Ambitiedocument Slingeplas - t Broock
Tekst van het document
Slingeplas een ambitiedocument voor de
Slingeplas - ‘t Broock
COLOFON SLINGEPLAS
een ambitiedocument voor de Slingeplas - ‘t Broock opdrachtgever : DE TWEE BRUGGEN vakantiepark i.s.m. werkgroep De Slingeplas samensteller: Buro Ontwerp & Omgeving Velperweg 157 6824 MB Arnhem T: 026-4432663 I: www.ontwerpenomgeving.nl E: info@ontwerpenomgeving.nl
datum: 07 december 2022
formaat: A3 (liggend)
2//
Slingeplas een ambitiedocument voor de
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
Slingeplas - ‘t Broock
//3
o sto Pa ijk
rsd
aa
ev oi
ijk
rsd
O
at
Grote Gracht
tra ns
e
r tto ui
Kr
sv Bredev Bredevoort
4//
Grote Goor
Slingeplas Twee Bruggen
ijk
d ors sto Pa
voort Boven Slinge
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//5
VOORWOORD
Unieke kansen liggen voor. Voor u ligt een ambitiedocument waarin u wordt meegenomen in de kansen en mogelijkheden voor De Slingeplas en de omgeving. Het zijn kansen die gezien zijn en bij de kop worden gepakt, door alle betrokken partijen bij het komen tot dit ambitiedocument.
Het was een unieke samenwerking om tot dit mooie uitgewerkte plan te komen voor een beeldbepalend stuk Bredevoort met prachtige kansen. Al voor de totstandkoming van de overeenkomst tussen de gemeente Aalten en vakantiepark De Twee Bruggen, is er op basis van burgerparticipatie het fundament gelegd onder de latere overeenkomst tussen partijen. Door samen richting te geven aan wensen en uitgangspunten, moest het mogelijk zijn om van De Slingeplas een unieke, leefbare en ook toekomstbestendige plek te maken. Door buren en ons vakantiepark is er met betrokkenheid van de gemeente Aalten een heldere richting gegeven. Door de weg van samenwerking door te trekken, naar aanleiding van het lanceren van een idee, zijn we nu gekomen tot een breed gedragen ambitie. Deze ambitie biedt toekomst aan natuur, cultuurhistorie, woningbouw, sport en recreatie voor Bredevoort.
6//
De puzzelstukken van het gehele gebied en de uitdagingen van de gemeenschap, hebben we in gezamenlijkheid proberen samen te brengen. Door de diversiteit aan uitdagingen samen te voegen, ontstaan er kansen voor vele oplossingen. Belangrijk daarbij is om de kansen breed te bediscussiëren, te belichten en vervolgens richting te geven met elkaar.
Dit is het moment om gebruik te maken van het mooie recept wat voorligt. Met veel trots kijk ik terug op het traject wat achter ons ligt. Ik wil alle deelnemers aan de vele sessies die we hebben gevolgd, enorm bedanken voor de inbreng, scherpte en toekomstgerichte kijk op Bredevoort en haar omgeving. Samen zijn we gekomen tot een goed document vol kansen. Hendrik-Jan Mensink, eigenaar De Twee Bruggen vakantiepark
“Doelstelling is een realistische weergave van ideeën en ambities, met breed draagvlak van de werkgroep, dat als initiatief kan leiden tot een vervolgproces.” [werkgroep] De Slingeplas
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//7
INHOUD AMBITIEDOCUMENT ▪ voorwoord....................................................................................................................................... pag. [06] ▪ inleiding//1...................................................................................................................................... pag. [11] ▪ aanleiding................................................................................................................................... pag. [11] ▪ kansen voor de toekomst............................................................................................................pag. [11] ▪ ambitiedocument De Slingeplas - ‘t Broock................................................................................ pag. [13] ▪ leeswijzer.................................................................................................................................... pag. [13] ▪ analyse//2....................................................................................................................................... pag. [15] ▪ plangebied.................................................................................................................................. pag. [15] ▪ historie vestingwerken................................................................................................................ pag.
[16] ▪ ruimtelijke en functionele analyse...............................................................................................pag. [18] ▪ ambitie en uitgangspunten............................................................................................................... pag. [20] ▪ integrale ambitie: leefbaarheid en vitaliteit............................................................................... pag. [20] ▪ inventarisatie ideeën.................................................................................................................. pag. [20] ▪ uitgangspunten woningbouw..................................................................................................... pag. [20] ▪ uitgangspunten nieuw sportpark................................................................................................ pag. [22] ▪ uitgangspunten recreatie Slingeplas........................................................................................... pag. [22] ▪ toekomstbeeld Slingeplas//4........................................................................................................... pag. [30] ▪ de vertaling naar een schetsontwerp..........................................................................................pag.
[30] ▪ haalbaarheid//5.............................................................................................................................. pag. [38] ▪ algemene conclusie.....................................................................................................................pag. [38] ▪ aandachtspunten voor het vervolg..............................................................................................pag. [38] ▪ randvoorwaarde retentiefunctie Slingeplas................................................................................pag. [41] ▪ beeldvorming financiële opgave..................................................................................................pag. [42] ▪ doorkijk vervolgproces//6................................................................................................................ pag. [46] ▪ informatiebijeenkomst Bredevoort.............................................................................................pag. [46] ▪ besluitvorming gemeente Aalten................................................................................................pag. [46] ▪ het vervolgproces op hoofdlijnen................................................................................................pag.
[46] ▪ twee deelprojecten......................................................................................................................pag. [46] ▪ blijvende brede betrokkenheid van partijen .............................................................................. pag. [47]
8//
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//9
Slingeplas
10//
INLEIDING//1 AANLEIDING
Ten noordoosten van de kern Bredevoort, in de gemeente Aalten ligt het recreatie- en natuurgebied de Slingeplas. De Slingeplas is een openbaar toegankelijke waterplas, omgeven door natuur. Mensen komen daar om te wandelen en op warme zomerse dagen voor strandbezoek en om te zwemmen. In dit recreatiegebied is een strand en ligweide aanwezig, met enkele voorzieningen als een toiletgebouw, kiosk en parkeergelegenheid. Daarnaast biedt de locatie de gelegenheid voor een achttal camperplaatsen en door het jaar heen ruimte voor diverse evenementen, zoals de triatlon, menwedstrijden of een beachvolleybaltoernooi . Een wandelpad biedt de mogelijkheid om het welbekende rondje om de Slingeplas te maken. Ook wordt de plas gebruikt om te vissen en te genieten van de natuur. Het recreatiegebied is circa 39 hectare groot, waarvan ruim 19 hectare bestaat uit water. De Slingeplas is ontstaan in de jaren ’70 als gevolg van zandwinning. Het gebied heeft vandaag de dag ook een belangrijke waterbergingsfunctie. De Slingeplas en het gebied rondom maakt onderdeel uit van een ingekaderd waterbergingsgebied dat incidenteel onder water kan worden gezet door het waterschap wanneer de in het gebied gelegen beek de Boven Slinge, teveel water te verwerken krijgt. Op loopafstand van de Slingeplas ligt vakantiepark De Twee Bruggen.
Het park is volop in ontwikkeling en richt zich op de toekomst door een breder en meer extensief verblijfsaanbod te creëren; gericht op comfort en kwaliteit en meer spreiding van recreatief aanbod door het gehele jaar heen.
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
Het vakantiepark pacht het recreatiegebied de Slingeplas van de gemeente Aalten. De nabijgelegen Slingeplas biedt mogelijkheden en heeft potentie voor het vakantiepark en haar gasten. De Twee Bruggen is zich bewust van het belang voor en van haar omgeving en vindt het daarom belangrijk dat haar investeringen in het gebruik van de Slingeplas, ook van meerwaarde zijn voor de omgeving en voor Bredevoort. In de directe omgeving van de Slingeplas en direct grenzend aan de woonkern van Bredevoort, ligt het sportpark van voetbalvereniging Bredevoort. Het sportpark is circa 3,8 hectare groot en bestaat uit 2 voetbalvelden en een kleiner trainingsveld. De aanwezige accommodatie is sterk verouderd en hoognodig toe aan een grote en grondige renovatie. De parkeerplaats van de sportvereniging wordt ook gebruikt voor het jaarlijkse schuttersfeest en bijbehorende kermis. Ten zuiden van het sportpark ’t Broock ligt de woonwijk Stadsbroek en ten westen liggen de woningen van de Izermanstraat. Ten noorden van het sportpark wonen mensen aan de Kruittorenstraat.
