A8. Raadsmededeling 52-2026 Toelichting op achterblijven taakstelling eerste cyclus Spreidingswet

1.978

Verschil -370

Aantal ontheemden opgevangen in POO (registratie BPR) 212

Tabel D. Taakstelling huisvesting statushouders 2025-I Taakstelling 2024-II incl. achterstand

Realisatie 2024-II per 17-10-2024 (indien ook Nidos: aantal vermelden)

408 (119 stand 30-062024 + 289 taakstelling 2024-II)

143

Waarvan realisatie amv

Verschil

Taakstelling 2025-I / verdere doorkijk indien mogelijk

-265

Toelichtingen Taakstellingen/opgaven a. Taakstelling opvang van asielzoekers De Achterhoek realiseert de komende jaren 2.120 reguliere opvangplekken. Totdat deze gerealiseerd zijn, creëren we in ook 120 noodopvangplekken. Er waren in de regio 400 opvangplekken op het moment dat we dit proces begonnen. De regio spant zich dus maximaal in en iedere gemeente realiseert tenminste één opvanglocatie voor asielzoekers. Van de 2.120 reguliere plekken zijn er 370 plekken specifiek voor AMV. Van de noodopvang plekken zijn er 70 voor AMV-ers. De opvanglocaties in Winterswijk en Oude IJsselstreek zullen deel uitmaken van de vaste voorraad.

b. Opvang van Oekraïense ontheemden De gemeenten in de Achterhoek willen invulling geven aan de opgaven voor de opvang van Oekraïense ontheemden en blijven zich hiervoor inzetten. c. Huisvesting van statushouders Op 1 januari 2024 hadden de gemeenten in de Achterhoek een achterstand van 66 statushouders. Per 1 oktober 2024 resteert nog een taakstelling van 267 statushouders. De verwachting is dat tenminste drie gemeenten hun taakstelling in 2024 halen. Alle gemeenten spannen zich in om aan de 10

opgave te voldoen. De verwachting is dat eind dit jaar nog een fors deel van de taakstelling resteert van indicatief 200 statushouders.

Invulling van de opgaven a. Asielopvang: reeds bestaande capaciteit en te realiseren capaciteit Totaaltabel provincie Taakstelling

Asielopvang AMV

1.691 143

Realisatie vóór 1-7-2025 654 174

Verschil

Realisatie na 1-72025

-1.037 31

2.240 440

Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling Eind 2025 840 plekken Eind 2025 340 plekken, Tussen nov ‘24 en april ‘25 70 noodopvang plekken

Gevraagd wordt de informatie in tabelvorm aan te leveren en in de laatste kolom bijzonderheden te vermelden. Uitsplitsing naar regio en gemeenten, inclusief fase besluitvorming en looptijd dient in de bijlage te worden opgenomen. Toelichting kan hieronder per kolom worden opgenomen.

1. Reeds bestaande capaciteit i)

Bestaande reguliere locatie met welke capaciteit en termijn bestuursovereenkomsten (COA en gemeentelijke)

In de Achterhoek is één bestaande reguliere locatie in Winterswijk, met 400 plekken en een bestuursovereenkomst voor onbepaalde tijd. ii)

Waarvan opvanglocaties geëxploiteerd door gemeenten (niet zijnde TGO)

In de Achterhoek zijn nog geen locaties die worden geëxploiteerd door gemeenten. iii) Amv opvang Er is op dit moment één AMV opvanglocatie in de Achterhoek. Deze heeft nu 44 plekken en wordt in oktober 2025, na evaluatie mogelijk uitgebreid naar 80 plekken. De locatie blijft tot 2033 beschikbaar. iv) Aandeel vaste opvangvoorraad Het AZC in Winterswijk is onderdeel van de vaste voorraad. v)

Noodopvang

Er is op dit moment geen noodopvang in de Achterhoek. Per 8 november opent de Betteld in de gemeente Bronckhorst weer voor 70 jongeren tot en met 15 april 2025. vi) Tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO) 11

In Montferland is een TGO met 30 plekken. Deze sluit weer in september 2025.

vii) Overige bijzondere opvanglocaties Geen

2. Te realiseren asielopvang i)

Waarvan reguliere opvanglocaties

Zie bijlage 1 ii)

Waarvan reguliere locatie onder geëxploiteerd gemeenten

Zie bijlage 1 iii)

Waarvan noodopvang

Zie bijlage 1 iv)

Waarvan TGO

v)

