Aalten advies informateur 26 april 2022 met bijlagen .pdf

Rapportage van bevindingen coalitievorming gemeente Aalten

Hans Martijn Ostendorp Informateur 26 april 2022

1

Inhoudsopgave Inleiding Aanpak Verkiezingsuitslag Aalten 2022 Bevindingen informatieronde Samenwerking in de Regio Achterhoek Aan te bevelen coalitie Mijn advies Tot slot

3 4 5 6 6 7 11 12

Bijlage: door de fracties geaccordeerde gespreksverslagen 13 Gespreksverslag informateur met de fractie van het CDA d.d. 9 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van BBB-HMV d.d. 9 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van de ChristenUnie d.d. 9 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van de VVD d.d. 9 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van de Progressieve Partij d.d. 11 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van D66 d.d. 11 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van GemeenteBelangen d.d. 11 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van het CDA d.d. 16 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van de Progressieve Partij d.d. 16 april 2022 Gespreksverslag informateur met de fractie van GemeenteBelangen d.d. 16 april 2022

2

Inleiding Kort na de gemeenteraadsverkiezingen van 14, 15 en 16 maart 2022 ben ik door de fractievoorzitter van het CDA, Raimond Smit, benaderd of ik beschikbaar zou zijn als beoogd informateur voor de gemeente Aalten nu het CDA als grootste partij uit de verkiezingen was gekomen. Hier heb ik positief op gereageerd. Nadat de fractievoorzitters hier in hun overleg van 22 maart 2022 mee hebben ingestemd heeft ook de gemeenteraad van Aalten op 5 april jl. haar instemming gegeven. De opdracht uit de gemeenteraad van Aalten luidde als volgt: • • • •

Onderzoek welke in de raad vertegenwoordigende partijen een solide en duurzaam college van burgemeester en wethouders kunnen vormen in de bestuursperiode 2022-2026. Betrek hierbij zowel de verkiezingsuitslag als de verkiezingsprogramma’s. Kijk naar een constructieve samenwerking tussen de leden van het te vormen college en tussen de collegeleden en de gemeenteraad. Rapporteer de bevindingen over de informatie aan de gemeenteraad en doe aanbevelingen over de daaropvolgende formatiefase.

Op 6 april heb ik hierover een gesprek gehad met de griffie van de gemeente Aalten, de heren Fiering en ter Beest, en aansluitend heb ik het document ontvangen met betrekking tot de afspraken voor het informatieproces alsmede de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen die een zetel hebben weten te bemachtigen in de gemeenteraad van Aalten.

3

Aanpak Alle partijen zijn uitgenodigd voor een eerste gesprek met de informateur. Op zaterdag 9 april heb ik gesprekken gevoerd met de fracties van het CDA, BBB-HMV, de ChristenUnie en de VVD. Maandagmiddag 11 april waren er gesprekken met de fracties van de Progressieve Partij, D66 en GemeenteBelangen. Alle gesprekken zijn gevoerd langs dezelfde onderwerpen/vragen en in dezelfde volgorde zodat de griffie in staat kon worden gesteld heldere en goed vergelijkbare verslagen te maken. Naast een korte en algemene inleiding van de informateur zijn de volgende onderwerpen in alle gesprekken aan de orde gekomen: • • • • • •

Algemeen beeld van de verkiezingsuitslag Gewenste coalitie/aantal wethouders Eigen deelname aan coalitie en eventuele kandidaat wethouders Positie gemeente Aalten in de Regio Achterhoek Welke twee speerpunten wil de fractie over 4 jaar gerealiseerd hebben? Zijn er breekpunten?

Tijdens de gesprekken op 9 en 11 april ben ik ondersteund door de griffie van de gemeente Aalten en zij hebben zorggedragen voor een verslag van elk afzonderlijk gesprek, deze verslagen zijn eerst ter goedkeuring voorgelegd aan de fractie voordat ze een plek hebben gekregen in openbare verslag van bevindingen. De geaccordeerde verslagen zijn openbaar en als bijlage bij deze bevindingen gevoegd. De gesprekken met de fractievoorzitters en hun partijgenoten heb ik zonder uitzondering als open, prettig en constructief ervaren. Op basis van de eerste gesprekken op 9 en 11 april, de verkiezingsuitslag, de verkiezingsprogramma’s, al dan niet benoemde breekpunten en persoonlijke verhoudingen heb ik mijn gedachten laten gaan over mijn advies aan de gemeenteraad van Aalten over een mogelijke samenwerking van partijen binnen een coalitie in Aalten. Op basis van deze gedachten heb ik op zaterdag 16 april de fracties van CDA, Gemeentebelangen en Progressieve Partij separaat van elkaar uitgenodigd voor een verdere verkenning. De uitkomst van deze verdere verkenning heb ik meegenomen bij mijn aanbevelingen voor een te vormen coalitie.

4

Verkiezingsuitslag Aalten 2022 In de gemeente Aalten heeft 59,7% van de stemgerechtigden gestemd, dit is hoger dan het landelijk gemiddelde (50,9%) en ook iets hoger dan de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 (59.16%)

5

Bevindingen informatieronde Als gezegd ben ik positief en aangenaam verrast door de open, oprechte, constructieve en vriendelijke gesprekken die ik met iedereen heb kunnen voeren. Er is breed waardering voor de sterk verbeterde sfeer in de Aaltense gemeenteraad en de goede onderlinge verhoudingen. Veel fracties benoemen het afgesproken raadsprogramma als basis voor deze verbeterde onderlinge verhoudingen, maar ook de (in positieve zin) veranderde houding van de grootste fractie en de samenwerking met de leden van het college van B&W wordt gewaardeerd. Meerdere partijen geven aan het verstandig te vinden om de processen rond het raadsprogramma en de informatie gescheiden te laten blijven en spreken de hoop uit dat er in Aalten opnieuw met een raadsprogramma gewerkt kan gaan worden. Tevens is door meerdere partijen aangegeven dat de winnaars CDA en BBB-HMV een goede campagne hebben gevoerd met een aansprekende lijst óf een slimme keuze hebben gemaakt door zich te verbinden aan een partij die landelijk in opkomst is en populairder wordt (BBB). Hoewel het onderzocht moet worden leeft er bij enkele fracties een twijfel of een samenwerking tussen CDA en BBB-HMV in een coalitie vruchtbaar en duurzaam kan worden. Het is aan de informateur om hierover advies uit te brengen na de gesprekken met alle fracties.

Samenwerking in de Regio Achterhoek Waar in het verleden wel eens wat scepsis bestond over duurzame samenwerking binnen de Regio Achterhoek lijkt dat beeld in de afgelopen jaren stevig gekanteld. Alle partijen in de Aaltense gemeenteraad onderschrijven de noodzaak tot regionale samenwerking en hebben ervaren dat daarin de afgelopen jaren flinke stappen vooruit zijn gezet.

6

Aanbeveling te vormen coalitie Eerste voorkeursvariant coalitie

Aantal zetels CDA GemeenteBelangen BBB-HMV Progressieve Partij VVD D66 ChristenUnie

CDA 7

GB 4

BBB-HMV 4

PP 2

VVD 2

D66 1

CU 1

of

of

of

of

PP 2

VVD 2

D66 1

CU 1

of of

of of

of

of

Aantal zetels 21 7 4 4 2 2 1 1

Tweede voorkeurs variant coalitie

Aantal zetels CDA GemeenteBelangen BBB-HMV Progressieve Partij VVD D66 ChristenUnie

CDA 7

GB 4

of

BBB-HMV 4

of

Aantal zetels 21 7 4 4 2 2 1 1

In de gesprekken met alle partijen is naar voren gekomen dat iedere fractie vindt dat het CDA in ieder geval een plek in de coalitie moet innemen en ook aan zet is in deze informatieperiode. Een aantal vertegenwoordigers van partijen uit de voormalige oppositie hebben aangegeven wat moeite te hebben gehad met uitspraken door de voormalige coalitiepartijen dat zij ook na de verkiezingen met elkaar door willen. Hierdoor ligt er overigens voor niemand een blokkade maar er bestaat de indruk dat het goed was dat dit in de informatieronde even ‘gezegd’ kon worden om daarna ook weer gewoon goed met elkaar door te kunnen. De coalitie van 2018-2022 bestaande uit CDA, Progressieve Partij en de VVD hebben met 11 zetels hun meerderheid nipt kunnen behouden. Meerdere partijen hebben aangegeven een coalitie te adviseren die kan bogen op een wat ruimere meerderheid.

