Programmabegroting 2026 Aalsmeer college 23092025
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
Gemeente Aalsmeer
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................... 3 Aanbiedingsbrief ................................................................................................ 4 1. Leeswijzer .................................................................................................... 11 2. Programmaplan ............................................................................................ 13 2.1 Sociaal domein ......................................................................................................... 14 2.2 Onderwijs en ontplooiing ........................................................................................... 29 2.3 Economie en duurzaamheid ....................................................................................... 39 2.4 Openbare ruimte ...................................................................................................... 47 2.5 Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................................................ 56 2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid ................................................................................. 67 2.7 Overhead ................................................................................................................
75 2.8 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 80
3. Paragrafen .................................................................................................... 87 3.1 Lokale heffingen ....................................................................................................... 88 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 104 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 113 3.4 Financiering ........................................................................................................... 120 3.5 Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 125 3.6 Verbonden Partijen ................................................................................................. 131 3.7 Grondbeleid ........................................................................................................... 151 3.8 Duurzaamheid en klimaat ........................................................................................ 155 3.9 Wet Open Overheid ................................................................................................ 164 3.10 Arbeidsmigranten ................................................................................................. 166
4. Financiële begroting ................................................................................... 169 4.1 Financieel meerjarenbeeld 2026 - 2029 ..................................................................... 170 4.2 Investeringen......................................................................................................... 179 4.3 Reserves en voorzieningen ...................................................................................... 181 4.4 Meerjarenraming per programma ............................................................................. 188
5. Bijlagen ...................................................................................................... 191 5.1 Verplichte beleidsindicatoren BBV inclusief toelichting ................................................. 193 5.2 Kaderstellende nota's .............................................................................................. 197 5.3 Subsidieoverzicht ................................................................................................... 200
Programmabegroting 2026
3
Gemeente Aalsmeer
Aanbiedingsbrief Aalsmeer, 23 september 2025 "De programmabegroting 2026: samen kansen grijpen en doelen realiseren" Geachte raadsleden, Voor u ligt de programmabegroting 2026. In deze programmabegroting leggen wij u de beleidsmatige en financiële vertaling voor van de eerder vastgestelde bestuurlijke kaders. De bestuurlijke kaders zijn, zoals u gewend bent, vastgelegd in de Kadernota 2026 die door u is vastgesteld op 3 juli jl. In maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Dus is dit de laatste programmabegroting die wij u aanbieden. Het is aan een nieuw college om het stokje daarna van ons over te nemen. De Kadernota 2026 bevatte daarom weinig voorstellen voor nieuw beleid. We staan nationaal voor grote transities in het sociaal domein, de woningbouw en de energietransitie, waarbij geopolitieke spanningen en technologische ontwikkelingen, demografische verschuivingen en ruimtelijke druk vragen om doordachte keuzes op lokaal niveau. Slimme ruimtelijke keuzes zijn niet alleen nodig om te bouwen voor de toekomst, maar ook om leefbare wijken, bereikbaarheid en voorzieningen te creëren, wat weer een directe link heeft met het sociaal domein en de veiligheid. De druk op het sociaal domein is hoog, met name in de jeugdzorg en Wmo. Preventie, samenwerking en het versterken van onderlinge hulp blijven nodig om zorg en ondersteuning toegankelijk houden én financieel haalbaar.
Dit vraagt wat van onze inwoners en hun netwerk, maar ook van werkgevers/bedrijven. Een gezonde leefomgeving draagt bij aan welzijn, preventie en participatie aan de maatschappij. Zowel fysieke, sociale als veiligheidsfactoren beïnvloeden hoe gezond mensen leven en hoe zij het leven in Aalsmeer ervaren en waarderen. In een tijd van toenemende dreiging van ondermijning en criminaliteit is het versterken van sociale controle en samenwerking met inwoners en partners van groot belang. En tegelijkertijd is het kunnen komen tot ontspanning, bijvoorbeeld door te sporten, bezig te zijn met kunst en cultuur of (op andere wijze) samen te zijn met anderen essentieel. Het komende halfjaar gaan wij met dezelfde elan verder om gestarte zaken zoveel mogelijk af te ronden en een stevige basis voor het volgende college achter te laten. Dit betekent onder andere dat we in 2026, naast de uitvoering van vele onderwerpen, acties, programma’s en (ruimtelijke) ontwikkelingen, we o.a.: -
Verder gaan met de uitvoering van het mantelzorgplan; Ons richten op voldoende woningaanbod met passende zorg en ondersteuning voor kwetsbare groepen;
-
Werken volgens de menselijk maat zodat inwoners een samenhangende en mensgerichte benadering ervaren; Het programma “grip op jeugdhulp” voorzetten;
-
Participeren in projecten met cofinanciering vanuit de Regiodeal met als doel de integrale aanpak van vraagstukken die spelen rondom de sierteelt; Blijven inzetten op waterveiligheid, veilige evenementen en het tegengaan van ondermijning;
Programmabegroting 2026
4
Gemeente Aalsmeer
-
Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma energietransitie en duurzaamheid; De uitvoeringsscenario’s beheer openbaar groen voorbereiden voor de periode vanaf
-
2028; Infrastructurele verbeteringen doorvoeren; De Omgevingsvisie afronden en ter besluitvorming aan de raad voorleggen;
-
Ons blijven inzetten voor een verbetering van de leefomgeving en een bescherming van de inwoners als gevolg van de nabijheid van Schiphol; en Zorgdragen voor een weerbare maatschappij wat noodzakelijk is geworden als gevolg van internationale spanningen.
