A4. Raadsmededeling 40-2026 Overdrachtsdocument bestuurswisseling 2026

Raadsmededeling openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder

: : : : :

40-2026 25 maart 2026 7 april 2026 G.Sikking /B. Bouwman mr. A.B. Stapelkamp

Onderwerp

:

Overdrachtsdocument bestuurswisseling 2026

Aanleiding: Een nieuwe bestuursperiode staat voor de deur. Met een vernieuwde samenstelling van de Aaltense gemeenteraad en de vorming van een nieuw college van burgemeester en wethouders is dit een belangrijk moment om zorgvuldig over te dragen wat er de afgelopen jaren is gerealiseerd en welke opgaven in 2026 en daarna voor ons liggen. Deze overdracht biedt de nieuwgekozen raad een helder, actueel en gelijkwaardig inzicht in de stand van zaken binnen de prioritaire programma’s, projecten en beleidsdossiers van de gemeente Aalten.

Inhoud mededeling: Opzet overdrachtsdocument Het bijgevoegde overdrachtsdossier bestaat uit drie onderdelen: 1. Een stand van zaken rondom de strategische uitvoeringsagenda 2022 - 2026, inclusief een actueel inzicht in de ontwikkelingen binnen de regionale netwerkverbanden. 2. Een overzicht van (nieuwe) ontwikkelingen per programma binnen het kader van de Programmabegroting 2026 – 2029. 3. De financiële kaders, met een stand van zaken van de huidige begroting (budgettair beeld), ontwikkelingen met financiële consequenties, reserves en voorzieningen, en een actueel inzicht in de investeringsruimte. Zichtbaar zal zijn dat in sommige gevallen wel en in sommige gevallen geen concrete financiële bedragen worden genoemd. Waar dit wel het geval is, zijn deze bedragen al een keer in het college van B&W en/of de gemeenteraad aan de orde geweest. Als er geen concrete bedragen worden genoemd, dan betekent dit dat deze óf nog niet inzichtelijk zijn óf nog niet in het college van B&W aan de orde zijn geweest. Oftewel: deze bedragen zijn indicaties op basis van ambtelijke inschattingen en berekeningen, ze hebben geen bestuurlijke status en dienen verder te worden uitgewerkt.

Geen uitputtende weergave Hoewel het overdrachtsdocument een goed beeld geeft van de projecten, opgaven, beleidsdossiers en ontwikkelingen binnen programma`s, is het echter geen uitputtende weergave van alle werkzaamheden binnen de organisatie. Het reguliere, doorlopende werk van de gemeentelijke organisatie maakt geen onderdeel uit van dit document, omdat dit structureel wordt uitgevoerd en niet afhankelijk is van de bestuurlijke wisseling. Het document richt zich daarmee bewust op die onderwerpen waarbij bestuurlijke context, gemaakte keuzes en lopende trajecten relevant zijn voor een zorgvuldige overdracht.

Pagina 1 van 2

De volgende stukken zijn toegevoegd: - Overdrachtsdocument inclusief bijlage

Pagina 2 van 2

Auteur G. Sikking/ B. Bouwman Datum 25 maart 2026 Versienummer 2

Beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

overdrachtssdossierl

Bestuurswisseling 2026

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................................................................................................................... 6 1.1 Waarom dit overdrachtsdossier? .................................................................................................. 6 1.2 Wat is de opbouw van dit overdrachtsdossier? ............................................................................ 6 1.3 Bestuurlijke context? ..................................................................................................................... 6 1.4 Wat vraagt dit van het bestuur? ................................................................................................... 8 1.5 Wat vraagt dit van onze communicatie, dienstverlening en ambtelijke organisatie? .................. 8 2. Uitvoeringsprogramma en regionale samenwerking .................................................................. 9 2.1 Uitvoeringsprogramma Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij; Deurgaon! 2022-2026 ................. 9 2.1.1 Thema 1: Leefomgeving en Wonen ............................................................................................ 9 2.1.2 Thema 2: Duurzaamheid en Klimaat ........................................................................................

10 2.1.3 Thema 3: Sociaal Domein ......................................................................................................... 10 2.1.4 Thema 4: Ondernemen en Economie ....................................................................................... 12 2.1.5 Thema 5: Ontspanning en Vrije tijd .......................................................................................... 14 2.1.6 Thema 6: Burgerparticipatie, Bestuur en Veiligheid................................................................. 14 2.2 (Boven)regionale samenwerking................................................................................................. 16 2.2.1 Regionale visie 2050 ................................................................................................................. 16 2.2.1 Ruimtelijk perspectief Achterhoek ............................................................................................ 16 3. Actuele ontwikkelingen programma`s ..................................................................................... 18 3.1 Ruimte ......................................................................................................................................... 18 3.1.1 Wonen ......................................................................................................................................

18 3.1.2 Woningbouw Singel 1 en 2 ....................................................................................................... 18 3.1.3 Schaersvoorde Dinxperlo .......................................................................................................... 19 3.1.4 Gebiedsontwikkeling Slingeplas en `t Broock ........................................................................... 19 3.1.5 Schaersvoorde Slingelaan ......................................................................................................... 19 3.1.6 Regionaal Programma Werklocaties........................................................................................ 19 3.1.7 Toekomstbestendige bedrijventerreinen .................................................................................. 20 3.1.8 Uitbreiding bedrijventerrein ..................................................................................................... 20 3.1.9 Biodiversiteitsplan .................................................................................................................... 20 3.1.10 Circulariteit ............................................................................................................................. 20 3.1.11 Duurzame opwek ....................................................................................................................

21 3.1.12 Isolatieopgave ........................................................................................................................ 21 3.1.13 Klimaatadaptatie.................................................................................................................... 21 3.1.14 Warmte- en koudeprogramma .............................................................................................. 22

Pagina 2 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

3.1.15 Netcongestie........................................................................................................................... 22 3.1.16 PFAS ........................................................................................................................................ 22 3.1.17 Huisvesting nieuwkomers ....................................................................................................... 23 3.1.18 Drinkwaterwinning ................................................................................................................. 23 3.1.18 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed .................................................................................. 24 3.2 Sociaal domein ............................................................................................................................ 25 3.2.1 Gezond leven en preventie ....................................................................................................... 25 3.2.2 Mantelzorgondersteuning ........................................................................................................ 25 3.2.3 Vrijwillige inzet .........................................................................................................................

25 3.2.4 Sociale basis.............................................................................................................................. 25 3.2.5 Plan Talent ................................................................................................................................ 26 3.2.7 Toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg ........................................................................... 26 3.2.8 Veerkrachtig ouder worden ...................................................................................................... 26 3.2.9 Mentaal gezond........................................................................................................................ 26 3.2.10 Ontwikkelingen sport- en beweegbeleid ................................................................................ 27 3.2.11 Visie zwembaden .................................................................................................................... 27 3.2.12 Uitwerking IHP Onderwijshuisvesting .................................................................................... 27 3.2.13 Onderwijs nieuwkomers ......................................................................................................... 28 3.2.14 Van lokale omroep naar streekomroep ..................................................................................