7

Hoewel de coalitiepartijen uit 2018-2022 als eerste voorkeur het voortzetten van de coalitie hebben genoemd, vind ik het belangrijk om te kijken of er ook andere duurzame coalities te vormen zijn die kunnen bogen op een ruimere raadsmeerderheid, die programmatisch dicht bij elkaar kunnen komen én die beter recht doet aan de uitslag van de verkiezingen. Daarbij zal ik niet alleen het aantal zetels, maar óók het aantal stemmen dat op de partijen is uitgebracht mee laten wegen in mijn advies. Als eerste heb ik gekeken of er een sterke ‘romp’ voor een coalitie is te vormen door de beide winnaars CDA en BBB-HMV eventueel aangevuld met Gemeentebelangen. Getalsmatig zou zo’n samenwerking uitkomen op een coalitie met 15 zetels in de gemeenteraad en vertegenwoordigen deze drie partijen samen 8658 van de ruim 13000 stemmen. Getalsmatig zou dit een te vormen coalitie kunnen zijn. Programmatisch voorzie ik echter uitdagingen die niet passen binnen de opdracht die ik van de gemeenteraad heb ontvangen; er is door alle drie partijen nadrukkelijk een breekpunt c.q. belangrijk zwaartepunt ingebracht voor de onderhandelingen. CDA en Gemeentebelangen zijn tegen de uitbreiding van windmolens (en het CDA wil expliciet ook geen uitbreiding van het windmolengebied Hagenwind) daar waar BBB-HMV nadrukkelijk wél voorstander is van de uitbreiding van windmolenparken.

Daarnaast heeft BBB-HMV aangegeven dat als partijen binnen de coalitie niet kunnen of willen meewerken aan de wensen van BBB-HMV qua Ruimtelijke Ordening, duurzaamheid, woningbouw en industrie, dit een zwaarwegend punt is voor BBB-HMV. Doordat CDA en Gemeentebelangen zo expliciet zijn in het benoemen van de uitbreiding van windmolenparken als belangrijk breekpunt en BBB-HMV op voorhand aangeeft dat zij het zwaarwegend vinden dat de wensen van BBB-HMV worden ingewilligd voorzie ik op dit moment geen vruchtbare samenwerking mogelijk binnen een coalitie met CDA, BBB-HMV en GemeenteBelangen. Daarnaast zou moeten worden afgewacht of er -conform de raadsopdracht aan de informateur- een vruchtbare samenwerking kan worden verwacht tussen de leden van de verschillende partijen. Mede gelet op het feit dat de vertegenwoordiging van BBB-HMV in het gesprek met de informateur nadrukkelijk heeft aangegeven dat verschillende leden van het college van B&W 2018-2022 in de ogen van BBB-HMV meerdere malen zijn ‘gedraaid’ op onderwerpen als woningbouw, industrieterrein en duurzaamheid, hetgeen in het geaccordeerde gespreksverslag met BBB-HMV terug te lezen is.

Nadat ik bovengenoemde optie voor mijzelf heb geparkeerd ben ik gaan onderzoeken of er een andere coalitie mogelijk is die op een andere wijze recht doet aan de verkiezingsuitslag, kan bogen op een stevige meerderheid en waar ook een meerderheid van inwoners uit de gemeente Aalten op gestemd hebben.

8

Daarbij heb ik de mogelijkheid onderzocht van een coalitie tussen CDA, GemeenteBelangen en Progressieve Partij. Met het oog op het verkiezingsprogramma liggen het CDA en GemeenteBelangen dicht bij elkaar, hier lijken programmatisch geen hobbels te nemen. De Progressieve Partij heeft geen breekpunten vooraf aangeleverd en heeft van de beide partijen in de gemeenteraad die twee zetels bezitten het meeste aantal stemmen behaald. Het CDA heeft naast haar oorspronkelijke voorkeur om verder te gaan in de coalitie van 2018-2022, aangegeven een plek voor de Progressieve Partij in de coalitie te zien zitten om op deze wijze door te blijven werken aan het ontwikkelen van Aalten als een sociale gemeente waarin iedereen mee mag doen. Daarnaast worden de kwaliteiten van de kandidaat-wethouder van Progressieve Partij binnen het sociale domein geroemd. GemeenteBelangen ligt programmatisch het dichtst bij het CDA en heeft in het verleden bewezen een betrouwbare en constructieve coalitiepartij te zijn. Daarnaast heeft GemeenteBelangen ondanks het verlies van 1 zetel na het CDA het meeste aantal stemmen binnengehaald. Op basis van deze overwegingen heb ik bovengenoemde drie partijen op zaterdag 16 april 2022 separaat van elkaar uitgenodigd voor een verkennend gesprek over mijn eerste gedachten.

Zaterdag 16 april heb ik als eerste de vertegenwoordigers van het CDA uitgenodigd, vervolgens de vertegenwoordigers van de Progressieve Partij en aansluitend de vertegenwoordigers van GemeenteBelangen.

CDA Het CDA heeft in ons gesprek aangegeven dat een coalitie tussen CDA, GemeenteBelangen en de Progressieve Partij wat hen betreft een haalbare optie is, hoewel het niet hun eerste voorkeur had. Voor het CDA is het belangrijk dat zij -hoewel dit een onderwerp is voor het formatieproces- de huidige portefeuilles binnen het college kunnen behouden en iets kunnen uitbreiden aangezien het CDA de wens heeft om met twee full-time wethouders zitting te nemen in het nieuw te vormen college. In het gesprek is kort aan de orde gekomen dat Progressieve Partij in haar verkiezingsprogramma heeft aangegeven voorstander te zijn van het uitbreiden van het aantal windmolenparken en gezien het breekpunt op dit onderwerp dat door het CDA is ingebracht wil het CDA weten in hoeverre dit onderwerp een breekpunt is voor de fractie van Progressieve Partij. Ik heb daarop aangegeven dat de Progressieve Partij geen breekpunten heeft ingebracht en dat ik deze vraag in mijn onderhoud met de vertegenwoordigers van de Progressieve Partij specifiek aan de orde zal brengen.

9

Progressieve Partij In mijn gesprek met de Progressieve Partij hebben de vertegenwoordigers aangegeven dat zij hun deelname aan de coalitie koppelen aan het handhaven van de sociale portefeuille in samenwerking met de wethouder van het CDA. Dit is wat de Progressieve Partij betreft een voorwaarde voor deelname aan deze coalitie. Daarnaast vindt de Progressieve Partij het belangrijk dat de huidige wethouder van het CDA de portefeuille Ruimtelijke Ordening en eventueel ook Financiën behoudt. Hoewel de Progressieve Partij beseft dat dit een onderwerp is voor de formatiefase vindt men het belangrijk deze informatie met de informateur te delen. Progressieve Partij meldt daarbij voorts dat zij zichzelf niet in de positie vindt om iets goed te keuren of af te keuren, in de ogen van de vertegenwoordigers van de Progressieve Partij is de fractie van het CDA aan zet en verantwoordelijk voor het vormen van een coalitie. Overigens heeft de Progressieve Partij aangegeven dat de uitbreiding van windturbines/parken geen breekpunt voor hen is.

GemeenteBelangen De vertegenwoordigers van GemeenteBelangen geven aan dat hun fractie niets uitsluit nu zij constateren dat de informateur de eerste voorkeur van GemeenteBelangen (CDA en GB) niet overneemt. GemeenteBelangen heeft aangegeven dat het uitgangspunt steeds is geweest, meedoen in de coalitie. De eerste voorkeur van GemeenteBelangen in een nieuw te vormen college gaat uit naar de sociale portefeuille. Nu het erop lijkt dat dit niet mogelijk wordt in het nieuw te vormen college heeft GemeenteBelangen even tijd gevraagd om zich te beraden op mijn advies. Deze ruimte heb ik de vertegenwoordigers van GemeenteBelangen uiteraard gegeven. Ik heb in dit gesprek aangegeven dat ik enige aarzeling meende te bespeuren bij de vertegenwoordigers van GemeenteBelangen. De fractie van GemeenteBelangen heef mij daarop verzekerd zo snel mogelijk met een reactie te komen op de door mij voorgestelde coalitie. Dit is ook gebeurd. Daar waar de fractie mij op zaterdagavond 16 april jl. heeft proberen te bellen maar contact tussen ons niet tot stand kwam, heeft de fractievoorzitter mij op zondag 17 april jl. per Whatsapp een bericht gestuurd waarin hij aangeeft dat GemeenteBelangen gaat voor deelname aan de coalitie, ook als de portefeuille sociaal binnen het college voor de partij niet in beeld komt.