Wij hebben ons in de afgelopen 3,5 jaar op vele terreinen ingezet. Daarbij zijn we op koers gebleven ondanks financieel onzekere tijden. We zijn geconfronteerd met uitstel van wet- en regelgeving en schommelingen in de gemeentefinanciën. En dat terwijl we voor onze inkomsten voor meer dan 50% afhankelijk zijn van het Rijk. De val van het kabinet maakt dat we op dit moment nog altijd niet weten welke kant het op zal gaan. Wij verwachten dat dit vanwege de landelijke verkiezingen nog wel even het geval blijft. Des te meer een reden om te blijven focussen op de taken waarop we op lokaal niveau wel onze stempel op kunnen drukken. Financiële ontwikkeling De eerste twee jaar van deze programmabegroting zijn sluitend begroot, de baten dekken de lasten. Dat geldt niet voor de twee jaar daarna. Door wijzigingen in de financieringsmethodiek van het Rijk is de begroting vanaf 2028 niet sluitend. De komende jaren worden daarnaast gekenmerkt door grote onzekerheden. Door de val van het kabinet worden besluiten uitgesteld of gaan helemaal van tafel en we weten niet wat een nieuw kabinet gaat doen. Verder zijn de financiële markten en de economie instabiel als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen met onzekerheden over rente en inflatie als gevolg. Het goede nieuws is dat door stevig financieel beleid van de afgelopen jaren de gemeente Aalsmeer een buffer heeft.
De verwachting is dat de komende periode gekeken moet worden of we ons geld op een andere manier en met andere prioriteiten uit moeten geven. In de Kadernota 2026 hebben we daarvoor een aantal denkrichtingen opgenomen. Besluitvorming hierover laten we aan het volgende college en de nieuwe raad. Dan is hopelijk ook meer bekend of het Rijk, al dan niet incidenteel, ook vanaf 2028 opnieuw met aanvullende middelen over de brug komt. In dit onderdeel van onze brief gaan we in op het meerjarenperspectief dat in deze programmabegroting wordt gepresenteerd. In de tabel hieronder is de ontwikkeling van het meerjarig begrotingsresultaat opgenomen. De tabel begint met de stand zoals die is vastgesteld bij de Kadernota 2026. Vanaf dat punt worden de wijzigingen toegelicht. Hierbij wordt een uitsplitsing gemaakt op de reeds genomen raadsbesluiten, onderdelen waar geen keuze mogelijk is (autonome ontwikkelingen) en overige ontwikkelingen. Ook wordt de ontwikkeling van enkele belangrijke financiële kengetallen besproken. We kijken dan naar de weerstandsratio, de schuldpositie en het structurele begrotingsresultaat (het resultaat waaruit de incidentele baten en lasten zijn gefilterd). Ook gaan we in op de ontwikkeling van de lokale heffingen.
Programmabegroting 2026
5
Gemeente Aalsmeer
Meerjarenperspectief programmabegroting 2026 Het meerjarenperspectief 2026 – 2029 ziet er als volgt uit: bedrag x € 1.000
Meerjarenraming 2026
2027
2028
2029
3.027
1.300
-597
-2.380
-1
-1
-1
-1
Nominale ontwikkelingen
0
0
0
0
Kapitaallasten
0
0
0
1.013
Kostentoerekening
0
0
0
0
Investeringen
0
0
0
0
Overige besluitvorming
-1.151
-902
-637
-783
Neutrale aanpassingen
0
0
0
0
Begrotingsrechtmatigheid
0
0
0
0
397 -1.235
-2.151
Perspectief volgens Kadernota Raadsbesluiten voor Begroting Meerjarenbegroting
Totaal
1.875
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de begroting 2026 sluit met een positief begrotingsresultaat van € 1,875 miljoen. In de Kadernota 2026 werd een positief resultaat gepresenteerd voor 2026 van € 3,027 miljoen. Met het besluit over de Kadernota is ook de raadsbrief over de meicirculaire 2025 aan u voorgelegd. Zoals ieder jaar vindt na het vaststellen van de Kadernota een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s plaats waarbij de programmabudgetten binnen de diverse programma’s worden bijgesteld voor inflatie (nominale ontwikkelingen), de kapitaallasten worden geactualiseerd op basis van o.a. de realisatie uit de jaarstukken 2024 en vindt er een per saldo budgetneutrale verdeling plaats van de dienstverleningsbijdrage over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s (kostentoerekening). De volgende ontwikkelingen hebben impact (per saldo € 1,152 miljoen nadelig in 2026) op het voorliggende (meerjaren)perspectief: •
•
Raadsbrief meicirculaire 2025 Op 18 juni hebben wij u geïnformeerd over de financiële effecten volgend uit de meicirculaire 2025 en het 'nadere voorlopige macrobudget 2025 BUIG' en u toegezegd de gevolgen van beide documenten te verwerken in de programmabegroting 2026 (€ 0,425 miljoen nadelig). OVA-norm Jeugd en Wmo Na het vaststellen van de Kadernota 2026 heeft de VNG medio juli de prijsindexcijfers gepubliceerd die gebruikt worden om de tarieven in de zorg te indexeren (de zogenaamde OVA-norm). Het percentage 2026 ligt aanzienlijk hoger dan bij het opstellen van de Kadernota 2026 werd verwacht (5,13% in plaats van 3,56%). In lijn met eerdere besluitvorming heeft de VNG geadviseerd deze indexatie aan te houden. Overeenkomstig dat advies hebben wij dat in deze programmabegroting aangepast. Dekking van deze hogere lasten is gevonden in de stelpost loon-prijs die hiervoor in de programmabegroting is opgenomen.