Te realiseren amv opvang

Geen

In de Achterhoek worden vanaf 2026 370 AMV opgevangen op reguliere locaties. De noodopvanglocaties (70 plaatsen) sluiten in 2026 en 2027 en worden naar verwachting niet verlengd of vervangen door reguliere locaties, onder meer in verband met de beperkte beschikbaarheid van ISK onderwijs. vi)

Aandeel vaste opvangvoorraad

De locaties in Oude IJsselstreek en Winterswijk. vii)

Bijzondere opvanglocatie

Geen

12

b. Gemeentelijke opvang Oekraïners (GOO) en Particuliere opvang Oekraïners (POO) Opgave

realisatie

verschil

2.348

1.978

-370

Aantal ontheemden in POO (registratie BPR) 212

1. Reeds bestaande opvang i)

Reeds bestaande GOO, capaciteit en duur

Eind dit jaar zullen er 1.977 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden zijn in de regio Achterhoek. De gemeenten willen zo snel mogelijk toewerken naar het streefaantal van 2.348 plekken. Dit verwachten we in de eerste helft van 2025 te bereiken. ii)

Waarvan GOO met een lager kwaliteitsniveau (CNO)

iii)

Waarvan GOO met bijzondere voorzieningen

iv)

Aantal personen in de POO

Geen

Geen

197, dit aantal zal naar verwachting geleidelijk dalen.

2. Te realiseren GOO i)

Te realiseren GOO, capaciteit en duur

Zie bijlage 1 ii) Waarvan GOO met een lager kwaliteitsniveau (CNO) Geen iii) Waarvan GOO met bijzondere voorzieningen Geen

13

c. Taakstelling huisvesting statushouders Stand per 17-10-2024 Taakstelling 2024-II incl. achterstand 408

Realisatie (indien ook Nidos: aantal vermelden) 143

Waarvan amv

verschil

-265

Waarvan amv-ers 26

a.

Realisatie huidige taakstellingsperiode (2024-II) en verwachte achterstand/voorsprong

Op 1 januari 2024 hadden de gemeenten in de Achterhoek een achterstand van 66 statushouders. Per 1 oktober 2024 resteert nog een taakstelling van 267 statushouders. De verwachting is dat tenminste drie gemeenten hun taakstelling in 2024 halen. Alle gemeenten spannen zich in om aan de opgave te voldoen. De verwachting is dat eind dit jaar nog een achterstand is van circa 200 statushouders. i)

Waarvan voor KSO van Nidos

In Aalten wordt i.s.m. De Woonplaats en Yoin een KSO locatie met 6 plekken gerealiseerd. Berkelland heeft een samenwerkingsovereenkomst met ProWonen en D3. Bronckhorst is met het Nidos (D3) in gesprek over locaties en kamergewijze verhuur en kleinschalige opvang van maximaal 12 personen. In Doetinchem is een KSO locatie gerealiseerd met 12 plekken. In Oost-Gelre zijn twee huizen voor geclusterde huisvesting van in totaal 8 amv-ers gerealiseerd met Pro wonen en Yoin. Oude IJsselstreek heeft met Wonion afgesproken dat in 2024 3 woningen ter beschikking worden gesteld aan Yoin, voor de huisvesting van jonge statushouders. b.

Invulling taakstelling 2025-I

ii)

Te realiseren via de bestaande woningvoorraad

De taakstelling voor 2025 is nog niet bekend, daarom is niet te zeggen welk deel van de taakstelling gerealiseerd zal worden via de bestaande woningvoorraad. Tot nu toe ligt dit aandeel in de Achterhoek dicht bij de 100%. iii) Te realiseren via uitbreiding woningvoorraad en flexwoningen Berkelland realiseert op 3 locaties 95 flexwoningen, waarvan 30 voor statushouders en 15 voor Oekraïners. De overige 50 zijn voor (jonge) reguliere woningzoekenden. Oude IJsselstreek heeft subsidie aangevraagd bij het Rijk voor de realisatie van nieuwe flexwoningen in 2025. Een van de voorwaarden voor deze subsidie is dat de gemeente tenminste 12 van de 41 flexwoningen gebruikt voor de huisvesting van statushouders, of elders deze plekken realiseert. De gemeente onderzoekt hoe dit het beste in te vullen is. iv) Te realiseren via doorstroomlocaties Oude IJsselstreek heeft in mei 2024 een doorstroomlocatie gerealiseerd met 7 plekken. Deze blijft open tot mei 2027. De gemeente opent in november 2024 een tweede doorstroomlocatie met 12 plekken. Die zal ook tenminste 3 jaar open blijven en langzaam gevuld worden, zodat deze ook een 14

deel van de taakstelling voor 2025 kan opvangen. In Bronckhorst komt ook een doorstroomlocatie voor 12 personen. Deze is per oktober in gebruik genomen. v)

