CConstaterende datAalten
Koppel je AI →
Document · PDF

7. Brief inzake aanbieden eerste begrotingswijziging 2025 (geanonimiseerd)

Gemeenteraad 8 juli 2025, gemeente AaltenBij agendapunt: Mededelingen van de voorzitter en advies van de agendacommissie over de ingekomen stukken10.627 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aan: Gemeenteraden van de gemeenten Aalten , Doetinchem , Montferland Van: Dagelijks Bestuur Betreft: Aanbieding 1 e gewijzigde begroting 2025 Datum: 16 mei 2025 Beste Raadsleden

,

Voor u ligt de eerste gewijzigde begroting 2025. De vastgestelde begroting 2025 dateert van april 2024. Sindsdien hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die financiële impact hebben en bijstelling noodzakelijk maken. De inhoudelijke doelen zijn niet aangepast. In deze begrotingswijziging zijn waar mogelijk in beknopte vorm de aanpassingen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025 weergegeven. Nadere uitwerking van onze inhoudelijke visie en beleidskeuzes zijn uitgewerkt in de kadernota en in de begroting 2026. Per saldo ligt een begrotingswijziging voor waarin de totale bijdrage uitvoeringskosten van de deelnemende gemeenten niet toenemen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025. Ook zijn in deze begrotingswijziging de niet-beïnvloedbare indexatie van de loonkosten opgevangen middels inzet van reserves. Dit met oog op het ravijnjaar 2026 waarin gemeenten fors gekort lijken te worden op hun middelen. Hoewel de uitvoeringskosten in 2025 op totaalniveau niet stijgen zien we wel dat de bijdrage per gemeente verandert.

We zien ten opzichte van de huidige vastgestelde begroting dat de uitvoeringskosten voor de Participatiewet toenemen door niet beïnvloedbare ontwikkelingen (waaronder indexaties) en dat de uitvoeringskosten voor de Wsw en Inburgering afnemen doordat de Rijksbijdrage Wsw toeneemt en we een lager aantal inburgeraars verwachten te bedienen. De gemeente Doetinchem betaalt bijna drie kwart van de uitvoeringskosten Participatiewet ruim 70% van de uitvoeringskosten Inburgering en daarentegen slechts ruim 40% van de uitvoeringskosten Wsw. Per saldo levert dit alle wetten bij elkaar genomen voor de gemeente Doetinchem een hogere bijdrage aan uitvoeringskosten op. Voor de gemeenten Aalten en Montferland betekent dit een lagere bijdrage aan uitvoeringskosten ten opzichte van de huidige vastgestelde begroting en meerjarenraming. In de berekende uitvoeringslasten is al rekening gehouden met de sinds 2025 ingezette besparingsmaatregelen. De financiële effecten hiervan zijn structureel doorgerekend tot en met 2029. ,

In deze eerste gewijzigde begroting zijn de volgende ontwikkelingen verwerkt: • •

de lasten bijstand en langdurige LKS zijn verhoogd met € 04 miljoen vanwege een hoger aantal klanten in de bijstand en een lager aantal LKS werkenden dan was verwacht de lasten voor overige regelingen zoals bijzondere bijstand studietoeslag individuele inkomenstoeslag en BBZ zijn herijkt op basis van de uitgaven 2024 dit betekent een verhoging van € 176. 000 de rijksbijdrage Wsw is aangepast op basis van de septembercirculaire 2024 (voordeel van € 13 miljoen) het programma Wsw is financieel herrekend. Samen met bovengenoemde ontwikkelingen heeft het programma Wsw een beter financieel resultaat van € 11 miljoen de loonkosten ambtelijk personeel zijn naar boven bijgesteld met € 426. 000 in verband met enkele DVO’s die zijn verlengd en doordat de indexatie van de lonen hoger uitvalt. Deze hogere loonkosten door DVO’s worden gedekt door de bijdrage van de DVO partners. de toevoeging aan de bestemmingsreserves is verlaagd naar € 04 miljoen met name doordat er geen bestemmingsreserve voor de inburgering. De middelen inburgering dienen onder de kortlopende schulden te worden verantwoord in plaats van in een bestemmingsreserve ,

,

,

,

•

,

•

,

•

•

,

pagina 1 van 3

•

de onttrekking van de bestemmingsreserves is verhoogd naar € 25 miljoen om de gemeentelijke bijdrage niet verder te laten stijgen dan wenselijk ,

In de onderliggende programma’s lichten wij de grootste financiële mutaties meer uitgebreid toe. In de volgende tabellen zijn de financiële mutaties per programma weergegeven ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025.

pagina 2 van 3

laborijn samen

werkt

Zienswijze Wij vragen u om een zienswijze te geven op deze 1° gewijzigde begroting 2025. Hierbij vragen wij u de zienswijze, indien gewenst, aan het DB kenbaar te maken binnen de in artikel 29 van de Gemeenschappelijke Regeling gestelde termijn. Doetinchem,

De

secretaris

(geanonimiseerd)

16 mei 2025

De voorzitter

(geanonimiseerd) A (geanonimiseerd) En

pagina

3

van

3

1 e Begrotingswijziging 2025 Gemeenschappelijke Regeling Uitvoeringsorganisatie Laborijn

Doetinchem

,

april 2025 1

Inhoud 1. Voorwoord 2. Resultaat

........ ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... .....

3

. ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... .....

5

3. Ontwikkeling aantallen

...... ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......

3. 1 Aantal huishoudens in de bijstand

........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......

3. 2 Aantal klanten werkzaam met langdurige loonkostensubsidie

6

.... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... .....

6

.. ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... .....

6

4. Toelichting baten en lasten per programma

....... ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......

7

... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... .....

7

..... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... .....

9

4. 1 Programma inkomenszekerheid 4. 2 Programma mensontwikkeling 4. 3 Programma inburgering 4. 4 Programma Wsw

...... ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

13

........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ .....

15

4. 5 Programma Algemene Overhead

. ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

17

..... ........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ .....

20

.... ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

21

... ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

22

5. Mutaties reserves 6. Investeringen 7. Bijlagen

6

........ ........ ........ ........ ......

3. 3 Aantal klanten Wet inburgering 3. 4 Aantal Wsw-medewerkers

6

Bijlage 1 Programma inkomenszekerheid per gemeente

.... ........ ......... ........ ........ ......... ....

22

....... ........ ......... ........ ........ ......... ....

24

......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

25

...... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

27

Bijlage 2 Programma mensontwikkeling per gemeente Bijlage 3 Programma inburgering per gemeente Bijlage 4 Bijdragen per gemeente

Bijlage 5 Bijdragen per gemeente uitvoeringslasten

.... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

Bijlage 6 Geprognosticeerde balans na 1e begrotingswijziging 2025

... ........ ........ ......... ....

34

.. ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

34

...... ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ......... ....

35

. ........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ .....

35

Bijlage 7 Kengetallen en EMU-saldo Bijlage 8 Beleidsindicatoren Bijlage 9 Taakvelden

31

2

1. Voorwoord Voor u ligt de eerste gewijzigde begroting 2025. De vastgestelde begroting 2025 dateert van april 2024. Sindsdien hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die financiële impact hebben en bijstelling noodzakelijk maken. De inhoudelijke doelen zijn niet aangepast. In deze begrotingswijziging zijn waar mogelijk in beknopte vorm de aanpassingen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025 weergegeven. Nadere uitwerking van onze inhoudelijke visie en beleidskeuzes zijn uitgewerkt in de kadernota en in de begroting 2026. Per saldo ligt een begrotingswijziging voor waarin de totale bijdrage uitvoeringskosten van de deelnemende gemeenten niet toenemen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025. Ook zijn in deze begrotingswijziging de niet-beïnvloedbare indexatie van de loonkosten opgevangen middels inzet van reserves. Dit met oog op het ravijnjaar 2026 waarin gemeenten fors gekort lijken te worden op hun middelen. Hoewel de uitvoeringskosten in 2025 op totaalniveau niet stijgen zien we wel dat de bijdrage per gemeente verandert.