KANSEN VOOR DE TOEKOMST
Het recreatie- en natuurgebied de Slingeplas heeft potenties en waarden die door velen worden gewaardeerd. De mogelijkheden en het gebruik worden op dit moment onderbenut. De kwaliteit gaat verder achteruit, als het gebied geen nieuwe impuls krijgt. Het voorzieningengebouwtje is verouderd, de kwaliteit van het water beperkt de mogelijkheden om te zwemmen en zonder onderhoud ontwikkelt de natuur verder. Een toekomstgerichte visie op het gebied kan dit veranderen.
//11
“Het begint met ideeën en dromen, om uiteindelijk samen ook echt verder te komen”.
12//
De kracht van een inspirerend beeld.
INLEIDING//1 Met de urgente renovatieopgave die er ligt voor het nabijgelegen sportpark van SV Bredevoort is het grotere idee ontstaan om zo mogelijk het sportpark te verplaatsen richting de Slingeplas en te betrekken bij de ideeën om de Slingeplas voor toerisme en recreatie te verbeteren. Zo biedt een nieuwe accommodatie ook mogelijkheden voor een combinatie met een horecafaciliteit aan de Slingeplas. Een nieuw compact sportpark biedt nieuwe mogelijkheden voor breder recreatief gebruik of andere aanvullende faciliteiten. Tal van denkbare ideeën en mogelijkheden om de potenties van het recreatiegebied beter en in samenhang te benutten, dragen bij aan meer levendigheid en kunnen elkaar helpen of versterken. Met de verplaatsing van het sportpark ontstaat er daarnaast ruimte voor woningbouw logisch grenzend aan de bestaande woonkern van Bredevoort. Dit biedt kansen voor de gewenste behoefte aan betaalbare woningbouw voor jongeren en senioren in Bredevoort. Dit alles met aandacht voor de bestaande woonomgeving en de cultuurhistorische en natuurwaarden van het gebied. Hier liggen unieke kansen om de verdwenen gracht van het historische vestingstadje Bredevoort opnieuw op de kaart te zetten. De ideeën en ambities voor het gebied de Slingeplas dragen bij aan de leefbaarheid en vitaliteit van Bredevoort en zijn zo bezien van toegevoegde waarde voor bewoners én gasten van Bredevoort.
AMBITIEDOCUMENT DE SLINGEPLAS - ‘T BROOCK
Veel is er al gepraat over de problemen, de kansen en de ideeën voor de Slingeplas. Met dit document is het initiatief genomen om de ideeën en ambities vast te leggen en concreet te vertalen en te verbeelden. In het ambitiedocument wordt één samenhangend toekomstbeeld geschetst, met als doel ook een breed gedragen beeld te krijgen wat de plannen betekenen en wat ervoor nodig is om het in de toekomst ook daadwerkelijk te kunnen realiseren. Het ambitiedocument geeft een eerste ontwikkelingsrichting aan, waarbij nieuwe economische dragers aan het gebied worden toegevoegd en voorstellen worden gedaan voor het vergroten van de gebruiksmogelijkheden van het gebied, alsmede de aansluiting op de bestaande en directe omgeving. Voorliggend ambitiedocument en daarin verbeelde en verwoorde ontwikkelingsrichting, is tot stand gekomen in samenspraak met de werkgroep De Slingeplas, bestaande uit diverse partijen en stakeholders die vanuit verschillende invalshoeken een belang hebben bij de plannen en/of het gebruik van het plangebied. In meerdere bijeenkomsten zijn de wensen en ideeën geïnventariseerd, de denkrichting en het toekomstbeeld geschetst en de randvoorwaarden en uitgangspunten besproken om tot een haalbaar en realistisch plan te komen.
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
Een proces met grote betrokkenheid en openheid van alle partijen, met dit document als resultaat. Een samenhangende en breed gedragen ambitie voor de toekomst, dat uitgedragen kan worden naar gebruikers van het sportpark, de inwoners van Bredevoort en de naaste omgeving en daarnaast het bestuur van de gemeente Aalten.
Hoofdstuk 5 zoomt verder in op de haalbaarheid van het geschetste toekomstbeeld en hoe partijen tegen het plan aankijken en welke randvoorwaarden zij belangrijk vinden om verder te gaan met een realistisch en gedragen plan. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 een doorkijk gegeven op het vervolg van het ambitiedocument.
LEESWIJZER
Na deze inleiding en het wat en waarom van dit ambitiedocument, wordt in het volgende hoofdstuk het plangebied en de bijzonderheden verder verkend. In deze analyse komen de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van het gebied naar voren, zoals de ambitie van de oude gracht. Verder wordt de waterbergingsfunctie en de hoogteopbouw van het gebied geduid. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van de kansen en ambities die betrokken partijen zien voor het plangebied. Enkele programmatische uitgangspunten zijn benoemd. Verder zijn de ruimtelijke en functionele mogelijkheden van het plangebied verbeeld en beschreven. In hoofdstuk 4 wordt het gewenste toekomstbeeld geschetst en toegelicht die op hoofdlijnen bestaat uit de drie grotere ambities en opgaven: de woningbouw en de gracht (1) ter plaatse van de huidige voetbalvelden, een nieuw sportpark bij de Slingeplas (2) en de ontwikkeling van horeca en recreatie op de Slingeplas zelf, het centrale hart (3).
//13
TOPO 1940
14//
TOPO 1990
TOPO 2020
ANALYSE//2 PLANGEBIED
Ten oosten van de kern van Bredevoort, naast de bebouwing, ligt het sportpark ‘t Broock (SV Bredevoort). Ten oosten van het sportpark ligt het recreatie- en natuurgebied van de Slingeplas. Het gebied wordt aan drie zijden omsloten door een dijklichaam, voor de waterberging ten tijde van hoog water met een inlaat vanuit de Boven Slinge (zuidoostkant) en een uitlaat in de Schaarsbeek (noordwestkant). De noordelijk en oostelijke zijde van de Slingeplas worden begrensd door het Grote Goor, dat als extra overloop voor extreem hoog water dient. De Slingeplas en het sportpark ’t Broock zijn verbonden met de kern van Bredevoort via de Kruittorenstraat. De Pastoorsdijk is de scheiding tussen het sportpark en de recreatieplas. De Izermanstraat vormt de scheiding tussen de kern van Bredevoort en het sportpark.
Verhalen vertellen uit het verleden is en blijft een belangrijk aspect voor de leesbaarheid van de stad en het landschap eromheen. In het plangebied was een sterke verdraaiing in de richting van het landschap, te ontdekken. Het sloten- en verkavelingspatroon was nodig om de natte gronden te ontwateren en in gebruik te nemen. Door het graven (ontzanden) van de waterplas en het aanleggen van een ‘ringdijk’ is deze structuur niet meer waarneembaar. In het omringende landschap is deze structuur nog wel herkenbaar aanwezig. De huidige Slingeplas is een oase van water, natuur, zandstrand, ligweide en een fraai routenetwerk rondom de plas met veel aansluitingen op de omgeving.
De fragmenten uit de topografische kaarten laten de ontwikkeling van het gebied zien. Daar waar het in het verleden een enorm verdicht sloten- en verkavelingspatroon liet zien, is het nu verworden tot de grote waterplas die we kennen als de Slingeplas (Slinge Plas). De vestingstad met totale gracht rondom was al verdwenen. De toenmalige vestingwerken werden in 1759 opgeheven en ontmanteld. In Bredevoort is nog veel van de vestingsfeer te herkennen in de bebouwing, maar ook steeds meer in de inrichting van de openbare ruimte. Hier komt steeds meer aandacht voor.
ijk
rsd
o sto Pa
itto Kru
t
raa
st ren
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//15
ANALYSE//2 HISTORIE VESTINGWERKEN
1600 1800 2000
Historische ontwikkeling van de vestingstad Bredevoort. Van een stad met een kasteel ter hoogte van de Kruittorenstraat (1600), naar een vestingstad met gracht en vestingswallen (1800) en uiteindelijk een stad met deels een gracht (2000).
