de gemeenteraad de volgorde en het tijdpad vast waarop de wijken in de gemeente van het aardgas af gaan. Duurzaamheid *9 Vaststellen van een Regionale Energie Strategie 1.0 (RES 1.0). De RES heeft een horizon van 2030 met een doorkijk naar 2050. Klimaat Participeren in het proces om te komen tot een plan van aanpak voor de Achterhoek op het gebied van de stikstofproblematiek.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? De uiteindelijke aanpak voor de transitie De Transitievisie Warmte Aalten is vastgelegd in de Transitievisie Warm- is vastgesteld. Daarin is een tijdste. Deze is op 30 november 2021 door pad en volgorde beschreven voor de Raad vastgesteld. de wijkaanpak.

G

Later dan oorspronkelijk gepland, is de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES 1.0) uiteindelijk in september door de gemeenteraad vastgesteld.

Door het vaststellen van de RES 1.0 in september 2021 is de strategie tot 2030, met een doorkijk naar 2050, vastgesteld.

G

In de Achterhoek is het dossier “Stikstof”, samen met onder andere “Klimaatadaptatie” en “Droogte”, onderdeel van de opgaven in het landelijk gebied. Vanuit de aanpak droogte wordt nu de combinatie gezocht met onder andere stikstof om zo, met de opgedane ervaring en kennis van de voorgaande jaren, deze grote vraagstukken op te kunnen pakken. Daarnaast zijn nog diverse ruimtelijke claims vanuit economie en wonen. De Achterhoek beziet die dingen graag in samenhang en werkt gestaag bottomup in nauwe samenwerking met lokale actoren, volgens het principe van de triple-helix en het adagium “Alleen ga je sneller; samen kom je verder”. De Governance wordt daarop afgestemd. Klimaat Een zorgvuldig participatieproces is Het realiseren van een noodzakelijk en vraagt meer tijd dan biodiversiteitsplan voor vooraf is ingeschat. Hierdoor is het binnen en buiten de kom. niet mogelijk gebleken om het biodiDit plan is één van de versiteitsplan conform de beschreven bouwstenen voor de actie op te leveren. Het biodiversiteitsOmgevingsvisie. plan wordt in 2022 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Klimaat Het vormen van de uiteindelijke kliOp het gebied van klimaatstrategie met visie en beleidsuitmaatadaptatie hebben we gangspunten is momenteel in voorbede risicodialogen opgereiding.

Hierin nemen we ook de bestart om zo te komen tot leidsnotitie over afkoppelen hemelwaeen (meerjarig) uitvoeter en regentonnen mee. ringsprogramma welke in 2021 gereed is. Vitale centra *11 Vanuit de uitvoeringsagenda zijn de Een lokale visie op het verschillende deelprojecten opgestart gebied van recreatie en en een dorpsmanager is al enige tijd toerisme welke aansluit aan het werk. Per deelproject is een op de regionale visie. plan van aanpak opgesteld en worden de maatregelen en de planning geconcretiseerd. Elk deelproject heeft vervolgens een eigen planning en (participatie)proces welke integraal wordt afgestemd.

Er is regionaal overleg in de Achterhoek over hoe te komen tot een goede uitvoeringsagenda op onder andere het dossier stikstof. Wij participeren actief in dit proces om deze vraagstukken te kunnen oppakken.

G

Er wordt volop gewerkt aan de uitwerking van een biodiversiteitsplan. Een startnotitie wordt in 2022 aan de gemeenteraad voorgelegd.

O

In 2021 zijn voorbereidingen uitgevoerd om in 2022 te komen tot een concrete klimaatstrategie. De risicodialogen is een van de onderdelen welke voortvloeit uit deze bredere klimaatstrategie.

O

De lokale visie op het gebied van recreatie en toerisme is gereed en door de gemeenteraad vastgesteld.

G

Programma 1 Ruimte

19

9

10

Thema / Doelstelling Vitale centra *11 In 2021 is de bibliotheek verhuisd naar het Lage Blik en is de buitenruimte aangepast. Verkeersveiligheid Nul verkeersdoden in 2021 en een afname van het aantal fietsslachtoffers ten opzichte van 2020.

11

Wonen *21 We realiseren (tijdelijke) woningen voor starters/jongeren met een sociaal en/of maatschappelijke binding met de kleine kern.