KSO Nidos

In Aalten wordt i.s.m. De Woonplaats en Yoin een KSO locatie met 6 plekken gerealiseerd. Berkelland heeft een samenwerkingsovereenkomst met ProWonen en D3. Bronckhorst is met het Nidos (D3) in gesprek over locaties en kamergewijze verhuur. In Doetinchem is een KSO locatie gerealiseerd met 12 plekken. In Oost-Gelre zijn twee huizen voor geclusterde huisvesting van in totaal 8 amv-ers gerealiseerd met Pro wonen en Yoin. Oude IJsselstreek heeft met Wonion afgesproken dat in 2024 3 woningen ter beschikking worden gesteld aan Yoin, voor de huisvesting van jonge statushouders.

Verevening van opgaven en uitruil taakstelling a. Uitruil van opgaven De gemeenten in de Achterhoek hebben afgesproken dat de taakstellingen voor de opvang van asielzoekers en het huisvesten van statushouders geruild kunnen worden. Alle gemeenten in de Achterhoek kiezen er echt voor om minimaal één opvanglocatie voor asielzoekers te realiseren en realiseren samen meer plekken voor asielopvang dan gevraagd. Oude IJsselstreek werkt aan een grote opvanglocatie op het grondgebied van Oude IJsselstreek en trekt hierin in ieder geval samen op met gemeente Doetinchem; de resterende taakstelling van Doetinchem past hier ook in.

b. Verevening taakstelling huisvesting In de Achterhoek is geen sprake van herverdeling binnen de taakstelling huisvesting statushouders. Alle gemeenten vullen hun eigen taakstelling in.

15

Bijlage I – Detail informatie per gemeente Gedetailleerde informatie en uitsplitsing naar regio en gemeenten

Asielopvang Locatie (indien bekend)

Capacit eit

Doelg roep: asiel of AMV

Type: regulier, noodopvan g of TGO

Aalten

200

asiel

regulier

Fase besluitvorming: - Collegebesluit - Raadsbesluit - Bestuursovereenkomst getekend schouw positief

Berkelland

44 (80)

AMV

regulier

open

3. 4. 5.

Berkelland Berkelland

50 50

AMV asiel

regulier regulier

collegebesluit zelfde locatie als ↑

Berkelland

20

AMV

noodopvang

in onderzoek

6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Doetinchem Doetinchem Doetinchem Montferland Montferland

80 80 80 70 50 50 150 250 30

AMV AMV AMV AMV Asiel AMV asiel asiel asiel

regulier regulier regulier noodopvang noodopvang noodopvang regulier regulier TGO

BO getekend BO getekend in onderzoek BO getekend BO getekend BO getekend raadsbesluit In onderzoek BO getekend

Oost-Gelre

200

asiel

regulier

in onderzoek

16. 17.

Oude IJsselstreek Winterswijk

500 400

asiel asiel

regulier regulier

collegebesluit open

1. 2.

Datum opening (bij bestaande locatie: nvt) Q2 2026 Verwachte datum uitbreiding Q3 2025 31-12-2025 31-12-2025 voor 1.1.2027 1-7-2025 1-10-2025 Q2 2026 8-11-2024 Medio 2025 Medio 2025 Q3 2027 1-9-2026 30-9-2024 voor 1.1.2027 Q4 2026

Datum afloop bestuursovereenkomst

Beheer: COA of gemeente

COA 13-10-2033

COA

1-1-2036 1-1-2036

COA COA COA/Odig

1-7-2035 1-10-2035 Q2--35 15-4-2025 Medio 2028 Medio 2028 Q3 2057 1-9-2036 30-9-2025

COA COA COA COA COA. COA COA COA Gem. COA

2056 onb. Tijd

COA COA

Zodra de opvang in Doetinchem, Oost-Gelre en Oude IJsselstreek gereed is, zijn er in de Achterhoek 2.120 opvangplekken voor asielzoekers. Hiervoor kiezen we omdat we bij een stijgende taakstelling zo min mogelijk gebruik willen maken van noodopvang. We realiseren duurzame opvanglocaties waar mensen fatsoenlijk kunnen worden opgevangen. Tijdpad per locatie: 1. Aalten, asiel, 200 09-2024: collegevoorstel locatiebepaling 09-2024: informeren raad 09-2024: afstemmen besluit COA 10/11-2024: intentieovereenkomst COA 2024 t/m 2025: voorbereiding en realisatie locatie Q2 2026: opening locatie (afhankelijk van de nog te bepalen definitieve uitvoering mogelijk eerder) 2. Berkelland, Rekken, AMV, 80 Opvang Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV), asiel 01-07-2025 Collegebesluit bestuursovereenkomst uitbreiding/verlenging van 44 naar 80 16

