Besprekingsverslagen Kerkenvisie geanonimiseerd .pdf

De wooneenheden worden als “losse” elementen in de kerk “gehangen”, zodat er tussen de buitenmuur van de kerk en de woning ruimte zit. De kerk wordt gerenoveerd volgens de huidige bouwrichtlijnen. Het orgelbalkon blijft bestaan en wordt een van de slaapkamers. De kap van de kerk wordt voorlopig nog niet geïsoleerd, maar wel betimmerd. Op de kerk worden zonnepanelen geplaatst.

De toenmalige eigenaar heeft afgezien van de monumentenstatus uit angst voor beperkingen bij de verkoop van de kerk. De vraag is hoeveel aanpassingen er aan het huidige plan gedaan moeten worden om aan de eisen te voldoen, wanneer het pand een monumentenstatus zou krijgen. Bij deze status zijn er mogelijk wel meer kansen op subsidie, b.v. via de provincie in het kader van Functioneel gebruik erfgoed. Aanvankelijk werd gedacht aan starterswoningen, dit plan bleek niet haalbaar, er is nu gekozen voor 4 woningen in een noord/zuid verdeling, waarbij er een prijsverschil is tussen de twee buitenste (wat duurder) en de 2 middelste woningen (midden).

ONTMOETINGSKERK | DINXPERLO Er waren al kopers maar er hebben zich inmiddels ook twee kopers teruggetrokken.Het grote struikelblok zijn nu de verhouding tussen de ontwikkelkosten en de prijs van de woningen. Het zou zonde zijn als er verkeerde concessies gedaan moeten worden.

CONCLUSIE Lid van Monumentenwacht?

Nvt

Duurzaamheidsbeleid?

E r komen zonnepanelen op het dak.

Welke kansen zien jullie voor dit kerkenvisietraject, die door toedoen van dit proces wellicht ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden “We hopen met enkele bezuinigingen het geplande doel te bereiken.”

Ontvangt u nu subsidies voor het onderhoud?

Nvt

Wat kan de Gemeente Aalten voor jullie betekenen.

Bij- of herbestemming:

Woningen

In principe niet direct iets specifieks, wel moet een oplossing gezocht worden voor de bezuiniging binnen de ontwik­kelingskosten van 60-70 K om het plan haalbaar te maken. De architect op creatief niveau en de aannemer op uitvoerend niveau. Mocht er gekozen worden om te kijken of de monumentenstatus nog haalbaar is dan kan er onderhoudssubsidie en restauratiesubsidie bij de gemeente Aalten worden aangevraagd.

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Input via Dhr. xxxxxxxxxxxx middels beeldmateriaal/ tekeningen. Tekeningen in bijlagen.

ACTIELIJST WAT

WIE

Toetsing plannen bij Roger Crols (Gelders Genootschap) wanneer de eigenaren over­wegen om het pand aan te laten wijzen als gemeentelijk monument.

xxxxxxxxxxx

Check status sloopvergunning

Ingrid Oonk

WANNEER

Al beantwoord per mail

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar: Ingrid Oonk | 30 juli 2020 Kerkeigenaar | 1 september 2020 Verslag definitief met tekeningen opgemaakt door: Elza | 4 september 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

DE GOEDE HERDERKERK | DINXPERLO

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

De Goede Herderkerk, Allee 58/A 7091 AM Dinxperlo Parochie Maria Laetitia Ingrid Oonk, Ted Kok Locatieraad xxxxxxxxx en xxxxxxxxxx, Parochiebestuur xxxxxxxxxxxxxxxx en xxxxxxxxxxxx Elza van Liere

VOORSTELRONDE Ingrid legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen gemeente en kerkelijke gemeenten willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkelijke gemeente plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn al eerder gesprekken gevoerd, met betrekking tot cultuurhistorie en ruimtelijke ordening. Het toekomstbeeld, ook in relatie tot de financiën, wordt in de komende periode verder uitgewerkt door de kerkelijke gemeente.

ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Dinxperlo is gelegen in de Achterhoek en behoort tot de gemeente Aalten. Het is een plattelandsdorp en grenst aan het Duitse plaatsje Suderwick. De Katholieke geloofsgemeenschap De Goede Herder in Dinxperlo werd zelfstandig in 1966 bij de inwijding van het kerkgebouw. Het kent nu ruim 2.800 ingeschreven parochianen, waarvan 2200 RK en 600 gemengd. Het maakt onderdeel uit van de parochie Maria Laetitia. Parochie Maria Laetitia bestaat uit 16 locatieraden. Er worden sinds vorig jaar (2019) 1 maal in de 14 dagen diensten gehouden.

Hoe gaat het met uw gemeente? Vitaliteit Aantal leden 2800 (2200RK) Aantal kerkbezoekers 90 waarvan 40 kerkbe zoekers en 50 koorleden Aantal diensten 1x per 14 dagen

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Buiten de erediensten om voor de repetities en uitvoeringen van de koren en iedere vrijdag als uitgiftepunt van de Voedselbank. Incidenteel voor rouw- en trouwdiensten. De parochie heeft in Dinxperlo geen eigen begraafplaats en is gestart als een relatief jonge geloofsgemeenschap. Door de COVID19 maatregelen is de eucharistieviering nu voor iedereen via livestream te volgen. De naastgelegen pastorie wordt nu verhuurd als woning. Een deel van de pastorie wordt gebruikt als secretariaat. Het te verhuren gedeelte heeft een aparte nutsvoorziening.

DE GOEDE HERDERKERK | DINXPERLO En hoe ziet u het toekomstig gebruik?

Vragen/opmerkingen vanuit de Gemeente Aalten:

Het aantal vitale leden neemt af, hierdoor is het toekomstbeeld somber. Er zijn niet direct financiële zorgen maar de kans bestaat dat het 11e lustrum in 2021 het laatste is, dat in deze samenstelling en locatie gevierd kan worden.

De gemeente Aalten heeft verschillende opgaven, waaronder de zoektocht naar inbreidingslocaties voor woningbouw. Bij herinvullingsmogelijkheden moet rekening gehouden worden met het kenmerkende karakter van het pand, de karakteristieke waarde en de bomen rondom staan op de ‘waardevolle bomenlijst’.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Voor het huidige gebruik voldoet het prima, de kerk biedt plaats aan 500 zitplaatsen.(kerkbanken)

Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Positief: Dit gebouw is goed aan te passen voor herbestemming, geen zorgen over eventuele verkoop. Het interieur is recentelijk opgenomen door de medewerkers van het Catharijne Convent, hier komt binnenkort een inventarisatierapport van. Dit rapport is desgevraagd ook beschikbaar voor de gemeente Aalten.