Programmabegroting 2026
6
Gemeente Aalsmeer
•
Rentelasten en – baten als gevolg van het actualiseren van de liquiditeitspositie Net als bij voorgaande begrotingen is de liquiditeitsprognose geactualiseerd. De totale financieringsbehoefte in de meerjarenbegroting is € 13 miljoen lager dan in de Kadernota 2026 werd geprognosticeerd. Een minder grote financieringsbehoefte zorgt voor lagere rentelasten (€ 0,294 miljoen voordelig).
•
Meerjarenonderhoud binnen- en buitensportaccommodaties Vanwege het ontbreken van een geactualiseerd en integraal meerjaren onderhoudsplan (MJOP) voor de buitensportaccommodaties is de afgelopen maanden een MJOP opgesteld voor de buitensportaccommodaties en is het plan voor de binnensport-accommodaties geactualiseerd. Het financieel effect hiervan is in deze programmabegroting opgenomen (€ 0,507 miljoen nadelig).
•
Bijstelling budget 2026 bermbeheer na aanbesteding en DVO2 De Meerlanden op basis van areaal. Het contract voor bermbeheer, onderdeel van DVO2 De Meerlanden moest opnieuw worden aanbesteed nadat de vorige aannemer afzag van verlenging. Door capaciteitsgebrek en ongunstige marktomstandigheden is de uitkomst van deze aanbesteding met slechts één inschrijver financieel nadelig (€ 0,226 miljoen). Daarnaast is de vastlegging van de arealen in het beheersysteem afgerond. In eerdere P&C documenten is voor de hogere kosten als gevolg van areaaluitbreiding een winstwaarschuwing afgegeven. Dekking van de hogere kosten uit dit laatste traject
•
heeft plaatsgevonden uit de daartoe gevormde stelpost areaal. Loonkosten en inhuur KOA Vanwege pensionering van één van de medewerkers van het KOA vindt, in het kader van de warme overdracht, inhuur plaats van een medewerker. De kosten tot 30 juni zijn opgenomen. Ook vindt inhuur plaats in verband met langdurig ziekteverzuim van één van onze medewerkers. Daarnaast blijkt op basis van een analyse dat de toegekende formatie niet meer past bij de werkelijke bezetting van medewerkers die voor de kernorganisatie werkzaam zijn. Ook dit is bijgesteld. Per saldo is nadelig financieel effect in 2026 € 0,270 miljoen
•
nadelig. Overige mutaties Tot slot is in deze programmabegroting een aantal mutaties opgenomen met een per saldo impact op het begrotingsresultaat van € 0,016 miljoen structureel nadelig. Alle mutaties worden in het hoofdstuk Financiën per programma van deze begroting nader toegelicht.
Lasten en baten programmabegroting 2026 De programmabegroting van Aalsmeer bestaat – zoals bekend – uit acht programma’s. In onderstaande grafiek zijn de uitgaven en inkomsten per programma grafisch in beeld gebracht. Het sociaal domein bepaalt 1/4 van de gemeentelijke begroting, een begroting die voor de inkomsten voor meer dan de helft afhankelijk is van de algemene uitkering van het Rijk.
Programmabegroting 2026
7
Gemeente Aalsmeer
Begrotingsevenwicht Uit de tabel met het meerjarig begrotingsresultaat blijkt dat de begroting voor de jaren 2026 en 2027 nog een positief begrotingssaldo laat zien, maar dat vanaf 2028 ook in de Aalsmeerse begroting het effect van de korting van het Rijk op de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn weerslag heeft. De Provincie Noord Holland toetst in haar rol als toezichthouder of de begroting ‘structureel in evenwicht’ is. Een begroting is structureel in evenwicht als de structurele lasten gedekt worden met structurele baten. Onderstaande tabel laat zien dat dit voor 2026 en 2027 het geval is. Dat betekent dat deze begroting voor die jaren structureel in evenwicht is. Voor meer informatie over de redenen van het structureel evenwicht verwijzen wij naar het overzicht van incidentele baten en lasten in deze programmabegroting. Bedrag * € 1.000
2026
2027
2028
2029
Saldo structureel
1.863
395
-1.209
-2.111
Saldo incidenteel
12
2
-26
-40
1.875
397
-1.235
-2.151
Saldo programmabegroting
Met een structureel en reëel sluitende begroting in 2026 voldoet Aalsmeer aan de voorwaarde van repressief toezicht. Net als ieder jaar geeft de Provincie daarover voor het einde van dit jaar haar oordeel. Ontwikkeling weerstandsratio Zoals in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing te vinden is bedraagt de weerstandsratio in deze programmabegroting 2,2. De ratio voor de beschikbare weerstandscapaciteit blijft daarmee, ondanks een actualisatie van de risico’s en de vorming van de bestemmingsreserve om de afschrijvingslasten van het nieuwe zwembad (voor een deel) af te dekken uitstekend. Dat betekent dat we een voldoende grote buffer achter de hand hebben om incidentele risico’s, mochten deze zich onverhoopt voordoen, kunnen opvangen. Ook biedt dit onder voorwaarden ruimte, in lijn met de notitie van het Bestuurlijk Overleg Financiële
Programmabegroting 2026
8
Gemeente Aalsmeer
verhoudingen (BOFv) van 21 november 2023, om de algemene reserve in te zetten om binnen de termijn van de meerjarenraming via ombuigingen toe te groeien naar een sluitend perspectief. Omdat het hier om een incidentele buffer gaat is deze dus niet geschikt om structurele financiële tekorten op te vangen. Daarbij merken wij op dat deze ratio een momentopname is. Een hogere risicopositie of een lager weerstandsvermogen beïnvloedt de ratio. Ontwikkeling schuldpositie en rentelasten De onderstaande grafiek laat de verhouding tussen het vreemd vermogen (schuldpositie) en de ontwikkeling van de rentelasten zien. De ontwikkeling van de schulden laat een constant beeld zien in relatie tot het groeiende bezit. De geplande investeringen uit het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte (MPP) en het Meerjaren Investeringen Programma (MIP) zijn de oorzaak van de toename van de schuldpositie. Een groot deel hiervan wordt gefinancierd met vreemd vermogen. Het bedrag dat betaald wordt aan rentelasten stijgt hierdoor de komende jaren.
