Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave jaarstukken 2025 Jaarverslag .............................................................................................................................................. 6 Aanbieding en wetenswaardigheden ....................................................................................................... 8 Financiële afsluiting ................................................................................................................................. 9 Samenstelling van het bestuur in 2025 ................................................................................................. 13 Programmaverantwoording ................................................................................................................... 14 Programma 1 Ruimte ............................................................................................................................. 17 Programma 2 Sociaal domein ............................................................................................................... 23 Programma 3 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 29 Paragraaf Bedrijfsvoering ......................................................................................................................

33 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 36 Paragraaf Lokale heffingen ................................................................................................................... 39 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................... 42 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 45 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 47 Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................... 52 Paragraaf Wet open overheid ................................................................................................................ 56 Jaarrekening .......................................................................................................................................... 58 De balans per 31 december ..................................................................................................................

59 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................................................................... 61 De toelichtingen ..................................................................................................................................... 62 Toelichting op de balans per 31 december 2025 .................................................................................. 66 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................... 77 Begrotingswijzigingen 2025 ................................................................................................................... 78 Programma 1 Ruimte ............................................................................................................................. 79 Programma 2 Sociaal Domein ............................................................................................................... 83 Programma 3 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 89 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................................... 93 Incidentele baten en lasten en structurele mutaties op de reserves .....................................................

94 Algemene Dekkingsmiddelen .............................................................................................................. 100 Onvoorzien .......................................................................................................................................... 101 Analyse begrotingsafwijking en begrotingsrechtmatigheid .................................................................. 102 Stand van zaken kredieten .................................................................................................................. 103 Bijlage Single information, Single audit (SiSa) .................................................................................... 106 Het overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................................. 121 Het verdelingsprincipe van de taakvelden over de programma's ........................................................ 122 Verplichte indicatoren waarstaatjegemeente.nl ................................................................................... 123 Vaststellen en bestemming rekeningsaldo .......................................................................................... 127 Overige gegevens ................................................................................................................................

128 Controleverklaring ................................................................................................................................ 129 Lijst met gebruikte afkortingen ............................................................................................................. 136

Jaarverslag

Aanbieding en wetenswaardigheden Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening over 2025. In dit verslag blikken wij terug op de resultaten, ontwikkelingen en uitdagingen waar de gemeente Aalten het afgelopen jaar mee te maken heeft gehad. Het jaarverslag en de jaarrekening ondersteunen u in uw kaderstellende en controlerende rol als gemeenteraad en geven inzicht in wat we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners hebben bereikt. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening omvat het overzicht van baten en lasten met toelichting, de balans met toelichting en de verantwoording van specifieke uitkeringen (SiSa). Het jaar 2025 wordt afgesloten met een positief saldo van afgerond € 3.064.000. Dit wijkt af van het saldo dat eerder bij de najaarsnota werd gepresenteerd. In de financiële afsluiting wordt een nadere toelichting gegeven op dit verschil. Het afgelopen jaar zijn er op verschillende terreinen mooie stappen gezet die bijdragen aan een leefbare en toekomstbestendige gemeente. Hieronder lichten wij enkele ontwikkelingen toe. Ruimte Voor de Omgevingsvisie 2040 hebben we opnieuw gebiedsgesprekken gevoerd met inwoners, ondernemers en andere belangstellenden. Tijdens deze bijeenkomsten is waardevolle input opgehaald om samen richting te geven aan de toekomstige ontwikkeling van onze gemeente.

Op het gebied van Recreatie en Toerisme is gewerkt aan een nieuwe toeristische marketing, waarmee we de aantrekkingskracht van onze gemeente en onze kernen voor bezoekers verder willen versterken. Daarnaast zijn we verder gegaan met de onderzoeken naar de mogelijke uitbreiding van het bedrijventerrein in Aalten, waarmee we inspelen op de behoefte aan ruimte voor lokale ondernemers en nieuwe bedrijvigheid. Een mooie mijlpaal was de afronding van de werkzaamheden in het centrum van Dinxperlo. Met de feestelijke opening van het Prins Clausplein is een belangrijke stap gezet in de versterking van het dorpshart. Het vernieuwde centrum vormt een aantrekkelijke ontmoetingsplek voor inwoners en bezoekers. Een echte huiskamer voor het dorp. Duurzaamheid blijft een belangrijk aandachtspunt. In 2025 stond onder andere de warmtetransitie op de agenda. Samen met de andere gemeenten in de Achterhoek hebben we de ambitie uitgesproken om uiterlijk in 2050 energieneutraal te zijn. Dit is een grote opgave die vrijwel alle inwoners en gebouweigenaren zal raken. Sociaal Domein Een belangrijke ontwikkeling is de keuze voor nieuwbouw als toekomstbestendige oplossing voor het gebouw van Schaersvoorde aan de Slingelaan. In het vervolgonderzoek worden mogelijke locaties en invulling van de nieuwbouw verder uitgewerkt.

Ook de scholen van IKC De Triangel worden uitgebreid en verbouwd, waarmee wordt geïnvesteerd in toekomstbestendige en kwalitatief goede onderwijshuisvesting. Verder hebben we binnen het Sociaal Domein gewerkt aan een voorstel voor de herinrichting van de toegang tot ondersteuning en zorg. Het voorkeurscenario hiervoor is voorgelegd en er wordt gestart met een pilot. Daarnaast is het project voor een Sterk Lokaal Team van start gegaan en is hiervoor een startnotitie opgesteld. Met dit project werken we aan een sterkere lokale basis voor ondersteuning en hulpverlening aan inwoners. Ook op het gebied van inclusie zijn stappen gezet. Er is een project gestart om de implementatie van de startnota inclusiebeleid verder vorm te geven. Hiervoor is een uitvoeringsplan opgesteld waarmee we concreet invulling geven aan een inclusieve gemeente waarin iedereen kan meedoen. Bedrijfsvoering Binnen het programma Bedrijfsvoering waren er verschillende ontwikkelingen op het gebied van data en digitale weerbaarheid. Zo hebben we deelgenomen aan een regionale datavolwassenheidsscan. Deze scan geeft inzicht in waar we staan op het gebied van datagedreven werken en wat we nog kunnen verbeteren. Daarnaast is de nieuwe Europese cyberbeveiligingsrichtlijn, de NIS2, van kracht geworden.

Ook op dit gebied hebben we maatregelen genomen om onze digitale weerbaarheid te versterken en onze informatievoorziening veilig en toekomstbestendig te houden. Op een aantal onderdelen zijn er al stappen gezet, maar de komende jaren zijn er nog verbeterstappen te zetten om volledig te voldoen aan de wetgeving. Overige ontwikkelingen Naast deze thema’s hebben we ook gewerkt aan de Dienstverleningsvisie en hebben we beleid gemaakt voor een beweegvriendelijke leefomgeving. De opvang van asielzoekers vormde een belangrijk thema in onze gemeente. Inmiddels zijn de kaders vastgesteld door de gemeenteraad en kunnen we samen met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) verder werken aan de uitwerking hiervan. Aanbieding en wetenswaardigheden

8

Financiële afsluiting Financieel sluiten we het jaar 2025 af met een overschot van € 3.063.828. Hieronder wordt in het kort aangegeven wat de kenmerkende verschillen zijn ten opzichte van de laatste rapportage, dat is de Najaarsnota 2025. Het betreft dan bedragen boven de € 50.000 met omschrijving en een korte toelichting. Het gaat dus uitdrukkelijk niet om alle verschillen per programma. Deze toelichting staat in het tweede gedeelte van dit boekwerk bij de jaarrekening. De bedoeling hier is om in één oogopslag te zien wat de belangrijkste verschillen zijn ten opzichte van de Najaarsnota 2025. bedragen x € 1.000

Rekeningsaldo Saldo Najaarsnota 2025 (overschot) Programma 1 Programma 1 Programma 1 Programma 1 Programma 1 Programma 1 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 2 Programma 3 Programma 3 Programma 3

