14. Raadsmededeling 115-2024 Stand van zaken inkoopproces Wmo en Jeugdhulp (3)
Tekst van het document
Versie 4, 24 augustus 2017
10
Samenwerken om elkaar te versterken
3. Visie op samenwerken met partijen in het sociaal domein
Samenwerking in een permanente dialoog tussen gemeenten, uitvoerende partijen en inwoners De transities en de transformatie brengen niet alleen voor de gemeenten, maar ook voor de maatschappelijke organisaties die werkzaam zijn in het sociaal domein grote veranderingen met zich mee. Samen met hen zijn wij verantwoordelijk voor de juiste ondersteuning van en zorg voor onze inwoners, ieder vanuit onze eigen rol. Om hier inhoud aan te geven is het noodzakelijk dat er een voortdurende wisselwerking is tussen gemeenten en deze organisaties. Op het terrein van de Wmo en jeugdhulp is daar tot nu toe niet echt invulling aan gegeven omdat wij, en ook verschillende maatschappelijk organisaties, vooral intern bezig waren de basis op orde te krijgen. Met de decentralisaties hebben wij als gemeenten een regierol gekregen. Een gemeente regisseert wanneer zij stuurt op afstemming tussen meerdere partijen om een doel vanuit een visie te bereiken. Hieraan willen we de komende tijd gezamenlijk met de partijen in het veld invulling geven. Zo kunnen we met elkaar problemen en maatschappelijke vraagstukken aanpakken en samen met partijen werken aan de uitvoering van onze inzet op preventie. We moeten samen maatschappelijke opgaven formuleren en hiervoor samen onze verantwoordelijkheid nemen.
Hierbij hebben wij en de andere partijen in het sociaal domein diverse afhankelijkheidsrelaties en verantwoordelijkheden met als uitgangspunt dat de regie bij de inwoner ligt. Wij zien het als onze taak om de partijen te verbinden zodat professionals van maatschappelijke organisaties met elkaar samenwerken in het realiseren van een keten van voorzieningen. In die verbinding is het wenselijk dat: plekken waar inwoners samenkomen (zogenaamde ‘vindplaatsen’ zoals bijvoorbeeld scholen) gebruikt worden voor het identificeren van signalen, ambities, verlangens, (hulp)vragen en noodsituaties en voor het bieden van nabije hulp en ondersteuning door inwoners onderling en door samenwerkende professionals. professionals een werkwijze hanteren die uitgaat van ‘heel de mens’ (sturen op een integrale en multidisciplinaire werkwijze) zodat door een adequatere en effectievere aanpak het aantal indicaties en toename van (complexe) hulpvragen daadwerkelijk afnemen. de aansluiting tussen de ‘vindplaatsen’ en de entree tot verdergaande professionele ondersteuning en zorg eenduidiger en eenvoudiger is, zodat in geval van een complexe zorgvraag via het beoogde eenduidige casemanagement (één gezin, één plan, één regie) daadwerkelijk adequate ondersteuning wordt geboden. Onze inzet is om in een permanente dialoog met uitvoerende partijen en inwoners te gaan werken aan de transformatie.
Dit doen we door bij de vorming van uitvoeringsbeleid de kennis van de professionals van de uitvoerende instellingen op te halen en inwoners te raadplegen. Tijdens de uitvoering wordt de dialoog voortgezet en de resultaten gemonitord en geëvalueerd. Op basis van deze informatie kunnen wij en de andere betrokken partijen bijsturen en een nieuw proces in gang zetten.
Versie 4, 24 augustus 2017
11
Samenwerken om elkaar te versterken
Als we de transformatie echt samen met de partijen in het sociaal domein vorm willen geven, moeten wij als gemeenten en die partijen de komende jaren een aantal zaken realiseren: Samenwerken in een vorm waarin wij en de partners een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor de ondersteuning en zorg en de beheersing van de kosten. Sturen op maatschappelijke doelen en het realiseren daarvan –met een hierbij passende financiering- waarbij de professional de ruimte krijgt om dit te realiseren. Ontschotten van budgetten zodat er meer ruimte ontstaat om te doen wat nodig is. Ruimte om te experimenteren. In het najaar 2017 bereiden we ons voor op de inkoop voor het jaar 2019 en verder. Wij zullen dan ook de hierboven beschreven visie op hoe wij als gemeenten willen sturen, de rolverdeling gemeentezorgaanbieder en de bekostiging van het zorgaanbod verder concretiseren en uitwerken.
Versie 4, 24 augustus 2017
12
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 1. Demografie Ontgroening Het aantal kinderen neemt de komende jaren op regionaal niveau met 25% af. Op gemeentelijk niveau is de variatie aanzienlijk: van 12 tot 34% daling. Landelijk stijgt na een korte ‘dip’ het aantal kinderen weer tijdelijk (veroorzaakt door schommelingen in het aantal geboorten en het migratiesaldo in het verleden). Gevolg van de afnemende kindaantallen is onder meer een toename van de lastendruk op bestaande voorzieningen (bijv. het consultatiebureau en sport- en cultuurvoorzieningen).
Toelichting: De procentuele toe- of afname van het aantal jeugdige (0 – 18 jaar) ten opzichte van het basisjaar 2017 (2017=100%).
Vergrijzing Het aantal ouderen gaat op regionaal niveau met 40% toenemen (de toename betreft 26.000 inwoners met een leeftijd boven de 65 jaar). Op gemeentelijk niveau zijn er verschillen; aan het einde van de onderzoeksperiode zien we bij de meeste gemeenten een toename van het aantal ouderen, bij een enkele gemeente zien we dan een afvlakking of zelfs een daling van het aantal ouderen. De toename van het aantal ouderen is een landelijke ontwikkeling. Bij inwoners op hogere leeftijd zien we het aantal en de ernst van beperkingen en de daarmee de vraag naar ondersteuning/zorg toenemen. Dit gaat hoge kosten met zich meebrengen, tenzij daar andere innovatieve oplossingen voor komen.
Toelichting: De procentuele toe- of afname van het aantal ouderen (> 65+). Ten opzichte van het basisjaar 2017 (2017=100%).
Versie 4, 24 augustus 2017
13
Samenwerken om elkaar te versterken
Arbeidsbevolking De potentieel werkende groep neemt sterk af, terwijl de niet werkende groep ook nog iets gaat toenemen door de vergrijzing. Gevolg is dat de groep professionals in ondersteuning en zorg afneemt terwijl de behoefte aan ondersteuning/zorg toeneemt. De huidige ontwikkeling dat zorgaanbieders voor bepaalde taken moeilijker geschikte medewerkers kunnen aantrekken wordt door deze ontwikkeling versterkt.
Toelichting: Voor het arbeidspotentieel is uitgegaan van de groep inwoners tussen 20 en 64 jaar. De werkelijkheid is wat genuanceerder omdat ook jongeren (<20 jaar) en ouderen (> 65 jaar) kunnen werken.
Andere aspecten van bevolkingsontwikkeling Om voorzieningen in stand te houden neemt de vraag naar vrijwilligers toe. Het beeld dat de nieuwe grote groep 65-plussers dit gaat opvangen geldt slechts in beperkte mate. De toename van het percentage vrijwilligers van de inwoners in die leeftijdscategorie neemt namelijk niet fors toe en veel 75-plussers stoppen met vrijwilligerswerk Ook de vraag naar mantelzorg neemt door de grotere groep ouderen en de toepassing van het eigen kracht principe toe. Het risico van overbelasting van deze groep is reëel. De veranderingen in de bevolkingssamenstelling vraagt ook om een transformatie in het woningbestand, bijvoorbeeld doordat: inwoners zelf de woning tijdig aanpassen de realisatie van woonzorgwoningen de realisatie van aanbod voor de toename in eenpersoonshuishoudens in de regio. Gebruik van ondersteuning en zorg Op basis van de gegevens van ‘Waar staat je gemeente.nl’ valt op dat er qua gebruik van voorzieningen behoorlijke verschillen zijn tussen de gemeenten in de Achterhoek. Dit zien we bijv. bij de maatwerkvoorzieningen in het kader van de WMO. Bij jeugd kan op basis van ‘Waar staat je gemeente’ en de monitor van Initi8 een voorzichtige conclusie worden getrokken dat er nog geen sprake is van een verschuiving van verblijf naar ambulante zorg. Ook bij jeugdbescherming en jeugdreclassering zien we geen daling.
De tweedelijns Jeugdhulp wordt voor een groot deel op latere leeftijd ingezet, terwijl uit ervaringen in Denemarken blijkt dat de inzet op jongere leeftijd effectiever is.