We zien ten opzichte van de huidige vastgestelde begroting dat de uitvoeringskosten voor de Participatiewet toenemen door niet beïnvloedbare ontwikkelingen (waaronder indexaties) en dat de uitvoeringskosten voor de Wsw en Inburgering afnemen doordat de Rijksbijdrage Wsw toeneemt en we een lager aantal inburgeraars verwachten te bedienen. De gemeente Doetinchem betaalt bijna drie kwart van de uitvoeringskosten Participatiewet ruim 70% van de uitvoeringskosten Inburgering en daarentegen slechts ruim 40% van de uitvoeringskosten Wsw. Per saldo levert dit alle wetten bij elkaar genomen voor de gemeente Doetinchem een hogere bijdrage aan uitvoeringskosten op. Voor de gemeenten Aalten en Montferland betekent dit een lagere bijdrage aan uitvoeringskosten ten opzichte van de huidige vastgestelde begroting en meerjarenraming. In de berekende uitvoeringslasten is al rekening gehouden met de sinds 2025 ingezette besparingsmaatregelen. De financiële effecten hiervan zijn structureel doorgerekend tot en met 2029. ,

In deze eerste gewijzigde begroting zijn de volgende ontwikkelingen verwerkt: • •

de lasten bijstand en langdurige LKS zijn verhoogd met € 04 miljoen vanwege een hoger aantal klanten in de bijstand en een lager aantal LKS werkenden dan was verwacht de lasten voor overige regelingen zoals bijzondere bijstand studietoeslag individuele inkomenstoeslag en BBZ zijn herijkt op basis van de uitgaven 2024 dit betekent een verhoging van € 176. 000 de rijksbijdrage Wsw is aangepast op basis van de septembercirculaire 2024 (voordeel van € 13 miljoen) het programma Wsw is financieel herrekend. Samen met bovengenoemde ontwikkelingen heeft het programma Wsw een beter financieel resultaat van € 11 miljoen de loonkosten ambtelijk personeel zijn naar boven bijgesteld met € 426. 000 in verband met enkele DVO’s die zijn verlengd en doordat de indexatie van de lonen hoger uitvalt. Deze hogere loonkosten door DVO’s worden gedekt door de bijdrage van de DVO partners. de toevoeging aan de bestemmingsreserves is verlaagd naar € 04 miljoen met name doordat er geen bestemmingsreserve voor de inburgering mag worden gevormd. De middelen inburgering dienen onder de kortlopende schulden te worden verantwoord in plaats van in een bestemmingsreserve de onttrekking van de bestemmingsreserves is verhoogd naar € 25 miljoen om de gemeentelijke bijdrage niet verder te laten stijgen dan wenselijk ,

,

,

,

•

,

•

,

•

•

•

,

,

In de onderliggende programma’s lichten wij de grootste financiële mutaties meer uitgebreid toe.

3

In de van

volgende tabellen zijn de financiële mutaties per programma weergegeven oorspronkelijke begroting 2025. Overzicht t.o.v.

1e

mutaties

lasten

begrotingswijziging

x

Overzicht € 1.000

t.o.v. 1e

Inkomenszekerheid

Bijstand Loonkostensubsidie

936 -510 99

Studietoeslag

12

mutaties

baten

begrotingswijziging

x

60 -

kapitaalverstrekkingen

5

Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten Bijdrage gemeenten

Directe salariskosten Toename

lasten

936

LKS

-510

Bijzondere bijstand Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen

103

Tozo

-2

Beschut

w

erk dienstverbanden

DGI dienstverbanden

ad

Slag Montferland

Directe salariskosten Toename

lasten

Directe salariskosten Toename

lasten

directe salariskosten

458

Mensontwikkeling Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen

29

96

600

-

252

340

-2

Bijdrage gemeenten

beschut

Loonkostensubsidie

en

Bijdrage gemeenten

infrastructurele

Loonkostensubsidie

en

CAO

ad

werk

197

omzet

339

opslag

omzet

Slag Montferland

Bijdrage gemeenten Afname

-21

-2

baten

Inleenvergoedingen 528

-

12

-5

Toename

1.363

Inburgering Inburgering verstrekkingen Reservering vooruit ontvangen bedragen

Bijdrage gemeenten

60

27

600

Mensontwikkeling

Re-integratiemiddelen

€ 1.000

bijstand

Terugvorderingen/aflossingen

CAO

opzichte

Inkomenszekerheid

Bijzondere bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening zelfstandigen Bbz

ten

de

directe salariskosten

baten

DGI

145 -29 96 252 998

Inburgering Bijdrage gemeenten inburgeringsmiddelen

-24

Bijdrage gemeenten

17

201 17 558

Wsw

Afname

directe salariskosten

baten

-7

Wsw

Loonkosten

78

Overige

-57

kosten

Onzet

-193

Directe salariskosten

124

Bijdrage gemeenten Rijkssubsidie Bijdrage gemeenten directe salariskosten

Toename

145

Toename

baten

Algemene

Overhead

lasten

Algemene Overhead Overige lasten

1.748

Inkomsten uit Dvo's

Toename

lasten

Totaal toename

Lagere toevoeging

lasten reserve

Totaal Doetinchem, april 2025

(geanonimiseerd) Algemeen Directeur

1.265

124

397

Overige baten Bijdrage gemeenten Directe salariskosten

1.334

203 overhead

-392

34 1.783

Toename

baten

4.449

Totaal

-441

Hogere onttrekking reserve

4.009

Totaal

toename

208

baten

3.065 944 4.009

2. Resultaat Het totale resultaat na mutaties reserves blijft in deze begrotingswijziging € 0 net zoals in de oorspronkelijke begroting 2025. ,

De onttrekking uit de bestemmingsreserves is per saldo € 944. 000 hoger dan in de oorspronkelijke begroting 2025 was verwacht: -

-

-

-

€ 506. 000 hogere onttrekking uit reserve organisatie ontwikkeling deze kosten waren gepland in 2024 maar zijn doorgeschoven naar 2025 € 618. 000 onttrekking uit de in 2024 nieuw gevormde reserve doorontwikkeling infrastructuur € 365. 000 hoger tekort op re-integratiemiddelen dat wordt gedekt uit de bestemmingsreserve re-integratiemiddelen. € 545. 000 lagere onttrekking uit de bestemmingsreserve frictiekosten uittreding Oude IJsselstreek ,

,

De toevoeging aan de bestemmingsreserve is per saldo € 441. 000 lager dan begroot: -

€ 565. 000 wordt niet toegevoegd aan de reserve Inburgering. Voor het overschot op de specifieke uitkering inburgering die in 2025 zal worden ontvangen mag geen reserve gevormd worden maar wordt op de balans opgenomen als vooruit ontvangen bedrag € 24. 000 meer toevoeging aan de reserve Risico DVO’s € 100. 000 toevoeging aan de nieuw te vormen reserve groot onderhoud ,

-

Voor een volledig overzicht van de reserves zie hoofdstuk 5. De grootste financiële wijzigingen worden per programma nader toegelicht in hoofdstuk 4. De bedragen in de tabellen in de begroting zijn opgenomen in duizendtallen.

Programma Inkomenszekerheid Programma Mensontwikkeling Programma Inburgering Programma Wsw Programma Algemene Overhead

- 635

- 365

1e gewijzigde begroting 2025 - 40 - 1. 001

565 3. 099 - 3. 723

- 565 1. 120 - 1. 574

4. 219 - 5. 297

Resultaat voor bestemming

- 733

- 1. 384

- 2. 118

- 839 1. 573

441 944

- 399 2. 517

Totaal alle programma's

Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat na bestemming reserves

Begroting 2025

Wijziging - 40

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

5

3. Ontwikkeling aantallen 3. 1 Aantal huishoudens in de bijstand Het aantal huishoudens in de bijstand is bijgesteld op basis van de realisatie in 2024 en de bijgestelde verwachting van het Rijk voor het jaar 2025. Gemiddeld aantal huishoudens

Begroting 2025

Aalten Doetinchem

Wijziging

358 1. 228 1. 586

-42 -36 -78

1e gewijzigde begroting 2025 316 1. 192 1. 508

De standcijfers aan het begin en de verwachting van de cijfers aan het eind van het jaar zien er dan als volgt uit: Aantal huishoudens Aalten

Begroting 2025

Stand 1-1-25 Instroom Uitstroom Stand 31-12-25 Aantal huishoudens Doetinchem

340 100 -64 376 Begroting 2025

Stand 1-1-25 Instroom Uitstroom Stand 31-12-25

-23 -12 -25 -60

1e gewijzigde begroting 2025 317 88 -89 316

-24 -47 23 -48

1e gewijzigde begroting 2025 1. 194 253 -257 1. 190

Wijziging

Wijziging

1. 218 300 -280 1. 238

N. B. parttime uitstroom leidt niet tot een daling van het aantal huishoudens in de bijstand

3. 2 Aantal klanten werkzaam met langdurige loonkostensubsidie Het aantal inwoners dat aan het werk gaat en ondersteund wordt door een langdurige loonkostensubsidie neemt naar verwachting in 2025 toe ten opzichte van realisatie ultimo 2024. Echter is het gemiddeld aantal medewerkers dat werkzaam is t. o. v. de oorspronkelijke begroting lager omdat wij uit zijn gegaan van een hogere realisatie in 2024. Gemiddeld aantal LKS P-wet