3.126

Wegen vergoeding AVOI Nabo Kleuverspad Riolering Grondexploitatie storting verliesvoorziening Centrumvisie Dinxperlo Omgevingsvergunningen Pensioen wethouders Plan Talent Dwangsommen ZOOV op Maat BUIG-budget Alleenverdienersproblematiek Beschermd wonen Integraal Zorg Akkoord (IZA) Reisdocumenten en rijbewijzen ICT Algemene uitkering, decembercirculaire Overige mutaties

141 128 299 332 594 67 943 74 67 117 74 72 536 81 105 73 285 226 -62

Resultaat jaarrekening 2025 (overschot)

3.064

voordeel nadeel nadeel nadeel voordeel nadeel nadeel voordeel voordeel voordeel nadeel voordeel voordeel voordeel voordeel nadeel voordeel nadeel

Toelichting op deze posten Programma 1 Ruimte Wegen vergoeding AVOI € 141.000 voordeel In verband met de energietransities en aanleg glasvezel zijn door de netbeheerders meer kabels en leidingen aangelegd. Hierdoor is er een hogere vergoeding, op basis van de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI), ontvangen voor het openbreken van de verharding of andere gemeente-eigendommen veroorzaakt door (graaf) werkzaamheden dan verwacht. Nabo Kleuverspad € 128.000 nadeel De spoorwegovergang aan het Kleuverspad was jarenlang een onbewaakte overweg in het buitengebied, gebruikt door landbouwverkeer, fietsers en wandelaars. Na het landelijke besluit om alle niet-actief beveiligde overwegen (NABO’s) op te heffen, kwam ook deze locatie in beeld. Omdat het Kleuverspad een belangrijke verbinding vormde voor agrarische bedrijven en bewoners, kon de overweg niet zomaar verdwijnen zonder alternatief. Daarom is een nieuwe parallelweg aangelegd langs het spoor, die aansluit op de Buninkdijk. Via deze route kan verkeer nu oversteken bij een beveiligde overweg, waardoor de veiligheid aanzienlijk is verbeterd. De aanleg van de parallelweg vergde veel tijd en voorbereiding. Er moesten ecologische onderzoeken plaatsvinden i.v.m. de aanwezigheid van de zandhagedis en hazelworm, kabels en leidingen werden verlegd en het tracé werd aangepast aan de bestaande infrastructuur.

Een deel van die werkzaamheden waren niet geheel voorzien en daarnaast gelden er strenge veiligheidsvoorschriften voor het uitvoeren van werkzaamheden langs het spoor. Dit heeft ervoor gezorgd dat de kosten hoger zijn dan vooraf geraamd. In overeenstemming met de overeenkomst tussen ProRail en de gemeente Aalten, zijn de werkelijke kosten 50/50 verdeeld. Ook de meerkosten zijn volgens deze verdeling met beide partijen verrekend. Inmiddels is de nieuwe route in gebruik en is de oorspronkelijke overweg definitief afgesloten. ProRail heeft de restanten van de overweg verwijderd.

Financiële afsluiting

9

Riolering € 299.000 nadeel De totale kosten voor riolering verlopen budgettair neutraal. Eventuele tekorten en overschotten worden verrekend met de voorziening Riolering. In de kostenberekening nemen we hiervoor meer componenten mee dan uit dit taakveld blijkt, zoals btw en overhead kosten. In 2025 is er een bedrag van € 179.000 onttrokken uit de voorziening riolering waardoor de stand van de voorziening op 31-12-2025 € 0 bedraagt. Door hogere kosten en lagere opbrengsten is er een nadeel ontstaan van € 299.000 welke ten laste wordt gebracht van het rekeningresultaat. De oorzaken hiervoor zijn onder meer: Het afgelopen jaar is er door de inwoners van Aalten minder water verbruikt. De stelselwijziging in 2024 heeft ervoor gezorgd dat de tarieven voor de rioolheffing 2025, vastgesteld in het Water-, riolering en klimaatprogramma te laag zijn opgenomen. Daarnaast zijn er in 2025 extra kosten gemaakt voor het upgraden van de pompen RMRIJ telemetrie naar 4G, reinigen van pompputten, revisie van pompen, aanschaf pompkastjes en meer onderhoud. Grondexploitaties storting verliesvoorziening € 332.000 nadeel Elk jaar ten tijde van het jaarwerk wordt een her calculatie uitgevoerd van de grondexploitaties. Dit heeft ertoe geleid dat voor de exploitatie Kern Lintelo een storting van is gedaan van € 247.000 en voor de exploitatie IJzerlo € 85.000 in de verliesvoorziening.

In de paragraaf Grondbeleid is een nadere toelichting te vinden. Centrumvisie Dinxperlo € 594.000 voordeel Ten tijde van de najaarsnota 2025 was de verwachting dat de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar van de nieuwe Jumbo op het voormalig metaalgaasweverijterrein en herontwikkeling van de huidige Jumbo aan de Heelweg in 2025 zou worden gesloten. Dit blijkt niet het geval. De kosten en het budget hiervoor verschuiven dus ook van 2025 naar 2026. Het totale voordeel op dit project is in 2025 € 594.000 en wordt in de Voorjaarsnota 2026 opnieuw opgevoerd. Omgevingsvergunning € 67.000 nadeel De kosten voor inhuur van personeel voor het verlenen van omgevingsvergunningen zijn hoger uitgevallen door ziekte en onderbezetting. Programma 2 Sociaal Domein Pensioen wethouders € 943.000 nadeel De Commissie BBV heeft in december 2025 een uitspraak gedaan over de uitgangspunten en de voorziening APPA (pensioen wethouders). Vervolgens heeft het Ministerie van BZK een circulaire gepubliceerd gebaseerd op deze uitspraak. Het resultaat is dat er een voorziening op basis van grondslagen voor individuele waardeoverdrachten én aanvullend een voorziening voor het Appa-fonds dient te worden aangehouden. De voorziening is in lijn gebracht met de actuele dekkingsgraad van het APB. Dit resulteert in een aanvullende storting in de voorziening van € 943.000.

Momenteel is er voor 22 personen pensioen opgebouwd. De stand van de voorziening bedraagt per 31 december 2025 € 5.054.000 Plan Talent € 74.000 voordeel In 2025 is een voordeel ontstaan omdat niet alle middelen die bedoeld waren voor Plan Talent zijn ingezet. De gelden van eerdere jaren zijn doorgeschoven naar 2025, maar niet geheel besteed. Dit heeft ermee te maken dat voor diverse projecten externe subsidies zijn verworven. Er wordt gewerkt aan een nieuw plan Talent inclusief begroting, waarbij de overgebleven gelden uit 2025 conform beleid ingezet worden. De overgebleven gelden van 2025 worden aangevraagd in de Voorjaarsnota 2026. Dwangsommen € 67.000 voordeel Het ontvangen bedrag voor dwangsommen valt hoger uit dan begroot door meerdere handhavingszaken waarbij de opgelegde dwangsommen volledig zijn volgelopen. Dit betreft enkele handhavingszaken van de Omgevingsdienst Achterhoek en de gemeente zelf. ZOOV op Maat € 117.000 voordeel In de afgelopen twee jaar heeft ZOOV, in samenwerking met de vervoerscentrale, steeds meer ingezet op efficiëntere ritplanning, onder andere door het realiseren van combinatieritten en het optimaliseren van rijroutes. Deze aanpak lijkt resultaat te hebben: regionaal liggen de totale vervoerskosten voor ZOOV Op Maat inmiddels 7% lager dan in het voorgaande jaar.

Tegelijkertijd vielen de (overhead)kosten van ZOOV, ZOOV Beheer en de Vervoerscentrale, lager uit dan verwacht. Een nadere analyse van de cijfers wordt momenteel gemaakt en meegenomen bij het jaarverslag ZOOV 2025.