10

Mijn advies Op basis van bovenstaande wil ik adviseren de informatieronde af te sluiten en over te gaan tot inhoudelijke formatieonderhandelingen tussen de partijen CDA, GemeenteBelangen en de Progressieve Partij. Gezien het verschil tussen partijen in eerste voorkeuren op de te vormen coalitie adviseer ik de vertegenwoordigers van genoemde partijen op korte termijn met elkaar in gesprek te gaan en te bouwen aan gezamenlijkheid en vertrouwen. Mochten er gevoeligheden over en weer uit verleden liggen dan zullen die op tafel moeten worden gelegd. Op basis van de gesprekken met de vertegenwoordigers van deze drie fracties heb ik de inschatting gemaakt dat de inhoudelijke gesprekken tussen de vertegenwoordigers van CDA, GemeenteBelangen en Progressieve Partij vruchtbaar kunnen zijn. Belangrijk is wel dat GemeenteBelangen op korte termijn duidelijkheid geeft over de kandidaatwethouder die zij voor ogen hebben op de portefeuille die voor GemeenteBelangen beschikbaar komt in het nieuw te vormen college. Hoewel ik overwogen heb eventueel een advies te geven voor het geval bovengenoemde formatie niet zou slagen heb ik daar uiteindelijk niet voor gekozen.

Naast de door mij eerst verkende optie CDA/BBB-HMV/Gemeentebelangen die ik in mijn uitleg niet adviseer, zie ik in mijn voorstel CDA-GemeenteBelangen-Progressieve Partij een optie die met bijna 8000 van de 13000 stemmen en 13 van de 21 zetels in de gemeenteraad een coalitie die recht doet aan de verkiezingen. Vertegenwoordigers van genoemde partijen hebben daardoor in mijn ogen een belangrijke verantwoordelijkheid om te proberen er met elkaar uit te komen in het formatieproces. Ik ben door de fractievoorzitter van het CDA gevraagd of ik het formatieproces wil begeleiden. Ik heb daarop aangegeven hiervoor beschikbaar te zijn, als hiervoor draagvlak is bij de andere fracties.

11

Tot slot Met dit advies rond ik mijn informatieproces in de gemeente Aalten af. Ik heb veel plezier ervaren aan deze verkenning en wil graag een groot compliment maken aan alle vertegenwoordigers met wie ik heb mogen spreken. Uit de gesprekken met -en dat zeg ik met nadruk- alle fracties in de gemeenteraad heb ik grote toewijding, betrokkenheid en bevlogenheid gevoeld bij het raadswerk en bij de gemeente Aalten in al haar facetten. Ik heb bij eenieder het verlangen gevoeld om de onderlinge verhoudingen en het vertrouwen zo goed te houden als het in de afgelopen periode geweest is. Ik heb gemerkt dat ik daar als oud-inwoner van uw mooie gemeente oprecht blij van ben geworden. Ik kan begrijpen dat ik met mijn advies niet iedereen blij heb gemaakt. Ik hoop echter dat u mij gelooft als ik meld dat mijn advies naar eer en geweten en met een onafhankelijke geest tot stand is gekomen. Ik wens de gemeenteraad van Aalten alle succes met de voorbereidingen voor het belangrijke raadsprogramma en hoop u snel weer te mogen ontmoeten. Hans Martijn Ostendorp Informateur

12

Bijlage. Door de fracties geaccordeerde gespreksverslagen.

13

Korte aantekeningen van het gesprek met vertegenwoordigers van de fractie van het CDA over de vorming van een coalitie op zaterdag 9 april 2022. Aanvang: Sluiting: Locatie:

10.30 uur 11.30 uur collegekamer gemeentehuis

Aanwezig:

De heer H.M. Ostendorp, informateur Namens de fractie van het CDA: mevrouw Deunk, de heer Smit en de heer Te Lindert Namens de griffie: de heren H.J. ter Beest en M.A.J.B. Fiering

Algemeen De informateur geeft aan dat er een zakelijk verslag wordt gemaakt. Dit verslag wordt naar de gesprekpartners gemaild. Aan hen wordt verzocht eventuele op- en aanmerkingen z.s.m. door te geven aan de griffier. Het zakelijk verslag wordt bij zijn openbare analyse gevoegd. Spreker geeft aan dat het zijn taak is om te onderzoeken welke in de raad vertegenwoordigende partijen een solide en duurzame coalitie kunnen vormen. Spreker geeft aan dat hij met alle fracties in gesprek gaat. De mogelijkheid bestaat dat hij nog een tweede gesprek met enkele fracties of alle fracties aangaat. Dat zal plaatsvinden op zaterdag 16 april. Spreker geeft aan dat hij voornemens de raad in zijn vergadering van 26 april te informeren over zijn bevindingen. Aanvang 18.30 uur in het gemeentehuis. Aanvankelijk zou dat op maandag 25 april plaatsvinden maar een eenmansfractie heeft aangegeven maandag 25 april niet aanwezig te kunnen zijn. Algemeen beeld van de verkiezingsuitslag. De informateur vraagt naar het algemene beeld van de verkiezingsuitslag. Van de zijde van het CDA wordt aangegeven dat de aanloop naar de verkiezingen een boeiende tijd was met als resultaat een mooie uitslag van de verkiezingen. De fractie is blij met één zetel winst en dat het CDA met afstand de grootste partij is geworden; geheel tegen de landelijk verwachtingen en de landelijke tendens in.

Deels is het ook bijzondere uitslag doordat BBB-HMV vier zetels heeft behaald. Dit zegt wel iets over het brede maatschappelijke gevoel. De landelijke thema’s van BBB hebben een belangrijke rol gespeeld in de lokale verkiezingen en in de uitslag. Aanvankelijk ging de fractie ervan uit dat zij last zouden krijgen van deze nieuwe partij. Ongetwijfeld hebben een groot deel van de agrariërs zich vertegenwoordigd gevoeld bij BBB-HMV terwijl zij in het verleden zich vertegenwoordigd voelen bij het CDA. Het CDA is beloond door hun programma en de mensen op de kandidatenlijst. Het CDA heeft steeds een lokaal geluid laten horen. Twee partijen hebben in de breedte gewonnen; vier partijen hebben verloren. Het is er moeilijk om de uitslag goed te analyseren. De fractie van PP heeft op het sociale vlak veel goede dingen gedaan. Dit is de enige partij die vier jaar lang campagne voert. Sprekers vinden het vreemd dat deze partij daarvoor niet is beloond en één zetel heeft verloren. Dat kunnen ze niet goed rijmen. Dat wordt betreurd. Het is wel een coalitiepartner. Gewenste coalitie Van de zijde van het CDA wordt aangegeven dat vóór de verkiezingen al is nagedacht over de gewenste coalitie. Zij vinden en vonden dat de huidige coalitie en het huidige college veel voor elkaar heeft gekregen. Ook is rust en verbinding gebracht zowel binnen als buiten het gemeentehuis. Mensen zijn benaderbaar.

De regionale positie heeft door het huidige college een positieve boost gekregen. De huidige wethouders hebben daaraan een positieve bijdrage geleverd. Ook na de verkiezingsuitslag is de huidige coalitie nog steeds een mogelijkheid. Dit standpunt is niet veranderd. Niet direct op basis van de uitslag maar op basis van de stabiliteit en de prettige samenwerking in de afgelopen periode. Dit kan als basis dienen voor de komende vier jaar. Gezien de uitslag zijn er ook andere positieve opties mogelijk De informateur vraagt hoe de fractie aankijkt tegen het geven van zeggenschap aan de fractie van BBB-HMV. Van de zijde van het CDA wordt opgemerkt dat veel mensen op BBB-HMV hebben gestemd. Dat is wel een signaal en een gevoel van inwoners van de gemeente Aalten. BBB-HMV heeft wel veel landelijke thema’s aangekaart. Dat heeft tijdens de verkiezingen een rol gespeeld. Door het CDA wordt erop gewezen dat ook een andere fractie, 4 zetels in de raad heeft. Het CDA sluit haar ogen niet voor deze fractie (GemeenteBelangen) Het is de één na grootste partij. GemeenteBelangen wordt

als coalitiepartij niet uitgesloten. Qua inhoud van het verkiezingsprogramma staat GemeenteBelangen ook dicht bij het verkiezingsprogramma van het CDA. Tussen het programma van BBB-HMV en het programma van het CDA zit een groter verschil. De fractie van BBB-HMV komt op dit moment niet op hun lijstje voor als coalitiepartner. De raad heeft besloten op zoek te gaan naar een constructieve samenwerking. Het CDA wil graag constructief samenwerken op de wijze zoals dat de afgelopen vier jaar door het huidige college is gedaan. In het voortraject is gebleken dat het mogelijk lastig wordt om met BBB-HMV constructief samen te werken. Dat zit men name in het feit dat BBB-HMV steeds de democratisch genomen besluiten van de gemeenteraad ter discussie stelt. Dat komt de sfeer en de constructieve samenwerking in de gemeenteraad niet ten goede. Wij moeten naar de toekomst kijken en als dit de lijn is en wordt van BBB-HMV dan wordt het erg lastig om met hen samen te werken. Daar komt bij dat fractie met drie onervaren raadsleden en één ervaren lid in de gemeenteraad zit. Daarom gaat de voorkeur niet uit naar een coalitie met de BBB-HMV. In debatten, tijdens verkiezingscampagne en in Binnenlands Bestuur zijn uitspraken gedaan over eerlijke politiek en uitspraken richting het CDA waardoor het lastig wordt om met deze fractie een samenwerking aan te gaan.

