Boekwerk ontwikkelingen met financiële consequenties 2026
Tekst van het document
Inleiding Voor u ligt een overzicht van de ontwikkelingen waaraan het college prioriteit heeft gegeven bij het opstellen van de begroting 2026. Deze prioritaire ontwikkelingen met financiële consequenties zijn opgenomen in de eerste begrotingswijziging en verwerkt in bijlage 1A: Inhoudelijke ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijziging 2026. Het betreft hier aanvullingen op de reeds in de begroting 2026 opgenomen doelstellingen en beleidsvoornemens. Naast deze ontwikkelingen heeft het college ook een aantal opgaven geïdentificeerd die naar verwachting een financiële impact zullen hebben in de jaren ná 2026. Deze ontwikkelingen sluiten aan bij het uitvoeringsprogramma of vloeien voort uit eerder door de raad genomen besluiten. Het college stelt voor om deze onderwerpen in 2026 verder uit te werken, ter voorbereiding op de totstandkoming van de begroting 2027. De raad wordt hierover, conform de P&C-cyclus en via afzonderlijke raadsmededelingen of -voorstellen, actief geïnformeerd. Deze mogelijke toekomstige ontwikkelingen zijn opgenomen in bijlage 1B: Mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties voor de begroting 2027 en verder.
Inhoudsopgave Inleiding............................................................................................................................................................... 3 Ontwikkelingen met financiële consequenties begroting 2026........................................................................... 6 1A. Ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijzing 2026 ............................. 8 P1.1 Uitvoeringsprogramma mobiliteit 2026-2030 ............................................................................................. 8 P1.2 Bevordering vitale centra/leegstandsbestrijding ........................................................................................
9 P2.1 Nieuwbouw Schaersvoorde, locatie Aalten ..............................................................................................10 P2.2 Figulus extra huisvestingskosten .............................................................................................................11 P2.3 Uitwerking toekomstvisie zwembaden .....................................................................................................12 P3.1 Digitalisering en robotisering van werkprocessen ....................................................................................13 P3.2 Interne Huisvesting...................................................................................................................................14 P3.3 Onvoorzien verlagen van € 350.000 naar € 30.000 .................................................................................15 P3.4 Raadsprogrammabudget .........................................................................................................................16 Eerste begrotingswijziging 2026 .......................................................................................................................17 1B.
Mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties voor de begroting 2027 en verder 19 P1.3 Herontwikkeling Schaersvoorde Dinxperlo ..............................................................................................19 P1.4 Meerjarenonderhoudsplan wegen ............................................................................................................20 P1.5 Programma duurzaamheid uitvoering ......................................................................................................21 P1.6 Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ’t Broock ............................................................................................22 P1.7 Uitbreiding bedrijventerrein Aalten ...........................................................................................................23 P1.8 Uitleglocatie woningbouw kern Aalten .....................................................................................................24 P1.9 Singel 1 en 2 Aalten .................................................................................................................................25 P2.4 IKC De Triangel, voorzieningen tijdelijke huisvesting en uitbreiding parkeerplaatsen ............................26 P2.5 Crossfire
...................................................................................................................................................27 P2.6 Beleidsvisie beweegvriendelijke leefomgeving ........................................................................................28 P2.7 Sportvoorzieningenbeleid .........................................................................................................................29 P2.8 Uitvoeringsplan Inclusie ...........................................................................................................................30 P2.9 Uitvoeringsplan Herinrichten Toegang / Sterk Lokaal Team ...................................................................31 P3.5 Verduurzaming gebouwen (DMJOP) .......................................................................................................32 P3.6 ’t Slaa 5-7 verbouwing ..............................................................................................................................33
Ontwikkelingen met financiële consequenties begroting 2026 bedrag x € 1.000 Nr.
Omschrijving
I/S
Begrotingssaldo Begroting 2026
2026
2027
2028
2029
-484
848
2.607
2.220
overschot
tekort
tekort
tekort
260
1A. Ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijziging 2026 Structureel P1.1
Uitvoeringsprogramma mobiliteit 2026-2030
S
160
220
260
P1.2
Bevordering vitale centra/leegstandsbestrijding
S
25
25
25
25
P2.1
500
1.000
1.500
1.500
P3.1
Nieuwbouw Schaersvoorde, locatie Aalten toevoegen aan reserve S onderwijshuisvesting Digitalisering en robotisering van werkprocessen S
43
43
43
43
P3.2
Interne Huisvesting (begane grond + inwonersplein)
S
15
30
30
30
P3.3
Onvoorzien verlagen van € 350.000 naar € 30.000
S
-320
-320
-320
-320
P3.4
Raadsprogrammabudget
S
-216
-216
-216
-216
Totaal structurele ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijziging 2026
(A)
207
782
1.322
1.322
Incidenteel P1.2
Bevordering vitale centra/leegstandsbestrijding
I
5
0
0
0
P2.2
Figulus extra huisvestingskosten
I
50
50
0
0
P2.3
Uitwerking toekomstvisie zwembaden (vanaf 2032)
I
50
0
0
0
Totaal incidentele ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijziging 2026
(B)
105
50
0
0
Totaal ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijziging 2026
(A+B)
312
832
1.322
1.322
-172
1.680
3.929
3.542
overschot
tekort
tekort
tekort
Saldo ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijziging 2026
Ontwikkelingen met financiële consequenties
6
bedrag x € 1.000 Nr.
Omschrijving
I/S
2026
2027
2028
2029
S
0
PM
PM
PM
S S S S
0 0 0 0
PM PM PM 0
PM PM PM 80
PM PM PM 80
S
0
0
PM
PM
S S (C)
0 0 0
PM PM 0
PM PM 80
PM PM 80
I
0
1.864 -567
0
0
I
0
-1.297
0
0
I I I I I
0 0 0 0 0
PM PM PM PM PM
PM PM PM PM PM
PM PM PM PM PM
I en/of S I en/of S I en/of S I en/of S I en/of S (D)
0 0 0 0 0 0
PM PM PM PM PM 0
PM PM PM PM PM 0
PM PM PM PM PM 0
S S S S S S (E)
0 0 0 0 0 0 0
PM PM PM PM PM PM 0
PM PM PM PM PM PM 0
PM PM PM PM PM PM 0
(C + D + E)
0
0
80
80
-172
1.680
4.009
3.622
overschot
tekort
tekort
tekort
0 0
0 -1.285
-762 -1.285
-762 -1.285
0
-1.285
-2.047
-2.047
-172 overschot
395 tekort
1.962 tekort
1.575 tekort
1B. Mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties begroting 2027 en verder
P1.3 P1.3 P1.4 P1.5 P1.6 P1.6 P3.5 P3.6
P1.6
P1.6 P1.7 P1.8 P1.9 P1.9 P2.4 P2.5 P2.6 P2.6 P2.8 P2.9
Structureel Herontwikkeling Schaersvoorde Dinxperlo maatschappelijk deel investeringen buitenruimte Herontwikkeling Schaersvoorde Dinxperlo wonen Meerjarenonderhoudsplan wegen Programma duurzaamheid uitvoering Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ‘t Broock, stichtingskosten sport/clubgebouw Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ‘t Broock, mogelijke dekking huur sportvereniging Verduurzaming gebouwen (DMJOP) 't Slaa 5-7 verbouwing Totaal structurele mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties begroting 2027 en verder Incidenteel Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ‘t Broock grondexploitatie Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ‘t Broock, grondexploitatie, dekking Reserve Grondexploitatie Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ‘t Broock, grondexploitatie, dekking Algemene Reserve Uitbreiding bedrijventerrein Aalten Uitleglocatie woningbouw Kern Aalten Woningbouw Singel 1 Woningbouw Singel 2 (eventueel tijdelijke opvanglocatie) IKC De Triangel, voorzieningen tijdelijke huisvesting en uitbreiding parkeerplaatsen Crossfire Beleidsvisie beweegvriendelijke leefomgeving Sportvoorzieningenbeleid Uitvoeringsplan inclusie Uitvoeringsplan Herinrichten Toegang / Sterker Lokaal Team Totaal incidentele mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties begroting 2027 en verder Mogelijke opties ombuigingsplan Toeristenbelasting verhogen van € 1,55 naar € 2,00 p.p.p.n.