13-10-2025 opening uitbreiding 3 en 4. Berkelland, Eibergen, AMV + asiel, 50/50 Kleinschalige Opvang (KSO), asiel, 50 Opvang Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV), asiel, 50 Criteriabesluit gemeenteraad al genomen (30-05-2024) Locatiekeuzebesluit college al genomen (14-02-2024) Inrichtingsschetsen al gepresenteerd (03-07-2024) 05-09-2024 bespreking concept-bestuursovereenkomst, concept-huurovereenkomst 01-11-2024 tekenen bestuursovereenkomst en huurovereenkomst 01-01-2025 start Bopaprocedure omgevingsvergunning (uitgebreid, 8 mnd) 01-09-2025 start bouw 01-01-2026 opening 5. Berkelland, noodopvang, 20 Noodopvang COA/Odig Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV), asiel 12-14 jaar 04-04-2024 Intentieverklaring en Locatiecriteria vastgesteld Voortgang en opening afhankelijk van zoektocht Odig Zorg 6. Bronckhorst, Hengelo (Gld), AMV, 80 BO is getekend. Inwoners, raad geïnformeerd. Klankbordgroep is gestart. Verder in afwachting van planning en tijdspad COA. 7. Bronckhorst, Vorden, AMV, 80 BO is getekend, inwoners en raad geïnformeerd. Klankbordgroep is gestart. Verder in afwachting van planning en tijdspad COA 8. Bronckhorst, AMV, 80 Intentie is uitgesproken. College heeft besloten volledig in te zetten op het behalen van de taakstelling. Verwachting is Q4 2025 met locatiekeuze te komen, welke dan in 2026 operationeel wordt. 9.

Bronckhorst, AMV, 70 Bronckhorst gaat tussen 8-11-2024 en 15-4-2025 een noodopvang voor AMV-ers realiseren. De bestuursovereenkomst hiervoor is getekend. 10 en 11. Doetinchem, noodopvang, 100 Na bespreking in de gemeenteraad in september 2024 kan de eigenaar de aanvraag vergunning (BOPA) indienen voor de tijdelijke opvang. Na beoordeling van de aanvraag legt het college de aanvraag voor aan de gemeenteraad voor advies. De Bestuursovereenkomst is op 11-10-2024 getekend. 12. Doetinchem, asiel, 150 De gemeenteraad heeft op 26 september ingestemd met de verdere uitwerking van het plan voor de woongemeenschap Naoberhoek. 13. Montferland, asiel, 250 Op 17 oktober 2024 wordt aan de gemeenteraad gevraagd in te stemmen met het uitvoeren van een participatie- en communicatieplan voor de opvang van asielzoekers in/rondom Didam. 17

Er vindt afstemming plaats met COA over de opvang van 250 asielzoekers, Gemeente Montferland onderzoekt daarnaast ook andere opties. Verwachte opening opvanglocatie: september 2026. 14. Montferland, noodopvang, 30 Bestuursovereenkomst met COA is getekend. 30-09-24 Opening locatie. 15. Oost-Gelre, noodopvang, 200 Oost Gelre heeft meerdere locaties verkend met COA. COA heeft een van deze locatie positief geschouwd in q1-2024. Sindsdien is COA bezig met een businesscase en in gesprek met de eigenaar. Er waren twee ontwikkelrichtingen: starten onder de COA-constructie ‘noodopvang’ wat een tijdelijke opvang betekent en op termijn door ontwikkelen tot een langdurige opvang. Of op korte termijn ontwikkelen tot langdurige opvang. COA verwachtte in september hierover duidelijkheid te hebben. Recent is gebleken dat COA en de eigenaar niet tot een overeenkomst konden komen. Oost Gelre is nu aan het kijken welke alternatieven er kunnen worden gerealiseerd. 16. Oude IJsselstreek, asiel, 500 06-24 Collegebesluit: bestuursopdracht 06-24 Gemeenteraad vertrouwelijk geïnformeerd 07-24 Communicatie gemeenschap over collegebesluit 11-24 Collegebesluit locatie 03-25 Wijziging omgevingsplan gereed Realisatie daarna afhankelijk van doorlooptijden procedures, aanbesteding COA, netcongestie, etc. 12-26 Opening locatie 17. Winterswijk, asiel, 400 Bestaande locatie

Opvang Oekraïense ontheemden Locatie (indien bekend)

1. 2. 3. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

Aalten Aalten Aalten Aalten Dinxperlo Aalten Dinxperlo Aalten Aalten Aalten Aalten Aalten Dinxperlo Aalten Aalten Dinxperlo De Heurne

