35. Raadsmededeling 85-2025 beantwoording vragen CU, VVD, CDA en BBB-HMV over 'Taakstelling opvang asielzoekers'

Inhoud mededeling: Het college vindt het belangrijk om haar maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om de opvang van asielzoekers. De gemeente Aalten heeft zich in het verleden altijd ruimhartig opgesteld tegenover mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. We vinden dat elke vluchteling een fatsoenlijke opvang verdient. Het college ziet het als een morele plicht om daar aan bij te dragen. De opvang van asielzoekers is óók een wettelijke taak. Volgens het Verdeelbesluit Gelderland 2024 van 20 december 2024 moet de gemeente Aalten op 1 februari 2026 200 reguliere opvangplaatsen gerealiseerd hebben. In de gesprekken met het COA is duidelijk geworden dat een AZC met 200 plekken door het COA gezien wordt als een satellietvestiging. Een vestiging kortom die te klein is voor het COA om daar de dienstverlening voor de bewoners te organiseren. De dienstverlening moet dan van een nabijgelegen, volwaardig AZC komen. In onze situatie het AZC Winterswijk. Echter, het AZC Winterwijk heeft nu en in de toekomst geen plek om aanvullend 200 asielzoekers uit Aalten een volwaardig dienstverleningspakket te kunnen bieden.

Volwaardige dienstverlening betekent concreet: het aanbieden van allerhande programma's gericht op wonen en leven in een opvanglocatie, voorbereiding op inburgering, taallessen, toekomsttrainingen gericht op terugkeer naar eigen land, cursussen zelfzorg, bieden van een dagstructuur, persoonlijke en methodische begeleiding, ook specifiek gericht op de alleenstaande minderjarige vluchtelingen, ondersteuning en begeleiding van kwetsbare groepen zoals lhbtiq+'s, het versterken van vaardigheden om regie te houden over het eigen leven, begeleiden naar vrijwilligerswerk, stage en regulier werk, begeleiden naar vrijwilligerswerk, stage of regulier werk et cetera. Dit betekent dat de gemeente Aalten voor het dilemma staat om òf zelf de dienstverlening te organiseren, wat zowel kosten als grote risico's met zich meebrengt, òf te kiezen voor een volwaardig AZC waarin het COA de gemeente volledig ontzorgt. De gesprekken hierover met het COA hebben geleid tot een scenario, waarin bij een omvang van 300 plekken gedurende een exploitatieperiode van maximaal 10 jaar, het COA zorgt voor zowel de huisvesting als de dienstverlening. Daarbij gaat het COA in op de aanvullende eisen die het college stelt. Eisen met betrekking tot het aanbod van volwaardige (jeugd)gezondheidszorg Pagina 1 van 2

die ook beschikbaar is voor de Aaltense gemeenschap, onderwijshuisvesting, het bouwen van overcapaciteit voor andere doelgroepen door extra woningen toe te voegen zoals bijvoorbeeld voor statushouders en andere doelgroepen, een boven- en ondergrondse infrastructuur dat na het vertrek van het AZC benut kan worden voor de beoogde nieuwe woonwijk en het breed inzetten van de dienstverleningsgebouwen ten behoeve van de Aaltense gemeenschap. De komst van een opvanglocatie voor asielzoekers is een politiek en maatschappelijk gevoelig onderwerp. Te verwachten is dat er na openbaarmaking van de locatiekeuze allerlei vragen op de gemeente en het COA afkomen. De komst van de opvanglocatie zal door de inwoners met gemengde gevoelens worden ontvangen. Daarom is het belangrijk om omwonenden en andere belanghebbenden zo vroeg mogelijk bij de komst van de opvanglocatie te betrekken. Een zorgvuldig communicatie- en participatietraject met oog voor eventuele zorgen van belanghebbenden én mogelijke oplossingen draagt bij aan de acceptatie van de opvanglocatie. Daarvoor is separaat een communicatie- en participatieplan opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd aan het college. Om de inwoners zo goed mogelijk te informeren is op de website van de gemeente www.aalten.nl/opvang veel informatie te vinden, evenals de Q&A’s die dieper ingaan op de meest voorkomende vragen.

De website gaat live op 7 mei om circa 14.30 uur. Op 13 mei verschijnt er ook een artikel hierover in Aalten Actueel: Nagemaakte AA paginas.pdf De volgende bijlagen zijn voor de volledigheid meegestuurd: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Collegevoorstel opheffen geheimhouding opvanglocatie asielzoekers Collegevoorstel AZC Locatiekeuze COA Eerste Broekdijk en Singelweg te Aalten Onderzoek tijdelijke huisvesting Aalten (2de versie) Schets locatie Singelweg Collegevoorstel Communicatie- en Participatieplan Communicatie- en Participatieplan realisatie opvanglocatie voor asielzoekers Aalten Opzet bewonersbijeenkomsten Artikel in Aalten Actueel (op 13 mei a.s.)

Pagina 2 van 2

17-2025 Schriftelijke vragen fractie CDA betreffende AZC.

De CDA-fractie Aalten – Dinxperlo heeft de volgende vragen voor het college welke deze eventueel beantwoord in samenspraak met het COA.