De eerste vormen van vestingwerken in Bredevoort, rond de 12e eeuw moet een donjon zijn geweest. Eerst van hout, later opgetrokken uit baksteen. Deze toren werd vanaf de 13e eeuw uitgebreid tot een hoofdburcht met voorburcht en grachten. Later is een verdrag gesloten en als gevolg daarvan is een muur om Bredevoort gebouwd en ook een kasteel. Hiermee werd het stadje Bredevoort verder versterkt. De voormalige voorburcht groeide dus uit tot een stadje voorzien van een hoge stadsmuur. Dit laat de kaart rond 1600 zien. Kasteel en stadje waren gescheiden door een dubbele gracht. De buitenste gracht is nu nog voor een deel herkenbaar aan de noordzijde van Bredevoort. In latere tijden werd de stad opnieuw versterkt. Stadspoorten, verbreding van de gracht en de stadsmuur werd versterkt met aarden wallen. De vestingwerken kregen de vorm zoals te zien is op de kaart van 1800. Er was niet veel ruimte om de stad uit te breiden, want deze werd omsloten met moerassen. Het natte karakter van het moeras verklaart ook het verdichte sloten- en verkavelingspatroon zoals de topografische kaarten lieten zien. De stad krijgt een acht meter hoge stadswal en onderwal voorzien van zes bastions genaamd: Treurniet, Onversaegt, Stoltenborg, Welgemoed, Ossenkop en Vreesniet.
Naast de bastions werden ook twee ravelijnen en twee contrescarpen aangelegd. Na de ontmanteling van de vestingwerken in 1759, werden de vestingwerken niet langer door de Staat onderhouden. De stad moest hier nu zelf voor zorgdragen. Als gevolg hiervan werden bastions afgegraven en in een hoog tempo werden daarna de wallen afgegraven, bruggen gesloopt en de kenmerkende vormen van een vestingstad verdwenen. Rond 1900 werden aan de zuidkant van de stad delen gracht gedempt. Later volgde ook de gracht aan de oostkant, dit in het kader de van werkverschaffingsprojecten tijdens de crisisjaren. Dit laat de kaart van 2000 zien. In de tegenwoordige situatie is de Grote Gracht aan de noordoostzijde van het stadje, grenzend aan het huidige sportpark, met daarbij enkele restanten van de bastions, zoals de onderwal van het bastion Treurniet aan de Kruittorenstraat weer zichtbaar. Treurniet stond in verbinding met het bastion Onversaagd (Onversaegt). De Izermanstraat maakt hier onderdeel van uit. De punt van het bastion eindigde op de middenstip van het voetbalveld met daaromheen de voormalige hoofdgracht.
Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in dit gebied, moeten bijdragen aan het herkenbaar maken van deze rijke historie. De cultuurhistorie van weleer moet verteld, gelezen, gezien en gevoeld
16//
kunnen worden.
Dit kaartbeeld laat een combinatie zien van de historische structuren van de vestingwerken geprojecteerd op de huidige situatie. De middenstip van het hoofdveld van SV Bredevoort vormt de punt van de vestingwal van het bastion Onversaagd. Een deel van de bomenstructuur op het sportpark volgt de contour van de historische hoofdgracht.
CULTUURHISTORIE - HUIDIGE SITUATIE
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//17
ANALYSE//2 RUIMTELIJKE EN FUNCTIONELE ANALYSE
Vanuit de cultuurhistorie, zoals hiervoor kort verwoord, met daarbij het lage en natte moerassige karakter aan de noord en oostzijde van Bredevoort, is het logisch om hier in het verleden een plek te zoeken voor waterberging en zandwinning. Om de werking van de waterberging in de Slingeplas te begrijpen is het noodzakelijk inzicht te verkrijgen in de hoogtes en de ligging van de dijken (kades) rondom. De kades liggen op +28,00 m NAP. Het water in de Slingeplas kan stijgen tot +27,30 m NAP. Dit is de watervrije hoogte. Een stukje van de landtong in de plas heeft deze watervrije hoogte. De Slingeplas wordt aan de noordzijde, westzijde en zuidzijde omzoomd met kades ten behoeve van de waterberging. Deze bergingscapaciteit moet bij iedere ruimtelijke ontwikkeling behouden blijven. Naast waterberging is de plas in gebruik als recreatieen natuurgebied. Een zandstrand, de mogelijkheid tot zwemmen, parkeren en een fraai routenetwerk rondom de plas, maken de Slingeplas tot een geliefde plek. Tussen de kades en het water is natuur aanwezig. In het verleden heeft soms rigoureus onderhoud plaatsgevonden waardoor de natuurwaarden zijn afgenomen. Echter de natuur is zich inmiddels weer aan het herstellen en biedt zowel voor flora als fauna een aangename habitat.
Hier liggen kansen om dit verder te versterken, waarbij het ‘rondje om de plas’ een aantrekkelijk wandelingetje is voor de mensen uit de omgeving. Ten noordoosten van de Slingeplas ligt nog een kleinere waterpartij; de zogeheten ‘politieplas’. Deze plas biedt ruimte voor natuur en wandelen en er kan worden gevist. Formeel is deze plas gelegen op grondgebied van de gemeente Winterswijk. De Slingeplas heeft een bovenlokale functie. Op het recreatieve gedeelde is nu een verouderde kiosk- en een toiletvoorziening aanwezig. Naast nog een mogelijkheid van een aantal camperplekken en een eigen parkeerterrein, zijn er niet veel meer voorzieningen. De Slingeplas en het parkeerterrein zijn voor bezoekers uit de omgeving, bereikbaar via de Ooievaarsdijk. 18//
De Ooievaarsdijk vormt de belangrijkste ontsluitingsroute van het recreatiegebied voor het autoverkeer. Vanuit Bredevoort is de Slingeplas met name bereikbaar via de Kruittorenstraat-Pastoorsdijk. Hierbij biedt de verlengde Kruittorenstraat voorbij de Pastoorsdijk, geen toegang voor autoverkeer tot het gebied, wel voor fiets en voetgangers. De kruittorenstraat vormt de belangrijkste rechtstreekse verbinding tussen Bredevoort en de Slingeplas. Aan de kruittorenstraat tot aan de hoek Pastoorsdijk zijn 3 bestaande woonpercelen gelegen. Via de Kruittorenstraat is ook het sportpark ’t Broock van SV Bredevoort bereikbaar. Het sportpark ligt binnen het voorgestelde plangebied, direct in aansluiting op de bestaande woonkern van Bredevoort. Het terrein van het sportpark is ca. 3,8 hectare groot en bestaat uit 2 natuurgras voetbalvelden en een kleiner trainingsveld. De accommodatie is sterk verouderd en is dringend toe aan een grondige renovatie. Ook de velden en bijbehorende voorzieningen vragen dringend om verbetering. Het plangebied en het huidige sportpark ’t Broock wordt aan de zuidzijde begrensd door de woonbuurt Stadsbroek. Het sportpark wordt zowel aan de noord als aan de zuidzijde richting bestaande woningen en woonbuurten, afgeschermd met een ruime zone groen en bomen. Ten zuidoosten van de Slingeplas is op korte afstand vakantiepark De Twee Bruggen gelegen.
De gasten van het park maken gebruik van de Slingeplas. Via het park is de Slingeplas te voet of met de fiets bereikbaar via de Meenkweg en Misterstraat en vervolgens via het bruggetje over de Boven Slinge. Via het wandelpad in het verlengde van de Goordiek kort na het bruggetje, is het ‘rondje om de Slingeplas’ te maken.
De Slingeplas wordt gebruikt om ten tijde van hoge waterstanden in de Boven Slinge, water te bergen. Aan het einde van de Misterstraat, bij de stuw in de Boven Slinge wordt het water ingelaten, welke vervolgens via verschillende compartimenten (I en II) de gehele Slingeplas vult. Via een overstort in de noord-west hoek stroomt het vervolgens de Schaarsbeek in.
Dit kaartbeeld laat een globale indicatie zien van de hoogtes in het gebied. De dijken zijn goed zichtbaar. Het verhoogde deel van de landtong in het water van de Slingeplas en de lage ligging van de huidige sportvelden.