Capaciteit

6 6 17 4 4 7 8 2 2 10 2 2 4 16 48 15 18

Datum opening

Datum sluiting

07-10-22 07-10-22 01-08-22 12-09-22 01-02-23 01-08-22 15-06-23 01-09-23 01-09-23 01-10-23 26-10-23 13-03-24 24-05-24 01-06-24 01-08-24 01-11-24

04-03-25 04-03-25 04-03-26 04-03-25 04-03-25 01-03-25 01-03-25 04-03-26 04-03-26 01-10-25 04-03-25 01-07-25 24-05-25 01-06-29 01-08-29 01-04-25

Bijzondere voorzieningen

16.

Nieuwe locatie

70

17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24.

Berkelland Borculo Borculo Haarlo Ruurlo Borculo Neede Borculo Nieuwe locatie

120 40 19 23 12 33 28 25

25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39.

Bronckhorst Vorden Vierakker Vierakker Achter Drempt Hengelo Hengelo Zelhem Vorden Zelhem Hengelo Keijenborg Vorden Keijenborg Zelhem ?

40. 41.

42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50.

51.

01-04-2025

01-04-2029

32 42 26 6 8 14 6 6 70 5 10 6 8 2 2

14-3-2022 1-6-2022 11-7-2024 28-4-2022 23-5-2022 1-11-2022 17-10-2022 19-2-2023 1-4-2023 01-07-2023 01-02-2024 01-03-2024 01-04-2023 01-03-2024

01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-03-2025 01-10-2024 01-10-2024 01-03-2025 01-03-2025

Doetinchem Gaanderen Doetinchem

99 258

30-03-2022 20-06-2022

1-1-2026 1-1-2026

Montferland Zeddam 's-Heerenberg 's-Heerenberg Didam Byvank Didam 's-Heerenberg Didam Didam

50 57 73 16 5 8 40 11 30

Oost-Gelre Groenlo Groenlo

10 80

Maart 2024 Mei 2022

03-2026 01-04-2025

45

Oktober 2023

10-2025

60

01-10-2024

01-10-2025

63

01-04-2025

Onb.tijd

28 11 49 25 9 4 6 23 23

23-5-2022 2-12-2022 6-7-2022 14-12-2022 1-12-2022 1-7-2023 15-10-2023 1-4-2024 12-5-2024

1-1-2026 1-10-2024 1-1-2026 1-1-2025 1-12-2024 31-10-2025 31-10-2025 1-5-2029 1-5-2029

52. 53. Groenlo 54. Groenlo 55. Groenlo 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64.

Oude IJsselstreek Silvolde Terborg Ulft Sinderen Ulft Terborg Terborg Varsseveld Silvolde

19

Q2-2025

31-12-2024

65. 66. 67. 68.

Terborg Ulft Sinderen Terborg

34 48 20 51

69.

Winterswijk Winterswijk

175

21-5-2024 1-7-2024 1-10-2024 1-1-2025

1-5-2029 1-7-2026 1-10-2026 31-12-2030

Huisvesting statushouders

1. 2.

Locatie

Capaciteit

Type (woningbouwvereniging, doorstroomlocatie, flex of Nidos)

(verwachte) openingsdatum

(verwachte) sluitingsdatum

Bronckhorst Vorden Hengelo

10 12

HAR Doorstroomlocatie

01-10-2022 01-10-2024

31-12-2024 01-10-2027

30

Noodopvang

7

Doorstroomlocatie

01-07-2024

01-07-2027

64

HAR

01-09-2023

31-12-2024

Montferland 3.

4.

5.

Oude IJsselstreek Terborg Winterswijk & Oost Gelre Winterswijk (waarvan 32 voor Winterswijk en 32 voor Oost Gelre)