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? De locatieraad staat open voor toekomstig gebruik door een sociaal maatschappelijk, cultureel en/of plaatselijk initiatief, b.v. georganiseerd vanuit een stichting die het pand kan huren of het eigendom van het gebouw kan overnemen. Vanuit het parochiebestuur is daar minder behoefte aan. Het bestuur stuurt aan op overname van het pand voor herontwikkeling door een externe partij.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Het is altijd fijn om met de gemeente om de tafel te zitten, bovendien leidt dit tot een bewustwording van de problematiek onder kerkbesturen en eigenaren. Het bestuur geeft aan dat de gemeente Aalten de enige gemeente is, die zelf het initiatief tot een gesprek over de toekomst heeft genomen. In andere gemeenten, waar de parochie kerkgebouwen heeft, is dit nog niet voorgekomen.

CONCLUSIE Deze kerk leent zich voor passende herbestemming, waarbij de karakteristieke waarden van het pand en de waardevolle bomen behouden dienen te worden. Onderhoud van de toren, die als een landmark fungeert, kan middels de huidige inkomsten (zendmasten) bekostigd worden (KPN en Vodafone 12 K/jaar). Lid van Monumentenwacht:

n.v.t.

Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen?

Ja

Bijbestemming ja / nee

Ja

Zo ja welke?

Tijdelijk

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Toesturen rapport Catharijne Convent

Parochiebestuur/ Locatieraad aan gemeente via i.oonk@aalten.nl

Binnenkort

En als risico’s? Er worden geen risico’s gevreesd.

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar gemeente Aalten | 13 juli 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar |14 juli 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

KERKJE DE RIETSTAP| DINXPERLO

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Gebruiker Namens COUP

Kerkje de Rietstap, Meniststraat 14a, 7091 ZZ Dinxperlo Huiskerkje Ingrid Oonk Stichting Bewaar ’t Olde Dinxperlo xxxxxxxxxxx Elza van Liere

VOORSTELRONDE In Dinxperlo staat Kerkje De Rietstap en dit is het kleinste kerkje van Nederland. Om het in stand te houden gebruiken we het kerkje als expositieruimte. Elke maand is er een wisselende expositie van kunstenaars uit de omgeving, maar ook uit andere regio’s in Nederland en Duitsland. Ingrid legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen de gemeente en gebruikers van kerken willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de Stichting plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/ eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft 3 afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen.

ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? De gemeente is eigenaar van dit monument. In dit kerkje worden geen erediensten gehouden, maar het heeft een culturele functie. De activiteiten worden verzorgd door een werkgroep van Stichting Bewaar ’t Olde Dinxperlo Het kerkje is op zondag geopend van maart tot december met gratis entree. Buiten de reguliere openingstijden wordt een toegangsprijs van 1 Euro gevraagd per bezoeker. Met een minimum van € 10,- per groep.

Hoe gaat het met uw gemeente? Gemeenteleden: Bezoekers gemiddeld genomen: Diensten: Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd:

nvt 25 per openingsdag 1 dag per week 20 vrijwilligers

Hoe wordt uw kerkgebouw nu nog meer gebruikt? Er is veel belangstelling van exposanten, deze betalen 15 euro per openingsdag. De Exposities wisselen per maand. Er wordt sterk gestuurd op diversiteit.

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Het toekomstig gebruik zal niet veel veranderen. De inkomsten komen van de vrijwillige bijdragen en het geld van de exposanten. De uitgaven bestaan uit de kosten voor gas en licht. Daar het in de winter niet te verwarmen is, is het kerkje dan gesloten.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Ja, de gemeente zorgt voor het onderhoud de vrijwilligers voor alles rondom de programmering.

KERKJE DE RIETSTAP | DINXPERLO Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Nvt

CONCLUSIE

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken?

Lid van Monumentenwacht:

J a Rijksmonument

Duurzaamheidsbeleid?

Belangstelling voor duurzamer verwarmen

Ontvangt u nu subsidies voor het onderhoud

Gemeente is eigenaar

Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen

Nvt

Er is geen ondersteuning nodig, wel stellen we vast dat het heel veel werk is voor xxxxx om een en ander goed geregeld te krijgen, zeker met betrekking tot het instrueren en begeleiden van de programmering en de vrijwilligers.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Het is altijd fijn als er belangstelling is.

En als risico’s? Geen

Vragen vanuit de Gemeente Aalten: Nvt

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar gemeente Aalten | 17 november 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar |23 november 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

CHRISTENGEMEENTE DINXPERLO | DINXPERLO

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

Christengemeente Dinxperlo, Kerkhofplein 7 7091 AA Dinxperlo Christengemeente Dinxperlo Ingrid Oonk xxxxxxxxxxxxxxxxxx Elza van Liere

VOORSTELRONDE Ingrid Oonk legt uit waarom we hier zijn en hoe de Kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen de gemeente en gebruikers van kerken, willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de Kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkgemeenschap/gebruikers plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen. De vragen hebben betrekking op het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag, welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de Kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft 3 afzonderlijke kerkgebouwen verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen.

ONDERWERPEN

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt?

Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente?

Naast de kerkdiensten op zondag zijn er Bijbelstudies, Bijbellessen, biddiensten en de Meet en Eat 1x per maand op maandag, waar iedereen welkom is. Er komen daar standaard 100 bezoekers. (Stichting Dr. Jenny heeft een professionele vaatwasser geschonken.)

Oorspronkelijk was dit de Vergadering van Gelovigen. Deze opereert in kleine zelfstandige units voor lokale gemeenten Heel basic, met de Bijbel als uitgangspunt. Er is een kleine afname in het ledenaantal, b.v. door migratie en het kiezen voor een andere kerk.

Hoe gaat het met uw gemeente? Vitaliteit Gemeenteleden Kerkbezoekers gemiddeld genomen Diensten Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd

80-100 60-70 Iedere zondag 80-100 gemiddelde leeftijd 45 jaar

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Mede door Corona wordt er gekeken naar meer samenwerking met andere kerken, er is ook meer behoefte om samen te werken met de kerkgangers die kerken in de basisschool De Bosmark en met de Baptisten.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Goed onder controle, er is een financiële buffer. De wens is om een keer nieuwe stoelen aan te schaffen en ook voor wat betreft de verlichting zijn er wensen.

CHRISTENGEMEENTE DINXPERLO | DINXPERLO Naast religieuze invulling is het ook sterk maatschappelijk gericht. Het gebouw moet leven als functie voor heel Dinxperlo. Er word uitgegaan van de gedachte ”Wat gaat Dinxperlo missen als wij er niet meer zijn”. Als het antwoord daarop “niets” is, dan moeten we stoppen, zo geeft men aan. Binnen die gedachten wordt ook samengewerkt met de begrafenisondernemer.

Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? • Eigen plek, onafhankelijk; • Bevoorrecht; • Alles is eigendom; • Relatie met de plek zelf. De vaste kosten worden gedekt door de vaste bijdrage van de leden en de verhuur van de oude kosterswoning.