Begroting 2025

Aalten Doetinchem Totaal

Wijziging

88 282 370

-19 -64 -83

1e gewijzigde begroting 2025 69 218 287

3. 3 Aantal klanten Wet inburgering Het aantal inwoners dat begeleid wordt onder de Wet inburgering is bijgesteld op basis van de werkelijkheid 2024 en de taakstelling voor 2025. Gemiddeld aantal Wet inburgering

Begroting 2025

Aalten Doetinchem Totaal

Wijziging

135 287 422

-7 -16 -23

1e gewijzigde begroting 2025 128 271 399

3. 4 Aantal Wsw-medewerkers Het gemiddeld aantal Wsw-medewerkers is voor 2025 opnieuw ingeschat. Hierbij is rekening gehouden met pensionering en natuurlijk verloop. Gemiddeld aantal Wsw-medewerkers per gemeente (fte's) Aalten Doetinchem Montferland

Begroting 2025 170 212 114 496

Wijziging -9 -9 -5 -23

1e gewijzigde begroting 2025 161 204 109 473

6

4. Toelichting baten

lasten

en

per programma

In de volgende paragrafen is per programma aangegeven wat de doelstelling is hoeveel in de eerste begrotingswijziging 2025 aan baten en lasten is begroot en wordt toegelicht wat de afwijkingen zijn ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2025. ,

4. 1 Programma inkomenszekerheid In het programma Inkomenszekerheid wordt de verstrekking van uitkeringen inzake de Participatiewet IOAW IOAZ en de Bbz verantwoord. Daarnaast worden in dit programma de uitbetaalde langdurige loonkostensubsidies opgenomen. Tezamen met de uitkeringen vallen die onder de BUIG-verantwoording. Tot slot worden in dit programma de activiteiten verantwoord in het kader van de Bbz individuele inkomenstoeslag en de bijzondere bijstand. ,

,

,

Centrale doelstelling van dit programma is het op een rechtmatige tijdige volledige en efficiënte wijze verstrekken van een inkomensvoorziening aan die inwoners die (nog) niet door middel van werk kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Laborijn draagt zorg voor actieve informatievoorziening en geeft advies op maat bij vragen van inwoners over inkomen. Daarnaast helpen wij samen met BvFO inwoners die te maken hebben met schuldenproblematiek. ,

,

,

,

In de begroting 2025 van Laborijn is voor wat betreft het programma Inkomenszekerheid volledig rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2025 - 2028. Voor het programma Inkomenszekerheid zijn de volgende doelstellingen bepaald: • • • •

zijn vindbaar en toegankelijk voor inwoners die inkomensondersteuning nodig hebben we verstrekken de uitkeringen tijdig rechtmatig en doelmatig binnen de wettelijke termijn het percentage rechtmatigheidsfouten ligt onder de 1% we verzorgen een correcte en tijdige uitbetaling van de (bijzondere) bijstand BBZ individuele inkomenstoeslag individuele studietoeslag en overig geldende regelingen we bieden advies en ondersteuning aan inwoners bij inkomensvraagstukken en verwijzen actief door indien er sprake is van een voorliggende voorziening we hebben oog voor signalen over geldzorgen armoeden en schulden en verwijzen actief door naar gemeentelijke regelingen (minimabeleid) en schuldhulpverlening we leveren onze inkomensdienstverlening in nauwe afstemming met al onze partners in het sociaal domein de langdurige en forfaitaire loonkostensubsidies worden ingezet om betaald werk te stimuleren en worden rechtmatig uitbetaald we streven ernaar met het saldo van inkomsten en uitgaven binnen de middelen van het BUIG budget te blijven vanuit onze sociaal maatschappelijke functie hebben we aandacht voor fraudesignalen en terugvorderingen we

,

,

,

,

,

• • • •

,

,

• •

7

Programma Inkomenszekerheid Baten Bijdragen gemeenten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Bijdrage directe salariskosten Overige baten Ontvangsten bijstand Ontvangsten bijzondere bijstand Ontvangsten Bbz leningen Ontvangsten Tozo

Begroting 2025

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

24. 930 3. 809 237 500 175 - 12 - 170 1. 117 30. 586

936 103 60 12 - 21 -5

25. 866 3. 299 340 560 187 - 34 - 175

-2 573

1. 115 31. 159

- 510

385 12 23 170 590

26 5 27

385 8 49 175 617

Totaal baten

31. 176

600

31. 776

Lasten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen

25. 315 3. 809 249 500 40 175 11

- 936

-5

26. 251 3. 299 348 560 40 187 15

Directe salariskosten

1. 117

2

1. 115

Totaal lasten

31. 216

- 600

31. 816

Saldo baten en lasten Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat

-4

510 - 99 - 60 - 12

- 40

-

- 40

-

-

-

40

-

40

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Ten aanzien van het programma inkomenszekerheid dient per saldo een begrotingswijziging op de lasten plaats te vinden van € 600. 000. Hiervan betreft € 426. 000 aanpassing van de bijstandsuitgaven en loonkostensubsidie op basis van de werkelijke uitgaven 2024 en de verwachte toename van het bestand. Daarnaast zijn de uitgaven voor overige regelingen verhoogd met € 176. 000 op basis van de uitgaven 2024. Hierbij is nog geen rekening gehouden met een eventuele aanpassing van beleid ten aanzien van de Individuele Inkomenstoeslag.

8

4. 2 Programma mensontwikkeling Binnen dit programma staat het ontwikkelen van inwoners centraal. Dit doen we voor inwoners met een Participatiewet-uitkering een doelgroep indicatie (DGI) inwoners met een indicatie nieuw beschut leerlingen die gaan uitstromen uit het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Praktijkonderwijs (PRO). Daarnaast wordt dienstverlening geboden aan inwoners zonder uitkering die wel een verzoek doen om dienstverlening de nietuitkeringsgerechtigde (NUG). Dit betreft inwoners jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd die als werkloos werkzoekend staan ingeschreven bij UWV maar geen recht hebben op een uitkering of ondersteuning op grond van regelingen (zoals de Participatiewet Werkloosheidwet (WW) Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (WAJONG) Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) Algemene nabestaandenwet (ANW) of een vergelijkbare regeling). ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Voor wat betreft de Participatiewet doelgroep zien we een toename van uitkeringsgerechtigden met een activeringsprofiel en een afname van het aantal uitkeringsgerechtigden met een profiel waarbij direct kan worden ingezet op re-integratie. We zien dagelijks dat de huidige (en naar verwachting) toekomstige doelgroep te maken heeft met complexe problematiek en daardoor een andere en/of intensievere begeleiding nodig heeft. Binnen deze doelgroep zien we ook een toename van uitkeringsgerechtigden met een inburgeringsverplichting. Gedurende de inburgeringstermijn vallen deze inwoners onder het programma Inburgering waarvan een deel van hen ook valt onder het programma Inkomenszekerheid als zij naast Inburgering ook gebruik maken van een uitkering. Laborijn zet in op activering en re-integratie. In de uitvoering redeneren we vanuit het belang van de inwoner gekoppeld aan de doelstellingen vanuit onze gemeenten. De stappen die de inwoner op de Participatieladder kan zetten staan centraal. De regeling en het budget dat daarvoor beschikbaar is geeft richting en is daarbij niet belangrijker dan het resultaat. De doelmatigheid staat voorop binnen de grenzen van rechtmatigheid. ,

,

,

Laborijn zet in op heldere diagnose bij aanvang en tijdens een traject heeft een uitgebreid modulair trainings- en ontwikkelaanbod zet leerlijnen in op taken en werkzaamheden binnen sectoren waarvan we weten dat er krapte in de arbeidsmarkt is en biedt interne en externe werk(ervarings-)plekken. Met de geboden dienstverlening ondersteunen wij inwoners in de voorbereiding en realisatie van de stap naar sociale activering participatie en richting betaald (parttime) werk. We stellen daarvoor de integraliteit van de uitvoering ten dienste van activering en re-integratie en zorgen dat uitkeringsgerechtigden een perspectiefvolle toekomst op de arbeidsmarkt verkrijgen. ,

,

,

In de begroting 2025 van Laborijn is rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2025 - 2028 waarbij we voor wat betreft het programma Mensontwikkeling inhoudelijke concessies hebben gedaan om de gemeentelijke bijdragen niet verder te laten stijgen dan strikt noodzakelijk en de uitvoeringskosten te beheersen. ,