Financiële afsluiting

10

BUIG-budget € 74.000 nadeel Het definitieve tekort op het BUIG-budget in 2025 bedraagt € 181.000. In de Najaarsnota 2025 is hiervoor bijgeraamd, maar het tekort bleek hoger uit te vallen dan verwacht. Hoewel de gemeente Aalten nog steeds tekortkomt op het budget wat het Rijk beschikbaar stelt voor de betaling van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidie, is er sprake van een veel minder groot tekort dan in 2024. Toen was er sprake van een tekort op het BUIG-budget van € 404.000. De ingezette interventies van Laborijn gericht op uitstroombevordering dragen bij aan een verbetering van het BUIG-resultaat. Alleenverdienersproblematiek € 72.000 voordeel Op 1 januari 2025 is de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek in werking getreden. Gemeenten krijgen hiermee de formele bevoegdheid om een vaste tegemoetkoming te verstrekken. Deze regeling wordt bekostigd via een decentralisatie-uitkering. Laborijn voert deze regeling voor ons uit. Laborijn heeft vertraging in de (technische) uitvoering gehad en in het eerste kwartaal van 2026 worden alsnog de verstrekkingen over 2024 en 2025 uitgekeerd aan deze doelgroep. Deze middelen worden opnieuw aangevraagd in de Voorjaarsnota 2026. Deze regeling wordt door Laborijn budgettair neutraal uitgevoerd.

Beschermd wonen € 536.000 voordeel De bekostiging van de maatwerkvoorzieningen voor beschermd wonen verlopen via de centrumgemeente Doetinchem die hier vanuit het Rijk financiële middelen voor ontvangt. Het overschot van de centrumgemeente wordt jaarlijks verdeeld over de individuele gemeenten. De middelen die de gemeente ontvangt vanuit de centrumgemeente Doetinchem voor Beschermd Wonen worden doorgaans pas laat in het kalenderjaar beschikbaar gesteld. Hierdoor vallen deze middelen in de praktijk vrij in het jaarrekeningresultaat als incidenteel voordeel. Dit komt doordat er op het moment van begroten nog geen zekerheid is over de hoogte van het overschot dat verdeeld wordt. Integraal Zorg Akkoord (IZA) € 81.000 voordeel Centrumgemeente Doetinchem ontvangt vanuit het Rijk middelen om het Integraal Zorg Akkoord uit te voeren. Het overschot wordt jaarlijks verdeeld over de individuele gemeenten. Het voordeel van € 81.000 betreft de afrekening van de regionale IZA-middelen 2024. Programma 3 Bedrijfsvoering Reisdocumenten en rijbewijzen € 105.000 voordeel Dit jaar zijn er fors meer reisdocumenten en rijbewijzen verstrekt dan verwacht, mede door de reisdocumenten die zijn verstrekt aan Nederlands woonachtig in het buitenland. ICT € 73.000 nadeel De kosten voor de ICT, inclusief de kosten voor de ICT-samenwerking, zijn in 2025 € 73.000 hoger dan begroot.

Enerzijds komt dit door de hogere afname van accounts en daarmee ook apparatuur en hogere licentiekosten per account. Anderzijds zijn er eenmalige implementatie kosten betaald voor een nieuwe applicatie. Algemene uitkering, decembercirculaire € 285.000 voordeel De raming voor de algemene uitkering is aangepast met de effecten uit de circulaires tot en met september. Doordat de decembercirculaire 2025 begrotingstechnisch niet meegenomen kan worden is er over 2025 € 285.000 meer ontvangen dan geraamd. Dit wordt vooral veroorzaakt door aanvullende uitkeringen voor Oekraïnse ontheemden, lokale energiehulp en extra gelden voor de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (implementatie Plateau 2), per saldo € 68.000. Verder zijn de maatstaven voor de berekening van de algemene uitkering zowel qua gewicht als aantal geactualiseerd, dit heeft een positief effect van € 115.000. Als laatste kan worden gemeld dat er een positieve afrekening over oude jaren is ontvangen van € 102.000. Overige mutaties Er zijn diverse mutaties onder de € 50.000 die in de afzonderlijke programma’s verder worden verklaard.

Financiële afsluiting

11

Burgemeester en wethouders van de gemeente Aalten, De gemeentesecretaris

De burgemeester

drs. A.J.M. Gildhuis

mr. A.B. Stapelkamp

Leeswijzer Het boekwerk jaarstukken bestaat naast de inleiding uit twee delen: een programmaverantwoording (beleid) en een jaarrekening (financieel). In de programmaverantwoording (vanaf bladzijde 14) wordt met de bekende stoplichten uitgelegd wat we gedaan hebben met de door de raad vastgestelde begroting. Wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost. Verder zijn in het beleidsgedeelte de verplichte paragrafen opgenomen. Het tweede deel (vanaf bladzijde 57) bevat de daadwerkelijke jaarrekening met de balans en het overzicht van baten en lasten en de bijlagen. In dit financieel technische gedeelte zijn ook de toelichtingen op de cijfers opgenomen. Meestal gaat het dan om een analyse en verklaring van de grotere verschillen. Per programma is een cijferopstelling per onderdeel opgenomen. Daarna wordt een toelichting gegeven ten opzichte van de gewijzigde begroting. In de financiële overzichten worden baten als negatief bedrag weergegeven, de lasten als een positief bedrag. Er zijn diverse verschillen die in 2025 een voordeel opleveren, maar waar overgebleven gelden bij de Voorjaarsnota 2026 opnieuw opgevoerd gaan worden voor 2026. Dit betreffen budgetten die in 2025 niet benut zijn maar waar nog wel een bestemming voor is, omdat het bijvoorbeeld een meerjarig project betreft. Deze verschillen waren bij de Najaarsnota 2025 nog niet voorzien.

De lijst met gebruikte afkortingen is te vinden op de laatste bladzijde van de jaarstukken. De accountant geeft een verklaring over het tweede gedeelte, de jaarrekening. Verder kijkt de accountant alleen of er geen tegenstrijdigheden in het boekwerk staan.

Financiële afsluiting

12

Samenstelling van het bestuur in 2025 Burgemeester mr. A.B. (Anton) Stapelkamp Bestuurlijke en juridische zaken, openbare orde & veiligheid, cultuur, recreatie & toerisme Burgerzaken, Koninklijke onderscheidingen, Bestuur ondersteuning, Bestuurlijke samenwerking, Euregio en overige internationale contacten, Juridische zaken, Personeel en organisatie, Openbare orde, veiligheid en handhaving, Cultuur, erfgoed en cultuureducatie, Regio Achterhoek, Recreatie en toerisme, Informatiebeveiliging en privacy, Global goals (SDG’s, Sustainable Development Goals).

Wethouder H. (Rik) van Lochem Onderwijs, jeugd, sport & welzijn, bedrijfsvoering Onderwijs en bibliotheek, Kinderopvang en gastouderopvang, Peuterspeelzalen, Huisvesting onderwijs, gebouwenbeheer en facilitair, Bedrijfsvoering en facilitaire zaken, Geo-informatie, kadaster en authentieke registraties, ICT, Sport, welzijn en dorpshuizen, Lokale en regionale media, Dierenwelzijn, Subsidiebeleid.

Wethouder J.C. (Joop) Wikkerink Werk & inkomen, Wmo, gezondheid, inclusie Wmo, Minimabeleid, Schulddienstverlening, Werk en inkomen, ZZPvoorzieningen en werkgeversservicepunt, Inburgering, Publieke gezondheid.

Wethouder H.J. (Erik) Groters Openbare ruimte, mobiliteit, klimaat & energie, burgerparticipatie Duurzaamheid, energietransitie en klimaat, Omgevingsvisie en Omgevingswet, Mobiliteit, Buitendienst, Beheer begraafplaatsen, Beheer wegen, Afvalverwijdering en afvalverwerking, Riolering, Water, Burgerparticipatie.

Wethouder T.M.M. (Ted) Kok Ruimtelijke ontwikkeling, wonen, landbouw & landschap, financiën Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing en volkshuisvesting, Plattelandsontwikkeling, Wabo, Milieubeheer, Financiën, Grondzaken, Exploitatie gronden, Economische zaken, Weekmarkten.