28 3.2.15 Meerjarenplan bibliotheekwerk ............................................................................................. 28 3.2.16 Wet van school naar duurzaam werk..................................................................................... 28 3.2.17 Implementatie Participatiewet in Balans ............................................................................... 29 3.2.18 Toekomstbestendigheid Laborijn ........................................................................................... 29 3.2.19 Doorontwikkeling Wet Inburgering 2021 ............................................................................... 30 3.2.20 Beëindiging RTB & tijdelijk transitiedocument voor Oekraïense ontheemden ...................... 30 3.2.21 Realisatie asielopvang vanuit de Spreidingswet .................................................................... 31 3.2.22 Stelselherziening kinderopvangtoeslag .................................................................................. 31 3.2.23 Hervormingsagenda Jeugd en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming .................... 32 3.2.24 Sterke Lokale Teams ...............................................................................................................

32 3.2.25 Herinrichten toegang.............................................................................................................. 33 3.2.26 Ontwikkelingen Wmo ............................................................................................................. 33 3.2.27 Tijdelijke opvang lokaal .......................................................................................................... 33 3.2.28 Zorg en Veiligheid ................................................................................................................... 34 3.2.29 Inclusie .................................................................................................................................... 34 3.2.30 Weerbaarheid en veerkracht .................................................................................................. 35 3.2.31 Stimuleren samenwerking op het gebied van veiligheid ........................................................ 35

Pagina 3 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

3.2.32 Structurele borging regionaal interventieteam ondermijning ............................................... 35 3.3 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 37 3.3.1 Datagedreven werken .............................................................................................................. 37 3.3.2 Cyberveiligheid ......................................................................................................................... 37 3.3.3 Procesoptimalisatie .................................................................................................................. 37 3.3.4 Doorontwikkeling P&C-cyclus ................................................................................................... 37 3.3.5 Dienstverleningsvisie ................................................................................................................ 37 3.3.6 Gebiedsgericht werken ............................................................................................................. 38 3.3.7 Opgavegericht werken ............................................................................................................. 38 3.3.8 Interne huisvesting ...................................................................................................................

38 3.3.9 Arbeidsmarktstrategie.............................................................................................................. 39 3.3.10 Draagvlak en participatie ....................................................................................................... 39 3.3.11 Gemeentemarketing............................................................................................................... 39 3.3.12 Global Goals ........................................................................................................................... 39 4. Financiële kaders .................................................................................................................... 40 4.1 Stand van zaken huidige begroting ............................................................................................. 40 4.2 Budgettair beeld .......................................................................................................................... 40 4.3 Ontwikkelingen met financiële consequenties ........................................................................... 41 4.5 Stand Algemene reserve Jaarstukken 2025 (voorlopig) .............................................................. 43 Bijlagen.......................................................................................................................................... 44

Pagina 4 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

Pagina 5 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

1. Inleiding 1.1 Waarom dit overdrachtsdossier? Een nieuwe bestuursperiode staat voor de deur. Met een vernieuwde samenstelling van de Aaltense gemeenteraad en de vorming van een nieuw college van burgemeester en wethouders is dit een belangrijk moment om zorgvuldig over te dragen wat er de afgelopen jaren is gerealiseerd en welke opgaven in 2026 en daarna voor ons liggen. Deze overdracht geeft de nieuwgekozen raad een duidelijk en actueel beeld van de voortgang binnen de belangrijkste programma’s, projecten en beleidsdossiers van de gemeente Aalten. Het doel van dit document is om raadsleden te voorzien van een feitelijke, actuele en financieel onderbouwde overzichtsrapportage, dat hen in staat stelt goed geïnformeerde afwegingen te maken en een stevige basis te leggen voor de coalitievorming en het eventuele nieuwe uitvoeringsprogramma. Vertrekpunt voor deze overdracht is de Programmabegroting 2026 zoals vastgesteld in november 2025. In dit overdrachtsdossier zijn ook zaken opgenomen die aanvullend zijn aan deze begroting en/of om een nieuwe afweging (herijking) vragen in de komende periode. Het gaat om ontwikkelingen die beleidsmatig en/of budgettair mogelijk impact hebben op de nieuwe bestuursperiode, uiteraard alleen voor zover deze nu (al) in beeld zijn. Dit bevordert de goede, integrale en tijdige politiekbestuurlijke afwegingen die moeten worden gemaakt.

1.2 Wat is de opbouw van dit overdrachtsdossier? Het overdrachtsdossier bestaat uit drie onderdelen: 1. Een stand van zaken rondom de strategische uitvoeringsagenda 2022 - 2026, inclusief een actueel inzicht in de ontwikkelingen binnen de regionale netwerkverbanden. 2. Een overzicht van (nieuwe) ontwikkelingen per programma binnen het kader van de Programmabegroting 2026 – 2029. 3. De financiële kaders, met een stand van zaken van de huidige begroting (budgettair beeld), ontwikkelingen met financiële consequenties, reserves en voorzieningen, en een actueel inzicht in de investeringsruimte. Zichtbaar zal zijn dat in sommige gevallen wel en in sommige gevallen geen concrete financiële bedragen worden genoemd. Waar dit wel het geval is, zijn deze bedragen al een keer in het college van B&W en/of de gemeenteraad aan de orde geweest. Als er geen concrete bedragen worden genoemd, dan betekent dit dat deze óf nog niet inzichtelijk zijn óf nog niet in het college van B&W aan de orde zijn geweest. Oftewel: deze bedragen zijn indicaties op basis van ambtelijke inschattingen en berekeningen, ze hebben geen bestuurlijke status en dienen verder te worden uitgewerkt.

1.3 Bestuurlijke context? In deze inleiding schetsen we de context waarbinnen het nieuwe gemeentebestuur van Aalten opereert. We gaan in op wat de veranderende omgeving vraagt van de gemeenteraad, het college van B&W, de ambtelijke organisatie, de communicatiestrategie en de brede dienstverlening. Hierbij sluiten we aan bij de ontwikkelingen zoals beschreven in de Programmabegroting 2026, de Dienstverleningsvisie 2025–2028 en het Uitvoeringsprogramma 2022–2026 van de gemeente Aalten. 1. Een samenleving in beweging Net als elders in Nederland beweegt Aalten zich in een moderne netwerk- en informatiesamenleving, waarin technologische, economische en sociale ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Digitale communicatie, sociale media en het toenemende belang van data spelen een grote rol in de verwachtingen van inwoners en ondernemers richting hun lokale overheid.

Pagina 6 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier Ook binnen Aalten doen deze trends zich duidelijk gelden. De gemeente werkt actief aan de uitvoering van de nieuwe dienstverleningsvisie, waarvan het uitvoeringsplan in Q2 2026 verschijnt. Deze visie benadrukt dat de overheid wendbaar moet zijn, een goed beeld moet hebben van de klantreizen en voortdurend moet inspelen op feedback van inwoners, ondernemers en ketenpartners. Daarnaast spelen demografische ontwikkelingen een belangrijke rol. De regio kent een vergrijzende bevolking, in combinatie met verschillen in gezondheids- en welzijnsverwachtingen tussen groepen inwoners. Dit raakt domeinen zoals zorg en wonen. 2. Een veranderende rol van de overheid: regisseur, facilitator en partner Veel ontwikkelingen trekken zich niets aan van gemeentegrenzen. Ook in de Achterhoek is sprake van een toenemende netwerksamenleving, waarbij maatschappelijke opgaven worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met inwoners, bedrijven, zorgpartners, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties. Deze werkwijze sluit aan op de uitgangspunten van het Uitvoeringsprogramma 2022–2026, waarin Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij centraal staan. In deze context verschuift de rol van de gemeente steeds meer naar die van:   

Regisseur: richting geven aan grote vraagstukken zoals woningbouw, energietransitie, onderwijshuisvesting en sociaal beleid. Facilitator: ruimte bieden aan initiatieven vanuit inwoners, dorpsraden, verenigingen en ondernemers. Verbinder: actief relaties leggen, vertrouwen herstellen en samenhang creëren in een samenleving met toenemende verschillen in perspectieven en verwachtingen.

