CConstaterende datAalten
Koppel je AI →
Document · PDF

A11. Raadsmededeling 74-2026 Monitor Regionaal Programma Werklocaties 2024-2028 (aanvulling op RM 47-2026)

Gemeenteraad 22 september 2026, gemeente AaltenBij agendapunt: Mededelingen van de voorzitter en advies van de agendacommissie over de ingekomen stukken35.639 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Doorkijk naar de periode tot en met 2040 Over de gehele periode 2023 tot en met 2040, exclusief uitbreiding, bedraagt het ruimtetekort 16,5 tot 38,5 hectare. Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 47 Kwantitatieve opgave Oude IJsselstreek tot en met 2030 en doorkijk naar 2040 Opgave Ruimtevraag 2023 – 2030 is 38 hectare. Aanbod is ca. 3,6 hectare, waarvan 2,6 hectare in optie is. Daarnaast komt op korte termijn 25 hectare beschikbaar op het VIP. Dit impliceert een uitbreidingsbehoefte van ca. 3,5 hectare. De gemeente moet dus aan de slag met gebiedsontwikkeling | . Omvang gebiedsontwikkeling In de periode 2023 t/m 2030 bedraagt de uitbreidingsbehoefte 3,5 hectare. Indien geen uitbreidingsruimte gerealiseerd wordt, neemt dit tekort in de periode 2031 t/m 2040 toe naar 16,5 hectare in scenario Laag tot 38,5 hectare in scenario Hoog. Conclusie Gemeente Oude IJsselstreek heeft ook na het beschikbaar komen van het VIP nog behoefte aan uitbreidingsruimte. Dit is tot en met 2040 afhankelijk van de economische ontwikkeling zo’n 16,5 tot 38,5 hectare. Acties gemeente Oude IJsselstreek • | Om tot een balans te komen, is de gemeente op zoek naar de meest geschikte uitbreidingslocatie | van ca. 10 hectare | voor lokaal gewortelde bedrijvigheid in het Oude IJsselgebied.

• | Het functieprofiel | van VIP is maakindustrie | en zo ook vastgelegd in het bestemmingsplan. Het VIP kan zorgen voor schuifruimte, zodat op de bestaande bedrijventerreinen ruimte ontstaat voor (kleinschaligere) lokaal gewortelde bedrijvigheid. • | Bovendien biedt | de locatie van het VIP in de toekomst mogelijkheden voor | verdere uitbreiding met nog eens 20 hectare. • | Het is daarom noodzakelijk in West | -Achterhoekverband af te stemmen over de locatie en omvang van de uitbreiding voor regionale uitbreidingsvraag en bedrijven van buiten de regio die zich in de Achterhoek willen vestigen. Terugblik op de opgave uit het RPW 2019 | -2023 De opgave voor gemeente Oude IJsselstreek in het RPW 2019 | -2023 bestond voornamelijk uit het voorzien in uitbreidingsruimte voor Smart Industry in Varsseveld. In de kernen langs de Oude IJssel was op dat moment nog voldoende ruimte. Uitbreidingsruimte in Va | rsseveld moest deels door herstructurering en ketenverplaatsing en grotendeels door ontwikkeling van het VIP gecreëerd worden. Met het vaststellen van het bestemmingsplan in 2023 is daaraan gehoor gegeven. Conform de afspraken in het RPW heeft de gemeente | eveneens onderzoek gedaan naar potentiële uitbreidingslocaties in Ulft/Gendringen. Bovendien is afgesproken dat de gemeente zich blijft inzetten voor de kwaliteit van bestaande bedrijventerreinen.

De gemeente geeft hier navolging aan | met het toekomstbestendig maken (revitaliseren) van IJsselweide. Dit wordt in 2024 | -2025 afgerond. Hierna wil de gemeente van start met een soortgelijke aanpak voor Hofskamp Zuid starten. Het is tevens de ambitie om (fasegewijs) een deel van Akkermansweide | te transformeren naar woningbouw. Dit is een langjarig traject. Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 48 6.5.7 | Winterswijk Vraag-aanbodconfrontatie Vraag en aanbod | Toelichting | Omvang Uitbreidingsvraag 2023 t/m 2030 lokaal | 14 ha Vervangingsvraag | 6 ha Totaal ruimtevraag | 2023 t/m 2030 | 20 ha Uitbreidingsvraag 2031 t/m 2040 Laag | 4 ha Uitgeefbaar aanbod lokaal | 8,7 ha waarvan in optie | 3,5 ha Zacht planaanbod lokaal | 0 ha Uitbreidingsambities lokaal | 20 ha Balans 2023 t/m 2030 | 8,7 ha aanbod – 20 ha ruimtevraag | -11,5 ha Potentiële balans 2023 t/m 2040 zonder | Worst case 8,7 ha | – 38 ha ruimtevraag | -29,5 ha realisatie uitbreidingsambities | Best case 8,7 ha | – 24 ha ruimtevraag | -15,5 ha Tot en met 2030 • | De totale ruimtevraag tot en met 2030 in de gemeente Winterswijk bedraagt | 20 hectare, waarvan ca. 6 hectare aan vervangings- en verplaatsingsvraag. • | De gemeente heeft ca. 8,5 hectare hard planaanbod, waarvan 3,5 hectare in optie is. Er is geen zacht planaanbod in de gemeente.

• | Hiermee is er nog sprake van een tekort van ruim 11 hectare tot en met 2030. Doorkijk naar de periode tot en met 2040 • | De gemeente heeft de mogelijkheid om te zorgen voor balans indien ze erin slaagt de volledige uitbreidingsambitie van 20 hectare over de periode tot 2040 te ontwikkelen. Dit geldt voor scenario Laag. In scenario Hoog bedraagt het tekort ook dan nog ruim 6 hectare. Kwantitatieve opgave Winterswijk tot en met 2030 en doorkijk naar 2040 Opgave Ruimtevraag 2023 – 2030 is 20 hectare. Aanbod is ca. 8,5 hectare, waarvan 3,5 hectare in | optie is Dit impliceert een uitbreidingsbehoefte van ca. 11,5 hectare. De gemeente moet dus aan de slag met gebiedsontwikkeling | . Omvang gebiedsontwikkeling In de periode 2023 t/m 2030 bedraagt de uitbreidingsbehoefte 11,5 hectare Conclusie In de periode tot en met 2030 is uitbreiding met 11,5 ha ten behoeve van lokaal gewortelde bedrijven noodzakelijk. Voor de gehele periode 2023 | -2040 is een uitbreidingsbehoefte van 15,5 hectare in scenario Laag tot 29,5 hectare in scenario Hoog. Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 49 Acties gemeente Winterswijk • | Om te kunnen voorzien in de ruimtebehoefte tot en met 2030 is het noodzakelijk dat de gemeente Winterswijk op korte termijn start met de ontwikkeling van minimaal 10 hectare bedrijventerrein.

In dat kader laat de gemeente op het moment van schrijven onderz | oek uitvoeren naar potentiële uitbreidingslocaties van ca. 10 tot 20 hectare. • | De gemeente doet er goed aan zich daarbij voor te bereiden op additionele groei in de periode na 2030. De gemeente doet er daarom goed aan om nu al te starten met de gefaseerde ontwikkeling met een omvang van uiteindelijk 20 hectare. De resterende ruimtebehoefte dient zoveel mogelijk op bestaand terrein ingevuld te worden. Terugblik op de opgave uit het RPW 2019 | -2023 In 2019 werd in de gemeente Winterswijk een ruimtebehoefte van 10 tot 15 hectare geconstateerd voor de periode tot en met 2030. De gemeente kreeg de opgave mee om in die ruimte te voorzien door een combinatie van herstructurering, verduurzaming, optimalisa | tie van het ruimtegebruik, uitbreiding en ontwikkeling van zacht plan Bedrijvenlandschap Slinge. Bedrijvenlandschap Slinge is ingevuld door een lokaal geworteld bedrijf met een sterke uitbreidingswens. De achterblijvende locatie op Veeneslat Noord kan worden ingevuld door andere/nieuwe bedrijven. Ook is de gemeentewerf anders ingericht, zodat het naas | tgelegen bedrijf kon uitbreiden. Daarnaast heeft de gemeente braakliggend terrein De Vlijt van ca. 8 hectare aangekocht, herontwikkeld en herverkaveld om opnieuw uitgegeven te worden.