Door BBB-HMV wordt aangegeven dat zij voor een eerlijk politiek zijn. Daarmee wordt gesuggereerd dat er nu geen eerlijke politiek wordt bedreven. Een goede coalitie met een stevig raadsprogramma zorgt voor stabiliteit en continuïteit. Dat is erg belangrijk. De informateur vraagt – gezien de verkiezingsuitslag - of de fractie van GemeenteBelangen ook een kandidaat-coalitiepartij is of is dat een tweede keus? Als je sec kijkt naar de verkiezingsprogramma’s dan staat de VVD dichter bij het CDA dan de Progressieve Partij. Van de zijde van het CDA wordt aangegeven dat de constante factor, de huidige coalitie is. GemeenteBelangen is wel de één na grootste fractie in de gemeenteraad. Dan kun je niet zeggen dat dit geen optie is. GemeenteBelangen, VVD en de Progressieve Partij hebben wel een zetel verloren. Stel er wordt voorgesteld een coalitie te vormen met het CDA en GemeenteBelangen dan moet in dat geval wel één andere fractie erbij komen. De VVD is een wat grotere verliezer dan de PP. Als gekeken wordt naar het sociale gezicht wat het CDA is en wil zijn en gecombineerd met de rol in de regio, dan heeft in deze optie de fractie van de Progressieve Partij als derde partij de voorkeur. De rol van de portefeuillehouder in de regio en het sociale gezicht indeze speelt een belangrijke rol. Een coalitie van CDA en GB is te mager; dan moet er wel een derde partij.

De huidige coalitie heeft echter de voorkeur. Deze laatste combinatie is wel lastiger aan de samenleving uit te leggen dan een combinatie van CDA, GB en PP. Overigens zijn beide opties mogelijk. Wel is hierbij van belang welke kandidaat-wethouders worden voorgedragen. Eigen deelname aan de coalitie/kandidaten Uiteraard wil CDA deelnemen aan een nieuwe coalitie. Het huidige aantal wethouders van 3,5 fte met vier personen is prima uitgangspunt. Gezien de verkiezingsuitslag opteert het CDA voor 2 fulltime wethouders. Uitgangspunt is 3,5 fte maar enkelen tienden meer is geen breekpunt. Een aanpassing met een tiende van de fulltime wethouders is ook bespreekbaar. De huidige wethouders zijn kandidaat wethouders voor een nieuwe coalitie. Aanstaande maandag neemt de fractie hierover een definitief besluit. Positie gemeente Aalten en Regio Achterhoek De positie van Aalten in de Regio is van groot belang. Wij kunnen niet zonder regionale samenwerking. Op bijna alle portefeuilles wordt samengewerkt. De afgelopen vier jaar heeft Aalten een belangrijke positie in de Regio ingenomen. Denk aan deelname in de Board en het leveren van een voorzitter voor poho Sociaal Domein. Ook bij de verschillende Thema tafels is Aalten vertegenwoordigd en speelt daar een positieve rol. De komende maanden worden de posities in de Regio verdeeld. Dit proces moet daarom niet te lang duren.

Er moet niet gewacht worden op het raadsprogramma. Beide processen moeten parallel lopen. Een raadsprogramma is een raadsaangelegenheid en staat los van de coalitievorming. Eén fractie heeft zich nog niet gesproken over het raadsprogramma. De indruk bestaat dat zij dit laten afhangen van wel of geen deelname in de coalitie. De essentie van een raadsprogramma is dat men raadsbreed bepaalde zaken afspreekt. Een raadsprogramma moet niet afhankelijk zijn van wel of geen deelname in een coalitie. Iedereen doet mee is de insteek.

Welke twee speerpunten wil de fractie binnen de komende 4 jaar gerealiseerd hebben? 1. Wonen. Komende 10 jaar 1000 woningen bouwen. Gekeken moet worden naar verschillende woonvormen; 250 voor starters; zowel in en uitbreiding bekijken. 2. Inclusieve samenleving; iedereen mee laten doen is enorm van belang. 3. Sportlandschap is een belangrijp punt. Sport is een middel. Meer mensen moeten worden uitgedaagd om te gaan sporten; vitaliteit te bevorderen. Dat gaat verder dan alleen lid worden van een vereniging of te gaan sporten. De sportparken moeten aandacht krijgen. De gedachte is rond de tennishal en zwembad in Dinxperlo een VIT-park te realiseren. Dit is bedoeld voor doelgroepen en dient ook als basis voor de sociale controle. De faciliteiten moeten wel op orde zijn om de doelstelling te kunnen halen. 4. Boerenfonds is breder dan alleen voor agrariërs; Aalten is plattelandsgemeente; agrariërs spelen een belangrijk rol in de gemeente; de agrariër moet het gevoel krijg dan de overheid naast hem staat en niet tegenover hem. Als dat kan met een boerenfonds dan zou dat heel mooi zijn. Gewenst is om financiële middelen beschikbaar te kunnen stellen voor innovatie en stimuleren van andere bedrijfsvoering. De overheid moet dat niet opleggen. Het natuurlijk verloop moet leidend zijn.

De bedrijfsopvolging is bijvoorbeeld een probleem en voor onderzoeken naar mogelijke oplossingen voor dit probleem zijn financiële middelen nodig. Zijn er breekpunten? De fractie wil geen nieuwe windmolenparken en ook geen uitbreiding van het huidige windmolenparkgebied Hagenwind. Er moet gewerkt worden aan draagvlak voor duurzaamheidsmaatregelen. De fractie prevaleert zon op dak boven zonneweiden. Mocht zon op daken niet toereikend zijn, dan is het realiseren van zonweiden eventueel bespreekbaar. Een autovrij centrum is een breekpunt. Ook is de fractie geen voorstander om in een college/raadsvoorstel een afzonderlijke paragraaf voor diverse bevolkingsgroepen op te nemen. Vragen/aanvullende opmerkingen Geen. De vertegenwoordigers van het CDA danken de informateur voor het gesprek. Tot slot dankt de informateur de aanwezigen voor hun aanwezigheid en inbreng.

Korte aantekeningen van het gesprek met vertegenwoordigers van de fractie van BBB-HMV over de vorming van een coalitie op zaterdag 9 april 2022. Aanvang: Sluiting: Locatie:

11:30 uur 12:40 uur collegekamer gemeentehuis

Aanwezig:

De heer H.M. Ostendorp, informateur Namens de fractie van BBB-HMV: mevrouw Ten Bruin en de heren Meerdink en Wikkerink Namens de griffie: de heren H.J. ter Beest en M.A.J.B. Fiering

Algemeen De informateur geeft aan dat er een zakelijk verslag wordt gemaakt. Dit verslag wordt naar de gesprekpartners gemaild. Aan hen wordt verzocht eventuele op- en aanmerkingen z.s.m. door te geven aan de griffier. Het zakelijk verslag wordt bij zijn openbare analyse gevoegd. Spreker geeft aan dat het zijn taak is om te onderzoeken welke in de raad vertegenwoordigende partijen een solide en duurzame coalitie kunnen vormen. Spreker geeft aan dat hij met alle fracties in gesprek gaat. De mogelijkheid bestaat dat hij nog een tweede gesprek met enkele fracties of alle fracties aangaat. Dat zal plaatsvinden op zaterdag 16 april. Spreker geeft aan dat hij voornemens de raad in zijn vergadering van 26 april te informeren over zijn bevindingen. Aanvang 18.30 uur in het gemeentehuis. Aanvankelijk zou dat op maandag 25 april plaatsvinden maar een eenmansfractie heeft aangegeven maandag 25 april niet aanwezig te kunnen zijn. Algemeen beeld van de verkiezingsuitslag. De informateur vraagt naar het algemene beeld van de verkiezingsuitslag. Van de zijde van BBB-HMV wordt opgemerkt dat zij blij zijn met de uitslag. Zij waren niet helemaal verrast. De fractie kende de voorzitter van de landelijke partij BBB al meer dan 25 jaar. Na de Tweede Kamer verkiezingen heeft de fractie contact gezocht met de voorzitter van de landelijke partij BBB.