Het college benadrukt daarbij het belang van benaderbaarheid en nabijheid, en van vertrouwen geven aan inwoners die zelf vormgeven aan hun leefomgeving. 3. Bestuurlijke taakverbreding en financiële impact Net als andere gemeenten heeft ook Aalten te maken met een groeiend takenpakket, toenemende complexiteit en zwaardere financiële verantwoordelijkheden. De Programmabegroting 2026 laat een sluitend jaar 2026 zien, maar waarschuwt dat de jaren erna financieel uitdagender worden door landelijke drukpunten, zoals het verschoven ’ravijnjaar’ 2028 en oplopende kosten in het sociaal domein. Daarbij stellen inwoners en ondernemers steeds hogere verwachtingen aan maatwerk, responsiviteit en digitale voorzieningen. Dit vraagt zowel beleidsmatig als uitvoerend om: -

Meer maatwerk en integrale benadering, vooral in domeinen zoals wmo, jeugdzorg en de fysieke leefomgeving. Vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid, ingegeven door de huidige geopolitieke verhoudingen en klimaatverandering. Professionalisering van informatievoorziening, informatieveiligheid en digitale dienstverlening, mede ingegeven door nieuwe wetgeving (NIS2) en de noodzaak van data gedreven werken. Organisatorische versterking, enerzijds om de uitstroom van de ‘vergrijsde’ organisatie op te vangen en anderzijds om een bijdrage te leveren aan de in dit overdrachtsdossier genoemde ontwikkelingen.

De financiële druk maakt scherpe keuzes noodzakelijk, zowel inhoudelijk als organisatorisch. 4. Digitalisering, dienstverlening en organisatieontwikkeling Digitalisering is niet langer ondersteunend, maar een randvoorwaarde voor moderne overheidstaken. In de gemeente Aalten krijgt dit concreet vorm via: -

De Dienstverleningsvisie 2026–2028, waarin klantreizen, inclusieve dienstverlening en data gedreven verbeteringen centraal staan. De versterking van de informatiebeveiliging en gegevenshuishouding, zoals vastgelegd in de informatievisie.

Pagina 7 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier -

Het principe ‘Dichtbij’, onderdeel van het Achterhoekse DNA, wat betekent: benaderbaar zijn, persoonlijk contact behouden en inwoners, ondernemers en organisaties actief opzoeken.

De gemeente Aalten staat hiermee voor de uitdaging om zowel digitaal als mensgericht te zijn, met blijvende aandacht voor bereikbaarheid, toegankelijkheid en begrijpelijke communicatie. 5. Meer participatie, meer maatschappelijke initiatieven We zien een groei van initiatieven waarbij inwoners intensiever willen meedenken en meebeslissen. De gemeente stimuleert deze vormen van participatie actief en ziet ze als essentieel om vertrouwen in de overheid te versterken en de kracht van de gemeenschap te benutten. Dit past binnen de waarden van het Uitvoeringsprogramma: daadkracht (duidelijke keuzes), duurzaamheid (lange termijn) en dichtbij (nabij bestuur). Tegelijkertijd vraagt deze participatieve dynamiek van raad, college en ambtelijke organisatie een andere manier van werken: transparant, uitnodigend, flexibel en gericht op partnerschap.

1.4 Wat vraagt dit van het bestuur? De gemeente Aalten beweegt zich in een snel veranderende samenleving, waarin technologische ontwikkelingen, demografische trends, financiële druk en maatschappelijke verwachtingen elkaar versterken. Dit vraagt van de raad, het college en samenwerkingspartners een adaptieve houding: anticiperen, samenwerken, leren en blijven vernieuwen. De uitgangspunten van het huidige college — Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij — vormen hierin het kompas. Zij helpen om, ondanks onzekerheden, kansen te grijpen en te blijven bouwen aan een betrokken, toekomstbestendige en leefbare gemeente.

1.5 Wat vraagt dit van onze communicatie, dienstverlening en ambtelijke organisatie? Ontwikkelingen als toenemende digitalisering, veranderende inwonerparticipatie en groeiende complexiteit van maatschappelijke opgaven, vragen om een wendbare en toekomstgerichte organisatie. De nieuwe dienstverleningsvisie vraagt om meer focus op klantreizen, data gedreven werken en goede informatiebeveiliging. Van de organisatie vraagt dit een flexibele, samenwerkende en lerende houding. Medewerkers moeten integraal kunnen werken, zich verbinden met partners in de regio en inspelen op veranderende verwachtingen van inwoners. Het Organisatiebesluit 2025 benadrukt daarbij het belang van professionaliteit in governance, informatieveiligheid en financieel beheer, om de gemeente ’in control’ te houden in een tijd van groeiende taken en verantwoordelijkheden. De dienstverlening moet toegankelijk, persoonlijk en betrouwbaar blijven, terwijl digitalisering steeds centraler komt te staan. Inwoners verwachten integrale oplossingen, maatwerk en digitale processen die eenvoudig en veilig zijn. De gemeente werkt daarom aan gerichte verbeteringen in dienstverlening om zo beter aan te sluiten bij behoeften van inwoners en ondernemers. De communicatie richting inwoners moet transparant, begrijpelijk en uitnodigend zijn.

Omdat participatie een steeds grotere rol krijgt, moet communicatie niet alleen informeren, maar ook activeren en verbinden. Dit sluit aan bij het uitgangspunt Dichtbij, waarin de gemeente actief contact zoekt met inwoners, verenigingen en ondernemers. In deze ontwikkeling past ook de beweging van toetsend naar meedenkend en oplossingsgericht werken. De nieuwe houding is flexibel, uitnodigend, integraal en gericht op het vinden van oplossingen. De ambtenaar wordt steeds meer een partner in de leefomgeving: iemand die samenwerkt met inwoners, ondernemers en organisaties en meedenkt over mogelijkheden en ruimte zoekt binnen regels, in plaats van uitsluitend op te treden als bewaker ervan. Hierdoor sluit de organisatie beter aan bij de veranderende verwachtingen van de samenleving en wordt de dienstverlening persoonlijker, effectiever en toekomstbestendig.