CONCLUSIE Oneliner: “De relatie met Jezus Christus als kernboodschap voor het leven van alle dag”

Lid van Monumentenwacht:

n.v.t.

Duurzaamheidsbeleid

Nog niet

Ontvangt u nu subsidies voor het onderhoud?

Nee, geen monument

Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen?

Het doel is om het gebouw te gebruiken voor de relatie met Jezus Christus in alle facetten.

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Verduurzaming bijvoorbeeld, voor de betere verlichting. Wanneer in de toekomst meer samengewerkt zou worden met de 2 andere gemeenten, zou gekeken moeten worden naar hoe dit zich verhoudt tot de omvang van het kerkgebouw. Ondersteuning bij het onderhoud, door alles met vrijwilligers te doen zijn er lage kosten.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen?

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Er zijn geen directe acties nodig.

Zijn heel blij met de verbinding, doen veel aan narrow casting, willen graag nieuwe tools ontwikkelen om ook voor de jeugd te groeien. Willen graag samen werken, daar waar het maar kan met de omgeving. Contact met de gemeente Aalten wordt als prettig ervaren. Het is belangrijk om minimaal 1x per jaar bij elkaar te blijven komen en in contact te blijven, geïnformeerd te blijven. Verder moeten we verbinding zoeken met de andere kerken en verenigingen om iets te bieden aan de jeugd van 12-20 jaar. Een soort Jeugdhonk. Dat is heel belangrijk.

En als risico’s? Geen

Verslag naar Gemeente ter goedkeuring 17 november 2020 Verslag naar Kerkeigenaar/gebruiker

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

18 november 2020

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

VOORMALIG NPB KERK | AALTEN

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

Voormalig NPB kerk Herbestemd als twee woningen Ingrid Oonk xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx en xxxxxxxxxxxxx Elza van Liere

VOORSTELRONDE

Ingrid legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen de gemeente en gebruikers van kerken willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de Stichting plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft 3 afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen.

ONDERWERPEN

Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente?

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik?

Deze kerk is niet meer in religieus gebruik.

De nieuwe eigenaren zijn enorm content met hun woning, een minpunt was dat ze niet meer mee konden denken over de inrichting, een positief punt is dat oude elementen bewaard zijn gebleven en bijvoorbeeld de pilaren en de teksten boven de deuren nog aanwezig zijn.

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Het kleine zaalkerkje te Dinxperlo is gebouwd in 1949 voor de Nederlandse Protestanten Bond (NPB). De kerk is uitgevoerd in de stijl van het traditionalisme van de Delftse School. De voormalig NPB kerk is verbouwd en opnieuw ingedeeld als twee-onder-één kap waar de twee gezinnen in wonen.

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Zoals huidig.

Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Er hebben zich in de aanloop weinig tot geen problemen voorgedaan, men is heel tevreden over de keuze van destijds om dit te doen De toren is opgenomen als gezamenlijk eigendom in beiden akten. Er zijn wat praktische problemen, er is wat last van geluidsoverlast door de akoestiek in de tussenmuur waardoor men elkaar daar op dat punt kan horen.

VOORMALIG NPB KERK | AALTEN De indeling had iets praktischer gekund maar heeft ook wel zijn charme. De dakramen boven zitten bijvoorbeeld dusdanig hoog dat ze niet te openen zijn zonder verhoging of trapje. De woningen zijn verder heel goed geïsoleerd, kortom beide echtparen zouden het zo weer doen. Het huis is bijna (op buiten na) onderhoudsvrij.

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Hadden baat gehad bij een goed advies omtrent verzekeren, het pand was moeilijk te verzekeren als woonhuis.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen?

CONCLUSIE

• Oneliner: “Als je de kans krijgt, gelijk doen!” Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen?

Nvt

Lid van Monumentenwacht: Beschermd gebouw:

Karakteristiek

Bijbestemming ja / nee

Herbestemd

Openstelling met nevengebruik

Woningen

Andere geloofsgenootschappen

Nvt

De belangstelling is fijn.

En als risico’s? Geen

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Gemeente | 18 november 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar| 19 november 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

VRIJE BAPTISTEN | DINXPERLO

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

Geen eigen kerk, huren het Heurnse Kerkje Vrije Baptisten Gemeente Dinxperlo Ingrid Oonk xxxxxxxxxxx Elza van Liere

VOORSTELRONDE Ingrid legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen de gemeente en gebruikers van kerken willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de geloofsgemeenschap plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/ eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft een aantal afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen. De Vrije Baptisten Gemeente Dinxperlo huurt sinds kort de kerk in de Heurne, voorheen kerkten zij in De Bron.

ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Elke zondag wordt er bijeengekomen, in Coronatijd wordt niet gebruikt gemaakt van eigen lifestream maar wordt er samengewerkt met De Meiberg.

Hoe gaat het met uw gemeente? Gemeenteleden: Kerkbezoekers gemiddeld genomen: Diensten: Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd:

80 80 1x per week 35-45 en 3 raadsleden

Omdat we zelf geen livestream houden worden er door leden o.a. geluisterd naar livestreamdiensten van de Meiberg, Mozaiek 0318, Bram Kerkdienst.

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? • In de Bron is nu nog gehuisvest Stichting Jozua, zij houden zich bezig met interkerkelijk kinder­ en tienerwerk. • Verder is er een vrouwenclub, zij komen echter samen bij iemand thuis. • Na Corona wordt het bidstond weer actief opgepakt. • Voorlopig wordt er gehuurd in de Heurne voor ongeveer een periode van 3 jaar. Ondertussen zijn we op zoek naar een nieuwe locatie in Dinxperlo. •Een andere activiteit van de Vrije Baptisten was het kerstmaal voor leden van de voedselbank voor Varseveld, Dinxperlo en Aalten. Deze verantwoording wordt nu overgenomen door de Stichting Jozua.

VRIJE BAPTISTEN | DINXPERLO En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Er wordt gezocht naar een kerkgebouw in Dinxperlo. Er is sprake van samenwerking met bijvoorbeeld de Christen gemeente Dinxperlo en de groep van gelovigen die nu kerken in Basischool de Bosmark.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik?

CONCLUSIE • Oneliner: “Kerk zijn voor iedereen” Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen:

Nvt

Lid monumentenwacht:

Nvt

Beschermd gebouw:

Nvt

Bijbestemming ja / nee:

Nvt

Openstelling met nevengebruik:

Nvt

Niet van toepassing.

Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Zien graag de toekomst met een eigen gebouw.

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Meedenken over eigen gebouw.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? -

En als risico’s? -

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Gemeente|18 november 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar |15 december 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

HEURNSE KERK | DE HEURNE

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

Heurnse Kerk Lage Heurnseweg 58, 7095 AV De Heurne. Herbestemde kerk naar woonhuis (voormalig PG Dinxperlo) Ingrid Oonk en Ted Kok xxxxxxxxxxxxx Elza van Liere

VOORSTELRONDE Na het bewonderen van de schoonheid van het kerkje en de nieuwe meubels van xxxxxx, legt Ingrid uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving we middels de gesprekken tussen gemeenten en kerkelijke gemeenten willen we een link leggen. De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar, Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt.