HMV heeft vervolgens een bondgenootschap aangegaan met BBB. BBB-HMV is een middenpartij en komt hoofdzakelijk voort vanuit het CDA. In 2014 is HMV met twee zetels in de gemeenteraad van Aalten gekomen. Vanaf 2018 was HMV een eenmansfractie in de raad van de gemeente Aalten. De huidige partij is een club van doeners en denkers. De partij heeft een mooie verkiezingscampagne gevoerd en heeft een fractie bestaande uit 50% vrouwen en 50% mannen. Ook een mooie verdeling over verschillende dorpen van de gemeente. De gemeenteraadsverkiezingen was voor de partij een mooie opsteker. De partij zou tevreden zijn geweest met 3 zetels maar is zeer content met de huidige 4 zetels. Het programma van BBB-HMV sluit goed aan bij andere middenpartijen. BBB-HMV staat midden in de samenleving. De fractie kan met elke partij door één deur. Uit de verkiezingsuitslag blijkt dat ongeveer 60% van de kiezers midden of rechts van het midden stemt. BBB-HMV is plattelandspartij maar heeft zich niet alleen gericht op de agrariërs. In de maatschappij heerst enige ontevredenheid; landelijk meer dan lokaal. Over de gehele breedte heeft BBB-HMV stemmen weggehaald. Opvallend is dat het CDA in Aalten een zetel erbij hebben gekregen. Zij hebben een goede campagne gevoerd met een sterke lijsttrekker. Er zijn ook verschillende partijen die stemmen hebben verloren. De derde restzetel ging wel naar het CDA.

Alle vier raadsleden van BBB-HMV zijn met voorkeurstemmen gekozen. Er is dus draagvlak in de maatschappij voor deze personen. Er is veel diversiteit in de fractie. Het is geen boerenpartij; er zitten ook mensen uit de zorg bij de partij. Door de onvrede in de maatschappij heeft BBB-HMV veel stemmen gekregen. BBB-HMV wil een nieuw, transparant en eerlijk geluid laten horen. De informateur vraagt of er ook sprake is van een gebrek aan transparantie in de lokale politiek. Van de zijde van BBB-HMV wordt opgemerkt dat dit op lokaal niveau anders ligt. Er liggen nog wel dossiers waar nog wel veel aan gewerkt moet worden. Afgevraagd wordt of dat de afgelopen periode wel goed is gedaan. Wel blijkt uit de verkiezingsuitslag dat partijen - die veel campagne hebben gevoerd - gewonnen hebben De kiezers vragen dus een pro-actieve houding van de partijen. Je hebt de gunfactor als je wat doet. BBB-HMV wil een constructieve partij zijn voor alle inwoners van de gemeente Aalten. BBBHMV wil geen protest partij zijn. Zij staan midden in de samenleving en horen de onvrede op het platteland. Voedselzekerheid is momenteel een hot item. Laten we zuinig zijn op de agrariërs en tuinders. Veel thema’s van BBB-HMV hebben betrekking op landelijke thema’s. BBB-HMV heeft op

lokaal niveau geen zorgen ten aanzien van het sociaal- en financieel beleid. Wel maakt BBB-HMV grote zorgen op het gebied van de ruimtelijke ordening. De Omgevingswet treedt mogelijk op 1 januari 2023 in werking. De gemeente moet zich hier goed op voorbereiden. Gewenste coalitie Van de zijde van de BBB-HMV vindt dat rekening moet worden gehouden met de winnaars van de gemeenteraadverkiezingen. Het is logisch dat het CDA zitting neemt in de coalitie. De huidige coalitie heeft vóór de verkiezingen aangegeven door te willen gaan met de huidige personen. Dat ligt niet voor de hand aangezien dan een coalitie wordt gevormd met twee verliezende partijen. Een combinatie van CDA, GemeenteBelangen en BBB-HMV heeft de voorkeur. Dat is een brede coalitie en doet recht aan de kiezers. Er moet een breed draagvlak zijn. BBB-HMV sluit andere partijen en personen niet uit. Het gaat om de inhoud. Stel dat GemeenteBelangen geen coalitie wil vormen met BBB-HMV, dan worden de VVD en de Progressieve Partij niet uitgesloten. Stel er komt een variant waarin de doelstellingen van BBB-HMV wel worden gehaald, dan zijn er voor wat betreft BBB-HMV geen belemmeringen. Het doel is om in het belang van Aaltense gemeenschap diverse zaken te realiseren. Eigen deelname aan de coalitie/kandidaten BBB-HMV heeft aangegeven deel te willen nemen in een coalitie. Johan Wikkerink is kandidaatwethouder namens BBB-HMV.

Tijdens de verkiezingscampagne is al aangegeven dat 3 wethouders geen breekpunt is, hoewel dat wel in hun verkiezingsprogramma staat. De voorkeur gaat uit naar 3 wethouders maar het is geen breekpunt; zeker gezien de uitdagingen die de gemeente Aalten heeft en de turbulente tijd. 3,5 fte is bespreekbaar. Op voorhand worden geen kandidaat-wethouders van andere fracties uitgesloten. BBB-HMV heeft wel de voorkeur voor de portefeuille Ruimtelijke Ordening. Dat heeft te maken met het draaien van het huidige college in de afgelopen raadsperiode. En dan met name op het gebied van industrie, woningbouw en duurzaamheid. BBB-HMV denkt dat zij het beter kunnen dan het huidige college. a. Woningbouw. Het college is in 4 jaar tijd 360 graden gedraaid. In het raadsprogramma heeft HMV een voorbehoud gemaakt ten aanzien van de krimp. Het aantal te bouwen woningen ging van 834 naar 480 woningen. Nu wil het college meer dan 800 woningen realiseren. Dat wordt bedoeld met draaien. BBB-HMV wil ook een tweede bedrijfswoning voor levensvatbare bedrijven mogelijk maken. b. Industrieterrein. Indertijd zijn gronden aangekocht nabij de Sondernweg voor het ontwikkelen van een bedrijventerrein. HMV heeft altijd gepleit voor het ontwikkelen van een bedrijventerrein langs de Hamelandroute. Voor de aankoop van gronden nabij de Sondernweg is veel geld uitgegeven.

Voor de verkiezingen van 2018 is steeds door een huidig lid van het college gezegd dat de aangekochte gronden nabij de Sonderweg nimmer worden verkocht aan de voormalige eigenaar. Wat blijkt, het college heeft toch besloten om deze grond, bestemd voor bedrijventerrein, te verkopen aan de voormalige eigenaar. Dat is 180 graden draaien. Nu staat in de begroting dat het college op zoek gaat naar 10 ha bedrijventerrein. Waarom is dan 10 ha nabij de Sondernweg verkocht aan de voormalige eigenaar? Overigens blijft BBB-HMV bij het standpunt om langs de Hamelandroute een bedrijventerrein te ontwikkelen. c. Duurzaamheid. Begin vorig jaar heeft college een nota zon en wind vastgesteld. Tijdens een hoorzitting in Lintelo bleek dat hiertegen weinig bezwaren waren. Uitgangspunt was de doelstelling uit het Akkoord van Groenlo om in 2030 zelfvoorzienend te zijn. Hagenwind heeft aangegeven daaraan een bijdrage te willen leveren door uitbreiding van het windmolenpark. Daarmee kon deze doelstelling worden bereikt. Dat heeft het college in de nota opgenomen. Vervolgens was er een hoorzitting in Romienendal. Een aantal buurtbewoners waren tegen de uitbreiding van Hagenwind. LTO wilde geen zonneparken op landbouwgronden. De gemeenteraadsverkiezingen kwamen inzicht. Dat was voor het college aanleiding om de nota zon en wind aan te passen waardoor o.a. Hagenwind niet meer kon uitbreiden.