Versie 4, 24 augustus 2017
14
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 2. Van visie naar resultaat, van ‘wat’ naar ‘hoe’ De visie in deze notitie beschrijft in belangrijke mate wat de gemeenten de komende jaren willen realiseren. Samen met inwoners en de partners in het veld. De Achterhoekse gemeenten realiseren zich dat de transformatie in het sociaal domein niet van de ene op de andere dag verwezenlijkt is en een meerjarige inzet vraagt. De concrete vertaling van de geformuleerde doelstellingen (het ‘hoe’) vindt de komende tijd plaats. We stellen jaarlijks een uitvoeringsprogramma op waarin we concreet beschrijven wat we het komende jaar gaan doen in het sociaal domein.
Voor 2017 is een jaarplan vastgesteld met daarin onder meer de volgende projecten en activiteiten: Het versterken van het opdrachtgeverschap van Veilig Thuis; Inkoop van bovenregionale Jeugdhulp voor het jaar 2018; Inkoop bij de Gecertificeerde Instellingen voor het jaar 2018; Omzetten van DBC’s naar een reguliere PxQ bekostiging; Het opzetten van een Jeugdbeschermingstafel; Verbinden van de bovenregionale Jeugdhulp met de regionale Jeugdhulp; Het opstellen van een regiovisie voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang; Het gezamenlijk uitvoeren van de clientervaringsonderzoeken Wmo; De voorbereidingen op de inkoop van Wmo en Jeugd voor het jaar 2019 en verder; Het opstellen van een preventieprogramma; Het opzetten en inrichten van een regionaal CLM-team. In diverse projecten werken we samen met het veld; de samenwerkingspartners verschillen per project. In het najaar 2017 stellen we het uitvoeringsplan voor het jaar 2018 op volgens de peilers van onze visie. In diverse projecten werken we uit hoe we de maatschappelijke doelstellingen uit deze visie gaan realiseren.
Optimaal ontwikkelen
Participeren
Gezond
Veilig
Zelfredzaam en samenredzaam
Financieel in balans
Veerkracht
Sociaal verbonden
In het plan benoemen we voor iedere peiler de resultaten die we willen behalen en welke acties we uitvoeren om die resultaten te realiseren. Achteraf rapporteren we jaarlijks welke resultaten we hebben behaald en wat dit heeft bijgedragen aan de maatschappelijke doelen.
Versie 4, 24 augustus 2017
15
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 3. Preventie nader uitgewerkt Het doel van preventie is te zorgen dat mensen zelfredzaam en samenredzaam blijven door hun eigen kracht te bevorderen en te beschermen. Ook heeft preventie tot doel het ontstaan van problemen te voorkomen of in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen. Preventieve maatregelen worden op verschillende locaties uitgevoerd; op school, in de wijk en op de werkplek. Bij een integrale benadering richten preventiemaatregelen zich zowel op het gedrag van de personen als op de fysieke en sociale omgeving. Wpg/jeugdwet Alle mensen Maatregelen omgeving
Wpg/JW/Wmo Voorlichting en bewustwording
Signaleren en adviseren
R
S
I
I
JW/Wmo & Zvw
Zvw
Vroeg symptoom Preventie interventies C O
Kortdurende Behandeling Curatie
Wlz Chronische/ Gehandicapten zorg Participatie
Universele preventie
Selectieve preventie
Selectieve preventie
Geïndiceerde preventie
Behandel gerelateerde preventie
Behandelgerelateerde preventie
Gewoon gezond leven
Er op tijd bij zijn
Zelf bijsturen
Bijsturen met hulp
Behandelen
Voorkomen van erger Blijven meedoen
Universele preventie Richt zich op de algemene bevolking, die niet gekenmerkt wordt door een verhoogd risico op het ontstaan van een bepaald probleem (lichamelijk, psychisch, financieel). Het doel is om de kans op het ontstaan van risicofactoren hiervoor te verkleinen. Selectieve preventie Richt zich op (hoog)risicogroepen in de bevolking. Het doel is te voorkomen dat personen met één of meerdere risicofactoren voor een bepaald probleem daadwerkelijk dit probleem krijgen (ziek worden, schulden krijgen). Geïndiceerde preventie Richt zich op het individu die vaak nog geen gediagnosticeerde problemen heeft, maar wel risicofactoren of symptomen laat zien. Het doel is om te voorkomen dat beginnende signalen van een probleem verergeren tot het ontstaan van een daadwerkelijk probleem. Zorggerelateerde preventie Richt zich op individuen met een aandoening of één of meer gezondheidsproblemen. Het doel is dat het individu wordt ondersteund bij zelfredzaamheid en dat complicaties, beperkingen, een lagere kwaliteit van leven of sterfte worden voorkomen.
Versie 4, 24 augustus 2017
16
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 4. Het Esbjerg Model, Denemarken De gemeente Esbjerg heeft een manier van werken ontwikkeld (het coördinatiemodel) om de inwoner te ondersteunen in het bereiken van een zelfstandig en waardevol leven, ondanks vermindering van het functioneren. Zij nemen daarbij rehabilitatie als uitgangspunt. Hierbij wordt onder rehabilitatie het volgende verstaan: een doelgericht en tijdsgebonden samenwerkingsproces tussen de inwoner, mantelzorgers en professionals. Het doel is dat de inwoner, die te maken krijgt met verlies of verregaand dreigend verlies van zijn fysieke, mentale en/of sociale functievermogen, een zelfstandig en waardevol leven krijgt. Rehabilitatie baseert zich op de gehele levenssituatie en besluitvorming en bestaat uit een gecoördineerde, samenhangende en wetenschappelijk gebaseerde interventie. Bij het ontwikkelen van het Esbjerg Model is gebruik gemaakt van een antropologisch onderzoek in de thuiszorg, dat de beleving van het handelingsvermogen van mensen heeft geïnventariseerd. Daarom bevat het model een visie met de focus op het ondersteunen van de inwoner in het verantwoordelijk zijn voor en het in regie zijn over het eigen leven. Het coördinatiemodel is ontwikkeld vanuit de behoefte aan een gezamenlijke richting en taal, een behoefte aan een krachtiger samenhang en duurzaamheid van interventies waarin de inwoner centraal staat.
De coördinatiefunctie in het model moet gezien worden als een overstijgend model, dat bruikbaar is in alle sectoren, ongeacht de context en het kader. Het model is geschikt voor alle publieke systemen waar behoefte bestaat aan coördinatie en samenhang. Het bijzondere aan het Esbjerg Model is het praktische gereedschap dat de inwoner centraal stelt en de organisatievorm die medewerkers ondersteunt in hun dagelijks werk met inwonerbetrokkenheid. Het gereedschap bevat een bijzondere systematiek omdat het gebaseerd is op de ‘Internationale Classificatie van het menselijk Functioneren, Functieverlies en Gezondheid’ (ICF-codes) ontwikkelt door de World Health Organisation. De ontwikkelde methodiek gebruikt gereedschappen die een holistische en rehabiliterende aanpak in de dagelijkse praktijk ondersteunen. Eén van de gereedschappen in het Esbjerg Model is het Gesprekswiel waarmee voor de inwoner de gespreksinhoud bij de inventarisatie van zijn wensen, behoeftes en handelingsvermogen, visueel wordt gemaakt (zie afbeelding hieronder).
Versie 4, 24 augustus 2017
17
Samenwerken om elkaar te versterken
Het coördinatiemodel is interessant omdat de resultaten daarvan in de gemeente Esbjerg laten zien dat inwoners meer plezier in het leven krijgen, zich gezonder voelen, minder vaak worden opgenomen en minder behoefte hebben aan (persoonlijke) hulpmiddelen, met als gevolg kostenverlaging. Bovendien heeft het coördinatiemodel de samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeenten versterkt. De werkwijze is in Esbjerg veranderd van alleen probleemoplossend naar het ontdekken van kracht. Niet alleen de eigen kracht van inwoners, maar ook die van samenwerkingspartners, het netwerk, de plaatselijke gemeenschap en de samenleving. Door op deze manier te werken zijn de interventies duurzamer en leiden ze tot vernieuwd welbevinden.