Gemeentesecretaris drs. A.J.M. (Annemieke) Gildhuis Algemeen directeur.

Samenstelling van het bestuur

13

Programmaverantwoording De programmaverantwoording is volgens de bestaande structuur opgebouwd. Eerst volgt de visie conform de vastgestelde begroting. Daarna de wijze waarop het beleid is vastgelegd. Vervolgens worden de doelstellingen uit de begroting behandeld door middel van de 3 W’s: ‘Wat willen we bereiken, wat hebben we ervoor gedaan en wat hebben we bereikt en heeft het gekost’. Door middel van stoplichten wordt aangegeven of het doel is bereikt. (R) Niet volgens Planning

(O) Niet geheel volgens planning

(G) Volgens Planning

Ook is per programma een toelichting toegevoegd en een passage over wat er nog meer heeft gespeeld in 2025. Volgens het BBV moeten in het jaarverslag de gerealiseerde baten en lasten worden opgenomen. In de jaarrekening staat een analyse van de verschillen tussen de raming en de werkelijke cijfers.

Programmaverantwoording

14

Programma 1 Ruimte 1. Ontwikkelingen binnen dit programma Recreatie & Toerisme In 2025 is de notitie “Verbinden om te versterken” door het college vastgesteld. Met de uitvoering daarvan is gestart. In 2025 is de eerste inspiratiebijeenkomst van het toeristisch netwerk geweest. De uitkomst daarvan is dat toegewerkt moet worden naar een nieuwe toeristische marketing. Naar verwachting wordt deze in het eerste halfjaar van 2026 opgeleverd. Daarnaast zijn, in samenwerking met omliggende gemeenten, diverse routebelevingsprojecten gestart, waaronder de belevingsapp in Bredevoort. Deze app zal voor de opening van het toeristische seizoen gereed zijn. In de regio werken we met 10 gemeenten samen op het gebied van de vrijetijdseconomie. Het komende jaar komen diverse projecten daaruit in uitvoering, waaronder een project om gezamenlijk en integraal in te zetten op verbetering van de vitaliteit van de sector. Achterhoek Toerisme is, met steun van de samenwerkende gemeenten, het project “De Buitengewone Regio” gestart. Hierin wordt de Achterhoek gepositioneerd als de buitengewone regio van Nederland, met natuur, landschap, cultuur en gemeenschapszin als onderscheidende kwaliteiten.

Uitbreiding bedrijventerrein De gemeenteraad heeft eind 2024 besloten akkoord te gaan met het uitvoeren van de verdiepende onderzoeken voor de ontwikkeling van het gebied ten zuidwesten van het bestaande bedrijventerrein en ten noorden van de Keizersbeek tot nieuw bedrijventerrein bij de kern Aalten. Dit als eerste stap in het kader van de planvorming voor het bedrijventerrein. In 2025 is er met de uitvoering van deze onderzoeken gestart. Inmiddels zijn de eerste verkennende studies (waterhuishouding, bodem en archeologie) afgerond en wordt gewerkt aan onder meer het verkeersonderzoek, flora- en faunaonderzoek en een eerste schets van de inrichting in de vorm van een vlekkenplan. Aan de hand van de uitkomsten wordt er bepaald of en hoe uitbreiding van het bedrijventerrein mogelijk is op de beoogde locatie. Besluitvorming hierover is gepland in de tweede helft van 2026. Omgevingsvisie De eerste helft van 2025 is benut om via een derde ronde gebiedsgesprekken input op te halen voor Omgevingsvisie 2040. In de tweede helft 2025 is het Voorontwerp Omgevingsvisie 2040 uitgewerkt. Het Voorontwerp is een tussenstap in het proces om samen te werken aan de Omgevingsvisie Aalten 2040. In het Voorontwerp en de hierbij behorende bijlagen zijn vier toekomstscenario’s uitgewerkt en is per scenario een onafhankelijke omgevingseffect-beoordeling uitgevoerd.

Op basis hiervan heeft het college van B&W het Voorontwerp Omgevingsvisie waarin een voorkeursscenario voor de nieuwe Omgevingsvisie is beredeneerd vastgesteld en het geamendeerde voorstel is door de raad aangenomen. Dit voorontwerp uitgewerkt tot een (gebiedsgerichte) Ontwerp Omgevingsvisie, die voor de zomer 2026 in procedure wordt gebracht. De uiteindelijke Omgevingsvisie 2040 die voldoet aan alle vereisten van de Omgevingswet wordt in Q4 2026 aan de raad ter vaststelling voorgelegd. Wonen Het Volkhuisvestelijk Programma (VHP) 2026-2030 is in concept gereed en alle belangenhouders zijn daarin meegenomen evenals dat er een advies van de Sociale Raad is binnen gekomen. Medio het tweede kwartaal van 2026 verwachten we een ter inzagelegging geregeld te hebben en een goedkeuring van de provincie. Daarna kan het college overgaan tot het vaststellen van het VHP. Ook wordt een update van het Uitnodigingskader vastgesteld in het tweede kwartaal. Eind 2026 wordt verwacht dat de regionale Huisvesting Verordening kan worden vastgesteld door de raad. Binnen Wonen in samenwerking met alle acht gemeenten in de 8RHK, het bedrijfsleven en het onderwijs zijn de twee projecten AI voor versnelling vergunningen en Datagedreven voor een forecasting gestart als een tweejarig project.

Ook de uitwerking van de Stimuleringsregeling woningbouw van het ministerie RVO georganiseerd vanaf 2026-2029 met een mogelijk vervolg, en jaarlijks een subsidie van 7.000 euro per betaalbare woning in de gemeente Aalten. Over de besteding daarvan wordt aan een voorstel gewerkt. Warmtetransitie Nederland wil in 2050 volledig van het aardgas af. De acht Achterhoekse gemeenten hebben in het Akkoord van Groenlo afgesproken om in 2050 – of eerder – energieneutraal te zijn. Dat betekent dat gebouwen duurzaam verwarmd moeten worden, zonder aardgas. Deze overgang raakt vrijwel alle inwoners en gebouweigenaren. In 2021 is de Warmtetransitievisie vastgesteld, waarin isoleren altijd de eerste stap is. Via het Nationaal Isolatieprogramma wordt hier al uitvoering aan gegeven. Omdat het tempo landelijk omhoog moet, werkt het Rijk aan nieuwe wetgeving: een verplicht warmteprogramma onder de Omgevingswet, met meer duidelijkheid en juridische middelen voor gemeenten.

Programma 1 Ruimte

17

Door klimaatverandering groeit naast de warmtevraag ook de behoefte aan koeling. Het Warmte/Koudeprogramma beschrijft daarom zowel het warmtetransitiebeleid als de lokale aanpak voor warmte én koude. Hoewel de nieuwe wetgeving nog niet geldt, bereiden we ons voor om in 2026 een programma vast te stellen, ondanks dat het Rijk de verplichting met een jaar heeft opgeschoven naar eind 2027. In het vierde kwartaal van 2025 is hiervoor een startnotitie vastgesteld. 't Beggelder Het college heeft op 15 oktober 2024 ingestemd met de Ontwikkelvisie en de gemeenteraad heeft op 24 juni 2025 ingestemd met het Stedenbouwkundig plan voor het woningbouwplan 't Beggelder. Hiermee zijn fase 1 en 2 afgerond. In fase 3 volgt de anterieure overeenkomst, een omgevingsplan en een beeldkwaliteitplan. Het ontwerp-Omgevingsplan (met concept-beeldkwaliteitplan) heeft vanaf 29 december 2025 ter inzage gelegen. De ingediende zienswijzen worden beoordeeld waarna besluitvorming over het vaststellen van het omgevingsplan door college en gemeenteraad volgt. Nijverheidsweg 1 Voor de locatie Nijverheidsweg 1 in Aalten is een woningbouwplan ontwikkeld voor 69 woningen in verschillende typologieën en prijsklassen met bijbehorende openbare ruimte. Het ontwerp-Omgevingsplan (met concept-beeldkwaliteitplan) heeft vanaf 29 december 2025 ter inzage gelegen.