= € 45.000 Subsidies verenigingen (totale subsidies € 100.000) OZB verhogen 1% = € 55.000 Geen indexering toepassen (1% is € 100.000) Ombuigingsplan 2026 Leges verhogen (100% kostendekkenheid waar mogelijk) Totaal mogelijke opties ombuigingen Totaal mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties en opties ombuigingen Saldo na mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties en opties ombuigingen
Mogelijke ontwikkelingen met financiële voordelen Besparingsopgave Hervormingsagenda Jeugdzorg (indexatie na 2019) Gemeentefonds, herverdelingseffect invoering nieuw verdeelmodel (erg onzeker) Totaal mogelijke ontwikkelingen met financiële voordelen Saldo na mogelijke ontwikkelingen met financiële voordelen
Ontwikkelingen met financiële consequenties
S S
7
1A. Ontwikkelingen met financiële consequenties voor de eerste begrotingswijzing 2026 P1.1 Uitvoeringsprogramma mobiliteit 2026-2030 Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Eind 2025 wordt het mobiliteitsplan met het daarbij behorende uitvoeringsprogramma 2025-2030 vastgesteld. Met het uitvoeringsprogramma worden er stappen gezet richting een toekomstbestendig, toegankelijk en veilig mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan de verduurzamingsopgaves en bereikbaarheid van de gemeente. In het nieuwe mobiliteitsplan worden kaders gegeven op hoofdlijnen en wordt mobiliteit in zijn geheel beschouwd. Het hebben van een nieuw mobiliteitsplan met kaders en een toekomstvisie schept duidelijkheid richting inwoners, bestuur en ondernemers. Daarnaast resulteert het in een uitvoeringsagenda met concrete acties. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en Wonen: 1i Stelt een startnotitie mobiliteit en infrastructuur op. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? In het uitvoeringsprogramma zijn diverse onderzoeken en projecten opgenomen in het kader van mobiliteit en verkeer.
Daar waar mogelijk worden projecten gecombineerd met ruimtelijke of infrastructurele ontwikkelingen om de kosten te beperken en is er nog geen rekening gehouden met subsidiemogelijkheden. De totale kosten/investeringen zijn bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma in beeld gebracht. Het betreft incidentele kosten voor onderzoeken en maatregelen en daarnaast structurele lasten zijnde kapitaallasten voortvloeiend uit investeringen/projecten. De kosten voor de onderzoeken en investering/projecten zijn begroot op basis van ervaringscijfers. In de huidige (meerjaren) begroting is geen budget beschikbaar. De totale kosten voor de komende jaren bedragen:
Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
8
P1.2 Bevordering vitale centra/leegstandsbestrijding Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? In raadsmededeling 97-2025 hebben we geconstateerd dat er in de afgelopen jaren goede stappen zijn gezet om de kernwinkelgebieden compacter te maken, leegstand daarbuiten te bestrijden en mee te werken aan (maatwerk)trajecten voor herontwikkelingen. We gaan voor de kern Aalten een parkeeronderzoek starten waarna we de noodzaak tot aanpassing van het parkeerbeleid onderzoeken en we onderzoeken tevens de mogelijke instelling van een parkeerfonds voor Aalten. We gaven aan een voorstel te willen doen om extra middelen voor een versnellingsaanpak te genereren. Voor de kern Aalten willen we daarmee met externe ondersteuning een brainstormtafel met projectontwikkelaars, makelaars en pandeigenaren faciliteren. Daarnaast willen we de lokale ondernemersfondsen SAP en OFD financieel ondersteunen om projecten en/of inzet met betrekking tot behoud en verbetering van compacte en leefbare kernwinkelgebieden te realiseren. Wij zien namelijk dat beide partijen een wezenlijke bijdrage leveren in bevordering van de leefbaarheid en centrummanagement, maar dat hen daarvoor de middelen ontbreken. Dit betreft nadrukkelijk niet het faciliteren van evenementorganisatie. Wij zullen met de beide ondernemersfondsen in overleg treden over de voorwaarden voor het toekennen van een bijdrage.
Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 4 Ondernemen en Economie: 4g Vitale centra in grote kernen. 4h Leegstandsbeheer kernwinkelgebied. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Voor de opzet en externe ondersteuning van een brainstormtafel is in 2026 incidenteel € 5.000 nodig. Hierin onderzoeken we of we met een aantal projectontwikkelaars, makelaars en pandeigenaren gezamenlijk kunnen komen tot een oplossing van knelpunten (leegstand/herstructureringslocaties) in de kern Aalten en/of een bijdrage kunnen leveren aan een integrale aanpak. En daarnaast structureel € 25.000 per jaar ter beschikking stellen aan St. Aalten Promotie en Ondernemersfonds Dinxperlo ten behoeve van hun bijdrage aan/projecten ter bevordering van de leefbaarheid vitale centra in zijn algemeenheid en inzake centrummanagement. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
9
P2.1 Nieuwbouw Schaersvoorde, locatie Aalten Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Om te zorgen voor kwalitatief goede en passende huisvesting voor het voortgezet onderwijs in de gemeente Aalten is renovatie of nieuwbouw van Schaersvoorde, locatie Slingelaan nodig. Het gebouw dateert namelijk van 1959 en voldoet niet meer aan de eisen die het huidige onderwijs stelt. De renovatie/nieuwbouw is opgenomen voor de periode tussen 2027 en 2030 maar de voorbereidingen starten in 2025. Eind 2025 wordt aan de raad voorgesteld om een ruimtelijke verkenning uit te voeren naar mogelijke locaties voor nieuwbouw. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en wonen: 1h: Stelt een Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) op waarin de verduurzaming van onderwijsgebouwen wordt meegenomen. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft een wettelijke taak vanuit de onderwijswetgeving. Gemeenten hebben op het gebied van onderwijshuisvesting de zogeheten zorgplicht en moeten voorzien in adequate huisvesting voor onder meer het voortgezet onderwijs. Wat is de financiële consequentie? Bij de uitwerking van de scenario’s (renovatie, vernieuwbouw, nieuwbouw) zijn ramingen opgesteld. Voor nieuwbouw gaat het om een bedrag van 30 miljoen.