De gewijzigde nota is naar de raad ter vaststelling gegaan. Vertegenwoordigers van het CDA hebben vervolgens uitleg geven waarom zij geen uitbreiding wensen van het windmolenpark Hagenwind. Zij willen liever de huidige 8 molens afbreken en 4 grotere windmolens plaatsen. Dat is ook 180 draaien. Dit terwijl Aalten altijd heeft aangegeven trekker te willen zijn om met het windmolenpark Hagenwind de doelstelling van het Akkoord van Groenlo te realiseren. Plannen van ondernemers moeten vertaald worden in kansen. Je kunt niet iedereen zijn of haar zin geven; dat is democratie.

Op een vraag van de informateur of BBB-HMV met een andere portefeuille deel wil nemen aan een coalitie wordt door de vertegenwoordigers van BBB-HMV geantwoord dat in het uiterste geval ook de portefeuille openbare werken (groen, grijs, blauw) mogelijk is. BBB-HMV heeft geen interesse in de portefeuilles sociaal domein, sport en welzijn. Daar ligt niet hun prioriteit. Positie gemeente Aalten en Regio Achterhoek Leefbare centra en toerisme zoals in Winterswijk is belangrijk. BBB-HMV heeft met lokale partijen uit Oude IJsselstreek en Berkelland afgesproken om na de verkiezingen het BBB-geluid in de Regio Achterhoek ten gehore te brengen. BBB-HMV is voorstander van regionale samenwerking. Regionale samenwerking is op bepaalde terrein is absoluut noodzakelijk. Aalten ontkomt niet aan intensieve samenwerking. Welke twee speerpunten wil de fractie binnen de komende 4 jaar gerealiseerd hebben? In het kader van Ruimtelijke Ordening moet een structuurplan voor industrie en woningbouw worden opgesteld. Een ambitieus plan maken voor woningbouw en de industrie en de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid realiseren. Het aardgasnet moet niet worden verwijderd. Deze kan voor waterstof worden gebruikt. Investeren in brede zin op het gebied van duurzaamheid is een speerpunt.

Daarnaast een toekomst perspectief bieden voor levensvatbare (agrarische) bedrijven binnen onze gemeente en binnen het wettelijk kader. De Omgevingswet biedt gemeenten hiervoor kansen. Zijn er breekpunten? Er zijn op voorhand geen breekpunten. En no go voor de fractie is als Aalten een rustplaats wordt voor fietsende bejaarden. Als alle partijen niet aan de wensen BBB-HMV qua Ruimtelijke Ordening, duurzaamheid, woningbouw en industrie kunnen of willen meewerken, dan is dat wel een zwaarwegend punt voor BBB-HMV. Vragen/aanvullende opmerkingen Geen. De vertegenwoordigers van BBB-HMV danken de informateur voor het prettige gesprek. Tot slot dankt de informateur de aanwezigen voor hun aanwezigheid en inbreng.

Korte aantekeningen van het gesprek met vertegenwoordigers van de fractie van de ChristenUnie over de vorming van een coalitie op zaterdag 9 april 2022. Aanvang: Sluiting: Locatie:

13:00 uur 14:00 uur collegekamer gemeentehuis

Aanwezig:

De heer H.M. Ostendorp, informateur Namens de fractie van de ChristenUnie: de heren Holtman en Logmans Namens de griffie: de heren H.J. ter Beest en M.A.J.B. Fiering

Algemeen De informateur geeft aan dat er een zakelijk verslag wordt gemaakt. Dit verslag wordt naar de gesprekpartners gemaild. Aan hen wordt verzocht eventuele op- en aanmerkingen z.s.m. door te geven aan de griffier. Het zakelijk verslag wordt bij zijn openbare analyse gevoegd. Spreker geeft aan dat het zijn taak is om te onderzoeken welke in de raad vertegenwoordigende partijen een solide en duurzame coalitie kunnen vormen. Spreker geeft aan dat hij met alle fracties in gesprek gaat. De mogelijkheid bestaat dat hij nog een tweede gesprek met enkele fracties of alle fracties aangaat. Dat zal plaatsvinden op zaterdag 16 april. Spreker geeft aan dat hij voornemens is de raad in zijn vergadering van 26 april te informeren over zijn bevindingen. Aanvang 18.30 uur in het gemeentehuis. Aanvankelijk zou dat op maandag 25 april plaatsvinden maar een eenmansfractie heeft aangegeven maandag 25 april niet aanwezig te kunnen zijn. Algemeen beeld van de verkiezingsuitslag. De informateur vraagt naar het algemene beeld van de verkiezingsuitslag. Van de zijde van de ChristenUnie wordt aangegeven dat de CU stabiel is gebleven; wel iets minder stemmen dan vier jaar geleden gekregen. Er heeft een geringe verschuiving plaatsgevonden. De partij heeft daar wel last van gehad. De fractie kijkt positief terug naar de afgelopen raadsperiode. De partij heeft een goede verkiezingsperiode gedraaid.

Helaas valt de uitslag iets tegen. Wel zijn ze blij en dankbaar dat zij 1 zetel in de raad hebben behouden. Het CDA is de winnaar. Deels wel verwacht. Het CDA heeft een goede campagne gevoerd met een aansprekende lijst. BBB-HMV is de grote winnaar. HMV heeft een slimme zet gedaan om bij BBB aan te sluiten. GB, VVD en PP hebben qua zetelaantallen wel ingeleverd. Waarschijnlijk is een deel van de stemmen van agrarische achterban van CU naar BBB-HMV gegaan. De trouwe achterban van de GB, VVD en CU is overigens niet veranderd. Op het landelijk gebied heeft er veel gespeeld bij de CU. Dat heeft voor de CU niet geholpen. Daar komt bij dat een nieuwe partij altijd kiezers aanspreekt. Door de campagne van BBBHMV hebben zijn veel medestanders gekregen. Ook het CDA heeft een goede campagne gevoerd. Kennelijk trekt dat. De CU heeft - net als diverse andere partijen - geen campagne met veel “bombarie” gevoerd. Dat zit niet in hun aard. Het CDA heeft ook stemmen weggehaald bij GB in Dinxperlo. De CU heeft het in Dinxperlo wel beter goed gedaan dan vier jaar geleden. Gewenste coalitie Van de zijde van de ChristenUnie wordt opgemerkt dat de kiezer heeft gesproken en dat uit de verkiezingsuitslag blijkt dat het CDA en BBB-HMV hebben gewonnen. Het is aan deze partijen zelf om te bepalen of zij willen samenwerken. Een samenwerking tussen GB en CDA is een andere variant.

Een derde variant is de huidige coalitie. De fractie had enige moeite met het feit dat de huidige coalitiepartijen voorafgaande aan de verkiezingen hadden aangegeven dat zij in de huidige samenstelling door willen gaan. De CU snapt dat het college dit noemde in het kader van de onderlinge samenwerking en resultaten, maar de politieke partijen zelf zouden wat de CU betreft hier wat terughoudender mee om kunnen gaan. Overigens heeft dit team prima gewerkt, veel bereikt en bestuurlijke rust gebracht. Alle drie varianten zijn wel kwetsbaar met slechts 11 zetels. Als andere partijen dat ook vinden om te komen tot een solide en duurzame coalitie, dan is de CU wel bereid om een bijdrage te leveren. De fractie vindt 11 zetels te kwetsbaar. Met 12 zetels heb je een gekwalificeerde meerderheid in de raad. Dat is beter qua uitstraling ook naar de gemeenschap maar ook voor een stabiele coalitie. Een coalitie met 12 zetels is verstandiger. In een eerdere raadsperiode heeft de CU ook in een college gezeten met het CDA en GB. Overigens zou de CU ook best samen kunnen werken met de PP en de VVD. BBB-HMV heeft een bepaald beeld van de overheid die niet aansluit bij de CU (t.a.v. gebruik van onderzoeksrapporten, bureaucratie etc). Daar komt bij dat BBBHMV met enige regelmaat terugkomt op reeds door de gemeenteraad democratisch genomen

besluiten. Over de vraag in hoeverre dit tot een duurzame samenwerking kan leiden heeft de CU zón zijn vraagtekens. Overigens heeft dit niets met de personen van BBB-HMV te maken. Dat het CDA in het college komt is evident. Een samenwerking met BBB-HMV kan naar verwachting van de fractie van CU wel ingewikkeld worden. Afgevraagd wordt of een dergelijke samenwerking kan bijdragen aan een solide en duurzame coalitie. Eigen deelname aan de coalitie/kandidaten Zoals hiervoor aangegeven is de fractie van de CU bereid om een bijdrage te leveren aan een nieuwe coalitie. De heer Holtman is kandidaat-wethouder namens hun fractie. Hij heeft ervaring in het bestuurlijk domein, onder meer in de wereld van veiligheid en de jeugdzorgsector. Een kandidaat met potentie. De bijdrage van de CU zal dan 0,5 – 0,75 fte zijn. De gemeenteraad bepaalt uiteindelijk het aantal fte’s. De afgelopen periode is gebleken dat 3,5 fte effectief is. De 0,5 fte zal wel ingezet moeten voor een afgebakend thema. Overigens is 4 fte voor de CU ook bespreekbaar. Het aantal fte’s is geen breekpunt. De CU heeft geen belangstelling voor de portefeuilles Ruimtelijk Ordening en financiën. De CU heeft belangstelling voor de sociaal menselijke onderwerpen. Positie gemeente Aalten en Regio Achterhoek De CU draagt de regionale samenwerking een warm hart toe.