Voor het programma Mensontwikkeling zijn de volgende doelstellingen bepaald: •

•

brengen het potentieel van de inwoners die zich melden voor ondersteuning methodisch in beeld door gebruik te maken van screening en - waar nodig - Labowijzer. Daarbij delen wij inwoners in op grond van het arbeidsmarktperspectief en de begeleidingsbehoefte we bieden iedere inwoner met een uitkering of een vraag om werk of begeleiding een passend actief traject. Waar mogelijk is dit gericht op het verkrijgen van betaald (parttime) werk en daar waar dit (nog) niet mogelijk is wordt ingezet op re-integratie participatie of zorgactiviteiten we leggen gemaakte afspraken over doelen en activiteiten vast en evalueren tussentijds we maken termijnafspraken bij werkervarings- en participatieplekken en blijven de voortgang monitoren we

,

• •

,

9

•

brengen en houden de actuele omstandigheden van de inwoner goed in beeld. Inzichten en output van het diagnostisch centrum leiden tot een aanbod van een actueel programma dat aansluit op ontwikkelbehoeften van inwoners en de behoeften van de arbeidsmarkt. Naast het actief bieden van instrumenten trainingen en opleidingen wordt ook gekeken naar een eventuele (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsverplichting onze inwoners ontvangen een integrale dienstverlening waarin inkomensconsulenten re-integratieconsulenten jobcoaches accountmanagers en andere dienstverlenende professionals samenwerken ten behoeve van de ontwikkeling van de inwoner we bieden een laagdrempelige veilige leer- en ontwikkelomgeving met een divers aanbod van didactische en activerende werkvormen waaronder een aantal concrete leer-/werklijnen we groeien mee met de landelijke prognose en verwachte stijging van het aantal inwoners met een doelgroepindicatie en die met loonkostensubsidie aan het werk zijn we bieden iedere inwoner met een indicatie beschut werk die daarom verzoekt een dienstverband en een passende beschutte werkplek we investeren in inwoners waarbij laaggeletterdheid of een taalbarrière aan de orde is.

Laborijn biedt een innovatieve op maat gemaakte dienstverlening gericht op taal en cultuur we realiseren een stijging van inwoners onder de doelgroep oudkomers die (parttime) betaald aan het werk gaan we verkennen hoe we de doelgroep jongeren meer duurzaam naar betaald werk of onderwijs kunnen begeleiden en komen met een verbeterplan we investeren in het verder verbeteren verdiepen versterken en uitbreiden van onze goede samenwerkingsrelaties in het brede sociaal domein we investeren in de samenwerking met externe werkgevers op het gebied van jobcoaching en inclusief werkgeverschap we

,

•

,

,

•

,

,

,

,

• • •

,

•

• • •

,

,

10

Programma Mensontwikkeling

Begroting 2025

Baten Re-integratiemiddelen Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen Inleenvergoedingen wiw

3. 114 17

Beschut werk dienstverbanden Bijdrage gemeenten beschut werk Loonkostensubsidie Omzet

382 105

DGI dienstverbanden Infrastructurele opslag (DGI) Loonkostensubsidie Omzet

276 103

-

-

CAO ad Slag Montferland Bijdrage gemeente Loonkostensubsidie Omzet

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

-

-2

3. 114 15

197 303 36

197 685 141

145 -4 - 26

145 273 77

38 48 11

38 48 11

-

Bijdrage gemeenten directe salariskosten

1. 744

252

1. 996

Totaal baten

5. 742

998

6. 739

Lasten Re-integratiemiddelen Ontwikkeling Inwoners Nieuwe inwoners Integrale samenwerking Arbeidstoeleiding Hulpmiddelen en vergoedingen Interne klantondersteuning

253 579 126 387 180 1. 893

- 247

500 869 226 370 163 1. 748

Beschut werk dienstverbanden Loon- en personeelskosten Begeleiding

568

DGI dienstverbanden Loon- en personeelskosten Begeleiding

646

CAO ad Slag Montferland Loon- en personeelskosten

- 291 - 99

17 17 145

- 441

1. 010 87

-

- 87

-

- 58

617 58

-

- 96

96

29

Directe salariskosten

1. 744

- 252

1. 996

Totaal lasten

6. 377

- 1. 363

7. 740

Saldo baten en lasten

- 635

- 365

- 1. 001

Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat

-

635

-

365

-

1. 001

-

-

-

-

-

-

-

-

-

11

Ten aanzien van het programma mensontwikkeling vindt per saldo een begrotingswijziging plaats van € 365. 000 negatief dit bedrag zal extra onttrokken worden aan de bestemmingsreserve re-integratiemiddelen. ,

Vanaf 2025 ontvangen we van de gemeenten budgetten voor de financiering van Beschut Werk en DGI-dienstverbanden dit was in de oorspronkelijke begroting nog niet opgenomen. ,

In 2025 voeren we ook twee projecten uit Oudkomers en Jongeren waarvoor de gemeenten extra geld beschikbaar stellen in de bestemmingsreserve. De te maken kosten voor deze projecten zijn opgenomen binnen de onderdelen Ontwikkeling inwoners en Nieuwe inwoners. ,

,

Ook is er vanaf 2025 een DVO afgesloten met de gemeente Montferland voor de uitvoering van de CAO aan de Slag. De kosten hiervoor worden onder aftrek van de te ontvangen loonkostensubsidie en omzet volledig door de gemeente Montferland vergoed. ,

,

In bijlage 2 zijn de bijdragen re-integratiemiddelen per gemeente gespecificeerd.

12

4. 3 Programma inburgering Binnen dit programma biedt Laborijn inwoners die onder Wet inburgering 2021 vallen een inburgeringsaanbod op maat. Het uitgangspunt daarbij is dat inwoners zo snel mogelijk volwaardig mee kunnen doen. Om dit bereiken heeft Laborijn een systeem ontwikkeld waar het bieden van taalonderwijs binnen de leerroute vanaf de start wordt gecombineerd met een participatietraject op maat. Een optimale combinatie van taalonderwijs en een goede opbouw van verschillende participatieactiviteiten is noodzakelijk om bij inwoners een goede basis te leggen naar zelfredzaamheid. Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt dat gezien de grote verscheidenheid aan achtergronden in deze doelgroep zelfredzaamheid voor iedereen een andere betekenis heeft. ,

,

Om iedere inwoner maximaal te faciliteren in de ontwikkeling heeft Laborijn een modulair systeem voor de participatie-activiteiten ontwikkeld. Iedere module kent specifieke leerdoelen. De eerste modules zijn zeer laagdrempelig en worden ook intern bij Laborijn aangeboden. Vervolgens worden de modules zorgvuldig verder opgebouwd naar modules die inwoners bijvoorbeeld ondersteunen bij het verkennen van de Nederlandse arbeidsmarkt en het vinden van werk. Iedere module kent intensieve begeleiding van een op die module gespecialiseerde professionele trainer. Laborijn maakt in haar dienstverlening gebruik van cultuurvertalers. Cultuurvertalers zijn medewerkers met een migratieachtergrond die beschikken over ervaringsdeskundigheid en gezamenlijk een grote hoeveelheid cultuur- en taalkennis beschikken. De cultuurvertalers worden gedurende het gehele inburgertraject op allerlei verschillende onderdelen ingezet. Hiermee worden zij de ''vaste gezichten'' van de inwoners en op deze wijze wordt tevens geborgd dat de gegeven informatie goed overkomt. Het blijkt in de praktijk dat het inzetten van cultuurvertalers vertrouwen biedt bij inwoners en helpt om de culturele verschillen sneller en beter te overbruggen.

In de begroting 2025 van Laborijn is rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2025 - 2028 waarbij we voor wat betreft het programma Inburgering ook een inhoudelijke concessie in de dienstverlening hebben gedaan om de gemeentelijke bijdragen niet verder te laten stijgen dan strikt noodzakelijk en de uitvoeringskosten te beheersen. ,

Voor het programma Inburgering zijn de volgende doelstellingen bepaald: • •

•

•

de brede intake en het afronden van het Plan Inburgering en Participatie (PIP) wordt binnen de wettelijke termijn uitgevoerd gedurende het inburgeringstraject is er persoonlijk contact met de inwoners en wordt er aangesloten bij de culturele achtergrond van de inwoner om culturele verschillen waar nodig te overbruggen iedere statushouder volgt in beginsel een duaal traject (taal- en participatietraject) waarbij het hoogst haalbare voor zowel de leerroute als het participatietraject het uitgangspunt is het participatietraject bestaat uit een modulair opgebouwd systeem waarin modules achtereenvolgens kunnen worden doorlopen maar ook afzonderlijk kunnen worden gevolgd om per inwoner maatwerk te leveren verplichte onderdelen van de inburgering zoals het participatieverklaringstraject (PVT) en de module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) worden geïntegreerd in het modulaire systeem en worden aangeboden zodra de inwoner er klaar voor is iedere asielstatushouder krijgt gedurende een periode van zes maanden maatschappelijke begeleiding inburgeringsplichtige asielstatushouders hebben aan het eind van het inburgeringstraject het voor hen hoogst haalbare taalniveau behaald iedere asielstatushouder krijgt gedurende de eerste zes maanden financiële ontzorging ,