Hierbij is nog geen rekening gehouden met onder andere de prijsindexering, diverse onderzoeken, aankoop grond et cetera. De daaruit voortvloeiende kapitaallasten bedragen vooralsnog vanaf 2029 1,5 miljoen structureel afhankelijk van start van de nieuwbouw. In het vastgestelde IHP Gemeente Aalten (26 september 2023) zijn richting bedragen genoemd op basis van de kostenconfiguratie van HEVO met prijspeil 1 januari 2023. Het bedrag voor nieuwbouw wat genoemd is voor Schaersvoorde is ruim € 35 miljoen. Gezien de hoogte van de investering wordt voorgesteld om incidenteel voor 2026 € 500.000, voor 2027 € 1.000.000 en voor 2028 en verdere jaren structureel € 1.500.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve onderwijshuisvesting zodat dit bedrag kan worden ingezet voor de nieuwbouw van Schaersvoorde. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
10
P2.2 Figulus extra huisvestingskosten Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Verhoging budgetsubsidie voor de Stichting Figulus Welzijn ter dekking van de stijgende huisvestingskosten vanwege een toenemend activiteitenpakket die met name voortvloeien uit de landelijke afspraken in het kader van het Integraal Zorg Akkoord (IZA), het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Gezond en Aktief Leven Akkoord (GALA). Het beroep op de (institutionele) sociale basis, waarin in onze gemeente de lokale brede welzijnsorganisatie Figulus Welzijn een prominente rol vervult neemt toe. Hierdoor neemt de huisvestingsbehoefte in verband met de doelgerichte activiteiten/diensten vanuit Figulus Welzijn toe. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Thema 3 Sociaal Domein: 3f Zet in op preventie door het versterken van de sociale basis. 3n Stimuleert een gezonde leefstijl en houdt hiermee rekening bij de inrichting van de openbare ruimte en een gezonde leefomgeving. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Deze ontwikkeling vloeit voort uit de afspraken die op landelijk niveau tussen rijk, VNG en zorgverzekeraars in het kader van de IZA, AZWA en GALA zijn gemaakt. Het aanvragen en inzetten van deze rijksmiddelen vormt echter geen wettelijke verplichting.
Wat is de financiële consequentie? Het betreft hier een incidentele verhoging van het budgetsubsidie met € 50.000 voor de begrotingsjaren 2026 en 2027. Omdat de huisvestingsbehoefte van Figulus toeneemt is het de vraag hoe de huisvestingsbehoefte er na 2027 uit zal zien en of hier een (structurele) bijdrage vanuit de gemeente voor nodig is. Momenteel is er geen budget binnen de (meerjaren) begroting. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Hiervoor zou mogelijk een beroep gedaan kunnen worden op de extra budgettaire ruimte die voortvloeit uit de extra (SPUK-)geldmiddelen die in het kader van de IZA, GALA en AZWA vanuit het rijk beschikbaar worden gesteld. Mocht er geen ruimte zijn binnen deze SPUK-middelen, dan wordt de financiële consequentie ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
11
P2.3 Uitwerking toekomstvisie zwembaden Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Om zwemmen binnen onze gemeente ook na 2032 op een wenselijke en betaalbare manier vorm te geven. De gemeenteraad heeft in januari 2024 de startnotitie ‘Toekomst zwembaden’ vastgesteld. Daarin staat hoe het nu gaat met de zwembaden en wat belangrijk is voor de toekomst. In de afgelopen periode is een projectteam bezig geweest om binnen de kaders van de startnotitie samen met de stakeholders te komen tot de meest optimale toekomstvisie voor het zwemwater in onze gemeente. Er is door een onderzoeksbureau een technische gebouwen-, een gebruiks-en een concurrentieanalyse gemaakt, gecombineerd met trends en ontwikkelingen. De toekomstvisie op de zwembaden wordt naar verwachting in het laatste kwartaal van 2025 aan de raad voorgelegd. Als de toekomstvisie door de raad is vastgesteld kunnen we met een verdere uitwerking voor 2026 komen. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 5 Ontspanning en Vrije tijd: 5d Stelt een startnotitie op over de toekomst van de zwembaden in de gemeente Aalten. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Nee, een zwembad is geen wettelijke voorziening/verplichting.
Wel draagt een zwembad bij aan het realiseren van gemeentelijke beleidsdoelen, zoals vergroten van de zwemvaardigheid en het meer bewegen van onze inwoners. Wat is de financiële consequentie? De financiële impact is op dit moment onbekend. Het college komt naar verwachting in oktober 2025 met een toekomstvisie op de zwembaden in de gemeente Aalten, welke vervolgens ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Afhankelijk van de daaropvolgende keuze(s) van de raad kan de financiële consequentie (incidenteel/structureel) vanaf 2032 bepaald worden. Er is momenteel geen dekking in de meerjarenbegroting. Afhankelijk van de besluitvorming in de raadsvergadering van november 2025 wordt op voorhand al € 50.000 gevraagd voor een mogelijk vervolgonderzoek. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie voor het vervolgonderzoek wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
12
P3.1 Digitalisering en robotisering van werkprocessen Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? De wereld om ons heen verandert snel. Steeds meer organisaties – ook gemeenten – maken gebruik van slimme technologieën om hun werk beter en sneller te doen. Eén van die technologieën is Robotic Process Automation (RPA). Dit is software die eenvoudige, herhalende taken op de computer automatisch uitvoert. Denk aan het verwerken van adreswijzigingen, het controleren van formulieren of het versturen van standaardbrieven. Hierdoor hoeven medewerkers hoeven minder tijd te besteden repeterende administratieve taken. Daardoor hebben ze meer ruimte voor persoonlijk contact en maatwerk. Inwoners krijgen sneller antwoord op hun aanvragen. De software werkt nauwkeurig en vergeet niets. Taken worden sneller en goedkoper uitgevoerd. In 2026 wordt gestart met een aantal nog vast te stellen processen om de meerwaarde hiervan in de praktijk te toetsen. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Nee. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Voor het digitaliseren en robotiseren van werkprocessen is naar verwachting vanaf 2026 structureel een bedrag van € 43.000 nodig.