Schaarsbeek
uitlaat
+28,00m +27,30m
compartiment II
o sto Pa
+27,80m
ijk
rsd
+28,00m
ijk
rsd
aa v e i
t aa
Grote Gracht
str n e
compartiment I inlaat
Slingeplas
+26,50m
r tto i u
Kr
+25,00m
+25,50m +28,00m
Oo
De hoogtepeilen zijn + ten opzichte van het NAP peil. Het watervrije deel van de Slingeplas bij hoog water ligt op + 27,30 m NAP en de omringende dijken liggen op +28,00 m NAP.
+25,50m
+28,00m
+26,00m
+25,50m +28,00m
Bredevoort
Boven Slinge
+28,00m
HOOGTES (AHN)
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//19
AMBITIE EN UITGANGSPUNTEN//3 INTEGRALE AMBITIE: LEEFBAARHEID EN VITALITEIT
In het verleden is er veelvuldig gesproken over plannen en mogelijkheden voor het recreatie- en natuurgebied de Slingeplas in de toekomst. In recreatief opzicht heeft de Slingeplas een bovenlokale functie. Nieuwe recreatieve functies op de Slingeplas geven de vrijetijdseconomie van de gemeente Aalten en omgeving een impuls. Dit geldt ook voor de natuurwaarden rondom de plas. Behoud en verdere versterking van de aanwezige natuur geeft eveneens een impuls aan de landschappelijke en natuurlijke waarden. Het gebied heeft de potentie, die beter kan worden benut en meer van toegevoegde waarde kan zijn voor Bredevoort. Het gebied hobbelt in kwaliteit verder achteruit, als er niets wordt gedaan met de vele goede ideeën en kansen die er zijn. Het gebied biedt volop kansen voor sport, toerisme, recreatie, natuur, water, cultuurhistorie, en woningbouw. De unieke situatie doet zich voor om deze kansen in een samenhangend plan te realiseren. Het vertrekpunt is het grotere idee dat is ontstaan, om het bestaande sportpark ’t Broock van Sportvereniging Bredevoort te verplaatsen richting de Slingeplas. De locatie die vrijkomt kan dan worden benut voor passende woningbouw voor Bredevoort.
Een nieuw sportpark bij de Slingeplas biedt mogelijkheden voor gezamenlijk gebruik van faciliteiten en de gewenste horecafunctie, wat een impuls geeft aan het versterken van de gewenste dag- en verblijfsrecreatie. Het toevoegen van bredere sportmogelijkheden versterkt de aantrekkelijkheid en levendigheid in het gebied. Zo beschouwd zal het grotere idee in zijn geheel bijdragen aan bovenal een leefbaarder en vitaler Bredevoort. Een mooie overkoepelende ambitie om na te streven!
20//
INVENTARISATIE IDEEËN
In het proces tot voorliggende ambitiedocument zijn vooraf de ideeën en ambities geïnventariseerd samen met de betrokken partijen. Daarbij kwamen de volgende ingrediënten naar voren: ▪ Verplaatsing en realisatie van een nieuw, toekomstbestendig sportpark. ▪ Mogelijkheden voor woningbouw voor Bredevoort. ▪ Behoud van rust en natuur en bevorderen van de natuurbeleving. ▪ Rondje om de Slingeplas behouden en benutten. ▪ Vergroten aantrekkelijkheid dagrecreatie. ▪ Benutten potentie voor verblijfsrecreatie (camperplaatsen). ▪ Versterken en benutten van de water- en strandfunctie. ▪ De realisatie van een horecafunctie bij de Slingeplas. ▪ Verbinding vanuit de kern Bredevoort richting de Slingeplas verbeteren. ▪ Behouden openbare toegankelijkheid van de Slingeplas voor iedereen. ▪ Ruimte voor bestaande en eventueel nieuwe (kleinschalige) evenementen en activiteiten. ▪ Goede inpassing van de ontwikkelingen in de bestaande (woon)omgeving. ▪ Benutten en behouden van natuur- en cultuurhistorische waarden. Deze opsomming van grotere en kleinere ideeën of uitgangspunten is niet perse volledig. Vele ideeën die in het verleden reeds zijn geopperd, kunnen in de verdere uitwerking of in de toekomst nog een plek krijgen. Te denken valt aan mogelijkheden voor natuur- en natuureducatie, initiatieven tot recreatieve, natuur- of sportactiviteiten.
De kracht van een ontwikkeling die breed gedragen wordt, is dat nieuwe partijen en ideeën willen en kunnen aanhaken. Een voorbeeld kan zijn een gedeelde sportaccommodatie en horecafunctie, waarbij ook ruimte mogelijk is voor bijvoorbeeld fysiotherapie. Een andere mogelijkheid is dat nieuwe sportfaciliteiten (bootcamp, klimbos, beachvolleybal, jeu de boules, padel etc.) kunnen leiden tot nieuwe initiatieven en de behoefte van mensen om in al dan niet georganiseerd verband samen iets te ondernemen.
UITGANGSPUNTEN WONINGBOUW
De ontwikkeling van een woningbouwplan biedt kansen om in aansluiting op de kern van Bredevoort woningen toe te voegen voor de lokale behoefte. Voor het woningbouwplan zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: ▪ Het aantal woningen is afhankelijk van ruimtelijke mogelijkheden van de locatie en omgeving. ▪ De dichtheid van het woningbouwplan moet aansluiten bij het karakter van Bredevoort: ca. 20 tot 25 woningen/hectare. ▪ De huidige behoefte van Bredevoort ligt met name bij woningen voor starters en senioren. ▪ Het uitgangspunt vanuit het gemeentelijk woonbeleid is, dat 60% van het woningbouwprogramma in de categorie ‘betaalbaar’ wordt gerealiseerd. ▪ Betaalbare koop is maximaal € 230.000 V.O.N. (peildatum 30-11-2021). ▪ Variatie in bouwmassa en woningtypen, eventueel klein deel appartementen en/of ruimte voor bijzondere woonvormen. ▪ Mogelijkheid in het plan tot een logische fasering in de tijd.
Het erfgoed vanuit de cultuurhistorie vormt een belangrijke basis voor het schetsontwerp voor de ambitie van de Slingeplas. De contouren van de vestingwal en daarmee de vorm van het bastion Onversaagd wordt zichtbaar. Het water van de gracht kan weer op een robuuste manier verbonden worden vanaf basisschool ‘t Bastion naar de Grote Gracht bij ‘t Grachthuys.
In Bredevoort is met veel zorg en aandacht de vestingstad, de wallen, de gracht gereconstrueerd of op een aantrekkelijke manier zichtbaar gemaakt. Het bastion Onversaagd ligt verscholen in het stedelijk weefsel van de Izermanstraat en ligt nog verscholen onder de velden van het sportpark ‘t Broock. De middenstip van het hoofdveld vormt de punt van het bastion (bron afbeeldingen: RAAP-rapport 1809).
Grote Gracht
Onversaagd
basisschool ‘t Bastion
//21
AMBITIE EN UITGANGSPUNTEN//3 UITGANGSPUNTEN NIEUW SPORTPARK
De verplaatsing van het sportpark ’t Broock van sportvereniging Bredevoort biedt kansen om op een nabij gelegen locatie bij de Slingeplas een geheel nieuwe, toekomstbestendige sportaccommodatie te realiseren. Voor een nieuw sportpark zijn vooraf de volgende uitgangspunten meegegeven: ▪ Realisatie van 2 volwaardige speelvelden en een half trainingsveld. ▪ De voorkeur gaat uit naar grasvelden. ▪ Omvang accommodatie t.b.v. kleedkamers, materiaalruimte e.d. is ca. 280 m2 netto. ▪ Omvang accommodatie t.b.v. (zelfstandige) kantine is ca. 200 m2 netto. ▪ Terrasmogelijkheid van ca. 100 m2. ▪ Buitenterrein, opstelplaats doelen, ca. 80m2. ▪ Eigen parkeervoorziening die apart afsluitbaar is.