Korte geschiedenis In 1908 werd de kerk voltooid en op 8 november ingewijd. De kerk is in 1995 uitgebreid met een consistorie. In de kerk is een orgel aanwezig van de firma L. van Dam en Zn. Dit orgel is oorspronkelijk gebouwd voor de Hervormde kerk in Hellendoorn, en in 1963 overgeplaatst naar de Heurnse kerk. In mei 2020 is de kerk overgedragen door de Protestante Gemeente Dinxperlo aan xxxxxxxxxxxx.

ONDERWERPEN xxxxxxxxx is eigenaar van de kerk, de omliggende grond en de gebouwen die aansluiten aan de kerk. Het pand is onlangs aangewezen als gemeentelijk monument.

Hoe zie je de toekomst van dit kerkgebouw over 5 jaar? xxxxxxxx is van plan om de achterzijde van de kerk te gaan bewonen. De voorzijde het zogenaamde kerkgedeelte blijft dan beschikbaar voor verhuur aan bv. verenigingen of koren tegen een kleine vergoeding. Op de langere termijn is de wens om er ook een kantoor te vestigen.

De akoestiek is heel goed in de kerk en leent zich daardoor ook voor concerten oid. Het onderhoud van de kerk is onder controle, gezien de liefde voor erfgoed en het feit dat xxxxxx restauratiearchitect is lijkt het niet moeilijk voor te stellen dat hij de kerk tot in de puntjes en waar mogelijk in de oude staat terug wil brengen door restauratie.

HEURNSE KERK | DE HEURNE Welke kansen zie je voor dit kerkenvisietraject, die door toedoen van dit proces wellicht ook daad­ werkelijk gerealiseerd kunnen worden Zie conclusie

Wat kan de Gemeente Aalten voor je betekenen. Graag een bewijs van de toekenning als gemeentelijk monument in de vorm van een emaille schildje. Bekendheid genereren dat het kerkgedeelte nog te gebruiken is voor een passende invulling. Er is nog behoefte aan oud beeld­ materiaal of tekeningen betreffende de inrichting.

CONCLUSIE Er komen aanpassingen aan de achtergevel, zodat er meer licht komt (ivm woning). Er komt veel meer groen rondom het kerkgebouw. Start van de werkzaamheden is na de bouwvak. Haalbaarheidsonderzoek laten uitvoeren voor de voorzijde als basis van het monumentale deel.

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Emaille plaatje

Gemeente

Is toegezonden.

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Ingrid Oonk | 30 juli 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar |1 september 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

SINT JORISKERK | BREDEVOORT

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

St. Joriskerk, Markt 3, 7126 AZ Bredevoort PKN Bredevoort Ingrid Oonk xxxxxxxx en xxxxx (beide diaken) Elza van Liere

VOORSTELRONDE Elza legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen de gemeente en gebruikers van kerken willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de Stichting plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerken- ­visie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft een aantal afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen. We bespreken vandaag het gebruik van de de St. Joriskerk, een niet alleen belangrijk gebouw vanwege de culturele historische rijkdom maar zeker in combinatie met het multifunctionele zalencentrum tegenover de kerk.

ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? De kerkdiensten zijn 1x per week op zondag, daarnaast de bijzondere diensten verspreid gedurende het kerkelijk jaar. En de rouw- en trouwdiensten vanuit de eigen gemeente.

Hoe gaat het met uw gemeente? Gemeenteleden: 900 gemiddelde leeftijd 50+ Kerkbezoekers gemiddeld genomen: 50-100 gemiddelde leeftijd 60+ Diensten: Iedere zondag Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd: 30 gemiddelde leeftijd 60+

Ook wordt de kerk als repetitieruimte verhuurd aan een koor. De kerk is bij iedere plaatselijke festiviteit betrokken, van boekenmarkt tot kerstmarkt etc.

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Het toekomstig gebruik zal niet veel afwijken van het huidig gebruik. Er wordt verkennend gekeken naar gezamenlijk gebruik van de kerk met de Rooms Katholieke gemeenschap.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? De laatste jaren is heel veel geïnvesteerd en verbouwd aan het Koppelhuis om hier een multifunctioneel gebouw van te maken. Ook is geïnvesteerd in een nieuw systeem t.b.v. de streaming en uitzending.

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Naast de reguliere kerkdiensten worden er in de winterperiode 1x per maand concerten georganiseerd, er worden lezingen gegeven en boekpresentaties gehouden.

Het middenschip van de kerk is volledig flexibel voor indeling, de banken zijn verwijderd en men maakt nu gebruik van een flexibele inrichting van stoelen en tafels.

SINT JORISKERK | BREDEVOORT Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? De inkomsten van de PKN Bredevoort bestaan uit de bijdrage van de leden en de verhuur van panden en verpachten van gronden. In de toekomst zal ingeteerd worden op het eigen vermogen. Door de bezittingen van panden is de toekomst van de PKN niet in gevaar maar er zijn toch zorgen voor bijvoorbeeld een sluitende meerjarenbegroting.

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Er is vanuit de PKN Bredevoort een behoefte aan samenwerking met andere kerkgenootschappen. Er leven dezelfde zorgen en uitdagingen en door samenwerking sta je er niet alleen voor bij het aanpakken van problemen. Verder is er een behoefte aan meer inzicht en kennis met betrekking tot de verschillende nu nog onbenutte subsidies.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Goede invulling en verdeling van de programmering. Er is in Bredevoort al heel veel aanbod en de spoeling wordt dan dun. Voor invulling van een ander exploitatiemodel is meer kennis nodig van eventuele mogelijkheden.

CONCLUSIE • Oneliner: “Vol trots samen kunnen zijn vanuit woord en gebed, openstaand voor iedereen in een prachtige kerk.” “de St. Joriskerk, klaar voor de toekomst, een lust voor het oog” Lid van Monumentenwacht?

Ja

Duurzaamheidsbeleid?

Nee

Ontvangt u nu subsidies voor het onderhoud?

Nee

Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen?

Ja

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Subsidiemogelijkheden SIM

Ingrid

2-12-2020

En als risico’s? Geen

Vragen vanuit de Gemeente Aalten: Geen

Verslag naar Gemeente ter goedkeuring |2 december 2020 Verslag naar kerkeigenaar ter goedkeuring |15 december 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

HEILIGE HART EN HEILIGE GEORGIUSKERK | BREDEVOORT

Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

H. Hart en H. Georgius, Kerkstraat 16 , 7126 AM Bredevoort R.K. Sint Ludger Parochie Ingrid Oonk, Ted Kok en Ivo van der Hoogte Parochiebestuur St. Ludger Elza van Liere

VOORSTELRONDE De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar en de heer xxxxxxx voert gezien het grote aantal kerken onder het beheer van de Sint Ludger parochie meerdere gesprekken met alle 3 de gemeenten. De heer xxxxxxxx heeft moeite met het feit dat er ook nog een opnamen van het gebouw gemaakt wordt door het MAB, Ingrid legt uit waarom dit voor de Kerkenvisie toch van belang is.