,

,

,

•

,

,

• •

•

13

•

• •

•

•

• • •

•

inburgeringsplichtige asielstatushouders zijn aan het eind van het inburgeringstraject meer financieel zelfredzaam er is structureel (en laagdrempelig) contact met de inwoner en we volgen de wettelijke normen ten aanzien van de voortgangsgesprekken per jaar per inwoner zodra inwoners de gewenste ontwikkeling hebben doorgemaakt in de specifieke dienstverlenging van inburgering wordt er zoveel mogelijk aangesloten bij het programma van mensontwikkeling meer inwoners uit de doelgroep inburgeraars met een participatiewet-uitkering gaan al tijdens de inburgeringsperiode aan het werk voor inburgeringsplichtige jongeren is er een passend traject binnen de mogelijkheden van de wet rekening houdend met hun leeftijd en toekomstvisie de inzet is om jongeren vanuit Inburgering zo veel mogelijk te laten doorstromen naar regulier Nederlands onderwijs gezinsmigranten ontvangen dienstverlening conform de wet gezinsmigranten worden goed geïnformeerd en geadviseerd op basis van de brede intake en het PIP inburgering wordt uitgevoerd binnen de wettelijke inburgertermijn van 3 jaar

Programma Inburgering

Begroting 2025

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

Baten Bijdrage gemeenten spuk inburgering Bijdrage gemeenten spuk onderwijsroute

1. 790 75

- 23 -1

1. 767 74

Bijdrage gemeenten directe salariskosten

694

17

711

Totaal baten

2. 559

-7

2. 552

800 425 75

25 160 - 220 - 305 - 201

775 265 295 305 201

Lasten Leerroutes Maatschappelijke begeleiding Onderwijsroute Overige kosten Reservering vooruitontvangen bedragen

-

Directe salariskosten

694

- 17

711

Totaal lasten

1. 994

- 558

2. 552

Saldo baten en lasten

565

- 565

-

Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat

- 565

565

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

De baten en lasten van dit programma zijn bijgesteld op basis van de werkelijke baten en lasten 2024 en de inschatting van het aantal inburgeraars in 2025. Omdat de specifieke uitkering (Spuk) van het Rijk niet alleen in het jaar zelf wordt besteed was hiervoor in de oorspronkelijke begroting een bestemmingsreserve gevormd. Volgens het BBV is dit echter niet toegestaan en moeten deze bedragen op de balans opgenomen worden als vooruit ontvangen bedragen. In deze begrotingswijziging is dit aangepast. ,

14

4. 4 Programma Wsw Voor onze Wsw-medewerkers bieden wij de juiste werkplek en passen we het werk aan de mogelijkheden van het individu aan. Dit doen we zowel intern maar bij voorkeur - indien mogelijk - bij externe werkgevers. Wij geloven in werk en geloven in de mogelijkheden van ,

mensen.

Het programma Wsw heeft als doel het vormgeven van goed werkgeverschap het bieden van ontwikkeling en begeleiding het realiseren van duurzame detacheringen en het bieden van begeleiding op de werkplekken voor onze Wsw-medewerkers op de arbeidsmarkt. Hierbij wordt rekening gehouden met de talenten capaciteiten competenties en vaardigheden van onze Wsw-medewerkers. ,

,

,

,

We zien onze Wsw-populatie in de komende jaren sterk krimpen met als verwachting een afname van circa 6% per jaar tot eind 2028. Deze krimp is niet één op één door te vertalen naar onze Werkleercentra (WLC’s). Door een combinatie van een ouder wordende Wswdoelgroep en een kleine krimp in het regionale werkaanbod zien we dat een grotere groep Wsw-collega’s niet meer terecht kan bij een externe werkgever (via detachering). Zij doen noodgedwongen een beroep op het werk in onze WLC’s. Voor deze Wsw-doelgroep blijven we een ontwikkelomgeving en/of een duurzaam beschutte werkplek bieden waarbij het werken centraal staat. ,

Voor een deel van de Wsw-medewerkers en instroom vanuit de Participatiewet en de Wet inburgering is het van belang de huidige werkomgeving van de WLC’s in stand te houden. Dit houdt in dat er ruimte zal blijven voor prikkelarme en solistische werkplekken. En er zal laagdrempelig eenvoudig werk aangeboden blijven worden zoals in- en ompak werkzaamheden. Tegelijkertijd is de huidige inrichting en werkwijze van onze WLC’s en het huidige aanbod van werk in transitie. Het groeiende aantal inwoners vanuit de Participatiewet en de Wet inburgering dat gebruik maakt van de WLC’s vraagt om een andere inrichting van de Werkleercentra. Het vraagt om meer diversiteit en kortcyclischer werk om sneller (kleine) ontwikkelstappen mogelijk te maken. De werk-leerlijnen en het arbeid diagnostisch centrum (Labowijzer) zijn door Laborijn ontwikkeld om in te zetten voor de brede doelgroep. Hiermee zijn er dus ook nieuwe ontwikkelkansen voor onze Wsw-collega's. ,

,

,

,

In de begroting 2025 van Laborijn is rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2025 - 2028 waarbij we voor wat betreft het programma Wsw ook inhoudelijke concessies in de dienstverlening hebben gedaan om de gemeentelijke bijdragen niet verder te laten stijgen dan strikt noodzakelijk en de uitvoeringskosten te beheersen. ,

Het programma Wsw richt zich op de volgende doelstellingen: •

• • •

het doorontwikkelen begeleiden coachen behouden en verduurzamen van de arbeidsplaatsen van de gedetacheerde Wsw-medewerkers en de Wsw-medewerkers in Begeleid werken het aantal Wsw-medewerkers dat extern werkzaam is rond 75% te houden het ondersteunen bij de bemiddeling coaching en plaatsing van de Wsw-medewerkers intern beschut middels of detachering bij externe werkgevers het monitoren van en begeleiden bij het verzuim van onze Wsw-collega's waarbij een verzuimpercentage van maximaal 12% wordt nagestreefd ,

,

,

,

15

B e g r o t in g 2 02 5

P ro g r a m m a W s w B ate n O m z e t g r o e p s d e t a c h e r in g e n O m z e t in d i v i d u e l e d e t a c h e r in g e n O m z e t in t e r n w e r k B ij d r a g e v e r v o e r s k o s t e n i n l e n e r s L a g e In k o m e n s v o o r d e e l ( L iv ) V e r r e k e n i n g k o s te n d e e l O IJ

1 e g e w ijz ig d e b e g r o t in g 2 0 2 5

W i jz i g in g

2 .9 0 1 1 .9 2 9 45 4 16 8

-2 61

37 11 1

2 .6 4 0 1 .9 6 6 46 4 16 9

-

-

-

30 5 5 .7 5 6

20 -1 93

32 5 5 .5 6 3

R ij k s b u d g e t B ij d r a g e g e m e e n t e n d i r e c t e s a la r is k o s t e n

1 7 .5 4 5 2 .1 5 1

1 .3 3 4 1 24

1 8 .8 7 9 2 .2 7 6

T o taa l b ate n

2 5 .4 5 3

1 .2 6 5

2 6 .7 1 8

L as te n L o o n k o s te n W s w V e r v o e r s k o s te n W s w O v e r i g e k o s te n W s w K o s te n b e g e l e i d w e r k e n D ir e c t e p r o d u c t ie k o s t e n O m z e t d e e l a f te d r a g e n a a n O IJ

1 7 .0 7 3 66 5 42 0 81 0 29 1 .2 0 6

-78

18 -15 10 4 39

1 7 .1 5 0 64 7 43 5 79 9 25 1 .1 6 7

D ir e c t e s a l a r i s k o s t e n

2 .1 5 1

-1 24

2 .2 7 6

T o taa l las te n

2 2 .3 5 4

-1 45

2 2 .4 9 9

S a ld o b a t e n e n l a s t e n

3 .0 9 9

1 .1 2 0

4 .2 1 9

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

3 .0 9 9

1 .1 2 0

4 .2 1 9

M u t a t ie b e s t e m m in g s r e s e r v e T o e v o e g in g O n ttr e k k i n g M u t a t ie a lg e m e n e r e s e r v e T o e v o e g in g O n ttr e k k i n g R e s u ltaa t

Ten aanzien van het programma Wsw dient per saldo een begrotingswijziging plaats te vinden ter grootte van € 11 miljoen positief. Dit komt met name door de verhoging van het Rijksbudget in de septembercirculaire 2024 met € 13 miljoen. Daarnaast zijn de overige posten geactualiseerd. ,

,

Rijksbudget WSW per gemeente Aalten Doetinchem Montferland Overplaatsingen Totaal