12

Wonen *9, 20, 21 Verbeteren van de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad. Bereikbaarheid *22 In 2021 moet de buslijn tussen Aalten en Bocholt daadwerkelijk rijden.

13

14

Bereikbaarheid *23 Het realiseren van fijnmazige bereikbaarheid in de Achterhoek door middel van de doorontwikkeling en opschaling van het MaaS-platform Netmobiel binnen de regio Achterhoek.

15

Werken Inzichtelijk maken wat de mogelijke nieuwe uitleglocatie(s) voor de kern Aalten zijn. Tevens blijven wij ons inzetten op verbetering van bestaande terreinen.

Programma 1 Ruimte

Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? In 2021 is het pand aan het Lage Blik De bibliotheek is verhuisd en is verbouwd en is de buitenruimte aange- operationeel. Ook de buitenruimte pakt. Het pand en de buitenruimte zijn is in 2021 opgeleverd. Het doel is afgestemd op het gebruik door de bibli- hiermee behaald. otheek. In september is een speciale activiteit In 2021 zijn nul verkeersdoden voor 65+ georganiseerd waar aandacht geregistreerd. Het aantal fietswas voor het 'Nieuwe fietsen'. Tevens is slachtoffers laat wel een stijging er een MONO campagne ingezet om zien. In 2020 zijn 6 slachtoffers jongeren bewust te maken van het ge- geregistreerd en in 2021 zijn dit er vaar van het gebruik van een telefoon 13. Hier is geen specifieke verklaop de fiets. De reconstructie aan de ring voor te vinden. Admiraal de Ruyterstraat en Dijkstraat is zo goed als klaar. Voor de N318 wordt momenteel samen met de provincie Gelderland gewerkt aan een veilige fietsverbinding tussen het Lage Veld en de Hogestraat/Varsseveldsestraatweg. Het college blijft zich de komende jaren inzetten om de overige fietsverbindingen te verbeteren. Acht van de tien Uuthuuskes zijn geWe hebben jongeren in hun eigen plaatst. De laatste twee Uuthuuskes in omgeving van een tijdelijke woBarlo laten nog even op zich wachten in ning kunnen voorzien. verband met de zoektocht naar een geschikte locatie.

Als deze niet gevonden wordt, dan worden de laatste twee Uuthuuskes waarschijnlijk geplaatst in Bredevoort. Voorbereiding voor het project Heerlijk Doel is gehaald door deelname thuis in huis is afgerond. De subsidie aan het project Heerlijk thuis in vanuit de regio 8RHK is toegekend. huis. Dit project is begin 2022 officieel gestart. De buslijn is definitief ingesteld. De Buslijn is sinds augustus 2021 gemeente Aalten heeft de openbare definitief. ruimte rondom het station op een aantal vlakken aangepast na een testronde van de buslijn. De doorontwikkeling is, waar mogelijk, Het MaaS-platform Netmobiel is onverminderd doorgezet echter was de gereed om uit te rollen binnen uiteindelijke lancering van de app niet onze gemeente en de regio. De mogelijk. De afgelopen periode heeft de daadwerkelijke uitrol is door corocoronasituatie binnen het projectteam na tot nadere orde uitgesteld. van Netmobiel voor de nodige hoofdbrekens gezorgd. Een grootschalige lancering van Netmobiel bleek onverantwoord met de huidige coronamaatregelen. De lancering is daarmee uitgesteld naar 2022 en er wordt nu gekoerst op een lancering in maart/april. Door de beperkte beschikbare capaci- Globaal zijn nieuwe uitleglocateit voor dit omvangrijke proces, bleek tie(s) in beeld gebracht. Deze het noodzakelijk een externe projectlei- dienen nog verder te worden beder aan te stellen.

Er zijn een aantal oordeeld en uitgewerkt. globale zoeklocaties nader uitgewerkt waarvan de voor- en nadelen in beeld zijn gebracht. Het verder uitwerken van deze eerste globale aanzet wordt door een onafhankelijk extern bureau opgepakt. Daarmee wordt ook een combinatie gemaakt met de optimalisatie van het huidige bedrijventerrein.