In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de financiële kengetallen. Hieruit blijkt dat de komende jaren de schuldquote oploopt als gevolg van het aantrekken van leningen om nieuw bezit te kunnen financieren, maar dat deze binnen een aanvaardbare bandbreedte blijft. Ontwikkeling lokale heffingen Daar waar het mogelijk is vraagt de gemeente kostendekkende tarieven voor geleverde diensten. Op deze manier worden de kosten gelegd bij degene die van de dienst gebruik maakt. In de Kadernota 2025 is een onderzoek aangekondigd naar de kostendekkendheid van de heffingen en de leges. Dat onderzoek is afgerond. De uitkomsten zijn onderdeel van het raadsvoorstel belastingverordeningen 2026 (raad 11 december).
Programmabegroting 2026
9
Gemeente Aalsmeer
In de Kadernota 2026 heeft u ingestemd met een nadere uitwerking van een andere vorm van opleggen van de verblijfsbelasting. Ons voorstel is om over te stappen op een tarief op basis van de vergoeding voor het verblijf. In de paragraaf lokale heffingen lichten wij dit nader toe. Na uitwerking van de uitgangspunten voor de indexatie van de tarieven zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van de Kadernota 2026 en de tariefvoorstellen die in deze programmabegroting zijn opgenomen is de ontwikkeling van de lokale woonlasten 2026 als volgt: Soort lokale heffing
2022
2023
2024
2025
2026
OZB aanslag woning eigenaar
505
519
531
553
569
Rioolheffing eigenaar
177
181
188
196
200
Afvalstoffenheffing gebruiker
237
330
370
411
374
Woonlasten Eenmalige belastingkorting voor huishoudens in 2022 Woonlasten na belastingkorting % toename t.o.v. vorig jaar
919
1.030
1.089
1.160
1.143
1.030
1.089
1.160
1.143
n.v.t.
5,7%
6,5%
-1,5%
-96 823
Een uitgebreide toelichting op de ontwikkeling van de inkomsten op de lokale heffingen is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen van deze programmabegroting. Septembercirculaire 2025 Op het moment van het aanbieden van deze begroting is de septembercirculaire van het Rijk net een paar dagen binnen. Omdat dit te laat is om de uitwerking van deze circulaire nog in deze begroting te verwerken ontvangt u daarom, zoals u van ons gewend bent, op korte termijn een raadsvoorstel met een toelichting op de ontwikkelingen uit de septembercirculaire en de financiële effecten. Dit voorstel wordt voor dezelfde raadsvergadering geagendeerd als de programmabegroting, zodat u de uitkomsten hierbij kunt betrekken. Wij zijn er trots op dat wij u een sluitende begroting voor 2026, een jaar vol kansen voor uw raad, onze inwoners, instellingen en bedrijven om samen doelen te bereiken en nieuwe mogelijkheden te benutten voor te kunnen leggen.
Burgemeester en wethouders gemeente Aalsmeer
Programmabegroting 2026
10
Gemeente Aalsmeer
1. Leeswijzer Algemeen De programmabegroting 2026 is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In de programmabegroting stelt de raad de beleidsmatige en financiële kaders vast. De raad stelt de (financiële) uitgangspunten voor het beleid vast in de programmabegroting en het college voert deze uit. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de indeling van de programmabegroting. Leeswijzer De programmabegroting bestaat uit de volgende onderdelen: • Een algemeen deel, bestaande uit de aanbiedingsbrief en de leeswijzer; • De beleidsbegroting, bestaande uit
het programmaplan met daarin opgenomen de te realiseren programma's, overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting, algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien; en
•
de paragrafen. Naast de acht verplichte paragrafen heeft Aalsmeer een paragraaf duurzaamheid en klimaat. De financiële begroting, bestaande uit
•
het overzicht van baten en lasten inclusief de toelichting; de financiële positie (waaronder begrepen de meerjarenraming), inclusief een geprognosticeerde balans, investeringen en het verloop van de reserves en
voorzieningen; Bijlagen 1 t/m 4: (de door het BBV verplichte) beleidsindicatoren inclusief toelichting, kaderstellende nota’s, overzicht van subsidies en het overzicht van baten en lasten per taakveld.