Begroting 2025 6. 036 7. 576 3. 933

462 458 414

-

17. 545

1e gewijzigde begroting 2025 6. 499 8. 034 4. 347

Wijziging

-

1. 334

-

18. 879

16

4. 5 Programma Algemene Overhead Onze professionals werken dagelijks aan het realiseren van de afgesproken doelen en resultaten van Laborijn. De algemene doelstelling van het programma Algemene overhead is het dusdanig faciliteren en ondersteunen van de teams waardoor de professionals zelf verantwoordelijk kunnen zijn voor hun werk en de doelen en resultaten die ze moeten bereiken. In het programma Algemene overhead kennen we de volgende doelstellingen per vakgebied: •

organisatie: we zijn een lerende organisatie met een zeer gastvrije omgeving waarin een positieve klantbeleving en -bejegening centraal staat met als resultaat tevreden inwoners. Daarnaast zijn wij een betrouwbare en solide samenwerkingspartner voor andere organisaties en werkgevers. We herijken de strategische koers samen met de gemeenten om Laborijn als toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf te (blijven) positioneren werkgeverschap: we zijn een werkgever die investeert in mensen en waarin professionals ruimte krijgen voor het benutten en verder ontwikkelen van ‘het eigen potentieel’. Zij krijgen daarbij de sturing en leiderschap die voor hen nodig is personeel: bij ons werken tevreden medewerkers die met plezier en trots voor Laborijn werken als belangrijke ambassadeurs van de organisatie. Dit resulteert in een grote mate van (duurzame) inzetbaarheid en een acceptabel (ziekte)verzuim. We faciliteren onze professionals optimaal in opleiding en ontwikkeling om de (nieuwe) doelgroepen zo goed mogelijk te kunnen bedienen communicatie: we uiten ons op een positieve manier strevend naar vertrouwen en een positief imago als dienstverleningsorganisatie samenwerkingspartner en (potentiële) werkgever in onze regio en daarbuiten facilitair en inkoop: we voldoen aan wet- en regelgeving t. a. v. inkopen en aanbestedingen en zorgen als regievoerder voor duurzame leveranciersrelaties.

We nemen duurzaamheid als criterium mee bij onze facilitaire werkzaamheden en inkopen huisvesting: we voldoen aan de Arbo- en milieueisen en faciliteren onze dienstverlening met adequate huisvesting binnen de beperkende mogelijkheden die er nu zijn. We richten ons (vooruitlopend op de nieuwbouw alvast) op een nog toegankelijkere gastvrijere ontvangst van onze klanten informatie/data: we zorgen dat medewerkers beschikken over de benodigde middelen en voorzien zijn of worden in hun informatiebehoefte. De informatie is up-to-date beschikbaar beveiligd en uitsluitend toegankelijk voor de daarvoor bevoegde personen kwaliteit: we hebben een integraal kwaliteitsbewustzijn. Onze inwoners mogen kwaliteit van onze dienstverlening verwachten. We streven naar een continue verbetering van onze klanten werkprocessen waarbij de positieve klantbeleving en -bejegening centraal staat advies en (juridisch) beleid: we voldoen aan wet- en regelgeving (o. a. aan de Wet open overheid) en geven advies over en doen (verbeter)voorstellen voor het toepassen van regelgeving en procedures. Alle vragen van de gemeenteraden en het bestuur worden tijdig beantwoord. Ten aanzien van de Wet open overheid voldoen wij reeds aan de wettelijke vereisten. De komende jaren willen wij het ambitieniveau omhoog schroeven en willen wij ook stukken openbaar maken die (nog) niet openbaar hoeven te worden gemaakt.

Daarnaast willen wij de gevraagde informatie in het kader van de passieve informatieplicht sneller kunnen leveren. ,

•

•

•

,

,

•

•

,

,

•

,

•

•

,

17

•

financiën: we voeren een tijdige , juiste en volledige administratie. Budgethouders houden de financiële gang van zaken nauwlettend in de gaten en sturen bij waar noodzakelijk

•

gewenst planning en control: de planning & control cyclus (P&C) bestaat uit de kadernota begroting kwartaalrapportages en jaarstukken. We zorgen ervoor dat deze P&C-documenten tijdig beschikbaar zijn en kwalitatief voldoen aan de gestelde eisen rechtmatigheidsverantwoording: de onrechtmatigheden zijn kleiner dan 1% van de lasten van de begroting. We nemen een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening ,

•

of

Programma Algemene Overhead Baten Rentebaten Inkomsten uit diensten voor derden Inkomsten uit DVO OIJ Wsw Inkomsten uit DVO Bronckhorst HKZ Wsw Opbrengst catering Huuropbrengsten/gebruiksvergoeding Bijdrage gemeenten impulsbudget infrastructuur Bijdrage gemeenten algemene overhead Incidentele baten Totaal baten

Begroting 2025

,

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

100 531 1. 370 196 113 105 -

4. 583 522 7. 520

228 429 10 - 41 2 - 27 363 - 392 - 363 208

3 28 9 60 1 . 379 1 55 1 15 79 3 63 4 . 191 1 59 7 . 728

- 34

5 . 846 7 20 1 . 363 5 43 1 . 762 4 34 1 57 3 63 1 . 838 1 3. 025

Lasten Loonkosten Overige personeelskosten Huisvestingskosten Facilitaire kosten ICT kosten Algemene kosten Rentelasten Impuls infrastructuur Incidentele lasten Totaal lasten

733 11. 242

160 49 - 183 - 133 - 157 - 363 - 1. 105 - 1. 783

Saldo baten en lasten

- 3. 723

- 1. 574

-5. 297

- 274

- 124

898

578

-399 1 . 476

Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Mutatie algemene reserve Toevoeging aan reserve Onttrekking aan reserve Resultaat na bestemming

5. 812 703 1. 523 592 1. 579 300

- 17

-

- 3. 099

-

-

-

-

-

-

- 1. 120

-4. 219

Baten De baten zijn in totaal met € 208. 000 naar boven bijgesteld. • •

•

Omdat in 2024 al een gedeeltelijke lening voor de nieuwbouw is afgesloten verwachten we hogere rentebaten van € 228. 000. Diensten voor derden nemen toe met € 429. 000. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de nieuw afgesloten DVO’s voor Casemanagement Oekraïne voor Aalten en Doetinchem en de DVO Inburgering voor de gemeente Oude IJsselstreek. Vanaf 2025 ontvangen de gemeenten een impulsbudget infrastructuur dat zij doorbetalen aan Laborijn. Deze gelden zijn bedoeld voor het behoud en de doorontwikkeling van het sociaal ontwikkelbedrijf. Het exacte budget wordt bij de meicirculaire 2025 bekend. Het bedrag dat nu is opgenomen betreft een inschatting. ,

18

•

•

De bijdrage gemeenten op het programma algemene overhead nemen af met € 392. 000 door inzet van de bestemmingsreserve. Voor een specificatie van de gemeentelijke bijdrage zie bijlage 4. Incidentele baten nemen af met € 363. 000 in verband met een aanpassing in de vrijval van de voorzieningen milieu en groot onderhoud.

Lasten De lasten zijn in totaal € 18 miljoen toegenomen. ,

• • •

De huisvestings- en facilitaire kosten zijn geactualiseerd en met € 209. 000 naar beneden bijgesteld. ICT kosten nemen toe met € 183. 000. Reden hiervan is enerzijds de verhoogde kosten SLA ICT Doetinchem en de implementatie van twee nieuwe grote applicaties. De verhoging in de algemene kosten van € 133. 000 wordt veroorzaakt door de hogere uitgaven aan juridische diensten en de inkoop bij BvFO voor het financieel ontzorgen van inburgeraars dit was niet opgenomen in de oorspronkelijke begroting. De huisvestingslasten vallen lager uit vanwege geactualiseerde prijzen. Bij opmaken oorspronkelijke begroting waren de energieprijzen beduidend hoger dan nu. Incidentele lasten nemen toe met € 11 miljoen. In 2025 verwachten we onder andere € 618. 000 kosten te maken vanuit het bestedingsplan Impulsregeling infrastructuur en € 318. 000 meer in te zetten voor organisatie ontwikkeling. Beide uitgaven worden gedekt uit de bestemmingsreserve. ,

• •

,

Loonkosten alle programma’s Loonkosten per programma Programma Inkomenszekerheid Programma Mensontwikkeling Programma Inburgering Programma Wsw Programma Algemene Overhead Totaal

Begroting 2025 1. 117 3. 637 694 2. 151 5. 812 13. 411

Wijziging -2 252 17 124 34 426

1e gewijzigde begroting 2025 1 . 115 3 . 889 7 11 2 . 276 5 . 846 1 3. 837

De totale loonkosten van alle programma’s tezamen nemen toe met € 426. 000. Dit komt enerzijds door het besluit om één van de besparende maatregelen terug te draaien en anderzijds is er meer personeel nodig voor het uitvoeren van nieuw afgesloten DVO’s.