De ingediende zienswijzen worden beoordeeld waarna besluitvorming over het vaststellen van het omgevingsplan door college en gemeenteraad volgt Mobiliteitsvisie In december 2025 heeft de gemeenteraad het Mobiliteitsplan 2040, inclusief uitvoeringsprogramma vastgesteld. De snelfietsroute Bocholt Aalten is uit dit voorstel gehaald en zal als afzonderlijk voorstel worden ingediend. Met dit plan zet de gemeente Aalten in op een toekomstbestendig, toegankelijk en veilig mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan bereikbaarheid en verduurzaming. Het STOMP-principe vormt hierbij de basis, waarbij de regionale context niet uit het oog wordt verloren. De uitvoering krijgt vorm via het Uitvoeringsprogramma 2026–2030, waarin onderzoeksopgaven, infrastructurele projecten en doorlopende werkzaamheden zijn opgenomen. De maatregelen zijn gekoppeld aan de thema’s bereikbaarheid, duurzame mobiliteit, verkeersveiligheid, langzaam verkeer (lopen en fietsen), regionaal OV-netwerk en parkeren. Gebiedsontwikkeling Slingeplas - ’t Broock In juli 2025 heeft de gemeenteraad het voorlopig ontwerp voor het plan Slingeplas – ’t Broock vastgesteld. Daarna is de gebiedsontwikkeling opgestart om te komen tot een definitief plan inclusief het doorlopen van de vereiste planologische procedures. Er is een projectorganisatie opgezet, inclusief ondersteuning van een gebiedsontwikkelaar.

De eerste onderzoeken lopen en er wordt, net als bij het opstellen van het voorlopig ontwerp, nauw samen gewerkt met de initiatiefnemers van het plan (Bredevoorts Belang, SV Bredevoort en De Twee Bruggen). In 2026 worden naar verwachting alle onderzoeken afgerond, afspraken vastgelegd en een definitief ontwerp gemaakt, waarna in 2027 de besluitvorming plaatsvindt. Ruimtelijk Perspectief Achterhoek In opdracht van de Achterhoek Board is gewerkt aan het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA). In 2024 is de Contourenschets RPA als tussenstap vastgesteld, waarover de raad begin 2025 is geïnformeerd. Bureau BVR heeft vervolgens het RPA uitgewerkt op basis van vier toekomstscenario’s. Hieruit zijn rode draden en richtinggevende uitgangspunten opgesteld. Dit advies is ter kennisname aan de gemeenteraden aangeboden, met het verzoek aandachtspunten mee te geven voor de verdere uitwerking. Vervolgens is de raden gevraagd de intentie uit te spreken om regionale ruimtelijke opgaven gezamenlijk op te pakken op basis van het RPA. De Achterhoek Raad heeft dit op 15 december 2025 besproken en als zodanig besloten. Centrumvisie Dinxperlo De infrawerkzaamheden zijn afgerond (en meer zelfs); met een feestelijke opening van het Prins Clausplein als kers op de taart, en de Heelweg staat voor 2026 op de planning.

De nieuwe woningen op De Wegwijzer zijn in aanbouw en de gevelverbeteringssubsidie heeft de nodige projecten opgeleverd. Nu een groot deel van de projecten zijn opgeleverd is Dorpsmanager Hans Wennekes eind december gestopt. Voor de nieuwe Jumbo op het voormalige metaalgaasweverijterrein is de overeenkomst tussen gemeente en ontwikkelaar afgesloten en eind 2025 zijn de plannen hiervoor gepresenteerd. De tijdelijke ALDI is geopend en de plannen voor de nieuwe ALDI op de oude plek zijn volop in ontwikkeling.

Programma 1 Ruimte

18

2. Wat waren onze doelstellingen? Thema / Doelstelling 1 Recreatie & Toerisme We versterken de verbindingen en de zichtbaarheid tussen toeristische trekpleisters.

2

3

4

5

6

Wat hebben we bereikt? Zo zijn er lokale wandelommetjes in De Heurne toegevoegd aan de wandelknooppunten, in nauwe samenwerking met Heurns Belang en wordt er gewerkt aan een belevingsapp voor vestingstad Bredevoort. Inmiddels zijn beleidsgestuurde subsidieovereenkomsten afgesloten met de VVV's en Achterhoek Toerisme. Aanbevelingen voor de VVV's en het Toeristisch Netwerk worden stap voor stap uitgevoerd. Huisvesting Er is een conceptvoorstel nader uitgeDeze doelstelling is mede niet Eind 2025 is er een werkt en in procedure gebracht voor de gehaald omdat de raad in mei in opvanglocatie voor realisatie van 300 opvangplaatsen. meerderheid een motie heeft asielzoekers geregeld Diverse participatiebijeenkomsten zijn aangenomen om eerst op met 200 opvangplekgehouden om dit voorstel aan de inwohoofdlijnen kaders vast te ken. ners te presenteren. stellen. Deze kaders zijn in februari 2026 vastgesteld. Regionale Energie Op regionaal niveau is samengewerkt om De RES 2.0 is op 20 januari Strategie te komen tot een RES 2.0. Dit is vervol2026 door het college vastgeDe RES 2.0 wordt in gens opgesteld en ter besluitvorming steld en ter kennisneming aan 2025 vastgesteld voorgelegd aan alle Achterhoekse de Raad voorgelegd. Alle colleges. Achterhoekse colleges hebben met de RES 2.0 ingestemd.

Verduurzaming De regeling is herijkt waardoor meer In 2025 hadden we het doel om woningvoorraad inwoners er gebruik van kunnen ma195 aanvragen te behandelen Eind 2027 zijn 1.518 ken en het isoleren verder wordt van inwoners voor de subsidie woningen met een laag gestimuleerd. Lokale Aanpak Isolatie die valt energielabel (D t/m G) onder het Nationaal Isolatie geïsoleerd tot ten Programma (NIP). Dit doel is minste energielabel B. met 262 aanvragen in 2025 ruim behaald. Verduurzaming Er is gestart met het opstellen van De landelijke klimaatmonitor woningvoorraad Soortenmanagementplan (SMP) om de geeft aan dat in 2025 24,7% van We zetten ons in om in doelen te kunnen behalen. Helaas had de woningen in de gemeente 2025 2% van de de provincie nog geen handreiking SMP een energielabel B of beter had. woningen in elke CBS- uitgebracht waardoor we uiteindelijk in In 2024 was dit nog 22,8%. Dit wijk te isoleren. 2025 niet verder konden. In de regio is een stijging van 1,9%. De werken de gemeenten samen om de verwachting is dat dit percentaverdere aanpak goed te coördineren ge hoger ligt omdat niet iedereen een nieuw energielabel aanvraagt na het uitvoeren van de maatregelen Klimaatadaptatie In regionaal verband overleg gevoerd om Samen met de Samenwerking We leveren een conte komen tot een rapportage plus een Water Achterhoek+ het project ceptrapport op voor signaleringskaart.

succesvol afgerond inclusief de uitvoering van Water en signaleringskaart, beeldenboek Bodem Sturend binnen en stappenplan. Het college van onze gemeente. Aalten heeft besloten om de eindproducten toe te passen bij afweging locatiekeuzes en inrichting van nieuwe stedelijke ontwikkelingen.

Programma 1 Ruimte

Wat hebben we daarvoor gedaan? De notitie “Verbinden om te versterken“ is door het college vastgesteld en met de uitvoering is gestart. Ook de beleidsnota Vrijetijdseconomie wordt verder uitgevoerd.

19

G

R

G

O

G

G

Thema / Doelstelling Uitbreiding bedrijventerrein In 2027 is de omgevingsplanprocedure voor uitbreiding van het bedrijventerrein afgerond.

7

8

Omgevingswet We stellen uiterlijk in het najaar van 2025 de Omgevingsvisie vast.

9

Wonen We stellen een volkshuisvestingprogramma op voor de komende 5 jaar.

10

Wonen Eind 2025 zijn de mogelijkheden voor potentiële uitbreidingslocaties voor wonen inzichtelijk gemaakt.