In de praktijk is gebleken dat regionale en interregionale samenwerking veel oplevert. Dus Aalten moet op een positieve en constructieve wijze een bijdrage leveren aan regionale samenwerking. Ook hierin investeren. De Achterhoek Raad functioneert nog niet helemaal goed. Er zijn wel stappen gezet. Aalten moet bestuurlijk betrokken, actief en vertegenwoordigd zijn in regio. Welke twee speerpunten wil de fractie binnen de komende 4 jaar gerealiseerd hebben? Van de zijde van de ChristenUnie wordt in zijn algemeenheid opgemerkt dat een goede saamhorigheid, een constructieve en positieve houding in het college en de gemeenteraad van groot belang is. Zoals dat de afgelopen vier jaar ook heeft plaatsgevonden. Dat is goed voor de sfeer, ook naar buiten toe en het geeft vertrouwen in de overheid richting de kiezers. Speerpunten a. Leefbaarheid, de toekomst in Achterhoek en Aalten op het gebied van gezondheid en welzijn; specifieke aandacht voor drugsgebruik onder jongeren maar ook de handel in drugs; aandacht schenken aan het IJslandse preventiemodel; b. Stabiliteit in Wmo en jeugdzorg; c. Wonen; bouwen van woningen; voldoende woningen voor starters. Ook aandacht voor gemengde woonvormen. Wel meer doen dan stenen stapelen. Zijn er breekpunten? Geen. In het verleden was de zondagsopenstelling een heet hangijzer. Dat is een gepasseerd station.

De CU zal niet meewerken aan de vestiging van een coffeeshop en een seks-inrichting in de gemeente Aalten. Vragen/aanvullende opmerkingen Geen. De vertegenwoordigers van de ChristenUnie danken de informateur voor het gesprek. Tot slot dankt de informateur de aanwezigen voor hun aanwezigheid en inbreng.

Korte aantekeningen van het gesprek met vertegenwoordigers van de fractie van de VVD over de vorming van een coalitie op zaterdag 9 april 2022. Aanvang: Sluiting: Locatie:

14:00 uur 15:00 uur collegekamer gemeentehuis

Aanwezig:

De heer H.M. Ostendorp, informateur Namens de fractie van de VVD: de heren Navis en Veldhuizen Namens de griffie: de heren H.J. ter Beest en M.A.J.B. Fiering

Algemeen De informateur geeft aan dat er een zakelijk verslag wordt gemaakt. Dit verslag wordt naar de gesprekpartners gemaild. Aan hen wordt verzocht eventuele op- en aanmerkingen z.s.m. door te geven aan de griffier. Het zakelijk verslag wordt bij zijn openbare analyse gevoegd. Spreker geeft aan dat het zijn taak is om te onderzoeken welke in de raad vertegenwoordigende partijen een solide en duurzame coalitie kunnen vormen. Spreker geeft aan dat hij met alle fracties in gesprek gaat. De mogelijkheid bestaat dat hij nog een tweede gesprek met enkele fracties of alle fracties aangaat. Dat zal plaatsvinden op zaterdag 16 april. Spreker geeft aan dat hij voornemens is de raad in zijn vergadering van 26 april te informeren over zijn bevindingen. Aanvang 18.30 uur in het gemeentehuis. Aanvankelijk zou dat op maandag 25 april plaatsvinden maar een eenmansfractie heeft aangegeven maandag 25 april niet aanwezig te kunnen zijn. Algemeen beeld van de verkiezingsuitslag. De informateur vraagt naar het algemene beeld van de verkiezingsuitslag. Van de zijde van de VVD wordt aangegeven dat het CDA een goede campagne heeft gevoerd. Met een grote lijst met stemmentrekkers. De VVD heeft last gehad van de landelijk trend en daardoor stemmen verloren. Bij BBB-HMV zijn veel protest stemmen terecht gekomen.

De fractie heeft niet de indruk en ook geen signalen ontvangen dat zij afgerekend zijn op het beleid van de afgelopen vier jaar. In het buitengebied heeft de VVD stemmen verloren. Deze zijn mogelijk naar BBB-HMV gegaan. HMV heeft een slimme zet gedaan om zich aan te sluiten bij BBB. Achteraf is gebleken dat hun eigen campagne te veel op advies van de landelijke VVD is gestuurd. Aangegeven was om de campagne te richten op bankzitters, die landelijk op de VVD stemmen maar bij lokale verkiezingen thuisblijven. Geprobeerd moest worden om deze kiezers te motiveren naar de stembus te gaan. Afgevraagd kan worden of deze strategie gewerkt heeft. Gewenste coalitie Van de zijde van de VVD wordt aangegeven dat voorzetting van de huidige coalitie de voorkeur heeft. Het huidige college bestaat uit 3,5 fte zijnde 1,5 fte voor het CDA, 1 fte voor de VVD en 1 fte voor de Progressieve Partij. Een andere verdeling is bespreekbaar. Bijvoorbeeld 1,9 fte voor het CDA en de Progressieve Partij en de VVD samen 1,6 fte, zijnde 4 dagen per week. Dat betekent dat het CDA meer fte’s krijgt dan nu en de VVD en de Progressieve Partij inleveren. De afgelopen vier jaar heeft dit college goed gewerkt. Er is onderling veel respect en er is veel bereikt. Er is een stabiele situatie gecreëerd. Dat moet behouden blijven.

Ook bij de regionale thematafels is Aalten door dit college op de kaart gezet en wordt gewaardeerd. De informateur vraagt om de gewenste coalitie langs de verkiezingsuitslag te leggen. Van de zijde van de VVD wordt aangegeven dat zij de indruk hebben dat de VVD niet is afgerekend op het lokaal gevoerde beleid. Overigens past nu wel bescheidenheid. Dat is ook wel kenbaar gemaakt. Alle partijen hebben wel gezegd dat dit college goed heeft gefunctioneerd; ook door BBBHMV. De huidige portefeuillehouders zorg en welzijn en sociaal domein hebben uitstekend gefunctioneerd. Zij hebben ook veel draagvlak in de regio gekregen en het is waardevol voor Aalten om dat te behouden. Daarnaast was Aalten vertegenwoordigd in de board van de Regio. De fractie van de VVD heeft veel vertrouwen in de huidige samenstelling van het college. Eigen deelname aan de coalitie/kandidaten De fractie van de VVD wil opnieuw meedoen in een nieuwe coalitie. De heer Veldhuizen is kandidaatwethouder namens de VVD. De huidige portefeuille bevalt hem goed. Hij heeft zich erg verdiept in zijn portefeuille en met name op het gebied duurzaamheid. Er is veel werk verricht en veel gerealiseerd op

het gebied van vergroening, duurzaamheid en wegen. Het werk is nog niet af en er moet nog veel worden gedaan. Hij wil graag dezelfde portefeuille behouden. Hij heeft goede contacten met het bedrijfsleven. Dit college staat met de poten in de samenleving. Er is een goede samenwerking met de collegevormende en niet collegevormende fracties. Uiteraard zijn er wel eens meningsverschillen maar dat hoort bij de discussie. Altijd wel in een goede sfeer. De fractie is overigens geen voorstander van onafhankelijke wethouders. De informateur vraagt hoe omgegaan zou moeten met BBB-HMV met betrekking tot de vorming van een coalitie. Van de zijde van de VVD wordt aangegeven dat deze fractie in het op te stellen raadsprogramma ook een plek moet krijgen. Op één na bestaat de fractie echter uit nieuwe raadsleden. Uit ervaring weten sprekers hoe lastig het is om hun plek te vinden in de raad. Het valt wel op dat de fractie regelmatig terugkomt op in het verleden door de raad genomen besluiten. Deze besluiten zijn destijds democratisch tot stand gekomen. BBB-HMV zou naar hun rol en plaats in de raad moeten kijken en hoe zij vertrouwen kunnen krijgen in de politiek en de omgeving. Zij moeten zich nog wel bewijzen. De afgelopen vier jaar heeft Aalten een stabiel bestuur gehad en sprekers willen dat graag behouden.