Programmaplan Ieder programma begint met een inleiding, gevolgd door de thema’s behorende bij de programma’s. Bij de verschillende thema’s staan de acties uit het uitvoeringsprogramma 2022-2026 benoemd alsmede inzicht in wat we daar in 2026 voor gaan doen. Thema’s De programma’s omvatten meerdere beleidsterreinen. Per thema komen aan de orde de doelstellingen, actuele beleidsontwikkelingen en actuele bestuurlijke actiepunten. Als de actie “uitvoering” betreft, vindt de uitvoering doorlopend gedurende het jaar plaats. Daar waar sprake is van besluitvorming door college of raad staat in de kolom planning vermeld wanneer dit verwacht wordt. Financiën Na de beleidsinhoudelijke informatie volgt de financiële uitwerking. Dit geeft invulling aan het budgetrecht van de raad. De door de raad te autoriseren budgetten per programma op het niveau van lasten, baten en saldo zijn opgenomen in een totaaloverzicht. Het overzicht per programma is opgebouwd uit taakvelden. Het subtotaal per programma omvat de volle omvang van verwachte uitgaven en inkomsten en sluit aan op de door de raad te autoriseren budgetten. Daarna wordt zichtbaar gemaakt welke bedragen aan de reserves worden toegevoegd of onttrokken.
Programmabegroting 2026
11
Gemeente Aalsmeer
Naast de ramingen 2026, gesplitst naar lasten, baten en saldo, staan de saldi vermeld van de jaarrekening 2024, de bijgestelde begroting 2025 en van het meerjarig perspectief 20272029. Onder het financieel overzicht staat, indien daartoe aanleiding bestaat, een toelichting op de ontwikkeling van het programmasaldo van jaar op jaar. In deze programmabegroting 2026 vindt o.a. de financieel-technische uitwerking plaats van bijvoorbeeld de loon- en prijscompensatie (verschuiving van de stelpost op programma 8 naar de budgetten op de overige programma's). Ook zijn de kapitaallasten geactualiseerd naar aanleiding van actualisatie van het investeringsprogramma. Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Het BBV schrijft voor dat de verbonden partij, die betrokken is bij het realiseren van de beleidsdoelstellingen, wordt opgenomen bij het programma. Overhead en algemene dekkingsmiddelen Het BBV schrijft voor dat baten en lasten van overhead centraal worden geraamd en verantwoord op een eigen taakveld overhead. Dit taakveld is opgenomen in hoofdstuk 2.7. Bij de programma’s worden de desbetreffende lasten en baten aangegeven. Van veel programma’s zijn de baten lager dan de lasten.
Het totaalsaldo van de programma’s wordt bekostigd uit de algemene dekkingsmiddelen, waarvan de algemene uitkering één van de belangrijkste is. Dit is opgenomen in hoofdstuk 2.8. Paragrafen In de begroting worden in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. Op deze manier worden onderwerpen die versnipperd in de begroting staan gebundeld. De paragrafen geven daarnaast extra informatie voor de beoordeling van de financiële positie op de korte en langere termijn. Nagenoeg alle tabellen zijn afgerond op duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.
Programmabegroting 2026
12
Gemeente Aalsmeer
2. Programmaplan
Programmabegroting 2026
13
Gemeente Aalsmeer
2.1 Sociaal domein
Inleiding Aalsmeer, Kudelstaart en Aalsmeer-Oost zijn krachtige kernen die samen een gemeenschap vormen waarvan de inwoners bereid zijn veel voor elkaar te doen en te betekenen. Een gemeenschap met veel enthousiaste vrijwilligers en mantelzorgers. De Aalsmeerse samenleving is de laatste jaren rijker en veelzijdiger geworden. De groeiende diversiteit onder onze inwoners brengt waardevolle nieuwe perspectieven, ervaringen en kansen met zich mee. Tegelijkertijd leven we in een tijd waarin veel mensen een volle agenda hebben, regels complexer worden, en de verwachtingen – van onszelf en van elkaar – toenemen. Dit heeft invloed op hoe we samenleven en hoe we naar elkaar omzien. Als gemeente willen we graag bijdragen aan de sociale samenhang en gemeenschapszin binnen de gemeente door contacten tussen inwoners te bevorderen. Al onze voorzieningen, waaronder die voor sport, cultuur en welzijn helpen daarbij. We willen ontmoeting versterken en sporten en bewegen stimuleren door het zo makkelijk en vanzelfsprekend mogelijk te maken. Voor de inwoners waarmee het aanzienlijk minder goed gaat en die ons om hulp vragen willen we waar nodig en mogelijk zorg en ondersteuning bieden. Wij willen dat ieder kind in Aalsmeer veilig, gezond én kansrijk kan opgroeien en zich kan ontwikkelen. Met veel kinderen, jongeren en hun ouder(s)/verzorger(s) gaat het goed.