11

Het Blauwe Meer De saneringsmogelijkheden voor het Blauwe meer zijn verkend

12

Mobiliteitsvisie In het eerste kwartaal van 2025 wordt de mobiliteitsvisie opgeleverd.

Programma 1 Ruimte

Wat hebben we daarvoor gedaan? Op dit moment wordt onder meer gewerkt aan het verkeersonderzoek, flora- en faunaonderzoek en een eerste inrichting in de vorm van een vlekkenplan. Op basis van al deze onderzoeken kunnen we bepalen of en hoe uitbreiding van het bedrijventerrein op deze locatie mogelijk is.

Wat hebben we bereikt? Als eerste stap in het kader van G de planvorming voor het bedrijventerrein is in 2025 gestart met de onderzoeken om te bepalen of en hoe uitbreiding van het bedrijventerrein mogelijk is op de beoogde locatie. Een aantal van deze onderzoeken is inmiddels afgerond. De eerste drie gespreksrondes (tweede helft Het voorontwerp Omgevingsvi- R 2024 en eerste helft 2025) zijn gebruikt voor sie 2040 is medio december het ophalen van meningen, wensen en vastgesteld door het college voorkeuren. Vervolgens is al het bestaande van B&W en vastgesteld door beleid (gericht op de fysieke leefomgeving) de Raad. Dit voorontwerp wordt van zowel Rijk, Provincie, Waterschap en voor de zomer in 2026 in gemeente Aalten samengebracht en inteprocedure gebracht. De graal gewogen. In december 2025 is het uiteindelijke Omgevingsvisie Voorontwerp Omgevingsvisie met hierin het 2040 die voldoet aan alle voorkeursscenario (inclusief de omgevings- vereisten van de Omgevingseffect-beoordeling) ter besluitvorming wet wordt in Q4 2026 aan de aangeboden aan de gemeenteraad. Tijdens raad ter vaststelling voorge4 avonden in januari 2026 is het Voorontlegd. werp besproken met de inwoners. Het Volkshuisvestelijk programma gemeente Het concept Volkshuisvestelijk G Aalten is in concept gereed en in eigen Programma voor de gemeente beheer uitgevoerd.

Het woningbehoefte Aalten is klaar en is vastgesteld onderzoek is opgeleverd. De uitkomsten door het college inclusief hiervan worden geïntegreerd in het Volksreactie van de Sociale Raad en huisvestelijk programma. Tools voor het alle andere belangenhouders. Volkshuisvestelijk programma zijn bijvoorHet VHP is ter inzage gelegd beeld de prestatieovereenkomst met de en aan de provincie is om Woonplaats voor de komende vier jaar, de advies gevraagd. Daarna kan huisvestingsverordening, etc. Het AWLOhet VHP worden vastgesteld. onderzoek voor de gemeente Aalten heeft plaatsgevonden. In de regiegroep Wonen worden regelmatig Eind 2025 zijn de mogelijkheG alle potentiële locaties bekeken, beoordeeld den voor potentiële en acties opgezet om tot voldoende produc- uitbreidingslocaties voor wonen tie te komen in relatie tot de Woondeal 1.1. onderzocht en daar wordt in de Daarnaast is het Volkhuisvestelijkplan in regiegroep Wonen op gestuurd ontwikkeling. Ook vanuit hier wordt gestuurd om hier woningbouwprojecten op te ontwikkelen locaties in haar uitvoete ontwikkelen. ringsprogramma. Daarnaast onderzoeken we verdere nieuwe potentiële locaties binnen de kern Aalten.

Het onderzoek naar mogelijke uitbreidingslocaties heeft plaatsgevonden In het voorjaar van 2024 is een PFASDe onderzoeksfase loopt nog O vervuiling vastgesteld in Het Blauwe Meer in steeds; saneringsmogelijkheDinxperlo en onderzocht. Inmiddels blijkt den zijn nog niet in beeld. extra onderzoek nodig. Samen met de ODA, de provincie en het onderzoeksbureau is een vervolgonderzoek opgezet en in gang gezet. De onderzoeksresultaten van het grondwateronderzoek geven aanleiding tot een aanvullend bodemonderzoek dat in begin 2026 zal worden uitgevoerd. Middels diverse participatierondes is er een De vernieuwde visie is eind G nieuwe visie uitgewerkt voor ons mobiliteits- 2025 vastgesteld. beleid

20

Thema / Doelstelling Mobiliteitsvisie In het tweede kwartaal van 2025 wordt het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie opgeleverd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Om de maatregelen uit de visie te kunnen realiseren, is in samenwerking met diverse partijen, een uitvoeringsprogramma opgesteld.

14

Slingeplas In 2025 starten we met het opstellen van de definitieve gebiedsontwikkeling rondom de Slingeplas en `t Broock.

Er is de projectorganisatie ingericht en gestart met de eerste werkzaamheden richting uiteindelijke realisatie. We werken hierbij net als in de vorige fase nauw samen met de initiatiefnemers en het waterschap.

15

Ruimtelijkperspectief Achterhoek In 2025 wordt de eerste versie van het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek voorgelegd

13

Wat hebben we bereikt? Het uitvoeringsprogramma is O vastgesteld met uitzondering van de snelfietsroute AaltenBocholt. Deze wordt afzonderlijk voorgelegd aan de Raad.

In juli 2025 heeft de gemeente- G raad het voorlopig ontwerp voor het plan Slingeplas - 't Broock vastgesteld In de tweede helft van 2025 is de gebiedsontwikkeling opgestart inclusief het doorlopen van de vereiste planologische procedures. In regionaal verband is opdracht gegeven de Conform de wens van de G contourenschets uit te laten werken tot een gemeenteraad heeft de AchterRuimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA). Het hoek Raad 15 december 2025 eindproduct is in december 2025 aan de kennisgenomen van het ToeAchterhoekraad voorgelegd. komstverhaal 2100 van BVR inclusief de bijbehorende (ruimtelijke) uitgangspunten en de handleiding. De Achterhoek Raad heeft besloten het Toekomstverhaal 2100 en de bijbehorende handleiding vast te stellen als het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA). Verder heeft de Achterhoek Raad ook besloten het RPA als onderlegger te betrekken in de ontwikkeling van de Achterhoek Visie 2050 en te benutten voor regionale inbreng in Rijks- en provinciale processen.

3. Wat heeft het gekost? bedragen x € 1.000

Primitieve Raming na raming wijziging

Werkelijk 2025

Werkelijk 2024

Baten Lasten

-7.578 16.498

-15.481 24.374

-9.847 18.987

-10.955 18.430

Totaal saldo van baten en lasten

8.920

8.893

9.140

7.475

90

-2.797

-2.662

2.200

9.010

6.096

6.478

9.675

Toevoeging en of onttrekking aan reserves Resultaat

De analyse van de onderlinge verschillen is opgenomen in het tweede deel van dit boekwerk in de toelichting op de programmarekening.

Programma 1 Ruimte

21

Programma 2 Sociaal domein 1. Ontwikkelingen binnen dit programma Toegang sociaal domein De projectgroep heeft de afgelopen maanden gewerkt aan een zorgvuldig onderbouwd voorstel voor de herinrichting van de toegang tot het sociaal domein in gemeente Aalten. Daarbij zijn visie, waarden en uitgangspunten aangescherpt op basis van fase 1 van het project Herinrichting Toegang, participatief onderzoek (U Spreekt en klantreizen), interne consultatie en samenhang met onder andere het project Sterk Lokaal Team en de nieuwe dienstverleningsvisie. Dit proces heeft geleid tot één voorkeurscenario, welke is voorgelegd aan de stuurgroep. Voorgesteld wordt om dit scenario verder uit te werken en te starten als pilot. Dit voorstel is in februari 2026 de bestuurlijke besluitvorming ingegaan. Dit proces heeft geleid tot één voorkeurscenario, waarvoor in maart 2026 een akkoord van het college is gekomen om dit voorstel verder uit te werken, zodat er voor de zomer een integraal voorstel kan worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Bij positieve besluitvorming door de raad gaat het project over naar de implementatiefase. Sterk Lokaal Team In 2025 is de ontwikkeling naar een Sterk Lokaal Team vormgegeven als project en is er een projectleider aangesteld. Het projectteam is in vernieuwde vorm van start gegaan, waarbij specifiek aandacht is voor de vertegenwoordiging vanuit beleid én uitvoering.