19

5. Mutaties

reserves

Mutaties reserves 1e begrotingswijziging 2025 Algemene reserve

voorstel nog te besluiten bij jaarrekening 2024

Saldo 31 december 2024

Toevoeging

2. 337

Saldo 31 december 2025

Onttrekking

-

-

2. 337

Bestemmingsreserves - Wsw

vakantiegelden- en dagen

1. 526

-

-

-

1. 526

- Wsw

Rijkssubsidie

935

-

-

-

935

- Re-integratiemiddelen

1. 909

483

-

-1. 001

1. 391

- Organisatieontwikkeling

506

-

-

-506

-

- Tozo

180

-

-

-70

110

Uittreding OIJ

2. 667

-

-

-282

2. 385

- Risico einde DVO Wsw OIJ

916

-

229

-

1. 145

-15

62

uitvoering

- Frictiekosten

- Vangnetvoorziening

Zelfstandigen A

77

-

-

- Vangnetvoorziening

Zelfstandigen D

335

-

-

-25

310

724

-

-

-618

106

einde DVO WLC Bronckhorst

51

-

34

-

- Risico

einde DVO Wsw Bronckhorst

-

-

36

-

36

- Groot

onderhoud

-

-

100

-

100

12. 164

483

399

- 2. 517

10. 528

- Doorontwikkeling - Risico

infrastructuur

Totaal

85

Het positief resultaat over 2024 bedraagt € 627. 798. Bij de jaarstukken 2024 is een voorstel resultaatbestemming voorgelegd aan het Algemeen bestuur met de volgende inhoud: • •

€ 116. 571 toe te voegen aan de bestemmingsreserve re-integratiemiddelen t. b. v. het project oudkomers Aalten € 96. 540 toe te voegen aan de bestemmingsreserve re-integratiemiddelen t. b. v. het uitvoeren van de opdracht ‘verkenning en verbeterplan doelgroep jongeren’ aandeel Aalten (totaal 34%)

•

€ 158. 741 toe te voegen aan de bestemmingsreserve re-integratiemiddelen t. b. v. het project oudkomers Doetinchem; € 110. 782 toe te voegen aan de bestemmingsreserve re-integratiemiddelen t. b. v. het uitvoeren van de opdracht ‘verkenning en verbeterplan doelgroep jongeren’ aandeel Doetinchem (totaal 43%)

•

€ 144. 164 uit te betalen aan de gemeente Montferland (23%)

•

Hoewel dit voorstel nog niet is vastgesteld is dit vooruitlopend op de vaststelling in het AB van juli 2025 alvast verwerkt in bovenstaande opstelling. De bestemmingsreserve vakantiegelden en -dagen wordt in het boekjaar 2025 gemuteerd op basis van de berekening ultimo 2025. De geschatte mutatie is p. m. Met de gemeente Bronckhorst is een DVO afgesloten voor de Wsw-dienstverlening. Hiervoor betaalt gemeente Bronckhorst jaarlijks een risico opslag i. v. m. het financiële risico dat Laborijn loopt indien de DVO eindigt. De ontvangen middelen worden in een bestemmingsreserve opgenomen.

20

De middelen die in de voorziening groot onderhoud zijn opgenomen zijn vrijgevallen en toegevoegd aan een bestemmingsreserve groot onderhoud voor toekomstig onderhoud.

6. Investeringen Doordat de planning van de nieuwbouw is verschoven is ook de benodigde investering gedeeltelijk (voor € 116 miljoen) verschoven naar 2026. Daarnaast verwachten we in 2025 € 115. 000 extra investeringen te moeten doen voor nieuwe machines en meubilair. Deze investering gaat mee naar de nieuwbouw. ,

,

Investeringen Gebouwen Machines Meubilair Totaal

Begroting 2025 1 6. 771 20 35 1 6. 826

1e gewijzigde begroting 2025 -11. 591 5 . 179 30 50 85 1 20

Wijziging

-11. 476

5 . 349

21

7. Bijlagen Bijlage 1 Programma inkomenszekerheid Programma Inkomenszekerheid Aalten Baten Bijdragen gemeenten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Bijdrage directe salariskosten

Begroting 2025

per

gemeente 1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

5. 743 890 41 100 25 -5 - 21

- 145 - 152

17 10 7 -6 -2

285 7. 058

- 270

60 2 5 21 88

1 6 2 9

60 3 11 23 97

Totaal baten

7. 146

- 261

6. 885

Lasten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen

5. 803 890 43 100 6 25

145 152 - 18 - 10 -9 -7

5. 657 738 61 110 15 32

-

-

-

285

-1

286

7. 152

252

6. 900

-6

-9

- 15

Overige baten Ontvangsten bijstand Ontvangsten bijzondere bijstand Ontvangsten Bbz leningen Ontvangsten Tozo

Directe salariskosten Totaal lasten Saldo baten en lasten Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat

1

5. 597 738 58 110 32 - 11 - 23

-

286 6. 788

-

-

-

6

9

15

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

22

Programma Inkomenszekerheid Doetinchem Baten Bijdragen gemeenten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Bijdrage directe salariskosten Overige baten Ontvangsten bijstand Ontvangsten bijzondere bijstand Ontvangsten Bbz leningen Ontvangsten Tozo

Begroting 2025

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

19. 187 2. 919 196 400 150 -7 - 149

1. 082 - 358 86 50 5 - 15 -3

20. 269 2. 561 282 450 155 - 23 - 152

832 23. 529

-3 843

829 24. 372

325 10 18 149 502

20 3 18

325 5 38 152 520

Totaal baten

24. 031

861

24. 892

Lasten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen

19. 512 2. 919 206 400 34 150 11

- 1. 082

358 - 81 - 50 9 -5 -5

20. 594 2. 561 287 450 25 155 15

832

3

829

24. 065

- 852

24. 917

- 34

9

- 25

Directe salariskosten

-5

-

Totaal lasten Saldo baten en lasten Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat

Rijksbudget Buig per gemeente (begroot) Aalten Doetinchem Totaal

-

-

-

34

-9

25

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Begroting 2025 6. 633 22. 107 28. 739

Wijziging - 297

723 426

1e gewijzigde begroting 2025 6. 336 22. 830 29. 166

Bovenstaande budgetten genoemd in de kolom 1 e gewijzigde begroting 2025 zijn nodig om een BUIG resultaat van € 0 te behalen. De definitieve budgetten worden pas bekend in oktober 2025.

23

Bijlage 2 Programma mensontwikkeling per gemeente Bijdrage per gemeente reintegratiemiddelen Aalten - algemene re-integratiemiddelen - beschut werk - DGI

Begroting 2025 395. 402

-

395. 402 Doetinchem - algemene re-integratiemiddelen - beschut werk - DGI

Totaal

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

2. 719. 041

34. 760 32. 988 67. 748

395. 402 34. 760 32. 988 463. 150

2. 719. 041

162. 213 111. 703 273. 916

2. 719. 041 162. 213 111. 703 2. 992. 957

3. 114. 443

341. 664

3. 456. 107

-

24

Bijlage 3 Programma inburgering Programma Inburgering Aalten Baten Bijdrage gemeenten spuk inburgering Bijdrage gemeenten spuk onderwijsroute

per

gemeente

Begroting 2025

1e gewijzigde begroting 2025

Wijziging

560 25

-6 -2

554 23

Bijdrage gemeenten directe salariskosten

187

5

192

Totaal baten

772

-4

769

250 175 25

25 110 - 50 - 85 - 127

225 65 75 85 127

Lasten Leerroutes Maatschappelijke begeleiding Onderwijsroute Overige kosten Reservering vooruitontvangen bedragen

-

-

Directe salariskosten

187

-5

192

Totaal lasten

637

- 131

769

Saldo baten en lasten

135

- 135

-

Mutatie bestemmingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algemene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat

- 135

135

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

25

P r o g r a m m a I n b u r g e r in g D o e t in c h e m B ate n B ij d r a g e g e m e e n t e n s p u k i n b u r g e r i n g B ij d r a g e g e m e e n t e n s p u k o n d e r w ij s r o u t e