Pagina 8 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

2. Uitvoeringsprogramma en regionale samenwerking In de afgelopen bestuursperiode heeft het college, samen met de ambtelijke organisatie en in nauwe samenwerking met onze ketenpartners, op veel thema’s belangrijke stappen gezet. Een groot deel van de voorgenomen acties is gerealiseerd of bevindt zich in de afrondende fase. Daarmee is zichtbaar geworden dat de koers die in het uitvoeringsprogramma is uitgezet, daadwerkelijk heeft geleid tot tastbare resultaten voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties. Tegelijkertijd constateren wij dat niet aan alle ambities binnen deze bestuursperiode volledig invulling kon worden gegeven. Sommige opgaven en onderwerpen vragen om een langere adem, aanvullende besluitvorming of verdere uitwerking. Deze opgaven en onderwerpen zullen in de volgende bestuursperiode opnieuw moeten worden opgepakt. Met deze terug- én vooruitblik willen wij de raad een helder en transparant beeld geven van waar wij staan, wat is bereikt en welke opgaven nog om aandacht vragen. Wij vertrouwen erop dat deze informatie bijdraagt aan een zorgvuldige overdracht naar de nieuwe bestuursperiode en een solide basis vormt voor de verdere ontwikkeling van onze gemeente.

2.1 Uitvoeringsprogramma Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij; Deurgaon! 2022-2026 2.1.1 Thema 1: Leefomgeving en Wonen 1e Omgevingswet Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Voert de Omgevingswet uit en implementeert deze naar de geest van de wet. Stand van zaken Voor wat betreft de transitie van het tijdelijke deel van het omgevingsplan naar het nieuwe deel is de afgelopen periode gewerkt aan deze opgave voor de kern Bredevoort. Hiermee wordt een goede basis gelegd voor de verdere opbouw van het omgevingsplan. Verwachting is dat de, zoveel als mogelijk beleidsarme, wijziging van de kern Bredevoort na de zomer van 2026 ter vaststelling wordt voorgelegd aan de raad. De eerste helft van 2025 is benut om via een derde ronde gebiedsgesprekken input op te halen voor Omgevingsvisie 2040. In de tweede helft 2025 is het Voorontwerp Omgevingsvisie 2040 uitgewerkt. Het voorontwerp is een tussenstap in het proces om samen te werken aan de Omgevingsvisie Aalten 2040. In het voorontwerp en de hierbij behorende bijlagen zijn vier toekomstscenario’s uitgewerkt en is per scenario een onafhankelijke omgevingseffect-beoordeling uitgevoerd. Op basis hiervan heeft het college van B&W het Voorontwerp Omgevingsvisie, waarin een voorkeursscenario voor de nieuwe Omgevingsvisie is beredeneerd, vastgesteld en het geamendeerde voorstel is door de gemeenteraad aangenomen.

Dit voorontwerp wordt uitgewerkt tot een (gebiedsgerichte) Ontwerp Omgevingsvisie, die voor de zomer 2026 in procedure wordt gebracht. De uiteindelijke Omgevingsvisie 2040 die voldoet aan alle vereisten van de Omgevingswet wordt in Q4 2026 aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd.

Pagina 9 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

2.1.2 Thema 2: Duurzaamheid en Klimaat 2a Energieneutraliteit Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Zet zich in om in 2050 (of zoveel eerder als mogelijk) energieneutraal te zijn. Om dit te realiseren worden heldere realistische tussendoelen voor deze bestuursperiode opgesteld. Stand van zaken Deze doelstelling komt voort uit het herijkte Akkoord van Groenlo 3.0. In de uitwerking van het AvG3.0, het uitvoeringsprogramma, is voorzien in het voldoen aan het landelijk Klimaatakkoord: voor 2030 55% reductie van de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van het jaar 1990. Lokaal (Aalten) wordt gezien de urgentie een klimaatgas-emissie-reductie (broeikasgasreductie) van 60% in 2030 t.o.v. 1990 nagestreefd. Deze ontwikkeling zal niet lineair gaan. Verdere subdoelstellingen worden uitgewerkt in de programma's van de AvG-werkgroepen. Het opstellen van realistische tussendoelen is een onderdeel van de diverse afzonderlijke beleidsnota’s (RES 2.0, transitievisie warmte en wijkuitvoeringsplannen, uitvoering nationaal isolatieprogramma, etc.). De afgelopen periode zijn er veel acties uitgevoerd die er allen aan bijdroegen om in 2050 energieneutraal te zijn. Met die acties blijven we de komende jaren doorgaan en het zal geïntensiveerd worden. Via Datalab GO zullen we de voortgang monitoren.

2.1.3 Thema 3: Sociaal Domein 3d Preventief jongerenbeleid Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Zet het huidige preventieve jongerenbeleid voort en verbetert het welzijn van jongeren op het gebied van (mentale) gezondheid en middelengebruik (met name drugs- en drankgebruik). Stand van zaken Er is de afgelopen jaren een jongerenraad actief geweest waarbij het de bedoeling was dat de jongerenraad zelfstandig zou kunnen opereren. Dit laatste komt minder goed uit de verf door verschillende redenen. Met de jongerenraad is afgesproken dat we vanaf 2026 digitaal een groep vormen (jongerenraad, jongerenwerk en aanspreekpunt jeugdbeleid) en de jongeren kunnen bevragen op onderdelen. Indien nodig komen we bij elkaar. Het betrekken van de jongeren gebeurt dus nog steeds maar de vorm is onlangs gewijzigd. 3f Sociale basis Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Zet in op preventie door het versterken van de sociale basis. Stand van zaken De afgelopen bestuursperiode heeft Radar Advies in opdracht van de gemeente Aalten de sociale basis onderzocht. De bevindingen zijn weergeven in het adviesrapport Herijking sociale basis. Eind 2024 is de visie op vrijwillige inzet Iedereen is een naober door de raad vastgesteld. Hiermee wordt meer ingezet op moeilijk te bereiken groepen, zoals jongeren.

Om hen kennis te laten maken met vrijwilligerswerk, worden Naobercompetie (basisschoolleerlingen) en Project vrijwillige inzet (voor de derde klassers van Schaersvoorde) aangeboden. Het Vrijwilligers Service Punt (VSP) is uitgebreid om coördinatie van vraag en aanbod en daarnaast is de Academie (die vrijwilligers en mantelzorgers mogelijkheden biedt kennis en vaardigheden te vergroten) gestart. Het VSP biedt samen met de Talentverbinder met aandachtsgebied verenigingsondersteuning en de Aaltense Uitdaging structureel ondersteuning aan de verenigingen in de gemeente. Het is van belang hier de komende bestuursperiode aandacht voor te blijven behouden.

Pagina 10 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

Plan Talent richt zich op het vergroten van de deelname van inwoners in een kwetsbare situatie aan bewegen/sport en kunst/cultuur en is de afgelopen bestuursperiode geëvalueerd. Het herijkte plan zal in Q2 2026 worden aangeboden aan het college. Het Preventie Platform Jeugd heeft haar werk de afgelopen periode doorgezet. We hebben structureel afstemming met Platform Aalten (buurthuizen en Kulturhusen) over het behouden en zo mogelijk verstevigen van de sociale basis. In de regio Achterhoek zijn twee ontwikkelplekken die experimenteren met domeinoverstijgend samenwerken. De resultaten hieruit worden meegenomen in de verschillende thema's in het regionale Integrale Zorg Akkoord Plan (IZA-plan).