Versie 4, 24 augustus 2017
18
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 5. Positieve Gezondheid Het begrip Positieve Gezondheid is ontwikkeld door dr. Machteld Huber. Het is een manier om breder naar gezondheid te kijken, dan enkel vanuit het voorkomen of behandelen van ziekte. De leefwereld van de inwoner wordt centraal gesteld en voor die inwoner zijn op dat moment misschien heel andere zaken van belang, dan zijn of haar (medische) beperkingen. Door hier op te focussen (motivational interviewing) kan aan inwoners een aanbod van handelingsperspectieven worden aangeboden, waarmee zij zelf iets aan hun situatie kunnen veranderen. Dit werkt ‘empowerend’ en kan ertoe leiden dat mensen ook op andere terreinen stapjes zetten om hun leven betekenisvol en prettig te houden. De essentie van Positieve Gezondheid ligt dan ook niet bij het voorkomen of oplossen van (medische) beperkingen, maar bij het bevorderen van een veerkrachtig en betekenisvol leven. Hiervoor is het nodig om naar zes dimensies te kijken in iemands leven, die vaak in een spinnewebdiagram worden weergegeven.
Versie 4, 24 augustus 2017
19
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 6. Regionale samenwerking tussen gemeenten in het sociaal domein
Eerder vastgestelde documenten Eerder vastgestelde documenten over de samenwerking in het sociaal domein in de achterhoek zijn: ‘D’ran in de Transities’, oktober 2013 ‘Transformatie Sociaal Domein Achterhoek 2015 en verder’, april 2015 ‘Voorstel organisatie Regionale agenda Sociaal Domein’, januari 2016
Verdeling verantwoordelijkheden In onderstaand schema staat de verdeling van de verantwoordelijkheden in de regionale samenwerking weergegeven:
Wie
Verantwoordelijk voor
Gemeenteraden
Waarom
Strategische visie en financieel kader
Colleges
Wat
Onderwerpen van samenwerking, het beleid daarover en de te behalen resultaten/effecten
Managementoverleg Sociaal Domein (MOSD)
Hoe
Uitvoering, inzet van middelen en mensen
Versie 4, 24 augustus 2017
Besluiten over
20
Samenwerken om elkaar te versterken
Structuur samenwerking In de samenwerkingsstructuur zijn de sociaal domein verantwoordelijke managers (gebundeld in het Management Overleg Sociaal Domein (MOSD)) de spin in het web. Het MOSD is integraal verantwoordelijk voor de sturing, de prioritering, de samenhang, de afstemming en de verbinding in de uitvoering van de gezamenlijke activiteiten. De afzonderlijke managers zijn daarbij verantwoordelijk voor de borging en verbinding in zijn/haar eigen gemeentelijke organisatie. In schema:
Toelichting op de structuur: PoHo Sociaal staat voor het overleg tussen portefeuille houdende wethouders in het sociaal domein. DNA staat voor Directeuren Netwerk Achterhoek. CLM staat voor contract- en leveranciersmanagement, de eerste en enige taak waarvoor regionaal in het sociaal domein een team is ingericht die hieraan uitvoering geeft ten behoeve en in naam van alle acht gemeenten. Voor verdeling van de verantwoordelijkheden tussen gemeenteraad, college en MOSD, zie vorige pagina.
Versie 4, 24 augustus 2017
21
Samenwerken om elkaar te versterken
Bijlage 7. Concretisering regionale samenwerking tussen gemeenten De concrete samenwerking tussen de gemeenten vindt plaats op basis van de in deze bijlage 7 weergegeven thema’s. Hieraan zal in de komende jaren gemeenschappelijk worden gewerkt (=de beleidsagenda). Deze thema’s zijn preventie en de verschillende functies en taken rondom het verstrekken van wmo- en jeugdhulpvoorzieningen via de gemeente. Onderstaand wordt aangegeven waarop we regionaal samenwerken en waarop niet. De beleidsagenda zal jaarlijks worden vertaald in een jaarplan. Dit plan geeft een overzicht van de concrete projecten die in dat jaar zullen worden uitgevoerd of in uitvoering zijn. Per project worden de doelen en de benodigde mensen en middelen beschreven. Het jaarplan geeft alle gemeenten vooraf inzicht in welke onderwerpen waar geagendeerd worden en wie waarvoor de trekker en het aanspreekpunt is. Preventie De komende jaren is onze focus gericht op preventie, we zijn het er over eens dat we de focus moeten verleggen van curatie naar preventie. Hierin werken we samen. We streven naar uniforme doelen en aanpak in een gezamenlijk programma met de volgende uitgangspunten: • De focus op preventie heeft consequenties voor de keuzes wat wel en wat niet wordt opgepakt als activiteit in het sociaal domein. • Het programma kent een duidelijke samenhang in de activiteiten, de activiteiten versterken elkaar.
• Nieuwe activiteiten die na vaststelling van het programma voorbij komen worden alleen opgepakt als zij kunnen worden verbonden aan het programma. • Het programma verbindt de verschillende leefgebieden waarin inwoners zich bewegen (school, vrije tijd, werk). • Het programma heeft duidelijke doelen en is gericht op het halen van resultaten. Deze worden gemonitort en getoetst. Op het gebied van preventie start dus een regionale samenwerking om een gezamenlijk preventieprogramma te ontwikkelen, waarna alle gemeenten dezelfde doelen hanteren. De uitvoering van dit programma vindt lokaal plaats met voldoende ruimte voor diversiteit. Functies en taken rondom het verstrekken van voorzieningen wmo en Jeugdhulp De volgende functies en taken zijn te onderscheiden in de verstrekking van wmo- en jeugdhulpvoorzieningen vanuit de gemeente: 1. Formuleren beleid 2. Inkoop ondersteuning en zorg wmo en Jeugdhulp 3. Contract- en leveranciersmanagement inclusief monitoring en toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid 4. Bereikbaarheid en informatievoorziening 5. Vraagverheldering, wat heeft een jeugdige, volwassene of gezin/huishouden nodig op basis van wat men kan i.p.v. wat men niet kan 6. Bepaling van benodigde ondersteuning en zorg 7. Uitvoeren of regelen van ondersteuning waaronder ook het stimuleren van informele zorg 8. Regievoering, in het kader van één gezin, één plan, één regisseur 9.
Toeleiding naar niet vrij toegankelijke ondersteuning en zorg (met beschikking) 10. Backoffice taken, als uitwerken van beschikkingen en verwerken van facturen voor gecontracteerde ondersteuning en zorg In onderstaande tabel staat in grote lijnen weergegeven welke taken we lokaal en welke we regionaal gaan uitvoeren. Versie 4, 24 augustus 2017
22
Samenwerken om elkaar te versterken
Functies/taken
Lokale uitvoering
Regionale uitvoering
1. Formuleren beleid.
Per thema wordt in een uitvoeringsplan de regionale en lokale uitvoering beschreven.
2. Inkoop ondersteuning en zorg wmo en Jeugdhulp.
Huishoudelijke hulp wordt door gemeenten afzonderlijk of in kleiner verband ingekocht.
3. Contract- en leveranciersmanagement (CLM) inclusief monitoring en toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid.
Deze nieuwe taak voor gemeenten is door enkele gemeenten vormgegeven door het aanstellen van een lokale contractmanager. Afgesproken is dat elke gemeente een lokale contractmanager zal aanstellen voor het uitvoeren van CLM taken richting lokale partijen.
4. Bereikbaarheid en informatievoorziening.
Gemeentelijke websites zijn er voor de digitale bereikbaarheid. De fysieke en telefonische bereikbaarheid wordt tijdens kantooruren door gemeenten zelf vormgegeven.
Op de diverse thema’s vraagt de visie om een nadere concretisering (opvang en bescherming, preventie etc.). Dit wordt gezamenlijk opgepakt en vertaald in een plan van aanpak. De hulpmiddelen vanuit de oude wmo wordt al langere tijd regionaal met elkaar ingekocht. Ook de inkoop van de nieuwe wmo en Jeugdhulp is vanaf de start met elkaar vormgegeven in regionale projecten. In februari jl. hebben de gemeenten het besluit genomen gezamenlijk een regionaal team CLM in te richten voor de partijen die in meer dan twee gemeenten werkzaam zijn. Per 1 juni 2017 is dit team van start gegaan met vier contractmanagers, een contractbeheerder, een kennismanager en een toezicht & kwaliteitsmanager. De lokale contractmanagers vormen de buitenschil van dit team en zorgen voor verbinding met de afzonderlijke gemeenten. Het regionale team CLM is de motor in het vormgeven van de samenwerking en de transformatie met de gecontracteerde partijen in combinatie met mensen vanuit beleid en de uitvoering van de gemeenten. Om uniforme informatie aan de inwoners van de Achterhoek te verstrekken over o.a. Veilig Thuis, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering zullen teksten hierover regionaal worden opgesteld en beschikbaar komen om te
Versie 4, 24 augustus 2017
23
Samenwerken om elkaar te versterken
Functies/taken
Lokale uitvoering
5. Vraagverheldering, wat heeft een jeugdige, volwassene of gezin/huishouden écht nodig op basis van wat men kan i.p.v. wat men niet kan.