Deze kosten kunnen variëren per implementatie en complexiteit zoals ontwikkelingskosten, infrastructuurkosten en onderhoudskosten. Om te starten is een combinatie van software, hardware en begeleiding (programmeren van de RPA) nodig. In overleg met collega-gemeenten waarbij RPA al succesvol ingezet wordt, wordt gezocht naar de meest geschikte processen. Op dit moment is er geen ruimte binnen de begroting. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
13
P3.2 Interne Huisvesting Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Om inwoners beter van dienst te zijn is het nodig om de begane grond aan de Hofstraat te verbouwen tot een centrale ontmoetingsplek. Hier kunnen inwoners terecht voor informatie, gesprekken en hulp bij vragen over gemeentelijke diensten of die van samenwerkingspartners. De aanpassingen worden afgestemd op de uitkomsten van het project één toegang. Daarnaast lopen gesprekken met de politie over het verhuizen van de politiepost van de Markt naar de Hofstraat. Dit draagt bij aan de integrale aanpak op zorg en veiligheid. Ook worden de mogelijkheden verkend om aan de Hofstraat een pilot te starten waarbij inwoners digitaal aangifte kunnen doen bij de politie. Ook komt er meer ruimte voor het verstrekken van paspoorten aan Nederlanders woonachtig in het buitenland. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Nee. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Op basis van een concept schetsontwerp is een financieel inzicht gekregen in de kosten voor de aanpassingen. De verwachte investering bedraagt € 370.000 met daaruit voortkomende jaarlijkse kapitaallasten van € 30.000. Voor 2026 is de kapitaallast voor een half jaar á € 15.000 opgenomen.
De financiële consequentie is gebaseerd op een concept schetsontwerp, bij de definitieve uitwerking moet blijken wat de daadwerkelijke kosten zullen zijn. Op dit moment is er geen budget in de (meerjaren) begroting. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
14
P3.3 Onvoorzien verlagen van € 350.000 naar € 30.000 Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Bij de Begroting 2023 heeft de raad ingestemd met het verhogen van de post Onvoorzien naar € 350.000. Deze verhoging had tot doel om extra budgettaire ruimte te creëren, zodat er flexibel ingespeeld kon worden op onverwachte ontwikkelingen. In de praktijk is er 2 x gebruik gemaakt van deze extra ruimte in de begroting. In 2022 en 2023. Beide jaren voor € 16.000 voor de pilot ZOOV VoorElkaarPas. Gelet hierop wordt voorgesteld om de post Onvoorzien met € 320.000 te verlagen, zodat deze uitkomt op een budget van € 30.000. Dit sluit aan bij het bedrag van één euro per inwoner zoals door veel gemeenten wordt berekend. Vanuit de BBV is er geen verplichting met betrekking tot de hoogte van het budget voor de post onvoorzien. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Nee. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Door het verlagen van de post Onvoorzien van € 350.000 naar € 30.000 ontstaat er structureel € 320.000 extra ruimte in de begroting. Deze verlaging brengt geen financieel risico met zich mee, aangezien eventuele risico’s reeds worden afgevangen via de bestaande ‘Reserve Risico’.
Ook blijkt uit de jaarrekeningen over 2022, 2023 en 2024 dat er in de praktijk voldoende financiële ruimte beschikbaar is gebleven binnen de begroting om onverwachte ontwikkelingen op beleidsgebied op te vangen, hetgeen de noodzaak van een verhoogde post Onvoorzien verder relativeert. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Niet van toepassing.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
15
P3.4 Raadsprogrammabudget Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Voor de uitvoering van het raadsprogramma 2022 – 2026 is nog structureel een budget van € 216.000 beschikbaar gesteld in de begroting 2026 en verder. Aangezien in 2026 nieuwe gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, zal het huidige raadsprogramma per die datum aflopen en is het genoemde budget niet langer benodigd. Daarnaast geldt dat voorstellen voor nieuw beleid via de reguliere Planning- en Controlcyclus (P&C-cyclus) aan de raad worden voorgelegd. Eventuele financiële dekking voor nieuw beleid dient dan binnen de bestaande begroting te worden gevonden. Daarmee is het genoemde structurele budget overbodig geworden. Wij stellen daarom voor om dit budget met ingang van de begroting 2026 te laten vrijvallen. Dit creëert ruimte om de vrijgekomen middelen in te zetten voor andere. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Niet van toepassing. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Het vrijvallen van het budget leidt tot meer financiële ruimte binnen de begroting, zonder extra lasten voor de gemeente. De middelen kunnen herverdeeld worden conform de actuele beleidsprioriteiten. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Niet van toepassing
Ontwikkelingen met financiële consequenties
16
Eerste begrotingswijziging 2026 Baten
Begroot 2026
1e begrotingswijziging 2026
Raming na 1e wijziging 2026
Programma 1 Ruimte Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Sportaccommodaties Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijven terrein) Wonen en bouwen Programma 1 Ruimte
-105 -1 0 0 -34 -38 -318 -326 -71 -2.510 -2.488 -504 -334 -139 -1.406 -267 -8.541
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
-105 -1 0 0 -34 -38 -318 -326 -71 -2.510 -2.488 -504 -334 -139 -1.406 -267 -8.541
Programma 2 Sociaal Domein Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerling zaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Jeughulp ambulant lokaal Jeugdhulp met verblijf lokaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB Wmo PGB Jeugd Beschermd wonen (Wmo) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coördinatie en beleid Wmo Coördinatie en beleid Jeugd Volksgezondheid Programma 2 Sociaal Domein
-49 -2 -21 0 -38 -312 -217 0 0 -13 0 -1.894 0 0 -24 0 -6.523 0 0 0 -282 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -122 -9.497
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
-49 -2 -21 0 -38 -312 -217 0 0 -13 0 -1.894 0 0 -24 0 -6.523 0 0 0 -282 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -122 -9.497
Programma 3 Bedrijfsvoering Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Programma 3 Bedrijfsvoering
-960 -528 -127 -571 -4.024 -1.894 -55 -66.681 0 0 -1.703 0 -76.543
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
-960 -528 -127 -571 -4.024 -1.894 -55 -66.681 0 0 -1.703 0 -76.543
Totaal baten
-94.581
0
-94.581
Ontwikkelingen met financiële consequenties
17
Lasten
Begroot 2026
1e begrotingswijziging 2026
Raming na 1e wijziging 2026
Programma 1 Ruimte Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Sportaccommodaties Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijven terrein) Wonen en bouwen Programma 1 Ruimte
4.079 40 20 68 31 73 246 1.893 2.416 1.946 2.015 1.603 292 1.073 1.375 1.052 18.222
160 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 30 0 0 190
4.239 40 20 68 31 73 246 1.893 2.416 1.946 2.015 1.603 292 1.103 1.375 1.052 18.412