20

G

O

G

G

G

G

O

3. Wat heeft het gekost? bedragen x € 1.000

Primitieve Raming na raming wijziging

Werkelijk 2021

Werkelijk 2020

Baten Lasten

-6.346 13.340

-8.983 17.213

-9.273 17.375

-7.958 14.506

Totaal saldo van baten en lasten

6.994

8.230

8.102

6.548

-30

-1.040

-1.006

-91

6.964

7.190

7.096

6.457

Toevoeging en of onttrekking aan reserves Resultaat

De analyse van de onderlinge verschillen is opgenomen in het tweede deel van dit boekwerk in de toelichting op de programmarekening. 4. Eigen indicatoren Zonnestroom per inwoner 3.000

2.541

2.500

2020

(Semi)pubieke e-laadpunten

2021

6,00

2.406

4,89

5,00

1.814

2.000

1.813

3,85

4,00

1.500

3,00

1.000

2,00

2,74

2,34

1,00

500

0,00

0 Aalten

Regio

Gelderland Nederland

Het aandeel van zonnestroom per inwoner. (Bron: Klimaat monitor)

Regio

Gelderland Nederland

Het aantal (Semi)publieke e-laadpunten per 1.000 inwoners (Bron: Klimaat monitor) 2021

5,8

5,7 5,7

1813

5,8

1814

2541

5,9

2406

GDI Score mileu en Energie

Aalten

5,6 5,6 5,5

5,5 5,4

5,3

1

Aalten Regio Gelderland Nederland Aalten Regio Gelderland Nederland

GDI score Mileu en Energie in vergelijking met Nederland (Bron: GDI databank)

Programma 1 Ruimte

21

5. Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl Functiemenging 2020

Vestigingen van bedrijven 200 175

100% 80%

60%

48,10%

51,70%

53,50%

53,20%

40%

100 100 75 75

20%

50 50 25 25

0% Aalten

Regio

Gelderland

NL

134,0

150 150 125 125

146,7

100

2020 150,1 100

158,4 110

80

00

Aalten Aalten

Regio Regio

Gelderland Gelderland

NL NL

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. (Bron: LISA)

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. (Bron: LISA)

Omvang huishoudelijk restafval

Hernieuwbare elektriciteit

2019

200

2019

50% 41,10%

161 40%

150 100

111

30%

100 50

20,00% 20%

46

14,21%

10,70%

10%

0

0% Aalten

Regio

Gelderland

NL

Aalten

Het niet gescheiden ingezameld huishoudelijk restafval, aantal kilo per inwoner. (Bron: CBS)

Demografische druk

2021

80%

73,70%

NL

Hernieuwbare energie 16%

79,60%

Gelderland

Het % hernieuwbare elektriciteit, opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa, ten opzichte van het totaal aan elektriciteit. (Bron: RWS)

100% 79,70%

Regio

14% 70,10%

13,60%

12%

10,31%

10%

60%

7,70%

8%

40%

2019

8,50%

6% 4%

20%

2%

0%

0% Aalten

Regio

Gelderland

NL

De som van het aantal personen van 0-20 jaar en ≥ 65 jaar in verhouding tot de personen van 20-65 jaar. (Bron: CBS)

Programma 1 Ruimte

Aalten

Regio

Gelderland

NL

Dit is berekend door de hoeveelheid zelf opgewekte hernieuwbare energie te delen door het totale energiegebruik. Dat laatste is dan de optelsom van de energie die men uit het net betrekt plus de energie die men zelf opwekt.

22

Programma 2 Sociaal domein Programmamanager:

G. Sikking

1. Ontwikkelingen binnen dit programma COVID-19 In de loop van 2021 is de ‘Tijdelijke subsidieregeling stimulering sociaal maatschappelijke activiteiten in de coronaperiode gemeente Aalten 2021’ door het college vastgesteld. Dit was in eerste instantie voor de periode van 1 januari tot en met 31 december 2021. Deze regeling is erop gericht om binnen de beperkende maatregelen rondom het coronavirus weer sociaal maatschappelijke, sportieve en culturele activiteiten mogelijk te maken door een bijdrage te leveren in meerkosten van bestaande activiteiten of door (ver)nieuwe(nde) activiteiten, gericht op het doorbereken van het sociale isolement vanwege de lockdown(s), financieel te ondersteunen. Hiervoor is een budgetplafond uitgetrokken van € 100.000. Over de uitvoering van deze regeling in 2021 kan het volgende worden vermeld: • Er zijn in 2021 in totaal 56 aanvragen ontvangen.