Ten slotte heeft de gemeente onderzoek gedaan naar een potentiële uitbre | idingslocatie. Ten aanzien van verduurzaming werkt de gemeente samen met ondernemers, OostNL en de provincie aan een programma Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Daarin is aandacht voor thema’s als veiligheid, beeldkwaliteit, klimaat, circulariteit en energietransiti | e. Op Veeneslat Zuid verkent de gemeente samen met ondernemers de realisatie van een Smart Energy Hub. 6.5.8 | Regionaal bedrijventerreinen A18 Bedrijvenpark Vraag-aanbodconfrontatie Vraag en aanbod | Toelichting | Omvang Uitbreidingsvraag 2023 t/m 2030 regionaal | 22 ha Vervangingsvraag | - ha Totaal ruimtevraag 2023 t/m 2030 | 22 ha Uitbreidingsvraag 2031 t/m 2040 Laag | 7 ha Uitbreidingsvraag 2031 t/m 2040 Hoog | 29 ha Totaal ruimtevraag 2023 t/m 2040 | 29 tot 51 ha Uitgeefbaar aanbod regionaal | 36,5 ha waarvan in optie | 36,5 ha Zacht planaanbod regionaal | 0 ha Uitbreidingsambities regionaal | 40 tot 110 ha Balans 2023 t/m 2030 | 36,5 ha aanbod – 22 ha ruimtevraag | 14,5 ha* Potentiële balans 2023 t/m 2040 zonder | Worst case 36,5 ha – 51 ha ruimtevr. | -14,5 ha realisatie uitbreidingsambities | Best case 36,5 ha – 29 ha ruimtevr. | 7,5 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 50 Tot en met 2030 • | *Er is 36,5 hectare aanbod en 22 hectare vraag. Het gehele regionale aanbod is in optie.

Er lijkt dus volop ruimte te zijn, maar deze wordt naar verwachting in hoog tempo uitgegeven. • | Het grote aantal opties impliceert bovendien dat er een grote vraag is naar kavels op het A18 Bedrijvenpark. De gemeente Doetinchem heeft een lijst met circa 60 geïnteresseerde ondernemers die op zoek zijn naar een kavel. • | Netcongestie speelt een grote rol bij het in optie houden van kavels. Doordat er vooralsnog geen aansluiting op het elektriciteitsnet mogelijk is, kunnen de kavels niet uitgegeven worden. Op het moment dat dit wel het geval is, worden alle kavels waarschijnlijk direct afgenomen, waarmee het regionale bedrijventerrein op korte termijn volledig gevuld is. Doorkijk naar de periode tot en met 2040 • | In de periode na 2030 | tot en met 2040 | neemt de regionale uitbreidingsvraag nog eens toe met 7 tot 29 hectare. • | Op basis van de regionale uitbreidingsvraag is er op lange termijn dus behoefte aan een gefaseerde ontwikkeling van 29 hectare. Hierbij is geen rekening gehouden met grootschalige regionale bedrijfsverplaatsingen van Doetinchem en andere gemeenten en vestiging van bedrijven van buiten de Achterhoek. Kwantitatieve opgave regionaal bedrijventerrein West | -Achterhoek tot en met 2030 en doorkijk naar 2040 Opgave Ruimtevraag | 2023 – 2030 is 22 hectare. Aanbod is ca. 36,5 hectare, dat volledig in optie is.

Dit betekent dat het A18 Bedrijvenpark binnen afzienbare tijd volledig vol is. De gemeenten in de West-Achterhoek moet dus op korte termijn aan de slag met gebiedsontwikkeling ten behoeve van regionaal bedrijventerrein. Omvang gebiedsontwikkeling Er is tot en met 2030 op papier balans. In de periode 2031 t/m 2040 is er behoefte aan ca. 29 hectare uitbreiding. Dit kan hoger uitvallen doordat lokale uitbreidingsambities niet of niet volledig worden gerealiseerd met bedrijfsverplaatsingen naar een regionaal bedrijventerrein als gevolg en/of er zich bedrijven van buiten de regio in de Achterhoe | k willen vestigen. Conclusie Er is behoefte om op korte termijn te starten met de gefaseerde ontwikkeling van minstens 29 hectare regionaal bedrijventerreinen. In het geval van bedrijfsverplaatsingen en/of vestigingen van buiten de regio, kan dit al snel meer worden. Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 51 Acties • | Er is op korte termijn behoefte aan zicht op een | nieuwe uitbreidingslocatie ten behoeve van regionale bedrijvigheid in de West | -Achterhoek. De omvang van die uitbreidingsbehoefte bedraagt circa 40 hectare, maar kan hoger uitvallen doordat lokale uitbreidingen in de West | - Achterhoek | geen doorgang vinden, bedrijfsverplaatsingen of doordat er zich bedrijven van buiten de regio in de Achterhoek willen vestigen.

• | De gemeenten in de West Achterhoek moeten gezamenlijk tot afstemming komen over een nieuwe uitbreidingslocatie voor regionale bedrijvigheid. Daarbij dient tevens rekening gehouden te worden met ruimte voor – direct of indirect middels bedrijfsverplaatsinge | n – uitbreiding van lokaal gewortelde bedrijven die geen ruimte meer kunnen vinden op lokale bedrijventerreinen. • | Nauwgezette monitoring en regionale afstemming zijn noodzakelijk om ervoor te zorgen dat er voldoende geschikte ruimte beschikbaar komt op de juiste locatie en zorgen er tevens voor dat het aanbod gefaseerd en voor de juiste doelgroep ontwikkeld wordt.

6.5.9 | Regionaal bedrijventerrein de Laarberg Vraag-aanbodconfrontatie Vraag en aanbod | Toelichting | Omvang Uitbreidingsvraag 2023 t/m 2030 | 21 ha regionaal Vervangingsvraag | - ha Totaal ruimtevraag 2023 t/m 2030 | 21 ha Uitbreidingsvraag 2031 t/m 2040 Laag | 7 ha Uitbreidingsvraag 2031 t/m 2040 Hoog | 28 ha Totaal ruimtevraag 2023 t/m 2040 | 28 tot 50 ha Uitgeefbaar aanbod regionaal | 37,5 ha waarvan in optie | 0,9 ha Zacht planaanbod regionaal | 0 ha Uitbreidingsambities regionaal | 30-35 ha Balans 2023 t/m 2030 | 37,5 ha aanbod – 21 ha ruimtevraag | 16,5 ha Potentiële balans 2023 t/m 2040 zonder | Worst case 37,5 ha – 50 ha ruimtevraag | -12,5 ha realisatie uitbreidingsambities | Best case 37,5 ha – 28 ha ruimtevraag | 9,5 ha Tot en met 2030 • | De totale grootschalige ruimtevraag op RBT de Laarberg bedraagt | tot en met 2030 21 hectare. Er is geen sprake van regionale verplaatsingsvraag. • | Op RBT de Laarberg is ca. 37,5 hectare aanbod, waarvan 0,9 hectare in optie is. • | Hiermee is er op korte termijn dus volop ruimte voor grootschalige bedrijvigheid en kan de Laarberg voorzien in de regionale ruimtebehoefte in de Oost | -Achterhoek.

• | Daarbij moet wel worden aangetekend dat hierbij geen rekening gehouden is met bedrijfsverplaatsingen van bedrijven die op lokale bedrijventerreinen uit hun jasje groeien en voor uitbreiding mogelijk naar de Laarberg verplaatsen of met bedrijven van buiten | de regio die zich in de Achterhoek willen vestigen. Omdat het in zo’n geval om aanzienlijke oppervlaktes gaat, kan het snel gaan met het resterende aanbod. / 52 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 Doorkijk naar de periode tot en met 2040 Ook in de periode 2031 tot en met 2040 is uitbreiding van de Laarberg nog wenselijk. De omvang van de gewenste uitbreiding is afhankelijk van de economische ontwikkeling en de mate waarin er bedrijfsverplaatsingen plaatsvinden en/of er zich bedrijven van buiten de Achterhoek op de Laarberg vestigen. Acties • Voorbereiden op toekomstige uitbreiding van RBT de Laarberg. Nauwgezette monitoring moet uitwijzen met welke omvang uitgebreid moet worden is op korte termijn voldoende ruimte om in de regionale uitbreidingsvraag te voorzien. Bedrijfsverplaatsingen of vestiging van nieuwe bedrijven van buiten de Achterhoek kan, vanwege de grote omvang van dergelijke bedrijven, echter wel snel zorgen voor een ander beeld. • Voor regionaal bedrijventerrein de Laarberg bestaat voor de periode tot en met 2040 daarom een uitbreidingsambitie van 30 tot 35 hectare.