Dit wordt uitgevoerd door de consulenten van gemeentelijke toegangsteams. Zij zijn in wisselende vormen georganiseerd, als team van de gemeente dan wel ondergebracht in een stichting of in een BV. Ook is de invulling van de rollen van de consulenten (procesregisseur, casemanager, hulpverlener, wel of geen specialisatie op jeugd, wmo, ggz etc.) bij de acht gemeenten verschillend ingevuld.
6. Bepaling van benodigde ondersteuning en zorg.
Wordt uitgevoerd door de consulenten van de gemeentelijke toegangsteams. Het afwegingskader in de vorm van beleidsplannen, verordeningen en beleidsregels worden door de individuele gemeenten opgesteld. Zo is er ruimte voor lokale verschillen.
7. Uitvoeren of regelen van ondersteuning, stimuleren van informele zorg.
Afhankelijk van de organisatievorm van het toegangsteam wordt dit door de consulenten van dat team of door partijen in het voorliggend veld in betreffende gemeente opgepakt.
Versie 4, 24 augustus 2017
Regionale uitvoering plaatsen op de afzonderlijke websites van de gemeenten. De telefonische bereikbaarheid buiten kantoortijden is via Spoed Eisende Zorg van JBG regionaal gecontracteerd voor alle gemeenten. De komende tijd zal er gewerkt worden aan een gezamenlijke taal en denkkader. Op termijn zou dit kunnen leiden tot een gezamenlijk gekozen instrumentarium voor een brede kijk op de situatie (coördinatiemodel Esjberg Denemarken bijvoorbeeld). In 2018 wordt er een regionaal onderzoek opgestart naar verschillen in effecten en resultaten van de diverse organisatievormen van de toegangteams en zullen de diverse rolinvullingen met elkaar worden vergeleken. Dit is onderdeel van het jaarplan 2018. De komende tijd zal er gewerkt worden aan een uniforme interpretatie van het huidige inkoopkader (deze laat ruimte voor verschillende interpretaties). De ambtelijke voorbereiding van de uitwerking van beleidsplannen, verordeningen en beleidsregels vindt gezamenlijk plaats. Per gemeente worden deze in eigen vorm gegoten en lokale accenten aan toegevoegd. Momenteel wordt er gewerkt aan een gemeenschappelijk kader en afspraken voor samenwerking tussen lokale toegangsteams en gecertificeerde instellingen (GI’s) over hoe met elkaar wordt opgetrokken. 24
Samenwerken om elkaar te versterken
Functies/taken
Lokale uitvoering
Regionale uitvoering
8. Regievoering, in het kader van één gezin, één plan, één regisseur.
Afhankelijk van de organisatievorm van het toegangsteam wordt dit door de consulenten van dat team of door partijen in het voorliggend veld in de betreffende gemeente uitgevoerd.
9. Toeleiding naar niet vrij toegankelijke ondersteuning en zorg (met beschikking).
Wordt uitgevoerd door de consulenten van de gemeentelijke toegangsteams. Hierbij wordt gewerkt vanuit een lokaal werkkader (beleidsplannen, verordening en beleidsregels) voor: a. Voorwaarden toekenning individuele voorziening. b. Wijze van beoordeling toekenning. c. Afwegingsfactoren voor grondslag beoordeling. d. Gevraagde aan gecontracteerde aanbieders. De uitvoering hiervan vindt plaats op gemeentelijk niveau.
Momenteel wordt gewerkt aan een gemeenschappelijke inrichting van een Jeugdbeschermingstafel voor aansluiting bij het gedwongen kader met meldingsbevoegden vanuit de lokale teams bij de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). De inzet van deze instanties is wettelijk vereist en qua omvang te beperkt om op gemeentelijk niveau in te richten. De komende tijd zal er gewerkt worden aan een gezamenlijke taal en denkkader, ook om de transformatie met aanbieders goed vorm te kunnen geven.
10. Backoffice taken, als uitwerken van beschikkingen en verwerken van facturen voor gecontracteerde zorg.
Er wordt een gelijke werkwijze gehanteerd o.a. via Vecozo en Istandaarden. Met als doel eenduidigheid en verlaging van bureaucratie en administratieve lasten te realiseren.
Regionaal monitorprogramma Vanuit het regionale team CLM zal een monitorprogramma worden ontwikkelen voor de gehele regio zodat zichtbaar wordt wat het effect van ondersteuning en zorg is, kosten beter beheerst kunnen worden, kosten/productie en resultaten aan elkaar gerelateerd kunnen worden en regionaal geleerd kan worden van elkaars ervaringen met gemeentelijke projecten. Nu valt over het resultaat van de ingezette ondersteuning en zorg moeilijk iets te zeggen, omdat dit niet (consequent) gemeten wordt vanwege het feit dat er nog geen eenduidige systematiek voor is.
Versie 4, 24 augustus 2017
25
Jaarplan 2018
Sociaal Domein Achterhoek
Januari 2018
Inhoudsopgave
1
Inleiding en totstandkoming
2
Wat gaan we doen in 2018
3
2.1 2.2 2.3 2.4
De rode lijnen voor 2018 Hoe voeren we het uit en in welke structuur Randvoorwaarden Toelichting op de prioritering: bijlage 1
3 3 4 4
3
De Projecten
5
3.1 3.2 3.3 3.4
Beleid Inrichting van de zorginfrastructuur Inkoop Management & Onderzoek
5 7 8 10
4
Begroting Sociaal Domein 2018
11
Bijlage 1
Totaal actielijst Sociaal Domein
12
2
1. Inleiding en totstandkoming Voor u ligt het jaarplan 2018 van het Sociaal Domein Achterhoek. In dit plan geven de acht samenwerkende gemeenten aan wat zij met elkaar op regionaal niveau willen realiseren in het Sociaal Domein. Onder Sociaal Domein wordt verstaan de gedecentraliseerde taken uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Wet op de Jeugdhulpverlening. Dit jaarplan is tot stand gekomen na consultatie van de regionale ambtelijke overleggen en een aantal projectleiders. De samenwerking tussen de gemeenten in het Sociaal Domein is al gestart voor de decentralisaties in 2015. Diverse samenwerkingsprojecten zijn opgezet en uitgevoerd. In 2017 is de governance en de (ambtelijke) samenwerkingsstructuur herijkt om een betere samenwerking te realiseren. De in dit jaarplan opgenomen activiteiten worden in deze samenwerkingsstructuur – beschreven in hoofdstuk 2.2. - opgepakt en uitgevoerd. In 2017 is het regionaal Contract en Leveranciersmanagementteam opgericht. Zij vallen onder de verantwoordelijkheid van de acht samenwerkende gemeenten. De activiteiten van het CLM-team worden in een separaat Jaarprogramma beschreven. In dit jaarplan worden de projecten en activiteiten beschreven waar het CLM (mede) een rol of taak in heeft en die andere onderdelen van het Sociaal Domein ook raken.
2.
Wat gaan we doen in 2018
2.1 De rode lijnen voor 2018 In 2017 zijn veel projecten uitgevoerd die betrekking hadden op het formuleren van visie(s) op het Sociaal Domein en specifieke onderdelen daarvan (bijvoorbeeld de regionale Visie op het Sociaal Domein, Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang, Preventie, de Jeugdbescherming). Andere projecten hadden als doel om een bepaalde taak ‘in control’ te krijgen (bv. Veilig Thuis) of in uitvoering te brengen (bv. de Jeugdbeschermingstafel). Een deel van deze projecten lopen door in 2018 en/of worden verder uitgevoerd en/of ‘ingeregeld’ in de gemeenten. De diverse visies vragen om concrete uitvoering. Een deel van de projecten in 2018 heeft daar betrekking op. Daarvoor is ook de inzet van aanbieders noodzakelijk. Een belangrijke stap voor 2018 zal zijn om met de aanbieders in overleg te gaan om deze visies te implementeren en gezamenlijk de regionale transformatie ter hand te nemen. Een belangrijk project in 2018 is de inkoop voor 2019. Op 31 december 2018 lopen de huidige contracten af met de aanbieders van Jeugd, WMO en de GI’s. Dat betekent dat tijdig gestart moet worden met de voorbereidingen op de Inkoop voor 2019. De inkoop voor 2019 zal veel inzet en capaciteit vragen van alle acht gemeenten. 2.2. Hoe voeren we het uit en in welke structuur De regionale ambtelijke structuur bestaat uit overlegvormen en productieteams.