Aan de hand van de zeven wettelijke uitgangspunten waaraan een Sterk Lokaal Team moet voldoen, is in kaart gebracht waar we als gemeente Aalten momenteel staan en welke ontwikkelstappen nodig zijn. Deze stand van zaken is begin 2026 beschreven in de startnotitie. Vanaf maart 2026 is het projectteam gestart met het uitwerken van een onderbouwde blauwdruk voor een sterk lokaal team in gemeente Aalten. Deze blauwdruk wordt ontwikkeld op basis van data-analyse en bewezen werkwijzen, afgestemd op de specifieke lokale context van gemeente Aalten. Het traject wordt uitgevoerd in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. De opgedane inzichten worden vervolgens vertaald naar een concreet voorstel voor gemeente Aalten. Dit voorstel wordt eind 2026 ter besluitvorming voorgelegd aan het bestuur. Na bestuurlijke goedkeuring werken we de blauwdruk verder uit tot een concreet en uitvoerbaar plan voor de praktijk. Toekomstbestendig sportlandschap In december 2024 is de Adviesnota Toekomstbestendig Sportlandschap door het college vastgesteld. In 2025 is een start gemaakt met de uitwerking hiervan: het opstellen van het sportvoorzieningenbeleid en het opstellen van beleid voor een beweegvriendelijke leefomgeving.

Het document beweegvriendelijk leefomgeving dient tevens als herijking voor het speelvoorzieningenbeleid en dient gezien te worden in het kader van JOGG: Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst. Aalten is sinds april 2025 officieel een JOGG gemeente. Beide projecten worden naar verwachting in 2026 opgeleverd. Ontwikkelingen BUIG-budget In 2025 had de gemeente Aalten een tekort ter hoogte van € 181.000 op het BUIG-budget. Dit is het budget wat gemeenten ontvangen voor het betalen van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Het BUIGresultaat is afhankelijk van de dynamiek in het bijstandsbestand en de budgetverdeling. Daarnaast is het BUIG-resultaat voor een deel beïnvloedbaar door gemeentelijk beleid. Laborijn heeft in 2025 vijf interventies uitgevoerd om de uitstroom in het bijstandsbestand van de gemeente Aalten te bevorderen. Het resultaat is dat er in 2025 in totaal 26 inwoners met een participatiewetuitkering uitgestroomd zijn naar betaald werk. Dat is een verbetering ten opzichte van het jaar daarvoor. Toen zijn er 20 inwoners uitgestroomd naar werk. Ook voor het BUIG-resultaat is er een verbetering te zien. Het tekort op de BUIG is ten opzichte van 2024 afgenomen met € 223.000. Ondersteuning van oudkomers met een uitkering op grond van de Participatiewet In 2025 is er door Laborijn en Figulus uitvoering gegeven aan fase 2 van project oudkomers.

Dit project is gericht op 69 deelnemers met een bijstandsuitkering die onder de oude wet inburgering onvoldoende kansen hebben gekregen om zich te ontwikkelen. Het doel is om met de projectmatige inzet alsnog een doorbraak te realiseren waardoor deze inwoners gaan participeren naar maximaal vermogen, bij voorkeur via betaald werk. In 2025 heeft Laborijn met de groep van 19 deelnemers die een hoge mate van motivatie en leerbaarheid laten zien, de volgende resultaten bereikt: 12 inwoners volgen taalaanbod bij Laborijn, 6 inwoners zijn bemiddeld naar werk waardoor zij uitkeringsonafhankelijk zijn, 2 inwoners volgen een opleiding tot vrachtwagenchauffeur, 2 inwoners volgen een traject richting deeltijdondernemerschap, 2 inwoners nemen deel aan de logistieke leerlijn en 1 inwoner neemt deel aan het opleidingstraject Wereldburgers voor de klas met het doel docent te worden. Daarnaast zijn er in 2025 acties ingezet voor de 40 deelnemers voor wie maatschappelijke participatie het hoogst haalbare is. Laborijn begeleidt deze deelnemers via individuele maatwerktrajecten en werkt hierbij samen met Figulus Welzijn.

Programma 2 Sociaal domein

23

Bij Figulus Welzijn zijn er tijdelijk twee cultuurverbinders ingezet die functioneren als 'bruggenbouwers' tussen de oudkomers en het lokale maatschappelijke veld. In het 1e kwartaal van 2026 verwachten we de eerste resultaten van deze inzet. Toeslagenaffaire kinderopvang In 2025 hebben wij drie gezinnen intensief ondersteund vanuit programma Brede Ondersteuning. Deze ondersteuning loopt nog door in 2026 via een vastgesteld plan van aanpak. De financiële verantwoording loopt via een specifieke uitkering en SiSa verantwoording en voor 2025 is deze verantwoording gedaan. Inmiddels is duidelijk geworden dat de SPUK Brede Ondersteuning verlengd wordt tot en met 2029. We houden daarmee deze wettelijke taak vanuit de Wet hersteloperatie toeslagen. Meerjarenprogramma Netwerk Ouderen en Veerkracht Achterhoek (NOVA) 2026-2030 Gemeente Aalten ondersteunt het netwerk al jaren. Het huidige programma is echter verlopen. Het nieuwe vierjarenprogramma sluit aan bij de laatste ontwikkelingen, waaronder vanuit het Regioplan Veerkrachtig ouder worden en beschrijft de inzet en coördinerende rol van NOVA bij deze ontwikkelingen. Het belang van het continueren van de samenwerking met bijbehorende financiering is nog urgenter geworden door het niet ontvangen van de IZA-transformatiegelden. Het programma betreft inzet op regionaal en lokaal niveau t.b.v.

de versterking van de netwerkvorming rondom ouderen. Met de ondersteuning van de uitvoering van dit plan dragen wij bij aan de verdere ontwikkeling van netwerken rond ouderen om deze zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig te laten leven en wonen. Hierbij ligt de komende jaren veel nadruk op bewustwording van het tijdig nadenken over later en het organiseren van informele netwerken rond ouderen. Daarnaast versterken wij de lokale en regionale netwerken rond ouderen met dementie. Inclusiebeleid In 2022 heeft de gemeenteraad de Startnota Inclusie vastgesteld, met als doel een inclusieve organisatie en samenleving te bevorderen. Inmiddels geeft de organisatie aan dat de, in de nota geformuleerde visie en adviezen, onvoldoende zijn opgevolgd en geborgd in beleid, processen en uitvoering. Dit vormde de aanleiding om in 2025 een project te starten dat de implementatie van de startnota in kaart heeft gebracht en een uitvoeringsplan heeft opgesteld voor verdere borging van het inclusiebeleid binnen de organisatie. In februari 2026 zijn deze stukken de bestuurlijke routing in gegaan. Het beoogd resultaat is om zo spoedig mogelijk na akkoord, een aanjager te laten starten met het opstellen van de Lokale Inclusie Agenda en de realisatie van andere doelstellingen uit het uitvoeringsplan.

Met deze uitvoering voldoet gemeente Aalten aan de wettelijke verplichtingen uit het VN-verdrag Handicap en het besluit Toegankelijkheid en wordt tegelijkertijd een stevige basis gelegd voor een duurzame, inclusieve, organisatie en samenleving, waarin iedereen kan deelnemen en betrokken wordt bij beleid en praktijk. Start pilot interventieteam ondermijning Onze inzet op ondermijning begint steeds meer omvattend te worden. Uitdagingen pakken we op in lijn van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) door onder andere onze informatiepositie te vergroten en steeds beter zichtbaar te zijn in de samenleving. Samen met de drie buurtgemeenten Berkelland, Oost-Gelre en Winterswijk en de politie basisteam Achterhoek-Oost zijn we in september gestart met een pilot van het regionaal interventieteam Achterhoek-Oost (ITA-O), waarbij boa’s en de politie een keer per week gezamenlijk optrekken op elkaars grondgebied in de strijd tegen ondermijning. De eerste uitkomsten hiervan zijn positief. 2. Wat waren onze doelstellingen? Thema / Doelstelling Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? 1 Sociale en pedago- Landelijk is er via Toekomsttuinen beproefd Op dit moment zijn we als regio G gische basis wat werkt (en wat niet).