Kwantitatieve opgave RBT de Laarberg tot en met 2030 en doorkijk naar 2040 Opgave Ruimtevraag 2023 – 2030 is 21 hectare. Aanbod is ca. 37,5 hectare, waarvan 0,9 hectare in optie is Dit betekent dat er op RBT de Laarberg tot en met 2030 voldoende ruimte voor uitbreiding beschikbaar is. Er is hierbij echter geen rekening gehouden met bedrijfsverplaatsingen of vestiging van bedrijven van buiten de regio. Om de gunstige balans te behouden is monitoring van de uitgifte derhalve noodzakelijk, zodat tijdig gestart kan worden met nieuwe ontwikkelingen. Omvang gebiedsontwikkeling In de periode 2023 t/m 2030 is er voldoende ruimte. De gemeenten moeten zich wel voorbereiden op eventuele bedrijfsverplaatsingen of nieuwe vestigingen van bedrijven van buiten de Achterhoek en de ruimtevraag die vanaf 2030 nog verwacht wordt. Daarom moet op tijd gestart worden met ontwikkeling van de uitbreidingsambitie van 30 tot 35 hectare. Conclusie In de periode tot en met 2030 is het noodzakelijk te starten met voorbereidingen om de uitbreidingsambitie te ontwikkelen. Monitoring van de uitgifte en bedrijfsverplaatsingen moet uitwijzen hoeveel uitbreiding noodzakelijk is.

/ 53 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 6.6 Afwegingskader voor individuele initiatieven op bedrijventerreinen Onderstaand stromenschema dient als afwegingskader voor regionale afstemming volgens de hierboven beschreven afspraken. Het stroomschema is van toepassing op initiatieven die ruimte vragen op bedrijventerreinen en geldt gedurende de looptijd van dit RPW. Figuur 6.1 Afwegingskader voor individuele initiatieven op bedrijventerreinen.

/ 54 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 Bijlage 1 – Werkmilieus Definitie werkmilieus (Maak)industrie Het werkmilieu (maak)industrie is te definiëren als een werkomgeving met industriële eigenschappen waar bedrijven zich bezighouden met productie en verwerking. Dit gebeurt doorgaans op grootschalige(re) kavels, vaak met een minimale milieucategorie van 3.2 of hoger. Industriële bedrijventerreinen zijn typisch gericht op HMC-bedrijfsactiviteiten. Dit werkmilieu komt veelvuldig voor op bedrijventerreinen in de Achterhoek en wordt in de regio gekenmerkt door innovatie en uitgebreide onderlinge samenwerking. Logistiek Het werkmilieu logistiek wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van een netwerk van bedrijven actief in logistiek, handel en opslag. Deze bedrijven zijn meestal gevestigd op grootschalige terreinen met voldoende ruimte voor vrachtwagens. De XXL-logistiek (>5 ha) zijn voornamelijk in de zuidelijke provincies van Nederland gevestigd. In de context van de Achterhoek-regio is met name de reguliere logistiek van 1 tot 5 hectare relevant. Deze bevinden zich verspreid over diverse bedrijventerreinen in de regio. Agrifood Het werkmilieu agrifood wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van een netwerk van ondernemingen waarbij de kern bestaat uit productiebedrijven die zich richten op teelt en verbetering van landbouwproducten.

In latere schakels van de keten treffen we agrologistieke bedrijven aan, zoals importeurs, exporteurs, verpakkingsbedrijven en logistieke dienstverleners. Een profilering in het werkmilieu agrifood houdt in dat er een band is met de agrarische industrie. Met locaties zoals Laarberg en Den Sliem als agrifood-cluster in Oost Gelre en de integratie met Smart Industry, vormt dit type werkgebied een belangrijke factor voor de ontwikkeling van de Achterhoek. Klassiek-gemengde Het klassiek-gemengde werkmilieu is traditioneel van aard en wordt ook wel aangeduid als ‘functioneel gemengd’. De term ‘klassiek’ verwijst niet naar de ouderdom van het terrein of bedrijfsactiviteiten, maar naar het feit dat dit type bedrijventerrein historisch gezien vrijwel in elke gemeente te vinden is: een monofunctioneel werkmilieu met bedrijven uit diverse sectoren op voornamelijk bescheiden percelen. Bedrijventerreinen met dit werkmilieu zijn tevens geschikt voor kleinschalige bedrijfsactiviteiten uit andere werkmilieus. Denk bijvoorbeeld aan stadsdistributie of productie met een lage milieu- en hinderklasse. Het onderscheid ten ligt in de kleinschalige omvang van de gevestigde bedrijven, evenals de lagere milieucategorie. Dit sluit niet uit dat er enkele zwaardere bedrijven gevestigd zijn of dat er grotere percelen aanwezig zijn, vaak geregeld via zonering.

Het klassiek-gemengde werkmilieu speelt een cruciale rol in het creëren van werkgelegenheid en dynamiek in stedelijke gebieden en kernen. / 55 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 Vestigingseisen per werkmilieu Vestigings-factoren (Maak)industrie Logistiek Agrifood Klassiek-gemengd Bereikbaarheid voor operationele doeleinden Bereikbaarheid voor aan- en afvoer is van groot belang, in ieder geval via de weg. Over water is in een aantal gevallen een pré De ligging ten opzichte van de transportassen en de mulitmodale verbinding met het achterland Voor agrologistiek is de ligging ten opzichte van de transportassen en de multimodale verbinding met het achterland van groot belang. De bereikbaarheid voor operationele doeleinden is minder van belang dan bij andere werkmilieus. Bereikbaarheid personeel Personeel in de Achterhoek hecht er waarde aan dat zij niet te lang hoeven te reizen naar hun werk Personeel in de Achterhoek hecht er over het algemeen waarde aan dat zij niet te lang hoeven te reizen naar hun werk Het personeel in de Achterhoek hecht er over het algemeen waarde aan dat zij niet te lang hoeven te reizen naar hun werk Het personeel op dit type locaties is over het algemeen minder bereid om lang te reizen.

De belangrijkste vervoerswijze is vaak de fiets of lokaal ov Digitale bereikbaarheid Voor de Smart Industry is een goede internetverbinding onmisbaar Snel en betrouwbaar internet wordt door digitalisering en robotisering steeds belangrijker Snel en betrouwbaar internet wordt door digitalisering en robotisering steeds belangrijker De digitale bereikbaarheid is minder van belang dan andere werkmilieus. Complementaire bedrijvigheid Bedrijven kunnen elkaar aanvullen waar nodig en een netwerk vormen Aanwezigheid van andere logistieke bedrijven en toeleveranciers, zodat voorzieningen gedeeld kunnen worden Clustervorming is een factor van belang voor agrifood. De connectie met de agrarische sector is sterk aanwezig, zowel in de zin van productie en logistiek. Voor die laatste is in de Achterhoek ook de cross-over met Smart Industry belangrijk. Bedrijven binnen het klassiek- gemengde werkmilieu zijn minder sterk met elkaar verbonden. Hogere milieucategorie (Maak)industrie brengt in veel gevallen hinder met zich mee. Een hogere milieu-categorie, vanaf categorie 3.2, is daarom wenselijk. Logistiek brengt in veel gevallen hinder met zich mee. Een hogere milieu-categorie, vanaf categorie 3.2, is daarom wenselijk Vaak hmc in geval van machinebouw, voedselverwerking en -distributie. Klassiek-gemengde bedrijven brengen weinig hinder met zich mee.

Doorgaans gelden lagere milieucategorieën, tot 3.1 Kavelomvang Grote(re) kavels met een praktische inrichting en bij voorkeur ook uitbreidingsmogelijkheden Grotere kavels met een praktische inrichting Vaak grotere kavels met een praktische inrichting Kleinere kavels met een vaak iets hoogwaardigere, klassieke uitstraling / 56 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 Vestigings-factoren (Maak)industrie Logistiek Agrifood Klassiek-gemengd Voorzieningen De nabijheid van voorzieningen zijn minder van belang. Het terrein is vooral praktisch ingericht De nabijheid van voorzieningen zijn minder van belang. Het terrein is vooral praktisch ingericht De nabijheid van voorzieningen zijn minder van belang. Het terrein is vooral praktisch ingericht De nabijheid van bijvoorbeeld een supermarkt of eetgelegenheid wordt gewaardeerd Prijs De prijs is minder van belang dan bij andere klassiek-gemengd. De prijs is minder van belang dan bij andere klassiek-gemengd. De prijs is minder van belang dan bij andere klassiek-gemengd. Voor met name de laagwaardigere bedrijvigheid (bijvoorbeeld autosloperijen) is een lage prijs een belangrijke vestigingsfactor. Voor andere segmenten die zich binnen dit werkmilieu vestigen gelden belangrijkere vestigingsfactoren Openbare ruimte De kwaliteit van de openbare ruimte is minder van belang dan bij klassiek-gemengd.