3g Goede prijs-/kwaliteitverhouding geïndiceerde zorg Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Waarborgt (na de aanbesteding) een goede verhouding tussen prijs en kwaliteit van geïndiceerde zorg. Stand van zaken Binnen het Sociaal Domein Achterhoek wordt door gemeenten en aanbieders samengewerkt aan de optimalisering van de monitoring, ook wel Brede Monitoring genoemd: het meten van de effectiviteit van de ondersteuning in het sociaal domein, met behulp van beschikbare data en de invloed op de transformatiedoelstellingen. Er zijn hiervoor drie instrumenten ontwikkeld die in pilots zijn getest, gericht op samen leren en ontwikkelen. De drie instrumenten zijn:  Data, met de ontwikkeling van een gezamenlijk regionaal dashboard als basis voor het goede gesprek en managementinformatie;  Driehoekgesprek, een gelijkwaardig evaluatiegesprek tussen inwoner, Lokale Toegang en aanbieder volgens een vast format;  Narratief onderzoek, waarin praktijkervaringen van inwoners en professionals worden opgehaald om te toetsen of het ‘goede’ wordt gedaan. De opbrengsten van deze instrumenten worden samengebracht in één gezamenlijke regionale monitor, zodat de regio kan leren, verbeteren en werken volgens een uniforme en gedragen werkwijze. De instrumenten zijn een onderdeel van het contract voor Jeugdhulp en WMO per 0101-2026.

In 2026 worden de instrumenten verder doorontwikkeld en geïmplementeerd. Ook lokaal worden stappen gezet richting een meer data-gedreven werkwijze, waarbij de benodigde data wordt verzameld en gebundeld. Daarnaast is de klantreis uitgevoerd, waarin het perspectief van inwoners centraal staat. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in de projecten Sterke Lokale Teams en Toegang, zodat lokaal beleid en uitvoering beter aansluiten bij de behoeften van inwoners. De overgang naar een meer data-gedreven werkwijze en verbeterde monitoring is gestart en is blijft in ontwikkeling en zal daarom als doorlopend proces ook in de komende bestuursperiode worden voortgezet, zowel regionaal als lokaal.

Pagina 11 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

3h Ondersteuning van mantelzorgers Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Stelt een nota op ter ondersteuning van mantelzorgers, met specifieke aandacht voor jonge mantelzorgers. Stand van zaken In de afgelopen bestuursperiode is de formatie mantelzorgondersteuning bij Figulus Welzijn structureel uitgebreid. Hierbij is in de opdracht ook specifiek aandacht voor jonge mantelzorgers opgenomen. Dit is onderdeel van het jaarplan mantelzorgondersteuning. Er is een specifiek activiteitenaanbod voor jonge mantelzorgers (zoals jongerenkamp), maar ook gezinsactiviteiten. Om te weten waaraan jonge mantelzorgers behoefte hebben, is er een denktank die een aantal keren per jaar bij elkaar komt om aansprekende activiteiten te bedenken. Op Schaersvoorde wordt jaarlijks voorlichting gegeven. Ook wordt mantelzorg meegenomen in het project vrijwillige inzet. Er is een aanbod voor basisscholen. De scholen maken hier op dit moment geen gebruik van. Jaarlijks wordt een waardering uitgereikt tijdens de week van de jonge mantelzorger. Voor volwassen mantelzorgers is dit rondom de dag van de mantelzorg.

2.1.4 Thema 4: Ondernemen en Economie 4a Voldoende vestigingsplekken voor bedrijven en zzp`ers Opdracht Uitvoeringprogramma 2022-2026 Het college realiseert voldoende vestigingsplekken voor bedrijven en zzp’ers en zorgt voor een goede ontsluiting. Stand van zaken Eind 2024 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het uitvoeren van verdiepende onderzoeken voor de ontwikkeling van het gebied ten zuidwesten van het bestaande bedrijventerrein en ten noorden van de Keizersbeek tot nieuw bedrijventerrein bij de kern Aalten. Ook is voorkeursrecht gevestigd. Begin 2025 is een projectteam opgestart dat volop aan de gang is met de onderzoeken die nodig zijn voor de uitbreiding. In de volgende bestuursperiode wordt n.a.v. de verdiepende onderzoeken opnieuw een besluit van de raad gevraagd, waarna de ontwikkeling, exploitatie en planologische procedures kunnen worden gestart. 4d Onderzoek Aaltens Boeren Fonds Opdracht Uitvoeringprogramma 2022-2026 Onderzoekt de mogelijkheden voor het opzetten van een Aaltens Boeren Fonds waarmee met name boeren kunnen worden beloond voor behaalde maatschappelijke doelen, waaronder natuurbeheer. Stand van zaken Het budget van € 12.500, - is ingezet als cofinanciering in het kader van de gecombineerde projectaanvraag voor de provinciale subsidieregeling Landschap en Biodiversiteit. Op 8 december 2025 hebben wij de beschikking hierop ontvangen.

Onder leiding van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap is het project geïnitieerd om samen met boeren te werken aan duurzaam landschapsbeheer. Het project ‘Herstel Cultuurlandschap Aalten’ richt zich op structureel herstel van houtwallen, - singels, -opstanden, struweelhagen, heggen en slootranden (passend binnen de doelstellingen van de groenblauwe dooradering). Deze elementen worden gekoppeld aan langjarige beheerafspraken met agrariërs. Hiervoor worden (private) investeringsfondsen betrokken, deze gesprekken lopen nog.

Pagina 12 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

4e Regionale en grensoverschrijdende samenwerking tussen ondernemers Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Het college stimuleert regionale en grensoverschrijdende samenwerking tussen ondernemers. Stand van zaken De voortzetting van het internationaal netwerkburo is niet haalbaar gebleken. Regio Achterhoek is deelnemer van Techland geworden. Eind 2025 is besloten een programmamanager aan te trekken die hieraan meer handen en voeten moet geven. Een deel van de taken van het netwerkburo zijn hierin terug te vinden.

4g Vitale centra in grote kernen Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Het college zet zich in voor vitale centra in de grote kernen met een levendige combinatie van winkels, horeca en andere bedrijvigheid. Stand van zaken De uitvoering van de centrumvisie Dinxperlo is voor wat betreft de herinrichting van het centrum, impulssubsidie ruimtelijke kwaliteit (gevelverbetering) en de parkeerplaats aan de Wilhelminastraat gereed. De woningbouwlocatie Wegwijzer is in aanbouw, de planologische procedure voor verplaatsing Jumbo gestart en de procedure nieuwbouw Aldi start begin 2026. Tweede helft 2026 wordt de uitvoering van de Heelweg gestart. In 2024 heeft het college nut en noodzaak van een herijking van het Centrumplan Aalten laten onderzoeken. Geconcludeerd is dat een algehele herziening niet aan de orde is; wel zijn een parkeeronderzoek en groeninrichtingsplan uitgevoerd en wordt benadering van o.a. vastgoedeigenaren georganiseerd. Het verwerken van de uitkomsten van het parkeeronderzoek en de uitvoering van het groeninrichtingsplan lopen door in de komende bestuursperiode. 4h Leegstandsbeheer kernwinkelgebied Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Het college stelt beleid op in het kader van leegstandsbeheer van het kernwinkelgebied.