Aan de ene kant zijn er de ambtelijke overleggen voor afstemming en kennisdeling en aan de andere kant zijn er projectteams en taakteams waarin zaken worden uitgewerkt en uitgevoerd. Tijdelijke werkzaamheden met een duidelijk begin en eindpunt zullen in projectvorm ter hand worden genomen. Het project wordt geleid door een projectleider, bijgestaan door een projectsecretaris en projectleden. Voor de uitvoering van doorlopende werkzaamheden kunnen productieteams worden ingericht. Hiervoor is gekozen bij de uitvoering van het contract en leveranciersmanagement (CLM). 3
De overlegvormen bestaan uit medewerkers vanuit de acht gemeenten. Het uitgangspunt voor de bemensing van de projectteams is dat deze ook worden samengesteld met ‘eigen’ mensen en dat de werkzaamheden van deze teams zoveel mogelijk met gesloten beurzen worden uitgevoerd. Dit in navolging van het doel van de samenwerking in het sociaal domein in de Achterhoek om voor de uitvoering van de verschillende werkzaamheden de capaciteit en de schaarse expertise met elkaar te delen waardoor de kosten lager zijn dan wanneer iedere gemeente afzonderlijk de werkzaamheden zouden uitvoeren. Daarnaast is het doel van de samenwerking dat de kennis en deskundigheid van de medewerkers die bij de gemeenten werkzaam zijn in het sociaal domein zich verder ontwikkeld. 2.3 Randvoorwaarden De rode draad is om zoveel als mogelijk met eigen mensen de projecten te draaien. Niet alleen vanwege financiële redenen maar ook om expertise en deskundigheid bij de eigen medewerkers verder te ontwikkelen. Op bepaalde onderwerpen zal echter externe expertise en capaciteit nodig zijn omdat deze onvoldoende binnen de eigen gemeenten aanwezig is. Deze inzet moet ertoe leiden dat de kennis wordt overgedragen op de eigen medewerkers. Gezien de hoeveelheid acties die ‘moeten’ zal er ook extra capaciteit nodig zijn.
De kosten voor de inzet van externe expertise en extra capaciteit staan opgenomen in de begroting in hoofdstuk 4. Ondanks extra inhuur van expertise en capaciteit geldt dat in 2018 niet alles kan, er moet worden gekozen. Een inventarisatie van de onderwerpen die (in)geregeld moeten zijn voor het Sociaal Domein leverde een lange lijst op (bijlage 1). Gekeken is naar urgentie en ‘uitstelbaarheid’. Moet het persé in 2018 worden uitgevoerd? Voor een aantal is dat wel het geval, voor een aantal niet. 2.4. Toelichting op de prioritering in bijlage 1 In het totaaloverzicht in bijlage 1 is per onderwerp de urgentie, het tijdspad, de wijze van uitvoering (‘Wie’) en de kosten voor geraamde externe inzet opgenomen. Op basis van de urgentie en ‘uitstelbaarheid’ is bepaald welke onderwerpen in 2018 regionaal worden opgepakt en uitgevoerd. Concreet gaat het dan om onderwerpen met de urgentie ‘hoog’ en ‘middel’. Onder ‘hoog’ wordt verstaan die projecten en activiteiten die niet uitstelbaar zijn. Er is in principe geen keuze om ze niet doen of er heeft al besluitvorming plaatsgevonden om het uit te voeren. Onder ‘middel’ staan projecten waarvan het (inhoudelijk) gewenst is ze op te pakken en uit te voeren, maar uitstel in principe mogelijk is. Bij urgentie ‘laag’ is uitstelbaarheid geen probleem. In hoofdstuk 3 worden de projecten die in 2018 worden uitgevoerd verder toegelicht.
De overige projecten vallen onder de ‘rode streep’ en worden niet in 2018 uitgevoerd. Daar waar uitvoering voor 2018 is voorzien, is dat vermeld. Al met al laat het Jaarplan 2018 veel ambitie zien, waarvan de uitvoering veel zal vragen van de gemeenten.
4
3. De projecten In dit hoofdstuk worden per deelgebied de opgaven beschreven en toegelicht. De beschreven opdrachten in dit hoofdstuk worden in projectvorm uitgevoerd.
3.1
Beleid
Uitvoering van de visie Sociaal Domein & transformatie met de aanbieders In 2017 is de regionale Visie Sociaal Domein opgesteld en vastgesteld door de gemeenten. De visie kent een aantal inhoudelijke doelstellingen en bevat handvaten om de regionale transformatie met de aanbieders op te pakken en uit te voeren. Samen met de aanbieders wordt de regionale transformatie van het Sociaal Domein geconcretiseerd in een gezamenlijk opgesteld Transformatieplan, waarin doelstellingen en uitvoering zijn beschreven. Dit plan heeft ook een relatie met de uitvoering van het programma Preventie in 2018. Resultaat Uitvoering van de regionale transformatie met de aanbieders Uitvoering Inzet eigen medewerkers. Voor dit project is de oprichting van een Beleidstafeloverleg (zie hieronder) voorwaardelijk. Tijdspad Oplevering Transformatieplan in kwartaal 2. Uitvoering kwartalen 2-4 Kosten € 50.000,-
Verlevendiging Visie Sociaal Domein Achterhoek De regionale Visie op het Sociaal Domein gaat niet alleen over de inhoudelijke doelstellingen maar over de samenwerking tussen gemeenten onderling en met de (zorg)aanbieders en andere maatschappelijke partners. De visie moet ‘tussen de oren’ komen bij de gemeentelijke medewerkers, zodat allen vanuit hetzelfde denkkader werken in en aan het regionale Sociale Domein. Resultaat De visie is geïnternaliseerd bij de medewerkers van de samenwerkende gemeenten. Uitvoering Door het MOSD Tijdspad Kwartaal 1-4 Kosten € 10.000,-
Beleids(tafel)overleg met aanbieders - in samenhang met CLM In de visie op het Sociaal Domein wordt beschreven dat met de aanbieders samen wordt gewerkt aan de maatschappelijke opgaven. Dat vraagt om het opzetten van een (gestructureerd) beleidsoverleg met de aanbieders, in nauwe samenhang met het regionale CLM. Resultaat Beleidsoverleg met aanbieders over transformatie Uitvoering Nader te bepalen Tijdspad Kwartaal 1: Oplevering van een plan hoe de beleidstafel te organiseren Kosten € 50.000,-
Implementatie Social Return of Investment (SROI) In de aanbestedingsdocumenten zijn voorwaarden richting aanbieders opgenomen betreffende Social Return of Investment. Deze bepalingen moeten -samen met aanbieders- worden uitgewerkt
5
en geconcretiseerd en vervolgens uitgevoerd. Wat willen de gemeenten ermee, wat kunnen werkgevers bieden. Resultaat Concretisering en uitvoering van de voorwaarden van SROI zoals opgenomen in de inkoopdocumenten. Uitvoering CLM-team in samenwerking met Werkgeversservicepunt Tijdspad Kwartaal 1-4 Kosten € 15.000,-
Visie op Vervoer De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het vervoer in het kader van de zorg. Er zijn diverse ontwikkelingen die vragen om een nieuwe visie op het vervoer waarvoor de gemeenten verantwoordelijkheid zijn. Het openbaar is de laatste jaren veel toegankelijker geworden voor ouderen en mensen met een beperking en veranderingen in de zorg en ondersteuning vragen om een andere en innovatie kijk op het onderdeel vervoer. De op te stellen visie heeft als doel om het Vervoer beter en slimmer te organiseren. Resultaat Visie op Vervoer in de zorg Uitvoering Inzet eigen medewerkers Tijdspad Kwartaal 1 Kosten € 5.000,-
Uitvoering programma Preventie – al lopend project In 2017 zijn de gemeenten gestart met het opstellen van een breed en integraal Preventieprogramma. Dit programma strekt zich uit over de terreinen VolksgezondheidJeugdgezondheidszorg-Sociaal Domein. Eind 2017 is dit programma aangeboden aan de gemeenten. In 2018 (en verder) wordt dit Preventieprogramma uitgevoerd in diverse projecten Resultaat Uitvoering van het preventieprogramma Uitvoering Inzet eigen gemeentelijke medewerkers in samenwerking met externe partijen Tijdspad Kwartalen 1-4 Kosten De kosten voor de uitvoering van de projecten komen uit de gemeentelijke budgetten
Visie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang – al lopend project In 2017 is start met het opstellen van de regiovisie “Opvang en Bescherming regio Achterhoek voor de periode 2018-2020”. In deze visie worden de inhoudelijke ambities beschreven voor BW en MO en anderzijds vastgelegd hoe de gemeenten deze taken gaan uitvoeren vanaf 2020, gelet op de decentralisatiemogelijkheden naar de gemeenten. In 2018 wordt verder gewerkt conform het vastgestelde Spoorboekje. Resultaat Regiovisie Opvang en Bescherming Uitvoering Eigen medewerkers, ondersteund door adviesbureau HHM Tijdspad Kwartalen 1-4 Kosten Kosten externe inzet gedekt uit budgetten centrumtaak Doetinchem
6
Beleid Personen met Verward Gedrag – al lopend project Op 1 oktober 2018 moeten alle gemeenten en regio’s in Nederland beschikken over een goed werkende aanpak voor ondersteuning van mensen met verward gedrag. De Achterhoekse gemeenten werken sinds 2017 in projectvorm samen om te komen tot één aanpak. Resultaat Een goed werkende aanpak voor ondersteuning van mensen met verward gedrag Uitvoering Inzet eigen medewerkers Tijdspad Kwartaal 3: Oplevering van de aanpak Kosten € 10.000.