De inrichting moet vooral praktisch zijn. De kwaliteit van de openbare ruimte is minder van belang dan bij klassiek-gemengd. De inrichting moet vooral praktisch zijn. De kwaliteit van de openbare ruimte is minder van belang dan bij klassiek-gemengd. De inrichting moet vooral praktisch zijn. Een veilige, nette omgeving om in te werken met voldoende ruimte op straat wordt gewaardeerd. Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 57 Bijlage 2 – Aanbod per gemeente Aalten Figuur B. 1 | Kaart Aalten Tabel B. 1 | Aanbod Aalten Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie AA-Strang | Klassiek-gemengd | 3,1 ha | - Westrand | Klassiek-gemengd | 2,4 ha | 2,4 ha ‘t Hietveld, fase 1A | Klassiek-gemengd | 1,8 ha | 0,6 ha Vierde Broekdijk | Klassiek-gemengd | - | - Totaal | 7,2 ha | 3,0 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 58 Berkelland Figuur B. 2 | Kaart Berkelland Tabel B.

| 2 | Aanbod Berkelland Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie De Kiefte | Klassiek -gemengd | 1,4 ha | 1,4 ha De Mors | Klassiek -gemengd | 0,3 ha | - Everskamp | Klassiek -gemengd | 1,2 ha | 0,7 ha Russchemors | Klassiek -gemengd | 0,8 ha | 0,25 ha Vrijersmaat uitbreiding | Klassiek -gemengd | 0,8 ha | - Wheemergaarden | Klassiek -gemengd | 0,3 ha | - Totaal | 4,8 ha | 2,4 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 59 Bronckhorst Figuur B. 3 | Kaart Bronckhorst Tabel B. | 3 | Aanbod Bronckhorst Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie De Vinkenkamp | Klassiek -gemengd | 0,05 ha | 0,05 ha Totaal | 0,05 ha | 0,05 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 60 Doetinchem Figuur B. | 4 | Kaart Doetinchem A18 Bedrijvenpark | -Zuid is een grootschalig bedrijventerrein dat in de praktijk ingericht voor drie werkmilieus: klassiek | -gemengd, (maak)industrie en logistiek. Tabel B.

| 4 | Aanbod Doetinchem Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie A18 Bedrijvenpark Noord | Logistiek | 22,8 ha | 22,8 A18 Bedrijvenpark Noord | Klassiek -gemengd | 4,4 ha | 4,4 ha A18 Bedrijvenpark Zuid | Klassiek-gemengd | 2,7 ha | 2,7 ha A18 Bedrijvenpark Zuid | (Maak)industrie | 6,5 ha | 6,5 ha Verheulsweide | Klassiek-gemengd | 2,8 ha | 0,4 ha Totaal | 39,5 ha | 36,8 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 61 Oost Gelre Figuur B. | 5 | Kaart Oost Gelre Lichtenvoorde De Kamp is een grootschalig bedrijventerrein dat in de praktijk ingericht voor drie | werkmilieus: klassiek - gemengd, (maak)industrie en logistiek. Tabel B. | 5 | Lokaal aanbod Oost Gelre Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie Lindebrook | (Maak)industrie | 3,0 ha | 2,5 ha Totaal | 3,0 ha | 2,5 ha Tabel B. 6 | Aanbod RBT de Laarberg Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie RBT Laarberg fase 1 | Klassiek-gemengd | 0,4 ha | - RBT Laarberg fase 2a | Agrifood & Maakindustrie | 19,0 ha | 0,9 ga RBT Laarberg fase 2b | Agrifood & Maakindustrie | 18,1 ha | - Totaal | 37,5 ha | 0,9 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 62 Oude IJsselstreek Figuur B. | 6 | Kaart Oude IJsselstreek Tabel B.

| 7 | Aanbod Oude IJsselstreek Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie De Rieze (fases I t/m V) | (Maak)industrie | 1,1 ha | 1,1 ha De Rieze VI | (Maak)industrie | 1,9 ha | 1,5 ha Hofskamp Oost 2e fase | (Maak)industrie | 0,6 ha | - Totaal | 3,6 ha | 2,6 ha Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 | -2028 | / 63 Winterswijk Figuur B. | 7 | Kaart Winterswijk Tabel B. | 8 | Aanbod Winterswijk Bedrijventerrein | Werkmilieu | Aanbod | Waarvan in optie Parallelweg (onderdeel | Klassiek | -gemengd | 0,2 ha | 0,2 ha van Veeneslat Noord) Spoorzone | Hoogwaardig | 3,3 ha | 3,3 ha Misterweg | (Maak)industrie | 5,3 ha | - Totaal | 8,7 ha | 3,5 ha / 64 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 Bijlage 3 – Inspiratie duurzame bedrijventerreinontwikkeling Tabel A Energie Maatregel Toelichting Constructie geschikt voor zonnepanelen Gemeenten krijgen binnen de omgevingswet meer mogelijkheden om duurzame maatregelen op daken van gebouweigenaren te verplichten. Het gaat hierbij specifiek om pv-panelen en groene daken op industriële en overige gebruiksfuncties. Zonnepanelen op het dak In het kader van duurzame energievoorziening Opslag energie Het bedrijf neemt maatregelen om opgewekte energie op te slaan in bijvoorbeeld accu’s of andere duurzame buffers.

Onderzoeken mogelijkheden restwarmte Restwarmte kan vrijkomen bij een productieproces van een bedrijf. Het is warmte die ‘over is’ en niet meer door het bedrijf zelf kan worden gebruikt. Onderzoek de mogelijkheden voor het mogelijk verwarmen van gebouwen in de omgeving of het verwarmen van tapwater. Overig Andere vorm(en) van duurzame energiebesparing of innovatie duurzame opwekking. Bron: RPW regio Foodvalley 2022-2026 Tabel B Circulair Maatregel Toelichting Materialenpaspoort Registratie van de gebruikte materialen per bedrijfspand. Hiermee is inzichtelijk welk en hoeveel materiaal er nodig is bij reparatie of vervanging. Wanneer het bedrijfspand in de toekomst wordt gesloopt, is duidelijk welk materiaal waar in het pand zit. Hierdoor kan het makkelijker worden hergebruikt. Database afvalstromen/ grondstoffen Om te komen tot een circulaire economie dient op efficiënte wijze om te worden gegaan met rest- en afvalstromen. Er zit veel potentie in het omzetten van rest - en afvalstromen in hoogwaardige secundaire grondstoffen. Met een database afvalstromen/grondstoffen wordt in kaart gebracht welk bedrijf welke afvalstromen/grondstoffen gebruikt, zodat mogelijke uitwisseling kan plaatsvinden. Circulair bouwen Er wordt circulair gebouwd wanneer de bouwvoorraden in een gesloten kringloop worden gehouden, zonder schadelijke emissies naar lucht, water en bodem.

Verschillende bouwbedrijven in de Achterhoek houden zich hier mee bezig. Overig Andere maatregelen die bijdragen aan een verhoging van de circulariteit. Bron: RPW regio Foodvalley 2022-2026 / 65 Regionaal Programma Werklocaties regio Achterhoek 2024 -2028 Tabel C Groen en water Maatregel Toelichting Klimaatbestendige parkeerplaats Bijvoorbeeld halfopen verharding, zodat (overtollig) regenwater eenvoudig in de grond kan trekken. Groene daken Een groen dak werkt isolerend en houdt water langer vast, zodat bij piekbuien de druk op de riolering gelijkmatiger verdeeld wordt. Ook kunnen groene daken bijdragen aan de (inheemse) biodiversiteit. Een daktuin biedt werknemers zelfs een mooie pauzeplek. Groene gevels Ook groene gevels werken isolerend en kunnen bijdragen aan (inheemse) biodiversiteit en versterken de uitstraling van het pand. Groene erfafscheiding Een groene erfafscheiding draagt bij aan de biodiversiteit en verhoogt de infiltratiemogelijkheden voor de ondergrond. Ook verfraait het de kavel. Natuurinclusief bouwen Bij natuurinclusief bouwen worden bouwwerken opgericht en de omgeving van de gebouwen zo ingericht dat de natuurwaarden er baat bij hebben bovenop de wettelijke milieuregels (denk bijvoorbeeld aan nestkasten/ insectenhotels). Op kavelniveau bijdragen aan duurzame waterhuishouding Bedrijven dragen bij aan een duurzame waterhuishouding op eigen terrein.