Programma 2 Sociaal Domein Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerling zaken Sportbeleid en activering Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Jeughulp ambulant lokaal Jeugdhulp met verblijf lokaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB Wmo PGB Jeugd Beschermd wonen (Wmo) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coördinatie en beleid Wmo Coördinatie en beleid Jeugd Volksgezondheid Programma 2 Sociaal Domein
2.345 2.065 1.303 9 1.050 1.327 482 281 380 131 736 4.466 63 260 711 18 11.076 6.452 655 990 4.461 3.280 28 5 5.795 4.285 5 100 532 47 16 377 34 1.039 952 1.586 57.342
0 0 0 0 0 0 50 0 0 0 0 50 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 100
2.345 2.065 1.303 9 1.050 1.327 532 281 380 131 736 4.516 63 260 711 18 11.076 6.452 655 990 4.461 3.280 28 5 5.795 4.285 5 100 532 47 16 377 34 1.039 952 1.586 57.442
Programma 3 Bedrijfsvoering Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten & lasten Programma 3 Bedrijfsvoering
1.495 1.664 12.205 283 289 179 113 6 1.223 0 1.560 0 19.017
0 0 58 0 0 0 0 0 -848 0 500 0 -290
1.495 1.664 12.263 283 289 179 113 6 375 0 2.060 0 18.727
Totaal lasten
94.581
0
94.581
Ontwikkelingen met financiële consequenties
18
1B. Mogelijke toekomstige ontwikkelingen met financiële consequenties voor de begroting 2027 en verder P1.3 Herontwikkeling Schaersvoorde Dinxperlo Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Sinds 1 augustus 2023 is de locatie aan de Europastraat 6 in Dinxperlo, voorheen in gebruik door scholengemeenschap Schaersvoorde, niet langer in gebruik als onderwijs locatie. Het pand is inmiddels in beheer en in eigendom van de gemeente. De locatie is in beeld voor herontwikkeling. Daarnaast hebben verschillende partijen ideeën geopperd voor de herontwikkeling. De (on)mogelijkheden voor herontwikkeling zijn onderzocht. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek worden voorstellen gedaan voor nieuwe functies in het gebouw. Ongeveer 950 m² van het gebouw, te weten de voormalige aula, gymzaal en een gedeelte van de entreeruimte wordt heringericht met maatschappelijke functies. Waaronder de huisvesting van het technieklokaal Dinxperlo. Dit gedeelte wordt in eigendom overgedragen aan een maatschappelijke stichting waarin de maatschappelijke partijen zijn vertegenwoordigd. Het overige deel van het pand (voormalige lokalen) wordt getransformeerd in ca. 17 studio’s of kleine betaalbare woningen, met een oppervlakte variërend van ca. 40m² tot 72m².
Het college van burgemeester en wethouders is voornemens om de woningen als huurwoningen aan te bieden via een Wooncoöperatie, zoals ook met de Uuthuuskes plaatsvindt. Indien realisatie via een coöperatie niet haalbaar blijkt, is verkoop van het betreffende deel van het pand eveneens mogelijk. In dat geval wordt een grondexploitatie opgesteld. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en wonen: 1a Geeft uitvoering aan de lokale woonvisie en lokale woningbouwstrategie. 1b Houdt bij de bouw van woningen rekening met betaalbaarheid voor verschillende doelgroepen, circulariteit, duurzaamheid, landschap, ontsluiting en verkeersveiligheid. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Ongeveer 950 m² van het gebouw, te weten de voormalige aula, gymzaal en een gedeelte van de entreeruimte wordt heringericht met maatschappelijke functies. Dit gedeelte wordt in eigendom overgedragen aan een maatschappelijke stichting waarin de maatschappelijke partijen zijn vertegenwoordigd. Voor het overige deel van het pand vind verdere uitwerking plaats ten behoeve van de realisatie van woningen. Bij verhuur van de woningen zal er in het pand worden geïnvesteerd om woningen te realiseren.
Tegenover de kapitaallasten voortkomend uit de investeringen staan inkomsten. Indien wordt gekozen voor verkoop van het deel van het pand voor de bouw van woningen dan worden de gemaakte kosten ingebracht in een grondexploitatie welke uiteindelijk zal resulteren in een winst of een verlies. Voor aanpassing van de buitenruimte dient nog een investering te worden gedaan. De kapitaallasten, voortkomend uit de investering, worden voor een deel gedekt door inkomsten. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Indien de gemeente besluit de woningen te verhuren middels de Wooncoöperatie, worden de kapitaallasten voortvloeiend uit de investering gedekt door de huurinkomsten. Wanneer wordt gekozen voor verkoop van (een deel van) het pand ten behoeve van woningbouw, wordt een grondexploitatie opgesteld en vastgesteld. De grondexploitatie zal resulteren in een winst of een verlies welke ten gunste of ten laste wordt gebracht van de Algemene reserve.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
19
P1.4 Meerjarenonderhoudsplan wegen Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Voor het onderhoud van de wegen wordt in 2026 een nieuw beleidsplan opgesteld en vastgesteld met het daarbij behorende uitvoeringsplan voor de komende vijf jaar. Daarbij wordt ook gekeken of het huidige budget/reserve voor het onderhoud voldoende is. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Nee. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft een wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Voor het groot onderhoud van de wegen is een bestemmingsreserve beschikbaar. Jaarlijks wordt er een vast bedrag gestort in deze bestemmingsreserve, waaruit tevens jaarlijks een bedrag wordt onttrokken ten behoeve van de uitvoering van het onderhoud. De bestemmingsreserve heeft als doel reservering voor het groot onderhoud op de lange termijn. Of de hoogte van de reserve toereikend is zal moeten blijken. Indien de reserve niet toereikeind is dan zal een verhoging van de jaarlijkse storting noodzakelijk zijn. Hiervoor is binnen de huidige (meerjaren) begroting geen ruimte. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De financiële consequentie wordt ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
20
P1.5 Programma duurzaamheid uitvoering Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Zowel landelijk als regionaal is de doelstelling om in 2050 klimaatneutraal en circulair te zijn. Daarnaast werkt Aalten als Sustainable development goals gemeente actief aan de duurzame ontwikkelingsdoelen. Om zicht te houden op de voortgang van deze doelen en integraal te kunnen werken is het programma duurzaamheid van belang. Het gaat hierbij om circulariteit, energietransitie, klimaatadaptatie, duurzame mobiliteit en biodiversiteit. Voor de komende periode zal met name de energietransitie, het opzetten van het warmteprogramma en natuur inclusief werken veel aandacht vergen. Dit heeft impact op onze wijken en inwoners. De gemeente wil samen met inwoners, ondernemers, organisaties actief aan de slag blijven gaan met deze duurzame doelstellingen. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 2 Duurzaamheid en Klimaat: 2a Energieneutraliteit. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft een wettelijke taak en verplichting vanuit het Rijk: - Het begrip duurzame ontwikkeling neemt binnen de Omgevingswet een belangrijke plaats in. De Omgevingswet kent drie overkoepelende maatschappelijke doelen: duurzame ontwikkeling, bewoonbaarheid van het land en beschermen en verbeteren van het leefmilieu.