Passend Onderwijs – Jeugd Een goede onderlinge samenwerking tussen Passend Onderwijs, gemeenten en aanbieders van Jeugdhulp is belangrijk, om jongeren op school en vanuit de gemeente passende ondersteuning te kunnen bieden. De relatie Passend Onderwijs- Jeugd(zorg) zit in de Achterhoek nog in een redelijk beginstadium. De eerste stap is om de partijen bij elkaar te brengen en met elkaar te laten vaststellen wat de gemeenschappelijke doelen zijn (‘welk resultaat willen we met elkaar halen’). Resultaat Afspraken samenwerkingsverbanden, gemeenten en aanbieders over gemeenschappelijke doelen. Uitvoering Inzet eigen medewerkers (onderwijs, jeugd) &inzet samenwerkingsverbanden Tijdspad Kwartalen 1-3 Kosten € 60.000.
Thuiszitters in beeld en in beweging Ook de Achterhoekse gemeenten kennen zgn. Thuiszitters. Dit zijn kwetsbare, thuiszittende jongeren die niet op school zitten, niet werken en werken en geen uitkering ontvangen, en die niet of nauwelijks in beeld zijn bij hulpverlenende instanties. Doelstelling van dit project is om deze jongeren in beeld te brengen en om dienstverlening in te zetten om deze kwetsbare groep jongeren ondersteuning te bieden richting school en werk. Resultaat De thuiszittende jongeren worden op persoonsniveau in beeld gebracht. Vervolgens worden er regionale afspraken gemaakt over de ondersteuning van deze jongeren naar school en werk. Uitvoering Inzet eigen medewerkers, extern Tijdspad Kwartalen 1-3 Kosten € 60.000,-
3.2.
Inrichting van de zorginfrastructuur
Regionale Expertisetafel Jeugd Eind 2017 zijn landelijke afspraken gemaakt door de VNG en Jeugdhulpaanbieders over de inrichting van zgn. regionale Expertisetafels. Deze regionale experttafels hebben als doel om vooral voor complexe casussen expertise bij elkaar wordt gebracht en op korte termijn passende hulp wordt georganiseerd. Ook voor de regio Achterhoek moet een dergelijke Expertisetafel worden ingericht. Resultaat Inrichten van een Regionale Expertise Tafel Uitvoering Inzet eigen gemeentelijke medewerkers, samen met aanbieders 7
Tijdspad Kosten
Kwartaal 1 € 30.000,-
Afbouw ‘Drang’ naar gebiedsteams In de visie op de Jeugdbescherming hebben de gemeenten bepaald dat inzet van ‘Drang’ wordt afgebouwd en dat de Gebiedsteams meer in staat worden gesteld om interventies in het vrijwillige kader in te zetten, ter voorkoming van Drang. Resultaat Afbouw van maatregelen Drang en equiperen gebiedsteams Uitvoering Inzet eigen gemeentelijke medewerkers, samen met GI’s Tijdspad Kwartalen 1-4 Kosten € 15.000,-
Jeugdbeschermingstafel – al lopend project In 2017 is de Jeugdbeschermingstafel opgezet en deze is per 1/11/2017 actief. In 2018 moet de Jeugdbeschermingstafel verder worden ingeregeld. Verder is afgesproken dat na een jaar de (werking van) de Jeugdbeschermingstafel geëvalueerd moet worden. Resultaat Inregelen Jeugdbeschermingstafel en eind 2017 geëvalueerd. Uitvoering Inzet van eigen gemeentelijke medewerkers. Tijdspad Kwartaal 3: evaluatie van de Jeugdbeschermingstafel Kosten Kosten Jeugdbeschermingstafel lopen via de gemeentelijke budgetten Kosten evaluatie: € 10.000,-
Kwaliteit en Toezicht: lokale eisen op basis van regionaal kwaliteits- en toezichtkaders Door het regionale CLM-team worden regionale kwaliteitseisen en een toezichtkader voor gecontracteerde aanbieders opgesteld. Deze eisen en kaders moeten ook worden doorvertaald naar het lokale CLM van de gemeenten en toepasbaar zijn voor de aanbieders die vallen onder het lokale CLM. Resultaat Lokale kwaliteitseisen voor aanbieders die onder lokaal CLM vallen Uitvoering Regionaal CLM-team in samenwerking met lokale CLM-ers Tijdspad Kwartaal 2 Kosten Geen Toegang tot dyslexie De zorgconsumptie van dyslexie is de afgelopen jaren fors gestegen. Dit vraagt om beleid en afspraken aangaande de toegang tot de dyslexiezorg. Resultaat Afspraken over de toegang tot dyslexie Uitvoering Inzet van eigen gemeentelijke medewerkers Tijdspad Kwartaal 2/3 Kosten € 15.000,-
3.3
Inkoop
In het jaar 2018 lopen drie ‘inkoopsporen’: 1 Uitvoering van de huidige ‘Open House’ Inkoop 2017/2018. Daaronder vallen de tussentijdse kwartaalopenstellingen en implementaties daarvan. De implementatie van de Q1-openstelling 2018 brengt een grotere implementatie met zich mee. Dit is eind 2017 in een apart project georganiseerd, dat in januari/februari 2018 afgerond zal zijn. 8
2. Voorbereiding op de nieuwe inkoop 2019. De contracten voor alle domeinen (Jeugd, WMO, GI’s) lopen af op 31/12/2018. Dat betekent dat per 1 januari 2019 nieuwe contracten moeten worden gesloten. 3. Het project Visie op Inkoop 2019 en verder. Dit project richt zich op de middellange termijn (‘waar willen we staan over 3 jaar’) en zal vooral beschrijven hoe gemeenten in 2021/2022 willen sturen, bekostigen en inkopen, en hoe daar te komen. Naar verwachting zal dit voor het jaar 2019 nog geen grote wijzigingen met zich meebrengen. Omwille van de samenhang en de aansturing zullen de uitvoering van de huidige inkoop (2017/2018) en de voorbereiding op de nieuwe inkoop 2019 worden samengebracht in één project. Daaronder valt ook de contractering van de GI’s, waarbij in kwartaal 1 door de colleges wordt besloten op welke wijze (subsidie of aanbesteding) deze contractering zal plaatsvinden. Het project ‘Visie op Inkoop 2019 en verder’ is reeds gestart en zal begin 2018 opleveren.
Implementatie 2018-Q1 – al lopend project De (tussentijdse) openstelling van de inkoop per 1 januari 2018 vraagt een gestructureerde aanpak en implementatie naar backoffice, consulenten, beleid, etc. Deze is eind 2017 uitgevoerd, met een uit- en doorloop in de eerste 2 maanden van 2018. Resultaat Implementatie inkoop Q1-2018 op basis van implementatieplan Uitvoering Eigen medewerkers Tijdspad Kwartaal 4 2017: Oplevering van de aanpak; uitloop kwartaal 1 2018 Kosten € 10.000,-
Uitvoering Inkoop 2017/2018 & Voorbereiding Inkoop 2019 Voorbereiding en implementatie van de inkoop 2019 en uitvoering van de ‘Open Houseopenstellingen in 2018 (op basis van de inkoop 2017/2018) Nieuwe contracten met de GI’s per 1/1/2019 Resultaat Nieuwe contracten met aanbieders (en GI’s) per 1/1/2019 Uitvoering Externe ondersteuning en inzet eigen gemeentelijke medewerkers. Tijdspad Kwartaal 1-4 Kosten € 80.000,-
Project Visie op Inkoop 2019 e.v. – al lopend project Dit project richt zicht op de vraag waar de gemeenten willen staan over 3 jaar. Vanuit het kader Visie - > sturing -> bekostiging -> inkoop wordt de vraag beantwoord hoe gemeenten op termijn willen sturen naar zorgaanbieders, hoe wordt het zorgaanbod bekostigd en welk inkoopmodel daarbij past. Resultaat Uitvoering Tijdspad Kosten
Visie op inkoop, sturing en bekostiging van het zorgaanbod Inzet eigen gemeentelijke medewerkers. Kwartaal 1: Oplevering van de visie € 10.000,-
Inkoop hulmiddelen – al lopend project De Achterhoekse gemeenten hebben in 2014 gezamenlijk een aanbestedingstraject doorlopen voor hulpmiddelen en Medipoint (Hartingbank) gecontracteerd. De huidige contracten lopen af op 1 juni 2018.