UITGANGSPUNTEN RECREATIE SLINGEPLAS
Om de recreatieve functie van de Slingeplas beter te benutten en te versterken, zijn de volgende uitgangspunten ingebracht: ▪ Realisatie van een horecagebouw met bijbehorende voorzieningen. ▪ Handhaven van betaald parkeren voor dagbezoek recreatie. ▪ Terrasmogelijkheid van ca. 100 m2. ▪ Nieuw camperterrein, met de mogelijkheid van ca. 50 camperplaatsen. ▪ Vervolmaken van het ‘rondje om de Slingeplas’. ▪ Aanleg van: 2 padelbanen, 2 tennisbanen, 2 jeu de boules banen. ▪ Mogelijkheid voor de realisatie van een klimbos. ▪ Mogelijkheid voor de uitoefening van beachvolleybal en bootcamp-activiteiten. 22//
VERTALING AMBITIES EN UITGANGSPUNTEN
In de reeks tekeningen zijn de ambities en uitgangspunten vertaald naar een ruimtelijk schetsontwerp voor de toekomst van Bredevoort en de Slingeplas. Om recht te doen aan de verhalen uit het verleden, om het landschap goed te kunnen lezen en de geschiedenis van de vestingwerken goed zichtbaar te maken, is de gedempte gracht zichtbaar gemaakt. De nieuwe gracht vormt de overgang van de huidige kern, naar de nieuwe woningbouw. Vanaf de Izermanstraat wordt hier een driehoekige grondwerk gecreëerd, die als een scherpe vorm in de gracht steekt. Hier ligt een kans om samen met het gebouw van de BSO de Daltons en de schuine inprikkers van de Izermanstraat het verhaal van het verdwenen bastion Onversaagd zichtbaar te maken. De gracht volgt de huidige ronding met bomenrij. Deze geeft de contouren van de buitenzijde van de hoofdgracht weer. Bestaande bomen blijven behouden. De gracht wordt opgespannen tussen de Izermanstraat aan de west en de bomenrij aan de oostzijde. Aan de noordzijde wordt de nieuwe gracht verbonden met de Grote Gracht, zodat doorstroming en verversing van water beter mogelijk wordt. Aan de zuidzijde wordt de nieuwe gracht aangesloten op het water rondom de basisschool ’t Bastion. Dit water rondom de school loopt richting de Boven Slinge. Om de gracht beter te kunnen doorspoelen en het water te verversen is een aansluiting op de Boven Slinge gewenst.
Bij de nadere uitwerking van deze ambitie moet in overleg met het waterschap afgestemd worden hoe deze aansluiting te realiseren.
Een herstelde gracht biedt unieke kansen voor waterberging, nieuwe natte natuur en een bijzonder woonmilieu aan het water. Een herstelde gracht maakt de cultuurhistorie van Bredevoort beleefbaar en zichtbaar. Na verplaatsing van het sportpark, komt een gebied beschikbaar, dat voor woningbouw in aanmerking kan komen. Hierbij moet wel aandacht zijn voor de lage ligging van het hele gebied. De lage ligging heeft te maken met het verleden als moerassige gebied buiten de vestingwerken. De woonvelden moeten uiteindelijk een goede hoogte krijgen, zodat deze de gevolgen van klimaatverandering (wateroverlast) kunnen opvangen. De nieuwe gracht speelt hierbij een belangrijke rol. Vanuit het (nieuwe) bastion Onversaagd, dat als een uitkijkpunt kan dienen, zijn zichtlijnen over de woonvelden vormgegeven als knipoog naar de werking van de vestingwerken. Vanuit de bastions had men vroeger in alle richtingen goed zicht om de vijand te zien naderen. De nieuwe woonvelden zijn op te knippen in drie delen met fraaie zichtlijnen richting de Slingeplas. Door deze driedeling is een fasering in de bouwopgave goed inpasbaar. Ook een opdeling in woningtype en doelgroepen kan hierop gebaseerd worden.
Vanuit het bastion vormen zichtlijnen richting De Slingeplas een belangrijk uitgangspunt voor de ontwikkeling van het woningbouwplan.
Herstel van vestingwallen, bastion, gracht en de ontwikkeling van de aangrenzende gebieden draagt bij aan de cultuurhistorische waarden en beleving van Bredevoort.
Zichtlijn Woonveld
Ook digitaal is het mogelijk om verhalen en elementen uit het verleden zichtbaar te maken. De historie van de vesting en het erfgoed is een belangrijke ambitie en kwaliteit van het voorgestelde plan. De historische zichtlijnen (en schootslijnen), vormen de basis voor de verdeling van de woonvelden en de mogelijkheden voor een passend woningbouwplan, dat aansluit bij de omgeving en de cultuurhistorische waarden.
//23
AMBITIE EN UITGANGSPUNTEN//3 De ontsluiting van de woonvelden zal plaatvinden via een tweetal inprikkers, die aansluiten op de gebogen lijn van de gracht met bomenrij. Naast de bomenrij wordt voorzien in een nieuwe weg die aansluit via twee inprikkers op de bestaande infrastructuur. Hierbij wordt de huidige ingang van het sportpark benut. De noordelijke ontsluiting (1) voor de woningbouw sluit aan op de Kruittorenstraat ter plaatse van de huidige toegang van het sportpark. De tweede en tevens zuidelijke ontsluiting (2) is een nieuwe aantakking op de Izermanstraat. Een nieuwe brug vormt de overgang over de gracht en vormt de aansluiting op de ronding met bomenrij en ontsluiting van de woonvelden. Dit is ter plaatse van de huidige aansluiting van het wandelpad, ten noorden van de school, richting de Slingeplas. De Kruittorenstraat, de Izermanstraat en de Bleekwal vormen daarmee de verbinding met de omgeving. Uiteraard wordt via een netwerk van paden de woningbouw ook aangesloten op de omgeving. Daarmee worden de Slingeplas en Bredevoort sterker met elkaar verbonden.
(1)
(3)
24//
Ooievaarsdijk Ontsluiting van de nieuwe woningen in het schetsontwerp, vindt plaats via bestaande infrastructuur. De huidige entree (1) van het sportpark kan gebruikt worden en een nieuwe aansluiting (2) op de Izermanstraat. De nieuwbouw zal nadrukkelijk niet worden ontsloten vanaf de Bleekwal en ook niet vanaf de Pastoorsdijk.
Pastoorsdijk
(2) Aanzichten van de nieuwe ontsluiting van de herontwikkeling van het sportpark naar woningbouw. Bij de herontwikkeling is het goed om aandacht te hebben voor de muurtjes met de naamgeving van het sportpark. Behoud en/of herplaatsingen is waardevol voor de relatie met het verleden.
Uiteraard kan de Pastoorsdijk wel benut worden voor de ontsluiting van langzaam verkeer. Hierdoor ontstaat een fijnmazig routenetwerk.
Kruittorenstraat Ontsluiting (1)
De Kruittorenstraat vormt en blijft een belangrijke verbinding tussen Bredevoort, de Slingeplas en het nieuwe sportpark.
Izermanstraat Brug Ontsluiting (2)
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
Bleekwal //25 25
AMBITIE EN UITGANGSPUNTEN//3 Het sportpark wordt verplaatst naar een bijzondere locatie. Het krijgt een plek op de Slingeplas. Door de verplaatsing in combinatie met een herontwikkeling van de recreatiemogelijkheden op de Slingeplas, ontstaat een unieke sport- en recreatiewereld die een grote impuls vormen voor het gebied. Belangrijk hierbij is de koppeling en de toekomstige samenwerking van alle partijen in het gebied. Belangrijke partners hierbij zijn SV Bredevoort, De Twee Bruggen, het waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Aalten. Alleen met een goede samenwerking kan dit een succes worden. Net zo belangrijk is de waterbergingscapaciteit van de Slingeplas. Nieuwe ontwikkelingen binnen de kades zijn mogelijk, mits de bergingscapaciteit behouden blijft.
26//
De Twee Bruggen Het Hart
SV Bredevoort vormt met twee velden en een trainingsveld een groot onderdeel van de nieuwe Slingeplas. Daarnaast is ook volop ruimte voor breedtesport. Denk aan beachvolleybal, (padel) tennis, jeu de boule, bootcamp, klimparcours en verschillende vormen van zwemmen en waterplezier.