ONDERWERPEN

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt?

Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente?

Gezien de op hand zijnde verkoop zijn er buiten de diensten weinig tot geen initiatieven.

De Sint Ludger staat voor de ongekend moeilijke opgave om zes van de negen kerken te moeten sluiten, hieronder valt ook de H. Georgiuskerk. Deze wordt uiterlijk 1 januari 2026 aan eredienst onttrokken, zo staat het in het Beleids- en Gebouwenplan van de St.-Ludgerparochie. De stellige verwachting is dat dit in medio 2021 al gebeurt.

Hoe gaat het met uw gemeente? Vitaliteit:

Gemeenteleden: Kerkbezoekers gemiddeld genomen: Diensten:

Z eer matig, weinig initiatieven, sterke vergrijzing, weinig betrokkenheid van de huidige leden. 375 20 à 30 1x in de 14 dagen tot 31 dec 2020. Daarna geen vieringen meer door pastores.

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Een lokale Brainstormgroep is opgericht om een plan te bedenken voor herbestemming. Uit deze groep is een plan naar voren gekomen om kerk her te bestemmen als Boekenkerk. Dit plan, in combinatie met een mogelijke ander initiatief, wordt op dit moment nader uitgewerkt met een exploitatieopzet. Een ander plan als Schutterijmuseum is eerder afgewezen.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Het Catharijne Convent heeft in opdracht van het Aartsbisdom Utrecht een inventarisatie van de kerkelijke kunst opgenomen. Dat is van belang voor de herbestemming van de kerkelijke kunst na verkoop. In dit rapport staan bindende adviezen voor de bestemming van deze kunst, in de gradaties ‘in situ bewaren’, ‘hergebruik binnen de parochie’ tot ‘van belang voor de kerkelijke geschiedenis van Bredevoort en daar zo mogelijk een herbestemming geven’. Indien de laatste twee niet slagen, is er een centrale opslagruimte binnen de parochie.

H. HART EN H. GEORGIUSKERK | BREDEVOORT De heer xxxxxxxxx is bereid om dit rapport te delen met de gemeente Aalten. Ontwikkeling van nieuwe plannen zijn bekend als BOEKENKERK, thans in combinatie met een andere herbestemming (Begeleiding bedrijven en instanties, Human Resource).

Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Het parochiebestuur ziet deze kerk als moeilijk verkoopbaar en ondersteunt het plan rondom de Boekenkerk c.q. Human Resource van de initiatiefnemers. De pastorie is nu verhuurd als woning. Op de pastorie (van ouds een maatschappelijke bestemming) zit sinds kort een woonbestemming. Als deze ontwikkelingen geen doorgang kunnen vinden volgt een openbare verkoop.

Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken?

CONCLUSIE • De St Ludger parochie biedt de kerk aan voor initiatief Boekenkerk c.q. Human Resource of anders voor openbare verkoop via een landelijk opererende makelaar. Andere optie is zoals in Renkum verkoop aan een stichting, maar dan onttrokken aan de eredienst. Lid van Monumentenwacht:

Ja

Monument:

GM

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Delen rapport Catharijne Convent

De heer xxxxxx aan Ingrid Oonk

Maart 2020

Parochiebestuur hoopt op medewerking gemeente tot in redelijkheid met betrekking tot de plannen van de initiatiefnemers.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Fijn om een overzicht te verkrijgen van de situatie. De ontwikkelingen rondom deze kerk wachten niet op een afgeronde Kerkenvisie.

En als risico’s? • Een afwachtende gemeente, hoewel dat voor Aalten niet geldt, zo is de ervaring. • Veel tijd in diverse afspraken, MAB, COUP enz. • Parochiebesturen zijn druk.

Vragen vanuit de Gemeente Aalten: • Zijn de plannen van de initiatiefnemers al definitief? Nee, alleen oriënterend. • Wat gebeurt er met de parochianen? Er vinden gesprekken plaats om de kleine geloofsgemeenschap in Bredevoort voort te laten bestaan, maar dan wel zo veel mogelijk in oecumenisch verband. Mensen gaan soms naar overige kerkgebouwen binnen de Ludgerparochie. • De huurder blijft onder huurbescherming, onderzocht wordt of dit kan qua splitsing.

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Ingrid Oonk | 30 juli 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar | 2 september 2020

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

KOPPELKERK | BREDEVOORT

Naam Kerk Namens Exploitant Namens Gemeente Eigenaar Namens COUP

Koppelkerk Koppelstraat 35 7126 AE Bredevoort xxxxxxxxxxx via ZOOM xxxxxxxxxxxxxxxxxx en xxxxxxx Ingrid Oonk en Marjon Lettink V.O.F. Bastion Elza van Liere

VOORSTELRONDE Ingrid legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen de gemeente en kerkelijke gemeenten willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkelijke gemeente plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft een aantal afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen.

ONDERWERPEN Wie is de eigenaar van het hoofdgebouw en eventuele bijgebouwen juridisch/ economisch?

Hoe wordt de algemene staat van het kerkgebouw hierin omschreven?

Eigenaar van de Koppelkerk en de buitenruimte is de VOF Bastion. Het Kerkgebouw wordt verhuurd aan de Stichting tegen een niet commercieel tarief. Dit is mogelijk omdat er rondom op het terrein nieuwe woningen zijn toegevoegd.

De staat van het gebouw baart door een verzakkende zuidmuur zorgen. Om dit te ondervangen is een constructie onder de vloer geplaatst.

Is er recentelijk cultureel historisch onderzoek gedaan? De kerk is in januari 2014 aangewezen als gemeentelijk monument. Daartoe is door het Gelders Genootschap een redengevende beschrijving opgesteld.

Wat was de meest recente bouwkundige opname (bv monumentenwacht of ander adviesbureau)? Tijdens het gesprek niet bekend.

Beschikt de kerk over een meerjarenonderhoudsbegroting? De opbrengsten van de niet commerciële huuropbrengsten komen in de onderhoudspot van de kerk.

Welke grote uitgaven verwachten jullie de komende drie jaar? Er zijn plannen voor verduurzaming, niet alleen vanuit overtuiging maar ook om de energiekosten beter te kunnen beheersen. Er is onderzoek naar geluidsisolatie nodig en het buitenterrein wordt opnieuw ingericht. Niet alleen omdat een betere inrichting nodig is voor de vele buitenactiviteiten maar ook om een betere relatie met de buurt te ontwikkelen. De ideale situatie is half verhard half park, dus meer bomen en andere verharding.