Hiervan kwamen er 47 van maatschappelijke organisaties, betrof het 5 vrijwilligersinitiatieven en 4 commerciële organisaties/ondernemingen; • Er waren 18 aan sport gerelateerde aanvragen, 18 aanvragen op cultuur gericht, 10 bedoeld voor de jeugd en 10 overig/algemeen; • De aanvragen zijn 50/50 gericht op meerkosten van bestaande activiteiten dan wel op nieuwe/vernieuwende activiteiten; • Er zijn uiteindelijk 38 aanvragen gehonoreerd tot een totaalbedrag van € 96.634; • 2 aanvragen zijn gehonoreerd op basis van een andere voorliggende subsidieregeling en 16 aanvragen zijn afgewezen, omdat deze niet voldeden aan de criteria van de regeling. Deze regeling is per 1 januari 2022 verlengd tot 31 december 2022. In 2020 is de ‘Maatwerkregeling voor sociaal maatschappelijke, sportieve en culturele organisaties die door de coronamaatregelen in ernstige financiële nood (dreigen) te raken’ door het college vastgesteld en uiteindelijk tot juli 2022 verlengd. Slechts twee maatschappelijke organisaties hebben in 2021 een aanvraag ingediend op basis van deze regeling, waarvan er één is gehonoreerd door middel van een tijdelijke huurvrijstelling.

Er hebben zich dus feitelijk tot op heden vrijwel geen situaties voorgedaan waarin maatschappelijke organisaties, zonder aanvullende financiële steun van de gemeente, ten gevolge van de coronamaatregelen dreigen om te vallen waardoor zij hun reguliere activiteitenaanbod definitief zouden moeten beëindigen. Uitstel doordecentralisatie Wmo (beschermd) wonen Gemeente Aalten zou vanaf 1 januari 2022 verantwoordelijk worden voor Wmo (beschermd) wonen voor de eigen inwoners. Maar de landelijke invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel voor beschermd wonen is tot nader order uitgesteld. Daarmee is ook de aankomende (formele) verantwoordelijk voor de gemeente Aalten uitgesteld. Centrumgemeente Doetinchem blijft voorlopig financieel en inhoudelijk verantwoordelijk voor beschermd wonen voor inwoners uit de gemeente Aalten. Desondanks werd in 2021 al wel intensief samengewerkt met de Achterhoekse gemeenten ter voorbereiding op de verdere doordecentralisatie, de aankomende verantwoordelijkheid en de inhoudelijke verschuiving van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Formuleren nieuw beleidskader gemeenschapshuizen Op 21 juni 2021 heeft de gemeenteraad de Kadernota “Beleidskader gemeenschapshuizen 2021” vastgesteld.

Hiermee zijn de nieuwe speerpunten van (subsidie)beleid vastgesteld met betrekking tot de sociaal maatschappelijke positie van de gemeenschapshuizen in onze gemeente binnen het sociaal domein en de wijze waarop de gemeente dit kan ondersteunen. Belangrijkste wijziging is dat het gemeentelijk subsidiebeleid zich voortaan niet meer richt op het realiseren van nieuwe en ruimere gemeenschapshuizen, maar op het in stand houden van de bestaande gemeenschapshuizen en stimulering van sociaal maatschappelijke activiteiten in en/of door deze gemeenschapsgebouwen. Financiële gemeentelijke ondersteuning verschuift dus van incidentele bijdragen in nieuwbouw- en uitbreidingsplannen naar structurele financiële steun in het groot-onderhoud op basis van meerjaren onderhoudsplannen. Inmiddels zijn de eerste voorbereidingen gestart voor het in beeld brengen van de huidige staat van onderhoud van de diverse gemeenschapshuizen. Verder dienen er door aanpassing van de bestaande subsidiebeleidsregels meer financiële ondersteuningsmogelijkheden te komen voor het behouden, uitbreiden en voortdurend vernieuwen van sociaal maatschappelijke activiteiten in of door deze gemeenschapshuizen.