Het programma duurzaamheid werkt aan deze doelen. - In het landelijke klimaatakkoord tussen overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties is het doel om de CO2-uitstoot in 2030 met 55% te verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% zijn afgenomen. - In 2050 moeten alle woningen en gebouwen van het aardgas af. Via Europese wetgeving, het landelijke klimaatakkoord én het regionale Akkoord van Groenlo zijn we hieraan verbonden. De gemeente heeft de wettelijke verplichting om voor 31 december 2026 een Warmteprogramma vast te stellen. Wat is de financiële consequentie? De opgaven binnen het programma duurzaamheid worden de komende jaren eerder groter dan kleiner. Op dit moment wordt in kaart gebracht wat de opgaven precies zijn en wat de financiële consequenties zijn en hoe zich dat verhoudt tot de budgetten in de meerjarenbegroting. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Momenteel worden een aantal opgaven bekostigd uit de budgetten duurzaamheid en diverse regelingen vanuit het Rijk. Als blijkt dat niet voor alle opgaven budgetten beschikbaar worden gesteld door het rijk dan wordt de financiële consequentie ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
21
P1.6 Gebiedsontwikkeling Slingeplas – ’t Broock Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? In Bredevoort zijn in 2022 ideeën en ambities voor de Slingeplas en sportpark 't Broock vastgelegd in het ambitiedocument Slingeplas - 't Broock. Belangrijkste initiatiefnemers zijn vakantiepark De Twee Bruggen, Sportvereniging Bredevoort en Bredevoorts Belang. Dit betreft de verplaatsing van het sportpark naar de Slingeplas, woningbouw op de locatie van het huidige sportpark en het vergroten van de recreatieve mogelijkheden van de Slingeplas. De raad heeft in juli 2025 het voorlopig ontwerp vastgesteld en is akkoord gegaan met het opstarten van de gebiedsontwikkeling. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en wonen: 1a Geeft uitvoering aan de lokale woonvisie en lokale woningbouwstrategie. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak, maar een kans die zich voordoet vanuit het ambitiedocument Slingeplas- ’t Broock welke is opgesteld door initiatiefnemers. Wat is de financiële consequentie? Het verwachte tekort op de grondexploitatie bedraagt incidenteel € 1,9 miljoen voor 2027, dit is exclusief de stichtingskosten van het nieuwe clubgebouw.
Deze bedragen € 1,3 miljoen en de jaarlijkse kapitaallasten bedragen hieruit voortkomend vanaf 2028 ongeveer structureel € 80.000. Er wordt geprobeerd de stichtingskosten naar beneden bij te stellen door het pand mogelijk casco op te leveren. Ook staan er nog huuropbrengsten tegenover maar deze zijn lager dan de kapitaallasten. In 2023 heeft Antea Group een financieel haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Naast een doorrekening van het ontwerp in het ambitiedocument is ook een aantal varianten doorgerekend. Uiteindelijk is gekozen voor variant 1 waarin kostenbesparingen zijn gerealiseerd bij het bouw- en woonrijp maken, met name door bruggen te vervangen door duikers. De benodigde bijdrage voor deze variant is berekend op € 1,8 miljoen (excl. btw). Metafoor heeft vervolgens een financiële toets uitgevoerd, waaruit blijkt dat het verwachte tekort van de grondexploitatie overeenkomt met de eerdere berekeningen van Antea Group en bijna 1,8 miljoen euro bedraagt. Omdat de financiële toets vorig jaar is gemaakt is deze exclusief het verplaatsen van de kade zoals dat in het nieuwe ontwerp is opgenomen. De kosten hiervoor worden geschat op zo’n € 85.000 waarmee het verwachte tekort van de grondexploitatie hoger uitkomt maar nog wel in de lijn met de bedragen zoals destijds genoemd door Antea Group.
Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Het te verwachten te kort op de grondexploitatie wordt voor een deel gedekt door de bestemmingsreserve grondexploitatie Slingeplas- ’t Broock. De raad heeft op 8 juli 2025 besloten om een bedrag van € 567.000 van het rekeningresultaat 2024 toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve grondexploitatie Slingeplas- ’t Broock. Het resterende deel van het te verwachten te kort wordt gedekt uit de Algemene Reserve. Voor de kapitaallasten van de investering is geen ruimte binnen de huidige budgetten in de meerjarenbegroting. Wel zijn er diverse subsidiemogelijkheden waar we mogelijk aanspraak op kunnen maken voor dit project. Ook worden er nog huuropbrengsten ontvangen maar deze zijn lager dan de kapitaallasten. In zijn totaliteit worden de structurele lasten ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
22
P1.7 Uitbreiding bedrijventerrein Aalten Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Er is tot en met 2030 behoefte aan ongeveer 11 hectare netto uitbreiding bedrijventerrein bij de kern Aalten. Uit een verkenning naar locaties die is uitgevoerd door BCI blijkt het gebied ten westen van het bestaande bedrijventerrein ’t Broek de meest kansrijke locatie. Royal Haskoning DHV heeft voor deze locatie een plan van aanpak opgesteld en een financiële haalbaarheidsscan uitgevoerd. Voor de voorkeurslocatie is een ecologische beoordeling uitgevoerd van het aanwezige bos gevolgd door een verdergaande financiële doorrekening. De uitkomsten van de onderzoeken hebben geleid tot het voorstel om het gebied ten zuidwesten van het bestaande bedrijventerrein en ten noorden van de Keizersbeek te ontwikkelen tot een nieuw bedrijventerrein. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 4 Ondernemen en economie: 4a Realiseert voldoende vesting plekken voor bedrijven en zzp’ers en zorgt voor een goede ontsluiting. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Eind 2024 is de raad akkoord gegaan met het uitvoeren van verdiepende onderzoeken als eerste stap in het kader van de planvorming voor het bedrijventerrein.