B e g r o tin g 20 25

1 e g e w ij z ig d e b e g r o t in g 2 0 2 5

W ijz ig i n g

1 .2 3 0 50

-1 6

1

1 .2 1 4 51

B ij d r a g e g e m e e n t e n d i r e c t e s a la r is k o s t e n

5 07

13

5 19

T o taa l b ate n

1 .7 8 7

-3

1 .7 8 3

-

-

50 -17 0 -22 0 -7 4

5 50 2 00 2 20 2 20 74

D ir e c t e s a l a r i s k o s t e n

5 07

-1 3

5 19

T o taa l las te n

1 .3 5 7

-42 7

1 .7 8 3

S a ld o b a t e n e n la s t e n

4 30

-43 0

-

-4 30

43 0

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

L as te n L e e r r o u te s M a a t s c h a p p e l ij k e b e g e l e id in g O n d e r w i js r o u t e O v e r i g e k o s te n R e s e r v e r i n g v o o r u it o n t v a n g e n b e d r a g e n

M u t a t ie b e s t e m m in g s r e s e r v e T o e v o e g in g O n ttr e k k i n g M u t a t ie a lg e m e n e r e s e r v e T o e v o e g in g O n ttr e k k i n g R e s u ltaa t

5 50 2 50 50 -

26

Bijlage 4 Bijdragen per gemeente

Bijdrage per programma per gemeente

Programma Inkomenszekerheid Buig Aalten Doetinchem Bijzondere bijstand Aalten Doetinchem Individuele Inkomenstoeslag Aalten Doetinchem Individuele Studietoeslag Aalten Doetinchem Bbz kapitaalverstrekking Aalten Doetinchem Tozo Aalten Doetinchem Directe salariskosten Aalten Doetinchem

Totaal

Begroting 2025

Wijziging

1e gewijzigde begroting 2025

6 . 633 2 2. 107 2 8. 739

-297 7 23 4 26

6 . 336 2 2. 830 2 9. 166

41 1 96 2 37

17 86 1 03

58 2 82 3 40

1 00 4 00 5 00

10 50 60

1 10 4 50 5 60

25 1 50 1 75

7 5 12

32 1 55 1 87

-5 -7 -12

-6 -15 -21

-11 -23 -34

-21 -149 -170

-2 -3 -5

-23 -152 -175

2 85 8 32 1 . 117

5 -7 -2

2 90 8 25 1 . 115

3 0. 586

5 73

3 1. 159

27

Bijdrage per programma per gemeente Programma Mensontwikkeling Re-integratiemiddelen Aalten Doetinchem Beschut werk Aalten Doetinchem

Begroting 2025

Wijziging

3 95 2 . 719 3 . 114

0 0 0

3 95 2 . 719 3 . 114

35 1 62 1 97

35 1 62 1 97

-

33 1 12 1 45

33 1 12 1 45

4 45 1 . 299 1 . 744

75 1 78 2 52

5 20 1 . 476 1 . 996

4 . 858

5 94

5 . 452

5 85 1 . 280 1 . 865

-8 -16 -24

5 77 1 . 264 1 . 841

1 87 5 07 6 94

5 13 17

1 92 5 19 7 11

2 . 559

-7

2 . 552

6 . 036 7 . 576 3 . 933 1 7. 545

4 62 4 58 4 14 1 . 334

6 . 499 8 . 034 4 . 347 1 8. 879

5 49 1 . 602 2 . 151

43 81 1 24

5 92 1 . 683 2 . 276

1 9. 697

1 . 458

2 1. 155

-

DGI Aalten Doetinchem Directe salariskosten Aalten Doetinchem

Totaal Programma Inburgering Inburgeringsmiddelen Aalten Doetinchem Directe salariskosten Aalten Doetinchem

Totaal Programma Wsw WSW-budget Aalten Doetinchem Montferland Directe salariskosten Aalten Doetinchem

Totaal

1e gewijzigde begroting 2025

-

28

Begroting 2025

Wijziging

1e gewijzigde begroting 2025

1 . 302 3 . 002 2 78 4 . 583

-171 19 -240 -392

1 . 131 3 . 020 39 4 . 191

Totaal

4 . 583

-392

4 . 191

Totaal bijdrage gemeenten Gespecificeerd per gemeente: Aalten Doetinchem Montferland Totaal programmalasten

6 2. 283

2 . 227

6 4. 509

1 6. 558 4 1. 513 4 . 211 6 2. 283

2 08 1 . 845 1 74 2 . 227

1 6. 766 4 3. 358 4 . 385 6 4. 509

Bijdrage per programma per gemeente Programma Overhead Programma gerelateerde lasten Aalten Doetinchem Montferland

29

Bijdragen gemeenten begroting 2025 (x € 1. 000) Buig-budget Bijzondere bijstand Individuele Inkomenstoeslag Individuele Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Re-integratiemiddelen Beschut werk DGI Inburgeringsmiddelen Wsw budget Bijdrage uitvoeringskosten

Bijdragen gemeenten 1e begrotingswijziging 2025 (x € 1. 000) Buig-budget Bijzondere bijstand Individuele Inkomenstoeslag Individuele Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Re-integratiemiddelen Beschut werk DGI Inburgeringsmiddelen Wsw budget Bijdrage uitvoeringskosten

Verschil ten opzichte van oorspronkelijke begroting (x € 1. 000) Buig-budget Bijzondere bijstand Individuele Inkomenstoeslag Individuele Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Re-integratiemiddelen Beschut werk DGI Inburgeringsmiddelen Wsw budget Bijdrage uitvoeringskosten

Aalten

DoetinchemMontferland

Totaal

6 . 633 41 1 00 25 -5 - 21 3 95

2 2. 107 1 96 4 00 1 50 -7 - 149 2 . 719

-

-

2 8. 739 2 37 5 00 1 75 - 12 - 170 3 . 114

-

-

-

-

-

-

-

5 85 6 . 036 2 . 769 1 6. 558

Aalten

1 . 280 7 . 576 7 . 242 4 1. 513

-

-

3 . 933 2 78 4 . 211

DoetinchemMontferland

6. 336 58 110 32 -11 -23 395 35 33 577 6. 499 2. 726 16. 766

Aalten

22. 830 282 450 155 -23 -152 2. 719 162 112 1. 264 8. 034 7. 524 43. 358

Totaal -

4. 347 39 4. 385

DoetinchemMontferland

29. 166 340 560 187 -34 -175 3. 114 197 145 1. 841 18. 879 10. 289 64. 509

Totaal

-297 17 10 7 -6 -2

723 86 50 5 -15 -3

-

-

-

-

35 33 -8 462 -43 208

162 112 -16 458 283 1. 845

-

-

414 -240 174

-

1 . 865 1 7. 545 1 0. 289 6 2. 283

426 103 60 12 -21 -5 -

197 145 -24 1. 334 -

2. 227

30

Bijlage 5 Bijdragen per gemeente uitvoeringslasten Verdeling uitvoeringslasten Totale uitvoeringslasten Laborijn Af: uitvoeringslasten Wsw Af: uitvoeringslasten Inburgering Uitvoeringskosten P-wet en aanverwante regelingen

Begroting 2025 14. 011. 362 4. 617. 146 1. 923. 646 7. 470. 570

Wijziging 724. 845 - 115. 336 - 71. 174 911. 355

1e gewijzigde begroting 2025 14. 736. 207 4. 501. 810 1. 852. 472 8. 381. 925

Verdeelsleutel uitvoeringslasten P-wet en aanverwante regelingen Uitgangspunten verhouding tussen rechtmatigheidstaken en doelmatigheidstaken: Rechtmatigheid (op basis van directe fte's werkzaam voor rechtmatigheidstaken) Doelmatigheid (op basis van directe fte's werkzaam voor doelmatigheidstaken) Begroting 1e gewijzigde Wijziging 2025 begroting 2025 39% -1% 38% Rechtmatigheid Doelmatigheid 61% 1% 62% Totaal 100% 0% 100% Rechtmatigheid 2. 913. 522 - 9. 114 3. 185. 132 Doelmatigheid 4. 557. 048 9. 114 5. 196. 794 Totaal 7. 470. 570 8. 381. 925 Kosten worden verdeeld op basis van: - 50% op basis van het aantal huishoudens dat een BUIG uitkering ontvangt uit de deelnemende gemeenten Aalten en Doetinchem - 50% op basis van het aantal inwoners van de gemeenten Aalten en Doetinchem Begroting 1e gewijzigde Gemeente Wijziging 2025 begroting 2025 Aalten 256% , 04% , 260% , Doetinchem 744% , -04% , 740% , Verdeling uitvoeringslasten P-wet en aanverwante regelingen per gemeente rechtmatigheid Aalten Doetinchem Totaal Verdeling uitvoeringslasten P-wet en aanverwante regelingen per gemeente doelmatigheid Aalten Doetinchem Totaal Totaal verdeling uitvoeringslasten P-wet en aanverwante regelingen per gemeente Aalten Doetinchem Totaal

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Aalten&id=70273fa7-5958-4be5-b56a-fc058e461b05