Deze nieuwe beleidsspeerpunten dienen nog concreet uitgewerkt te worden in een voorstel aan het college van B&W tot vaststelling van één of meerdere nieuwe of gewijzigde subsidieregelingen ten behoeve van de gemeenschapshuizen. Hierover zal naar verwachting in de eerste helft van 2022 meer duidelijkheid ontstaan.

Programma 2 Sociaal domein

25

Laaggeletterdheid Op 27 september 2021 heeft de aftrap van het Regioplan aanpak Laaggeletterdheid plaatsgevonden. In deze bijeenkomst is het startsein gegeven voor de uitvoering van het regioplan. In aansluiting op dit regioplan hebben we gewerkt aan een lokaal plan van aanpak laaggeletterdheid. Hierbij is het goed om op te merken dat de lokale aanpak laaggeletterdheid integraal onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma van de Nota Sociaal Domein. In februari 2022 is gestart met een lokale werkgroep. Binnen deze werkgroep zijn het Taalhuis (Bibliotheek), Figulus, Laborijn, Stichting Lezen en Schrijven en de gemeente vertegenwoordigd. Bij de lokale aanpak wordt ook gekeken naar de regionale doelstellingen. Cultuur en erfgoedpact De portefeuillehouders cultuur van de Achterhoekse gemeenten hebben in november 2021 het programma “Cultuur en Erfgoed Achterhoek 2022-2024” vastgesteld. Via de cultuurcoalitie, een samenwerkingsverband van zes organisaties uit de Achterhoek, wordt uitvoering gegeven aan de culturele ambitie in het plan. Lokale omroep In 2021 heeft het commissariaat voor de Media het advies van de gemeenteraad overgenomen om SLOAD/Aladna FM aan te wijzen als lokale publieke media instelling (lokale omroep) voor de gemeente Aalten voor de periode van 1 maart 2022 – 1 maart 2027.

SLOAD is een samenwerking aangegaan met de lokale omroepen uit Oost Gelre en Winterswijk om samen streekomroep Oost Achterhoek te vormen. Project welzijn op recept Dit project is in 2021 gestart en de tussenevaluaties zijn positief. In het eerste half jaar waren 45 verwijzingen van de drie deelnemende huisartsenpraktijken naar welzijnscoaches. Deelnemers zitten nu nog in het traject of nemen langdurig deel aan activiteiten in de gemeente. De overige drie huisartsenpraktijken hebben ook belangstelling getoond te willen starten. In juni 2022 volgt de eindevaluatie en komt een voorstel voor borging. Project Talent De talentverbinders hebben in 2021 een belangrijke rol vervuld in het ondersteunen van de maatschappelijke organisaties en inwoners in onze gemeente. Dit om de gevolgen van de coronamaatregelen voor de verenigingen, vrijwilligers en de inwoners zoveel mogelijk te beperken. Via nieuwsbrieven zijn de sport- en cultuurorganisaties en verenigingen actief geïnformeerd over de geldende coronamaatregelen en de lokale en landelijke subsidiemogelijkheden. Ondanks de coronamaatregelen zijn er activiteiten geïnitieerd. Een mooi voorbeeld is de sport- en cultuur carrousel voor alle kinderen in en rond Aalten. 75 jaar Samen Vrijheid Vieren 2020 was het jaar waarin we 75 jaar vrijheid herdachten in onze gemeente.

Als gevolg van de coronamaatregelen kon de viering niet doorgaan en zijn de activiteiten doorgeschoven naar 2021. Helaas gooide corona ook in 2021 roet in het eten. In september 2021 is alleen de Achterhoekse vrijheidsfilm Grenszland gepresenteerd op de grens tussen Dinxperlo en Suderwick als symbolische aftrap van op dat moment 76 jaar Samen Vrijheid. Inmiddels is de periode verlengd tot juni 2022. Een aantal activiteiten gaan nu in het voorjaar van 2022 plaatsvinden. 1572 De geboorte van Nederland Het jaar 1572 is het begin van de ‘geboorte van Nederland’ én een keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648). Het was een heftige strijd: oorlog en deels ook burgeroorlog. Elke stad in de Nederlanden speelde hierin zijn eigen rol en heeft zijn eigen herinneringen. Nu, 450 jaar later, zijn 42 Nederlandse gemeenten uit 9 provincies, waaronder ook de gemeente Aalten, lid van het Samenwerkingsverband 1572. In 2021 zijn de voorbereidingen getroffen om in 2022 de gebeurtenissen en thema`s uit 1572 uitgebreid te herdenken en te actualiseren. In Bredevoort heeft de coördinatiegroep, samen met een groot aantal organisaties uit Bredevoort, een lokaal programma rond 1572 ontwikkeld met uiteenlopende activiteiten. Het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten haakt aan met een expositie over Gertrud von Millendonk, vrouwe van Anholt en pandvrouwe van de Heerlijkheid Bredevoort.