20

De motie is aangenomen met 17 stemmen voor (CDA, GB, BBB-HMV, CU en VVD) en 3 stemmen tegen. Motie nadere kaders voor de realisatie van een AZC in de gemeente Aalten De gemeenteraad van Aalten, in openbare vergadering bijeen op 27 mei 2025, constaterende dat: 1. De gemeente Aalten op grond van de Spreidingswet op dit moment een taakstelling heeft om voor 1 februari 2026 minimaal 200 asielzoekers op te vangen; 2. In Staatscourant 3320 d.d. 31 januari 2024 de taakstelling voor de gemeente Aalten 157 asielzoekers betrof; 3. Het college met een besluit is gekomen om in dit kader een opvanglocatie voor 300 asielzoekers te realiseren op een locatie aan de Singelweg in Aalten (Singel 2); 4. De gemeenteraad tijdens de raadsvergadering van 30 mei 2023 unaniem heeft ingestemd met een motie die oproept om met alle voortvarendheid te onderzoeken of woningbouw gerealiseerd kan worden op de locatie Singel 2; 5. In Raadsmededeling 52-2025 wordt geconcludeerd dat permanente woningbouw op de locatie Singel 2 mogelijk is; 6. Eén van de gestelde kaders van het COA was om geen AZC te bouwen op een locatie geschikt voor permanente woningbouw; 7. De informatieavonden goed zijn bezocht en de bezoekers een duidelijk beeld hebben gegeven over de zorgen rondom het toekomstige AZC; 8. Het college in deze fase een intentieovereenkomst gaat uitwerken met het COA, is van mening dat: 1.

De gemeente Aalten vooralsnog aan haar wettelijke taakstelling moet voldoen; 2. De gemeenteraad voorafgaand aan het collegebesluit in beslotenheid is geïnformeerd; 3. De gemeente Aalten in beginsel positief staat tegenover het helpen van mensen die niet meer veilig zijn in hun land van herkomst; 4. In dit traject de gemeenteraad onvoldoende haar kaderstellende rol heeft kunnen uitoefenen; 5. Door de raadsbreed aangenomen motie van 30 mei 2023 deze locatie kan worden aangemerkt als locatie voor permanente woningbouw; 6. Er naar aanleiding van de informatieavonden veel zorgen zijn onder de Aaltense bevolking omtrent de veiligheid rondom een toekomstig AZC, de genoemde aantallen op te vangen asielzoekers, de genoemde locatie en de opvangvorm; 7. Er daarnaast zorgen zijn onder de bevolking over de druk op de capaciteit van de zorg en over jeugdige inwoners die in de toekomst niet of minder goed aan een starterswoning kunnen komen; 8. Het college moet kijken naar locaties, opvangvormen (waaronder kleinschalige opvang) en aantallen die passend zijn voor de gemeente Aalten; 9. Op voorhand geen locaties zijn uitgesloten,

roept het college op om: 1. De gesprekken met het COA om te komen tot een intentieovereenkomst op te schorten; 2. De formulering van politiek-bestuurlijke kaders en/of voorwaarden door de gemeenteraad af te wachten; 3. Naar aanleiding daarvan te komen tot een voorstel aan de raad, dat kan rekenen op een breder draagvlak bij zowel de samenleving als bij de gemeenteraad, en gaat over tot de orde van de dag.

Fractie CDA Aalten-Dinxperlo

Fractie GemeenteBelangen

R.J.M. Smit

A. Walter

Fractie BBB-HMV

Fractie ChristenUnie

H.J. Meerdink

T.S. Holtman

Initiatiefvoorstel -aangepaste versieOnderwerp Indieners

: :

Thema Raadsprogramma

:

Politiek-bestuurlijke kaders opvanglocatie asielzoekers (AZC) R.J.M. Smit (CDA), A. Walter (GemeenteBelangen) en T.S. Holtman (ChristenUnie) 6. Burgerparticipatie, Bestuur en Veiligheid

Global Goals Aan welke Global Goals wordt bijgedragen:

Beslispunten -

De politiek-bestuurlijke kaders a tot en met n voor de realisatie van een opvanglocatie voor asielzoekers vast te stellen zoals deze zijn opgenomen in het bij dit voorstel gevoegde ontwerp-besluit. Deze zijn eveneens onder het desbetreffende kopje opgenomen.

Waarom dit besluit nemen --

-

De gemeente Aalten heeft op basis van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (bekend als de Spreidingswet) een wettelijke taak in de opvang van asielzoekers. Het doel van de wet is te komen tot voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten. In het afgelopen voorjaar kwam het college met een voornemen om 300 opvangplekken voor asielzoekers te realiseren aan de locatie Singel 1 en 2. Naar aanleiding van dit voornemen is het college in gesprek gegaan met omwonenden en inwoners. Bij deze informatie-avonden waren ook raadsleden aanwezig.

-

Naar aanleiding van deze informatie-avonden heeft de raad 27 mei 2025 een motie aangenomen waarin geconcludeerd werd dat er veel zorgen zijn onder de bevolking omtrent de veiligheid rondom een toekomstig AZC, de genoemde aantallen op te vangen asielzoekers, de genoemde locatie en de opvangvorm. Daarnaast werd uitgesproken dat er zorgen zijn over de druk op de zorg en over jeugdige inwoners die in de toekomst niet of minder goed aan een starterswoning kunnen komen. De conclusie van de gemeenteraad was ook dat zij onvoldoende haar kaderstellende rol heeft kunnen uitoefenen in deze fase.