Gemeenten zijn doorgaans verantwoordelijk voor bijvoorbeeld een retentievijver. Dit is een vijver of plas waarin het water fluctueert (o.a. ‘trage’ oevers). Het is een natuurlijke waterbuffer voor regenwater waardoor de kans op wateroverlast verkleind wordt). Een bedrijf kan zelf aan de waterhuishouding bijdragen door bijvoorbeeld een wadi in te richten: een bufferplek die tijdelijk regenwater opvangt waarna het langzaam in de bodem in filtreert. Ook hiermee wordt de kans op wateroverlast verkleind. Overig Andere vorm die bijdraagt aan de vergroening van het bedrijventerrein, kavel of pand. Bron: RPW regio Foodvalley 2022-2026 Tabel D Mobiliteit Maatregel Toelichting Laadpaleninfrastructuur Bedrijven kunnen laadpalen realiseren op hun parkeerplaatsen. Hiermee stimuleren ze de ontwikkeling en groei van elektrisch vervoer en duurzame mobiliteit. Bij nieuwbouw: met meer dan 10 parkeerplaatsen op hetzelfde terrein moet er minimaal één oplaadpunt voor het hele parkeerterrein worden geplaatst. Voor bestaande bouw: met meer dan 20 parkeerplaatsen op hetzelfde terrein moet er minimaal één oplaadpunt zijn geplaatst. Fietsvoorziening Door goede fietsvoorzieningen (laadpunten voor e -bikes, fietsenstallingen, douchefaciliteiten, fietsplan, etc.) aan te bieden, wordt fietsen gestimuleerd.

Stimuleren van fietsgebruik draagt bij aan duurzame mobiliteit, beperkt de CO2 - uitstoot meer dan wanneer werknemers met de auto komen en bevordert fietsen bovendien de gezondheid van medewerkers. Overig Andere maatregelen die bijdragen aan duurzame mobiliteit. Bron: RPW regio Foodvalley 2022-2026 Postbus 4175 3006 AD Rotterdam Nederland Watermanweg 44 3067 GG Rotterdam Nederland T 010 453 88 00 F 010 453 07 68 E netherlands@ecorys.com K.v.K. nr. 24316726 W www.ecorys.nl

Pagina 1 van 1 Raadsmededeling openbaar Nummer : 118-2024 Datum : 22 juli 2024 B&W datum : Beh. Ambtenaar : E.E. Koenders Portefeuillehouder : T.M.M. Kok Onderwerp : Toetreding gemeente Montferland tot RPW Achterhoek Aanleiding: Op 30 januari 2024 heeft uw raad het Regionale Programma Werklocaties 2024 -2028 (RPW) Achterhoek vastgesteld. Ten tijde van het opstellen daarvan was gemeente Monferland nog onderdeel van de Groene Metropool Regio (GMR) en daarmee ook van het RPW van de GM R. Over de toetreding van Montferland tot het RPW Achterhoek zijn afspraken gemaakt die in bijgevoegde memo vervat zijn. Cf. uitgangspunt zijn de afspraken vanuit het RPW-GMR één op één meegenomen naar de Achterhoek. Wij hebben hiermee in het bestuurlijk overleg RPW Achterhoek, evenals de overige gemeenten, ingestemd. GS van Gelderland hebben laten weten dat ook zij hebben ingestemd met de gemaakte afspraken. Inhoud mededeling: Bij bieden u de brief van GS en memo inzake toetreding Montferland in het RP W Achterhoek ter kennisname aan. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

Gemeente Oude IJsselstreek Regio Achterhoek T.a.v. het regiobestuur Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN Best regiobestuur, beste meneer Hiddinga, Via deze weg informeren wij u dat wij op 2 juli 2024 het "Addendum RPW-afspraken Montferland- GMR-Achterhoek" hebben vastgesteld. Op 5 juni 2024 hebben de Achterhoekse bestuurders in het bestuurlijk overleg RPW het "Addendum RPW-afspraken Montferland-GMR-Achterhoek" akkoord bevonden en vastgesteld. De Achterhoekse bestuurders hebben eenmalig mandaat gekregen van de colleges van Burgemeester en Wethouders voor het akkoord bevinden en vaststellen van desbetreffend addendum. In het bestuurlijk overleg RPW Achterhoek op 5 juni is tevens afgesproken dat de gemeenteraden, na vaststelling door ons college, achteraf worden geïnformeerd. De overstap van gemeente Montferland van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) naar de Achterhoek per 1 januari 2025 heeft gevolgen voor het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) van beide regio’s. Beide regio's, de provincie en gemeente hebben afspraken gemaakt over de wijze waarop de gemeente Montferland het RPW van de GMR verlaat en toetreedt tot het RPW Achterhoek. Tot en met 31 december 2024 maakt de gemeente Montferland deel uit van het RPW van de GMR.

Dat betekent dat de afspraken in het RPW van de Groene Metropoolregio Arnhem- Nijmegen 2021-2024 van kracht zijn op de ontwikkeling van bedrijventerreinen in de gemeente Montferland. Voor verdere inhoud van het addendum verwijzen wij u graag naar de bijlage. Datum 2 juli 2024 Zaaknummer 2024-002326 Onderwerp Addendum RPW-afspraken Montferland-GMR-Achterhoek Inlichtingen bij Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl Blad 1 van 2

Datum 2 juli 2024 Zaaknummer 2024-002326 Blad 2 van 2 Wij zien uit naar onze verdere samenwerking. Er wordt een afschrift van deze brief verzonden naar de Groene Metropool Regio. Met vriendelijke groet, Gedeputeerde Staten van Gelderland Henri Lenferink Frederik van Ardenne Commissaris van de Koning Secretaris Bijlage:  Addendum RPW-afspraken Montferland-GMR-Achterhoek

Afspraken aangaande de programmering van bedrijventerreinen in verband met de overstap van de gemeente Montferland van het RPW Groene Metropoolregio Arnhem- Nijmegen naar het RPW Achterhoek Datum:19 april 2024 De voorgenomen overstap van gemeente Montferland van de G | roene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) naar de Achterhoek | per 1 januari 2025 | vraagt om afstemming tussen het Regionaal Programma Werklocaties (R | PW) van beide regio’s. De afstemming is nodig om tot een akkoord te komen over de | wijze waarop gemeente Montferland het RPW van de GMR verlaat en toetreedt tot het RPW Achterhoek. | Tot en met 31 december 2024 maakt de gemeente Montferland deel uit van het RPW van de GMR. Dat betekent dat de afspraken in het RPW Groene Met | ropoolregio Arnhem-Nijmegen 2021-2024 van kracht zijn op de ontwikkeling van bedrijventerreinen in de gemeente Montferland. Verder is van belang dat d | e behoefteraming bedrijventerreinen provincie Gelderland een aanhoudende vraag naar XXL-logistiek verwacht. Het provinciaal beleid is dat deze vraag geaccommodeerd wordt in een van de drie daarvoor aangewezen clusters. Montferland valt samen met Zevenaar en Emmerich in een van die clusters: Knooppunt EMZ. De andere twee zijn Knooppunt Nijmegen en Tiel | -Medel.

Gemeente Montferland, de GMR, de gemeenten die deelnemen aan het RPW Achterhoek | (de Achterhoek) en de provincie Gelderland komen | in dit kader het volgende overeen: 1. Met de toedeling van de ontwikkelruimte in de 1 | e en 2e tranche van het RPW 2021-2024 is er in de GMR voldoende planaanbod (hard + zacht) om in de uitbreidingsvraag | op bedrijventerreinen tot en met 2030 te voorzien. Dit geldt voor reguliere regionale bedrijventerreinen en voor XXL | -logistiek. a. Specifiek voor Montferland betekent dit dat er 20 hectare netto is toegewezen. Die ontwikkelruimte is in zijn geheel bij de ontwikkeling van | de uitbreiding van bedrijventerreinen ’s Heerenberg (voorheen | DocksNLD2) belegd. Deze ontwikkelruimte voor Montferland is in zijn geheel afkomstig van XXL | -logistiek en daarmee wordt voorzien in de uitbreidingsvraag voor XXL | -logistiek t/m 2030. Verdere nieuwe ontwikkelingen dienen dus de behoefte vanaf 2031 t/m 2040 of, indien van toepassing, vervangingsvraag als gevolg | van transformatie. b. De gemeente Montferland conformeert zich aan de ontwikkeling van 20 hectare ten behoeve van XXL-logistiek en hanteert daarbij de randvoorwaarden voor XXL | -logistiek dd. 28 mei 2021, die als bijlage van het RPW regio Arnhem | -Nijmegen 2021-2024 is vastgesteld zie Bijlage II – Randvoorwaarden XXL-logistiek).