KOPPELKERK | BREDEVOORT Welke instandhoudingssubsidie ontvangen jullie?

Wat zijn de grootste zorgen?

Het betreft een gemeentelijk monument dus er kan onderhoudssubsidie en restauratiesubsidie bij de gemeente Aalten worden aangevraagd.

Mede door CORONA komen de financiën erg onder druk te staan. Ook binnen de Culturele Sector zijn het bestuur en de beide ook-voorzitters er van overtuigd dat men de eigen broek op moet kunnen houden. Er heerst een gezonde ondernemersgeest. Een extra zorg is wel de eigenaarsconstructie. Hoe zullen de poppetjes zich in de toekomst ontwikkelen. De organisatie is afhankelijk van hun beleid en besluitvorming. De onderbouwing van een toekomstperspectief komt nu naar voren.

Hoe zien jullie de toekomst van jullie onderneming over 5 jaar? Door CORONA onzeker, de opbrengsten van de entreegelden zijn niet kostendekkend. De avondprogrammering zorgt voor een groot deel van de inkomsten. In plaats van 150 tickets kunnen er nu maar 42 verkocht worden. Om ook via livestreaming te programmeren is een extra investering nodig voor onder andere de benodigde apparatuur. Er worden kunstlessen gegeven en Vit ART geeft trainingen. Ook doordat de boekenmarkten niet door kunnen gaan worden inkomsten gemist. Er is veel animo voor de online colleges die aangeboden worden sinds CORONA, ook wordt getracht de zakelijk markt aan te boren voor symposia e.d. Er is een grote behoefte om lokale scholieren meer te betrekken bij de programmering rondom cultuureducatie. Tot nog toe is het niet gelukt om dit succesvol op te zetten. Mogelijke samenwerking met SCEDA wordt als kans ervaren. Alhoewel de voorkeur blijft voor het opnemen in een basislesprogramma. Marjon probeert alsnog verbindingen te initiëren of te verbeteren. Ook de verbinding met het voortgezet onderwijs is hierin een belangrijk aandachtspunt. Wellicht dat het voortgezet onderwijs ook kan aansluiten bij de volgende bijeenkomst van Sceda waarbij onderwijs en cultuurpartners bij elkaar komen.

Wat gaat er goed? De laatste drie jaar was er een enorme groei in de toeloop van bezoekers uit een grotere regio. De bredere ontwikkelingen in Bredevoort dragen hier aan bij. Het nieuwe hotel biedt ook een beter perspectief voor het toeristisch draagvlak. Bredevoort had last van een wat stoffig imago, maar door de laatste ontwikkelingen groeit de toekomstverwachting. De Achterhoek is onder andere afhankelijk van het toerisme. De avontuurzoeker en de inzichtzoeker bleven achter in het aanbod. Hier wordt bij de Koppelkerk wel invulling gegeven, dit zou mede het succes van de programmering verklaren.

Welke kansen zien jullie voor dit kerkenvisietraject, die door toedoen van dit proces wellicht ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden? Niets is dommer dan gedachtenloosheid, een dergelijk initiatief leidt tot een grotere bewustwording en heel veel stakeholders.

Wat kan de gemeente Aalten voor jullie betekenen? Het zou fijn zijn als er rekening gehouden kan worden bij het kiezen van bestemmingen. Dat er aan verruiming kan worden gedacht. Bovendien is men op zoek naar Koppelkansen die bij wellicht bij de gemeente eerder bekend zijn en gedeeld/benut kunnen worden. Er is veel behoefte aan samenwerking met de scholen, vooral de middelbare scholen worden als Cultuurarm ervaren. Tot nog toe is het niet gelukt om de scholen aan te laten haken. Het zou fijn zijn als SCEDA betrokken kan worden ook voor het maatschappelijk belang. Marjon ziet ook mogelijkheden in samenwerking bij programmering speciaal voor ouderen. xxxxx ziet daar groeimogelijkheden. Aalten staat bekend als een dementievriendelijke gemeente. Ook diverse zorginstellingen hebben behoefte en vraag naar invulling. Marjon en WMO collega pakken dit op. Vitaliteit: Bestuursleden

3 bestuursleden en 2 ook directeuren 22500 per jaar Bezoekers gemiddeld genomen Openstelling 3 dagen per week overig incidenteel Vrijwilligers (actieve gemeenteleden) 70, gemiddelde leeftijd 60 jaar. Verder belangrijk om te vermelden dat er 2000 belang­ stellenden zijn voor de Nieuwsbrief.

KOPPELKERK | BREDEVOORT Iedereen is welkom, het is laagdrempelig. Er is een vrijwwilligersstop op de algemene functies, er is veel belangstelling. De vrijwilligers hebben gratis toegang tot alle evenementen. Buitenevenementen hebben een groot deel van de bezoekers (11000) bezorgd. Er is geen vaste programmering/expositie. Veel werk voor de educatie gaat zitten in het continue nieuwe pakketten/ lesmateriaal maken. Er is behoefte aan meer kennis over fondsenwerving/subsidiemogelijkheden.

CONCLUSIE Oneliner: “ Koppelkerk is de plek waar iedereen zich zo vrij voelt om te zijn wie hij of zij is.” ‘Koppelkerk is nodig’

ACTIELIJST WAT

WIE

Zijn er nog objecten die de bijzondere aandacht verdienen?

Onderzoeken mogelijkheden SAEDA

Marjon

Er zijn geen bijzondere objecten achtergebleven, wel is er wat story-telling betreft een bijzondere Vleermuis. Deze heeft de naam gekregen Bram Stalker en heeft de gemoederen aardig bezig gehouden met zijn aanwezigheid binnen.

Signaal afgeving inzake stabiliteit situatie vrijwilligers aan beleidsambtenaar participatie

Marjon

Marketing.

Promoten online stemmen op Parel van de Achterhoek

Iedereen

Vraag van Marjon.

Aandacht voor het stemmen op de Parels van de Achterhoek!

WANNEER

nu

Kwetsbare organisatie. Mw. xxxx merkt op dat de organisatie uitermate kwetsbaar is door de grote hoeveelheid vrijwilligers. Ook sleutelposities worden bekleed door “kwetsbare zielen”. Deze mensen moeten vakkundig begeleid worden. Deze mensen zijn bijzonder gevoelig voor overprikkeling en vragen veel aandacht. Vanuit de organisatie wordt er veel aandacht aan besteed. Maar soms gebeurt er toch wat onregelmatigs of mensen komen door de Sociale dienst onder druk te staan omdat hun werkzaamheden botsen met hun beschikbaarheid. Marjon zal het signaal doorgeven aan de collega die zich bezig houdt met de uitvoering van de participatiewet. Het is belangrijk om stabiliteit te creëren voor de betrokkenen. Op de vraag van Ingrid aan xxxxx of ze verwacht had dat het coachen zo veel tijd vraagt antwoord xxxxx dat ze dit graag doet. Ze vindt het een enorme verrijking om zinvol bezig te zijn. Er is hier een hele andere dynamiek door de bewus-te keuzes van enorm gedreven en bevlogen mensen om onbezoldigd werk te verrichten. Dit geeft meer openheid en diepgang dan in normale werkrelaties.