Stand van zaken In het kader van de uitvoering van de centrumvisie Dinxperlo zijn, om een compact kernwinkelgebied (en daarmee voorkoming van leegstand daarbinnen) te bevorderen, met een veegplan diverse detailhandelsbestemmingen buiten het kernwinkelgebied geschrapt. Daarnaast is de inzet van de dorpsmanager o.a. gericht geweest op bemiddeling bij de invulling van leegstand. Bij het onderzoek naar de noodzaak voor herijking van het centrumplan Aalten is geconstateerd dat het centrumplan en de gebiedsopgaven geleid hebben tot vermindering van leegstand. Niettemin is er vanwege zorg om de toekomst in 2025 onderzocht wat er nodig is om tot een kwalitatieve her invulling van een aantal locaties te komen. In de begroting 2026 is een bedrag gereserveerd voor de begeleiding van een aantal brainstormtafels. Aanpak van leegstand is een continu proces en loopt door in de volgende bestuursperiode. 4n Tegengaan krapte arbeidsmarkt Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Het college stimuleert regionale initiatieven om krapte op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Stand van zaken Dit is een doorlopend proces. We zijn en blijven betrokken bij de regionale Thematafel O&A, het Werkgeversservicepunt Achterhoek en bij het Werkcentrum Achterhoek om zo regionale initiatieven waar mogelijk te stimuleren en te faciliteren.

Via Werkgeversservicepunt kunnen ondernemers gebruikmaken van instrumenten zoals; het scholingsfonds Op IJver en de subsidieregeling

Pagina 13 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

"Asielzoekers vervroegd aan het werk". De loonkostensubsidieregeling voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt wordt uitgevoerd door Laborijn.

2.1.5 Thema 5: Ontspanning en Vrije tijd 5c Visie toekomstig sportlandschap Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Ontwikkelt een visie op het toekomstige sportlandschap. Stand van zaken Naar aanleiding van thema 5 onderdeel b: actualiseren sportbeleid is in 2023 de uitgangspuntennotitie sportbeleid vastgesteld. Deze notitie gaf als vervolgopdracht om bepaalde onderdelen verder uit te splitsen in een adviesnota, waaronder verenigingsondersteuning, sportvoorzieningen en een beweegvriendelijke buitenruimte c.q. het borgen van sporten en bewegen in de omgevingsvisie. De adviesnota Toekomstbestendig Sportlandschap, die in december 2024 is vastgesteld, geeft de belangrijkste uitgangspunten en contouren voor verder uit te werken beleid, namelijk het sportvoorzieningenbeleid en de beleidsvisie op een beweegvriendelijke leefomgeving. Dit zijn de laatste stappen in het actualisatieproces van het sportbeleid om tot een hernieuwde visie op een toekomstbestendig sportlandschap te komen. De verwachting is dat het sportvoorzieningenbeleid in Q2 2026 kan worden vastgesteld en de visie op een beweegvriendelijke leefomgeving in Q3 2026. Onder beide beleidsstukken hangen uitvoeringsagenda’s die in de komende bestuursperiode worden uitgevoerd.

2.1.6 Thema 6: Burgerparticipatie, Bestuur en Veiligheid 6a Nota burgerparticipatie Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Voert de nota Burgerparticipatie uit en komt waar nodig met innovatieve verbetervoorstellen. Stand van zaken De evaluatie heeft eind 2024 plaatsgevonden. De conclusie was dat aanpassing van de nota Burgerparticipatie niet nodig is. Wel waren er enkele aandachtspunten: - Er is basiskennis van participatiemogelijkheden beschikbaar binnen de organisatie, maar verdiepende training voor projectleiders is wenselijk. Dit is niet ingevuld. - Taakveld communicatie neemt deel aan regionaal overleg 'participatie' om te delen met en te leren van andere gemeenten. Dit overleg vindt ca. driemaandelijks plaats en levert goede inzichten op. - Goede en tijdige terugkoppeling van gemaakte keuzes is essentieel, net als effectief verwachtingsmanagement. Niet iedereen kan volledig worden bediend, en we moeten ontevredenheid over trajecten voorkomen. Dit is een continu punt van aandacht. ‘Participatie en draagvlak’ is inmiddels een vast en verplicht in te vullen onderdeel van zowel college- als raadsvoorstellen. Ook de doorontwikkeling van het projectmatig werken maken dat (verschillende vormen van) participatie consequent worden meegenomen in projecten. Het zorgen voor draagvlak voor beleid en de te maken keuzes blijft een voortdurend punt van aandacht.

Het betrekken van alle doelgroepen – zeker de moeilijker te bereiken doelgroepen zoals jongeren – is een extra aandachtspunt voor de komende bestuursperiode. Volgens de Wet versterking participatie op decentraal niveau (sinds 1 januari 2025 van kracht) zijn gemeenten verplicht om een participatieverordening op te stellen. We hebben tot 1 januari 2027 de tijd om de inspraakverordening (vastgesteld 2005) te vervangen door een participatieverordening. De wet stelt ook een uitdaagrecht voor inwoners, waarmee zij de uitvoering van gemeentelijke taken kunnen overnemen als ze denken dat zij dit beter of efficiënter kunnen uitvoeren.

Pagina 14 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

6c Actief inspelen op situaties bedreiging veiligheid inwoners Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Speelt in op situaties die de veiligheid van inwoners (kunnen) bedreigen (naar voorbeeld van het drugs de-escalatieteam). Stand van zaken Er zijn weinig grote overlastsituaties bekend. De gemeente Aalten zet doorlopend in op het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. Het gaat daarbij zowel om het signaleren van veiligheidsproblemen als om het stimuleren van inwoners om (anoniem) melding te doen van verdachte of zorgelijke situaties. We sluiten aan bij regionale thema’s en campagnes om de meldingsbereidheid te vergroten, bijvoorbeeld rondom vuurwerk en andere actuele onderwerpen. De informatie en signalen die hieruit voortkomen, gebruiken we als input voor onze plannen, zoals het Integraal Veiligheidsplan (IVP) en het Uitvoeringsprogramma. Daarnaast zetten we daar waar het zinvol is de veiligheidsmonitor in, zodat we beter zicht krijgen op het veiligheidsgevoel van inwoners en hier gericht op kunnen blijven sturen. Daarnaast zijn we gestart met het project Weerbaarheid. Omdat veiligheid een continu proces is, loopt dit onderwerp automatisch door in de komende bestuursperiode.