Deze randvoorwaarden blijven ook na toetreding tot het RPW Achterhoek van toepassing | , omdat Montferland tot het EMZ-cluster behoort. 2. In het RPW GMR 2021-2024 is daarnaast opgenomen dat alle gemeenten de mogelijkheid hebben om lokale bedrijventerreinen te ontwikkelen met kavels van maximaal 0,5 hectare (5.000 m²), mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan (zie | Bijlage I – Afspraken over de ontwikkeling van lokale bedrijventerreinen | ). Voor dergelijke lokale ontwikkelingen volstaat een melding in het Intergemeentelijk Overleg Werklocaties van de GMR (IOW). 1 2 a. In dat kader doet Montferland naar verwachting in 2024 melding van de ontwikkeling van een lokaal bedrijventerrein met een totale omvang van circa 5 hectare netto. Zowel de GMR als de Achterhoek ondersteunen de ontwikkeling van een lokaal bedrijventerrein door gemeente Montferland, mits voldaan aan de voorwaarden die hieraan gesteld zijn in het RPW 2021-2024 van de GMR en de planuitwerking middels een melding wordt voorgelegd aan het IOW. b. Op het moment dat gemeente Montferland meer wil ontwikkelen dan is aangegeven in de betreffende melding, dan wordt dit nader besproken in het RPW-overleg van de Achterhoek. 3.

Voor nieuwe ontwikkelingen in Montferland ten behoeve van de ruimtebehoefte in de periode 2031 t/m 2040 worden, conform het RPW Achterhoek 2024-2028, bij de eerstvolgende actualisatie van het RPW Achterhoek afspraken gemaakt. De Achterhoek heeft aangegeven dat zij daarbij kijkt naar de economische dynamiek in en positie van Montferland als onderdeel van het EMZ-cluster. a. Indien blijkt dat er in Knooppunt EMZ sneller dan verwacht extra ruimte nodig is voor XXL-logistiek, dan biedt de tussentijdse monitoring van het RPW Achterhoek de mogelijkheid hier eerder mee te starten. b. Parallel hieraan speelt de behoefte om provinciebreed een verkenning uit te voeren over de doorontwikkeling van de drie XXL-clusters. Dit is een gezamenlijk traject van de provincie en de betreffende regio’s en gemeenten, waarin in corridor-verband verkend wordt wat de toekomst is van de XXL-clusters in Gelderland in relatie tot de brede welvaart. De focus van dit onderzoek ligt dus niet zozeer op de besluitvorming of het besluitvormingsmoment, maar vooral op de verkenning van de doorontwikkeling van de XXL-clusters in het kader van de brede welvaart.

3 Bijlage I – Afspraken over de ontwikkeling van lokale bedrijventerreinen RPW Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Paragraaf 4.8 Lokale bedrijventerreinen (p.41-42) Voor lokale bedrijventerreinen is het uitgangspunt dat alle gemeenten de mogelijkheid hebben nieuwe ontwikkelingen te starten voor lokale ondernemers, mits de kavels een oppervlakte hebben van maximaal 0,5 hectare en de ladder van duurzame verstedelijking succesvol doorlopen wordt. Het is immers belangrijk dat lokaal gebonden bedrijvigheid een plek kan hebben en houden binnen de gemeente. Voor ontwikkelingen met een kaveloppervlakte > 0,5 ha en/of regionale bedrijventerreinen is regionale afstemming vereist. Indien een ontwikkeling voldoet aan bovenstaande omschrijving van een lokaal initiatief, incl. het succesvol doorlopen van de ladder van duurzame verstedelijking, volstaat een melding in het IOW. Afspraken ten aanzien van lokale bedrijventerreinen Voor lokale bedrijventerreinen geldt dat deze ontwikkeling de toets van de ladder voor duurzame verstedelijking moet kunnen doorstaan.

Daarbij zijn de volgende voorwaarden van toepassing: • Bij ontwikkelingen van een nieuw bedrijventerrein met kavels met een oppervlakte < 0,5 hectare volstaat een melding in het IOW; • Bij uitbreiding van een bestaand lokaal bedrijventerrein met kavels <0,5 hectare volstaat een melding in het IOW; • Bij uitbreiding van een bestaand bedrijf met een kaveloppervlakte <0,5 hectare volstaat een melding in het IOW; Bij uitbreiding van een bestaand bedrijf zijn de volgende voorwaarden van toepassing: • Uitbreiding moet leiden tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit • Uitbreiding moet een lokaal probleem oplossen • Bij uitbreiding gaat het om bedrijventerrein ten behoeve van een eindgebruiker en niet om kavels die als uitgeefbaar aanbod op de markt komen. • Bij uitbreiding en ontwikkeling van lokale bedrijventerreinen met kavels > 0,5 hectare of uitbreiding van (lokale en regionale) bedrijven met een kaveloppervlakte > 0,5 hectare is regionale afstemming vereist. 4 Bijlage II – Randvoorwaarden XXL-logistiek Zie de volgende pagina. 5 Randvoorwaarden XXL-logistiek Inleiding De regio Arnhem-Nijmegen wil regie houden op de ontwikkeling van XXL-logistiek. Onder XXL- logistiek wordt verstaan: logistiek vastgoed op een kavel met een omvang van 4 hectare of meer.

Om nieuwe ontwikkelingen ten behoeve van XXL-logistiek mogelijk te maken moeten gemeenten, ontwikkelaars en eindgebruikers voldoen aan een aantal randvoorwaarden. De randvoorwaarden die de regio Arnhem-Nijmegen wil stellen aan nieuwe ontwikkelingen voor XXL-logistiek zijn op te delen in vijf thema’s: clustering, landschappelijke inpassing duurzaamheid, toegevoegde waarde voor de regio en organisatiegraad. Een overkoepelende randvoorwaarde luidt dat er een evenwicht moet zijn tussen vraag en aanbod. Hiervoor moet aangetoond worden dat er voldoende marktvraag is voor de ontwikkeling. Dit geschiedt op basis van de prognoses uit het RPW (tenzij het ruimtevraag betreft die buiten de prognoses in het RPW valt, d.w.z. ‘’witte raven’’ en EDC’s zonder regionale binding) én door aan te tonen dat de ontwikkelaar concreet eindgebruikers in beeld heeft. Het RPW en daarmee de Ladder van Duurzame Verstedelijking zijn hierin leidend. Naar aanleiding van het opstellen van randvoorwaarden voor XXL-logistiek is het IOW op zoek gegaan naar een manier van objectiveren om de verschillende onderdelen de kunnen beoordelen. De BREEAM-certificering - of een hiermee vergelijkbaar met een ander beoordelingsinstrument onafhankelijk aangetoond niveau - wordt in de randvoorwaarden voorgesteld als instrument om dit te bewerkstelligen.

BREEAM is hier als voorbeeld genomen vanwege het feit dat het een bewezen certificaat is, dat een internationale standaard biedt voor het meten van de duurzaamheid van panden en gebiedsontwikkelingen in de volle breedte. Door middel van de BREEAM-certificering is een onafhankelijk meetinstrument en gemeenschappelijke taal ontwikkeld waarmee de duurzaamheid panden en gebiedsontwikkelingen (inter)nationaal vergeleken kan worden. Bovendien wordt BREEAM door veel ontwikkelaars in de XXL-logistiek reeds toegepast en zijn de kosten voor certificering beperkt. De BREEAM-certificering wordt in de bijlage bij deze notitie nader toegelicht. Een hiermee vergelijkbaar met een ander beoordelingsinstrument onafhankelijk aangetoond niveau voldoet eveneens. 1.1 Clustering Clustering van XXL-logistiek is het eerste thema. Het belang hiervan werd onlangs nog eens benadrukt in het advies van het College van Rijksadviseurs1. Onder clustering verstaan we: • Clustering van (logistieke) bedrijven en toeleveranciers (incl. stadsdistributie2). Herstructureren bestaande linten en eenlingen en voorkomen van het ontstaan van nieuwe linten en/of eenlingen (College van Rijksadviseurs). • Bij nieuwe ontwikkelingen aansluiten op bestaande locaties, zodat versnippering wordt voorkomen. 1 College van Rijksadviseurs (2019) (X)XL-verdozing – minder, compacter, geconcentreerder, multifunctioneler.

2 Staddistributie is geen XXL-logistiek en kan daarmee ook op reguliere bedrijventerreinen terecht. XXL -terreinen nabij stedelijk gebied bieden evenwel een mogelijkheid tot clustering en overslag naar vervoersmiddelen voor stadsdistributie. 6 • Er is behoefte de clusters binnen de regio nader te definiëren. Zowel Knoop 38 als Knooppunt EMZ heeft geen vastgelegde geografische afbakening. Vooral bij die tweede kan een groot gebied binnen het cluster vallen. Voor de toekomst is een meer gedetailleerde afbakening wenselijk. Dit krijgt een plek in de herziening van het RPW welke eind 2020 wordt voorgelegd aan het PFO en gemeentebesturen in de regio. • Reserveren van ruimte voor realiseren van benodigde voorzieningen, bijv. voor truckparking + clean energy hubs/duurzame laadstations. Het IOW adviseert tevens dit thema bespreekbaar te maken in het PFO Mobiliteit. Vereisten Clustering • Aansluiten op bestaande locaties binnen de nauwer afgebakende knooppunten. • Binnen het cluster ruimte reserveren voor benodigde voorzieningen, zoals een clean energy hub (truckparking, laadpunt voor duurzame brandstof, eet - en slaapgelegenheid, etc.) 1.2 Landschappelijke inpassing Het tweede thema richt zich op de fysiek-ruimtelijke inpassing van XXL panden en bedrijventerreinen in het landschap.