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Ingrid Oonk/ Marjon Lettink 28 juli 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar/ gebruikers 30 juli 2020

Gemeente

Aalten

VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK

FATIH MOSKEE | AALTEN

Naam Kerk Naam Religieuze Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP

Turkse Moskee Islamitische gemeente Fatih Cami Ingrid Oonk De voorzitter xxxxxxx en xxxxxx, zijn zoon Elza van Liere

VOORSTELRONDE Bij ons bezoek aan de Moskee bleek deze in de regel open te zijn voor bezoekers, die al dan niet deel kunnen nemen aan het gebed. Middels een camerasysteem krijgt men melding dat er bezoekers zijn. Ook de Imam is meestal aanwezig in het gebouw. We werden hartelijk welkom geheten in de Moskee door de heer xxxxxxx. Zijn zoon en de Imam schoven later ook aan. Ingrid legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken, synagogen en moskeeën zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken, tussen de gemeente en gebruikers van religieuze gebouwen, willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de religieuze gemeenschap plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Aalten en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases.

De TU Delft kijkt naar de herbestemmingsmogelijkheden van verschillende kerkgebouwen en ontwikkelt een methode om tot een goede (her)bestemming te komen.

ONDERWERPEN Wanneer worden er gebedsdiensten gehouden?

Hoe gaat het met uw gemeente?

De gemeenschap huurde vroeger de bovenruimte van het stationsgebouw in Aalten, maar heeft daarna de voormalige kleuterschool van de Katholieke kerk overgenomen. Er wordt 5 x per dag een gebedsdienst gehouden op de aangegeven tijden en de Moskee is altijd open tussen het eerste en het laatste gebed om met elkaar te praten en gezellig koffie te drinken. Elke dag, met uitzondering van de dinsdag, want dat is nl de vrije dag van de Imam.

Vitaliteit Leden Kerbezoekers gemiddeld Diensten Vrijwillergers

De Islamistische gemeente wil heel graag meer Nederlandse gasten ontvangen om zo beter kennis met elkaar te kunnen maken en de vooroordelen wegnemen.

40 Elke dag 5x

Gemiddelde leeftijd? 40 jaar, er zijn ook kinderen en een paar ouderen (veel gepensioneerde leden van Turkse afkomst verblijven een deel van het jaar in Turkije).

Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt naast de erediensten? Het gebouw is altijd geopend tussen het eerste en het laatste gebed m.u.v. de dinsdag.Er komen groepen samen; 10-16 jarigen, 18-25 jarigen en de mannen 25+, daarnaast

FATIH MOSKEE | AALTEN uiteraard de vrouwen die geregeld samenkomen in het gebouw. Men gebruikt het gebouw als gezamenlijke huiskamer. Jaarlijkse braderie, kijken naar voetbalwedstrijden met elkaar, het gebruik is voor zowel de eigen gemeenschap als ook voor het organiseren van evenementen geschikt.

En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Het achterste deel van het gebouw is in minder goede staat dan het deel dat aan de straatzijde ligt. Het zal in de toekomst verbouwd moeten worden, of gesloopt met vervangende nieuwbouw. Daar is de gemeenschap al in gedachten mee bezig. Op het voorste deel van het gebouw zijn 42 zonnepanelen geïnstalleerd, om te verduurzamen.

Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Ja, het voldoet op dit moment. Het schilderwerk is slecht, er zijn wat problemen met een erg grote boom van de buurman en er zijn plannen voor sloop/nieuwbouw van het achterste deel. Veel mensen komen naar de moskee toe met de fiets of te voet. Auto’s die komen b.v. van mensen uit Ulft en Winterswijk, waarvoor het logistiek makkelijker is om in Aalten te komen bidden. Dan kan er goed geparkeerd worden in de omgeving van de Moskee. Er is goed contact met de buurt. Alleen de boom aan de achterzijde brengt wat zorgen met zich mee.

Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Bedreiging dan toch alleen vanaf de buitenkant door de grote boom, verder fijn om een eigen plek te hebben waar men bij elkaar kan komen en waar vanuit verbinding met anderen gevonden kan worden.

Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Goed initiatief dat ook bij kan dragen aan de integratie. Voor de Corona kwamen alle scholieren regelmatig op visite. Naast de basisscholen en de onderbouw van de middelbare scholen is het ook belangrijk om de bovenbouw op bezoek te krijgen, vanuit die leeftijdsgroep is nog veel relatiebeheer noodzakelijk om de integratie te bevorderen.

En als risico’s? Geen

CONCLUSIE Oneliner: “Multiculturele samenleving!” Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen?

Jazeker!

Lid van Monumentenwacht:

N.V.T.

Heeft u een beschermd gebouw? RM GM of Karakteristiek

N.V.T.

Bij bestemming mogelijk

Ja

Zo ja, welke? Wordt al gebruikt als buurthuis/gezamenlijke woonkamer functie. Openstelling met nevengebruik anderen? Multicultureel het liefst voor alle activiteiten, wat betreft de religieuze inrichting van verschillende geloven is dat een uitdaging.

ACTIELIJST WAT

WIE

WANNEER

Contactpersoon per heden is doorgegeven.

Elza verwerkt de gegevens in haar lijst.

Per heden

Verslag naar Gemeente | 10 november 2021 Verslag naar Kerkeigenaar |15 november 2021

KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

Op verzoek van OHK groep is dit document als bijlage bij het gespreksverslag opgenomen.

‘De Oude Helenakerk: een rijk bezit’ Om de kerkenraad een alternatief te bieden over de toekomst van de Oude Helenakerk (OHK) en omdat we het belangrijk vinden dat de OHK, ‘Parel in ons dorp’, behouden blijft voor de Protestantse Gemeente Aalten(PGA), hebben we voor u als lezer van KerkVenster onze ideeën op papier gezet. In de komende tijd zullen namelijk belangrijke beslissingen door de kerkenraad genomen worden, waarbij u als gemeenteleden ook nog zult worden gehoord. Met grote passie en inzet is de OHK-groep sinds november 2017 aan het werk geweest om de plannen tot behoud van de Oude Helenakerk en Elim door de PGA vorm te geven. Wij zijn uitgegaan van het kerkenraadsbesluit van 21 april 2016 “onderzoek de mogelijkheden voor het overdragen van de Oude Helenakerk en Elim in één of andere beheersvorm zodanig dat medegebruik door de Protestantse Gemeente Aalten in de toekomst gewaarborgd blijft.” Ook de werkgroep van kerkrentmeesters laat door middel van een publicatie in KerkVenster van 26 januari 2018 weten dat “wanneer zich andere goede initiatieven voordoen die voldoen binnen de kaders van onze opdracht ” dat zij die naar behoren zullen onderzoeken. Op deze basis en met een overlegmandaat van het kerkbestuur heeft de OHK-groep haar werkzaamheden gestart.