Een aantal jeugdigen heeft echter extra hulp nodig. Aalsmeer wil er vooral zijn voor die jeugdigen en hun ouder(s)/verzorger(s) die ons het meest nodig hebben. Het vraagt om goede afspraken met onze partners. Bijvoorbeeld over ondersteuning van kinderen en gezinnen, het normaliseren van problemen en voortijdig schoolverlaten. Wegens schaarste aan personeel bij aanbieders en om de kosten te kunnen blijven opbrengen zetten we binnen de mogelijkheden die we hebben in op doelmatige jeugdhulp. We zetten vooral in op die kinderen en hun ouder(s)/verzorger(s) die onze hulp het meest nodig hebben. Daarnaast is het Rijk voornemens in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd de reikwijdte van de Jeugdwet af te bakenen. Voor inwoners met schulden, werkloosheid, of andere geldzorgen fungeert de gemeente als vangnet: we dragen bij aan de bestaanszekerheid en zorgen dat mensen op ons kunnen terugvallen wanneer het even tegen zit. Dit kan via een uitkering, een minimaregeling om de effecten van armoede te dempen, een schuldenregeling of andere vorm van ondersteuning. Inburgering en taalbeheersing zijn hierbij tevens van belang. Aalsmeer wil hierbij vooruitkijken naar de toekomst. Zodat werken loont, werkgeverschap en ondernemerschap aantrekkelijk blijft en personeelstekorten in vitale sectoren opgevangen kunnen worden.
Programmabegroting 2026
14
Gemeente Aalsmeer
Kernopgaven en de belangrijkste uitgangspunten In de eind 2023 vastgestelde nota Sociaal Domein hanteren we drie kernopgaven en een aantal uitgangspunten die terugkomen in beleid en uitvoering van het hele Sociaal Domein: Kernopgave 1: Gezond en gelukkig leven makkelijker maken We investeren in een gezonde omgeving en stimuleren een gezond(er) leven, onder meer via sport en bewegen. Voor wie niet (mentaal) gezond is of wordt, bieden we waar mogelijk ondersteuning op verschillende levensgebieden. We werken daarbij vanuit positieve gezondheid. Via ontmoeting, sport en kunst en cultuur versterken we verbindingen tussen inwoners. Dit draagt bij aan hun eigen welbevinden en de zorg voor elkaars welzijn, inclusief het voorkomen van eenzaamheid. Zo creëren we een sterke sociale basis. Kernopgave 2: Kansengelijkheid vergroten We geven prioriteit aan inwoners die ons het meest nodig hebben. Inwoners voor wie kansen niet vanzelfsprekend zijn, bieden we gericht ondersteuning. We investeren in een kansrijke start voor kinderen en hebben extra aandacht voor de positie van jongeren en jongvolwassenen. We werken aan een inclusieve samenleving. Kernopgave 3: Bestaanszekerheid bevorderen We bieden ondersteuning aan inwoners zonder werk en/of inkomen. We streven ernaar inwoners met financiële zorgen in beeld te krijgen en te helpen.
Door een mensgerichte benadering voorkomen we onnodig leed en oplopende kosten. We stimuleren (keten)samenwerking en een domein overstijgende aanpak bij multiproblematiek om dreigende onveiligheid tegen te gaan. Belangrijke uitgangspunten: menselijke maat en duurzaam zorgstelsel De menselijke maat is leidend in de uitvoering: werken vanuit de bedoeling en de vraag van de inwoner centraal stellen. De komende jaren willen we de dienstverlening en communicatie meer in lijn te brengen met de behoefte van onze inwoners en deze zichtbaar verbeteren. Dit om er voor te zorgen dat de inwoners van Aalsmeer zich gehoord, gezien en geholpen voelen. Daarnaast hebben we aandacht voor de betaalbaarheid van ondersteuning en zorg en zetten ons in voor een duurzaam zorgstelsel. Dat betekent onder andere dat we naast het bieden van goede hulp ook inzetten op normaliseren. Niet alle problemen kunnen door de gemeente worden opgelost. Inwoners zijn niet altijd zelfredzaam, maar kunnen ook veel zelf. Ze helpen elkaar zoveel mogelijk en waar dat teveel of te zwaar wordt biedt de gemeente hulp en ondersteuning.
Programmabegroting 2026
15
Gemeente Aalsmeer
2.1.1 Zorg en welzijn Doelstellingen • •
Inwoners zijn in staat om gezond te leven (we bevorderen gezond gedrag en positieve gezondheid); Mantelzorgers kunnen de zorg voor naasten beter aan en inwoners worden gefaciliteerd
• •
om elkaar te helpen; Inwoners kunnen zo lang en zo zelfredzaam mogelijk thuis blijven wonen; Alle inwoners, met of zonder beperkingen, kunnen meedoen in de samenleving;
•
We ondersteunen mensen met psychische problematiek en zij die (tijdelijk) dak- en/of thuisloos zijn geworden.
Actuele beleidsontwikkelingen Wet maatschappelijke ondersteuning De houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat onder druk door dubbele vergrijzing, personeelstekorten en beperkte toegang tot de Wet langdurige zorg (Wlz). Hierdoor neemt de vraag naar Wmo-ondersteuning toe. Ook het tekort aan geschikte woningen voor ouderen en mensen met een beperking vergroot de druk op de Wmo. De VNG en het Rijk onderzoeken gezamenlijk de toekomstbestendigheid van de Wmo 2015. Dit traject richt zich op de balans tussen taken, middelen en uitvoerbaarheid en resulteert naar verwachting eind 2025 in beleidsopties voor een houdbare Wmo. Vooruitlopend hierop heeft het (demissionair) kabinet een wetsvoorstel aangekondigd om de eigen bijdragen voor individuele voorzieningen inkomensafhankelijk te maken. In werkingtreding wordt niet eerder dan 2027 (was 2026) verwacht. Ten aanzien van de Wmo wordt een pakket aan maatregelen nader uitgewerkt met als doel het beheersen van de kosten. Waar mogelijk wordt binnen de wettelijke kaders terughoudend geïndiceerd. Er wordt onder andere onderzoek gedaan naar de inzet van dagbesteding als algemene voorziening. Gezondheid, zorg en preventie Om de zorg op termijn voor iedereen toegankelijk te houden, kwalitatief goed en betaalbaar is landelijk het Integraal Zorg Akkoord (IZA) 2023-2026 gesloten, waarin oplossingsrichtingen worden geschetst.