Hierbij valt te denken aan: • Inpassing van het plan op kavelniveau in de groenstructuur, zodat kwaliteit van het landschap zo min mogelijk wordt aangetast. Ontwikkelaars/ ondernemers worden verplicht een landschapsplan in te dienen als onderdeel van de vergunningaanvraag. Hierin geven zij aan op welke manier het pand in het omliggende landschap ingepast wordt. Hiermee wordt aangesloten op de doelstellingen in het kader van klimaatadaptatie en energie. • Het benutten van bestaande infrastructuur. Dit houdt in dat ontwikkelingen alleen plaats kunnen vinden op locaties die reeds goed ontsloten zijn of waarvoor concrete plannen zijn voor de aanleg van ondersteunende infrastructuur. • Flexibiliteit ruimtegebruik: als een pand maar voor een functie gebruikt kan worden kan dit op de lange termijn niet duurzaam blijken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: - Meervoudig ruimtegebruik, zoals zonnepanelen of parkeerplaatsen (of beide) op het dak, of - Modulair bouwen/ prefab, zodat gebruikte onderdelen/ materialen eenvoudig op een andere manier ingezet kunnen worden. Een voorbeeld hiervan zijn verplaatsbare wanden, waardoor de ruimte binnen een loods flexibel kan worden ingedeeld.

Vereisten Landschappelijke inpassing • Ontwikkelaars moeten een landschapsplan overleggen, waarin inpassing, benutten van bestaande infrastructuur en flexibiliteit van het ruimtegebruik worden beschreven en kan worden getoetst, als onderdeel van de vergunningaanvraag. • Een BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling 3 Excellent certificering (zie bijlagen) - of een hiermee vergelijkbaar met een ander beoordelingsinstrument onafhankelijk aangetoond niveau - geldt als minimumeis. Dit wordt afgedwongen middels het nieuw op te stellen bestemmingsplan. 1.3 Duurzaamheid Voor het derde thema sluiten we ook aan bij de duurzaamheidsdoelstellingen van de Provincie. Deze doelstellingen zijn nog niet concreet uitgewerkt, dus de input van de regio is hierin van groot belang. Binnen het thema duurzaamheid zijn verschillende subthema’s te onderscheiden: Klimaatadaptatie (de brochure “Vergroenen van bedrijventerreinen” van de Provincie Gelderland geeft hiervoor goede voorbeeld). Denk hierbij aan: 3 Voorbeelden: Ecomunitypark, Oosterwolde; Airport Garden City, Lelystad. 7 - Bredere opzet bedrijventerreinen - Meer ruimte voor groen (ter voorkoming hittestress) - Wateropvang (waterretentie) - Aandacht voor de gezondheid van werknemers. De aanleg van openbaar groen en meer ruimte voor niet gemotoriseerd vervoer zijn hier een voorbeeld van.

Energie - Energiebesparing - Energieopwekking - Vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen, zowel in het pand als in vervoer - Regionale afspraak om in de uitgifteregels van gemeenten op te nemen dat nieuwe bedrijfsgebouwen aardgasvrij gebouwd worden (tenzij noodzakelijk voor het productieproces) (naar voorbeeld van RES Brabant). - In de planvorming voor nieuwe bedrijventerreinen nadrukkelijk invulling geven aan de energietransitie-opgave (naar voorbeeld van RES Brabant). Circulariteit - Circulaire energievoorziening op pand niveau - Gebruik van circulaire grondstoffen. Er kunnen bijvoorbeeld eisen/ voorwaarden gesteld worden aan de materialen die gebruikt worden bij de bouw van bedrijfspanden. - Circulaire businessmodellen, dus een bedrijventerrein dat zich richt op het faciliteren van bedrijven met circulariteit als uitgangspunt/ verdienmodel. Vereisten Duurzaamheid • Opnemen concrete regels in bestemmingsplan en een afsprakenkader opstellen waarin privaatrechtelijk afspraken tussen gemeente en ontwikkelaar en/of eindgebruiker worden vastgelegd. Een voorbeeld hiervan voor een lokaal (d.w.z. een connectie met de gemeente Nunspeet, ongeacht de omvang van het bedrijf) bedrijventerrein is de Kolk in Nunspeet. Dit kan ook toegepast worden op XXL-logistiek; • Voor de opstalontwikkeling geldt de Duurzaamheidscertificering.

BREEAM Nieuwbouw en Renovatie Excellent certificering (zie bijlagen) - of een hiermee vergelijkbaar met een ander beoordelingsinstrument onafhankelijk aangetoond niveau - geldt hiervoor als minimumeis . Voor nieuwe gebiedsontwikkeling wordt dit afgedwongen middels het bestemmingsplan. Bij opstalontwikkeling (bouwplannen) wordt dit afgedwongen bij de levering van de grond middels een koopovereenkomst en/of erfpachtcontract. 1.4 Toegevoegde waarde voor de regio Werkgelegenheid en toegevoegde waarde voor de regio is een belangrijke randvoorwaarde. Enkele aandachtspunten zijn: • Onderscheid tussen werkgelegenheid in EDC’s enerzijds en NDC’s en RDC’s anderzijds, waarbij met name in de laatste twee, regionale arbeidskrachten gewenst zijn. • De logistiek brengt naast directe werkgelegenheid in de distributiecentra ook indirecte werkgelegenheid. Daarbij valt te denken aan smart industry, toeleveranciers, monteurs, cateraars, uitzendbureaus, etc. Deze indirecte toegevoegde waarde is groot (Stec, 2019) en moet eveneens in ogenschouw genomen worden bij de beoordeling van nieuwe ontwikkelingen. • Een minimumaantal regionale werknemers is in de praktijk niet af te dwingen. Wel moeten eindgebruikers voldoen aan een inspanningsverplichting.

Die inspanningsverplichting houdt in dat eerst in de regionale pool van potentiele arbeidskrachten gezocht moet worden alvorens arbeidsmigranten ingeschakeld kunnen worden. Bewijs hiervan wordt geleverd in samenspraak met werknemersorganisaties, zoals het UWV. 8 Als arbeidsmigranten worden ingezet, moet de eindgebruiker/werkgever zorg dragen voor huisvesting van goede kwaliteit. Als arbeidsmigranten via een uitzendbureau ingehuurd worden, moet de eindgebruiker afdwingen dat het uitzendbureau dit regelt of door de eindgebruiker laat regelen. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zal dit thema op de agenda moeten worden gezet bij het PFO Wonen ter bespreking. • Nieuwe XXL-dc’s moeten bijdragen aan de samenwerking binnen de triple helix, bijvoorbeeld door het bieden van stageplekken. Ook hiervoor geldt een inspanningsverplichting. Vereisten Toegevoegde waarde In het contract wordt het volgende vastgelegd: • Een inspanningsverplichting ten aanzien van regionale arbeidskrachten (Nader uit te werken: Hoe kunnen we dit kwantificeren? Bijvoorbeeld naar het voorstel van de Liemers: minimaal 30 arbeidsplaatsen per 10.000m2 bvo); • Een inspanningsverplichting voor het verzorgen van huisvesting van goede kwaliteit; binnen de regio gaan we op zoek naar een keurmerk waarmee dit concreet ingevuld kan worden. • De (potentiële) spin-off aantonen (Bijvoorbeeld o.b.v.

de uitspraak van de Liemers: minimaal 0,5 FTE spin off per FTE logistiek) • Een inspanningsverplichting ten aanzien van samenwerking binnen de triple helix. 1.5 Organisatiegraad Een laatste randvoorwaarde eis is de aanwezigheid van een bepaalde organisatiegraad op het bedrijventerrein. Bij voorkeur is dit parkmanagement, maar een grote trekker met verder (kleinere) volgers kan evengoed bijdragen aan een gezamenlijk aanpak van vraagstukken die spelen op bedrijventerreinen. In het geval van nieuwe ontwikkelingen kan een bepaalde organisatiegraad als harde eis worden opgenomen. Op bestaande terreinen is echter niet altijd sprake van een vooropgezette organisatiestructuur. Het blijkt in de praktijk vaak ook lastig om dit alsnog op te zetten. Dit vanwege het risico op freeriders (wel profiteren, niet investeren) of te weinig interesse in de kwaliteit van de bedrijfsomgeving. Het invoeren van een verplichte bijdrage aan parkmanagement is niet mogelijk. De aanwezigheid van een vorm van een ondernemersfonds of een ondernemersvereniging is een pré. Vereisten organisatiegraad • Op nieuw te ontwikkelen XXL-locaties is er een verplichting om te komen tot een bepaalde organisatiestructuur. De invulling daarvan is nader te bepalen door de gemeente en/of ontwikkelaar(s). • Op bestaande bedrijventerreinen is een vorm van organisatiegraad niet af te dwingen.