Ook sport, in veel verschillende vormen, gaat in de toekomst een nieuwe functie op de Slingeplas vormen. Variërend van voetbal, tot beachvolleybal en van bootcamp tot (padel) tennis.
SV Bredevoort
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//27
AMBITIE EN UITGANGSPUNTEN//3 Door een nieuwe kade aan te leggen op het watervrije niveau van +27,30 m NAP kunnen de velden van het nieuwe sportpark op huidige maaiveld gelegd worden. De nieuwe kade sluit aan op de watervrije landtong in de Slingeplas. De kade parallel aan de Pastoorsdijk wordt rechtgetrokken, waardoor er meer ruimte ontstaat. Deze ruimte biedt plaats aan het nieuwe sportpark, met eigen parkeervoorziening, vernieuwde recreatiemogelijkheden met behoud van bestaande kwaliteiten en gecombineerd met breedtesport. Dit samen met een nieuw horecavoorziening vormt de gedroomde impuls voor de Slingeplas. Het vormt het nieuwe kloppende hart van de Slingeplas.
28//
Waterniveau in normale zomers op de Slingeplas. De normale waterstand is ca +25,00 m NAP.
+28,00m
+26,50m
Hoge waterstanden in de Slingeplas laten een ander beeld zien, waarbij het watervrije deel op +27,30 m NAP ligt, ofwel dit is de maximale hoogte van het waterniveau bij hoge waterstanden.
+27,80m
De hoogtes zijn verwerkt en benut in het schetsontwerp. De hoogtes zijn belangrijk voor de werking van de Slingeplas als waterbuffer.
+25,00m
+26,50m
+25,00m +27,30m
+26,50m +25,50m
+25,50m +28,00m
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//29
TOEKOMSTBEELD SLINGEPLAS//4 DE VERTALING NAAR EEN SCHETSONTWERP
Al het voorgaande, het intensieve proces met de werkgroep en de verschillende overleggen vormen de aanzet tot voorliggend schetsontwerp. Het is een ruimtelijke vertaling van alle wensen, uitgangspunten en ambities.
Onderstaand wordt het schetsontwerp op hoofdlijnen uiteengezet. Daarna worden de verschillende onderdelen woningbouw, nieuw sportpark en recreatie Slingeplas verder uitgeschreven. Overkoepelende thema’s zoals cultuurhistorie, sport en natuur zijn verweven in de verschillende onderdelen. De Kruittorenstraat vormt samen met de nieuwe gracht rondom het bastion Onversaagd, de basis voor het schetsontwerp. De Kruittorenstraat wordt verlengd tot op de Slingeplas en is daarmee de gewenste verbinding tussen het nieuwe kloppende hart van de Slingeplas en Bredevoort. De nieuwe gracht, als verbinding tussen de Boven Slinge, het water bij basisschool ’t Bastion en de Grote Gracht vormt een meerwaarde voor de waterkwaliteit en maakt de rijke geschiedenis van de vestingwerken beleefbaar. Culthuurhistorie wordt op deze wijze zichtbaar gemaakt. Het water geeft een buffer tussen bestaande bebouwing van Bredevoort en de nieuwe woonvelden. Een flauwe en natuurvriendelijke oostoever vormt een prachtig moerassig landschap voor mens en dier. Een unieke woonvorm krijgt hier een plek aan de rand van de voormalige hoofdgracht van de vestingwerken.
30//
De bestaande bomenrij blijft gehandhaafd en vormt de nieuwe begeleiding van de ontsluiting van de woningbouw. De westelijke oever wordt een zogenaamde steile oever. Variatie in oevers draagt bij aan de biodiversiteit. De westelijke oever loopt parallel aan de Izermanstraat. De punt van het voormalige bastion Onversaagd wordt als echt uitkijkpunt ingericht. Een markante plek om uit te kijken over het landschap, de nieuwe woningbouw en de Slingeplas. Dit uitkijkpunt is de plek, om de verhalen uit het verleden en de geschiedenis van de vestingwerken te vertellen. Dit geeft mogelijkheden voor de zuidelijke gelegen basisschool en naastgelegen BSO om op een aantrekkelijke manier educatie toe te voegen aan alle ambities voor dit gebied. Zichtlijnen (verdedigingslijnen) vanuit het bastion vormen de basis voor het stratenpatroon van de woningbouw. Hierdoor ontstaan drie fraaie en afzonderlijke woonvelden met ieder een eigen identiteit. Het bestaande groen langs de randen van de woonvelden en op de overgang naar de omliggende woonpercelen en woonwijk blijven gehandhaafd en worden daar waar mogelijk versterkt. De woonvelden liggen opgespannen tussen de Pastoorsdijk, de groene randen en de nieuwe gracht. Binnen de woonvelden is ruimte voor 82 woningen in verschillende vormen en voor verschillende doelgroepen. Dit is overeenkomstig de uitgangspunten voor het woningbouwprogramma.
Aan de oever is plaats voor 5 bijzondere vlonderwoningen. Binnen de drie velden is voorzien in 11 vrije sector woningen, 18 levensloopbestendige woningen (LLB), 20 appartementen en 28 rijwoningen. De appartementen en de rijwoningen vormen de basis voor het middelste woonveld. Met deze woningtypen kan een gesloten basis gevormd worden, waarbinnen geparkeerd kan worden. De woningen voor de vrije sector en de LLB (bijvoorbeeld in de vorm van een seniorenhofje) maken de overgang naar de bestaande bebouwing rondom. Ook in hoogte neemt het vanuit het midden naar de randen toe af. Alle zichtlijnen en ontsluitingen worden met een variatie aan bomen aangezet. Goed voor de biodiversiteit en voor een klimaatadaptieve inrichting. Bomen nemen namelijk CO2 op en zorgen voor schaduwwerking en verkoeling tijdens de steeds heter wordende zomers. Het bestaande routenetwerk rondom de Slingeplas wordt op veel verschillende manier verbonden met de woningbouw en dus ook met Bredevoort. Er ontstaat een fijnmazige structuur van wegen en paden die de Slingeplas en Bredevoort met elkaar verbinden. Het te verplaatsen sportpark krijgt een nieuwe plek parallel aan de te verlengen kade (dijk), die weer parallel aan de Pastoorsdijk ligt. De velden komen op huidige maaiveld niveau van de Slingeplas te liggen en wordt aan de oostzijde voorzien van een lage kade (op watervrij niveau).
Het kloppende hart wordt de gebouwde en gedeelde voorziening van zowel SV Bredevoort als De Twee Bruggen. Dit multifunctionele gebouw ligt hoger dan de velden, waardoor er fraai uitzicht vanuit de kantine en het terras over het hoofdveld ontstaat. De kades rondom kunnen voorzien worden van zitelementen, die als een trap omhoog lopen, zodat een soort tribune rondom de velden gecreëerd wordt. Landschappelijke structuren met bomen vormen de scheiding tussen de velden en vormen tevens de begeleiding van de zichtlijnen vanaf het nieuwe bastion Onversaagd. De huidige toegang tot de Slingeplas vanaf de Ooievaarsdijk blijft bestaan. Deze fraaie slinger brengt de bezoekers uiteindelijk tot het kloppende hart. Aan beide zijden van de toegangsweg is plaats voor bezoekersparkeren. Ten noorden van de slinger, zijn parkeerplaatsen en circa 46 camperplaatsen gesitueerd voor bezoekers van het recreatiedeel van de Slingeplas. Ten zuiden van de slinger (verlengde van de Kruittorenstraat) is een eigen parkeervoorziening voor bezoekers van SV Bredevoort gecreëerd. Fiets en auto vinden hier gescheiden van elkaar de weg. Alle parkeerterreinen zijn afzonderlijk te bereiken. Aan de slingerende toegang is plaats voor een opvallend kunstwerk als landmark van het gebied (paarse stip). Vanuit het kloppende hart is de slinger verder verlengd het water in.