-

De gemeenteraad heeft daarom het college verzocht een pas op de plaats te maken en de gemeenteraad de gelegenheid te geven kaders en voorwaarden op te stellen voor de realisatie van een AZC in de gemeente Aalten, voordat het college verdergaat met concrete planvorming. Dit voorstel voorziet in het vaststellen van die politiek-bestuurlijke kaders. De concept-kaders zijn voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan het college van B&W en op 12 februari 2026 heeft een beeldvormende bijeenkomst plaatsgevonden. Ook hebben diverse inwoners schriftelijk gereageerd. Op basis van deze input en inzichten zijn deze kaders aangescherpt en aangevuld.

Pagina 1 van 4

Tot slot willen initiatiefnemers benoemen dat – ondanks in de gemeente diverse vragen zijn gesteld en zorgen over dit vraagstuk zijn geuit – veel inwoners snappen en begrijpen dat we een wettelijke en morele verantwoordelijkheid hebben in de asielopgave. Daarnaast heeft een grote groep mensen zich gemeld een taak op zich te willen nemen, onder meer door asielzoekers te begeleiden en te ondersteunen. Initiatiefnemers waarderen dit en hebben vertrouwen in onze gemeenschap dat we deze opgave gezamenlijk kunnen invullen.

Wat is het bestaand beleid c.q. kader? Op basis van artikel 6 van de Spreidingswet heeft elke gemeente een algemene taak in het realiseren van opvanglocaties voor asielzoekers. Op basis van artikel 7 van die wet draagt het college zorg voor: a. ter beschikkingstelling aan het COA van een locatie of accommodatie binnen zes maanden na bekendmaking van het verdeelbesluit of de in het verdeelbesluit opgenomen langere termijn; b. verlening van de voor ingebruikneming van de opvangvoorziening noodzakelijke gemeentelijke vergunningen door het college.

-

De raad draagt zorg voor aanpassing van het bestemmingsplan of de beheersverordening indien dit noodzakelijk is voor ingebruikneming van de opvangvoorziening. Krachtens het verdeelbesluit van de minister van Asiel en Migratie dient de gemeente Aalten voor 1 februari 2026 voor 200 asielzoekers opvang te hebben gerealiseerd. Tegen deze opgave heeft het gemeente bezwaar aangetekend, zowel tegen de termijn als tegen het aantal. De minister heeft het bezwaar ongegrond verklaard, waardoor Aalten gehouden blijft tot het opvangen van 200 asielzoekers. Los van deze wettelijke opdracht vinden indieners dat onze gemeente een -bij de schaal van onze gemeente passende- morele plicht heeft om mensen te helpen die niet meer veilig zijn in hun land van herkomst.

Politiek-bestuurlijke kaders Hoewel het college en de gemeenteraad krachtens de Spreidingswet eigenstandige bevoegdheden en rollen hebben, zien indieners wel een bepaalde wisselwerking tussen college en raad als het gaat om de invulling van de taakstelling die Aalten heeft. Als hoogste bestuursorgaan wil de raad een politiek-bestuurlijke bandbreedte aan het college meegeven, die er als volgt uitziet: a) De wettelijke taakstelling van de Spreidingswet voor het aantal te realiseren opvangplekken is het uitgangspunt. Het bijbehorende geldende verdeelbesluit geeft aan dat de gemeente Aalten 200 opvangplekken moet realiseren. b) De opvang vindt conform artikel 3.1 van de Spreidingwet in eerste instantie plaats voor de duur van maximaal 5 jaar. Hierdoor wordt dit aangemerkt als zijnde een duurzame opvanglocatie. Tegelijk realiseren initiatiefnemers zich dat toekomstige ontwikkelingen van invloed kunnen zijn op de dan voorliggende situatie. c) Het principe van kleinschaligheid moet worden toegepast. Concreet betekent dat dat de opvanglocaties mogen bestaan uit zowel twee keer 100 als één keer 200 opvangplekken. Indien gekozen wordt voor twee locaties gaat de voorkeur uit naar spreiding over de gehele gemeente Aalten. d) De opvangplekken dienen bij voorkeur gefaseerd ingevuld te worden.

Daardoor krijgt ook de directe omgeving een periode van gewenning en kan in een volgende fase rekening worden gehouden met ervaringen uit voorgaande fasen.