Ook is er een fietsroute tussen Bredevoort, Aalten en Anholt ontwikkeld. Nieuwe reserve Inkoop zorg Helaas zijn in 2021 de daadwerkelijke kosten van Wmo, maar met name ook van jeugdzorg in de laatste maanden ten opzichte van de ramingen in de Najaarsnota 2021 tegengevallen. Ondanks dat zo goed mogelijk ingeschat wordt in hoeverre de budgetten toereikend zijn, blijkt in de praktijk regelmatig dat de kosten niet volledig in te schatten zijn en/of gelijkmatig op de gemeente afkomen.

Programma 2 Sociaal domein

26

Ook kan hierbij niet altijd van de geïndiceerde kosten uitgegaan worden, omdat deze niet altijd uitgenut worden. Daarnaast kunnen dure trajecten en/of spoedzorg het beeld fors beïnvloeden. In de loop van 2022 komt daar nog het nieuwe inkoopmodel zorg bij, wat een extra onzekerheid met zich meebrengt. Het college van B&W acht het raadzaam om een gedeelte van het positieve rekeningresultaat over 2021 te reserveren voor mogelijke toekomstige tegenvallers binnen de kosten van de nieuw in te kopen zorgtrajecten. Daarom wordt voorgesteld 1 miljoen euro uit het rekeningresultaat via resultaatbestemming in een nieuw in te stellen reserve Inkoop zorg te storten. Het bestaande beleid van de gemeente Aalten op het gebied van reserves en voorzieningen is onveranderd en geldt nog steeds. Dit betekent zo min mogelijk reserves en zoveel mogelijk alles in één algemene reserve opnemen en verantwoorden. Maar ook hier bevestigen uitzonderingen soms de regel. We hebben dit bijvoorbeeld met de Stroppenpot en de reserve Sociaal Domein gehad, maar nu dus ook met de nieuw ingesteld reserve Inkoop zorg. De reden is dat we het risico apart willen bijhouden en verantwoorden. Het nieuwe inkoopmodel Zorg brengt zeker dit jaar een onzekerheid met zich mee. Ter regulering is het daarom goed dit af te zonderen. Wanneer het niet meer nodig is, vervalt het naar de Algemene reserve. 2.

Wat waren onze doelstellingen? *: betreffen onderwerpen uit het Uitvoeringsprogramma 2018-2022 Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij. Thema / Doelstelling Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? 1 Zorg *36 *37 *40 - De Integrale beleidsnota sociaal domein Ondanks de aanhoudende uitdaG Het realiseren van een “Zo persoonlijk mogelijk blijven meedoen gingen die corona met zich meeandere rolverdeling in Aalten” is vastgesteld. brengt zijn we er de afgelopen tussen inwoners, maat- - Het werken volgens de Omgekeerde anderhalf jaar in geslaagd grote schappelijke instellingen Toets is ingevoerd en geborgd. stappen te zetten met een positieen de overheid waarbij - Alle werkprocessen worden inhoudelijk ve invloed op de transformatie. De we hulp en ondersteu1-op-1 getoetst en consulenten worden concrete resultaten staan beschrening blijven bieden aan inhoudelijk begeleid op kwaliteit, kosten- ven in het raadsvoorstel tot keninwoners die dat écht efficiency, productie en persoonlijke ont- nisnemen van de tussenevaluatie nodig hebben. wikkeling. Transformatieplan Sociaal Domein - Er is een Kwaliteitsmedewerker en een Aalten die in februari 2022 door de Juridisch Kwaliteitsmedewerker aangegemeenteraad is vastgesteld. Volsteld.