9
In 2017 is de start gemaakt met een nieuwe aanbesteding en deze worden afgerond voor 1 juni 2018 zodat tijdig nieuwe contracten kunnen worden gesloten. Resultaat Inkoop Hulpmiddelen Uitvoering Externe ondersteuning en inzet eigen gemeentelijke medewerkers. Tijdspad Kwartalen 1 en 2 Kosten € 10.000,-
3.4
Management & Onderzoek
Onderzoek naar de effecten van de Toegang De 8 gemeenten hebben de Toegang en de toeleiding naar zorg op verschillende manieren georganiseerd. Middels een onderzoek wordt in kaart gebracht wat de effecten zijn van de verschillende organisatievormen en hoe gemeenten van elkaar kunnen leren. Resultaat Onderzoek naar de effecten van de Toegang Uitvoering Extern onderzoek Tijdspad Kwartaal 2 Kosten € 20.000,Regiomodel Monitoring en Informatiemanagement Voor het Sociaal Domein is het van belang om de juiste informatie te hebben en effecten van beleid te kunnen meten. Dat vraagt om een gestructureerde aanpak voor Monitoring en informatiemanagement voor de komende jaren, waarbij ook al beschikbare data bij elkaar worden gebracht. Resultaat Regiomodel voor Informatiemanagement en monitoring Uitvoering CLM-team Tijdspad Kwartaal 1-4 (meerjarig) Kosten Inzet CLM-team
10
4. Begroting Sociaal Domein 2018 Voor de uitvoering van het jaarplan 2017 hebben de gemeenten een additionele bijdrage geleverd van in totaal € 440.000,-, bovenop de al in 2016 besloten en voor 2017 bestemde € 400.000,-. Op basis van de tussenstand per 1 november 2017 wordt voor het jaar 2017 een overschot verwacht van (ongeveer) € 200.000,-. Dit geprognotiseerde overschot wordt meegenomen naar de begroting 2018.
Begroting 2018 Sociaal Domein Achterhoek
Uitgaven
Inkomsten
Projectenorganisatie (projectenmanager, projectensecretariaat en communicatie) Externe expertise en capaciteit voor projecten (exclusief deskundigheidsbevordering) Deskundigheidsbevordering Vergaderfaciliteiten, bijeenkomsten, etc. Onvoorzien
€ 290.000,-
Geprognotiseerd overschot 2017
€ 200.000,-
€ 480.000,-
Bijdrage voor realisatie Jaarplan 2017 (8 x € 80.000,-)
€ 640.000,-
Totaal Uitgaven
€ 840.000,-
Totaal Inkomsten
€ 840.000,-
€ 50.000,€ 10.000,€ 10.000,-
11
Bijlage 1: Totaal actielijst sociaal domein Onderwerp
Actie
Urgentie
Wanneer
Wie
Kosten
Beleid
Uitvoering van de visie Sociaal Domein & transformatie met de aanbieders
hoog
Kw. 1-3
Project
50.000,-
Verlevendigen Visie Sociaal Domein Achterhoek
middel
Kw. 1-4
MOSD
10.000,-
Beleids(tafel)overleg met aanbieders
hoog
Kw. 1
Implementatie Social Return of Investment (SROI)
middel
Kw. 1-4
Project
15.000,-
Visie op Vervoer
middel
Kw. 1-3
Project
5.000,-
Uitvoering programma Preventie – al lopend project
hoog
Kw. 1-4
Project
Visie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang – al lopend project
hoog
Kw. 1-4
Project
Beleid personen met verward gedrag – al lopend project
hoog
Kw. 3
Project
Clientervaringsonderzoeken
middel
Kw. 2/3
AO
Samenwerking Menzis
hoog
Kw. 1-4
MOSD
Transformatietafel Zorg
middel
Kw. 1-4
MOSD
Passend Onderwijs - Jeugd
hoog
Kw.1-3
project
60.000,-
Thuiszitters in beeld en in beweging
hoog
Kw.1-3
Project
60.000,-
hoog
Kw. 1
Project
30.000,-
middel
Kw. 1-4
Project
15.000,-
Jeugdbeschermingstafel – al lopend project
hoog
Kw. 3
Project
10.000,-
Kwaliteit en Toezicht: lokale eisen op basis van regionaal kwaliteits- en toezichtskader
middel
Kw. 2
CLM
Toegang tot Dyslexie
middel
Kw. 2/3
Project
15.000,-
Implementatie 2018-Q1 – al lopend project
hoog
Kw. 1
Project
10.000,-
Uitvoering Inkoop 2017/2018 & voorbereiding Inkoop 2019
hoog
Kw. 1-4
Project
80.000,-
Project Visie op Inkoop 2019 e.v. – al lopend project
hoog
Kw. 1
Project
10.000,-
Inkoop Hulpmiddelen – al lopend project
hoog
Kw. 1+2
Project
10.000,-
Onderzoek naar de effecten van de Toegang
middel
Kw. 2
MOSD
20.000
Regiomodel en Informatiemanagement
middel
Kw. 1-4
CLM
Deskundigheidsbevordering medewerkers
hoog
Kw. 1-4
MOSD
Uitvoering verevening 2017
hoog
Kw. 1/2
AO fin.
Inrichting van de Regionale Expertisetafel Jeugd zorginfrastructuur Afbouw ‘Drang’ naar gebiedsteams
Inkoop
Management& Onderzoek
TOTAAL
Projectkosten inclusief deskundigheidsbevordering
10.000,20.000,-
50.000,-
530.000,-
Regionaal Clientenbeleid en clientenparticipatie
middel
Verbinding met WLZ- en Zvw-ketens
middel
Kennisplatform gemeenten – partners (Verbindingsgroep)
laag
12
50.000,-
Collegevoorstel Openbaar Niet openbaar Vertrouwelijk
Nummer: Onderwerp Visiedocument en jaarplan 2018 Sociaal Domein Achterhoek
Besluit conform conform met opmerkingen aangehouden niet conform
Beslispunten 1. Instemmen met het visiedocument Sociaal Domein Achterhoek: "Samenwerken door elkaar te versterken." 2. Instemmen met het jaarplan 2018 Sociaal Domein Achterhoek en de daarin verwerkte ambtelijke inzet. 3. Voor het jaarplan 2018 € 95.000 beschikbaar stellen (€ 50.000 t.l.v. begroting 2018, € 45.000 via NJN t.l.v. Reserve Sociaal Domein). Verantwoordelijken: Afdeling : Samenleving Naam
:
H. Bosma
Tel. Nr.
:
(0543) 49 33 33
Bestuurlijke planning: Datum college : 20 februari 2018 Gewenste : 21 februari 2018 datum raad Voorstel / : Mededeling Mededeling
Paraaf afdelingshoofd
Paraaf portefeuillehouder
Naam
Naam
:
G.J. van Vliet
:
H. Rijks
Samenvatting: In 2017 is de regionale Visie op het Sociale Domein opgesteld. In aansluiting op deze visie is door het Management Overleg Sociaal Domein (MOSD) -net als voor 2017- het Jaarplan 2018 opgesteld. In eerste aanleg willen de gemeenten dit Jaarplan met gesloten beurzen uitvoeren. Door het werk slim te verdelen en niet alles zelf te hoeven doen wordt de ambtelijke capaciteit beter benut en blijft de opgedane kennis achter binnen de deelnemende organisaties. Dat zal echter niet voor alle projecten lukken. Op een aantal terreinen is aanvullende expertise en capaciteit noodzakelijk. Daarvoor is een kostenraming gemaakt, die resulteert in de gevraagde bijdrage per gemeente. Het jaarplan 2018 verschijnt op een zodanig tijdstip dat niet in stemmen geen optie is. Komend jaar moet de planning op dit punt verbeteren.