Doelstelling OHK-groep De OHK-groep is voor behoud door PGA van de Oude Helenakerk en van Elim. Beheer en exploitatie van beide gebouwen worden ondergebracht in een eigen lokale stichting. Daarbij is de realisatie van een Jeugdhonk in Elim een speerpunt. De Oude Helenakerk dient een centrum van ontmoeting, bezinning, inspiratie en cultuur te zijn. Behoud De OHK-groep heeft plannen ontwikkeld t.b.v. de multifunctionaliteit van het interieur van de kerk (o.a. het bankenplan). Wij zijn er van overtuigd dat door deze aanpassing het kerkgebouw met behoud van de schoonheid van het interieur behouden blijft. Eén van de plannen is het kerkgebouw zo goed als mogelijk energie neutraal te maken. Dat betekent voor de toekomstige generaties een grote lastenvermindering. Op Elim kunnen zonnepanelen op de zuidzijde van het dak geplaatst worden. In combinatie met warmtepompen kunnen kerk en Elim wellicht geheel energie neutraal gemaakt worden. Ook wat betreft Elim hebben wij goede plannen gemaakt. Daarbij is een belangrijk punt de realisatie van een JEUGDHONK (ontmoetingsruimte) in Elim. Zoals op de gemeenteavond, gehouden in februari 2018 in Elim, is aangegeven door de voorzitter van Stichting Oude Gelderse Kerken(SOGK) moet de kerk bij eventuele overname

door SOGK voorzien worden van toiletten, garderobe, keuken en aangepast bankenplan. Elim wordt daarbij niet overgenomen. Tevens zal bij overdracht van de kerk aan de SOGK een financiële bijdrage voor toekomstig onderhoud moeten worden geleverd. Wij zijn van mening dat het karakter van de kerk te veel wordt aangetast en het aantal zitplaatsen aanzienlijk verminderd wordt. Wij zien dit als kapitaalvernietiging en tevens dat PGA geen regie meer heeft over het kerkgebouw! Daarom wijzen wij overdracht van eigendom aan SOGK af. Lokale stichting voor beheer en exploitatie Om een breder gebruik van kerk en Elim mogelijk te maken gaan wij ervan uit dat beheer en exploitatie van de gebouwen ondergebracht wordt in een eigen lokale stichting. Deze plaatselijke stichting gaat er voor zorgen dat de kosten voor de instandhouding van het monumentale kerkgebouw niet alleen voor rekening komen van de PGA, maar dat die breed gedragen worden door heel de Aaltense gemeenschap. Het financiële risico ligt niet meer alleen bij onze kerk. Als een breder gebruik van het kerkgebouw voor de dorpsgemeenschap mogelijk wordt gemaakt, dan mag je ook op de dorpsgemeenschap een beroep doen om zich in te zetten voor de instandhouding van de Oude Helenakerk. Rijk bezit De Oude Helenakerk in Aalten is religieus erfgoed met monumentale waarde.

Tevens is het een centrale plek in ons dorp waar mensen iets voelen bij dit gebouw, mensen willen daar naar binnen kunnen, het feit dat er kerkdiensten gehouden worden, dat er gebeden, gerouwd en getrouwd wordt, geeft een extra betekenislaag aan dit gebouw. De suppoosten van de Oude Helenakerk weten maar al te goed hoe haar toeristische bezoekers dat zo ervaren. Met de woorden van Jacobine Gelderloos (Sporen van God in het Dorp) ” het kerkgebouw is niet alleen een middel, maar ook een doel, een plek in stand te houden die zich onttrekt aan de regels van efficiency van de vaak jachtige samenleving, want die enorme honger bestaat”. De OHK-groep heeft haar plannen gepresenteerd op 23 mei 2018 aan de kerkrentmeesters en op 24 januari 2019 aan de kleine kerkenraad. De eerlijkheid gebiedt te schrijven dat het intussen duidelijk wordt dat het kerkbestuur en de OHK-groep een fundamenteel verschil van visie en uitvoering hebben. Daar waar de ene partij de erfenis van de Oude Helenakerk als een last ziet, ervaart de andere partij die erfenis als een levend symbool vanuit het verleden en met een opdracht naar de toekomst in Aalten. Overdracht aan SOGK van dit kerkgebouw zou een breuk betekenen in een eeuwenlange relatie met gelovigen in Aalten Exploitatieplan Onze groep heeft een opzet voor een exploitatieplan gemaakt met evenementen in kerk en Elim, o.a.

muziek, toneel, lezingen, exposities etc. Daarbij zoeken we samenwerking met het Aaltens Onderduikmuseum, de synagoge, de VVV en SAP. Financiële onderbouwing zal zo nodig verder worden uitgewerkt.

Weloverwogen besluit. De Oude Helenakerk voor toekomstige generaties te vernieuwen vraagt om een weloverwogen besluit om het kerkgebouw in bezit te houden door PGA. Wij zien de Oude Helenakerk en Elim in het centrum van Aalten als de plek waar religieus leven zichtbaar is en blijft in al haar veelkleurigheid te midden van de Aaltense samenleving. Onze plannen zijn tot stand gekomen in overleg met / informatie en deskundigheid van diverse instanties zoals Monumentenzorg, burgerlijke gemeente, Aaltense ondernemers, ErfgoedAcademie, Dorpskerkenbeweging, kerkenbeurs en het volgen van studiedagen. Samenvattend hanteren wij het volgend model waarbij de OHK en Elim onlosmakelijk met elkaar verbonden blijven: • • • • • •

Oprichten van Lokale Stichting voor beheer en exploitatie naast de Stichting Restauratiefonds om gelden lokaal te houden. Herinrichting van het kerkgebouw met o.a. stiltehoek, egaliseren van het Koor en aanpassing bankenplan (21e eeuw-proof) Aanpassingen van Elim i.v.m. exploitatiemogelijkheden Jongeren in het centrum van Aalten in het vernieuwde JEUGDHONK van Elim Energieduurzame oplossingen realiseren (o.a. zonnepanelen) Een gedegen exploitatieplan waarbij eventuele overwinst weer naar de PGA gaat

Wij vinden het van groot belang dat de zeggenschap over de Oude Helenakerk en Elim daarom bij PGA blijft, maar tevens in dienst wordt gesteld voor de gehele Aaltense samenleving. Daarom hopen we dat ons plan een kans krijgt en open in brede kring besproken zal worden.