Wel geldt er een inspanningsverplichting om een bepaalde organisatiegraad te realis eren. 9 Bijlage I - BREEAM-certificering Het IOW adviseert het PFO Economie de BREEAM-certificering - of een hiermee vergelijkbaar met een ander beoordelingsinstrument onafhankelijk aangetoond niveau - op te nemen als randvoorwaarde voor nieuwe ontwikkelingen voor XXL-logistiek. Het voorstel is om het BREEAM Excellent of vergelijkbaar certificaat voor zowel het pand als de gebiedsontwikkeling als minimumeis te stellen. In deze bijlage wordt de BREEAM-certificering als voorbeeld toegelicht. Het keurmerk BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) is een meetinstrument voor de beoordeling van de duurzaamheid van projecten. De Dutch Green Building Council (DGBC) is een stichting die het BREEAM-NL duurzaamheidskeurmerk heeft ontwikkeld voor Nederlandse gebouwen (renovatie en nieuwbouw), gebieden en infrastructuur. Voor de randvoorwaarden voor XXL-logistiek maken we gebruik van de beoordelingscriteria voor BREEAM-NL Nieuwbouw en renovatie en BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling. Hiermee dekken we zowel het thema duurzaamheid als het thema landschappelijke inpassing af. De volgende twee paragrafen geven een overzicht van de beoordelingscriteria van beide BREEAM- NL varianten.

Voor inzicht in de indicatoren die onder deze criteria hangen, verwijzen we naar de beoordelingsrichtlijnen1, 2 die als bijlage zijn toegevoegd. Hoe komt de score tot stand? 1. Sterrenverdeling Met de BREEAM NL methodiek wordt een score berekend. Op basis van deze score zijn maximaal vijf sterren te behalen, zoals hieronder aangegeven: • Outstanding ≥ 85% ***** Certificaat • Excellent ≥ 70% **** Certificaat • Very Good ≥ 55% *** Certificaat • Good ≥ 45% ** Certificaat • Pass ≥ 30% * Certificaat • Unclassified < 30% Geen certificaat De BREEAM-NL Gebied kwalificatie maakt het mogelijk voor de opdrachtgever of andere belanghebbenden om de prestatie van het gebied te vergelijken met andere gebieden. De kwalificatie ‘Unclassified’ geeft aan dat de prestatie niet aan de eisen van BREEAM-NL Gebied voldoet. 2. Weging Door middel van weging wordt het onderlinge belang van de verschillende duurzaamheidsaspecten meegenomen. Aan de basis van de weging staat de balans tussen sociale, economische en milieuaspecten. Tegelijkertijd is meegenomen welke aspecten in de huidige praktijk nog onderbelicht zijn bij het bereiken van integrale duurzaamheid en dus extra stimulans kunnen gebruiken. De weging voor BREEAM NL Nieuwbouw en Renovatie en BREEAM NL Gebied is weergeven in onderstaande tabellen. 1 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 - Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten.

Beoordelingsrichtlijn 2014 versie 2 2 BREEAM-NL Gebied 2018 - Keurmerk voor duurzame gebiedsontwikkeling en herontwikkeling. Beoordelingsrichtlijn gebied 2018 versie 1.0 Tabel 1 Weging categorieën BREEAM NL Nieuwbouw en Renovatie. Wegingscategorieën Weging Management 12% Gezondheid en comfort 15% Energie 19% Transport 8% Water 6% Materialen 12,5% Afval 7,5% Landgebruik en ecologie 10% Vervuiling 10% Tabel 2 Weging categorieën BREEAM NL Gebied. Wegingscategorieën Weging Management 15% Synergie 16% Bronnen 20% Ruimtelijke ordening 18% Welzijn & Welvaart 17% Gebiedsklimaat 14% In de volgende hoofdstukken wordt voor beide BREEAM-certificaten uiteengezet welke criteria tot de verschillende categorieën behoren. 3. Hoe komt een BREEAM NL kwalificatie tot stand De hierboven benoemde categorieën bestaand elk uit verschillende criteria. Deze criteria worden gescoord op een aantal indicatoren. Het criterium Aanbod van openbaar vervoer (kantoor, onderwijs en industrie), dat valt onder de categorie transport (Tra 1a), wordt als volgt gescoord: Tra 1a Aanbod van openbaar vervoer (kantoor, onderwijs en in dustrie) Er kunnen maximaal 2 punten toegekend worden. Er moet onderbouwd worden aangetoond dat: 1. 1 punt goede toegang tot het openbaar vervoer is gewaarborgd. 2.

2 punten zeer goede toegang tot het openbaar vervoer is gewaarborgd Het volgende toont aan dat aan de criteria wordt voldaan (1 punt): • De afstand vanaf het gebouw naar de ov -halte is ≤ 500 meter, en • Een ov-frequentie van ≤ 15 minuten tijdens spitsuur (7.30 -9.30 uur en 17.00-19.00 uur) naar een stadscentrum of een ov-knooppunt, waarbij de reisduur ≤ 15 minuten bedraagt, of • De afstand vanaf het gebouw naar een ov -knooppunt is ≤ 1000 meter. Het volgende toont aan dat aan de criteria wordt voldaan (2 punten): 1.1 Aan het eerste punt is voldaan. 1.2 Aan minimaal twee van de drie onderstaande eigenschappen is vo ldaan: • De afstand vanaf het gebouw naar de ov -halte is ≤ 250 meter. • Ov gaat met een frequentie van ≤ 10 minuten. 10 • De gehele dag tijdens kantooruren/openingstijden gaat er ov naar een stadscentrum of een ov - knooppunt met een frequentie ≤ 15 minuten. Een aantal van die criteria zijn verplicht (verplichte credits) of kunnen extra punten opleveren (innovatiecredits). De definitieve BREEAM-NL-kwalificatie (van ‘pass’ tot ‘outstanding’) wordt door de DGBC- assessmenttool uitgerekend op basis van de door de assessor ingevoerde en gecontroleerde gegevens. Daarvoor geldt het volgende stappenplan: 1. Stel het aantal behaalde punten per categorie vast. 2. Stel het percentage per categorie vast op basis van het maximumaantal te behalen punten in elke categorie. 3.

Vermenigvuldig de categoriepercentages met de wegingsfactoren; dit levert de categoriescore op. 4. Tel de categoriescores bij elkaar op, inclusief de innovatiecredits indien van toepassing; dit levert een concepteindscore op. 5. Check of de verplichte credits voor de voorlopige kwalificatie zijn behaald. Zo ja, dan is de conceptkwalificatie gelijk aan de definitieve kwalificatie. 4. BREEAM Excellent is de minimumeis, maar wat is er nodig voor een BREEAM Outstanding score? In het geval van nieuwe ontwikkelingen ten behoeve van XXL-logistiek, telt het IOW voor om het BREEAM Excellent certificaat als minimumeis te stellen op zowel pand- als gebiedsniveau. Dit wordt gezien als een niveau dat enerzijds voldoet aan de randvoorwaarden voor duurzaamheid en landschappelijke inpassing en anderzijds een redelijke investering vraagt van de ontwikkelaar. BREEAM Excellent beschouwen we daarmee als een ambitieus, maar realistisch, haalbaar en betaalbaar vereiste met de gewenste uitkomst als het gaat om duurzaamheid en landschappelijk inpassing. Het staat ontwikkelaars uiteraard vrij een stap verder te gaan en te opteren voor een BREEAM Excellent certificering. Om voor een gebouw (+ kavel) een BREEAM-NL-kwalificatie ‘outstanding’ te kunnen verkrijgen moet aan de volgende eisen worden voldaan: 1. De BREEAM-NL-score moet ≥ 85% zijn; 2. De verplichte credits moeten zijn behaald; en 3.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://aalten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f156a139-9329-4133-9d26-2c458a266ed6?agendaItemId=b2c66231-75da-433f-b39b-893e6fdc72de