gens de bedoeling van de trans- De samenwerking tussen de gemeente formatie en ook vastgelegd in been de gecertificeerde instellingen is ver- leidsnota “Zo persoonlijk mogelijk” beterd. komt steeds meer de inwoner en - Er wordt nog meer ingezet op preventie. de vraag naar hulp en ondersteu- De samenwerking met het onderwijs is ning centraal te staan in plaats van verbeterd. het voorzieningenaanbod of de - De samenwerking met de huisartsen is wetten. Vandaar dat de afzonderverbeterd. lijke wetten in het sociaal domein - Ondanks corona en de daar aan gekop- steeds meer aanvullend aan elkaar pelde maatregelen zijn stappen gezet in zijn rond die inwoner. Inwoners het versterken van de inloopvoorzienin- maken soms gebruik van een stukgen. je van de Wmo of Jeugdwet, soms - Er is een nieuw normenkader huishoude- van de Participatiewet of een comlijke hulp vastgesteld en de lopende be- binatie. Dat betekent dat we steeds schikkingen zijn opnieuw geïndiceerd. minder de voorzieningen-sec be- De samenwerking Wonen en zorg is oordelen, maar altijd in combinatie geïntensiveerd. en rond de inwoner. Onze besten- Er wordt meer verwezen naar voorligdige gedragslijn om -ook financigende voorzieningen zoals de Wlz. eel- het sociaal domein werkelijk - Er is een eigen bijdrage voor Wmoals één domein te benaderen en te vervoer ingevoerd. verantwoorden past hierin.

Programma 2 Sociaal domein

27

2

Thema / Doelstelling Zorg De zorguitgaven blijven binnen de gestelde financiële kaders.

3

Zorg Een integrale Nota Sociaal Domein

4

Zorg en Welzijn *42 Een nieuw algemeen subsidiekader

Programma 2 Sociaal domein

Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? Door middel van het dashboard sociaal De Wmo uitgaven blijven binnen domein wordt de gemeenteraad periode gestelde financiële kaders. De diek via raadsmededelingen op de hoog- jeugdzorg uitgaven vallen hoger te gehouden over de stand van zaken uit dan ingeschat. De reden hiermet betrekking tot de zorguitgaven en van is dat er in de laatste maanhet transformatieplan. In februari 2022 is den van het jaar een aantal intenhet voorstel tot kennisnemen van de sieve jeugdzorg trajecten zijn tussenevaluatie Transformatieplan Soci- ingezet vanuit een ondertoezichtaal Domein Aalten door de gemeentestelling en verwijzing door de raad vastgesteld. Er zijn stappen gehuisarts. maakt, maar hierbij moet altijd in acht genomen worden dat zorguitgaven grillig zijn en niet beïnvloedbare factoren een grote rol spelen. Aan de Nota Sociaal Domein Aalten is De Nota Sociaal Domein is in een uitgebreid participatietraject vooraf- oktober 2021 vastgesteld door de gegaan. Samen met beleidsmedewergemeenteraad. kers, professionals en inwoners keken we naar de uitdagingen die voor ons liggen binnen het sociaal domein. Na een inventarisatie van een aantal prominente actuele thema’s, zijn deze in diverse groepen met inwoners en professionals besproken. Deze gesprekken zijn de basis geweest van de uiteindelijke Nota Sociaal Domein.

De definitieve kerndoelen en leidende De nieuwe Nota Sociaal Domein principes uit de Nota Sociaal Domein en de in navolging daarop door te moeten, samen met de nu nog onbeken- voeren herijking van de sociale de uitkomsten van de nog lopende herij- basisvoorzieningen vormen de king van de sociale basisvoorzieningen, basis voor nieuw te formuleren de basis gaan vormen voor een nieuw subsidiebeleid. Omdat de Nota (algemeen) subsidiebeleidskader (door Sociaal Domein veel later dan de raad) en daarop gebaseerde specifie- verwacht door de raad is vastgeke subsidiebeleidsregels (door het colle- steld (oktober 2021) en de resulge). De Nota Sociaal Domein is in oktotaten van de herijking van de ber 2021 door de gemeenteraad vastge- sociale basis naar verwachting steld. Dit is inmiddels gevolgd door een pas in het tweede kwartaal van algemene herijking van de sociale ba2022 bekend zullen worden, kon sis(voorzieningen). Naar verwachting kan nog niet gestart worden met het derhalve vanaf mei 2022 een aanvang opstellen van een nieuw subsigemaakt worden met nieuw subsidiebe- diebeleidskader. In het gunstigste leid, bestaande uit een algemeen subsi- geval wordt een (ver)nieuw(d)e diebeleidskader, een (ver)nieuw(d)e algemene subsidieverordening in algemene subsidieverordening en nieuhet tweede halfjaar van 2022 we subsidiebeleidsregels op het brede opgeleverd. welzijnsterrein.