1) Indien wordt gekozen voor aan aantal van minder dan 300 asielzoekers, welke vergoeding ontvangt de gemeente indien de COA niet de uitvoering uitvoert. 2) Zijn er gemeenten in Nederland waar de COA wel de uitvoering en verantwoordelijkheid draagt voor de “dagelijkse’ van gang zaken maar het aantal asielzoekers (ruim) minder is dan 300, de norm die steeds voor Aalten wordt genoemd 3) Is spreiding van het aantal asielzoekers over bijvoorbeeld (!) 3 locaties die in een straal liggen van 7 km denkbaar? 4) Is de gemeente Aalten in staat met de te ontvangen vergoeding genoemd in vraag 1, en met inzet van vrijwilligers, de dagelijkse taken (school, arts, beveiliging enz.) op 1 of meerdere azc uit te voeren? 5) Op welk wijze kan de gemeente samen met de plaatsende instantie invloed uitoefenen op de samenstelling van de te plaatsen populatie in een toekomstig AZC, de wens hebben we nadrukkelijk gehoord en is cruciaal. 6) Een toetsings criteria van het COA is dat de bewoners van een AZC op redelijke afstand worden gehuisvest t.o.v. van de reeds gevestigde, Aaltense, inwoners. Wat is die afstand? 7) Zijn er voorbeelden van gemeenten met meerdere kleinschalige locaties 8) Indien vraag 8 met ja beantwoord wordt: wat zijn hier de ervaringen in? Denk hierbij aan regelen voorzieningen/onderwijs/zorg. Echter ook in acceptatie en opvang.

9) Aanvullend op bovenstaande: is het college zelf in contact geweest met deze gemeenten? 10) Tijdens de bijeenkomsten is genoemd dat niet alle culturen vanuit de basis al goed met elkaar kunnen; wordt hier rekening mee gehouden met het indelen? 11) Niet alle culturen hebben (in de basis) respect voor mensen met een beperking ; heeft het COA ervaring met het plaatsen van een AZC op steenworp afstand van een woonvoorziening voor mensen met een beperking? 12) Hoe hard is het contract van 10 jaar? Verschillende berichten bereiken ons dat dit ondanks toezeggingen bij verschillende gemeenten wordt verlengd. 13) Op de zaken vooruitlopend: Waar kunnen vrijwilligers zich aanmelden? Is het de bedoeling dat Figulus hier een grote rol krijgt toebedeeld? Of houdt het COA

alles onder beheer.

14) Is de gemeente Aalten voornemens om iets terug te doen voor de aanwonenden? bv aanleggen park / hondenspeelveld / buurtcafe

18-2025 Schriftelijke vragen fractie BBB-HMV betreffende de diverse varianten voor asielzoekersopvang in de gemeente Aalten

BBB-HMV heeft kennis genomen van de gevoelens van onzekerheid bij veel Aaltenaren met betrekking tot de vestiging van een groot AZC in de gemeente op het beoogd terrein van de Singel. BBB-HMV heeft ook kennisgenomen van diverse standpunten, zoals het standpunt van de gezamenlijke kerken en het opiniestuk in AV-de Band van dhr. Nusselder. DE BBB-HMV fractie staat in principe open voor vestiging van asielzoekers in de gemeente maar heeft nog veel vragen. Naast de vele vragen over veiligheid, voorzieningen, waardedaling van woningen in de buurt die in veel verschillende formuleringen al op de diverse voorlichtingsavonden zijn uitgesproken hebben wij op dit moment nog de volgende vragen aan het College van B&W. De fractie van BBB-HMV houdt zich het recht voor om nog aanvullende vervolgvragen te stellen: 1. Met betrekking rond de veiligheid ligt bij de variant groot (ca 300 personen plus voorzieningen) de verantwoordelijkheid voor de veiligheid op het terrein bij het COA en daarbuiten bij het College van B&W. Onze vraag hoe deze afspraken geregeld zijn binnen de “driehoek” (burgemeester, politie, OM), in geval van de kleine variant en de grote variant. In vervolg hierop, in de VNOG zijn aanrijtijden met name ’s nachts en in het weekend vaak wat langer… 2. Als fractie willen we graag inzage in alle stukken waarop college het op 7 mei gecirculeerde voorstel heeft gebaseerd.

Met name de lijst van mogelijke terreinen voor een AZC, en de overwegingen en criteria waarom er locaties afvielen, en waarom juist voor de Singel gekozen is, terwijl deze locatie al op de lijst stond van uitleglocaties voor eigen bouw voor de gemeente. Openheid m.b.t. de onderleggende stukken lijkt ons nu essentieel voor geïnformeerde kaderstelling door de raad. 3. Wat zijn de exacte aantallen asielzoekers toegewezen aan de gemeente Aalten in de diverse stukken: - De spreidingswet; - De toewijzing van de provincie Gelderland; - Het aantal dat COA hanteert voor klein en groot: in de stukken van de gemeente Aalten wordt het getal van 300 personen genoemd, terwijl in de gemeente Oude IJsselstreek een getal van 250 genoemd wordt voor groot AZC.

4. Bezigheid asielzoekers: college van B&W spreekt over afspraken met het bedrijfsleven over eventueel werk voor AZC bewoners. Hoe denk het college er voor te zorgen dat vraag naar geschoold werk en aanbod vanuit het AZC op elkaar worden afgestemd? 5. Wat zijn de vergoedingen per asielzoeker voor de variant ‘klein decentraal’ en voor opvang ‘groot centraal’? 6. In geval van de variant ‘klein decentraal’, hoe wordt dan het medegebruik van voorzieningen op een grotere locatie in de regio geregeld: bijvoorbeeld kan een kleiner decentrale opvang in Aalten gebruik maken van voorzieningen van het AZC Winterswijk? 7. Behoort voor Aalten een afsprakenkader volgens Venloos model tot de mogelijkheden? (Zie publicaties van de burgemeester van Venlo of de inrichting van een AZC in zijn gemeente). 8. Is een variant waarbij een overeenkomst met het COA aangegaan wordt voor 5 jaar ook mogelijk?