Belangrijke speerpunten die aan de gemeenten raken zijn o.a.: 1. Regionale samenwerking 2. 3.
Samenwerking sociaal domein, eerstelijnszorg en GGZ Gezond leven en preventie.
Regionaal wordt samengewerkt tussen de gemeenten, zorgverzekeraar en zorg- en welzijnsaanbieders aan thema’s preventie, GGZ en ouderen. Ook is landelijk het Gezond en Actief Leven Akkoord gesloten. Gemeenten ontvangen sinds 2023 een brede specifieke uitkering (SPUK GALA) voor programma's op het terrein van bewegen, gezondheid en sociale basis. In 2023 zijn de uitvoeringsplannen van het Gezond en Actief leven akkoord (lokaal) en in regionaal verband het regioplan van het Integraal Zorgakkoord opgeleverd. Deze voeren we ook in 2026 uit.
Programmabegroting 2026
16
Gemeente Aalsmeer
Op het gebied van GGZ wordt gewerkt aan het Mentaal Gezondheidsnetwerk Amstelland waarin sociaal domein, eerstelijnszorg en GGZ intensiever met elkaar samenwerken om ervoor te zorgen dat inwoners met mentale problematiek op de juiste plek geholpen kunnen worden en capaciteit in de GGZ beschikbaar kan blijven voor diegenen die dit het meest nodig hebben. Ook komen er in alle Amstelland gemeenten laagdrempelige steunpunten voor inwoners met mentale klachten en/of sociaal-emotionele problematiek. Op het gebied van preventie wordt dit kader wordt o.a. uitvoering gegeven aan preventie roken/ vapen, de ketenaanpak valpreventie, Welzijn op recept, eenzaamheidsbestrijding, Nu Niet Zwanger en de opstart van de Ketenaanpak kinderen met overgewicht. Ondanks dat de voortgang van beide akkoorden na 2026 onzeker is, gaan we in 2026 door met de samenwerking rond IZA en GALA en de uitvoering van deze activiteiten. Ondersteuning van mantelzorgers In het tweede kwartaal van 2025 is het nieuwe Uitvoeringsplan Mantelzorgondersteuning vastgesteld. Dit plan is gebaseerd op de uitkomsten van een evaluatieonderzoek en bevat zowel structurele acties die in 2025 zijn gestart als nieuwe maatregelen die gericht zijn op de toekomstige ontwikkeling van mantelzorg in Aalsmeer. De uitvoering van dit plan loopt door in 2026.
Het plan anticipeert op de verwachte stijging van het aantal inwoners met dementie — van circa 570 in 2024 naar circa 780 in 2030; een toename van circa 30%. De belasting van mantelzorgers die zorgen voor een naaste met dementie is relatief hoog. Daarom worden gerichte ondersteuningsmaatregelen voortgezet en uitgebreid. Naast deze inzet is er in 2026 extra aandacht voor het vergroten van de bewustwording onder inwoners die mantelzorgtaken vervullen, vaak zonder zichzelf als mantelzorger te zien. Specifieke aandacht gaat uit naar werkende mantelzorgers en jonge mantelzorgers, die elk hun eigen ondersteuningsbehoeften hebben. De in 2025 gestarte pilot met mantelzorginloopspreekuren wordt in 2026 voortgezet en verder uitgerold, zodat laagdrempelige ondersteuning op wijkniveau beschikbaar is. WoonWelzijnZorgvisie Aalsmeer- Langer thuis wonen en een passend woonzorgaanbod voor ouderen In 2026 geven we uitvoering aan de actiepunten zoals opgenomen in de WoonWelzijnZorgvisie Aalsmeer. De actiepunten richten zich op voldoende woningaanbod met passende zorg en ondersteuning voor kwetsbare groepen zoals ouderen. De acties zijn erop gericht dat kwetsbare inwoners (langer) thuis kunnen blijven wonen, mee kunnen doen en de zorg en ondersteuning ontvangen die ze nodig hebben.
Daarnaast geven we ook in 2026 verder uitvoering aan het IZA Regioplan om in regionaal verband met onze samenwerkingspartners op zorg en welzijn, antwoorden te vinden op de uitdagingen waar de dubbele vergrijzing ons voor stelt. Zo gaan we in 2026 verder met de invoering van het Lang Leven Thuis concept in Aalsmeer. Ondersteuning van personen met onbegrepen gedrag Via een ZonMW subsidie hebben de Amstelland gemeenten subsidie ontvangen om een aantal knelpunten in de ketenaanpak rondom personen met onbegrepen gedrag gezamenlijk verder uit te werken en de samenwerking in de keten te optimaliseren:
Programmabegroting 2026
17
Gemeente Aalsmeer
•
We onderzoeken of het huidige opvangaanbod voor de moeilijkste doelgroep (met psychiatrie/overlast gevend gedrag) kan worden uitgebreid, of dat een Time Out voorziening
• •
(voor inwoners die tussen de wal en het schip terecht komen) haalbaar is. We inventariseren en evalueren bestaande regionale zorg en veiligheid overlegtafels. We onderzoeken hoe en waar we in de keten ervaringskennis in kunnen zetten.