6g Brandweerkazerne Dinxperlo-Suderwick Opdracht Uitvoeringsprogramma 2022-2026 Werkt in samenwerking met de gemeente Bocholt en de VNOG aan een plan om tijdens deze bestuursperiode te komen tot een gezamenlijke brandweerkazerne Dinxperlo-Suderwick. Stand van zaken Samen met de gemeente Bocholt en de VNOG wordt gewerkt aan een plan om te komen tot een gezamenlijke brandweerkazerne Dinxperlo-Suderwick. Dat is in de afgelopen bestuursperiode niet meer gelukt. Wel is er veel voorwerk verricht. Er moet nu een locatie voor de nieuwe kazerne worden geselecteerd. Pas als er een locatie in beeld is, kan er verder worden gewerkt aan uitwerking van de plannen. Realisatie wordt bemoeilijkt door het feit dat de grens er nog steeds is en de grensbelemmeringen nog steeds niet echt zijn afgenomen. Dat vertaalt zich in een ingewikkeld proces en daardoor ook in hogere kosten; overigens ook door de noodzaak om aan alle bouw- en arbeidsrechtelijke eisen van beide kanten (Nl en Dld) te voldoen. Daarvoor kijken we natuurlijk nadrukkelijk ook naar medeoverheden (regio, provincie en Rijk). Een concreet bedrag is, mede omdat de grondpositie niet duidelijk is, nog niet te geven. Qua grensoverschrijdende samenwerking is het altijd goed om de grens even weg te denken en de dan wenselijke situatie te formuleren.

Als je dat in dit geval doet, dan is het natuurlijk niet meer van deze tijd dat je in een kern als Dinxperwick (Dinxperlo en Suderwick samen) twee brandweerposten hebt. Eén post is meer dan voldoende, effectief en efficiënt; Het ondersteunt daarnaast de samenwerking tussen beide brandweren en de koppeling van twee brandweersystemen. Dit vergroot ook onze weerbaarheid; van belang in (deze) onzekere tijden. Dat is dus het streefbeeld wat we willen bereiken. Met de komst van de nieuwe burgemeester van Bocholt wordt dit dossier (ook) bij hen met verve weer ter hand genomen. De verwachting is dat het nu weer in een stroomversnelling komt.

Pagina 15 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

2.2 (Boven)regionale samenwerking 2.2.1 Regionale visie 2050 Regionaal werken we toe naar een nieuwe visie op een organisatie van onze Achterhoeksamenwerking. De rode draad in onze visie zal zijn dat we van de Achterhoek een voorbeeldregio maken. Een voorbeeld voor Nederland en Europa. Een kartrekker in het aangaan van demografische uitdagingen en een regio met de hoogste brede welvaart van Nederland. De Achterhoek Board gaat aan de slag met de uitwerking van drie ontwikkellijnen om onze ambitie waar te maken. De basis hiervoor komt voort uit gesprekken in de thematafels, de Achterhoek Raad, experts en verschillende rapporten en achtergrondstukken: 

Veerkrachtige samenleving: De Achterhoek vergrijst sneller dan de rest van Nederland. Onze kracht (sterke gemeenschappen en netwerken) komt daardoor onder druk te staan. Met onze typisch Achterhoekse gemeenschapszin en aanpakkersmentaliteit kunnen we onze sterke gemeenschappen en netwerken behouden. Daarbij werken we aan vernieuwende aanpakken waarbij onze samenwerkingsmentaliteit dé sleutel is tot de maatschappelijke opgaven van nu. Denk aan slimme publieke mobiliteit of zorgcoöperaties.



Economie als stuwende kracht: Een economisch sterke Achterhoek is voorwaarde om het mozaïek van voorzieningen en gemeenschappen in stand te houden. Het Achterhoekse bedrijfsleven zorgt ervoor dat de Achterhoek steevast behoort tot de top 3 van meest innovatieve regio's. Dit komt vooral door de innovatieve maakindustrie en het hoge percentage MKB- en familiebedrijven. Dit willen we behouden en versterken, bijvoorbeeld met een MKB-aanpak, innovatieprogramma’s en ruimte voor talent.



Ruimte in balans: De ruimte, het coulisselandschap, de recreatiemogelijkheden, het groen en de fijnmazige structuur van steden, dorpen en buurtschappen; het is een grote kracht van onze regio. Tegelijkertijd groeit de druk op diezelfde ruimte door woningbouw, energieinfrastructuur, klimaatadaptatie, landbouwtransitie, bereikbaarheid en economische ontwikkeling. In een regio met hoge zandgronden, beekdalen en een kwetsbaar water- en bodemsysteem is ruimte geen vanzelfsprekendheid. De opgave is helder: ontwikkelen én behouden. Niet door functies te stapelen zonder samenhang, maar door keuzes te maken vanuit kwaliteit. Dat doen we door regie te nemen op onze Achterhoekse ruimtelijke ontwikkeling, waarbij we oog houden voor ontwikkeling en onze identiteit.

In mei 2026 ligt de concept visie voor ter bespreking bij de Achterhoek Raad. Deze zal vervolgens worden aangevuld indien nodig. Ook zal er worden gewerkt aan de verdere invulling van de inhoudelijke programma’s die onder de drie ontwikkellijnen komen te hangen, en een passende governance. In november 2026 zal de Achterhoek Raad besluiten over de nieuwe visie die de visie 2030 zal vervangen. Daarbij willen we 2026 als overgangsjaar gebruiken om van de huidige werkwijze alvast naar de nieuwe te bewegen. 2.2.1 Ruimtelijk perspectief Achterhoek Het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA) vormt sinds 2025 het regionale kader voor ruimtelijke keuzes richting 2050. Het toekomstverhaal Achterhoek 2100 geeft richting aan de manier waarop de regio zich wil ontwikkelen, gebaseerd op drie principes: de zonering van hoog en droog naar laag en nat, het onderscheid tussen snelle en trage natuurlijke netwerken, en de blijvende verwevenheid tussen kernen en het omliggende landschap. Vanuit deze basis werkt het perspectief richtinggevende uitgangspunten uit voor wonen, economie, landbouw, landschap, mobiliteit en ruimtelijke kwaliteit. Voor de komende bestuursperiode ligt de nadruk op het omzetten van dit perspectief naar een uitvoerbaar programma.

Dat vraagt om het maken van keuzes in welke opgaven voorrang krijgen, het verder uitwerken van combineer- en prioriteergebieden en het versterken van het landschap als regionale economische kracht. Tegelijkertijd moet de governance worden verstevigd, met de Stuurgroep als integrerende tafel voor afstemming met provincie en Rijk en met een gezamenlijke aanpak voor monitoring en toetsing. Ook de regionale en grensoverschrijdende samenwerking krijgt

Pagina 16 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier meer gewicht, onder meer met Twente, de Liemers en Duitse partners, en in de afstemming met nationale en provinciale kaders. Voor gemeenten betekent dit dat het RPA moet doorwerken in de lokale Omgevingsvisies en dat een goede balans nodig is tussen lokaal maatwerk en regionale samenhang. Het regeerakkoord biedt daarbij belangrijke kansen, zoals de mogelijkheid om de Achterhoek te positioneren als voorbeeldregio voor gebiedsgerichte transities, de aansluiting bij nationaal grondbeleid en de aanpak van netcongestie, en impulsen voor maakindustrie, energie-infrastructuur en woningbouw. Tegelijkertijd zijn er risico’s die aandacht vragen, waaronder mogelijke spanning tussen rijksregie op woningbouw en de fijnmazige Achterhoekse aanpak, landelijke normen die streekeigen oplossingen kunnen beperken en het risico dat grensregio’s onvoldoende worden meegenomen in landelijk beleid.