De informateur vraagt of zij een plek voor BBB-HMV zien in de coalitie? Van de zijde van de VVD wordt opgemerkt dat - mochten partijen daar overeenstemming over bereiken - dan overweegt de VVD om in de oppositie te gaan. Gezien de verkiezingsuitslag hebben zijn daar geen problemen mee. Afgevraagd wordt wel of er sprake is van een solide coalitiepartij. Gevreesd wordt voor minder rust. Deze fractie moet zich eerst bewijzen dat er sprake is van een stabiele fractie. De VVD wil de samenwerking zoeken en stelt zich constructief op. Bij voorzetting van de huidige coalitie met 11 zetels is er wel sprake van een kleine meerderheid. Ook bij een coalitie van CDA en BBB-HMV is er sprake van een minimale meerderheid van 11 zetels. De verwachting is dat de huidige coalitie beter in staat is om een stabiele coalitie te vormen met 11 zetels dan een coalitie van het CDA en BBB-HMV. De VVD heeft meer vertrouwen in de huidige coalitie. De afgelopen periode is gebleken dat dit college meerderheden voor besluiten kan smeden die verder gaat dan alleen met de coalitiepartijen. Het huidige college kan met zijn ervaring de rust behouden. Positie gemeente Aalten en Regio Achterhoek Vier jaar geleden was Aalten niet in beeld in de Regio. Aalten was niet vertegenwoordigd tijdens vergaderingen.

Met de beperkte capaciteit heeft Aalten de afgelopen vier jaar veel zaken in de regio geregeld en invloed gecreëerd. Het belang van de regio ziet de fractie groeien. De regio wordt steeds belangrijker. Kijk naar de regiodeal en de Regionale Energie Strategie. Ook is een regionaal programma droogte opgepakt. Het Kabinet kiest in het Nationaal programma Landelijk gebied voor een gebiedsgerichte aanpak. Gemeenten moeten hierin samenwerken; Daaruit blijkt dat de regio erg belangrijk is. De VVD was de enige partij met een regionaal verkiezingsprogramma naast lokale verkiezingsprogramma’s. Het huidige college wordt in de regio zeer gewaardeerd. Het is gewenst dat ook binnen het bestuur van de Regio Achterhoek rust en stabiliteit wordt gecreëerd. De kans bestaat dat enkele gemeenten in de Regio een totaal ander college krijgen. Dan is het goed dat vanuit andere gemeenten, ervaring wordt geleverd zodat de kennis en informatie in de Regio behouden blijft. Welke twee speerpunten wil de fractie binnen de komende 4 jaar gerealiseerd hebben? 1. Woningbouw. Meer woningbouwplannen in procedure brengen en versnellen. Aandacht voor woningsplitsing en andere woonvormen. 2. Bedrijvigheid. Naast nieuwe bedrijventerreinen ook ontwikkelingsmogelijkheden voor bedrijven in het landelijk gebied. Denk aan toerisme. Belangrijk aandachtspunt is het ontwikkelen dorpscentra.

Zijn er breekpunten? Geen specifieke breekpunten.

Een discussie over het aanzienlijk vergroten en uitbreiden van windpark Hagenwind ten opzichte van de vastgestelde besluiten Zon en Wind, zal voor de VVD erg lastig worden. De fractie zal bijvoorbeeld een voorstel om elk jaar de OZB met 10% te verhogen, niet steunen.

Vragen/aanvullende opmerkingen Geen. De vertegenwoordigers van de fractie van de VVD danken de informateur voor het gesprek. Tot slot dankt de informateur de aanwezigen voor hun aanwezigheid en inbreng.

Korte aantekeningen van het gesprek met vertegenwoordigers van de fractie van D66 over de vorming van een coalitie op maandag 11 april 2022. Aanvang: Sluiting: Locatie:

14:00 uur 15:00 uur collegekamer gemeentehuis

Aanwezig:

De heer H.M. Ostendorp, informateur Namens de fractie van het D66: mevrouw Nijland-Brezet en de heer Van der Graaff Namens de griffie: de heren H.J. ter Beest en M.A.J.B. Fiering

Algemeen De informateur geeft aan dat er een zakelijk verslag wordt gemaakt. Dit verslag wordt naar de gesprekpartners gemaild. Aan hen wordt verzocht eventuele op- en aanmerkingen z.s.m. door te geven aan de griffier. Het zakelijk verslag wordt bij zijn openbare analyse gevoegd. Spreker geeft aan dat het zijn taak is om te onderzoeken welke in de raad vertegenwoordigende partijen een solide en duurzame coalitie kunnen vormen. Spreker geeft aan dat hij met alle fracties in gesprek gaat. De mogelijkheid bestaat dat hij nog een tweede gesprek met enkele fracties of alle fracties aangaat. Dat zal plaatsvinden op zaterdag 16 april. Spreker geeft aan dat hij voornemens is de raad in zijn vergadering van 26 april te informeren over zijn bevindingen. Aanvang 18.30 uur in het gemeentehuis. Aanvankelijk zou dat op maandag 25 april plaatsvinden maar een eenmansfractie heeft aangegeven maandag 25 april niet aanwezig te kunnen zijn. Algemeen beeld van de verkiezingsuitslag. De informateur vraagt naar het algemene beeld van de verkiezingsuitslag. Van de zijde van D66 wordt aangeven dat zij160 minder stemmen hebben gekregen dan tijdens de vorige verkiezingen en 60 stemmen te weinig hebben gekregen voor de restzetel. De VVD heeft wel de restzetel gekregen. De fractie van de Progressieve Partij heeft heel weinig stemmen verloren maar kwam niet in aanmerking voor een restzetel.

Het CDA heeft geluk gehad met de restzetel. Het algemene beeld is dat deze uitslag niet was voorzien. D66 heeft een goede campagne gevoerd in de vooronderstelling dat D66 twee zetels zou behouden en met wat geluk een derde restzetel zou krijgen. Het algemene beeld is dat BBB-HMV veel mensen naar stembus heeft getrokken. Het CDA heeft een goede campagne gevoerd en tegen de landelijk verwachting in, een zetel gewonnen. D66 had wel verwacht dat BBB-HMV zou stijgen maar zij hadden niet verwacht dat BBB-HMV vier zetels zou krijgen. De opkomst was hoger dan de vorige keer. BBB-HMV heeft nauwelijks campagne gevoerd. Zij hebben net als het CDA wel bekende mensen uit verschillende gemeenschappen op de lijst gezet. Er staan veel personen uit buitengebied op de kandidatenlijst. Het is een opmerkelijk uitslag. Gewenste coalitie Van de zijde van D66 wordt aangegeven dat in eerste instantie eerst met de winnaar in gesprek moet worden gegaan; dus eerst BBB-HMV. Afgevraagd wordt of dat een beoogde en gewenste coalitiepartner is. BBB-HMV moet wel eerlijke kans krijgen. De informateur geeft aan dat hij met alle partijen een gesprek gaat voeren. Hij gaat op zoek naar een werkbare en duurzame coalitie overeenkomstig de opdracht van de raad. Van de zijde van D66 wordt aangegeven dat mochten de gesprekken met BBB-HMV moeizaam verlopen dan is GemeenteBelangen een stabiele tweede partij.

Qua zetels is GemeenteBelangen twee keer zo groot als de VVD en de Progressieve Partij. Het CDA en GemeenteBelangen hebben samen 11 zetels. Een derde partij zou dan de fractie van de Progressieve Partij kunnen zijn. De partij heeft niet veel stemmen verloren. De VVD heeft qua stemmen fors verloren. De informateur zou niet alleen naar het aantal zetels moeten kijken, maar ook naar het aantal stemmen. De meerderheid van de stemmers is een belangrijk uitgangspunt. D66 past met één zetel bescheidenheid. Met twee zetels had D66 mogelijk wat in kunnen brengen. Dat is nu niet aan de orde. Een coalitie bestaande uit CDA, GB en PP is realistischer dan de huidige coalitie. Voorafgaande aan de verkiezingen werd door de huidige coalitie aangegeven dat zij door willen gaan omdat zij zo prettig