Het einde van deze vlonderas bestaat uit een zwembad. Een zwembad te midden van natuurlijk zwemwater.
nieuwe natuur rondje Slingeplas
camperplaats parkeren klimparcours jeu de boules
Vanuit het kloppend hart is fraai uitzicht in alle richtingen mogelijk over de Slingeplas. Door de hoge ligging ontstaan er mogelijkheden voor traptreden, terras op hoogte en een verbreding van het strand. Het huidige strand schuift in noordelijke richting op naar het kloppend hart, waardoor er ruimte ontstaat voor water en retentiecompensatie.
parkeren padel/tennis verbinding
Vanuit het hart vertrekt het ‘rondje Slingeplas’. Een prachtige wandeling over slingerende paden rondom het water. De flanken van de plas kunnen worden ingezaaid met een bloemrijk kruidenmengsel, waardoor nieuwe natuurwaarden kunnen ontstaan en waarbij de beleving van de plas een impuls krijgt. Zelfs de dijken zouden in overleg met waterschap als proefvlakken kunnen worden gebruikt om bloemrijke mengsels in te zaaien. Het waterschap zoekt namelijk naar mogelijkheden om de biodiversiteit te vergroten. Via het slingerende rondje kom je uiteindelijk weer bij de voetbalvelden uit. Hier ligt een strip met belijning en cijfers die aanleiding geven tot buitensport en bootcamp. De trappen, de verhoogde terrassen en kades zijn eveneens aanleiding voor buitensport. De strip vormt een afbakening voor de beachvolleybal- en beachvoetbalvelden. Vaste maten met voorzieiningen voor de palen en netten vergemakkelijken het opzetten van beachvelden en het opzetten van leuke toernooien. Het bestaande bomenbestand kan benut worden als klimparcours. Alles om de Slingeplas en Bredevoort een impuls te geven voor recreant, sporter, bewoners en de flora en fauna.
kloppend hart
Het schetsontwerp is een denkrichting die in samenhang alle ambities laat zien voor de herontwikkeling van de Slingeplas. Het vormt daarmee een inspiratie en een basis voor het vervolg.
as
velden woonveld
beachvelden rondje Slingeplas
gracht oever bastion
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
nieuwe natuur
//31
“Het begint met ideeën en
voor de verschillende onderdelen in het s het voetlicht te brengen. Dit is Woningaantallen - woningtypen ▪ 1 combi-accommodatie • • ▪ 5 bijzondere vlonderwoningen • ▪ 11 vrije sector woningen • • ▪ 18 LLB woningen • ▪ 20 appartementen • ▪ 18 tussenwoningen • ▪ 10 hoekwoningen • In totaal 82 woningen, waarvan 56 woningen in de categorie betaalbaar (68%) • • •
#10
#13
#09 #12
#06 #07 #01
#03
#04 #05 #02
#11 32//
#08
n dromen, om beoogde sfeer
schetsontwerp goed voor s de kracht van inspirerende beelden.
#03
#02
#01
#04
#05
#06
Bovenstaand: de gracht met een uitkijktoren en contouren van het bastion Onversaagd Nevenstaand en onderstaand: de woonvelden #07
#10
#08
#09
#11 #12 #13
1:2000
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//33
“Het begint met ideeën en
#22 #23 #25
voor de verschillende onderdelen in het s het voetlicht te brengen. Dit is
#20
#16
#15 #19 #21
#14
#17
#18
#24
#26 #27
34//
n dromen, om beoogde sfeer
schetsontwerp goed voor s de kracht van inspirerende beelden.
#15
#14
#16
Bovenstaand: het nieuwe sportpark met tribune, traptreden en uitkijk over het hoofdveld temidden van landschappelijke structuren Nevenstaand en onderstaand: de breedtesport op de Slingeplas. Samenwerking en verbanden leggen is hierbij het sleutelwoord.
#18 #17
#21 #20 #19
#22 #23 #24
#26 #25 #27
1:2000
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//35
#39 #41 #30
“Het begint met ideeën en
#40
voor de verschillende onderdelen in het s het voetlicht te brengen. Dit is
#29
#38 #37
#36 #33 #35
#34 #32
#31
#28
36//
n dromen, om beoogde sfeer
schetsontwerp goed voor s de kracht van inspirerende beelden.
#28
#29
#30
Bovenstaand: landart in het water en bij de entree van de vernieuwde plas, ook aandacht voor de beeldkwaliteit van de TOP en de relatie met de Twee Bruggen Nevenstaand en onderstaand: sfeer rondom het kloppende hart en een klimaatadaptieve inrichting van (camper)parkeren met dubbel gebruik voor de breedtesport
#29
#32 #31
#34
#33
#35
#38 #36
#37
#40
#41
#39
1:2000
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
//37
HAALBAARHEID//5 ALGEMENE CONCLUSIE
Het schetsontwerp voldoet als een verbeelding van een eerste denkrichting aan de vele ideeën en ambities die vooraf zijn benoemd of biedt daarvoor volop kansen in de verdere uitwerking of in de toekomst. Het plan en de daarin geschetste drie opgaven samen, dragen bij aan de leefbaarheid en vitaliteit van Bredevoort en de Slingeplas. Het plan komt tegemoet aan de cultuurhistorische waarden in het gebied en het biedt de gevraagde mogelijkheden voor toerisme, evenementen en levendigheid. Dit met kansen voor behoud en versterking van de bestaande natuurwaarden en natuurbeleving in het gebied. Als onderdeel van het plan biedt de geschetste woningbouw mogelijkheden voor betaalbare woningbouw voor jongeren en senioren, waarbij zoveel mogelijk tegemoet kan worden gekomen aan de lokale behoefte. Tevens wordt voorzien in een nieuw en compact sportpark voor SV Bredevoort, met diverse mogelijkheden voor gezamenlijk gebruik van voorzieningen en faciliteiten bij de Slingeplas.
38//
De vele ideeën en wensen die door betrokkenen zijn ingebracht, komen herkenbaar terug in een goed en samenhangend plan. Alle betrokken partijen zijn er enthousiast en positief over. In het algemeen is de conclusie dat er breed draagvlak is voor deze eerste, toekomstbestendige denkrichting. Het plan vormt hiermee een goede en gedragen basis voor het vervolg. De betrokken partijen maken zich graag sterk om het plan samen verder uit te werken en te kunnen realiseren.
AANDACHTSPUNTEN VOOR HET VERVOLG
Naast deze algemene conclusie, zijn er ook inhoudelijke opmerkingen op het plan gemaakt door betrokken partijen. Belangrijk is dat deze opmerkingen zijn gemaakt en dat deze in beeld blijven als aandachtspunten voor het vervolgproces en de verdere uitwerking. ▪ (1) Aan de Pastoorsdijk staat een oude boerderij en schuur die nu wordt gebruikt voor opslag voor verenigingen. Deze bebouwing behoeft niet te worden behouden. Het plan voorziet erin om ter plaatse de kade (de dijk) door te trekken en daarachter een eigen parkeervoorziening te realiseren voor het nieuwe sportpark. Voor het huidige gebruik moet eventueel een oplossing elders worden gevonden.
#02
▪ (2) Voor toezicht en beheer van de Slingeplas, kan mogelijk de behoefte bestaan aan een beheerderswoning. Dit is een nadere afweging in het vervolgproces. De directe noodzaak ligt nu anders met dit plan, waarbij het gebied anders en intensiever kan worden gebruikt. Het plangebied biedt op zich ruimte of mogelijkheden voor een eventuele beheerderswoning. ▪ (3) Het realiseren van een (betere) verbinding tussen vakantiepark De Twee Bruggen en de Slingeplas, is nog één van de benoemde wensen. Een betere verbinding heeft onder meer ook te maken met het verbeteren van de bestaande infrastructuur in de toekomst. ▪ (4) De gekozen parkeeroplossing en situering, waarbij het sportpark en de Slingeplas een eigen parkeervoorziening hebben (met eigen toegangspoort of slagboom), wordt als goede oplossing gezien. ▪ (5) Het plan biedt mogelijkheden voor evenementen en activiteiten van Bredevoort Schittert en de Schutterij. Een geschikte inrichting van het (parkeer) terrein hiervoor, is aandachtspunt in de verdere uitwerking van het plan. Het plan biedt wellicht ook kansen om bijvoorbeeld kermis en andere evenementen op een andere en mooie manier op het Slingeplasterrein te plaatsen en te organiseren.