Pagina 17 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier

3. Actuele ontwikkelingen programma`s 3.1 Ruimte 3.1.1 Wonen De actuele ontwikkelingen op het gebied van wonen zijn omvangrijk en divers. Een belangrijke stap is het vaststellen van het Volkshuisvestelijk Programma (VHP), een bevoegdheid van het college. Het proces van zienswijze gaat nu van start, waarna een adviesverzoek aan de provincie volgt. Vervolgens kan het college het VHP definitief vaststellen. Het VHP sluit aan bij de Omgevingsvisie en vice versa, waardoor beleidsmatige samenhang wordt geborgd. In het verlengde hiervan is er de Regionale Huisvestingsverordening, als instrument vanuit het VHP. Deze is in concept gereed en kan eind 2026 door de raad worden vastgesteld. Daarnaast spelen de Woondeal 1.1 en de planning van de woningbouwproductie een belangrijke rol in de realisatie van de volkshuisvestelijke opgave. In dit kader is ook de Realisatiestimulans woningbouw Rijk 2025–2029 relevant. Per gestarte bouw van een woning wordt € 7.000 subsidie verstrekt. Dit vormt naar verwachting een aanzienlijke jaarlijkse inkomstenbron voor de gemeente Aalten. Voor de besteding van deze middelen moet nog beleid worden vastgesteld; dit is in voorbereiding. De recent vastgestelde prestatieovereenkomst met De Woonplaats (DWP) fungeert als een belangrijke monitor voor de volkshuisvestelijke opgave en vormt een leidraad voor de bestuurlijke agenda van de gemeente Aalten en DWP.

De Thematafel Wonen en Vastgoed (Regio Achterhoek) volgt ontwikkelingen op het gebied van wonen en vastgoed en heeft ook een richtinggevende rol. De voorbereiding van deze Thematafel vindt plaats in het ambtelijk overleg Wonen en het accounthoudersoverleg regio Achterhoek. Over alle actuele ontwikkelingen vindt bovendien bestuurlijk, tripartiet en ambtelijk overleg plaats met DWP. De huisvesting van statushouders vraagt blijvende aandacht en wordt gemonitord door de provincie. Onze taakstelling voor 2025 is bijna gerealiseerd. De taakstelling voor 2026 vormt echter een grote uitdaging, ook omdat we verplicht zijn nareizigers te huisvesten en er veelal grotere gezinnen aan onze gemeente zijn gekoppeld. Zie daarvoor ook de toelichting onder 3.1.17. Verder zijn in 2026 Regiodeal I en Regiodeal II gestart. Regiodeal I richt zich op de inzet van AI als versneller voor de woningbouw in de Achterhoek en heeft een looptijd van minimaal twee jaar. Regiodeal II richt zich op data gedreven werken binnen de woningbouw in de Achterhoek en kent eveneens een looptijd van minimaal twee jaar. Tot slot spelen de ontwikkelingen rondom Careaz Dinxperlo in de gehele wijk en de bijbehorende zorg een rol, evenals de ontwikkelingen rondom de Kattenberg in Aalten in relatie tot de ontwikkeling van de woonzorgzones.

De ambtelijke organisatie zorgt ervoor dat zij, op verschillende vakgebieden, continu ‘in control’ blijft op alle genoemde punten door structureel samen te werken met de betrokken stakeholders en het college en raad, en dit zichtbaar te borgen. Daarbij wordt periodiek vastgesteld of actuele ontwikkelingen binnen de gemeente Aalten, de Achterhoek, de provincie en het landelijke niveau tijdig zijn gesignaleerd en verwerkt in het gezamenlijke werkproces. 3.1.2 Woningbouw Singel 1 en 2 De locatie Singel 1 en 2 in Aalten biedt ruimte voor de realisatie van ongeveer 130 woningen in een parkachtige omgeving, met een mix van grondgebonden woningen en appartementen. In dit gebied staan meerdere ambities centraal, waaronder betaalbaarheid, klimaatadaptatie, behoud van biodiversiteit, netbewust ontwikkelen, toekomstbestendigheid en een participatieve aanpak. De intentie is om in 2027 met de bouw te starten. Voor die tijd moeten echter twee belangrijke knelpunten worden opgelost: de huidige netcongestie en wijziging van het omgevingsplan (met een mogelijke procedure bij de Raad van State). Dit vraagt om tijdige afstemming, zorgvuldige voorbereiding en nauwe samenwerking met betrokken partijen om het project succesvol te kunnen voortzetten.

Pagina 18 van 44

Gemeente Aalten

Bestuurswisseling 2026, beleidsmatig & financieel overdrachtsdossier Het stedenbouwkundig plan, inclusief de resultaten van de onderzoeken naar onder meer geluid en waterberging, de laatste planaanpassing, de grondexploitatie en de tender- en uitgiftestrategie, wordt in 2026 opgeleverd. 3.1.3 Schaersvoorde Dinxperlo Scholengemeenschap Schaersvoorde heeft in de zomer van 2023 het gebouw aan de Europastraat in Dinxperlo verlaten. Sindsdien is het pand, dat eigendom is van de gemeente, onderwerp geweest van een uitgebreid participatietraject waarbij inwoners en betrokken organisaties (de huidige gebruikers) hebben meegedacht over een passende nieuwe bestemming. Op basis van de uitkomsten van dit traject heeft de gemeenteraad in de zomer van 2025 besloten het gebouw een nieuwe invulling te geven. Het pand krijgt een maatschappelijke functie waarvoor inmiddels een intentieovereenkomst is gesloten met Stichting De Kiem. Daarnaast worden de voormalige leslokalen omgevormd tot betaalbare woningen, zodat het gebouw ook een bijdrage levert aan de lokale woonopgave. Bij deze keuzes heeft de gemeente nadrukkelijk gekeken naar de mogelijkheden voor circulair hergebruik. Het behouden en transformeren van het bestaande pand werd gezien als een duurzame en verantwoorde manier om zowel maatschappelijke als ruimtelijke doelen te realiseren.

3.1.4 Gebiedsontwikkeling Slingeplas en `t Broock In Bredevoort zijn in 2022 ideeën en ambities voor de Slingeplas en sportpark ’t Broock vastgelegd in het ambitiedocument Slingeplas – ’t Broock. Belangrijkste initiatiefnemers zijn vakantiepark De Twee Bruggen, Sportvereniging Bredevoort en Bredevoorts Belang. Op hoofdlijnen bestaat het plan uit drie onderdelen: woningbouw op de locatie van het huidige sportpark, verplaatsing van het sportpark naar de Slingeplas en het vergroten van de recreatiemogelijkheden van de Slingeplas. Ook cultuurhistorie is een belangrijk element dat onder meer vorm krijgt door het terugbrengen van een deel van de gracht. Het ambitiedocument is eind 2022 aan de gemeente aangeboden. In 2023 hebben we een haalbaarheidsonderzoek uit laten voeren. De raad heeft vervolgens gekozen voor variant 1 (met kostenbesparingen bij het bouw- en woonrijp maken) en het college opdracht gegeven deze variant verder uit te werken. In juli 2025 heeft de raad het voorlopig ontwerp vastgesteld en is akkoord gegaan met het opstarten van de gebiedsontwikkeling inclusief het doorlopen van de vereiste planologische procedures. In 2026 worden de nodige onderzoeken uitgevoerd en worden afspraken met onder meer De Twee Bruggen en het waterschap vastgelegd.