Bedoeling is daarbij dat bij het toepassen van structurele budgetsubsidies (de omvangrijkere subsidiebudgetten voor de professionele maatschappelijke organisaties) gestreefd wordt naar het (meerjarig) vaststellen en vastleggen van de hiermee te bereiken maatschappelijke doelen en effecten in nieuwe prestatieovereenkomsten. Het is de bedoeling hierbij de uitgangspunten van de systematiek van de Beleidsgestuurde Contract Financiering te hanteren. Intussen wordt hiermee in de praktijk ervaring opgedaan bij de Stichting Figulus Welzijn en de Basisbibliotheek De Achterhoekse Poort.

28

O

G

O

5

6

7

Thema / Doelstelling Zorg Op 1 januari 2022 is Aalten klaar voor de uitvoering van beschermd wonen.

Wat hebben we bereikt? In 2022 blijft centrumgemeente G Doetinchem verantwoordelijk (financieel en inhoudelijk) voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. De stapsgewijze overgang van de uitvoering naar de gemeente Aalten wordt vanaf 2023 ingezet. Nieuwkomers *45 Het college heeft op 1 december 2020 De oorspronkelijke invoeringsdaG Op 1 juli 2021 is Aalten de startnotitie Integratie en participatie tum was ingegeven vanuit de klaar voor de uitvoering statushouders 2022 vastgesteld. In deze verwachting dat de wet op 1 juli van de nieuwe Wet instartnotitie staan, op basis van het nieu- 2021 zou worden ingevoerd. De burgering. we inburgeringsstelsel, de uitgangspun- invoering is vervolgens uitgesteld ten voor de inburgering van statushoutot 1 januari 2022. ders in de gemeente Aalten beschreven. In 2021 heeft het college een In de genoemde startnotitie is ook aanDVO met Laborijn afgesloten voor gegeven om de uitvoering van de nieuwe de periode 1 januari 2022 tot en inburgeringswet via quasi inbesteding met 31 december 2023. De geover te dragen aan de Gemeenschappe- meente, Laborijn en Figulus heblijke Regeling (GR) Laborijn.

Om dit forben 2021 gebruikt om met elkaar meel te bekrachtigen heeft het college op goede afspraken te maken om 23 maart 2021 een dienstverleningseen goede uitvoering van de overeenkomst (DVO) met Laborijn afge- nieuwe wet Inburgering per 1 sloten voor de periode 1 januari 2022 tot januari 2022 mogelijk te maken. en met 31 december 2023. Laborijn In april 2021 is het OndernemerssteunLaborijn heeft een hectisch jaar G De dienstverlening van punt Aalten Doetinchem van start geachter de rug (uitvoering corona Laborijn wordt dichter bij gaan. Binnen deze samenwerking wordt steun- en herstelmaatregelen) en onze inwoners georga- in samenwerking met Laborijn dienstver- heeft onder deze omstandigheniseerd in lijn met de lening aan ondernemers aangeboden in den inhoudelijk en financieel goed methodiek van de omafstemming met de afdelingen Schuldgepresteerd. gekeerde toets. hulpverlening, Zorg en Economische Zaken van de gemeenten Doetinchem en Aalten. In de vestiging van Laborijn in Aalten wordt gewerkt volgens de werkacademie aanpak. De werkacademie betreft een (groepsgewijze) aanpak voor Participatiewet-inwoners waarbij werken en leren wordt gecombineerd. Het traject is gericht op het verkrijgen van betaald (parttime) werk of het vergroten van het ontwikkelingspotentieel.

Om inwoners (met een uitkering) meer in beweging te krijgen, heeft Laborijn extra aandacht besteed aan de ontwikkeling van een passend beweegaanbod per hoofdrichting. In samenwerking met Brichbouw is er een beweegaanbod voor inwoners met een actief traject (op sportpark Zuid).