Vanuit daar wordt er Achterhoek in gesprek met de drie Aanpak huidige binnen de regio Achterhoek toegewerkt veiligheidspartners, waarbij Veilig Thuis (jeugd)beschermings naar een netwerksamenwerking met de heeft aangegeven volgens één werkketen. veiligheidspartners (Raad voor de Kinderwijze te willen samenwerken in het bescherming, Veilig Thuis en de gedwongen kader, met de gemeentes, Gecertificeerde Instellingen). Raad voor de Kinderbescherming en de Gecertificeerde Instellingen. De uitwerking hiervan is in ontwikkeling.

Programma 2 Sociaal domein

24

2

Thema / Doelstelling Sociale en pedagogische basis Inrichting ketenaanpak Integraal Zorgakkoord (IZA)

3

Toekomstbestendig sportlandschap Implementatie visie toekomstig sportlandschap.

4

Zwemwater Levensvatbare zwemvoorzieningen.

5

Wmo en Jeugdhulp Nieuw inkoopproces Wmo en Jeugdhulp.

Programma 2 Sociaal domein

Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben op de 5 ketenaanpakken lokale projectleiders die deze aanpakken verder hebben ingericht. De ketenaanpak Kansrijke Start wordt met het PPJ opgepakt. De ketenaanpak Welzijn op Recept was al eerder ingericht en is in 2025 voorgezet. Er zijn 5 welzijnscoaches die contactpersoon voor de verschillende huisartsenpraktijken en die de trajecten met deelnemers begeleiden. Voor kinderen naar gezond gewicht en volwassenen naar gezond gewicht is een lokale coalitie die betrokken is bij deze aanpakken. Er is een centrale zorgcoördinator c.q. zorgverlener die met potentiële deelnemers in gesprek gaat over de gecombineerde leefstijl interventie. In 2025 zijn twee verschillende valpreventietrainingen ingezet voor mensen met licht en matig valrisico. Er zijn mobiele ‘sterker staan checkpunten’ georganiseerd. De beweegmakelaar heeft in de ketenaanpakken een actieve rol in signaleren en begeleiden naar regulier sport- en beweegaanbod. Op het moment van schrijven is het project bezig en is er al een eerste conceptversie gereed. Verwachting is dat het beleidsdocument eind van kwartaal twee van 2026 in de raad wordt behandeld.

Het college heeft de visie in oktober 2025 vastgesteld. Tijdens de oordeelsvormende raadsvergadering in november 2025 is met de raad afgesproken dat, alvorens het voorstel in de raad aan de orde komt, het college met een verduidelijking op deze visie komt. De fracties hebben hiervoor tot 1 februari 2026 vragen kunnen indienen bij de griffie. De contracten voor de nieuwe inkoop van jeugdhulp en Wmo in de Achterhoek zijn getekend en de voorbereidingen zijn afgerond. Op 1 januari 2026 is de nieuwe contractperiode met zorgaanbieders ingegaan.

Wat hebben we bereikt? De vijf ketenaanpakken zijn in 2025 verder ingericht en geïmplementeerd. In 2026 worden de ketenaanpakken op onderdelen doorontwikkeld en geborgd.

G

Naar aanleiding van de adviesnota G Toekomstbestendig Sportlandschap zijn er twee projecten gestart, namelijk om te komen tot een sportvoorzieningenbeleid en een beleidsvisie op een beweegvriendelijke leefomgeving. Voor het sportvoorzieningenbeleid is inmiddels een eerste conceptversie gereed en voor de beleidsvisie op een beweegvriendelijke leefomgeving zijn de eerste contouren inmiddels bekend. De verwachting is dat de beleidsdocumenten in respectievelijk Q2 en Q3 in de raad worden behandeld. Het college heeft de visie in oktober O 2025 vastgesteld.

Na een zorgvuldige voorbereiding zijn de nieuwe contracten voor de inkoop van Wmo en Jeugdhulp op 1 januari 2026 ingegaan.

25

G

6

Thema / Doelstelling Armoedebeleid Doorontwikkeling armoedebeleid.

7

Participatie Doorontwikkeling Laborijn en het versterken van de samenwerking met partijen binnen het Sociaal Domein.

8

Bibliotheek Een volwaardige en toekomstbestendige bibliotheek voor alle inwoners.

9

Vrijheid In 2025 vieren wij 80 jaar Vrijheid.

Programma 2 Sociaal domein

Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we bereikt? Er heeft een herijking van het armoedebeIn het vierde kwartaal van 2025 is het leid (naar financiële bestaanszekerheid) eindrapport opgeleverd, met concrete plaatsgevonden. We hebben gewerkt aan: aanbevelingen voor de doorontwikkeling van het armoedebeleid. • Een betere informatievoorziening samen met het Meedoenpact en onze netwerkpartners; • De Voorzieningenwijzer (regelingencheck) ingevoerd; • Nieuwe overeenkomsten met Menzis (gemeentepolis minima) en het Jeugdfonds Sport en Cultuur afgesloten; • Energiearmoede (o.a. bespaarhulp aan huis en de witgoedregeling) geïntensiveerd; • Een verjaardagskaart 18- / 18+ (met brief voor de ouders) geïntroduceerd; • Een klankbordgroep armoede ingesteld en samen met hen onze formulierenstroom vereenvoudigd; • Een effectmeting van ons armoedebeleid door KWIZ laten uitvoeren. Daarmee verbeteren we de informatievoorziening en krijgen meer zicht op hoe effectief ons armoedebeleid nu werkelijk is voor onze inwoners. Dit is een doorlopend en participatief proces. Alle inwoners met een ParticipatiewetIn 2025 heeft Laborijn haar dienstveruitkering waren in 2025 in beeld bij Laborijn. lening doorontwikkeld en projectmatig Wel zijn er keuzes gemaakt ten aanzien van ingezet op de doelgroep oudkomers.

de dienstverlening in relatie tot de beschik- Dit heeft geresulteerd in een uitstroom bare middelen. In 2025 is er extra ingezet van 26 inwoners naar werk, waardoor op de dienstverlening aan inwoners met zij uitkeringsonafhankelijk zijn geworontwikkel- en arbeidspotentieel. Er is den. Om inwoners in de toekomst nog projectmatig ingezet op de doelgroep beter te kunnen ondersteunen is oudkomers. Terwijl inwoners zonder Laborijn in 2025 gestart met de ontwikarbeidspotentieel of ontwikkelvraag maar 1 keling van integrale teams, waarbij er keer zijn gesproken door Laborijn in 2025. wordt samengewerkt met andere Bij zorg- of ondersteuningsvragen heeft partijen in het Sociaal Domein. Laborijn deze inwoners overgedragen naar andere partijen in het Sociaal Domein. In 2025 zijn wij in het kader van onze Alle inwoners hebben toegang tot een gemeentelijke zorgplicht doorlopend in openbare bibliotheekvoorziening. gesprek geweest met Bibliotheek Poort van Doordat de beoogde inwerkingtreding Gelre, met als doel de toegang tot de van de Wet Stelsel openbare biblioopenbare bibliotheek voor alle inwoners te theekvoorzieningen (WSOB) is (blijven) garanderen. opgeschoven naar 1 januari 2027 is er in 2025 nog geen gemeentelijk meerjarenplan opgesteld. We zijn voornemens om, in het kader van deze wet en met oog voor de lokale ontwikkelingen, in 2026 dit meerjarenplan op te gaan stellen.