Pagina 2 van 4

e) De opvangvorm(en) en de beoogde locatie(s) moeten aansluiten bij de omvang, het karakter en de draagkracht van de gemeente en samenleving. Indieners realiseren zich dat dit een subjectief kader is. Met dit kader wordt het volgende bedoeld. De locatie(s) mogen liggen grenzend aan de bebouwde kom, buiten de bebouwde kom of eventueel op een aanvaardbare plek op een industrieterrein. Bij het zoeken naar passende locatie(s) wordt het effect op de omgeving en de directe leefomgeving nadrukkelijk meegewogen. f) Een opvanglocatie mag niet ten koste gaan van bestaande woningbouwplannen. Bestaande woningbouwplannen zijn volgens initiatiefnemers Singel 1 en 2 te Aalten, ’t Broock te Bredevoort en ’t Beggelder te Dinxperlo. Verder worden alle in procedure zijnde omgevingsplannen op peildatum 18-02-2026 als zodanig aangemerkt. g) De opvang van asielzoekers mag niet ten koste gaan van de bestaande woningvoorraad. h) Buurtschap Barlo dient te worden ontzien als het gaat om de opvang van asielzoekers. Hierbij wordt voor de grens van dit buurtschap de gebiedsindeling van de Omgevingsvisie aangehouden. Barlo heeft in het verleden reeds haar bijdrage geleverd aan het opvangen van asielzoekers. Wij vinden dat voor de nieuwe opgave nu andere kernen/wijken hun verantwoordelijkheid moeten nemen.

i) Het plan moet organisatorisch en financieel haalbaar zijn, met heldere verantwoordelijkheidsverdeling tussen het COA en de gemeente. De opvang van asielzoekers zal in principe budget neutraal plaatsvinden, zoals door het COA is toegezegd. Dit geldt niet voor kader m. j) De gemeente Aalten dient op het gebied van dienstverlening en ondersteuning zoveel mogelijk ontzorgd te worden door het COA. k) De eerstelijns gezondheidszorg dient geregeld te worden door het COA. Dit kan zowel op als buiten de opvanglocatie(s) zijn. l) Er dient door het COA een goed veiligheidsplan opgesteld te worden voor de veiligheid binnen de opvanglocatie(s). m) Er dient een integraal veiligheidsplan opgesteld te worden met zoveel mogelijk betrokkenen voor de veiligheid buiten de opvanglocatie(s). Hoewel initiatiefnemers er niet op voorhand vanuit gaan dat problemen er zich zullen voordoen, zijn in de gemeenschap wel degelijk zorgen geuit over de veiligheid en de snelheid waarop de overheid handelt als er toch iets gebeurd. Om te luisteren naar onze inwoners en recht te doen aan deze signalen willen we onderzocht hebben hoe extra permanent toezicht georganiseerd kan worden voor de directe omgeving, in ieder geval voor de eerste periode. n) Locaties waar verenigingen zijn gehuisvest, dienen te worden uitgesloten van het realiseren van opvangplekken.

Dit om te voorkomen dat verenigingen en/of diens activiteiten moeten stoppen. Bij het invullen van de kaders wordt het college gevraagd een pro-actief participatietraject te hanteren. Daar waar van toepassing zijn de kaders zoveel als mogelijk van een nadere uitleg voorzien, waarmee de intentie van het desbetreffende kader duidelijker wordt. Hiermee wordt niet alleen helderheid naar het college en de raad zelf gecreëerd, maar ook naar onze inwoners.

Is er draagvlak voor dit besluit? -

Met deze kaders zijn indieners van mening dat zoveel als mogelijk recht wordt gedaan aan de geluiden die er de afgelopen periode (onder andere inspreekavonden april 2025, petities, brieven aan de raad, gesprekken met inwoners) zijn geuit in de richting van de raad om deze wettelijke taak te kunnen invullen.

Pagina 3 van 4

Indieners realiseren dat er in onze gemeente altijd voor- en tegenstanders zullen zijn als het gaat om het opvangen van asielzoekers. Als gemeente hebben we als mede-overheid een wettelijke taak uit te voeren. Als onderdeel van die mede-overheid nemen wij met dit voorstel onze bestuurlijke verantwoordelijkheid hierin.

Wat zijn de financiële consequenties van dit besluit? Indieners gaan uit van een budget-neutrale realisatie van de realisatie van de opvangplekken voor asielzoekers.

-

Wat gaat er gebeuren na dit besluit? Op basis van deze kaders dient het college met een concrete uitwerking te komen en de raad hierover op een passende wijze te betrekken en de raad een voorstel ter zake voor te leggen.

Bijlagen -

Motie d.d. 27 mei 2025

Aalten, 20 februari 2026 De indieners,

R.J.M. Smit

Pagina 4 van 4

A. Walter

T.S. Holtman