Er is een voorbereidingskrediet van € 600.000 beschikbaar gesteld vooruitlopend op een in de toekomst vast te stellen grondexploitatie. Indien de grondexploitatie niet binnen 5 jaar zal worden vastgesteld dan komt het bedrag van € 600.000 ten laste van het jaarrekeningresultaat of er kan een voorziening worden gevormd. Hierdoor kunnen deze kosten later alsnog worden ingebracht als er tot een grondexploitatie wordt besloten voor het betreffende gebied. Op basis van de uitgangspunten van de gemeente heeft een extern bureau zich beziggehouden met de doorrekening van de diverse varianten. De kostenraming moet nog verder uitgewerkt worden waardoor de financiële consequenties nog kunnen wijzigen. De uitbreiding zelf leidt naar verwachting tot een incidenteel nadeel in 2029. De bandbreedte van de verschillende scenario’s zit tussen een nadeel van € 800.000 en € 1.700.000. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Het te verwachten nadeel op de grondexploitatie wordt gedekt uit de Algemene reserve.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
23
P1.8 Uitleglocatie woningbouw kern Aalten Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? De gemeenteraad heeft op 5 november 2024 een motie aangenomen waarin het college is verzocht om in 2025 een onderzoek uit te voeren (mede in het kader van de Omgevingsvisie) naar een nieuwe uitleglocatie nabij de kern Aalten. Hierdoor wordt inzicht verkregen in mogelijke uitbreidingsrichting(en) voor het dorp Aalten zodat de woningbouwopgave voor Aalten kan worden gerealiseerd, rekening houdend met te ontwikkelen inbreidingslocaties Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en wonen: 1a Geeft uitvoering aan de lokale woonvisie en lokale woningbouwstrategie. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? De hernieuwde regionale Woondeal 2.0 die in 2025 is vastgesteld vloeit voort uit rijksbeleid. Uit de woondeal volgt de woningbouwopgave. Wat is de financiële consequentie? De financiële impact van daadwerkelijke realisatie is nog niet bekend. Deze ontwikkeling staat nog helemaal in de beginfase. Er zal eerst onderzoek gedaan moeten worden voordat er meer duidelijkheid is over de financiële consequentie. Dat is mede afhankelijk van bijvoorbeeld locatie(s) en ontwikkelstrategie.
Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Afhankelijk van de locatie en ontwikkelstrategie zal blijken of er een grondexploitatie wordt opgesteld of dat de kosten worden verhaald middels een anterieure overeenkomst. Het uitgangspunt is dat het daar waar mogelijk budgettair neutraal wordt uitgevoerd.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
24
P1.9 Singel 1 en 2 Aalten Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? De urgentie op de woningmarkt is groot. Op de locatie Singel 1 en 2 is omdat de grond al in eigendom van de gemeente is, relatief snel woningbouw te realiseren waardoor het woningtekort en met name in het betaalbare segment kan worden verkleind. Het college van B&W heeft daarom op 8 juli 2025 een besluit genomen om een stedenbouwkundig plan op te stellen en hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en wonen: 1a Geeft uitvoering aan de lokale woonvisie en lokale woningbouwstrategie. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak, maar er zijn wel provinciale afspraken gemaakt over woningbouwopgave in de woondeal 2.0. Realisatie van woningbouw op deze locatie kan een belangrijke bijdrage leveren aan deze opgave. Wat is de financiële consequentie? Het college heeft een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 50.000 vooruitlopend op een in de toekomst vast te stellen grondexploitatie. Na afronding van het stedenbouwkundig plan worden één of meerdere grondexploitaties opgesteld. Deze kosten worden ingebracht in deze grondexploitatie(s).
Als de grondexploitatie(s) niet binnen vijf jaar wordt vastgesteld dan komt het bedrag van € 50.000 ten laste van het jaarrekeningresultaat of er kan een voorziening worden gevormd. Hierdoor kunnen deze kosten later alsnog worden ingebracht als er tot een grondexploitatie wordt besloten voor het betreffende gebied. Bij vaststelling van de grondexploitatie(s) zal blijken of er een voor- of nadeel is op de grondexploitatie. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Het te verwachten voor- of nadeel komt ten gunste of ten laste van de Algemene reserve.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
25
P2.4 IKC De Triangel, voorzieningen tijdelijke huisvesting en uitbreiding parkeerplaatsen Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Bij het vaststellen van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) in 2023 is de vorming van Integrale Kindcentra (IKC's) speerpunt geworden van het onderwijshuisvestingsbeleid voor de kinderen van O - 12 jaar in de gemeente Aalten. IKC De Triangel is op dit moment gehuisvest op twee locaties maar bij de scholenfusie is verhuizing naar een unilocatie in het vooruitzicht gesteld. De benodigde uitbreiding van het hoofdgebouw, Triangel Laag, is opgenomen in de eerste fase van het Uitvoeringsprogramma van het IHP, zodat de dislocatie kan worden opgeheven. Gedurende het schooljaar 2025-2026 worden alle voorbereidingen in uitvoering genomen, inclusief het treffen van voorzieningen voor de tijdelijke huisvesting. Hierover kan nu nog geen duidelijkheid worden gegeven. Ook moet na afronding van de nieuwbouw het aantal parkeerplaatsen worden uitgebreid. Tijdens het schooljaar 2026-2027 wordt de nieuwbouw daadwerkelijk uitgevoerd. De heropening van IKC De Triangel staat nu gepland bij de start van het schooljaar 2027-2028. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 1 Leefomgeving en wonen: 1h Stelt een Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) op waarin de verduurzaming van onderwijsgebouwen wordt meegenomen.
Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft een wettelijke taak vanuit de onderwijswetgeving. Gemeenten hebben op het gebied van onderwijshuisvesting de zogeheten zorgplicht en moeten voorzien in adequate huisvesting voor onder meer het basisonderwijs. Wat is de financiële consequentie? De kosten van de tijdelijke huisvesting zijn nu nog niet bekend, maar komen te zijner tijd conform de verordening Onderwijshuisvesting voor rekening van de gemeente. De kosten voor de uitbreiding van de parkeerplaatsen zijn nog niet bekend. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De voorzieningen voor de tijdelijke huisvesting worden gedekt uit de reserve Huisvesting Onderwijs. De kosten voor de uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen financiële consequentie worden ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
26
P2.5 Crossfire Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Een gezamenlijke locatie voor de brandweer en Feuerwehr welke wordt gezien als een innovatieve oplossing om aanzienlijke veiligheidsvoordelen voor de grensregio te creëren en tegelijkertijd de Europese gedachte uit te dragen. Dit leidt tot een versterkte samenwerking langs de grens en daardoor ook meer slagkracht. Recentelijk speelt ook het kabinetsvoornemen om een netwerk noodsteunpunten te willen organiseren om ervoor te zorgen dat de samenleving kan blijven draaien en mensen de noodzakelijke hulp kunnen krijgen. De VNOG en de VNG werken hiervoor de eerste contouren uit. Aan de nieuw te ontwikkelen kazerne kan een dergelijk noodsteunpunt eenvoudiger als functie worden toegevoegd, dan ergens in een bestaande situatie. De gezamenlijke kazerne verbindt twee brandweer- en crisisorganisaties aan elkaar waardoor ook de bovenlokale (internationale) samenwerking versterkt wordt. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 6 Burgerparticipatie, Bestuur en Veiligheid: 6g Werkt in samenwerking met de gemeente Bocholt en de VNOG aan een plan om tijdens deze bestuursperiode te komen tot een gezamenlijke brandweerkazerne Dinxperlo-Suderwick. Betreft dit een wettelijke taak c.q.