▪ (6) Het plan maakt in de basis een goede scheiding mogelijk tussen het terrein behorend bij SV Bredevoort en sport- en recreatievoorzieningen behorend bij de Slingeplas. Het ontwerp wordt op dit punt als heel logisch en positief ervaren. Aandachtspunt in het vervolgproces is de situering en scheiding van de geschetste padel en tennisbanen bij de ‘ingang’ van het sportpark. ▪ (7) Het plan biedt mogelijkheden en kansen voor multifunctioneel en/of gezamenlijk gebruik van de diverse te realiseren sport- en recreatiemogelijkheden. De gemeente, SV Bredevoort en de Twee Bruggen en/of andere partijen, blijven in het vervolgproces in gesprek over de mogelijkheden. ▪ (8) Bij de verdere uitwerking en ontwerp voor de inrichting van het nieuwe sportpark is de (on)gewenste openbare toegankelijkheid en afsluitbaarheid (omheining toepassen) een aandachtspunt in overleg met betrokkenen. ▪ (9) De zichtlijnen vanuit cultuurhistorie en verbinding vanaf het woningbouwplan, tussen de nieuwe sportvelden door, richting de Slingeplas, wordt gezien als een waardevol en te behouden onderdeel van het plan.
Slingeplas [werkgroep]De Slingeplas
#07
#08
#04
#01
#05
#06
#03
#09
//39
HAALBAARHEID//5 #14
#13
#15
#12
#10
#14
#18 #15
#11 #15
#17 #16
#14
#13
#16 #16
40//
#13
▪ (10) De accommodatie en kantine voor de sportvereniging en een horecagebouw bij de Slingeplas, worden in dit plan voorgesteld als één (geschakeld) gebouw in 2 delen. Dit wordt als een positief uitgangspunt ervaren. Het geschakelde gebouw biedt kansen voor multifunctioneel en gezamenlijk gebruik van functies (entreehal, toiletgroepen, keuken), waarbij de gezamenlijke mogelijkheden verder verkend en uitgewerkt moeten worden. ▪ (11) Voor het geschakelde gebouw en bijbehorende terrassen, is de suggestie gedaan om het strand en het water dichter bij het terras te brengen. De ultieme wens is om meer een terras ‘aan het water te hebben’ en om een kade met traptreden toe te passen om meer ‘zitten aan het strand’ mogelijk te maken. In het plan is daarom het water en het strand ‘dichterbij’ het geschakelde horecagebouw gebracht. Afgraving ten behoeve van noodzakelijke compensatie van de bergingscapaciteit, biedt hiertoe wellicht kansen. De haalbaarheid hiervan moet in het vervolg verder worden onderzocht en uitgewerkt in overleg met het waterschap. ▪ (12) Het behoud van ‘het rondje om de Slingeplas’ is een belangrijk uitgangspunt. ‘Rust voor de natuur’ is een belangrijk uitgangspunt voor het deel van de Slingeplas nabij de ‘politieplas’. Ter plaatse blijft de situatie zoals die is. ▪ (13) De functie van natuurgebied kan worden versterkt en verder worden benut.
Er zijn kansen voor verdere natuurontwikkeling (bijvoorbeeld meer variatie in begroeiing en versterken van de biodiversiteit) en natuurbeheer, waarbij ook koppeling met andere (maatschappelijke) activiteiten of initiatieven in de toekomst mogelijk zijn (bomenplant, bloemplukken, natuurproject scholen, verbinding met recreatief wandel- en fietsroutenetwerk, etc.).
▪ (14) Voorliggende denkrichting rondom de Slingeplas biedt meer mogelijkheden voor onderhoud en beheer en versterking van aanwezige natuurwaarden. Tevens biedt dit kansen voor de verbetering en behoud van de waterkwaliteit van de Slingeplas. Aandachtspunt kan zijn om natuurbeheer en -ontwikkeling verder uit te werken in een beheersplan. ▪ (15) Het plangebied kent hier en daar diverse hoogteverschillen en mogelijkheden voor het creëren van ‘ommetjes en wandelroutes’. Het behouden of creëren van ommetjes en de rolstoeltoegankelijkheid bij voorzieningen, zijn aandachtspunten bij de verdere uitwerking van het plan. ▪ (16) De direct omwonenden waarderen het plan in het geheel. Het behoud van de bestaande groenstructuur als scheiding tussen nieuwbouwwoningen en/of het nieuwe sportpark, is en blijft een belangrijk uitgangspunt bij een verdere uitwerking. De afstand en de situering van nieuwbouwwoningen ten opzichte van de bestaande woonpercelen aan de Kruittorenstraat is een aandachtspunt. De afstand tussen de woonbuurt Stadsbroek en het nieuwe sportpark is tenminste 50 meter met extra afschermend groen. Dit blijft uitgangspunt. Mogelijk aandachtspunt is het (intensieve) gebruik van het tweede (trainings)veld. ▪ (17) Er zijn meerdere mogelijkheden voor de ontsluiting van het geschetste woningbouwplan. Uitgangspunt is om toekomstige woningbouw niet te ontsluiten via de Pastoorsdijk.
Ter hoogte van de woningbouw voorziet de Pastoorsdijk in de mogelijkheid van een langzaam verkeerroute. De voorgestelde ontsluiting, lijkt voor nu de meest logische. Bij de verdere uitwerking worden de mogelijkheden en beperkingen verder onderzocht in afstemming met de omgeving en omwonenden.
Het water wordt door verschillende factoren beïnvloed: het water uit de Boven Slinge dat eens per twee jaar in de plas stroomt, uitwerpselen van (water)vogels en andere dieren, zoals honden. Door afspoeling van regenwater van het strand en de ligweiden komen er verontreinigingen in het water. Op de aanvoer van water uit het reductiereservoir na, is de Slingeplas een geïsoleerd oppervlaktewater. De waterkwaliteit in de laatste vier jaar werd beoordeeld als kwaliteitsklasse ‘uitstekend’. Om dit te continueren en de kwaliteit van het (zwem)water hoog te houden, is het van belang om zorgen voor goede informatievoorzieningen en te handhaven op overtredingen van de regels. Bezoekers moeten goed worden geïnformeerd over wat wel en niet mag, zodat zwerfafval en uitwerpselen van dieren zoveel mogelijk wordt beperkt.
De Slingeplas is niet alleen een recreatieplas maar fungeert tevens als opvangreservoir. Het reservoir dient als opvang van hoge afvoeren op de Boven Slinge in verband met de beperkte afvoercapaciteit in het centrum van Aalten. Het totale reductiereservoir is circa 76 ha groot en biedt mogelijkheid voor circa 1.000.000 m3 waterberging. Figuur 8 geeft de locatie en begrenzing van het totale reservoir weer.
RANDVOORWAARDE RETENTIEFUNCTIE SLINGEPLAS
De Slingeplas is bovenal een gebied dat wordt gebruikt als waterretentiegebied voor de opvang en berging van overtollig water bij hevige neerslag. De verwachting is dat de retentie 1 keer in de 2 tot 5 jaar voorkomt. Deze functie zal in de nabije toekomst alleen maar belangrijker worden, vanwege het veranderende klimaat. De watergang De Slinge die ten zuiden van de Slingeplas loopt, is hoofdzakelijk bedoeld voor de afvoer van regenwater. Bij hevige regenval kan een zeer grote hoeveelheid water uit De Slinge, tijdelijk worden Waterretentiegebied Bij hoog water opent het waterschapDe eenSlingeplas. stuw ten oosten van de plas, zodat het waterreservoir opgevangen in het gebied rondom de Slingeplas, via volloopt. Wanneer het reservoirGebiedsvisie ten volle wordt benut wordt het waterpeil 27,20 meter boven (bron afbeelding: Slingeplas, dehetzogeheten ‘inlaat’ ten zuidoosten van de Slingeplas. NAP. Hierdoor treedt er geen wateroverlast op in Bredevoort en Aalten. Uiteindelijk wordt Leisurelands). geborgen water geloosd in de Schaarsbeek, die ten noorden van de Slingeplas stroomt. Het Het retentiegebied is op nevenstaande afbeelding reductiereservoir is zo ontworpen dat het theoretisch 1 keer per 2 jaar wordt benut. aangegeven. Via de ‘uitlaat’ ten noordwesten van de Slingeplas, stroomt de Slingeplas bij gebruik van de retentie, gereguleerd en langzaam leeg.