Portefeuille
Burg.
Kok
Wethouders Nijland Rijks
Wiltink
Secr.
B.O.
Akkoord Bespreken Kopie
Pagina 1 van 4
Informatieblad Nummer: Beslispunten 1. : Instemmen met het visiedocument Sociaal Domein Achterhoek: "Samenwerken door elkaar te versterken." 2.
:
Instemmen met het jaarplan 2018 Sociaal Domein Achterhoek en de daarin verwerkte ambtelijke inzet.
3.
:
Voor het jaarplan 2018 € 95.000 beschikbaar stellen (€ 50.000 t.l.v. begroting 2018, € 45.000 via NJN t.l.v. Reserve Sociaal Domein).
Inleiding In 2017 is de regionale Visie op het Sociale Domein opgesteld. In aansluiting op deze visie is door het Management Overleg Sociaal Domein (MOSD) -net als voor 2017- het Jaarplan 2018 opgesteld. In eerste aanleg willen de gemeenten dit Jaarplan met gesloten beurzen uitvoeren. Door het werk slim te verdelen en niet alles zelf te hoeven doen wordt de ambtelijke capaciteit beter benut en blijft de opgedane kennis achter binnen de deelnemende organisaties. Dat zal echter niet voor alle projecten lukken. Op een aantal terreinen is aanvullende expertise en capaciteit noodzakelijk. Daarvoor is een kostenraming gemaakt, die resulteert in de gevraagde bijdrage per gemeente. Het jaarplan 2018 verschijnt op een zodanig tijdstip dat niet in stemmen geen optie is. Komend jaar moet de planning op dit punt verbeteren. Bespreking MOSD en PoHo Het MOSD heeft het jaarplan (incl. de prioritering en de begroting) met het Poho-Sociaal (23/11/2017 en 21/12/2017) besproken en afgestemd. Het Poho-Sociaal heeft vervolgens ingestemd met het hierbij gevoegde (ambitieuze) jaarplan. De formele bevoegdheid om het plan vast te stellen en middelen beschikbaar te stellen ligt bij de afzonderlijke colleges. Het MOSD en het PoHo hebben geen van beide rechtspersoonlijkheid, noch is er aan (één van) hen mandaat verleend door de betreffende colleges.
MOSD en PoHo sociaal zijn daarmee ambtelijke en bestuurlijke gremia waarin de door de colleges te nemen besluiten (mede) worden voorbereid. Argumenten 1.1
Per abuis verkeerde tekst meegestuurd. Eind 2017 is de regionale Visie op het Sociale Domein onder de titel “Samenwerken om elkaar te versterken” opgesteld en voorgelegd aan het college. Hierbij, en ook bij de daarna verzonden raadsmededeling, is per abuis (maar enkel in hard-copy) een verouderde tekst meegestuurd. De digitale tekst die de collegeleden ter vergadering op hun i-pad zagen was echter wel de juiste en de toen voorgelegde beslispunten correspondeerden dan ook één op één met deze tekst. Voor de volledigheid wordt met dit beslispunt deze vergissing gecorrigeerd. Na het collegebesluit volgt een aangepaste raadsmededeling.
2.1
Aansluiting werkplan en samenwerking 2017. Het voorliggende jaarplan borduurt deels voort op het jaarplan 2017 en richt zich enerzijds (nog) op het wegwerken van achterstanden en de opbouw van de benodigde infrastructuur voor het sociaal domein. Het jaarplan 2018 kent anderzijds ook nieuwe projecten die moeten leiden tot bv. regionale transformatieafspraken met aanbieders en beperking van de instroom op een aantal onderdelen van de zorginfrastructuur (bv. dyslexie). Mogelijk kunnen deze afspraken leiden tot kostenbesparingen voor gemeenten. Daarnaast wordt nu de regionale verbinding gelegd (en geconcretiseerd in projecten) met Onderwijs en Arbeidsmarkt/participatie.
Pagina 2 van 4
In overleg met het Bestuurlijk Onderwijs is het project ‘Passend Onderwijs-Jeugd’ opgenomen en het PoHo Werk en Inkomen heeft gevraagd of het project “Thuiszitters in beeld en in beweging” in het Jaarplan van het Sociaal Domein kan worden opgenomen en vanuit de projectenorganisatie kan worden uitgevoerd. In het jaarplan zijn alle projecten genoemd en er is een actielijst sociaal domein in opgenomen. Daarbij is aangegeven welke urgentie er is, wanneer de actie wordt opgepakt, door wie of in welke vorm en wat de eventuele kosten ervan zijn. Het jaarplan is als bijlage aan dit voorstel toegevoegd. 3.1
Kosten en dekking. Voor de inhuur van externe expertise in 2018 wordt aan de gemeente Aalten een bedrag van € 80.000 gevraagd. Daarnaast wordt €15.000 gevraagd voor de aanstelling van een projectleider inkoop.
Kanttekeningen De projecten moeten grotendeels door eigen ambtelijke medewerkers worden uitgevoerd. Dat brengt vraagstukken met zich mee over voldoende (beschikbare) personele inzet. De ervaring uit 2017 leert dat de capaciteit op een aantal fronten wringt. Realisatie van het jaarplan 2018 is dus afhankelijk van voldoende beschikbare capaciteit! Waar nodig zullen dit jaar, in overleg met management en college, keuzes worden gemaakt bij de inzet van de betreffende medewerkers. De gemeente Aalten zal in het MOSD en het PoHo Sociaal er op aandringen dat nieuwe planvorming voor de Achterhoekse samenwerking binnen het Sociaal Domein gelijk op loopt met de voorbereiding van de betreffende gemeentebegroting. Voor de jaren 2017 en 2018 is over de jaarplannen van het MOSD zodanig laat in het jaar besluitvorming gevraagd dat wijziging van al vastgestelde begrotingen onvermijdelijk was. Verder zal Aalten er op aandringen dat duidelijker dan nu in beeld wordt gebracht wat de voordelen en de efficiencywinst zijn van samenwerking. Dit maakt de bestuurlijke afweging over beschikbaar te stellen middelen voor die samenwerking transparant. Het is tot slot niet de bedoeling dat het MOSD en het PoHo sociaal uitdijen tot een bestuurlijke tussenlaag of shared service center.
De autonomie van de deelnemende gemeenten, en daarmee de vrijheid om naar eigen inzicht te kunnen besluiten, moet gewaarborgd blijven. Financiën en dekking De gevraagde gemeentelijke bijdrage van € 95.000,- wordt voor € 50.000 ten laste gebracht van de begroting 2018, en voor € 45.000 ten laste van de reserve sociaal domein via de voorjaarsnota 2018. De hier voorgestelde gemeentelijke bijdrage is taakstellend; projecten waarvoor in het werkplan nog geen kosten zijn geraamd behoeven nadere besluitvorming. Intern overleg gevoerd met: (Afd.; Team; Persoon.) Overlegpunten: FBI: Wilbert van Dijk BOR: Huub Visser Participatie en Communicatie n.v.t. Vervolgstappen inclusief tijdspad n.v.t. Bijlagen Visiedocument MOSD: Samenwerken door elkaar te versterken. Jaarplan 2018 Sociaal Domein Achterhoek Raadsmededeling
Pagina 3 van 4
Nummer: Beslispunten 1. : Instemmen met het visiedocument Sociaal Domein Achterhoek: "Samenwerken door elkaar te versterken." 2.
:
Instemmen met het jaarplan 2018 Sociaal Domein Achterhoek en de daarin verwerkte ambtelijke inzet.
3.
:
Voor het jaarplan 2018 € 95.000 beschikbaar stellen (€ 50.000 t.l.v. begroting 2018, € 45.000 via NJN t.l.v. Reserve Sociaal Domein).
Collegebesluit Opmerkingen van de secretaris en/of het college Conform Conform met opmerkingen:
Niet conform:
Aangehouden:
Persgesprek
Ja
Nee
Pagina 4 van 4
Raadsmededeling - Openbaar Nummer Datum B&W datum Beh. Ambtenaar Portefeuillehouder Onderwerp
: : : : : :
213-2020 3 december 2020 24 november 2020 Henk ter beest J.C. Wikkerink en A.J. te Lindert Uitgangspunten regionale inkoop Jeugd Wmo begeleiding en Beschermd wonen
Aanleiding: We verzoeken u kennis te nemen van het besluit van college van B&W met betrekking tot de uitgangspunten regionale inkoop Jeugd Wmo begeleiding en Beschermd wonen: 1. 2.