verplichting vanuit rijksbeleid? Aan Nederlandse kant zijn de gemeenten en de veiligheidsregio’s verantwoordelijk voor de brandweerzorg. De huisvesting van de brandweerposten is de verantwoordelijkheid van de gemeenten en die dragen dus ook de huisvestingslasten. De gemeente stelt de kazerne ter beschikking aan de veiligheidsregio. In Duitsland is de brandweer een volledig gemeentelijke taak, inclusief de kosten voor huisvesting. Voor de kazerne van Suderwick geldt dat deze arbo-technisch niet meer aan de eisen voldoet waardoor vervanging noodzakelijk is. Wat is de financiële consequentie? De financiële consequentie van daadwerkelijke realisatie is nog niet bekend. Deze ontwikkeling is nog volop in de onderzoeksfase. Bij de locatiekeuze moet rekening worden gehouden met de Nederlandse en Duitse wet- en regelgeving. Momenteel is nog geen duidelijkheid over wat de investeringskosten zijn en wat er met de oude kazernes gaat gebeuren. Op zijn vroegst is realisatie van de nieuwe brandweerkazerne mogelijk in 2027. Uitgaande van deze planning, de standaardblauwdruk voor kazernes van de VNOG (het zogenaamde “Model Didam”), het door bureau AntwortIng uitgewerkte programma ven eisen en een daarop gebaseerde verdeling van 42% voor Aalten en 58% voor Bocholt, dient rekening gehouden te worden met een investering van ca € 3 - 4 miljoen.
De jaarlijkse kapitaallasten bedragen bij een investering van € 4 miljoen op dit moment € 240.000. En vooralsnog vanaf 2028 afhankelijk van de start van de nieuwbouw. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? De huidige budgetten voor de brandweerkazerne Dinxperlo kunnen worden ingezet; deze bedragen jaarlijks circa € 67.500 (kapitaallasten en exploitatielasten). Deze lasten zijn relatief laag omdat in verband met de Crossfire ontwikkeling alleen de hoogstnoodzakelijke kosten nog worden gemaakt. Overigens wordt nu ook voor de huidige kazerne een MJOP gemaakt op basis van de duurzaamheidsuitgangspunten van de gemeente Aalten. De inhoud daarvan is op dit moment nog niet bekend. De investering zal initieel mogelijk leiden tot hogere lasten. Daar staat tegenover dat een nieuw en duurzaam gebouw zal leiden tot lagere onderhoudslasten en energiekosten. Temeer omdat gedeeld gebruik (met de brandweer Suderwick) op de lange termijn altijd efficiënter is. Verder kan de vrijkomende kazerne bijvoorbeeld verkocht worden of beschikbaar gesteld worden als nieuwbouwlocatie. Wanneer er meer duidelijkheid is dan zal gekeken moeten worden naar de mogelijke dekkingsmiddelen (incidenteel/structureel).
Ontwikkelingen met financiële consequenties
27
P2.6 Beleidsvisie beweegvriendelijke leefomgeving Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? Om sporten en bewegen voor inwoners zo goed en laagdrempelig mogelijk te kunnen faciliteren, is het noodzakelijk dat de openbare ruimte dit ook stimuleert. De raad heeft in haar uitvoeringsprogramma dan ook benoemd dat sport en bewegen een integraal onderdeel dient te zijn van de Omgevingsvisie en ruimtelijke plannen, om zo ruimtelijke sport gerelateerde vraagstukken in de brede context van gebiedsontwikkelingen op te kunnen pakken. De openbare ruimte dient een inclusieve leefomgeving te zijn die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen, spelen, sporten en ontmoeten. Om hieraan duiding en handvaten te bieden is er in de Adviesnota Toekomstbestendig Sportlandschap, die in december 2024 is vastgesteld door het college, een aantal concepten en principes voorgesteld om invulling te geven aan toekomstig beleid om sporten en bewegen in de openbare ruimte te stimuleren. Het vervolg is nu om deze in 2026 uit te werken in een visie op sporten en bewegen in de openbare ruimte waarin ook de financiële consequenties helder worden. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 3 Sociaal Domein: 3n Stimuleert een gezonde leefstijl en houdt hiermee rekening bij de inrichting van de openbare ruimte en een gezonde leefomgeving.
Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak. Wat is de financiële consequentie? Implementatie van de beleidsvisie voor een beweegvriendelijke leefomgeving heeft hoogstwaarschijnlijk financiële consequenties, ook omdat het deels een herijking van het speelvoorzieningenbeleid gaat zijn. Uit de beleidsvisie moet blijken of er vanaf 2027 incidentele/structurele financiële middelen nodig zijn. Welke mogelijke dekkingsmiddelen kunnen worden aangedragen? Binnen de huidige (meerjaren) begroting is budget beschikbaar voor de inrichting en onderhoud van speeltuinen. Dit zou mogelijk ingezet kunnen worden als dekking. Mocht dit budget niet voldoende zijn dan wordt de financiële consequentie ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Als het begrotingssaldo niet toereikend is dan zal er dekking binnen de (meerjaren) begroting gezocht moeten worden.
Ontwikkelingen met financiële consequenties
28
P2.7 Sportvoorzieningenbeleid Wat willen we met deze ontwikkeling bereiken? De gemeente Aalten wil inzicht in de (huidige en toekomstige) behoefte aan en capaciteit van binnen- en buitensportaccommodaties en, in het verlengde daarvan, uitgangspunten voor (door)ontwikkeling van beleid ten aanzien van sportaccommodaties. Om in deze behoefte te voorzien, is er in 2024 een onderzoek uitgevoerd. Het uiteindelijke product van dit traject, uitgangspunten voor het sportvoorzieningenbeleid, zijn opgenomen in de Adviesnota Toekomstbestendig Sportlandschap die in december 2024 akkoord is bevonden door het college van B&W. Het proces dat afgelopen jaar heeft plaatsgevonden besloeg fase 1 en 2 van de ontwikkeling van het beleid. De uitgangspunten dienen nu uitgewerkt te worden tot een beleidsnota Sportvoorzieningenbeleid waarin concrete actielijnen geformuleerd worden voor de implementatie van het genoemde beleid. De verwachting in de bestuurlijke termijnagenda is nu dat het beleid in Q2 van 2026 opgeleverd wordt. Komt deze ontwikkeling voort uit het Uitvoeringsprogramma Raad? Uitvoeringsprogramma thema 5 Ontspanning en Vrije tijd: 5c Ontwikkelen van een visie op het toekomstige sportlandschap. Betreft dit een wettelijke taak c.q. verplichting vanuit rijksbeleid? Dit betreft geen wettelijke taak.