•
We zetten in op extra vroegsignalering en bemoeizorg.
Doordecentralisatie MOBW naar Begeleid Thuis en Beschermd verblijf Gemeenten, rijk en andere partijen werken aan de transitie ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Dit is een regionale aanpak waarbij de centrumgemeente Amsterdam geleidelijk taken overdraagt naar de Amstelland gemeenten. Deze beweging moet bevorderen dat mensen met psychische problemen vaker thuis of in hun eigen woonplaats kunnen blijven wonen. De inzet van specifieke ambulante ondersteuning (Begeleid Thuis) voor de OGGZ doelgroep heeft tot doel dat verhuizing naar een instelling voor beschermd wonen minder vaak nodig is. Vanaf medio 2024 hebben de Amstelland gemeenten de eerste ervaringen opgedaan met het zelf indiceren van Begeleid Thuis zonder wooncomponent. Er is een tijdelijke regio coördinator Begeleid Thuis en Beschermd Verblijf aangesteld die het proces begeleidt. De regio coördinator wordt bekostigd door de Amstelland gemeenten samen. Aanpak economische dakloosheid De aanpak economische dakloosheid is een preventieve aanpak waarbij voorkomen wordt dat inwoners die dakloos raken (door bijvoorbeeld echtscheiding, faillissement of huiselijke conflicten) direct in een neerwaartse spiraal terecht komen. De ondersteuning aan deze groep bestaat met name uit begeleiding, eventueel in combinatie met opvang in een tijdelijke woonvoorziening.
Tot en met 2026 ontvangen de Amstellandgemeenten (via Amstelveen als penvoerder) €1 miljoen per jaar vanuit Amsterdam. Programma Arbeidsmigranten: ondersteuning, preventie en toegang tot zorg In 2024 is gestart met de uitvoering van het programma gericht op arbeidsmigranten. Eén van de zes actielijnen binnen dit programma is ‘Ondersteuning, preventie en toegang tot zorg. In dit kader is welzijnsorganisatie Participe in 2024 gestart met een project met als doel de gezondheid en het welzijn van arbeidsmigranten te verbeteren en dakloosheid te voorkomen. In 2026 gaan we hiermee verder. Risicomelding afloop SPUK GALA en IZA regeling en korting 10% door Rijksoverheid Sinds enige jaren ontvangt de gemeente Aalsmeer een Specifieke Uitkering (SPUK) om ambities op het vlak van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) te realiseren. Ook ontvangt de gemeente Amstelveen als mandaatgemeente voor de regio Amstelland middelen om de afspraken voortkomend uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) uit te voeren. Beide regelingen zijn incidenteel en lopen tot 2027. De bedoeling van het Rijk en VNG is om een aanvullend zorg en welzijnsakkoord (AZWA) te sluiten waarin de SPUK GALA en SPUK IZA structureel gemaakt worden. Onzeker is nog in welke vorm dit precies gaat zijn en om hoeveel middelen het gaat.
Met de overheveling van diverse specifieke uitkeringen (SPUK’s) naar het gemeentefonds per 1 januari 2026 voert het Rijk een structurele korting van 10% door. Voor de gemeente Aalsmeer betekent dit dat er minder geoormerkte middelen beschikbaar zijn voor voornoemde regelingen. Over de consequenties die dit heeft voor de uitvoering van onze taken en de keuzes die wij moeten maken binnen het uit te voeren takenpakket zijn wij in gesprek. Programmabegroting 2026
18
Gemeente Aalsmeer
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Beheersmaatregelen kosten Wet maatschappelijke ondersteuning
Uitvoering
planning
(Wmo) uitwerken Blijvend inzetten op adequate ondersteuning vanuit de Wet
Uitvoering
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Uitvoering preventie onderdelen van het Gezond en Actiefleven
Uitvoering
akkoord en in regionaal verband het regioplan van het Integraal Zorgakkoord. o.a. preventie roken en vapen, de ketenaanpak valpreventie, Welzijn op recept, eenzaamheidsbestrijding, Nu Niet Uitvoeren mantelzorguitvoeringsplan
Uitvoering
Uitvoeren WoonWelzijnZorg visie
Uitvoering
Uitvoering aanpak economische dakloosheid
Uitvoering
Doordecentralisatie MOBW naar Begeleid Thuis en Beschermd verblijf Uitvoering
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 6.711 Hulp bij de huishouding (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo), 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.81a Beschermd wonen (Wmo) 7.1 Volksgezondheid 6.21 Wijkteams
Programmabegroting 2026
19
Gemeente Aalsmeer
2.1.2 Werk en inkomen Doelstellingen • •
Mee doen aan de samenleving versterken door de arbeidsdeelname te vergroten: inwoners die (aangepast) kunnen werken zijn (binnen korte tijd weer) aan het werk; Inwoners met (voor hen onbeheersbare) schulden hebben voldoende perspectief er uit te
• •
komen; Bevorderen van de maatschappelijke participatie met minimaregelingen; Meedoen aan de samenleving bevorderen door verbeteren inburgering.
Actuele beleidsontwikkelingen Politieke actualiteit Vanwege de demissionaire status van het kabinet Schoof is het op dit moment nog niet duidelijk of de afronding van de wetgevingstrajecten zal wijzigen. In onderstaande teksten zijn we er vanuit gegaan dat de onderwerpen niet controversieel worden verklaard. Armoede en schulden Het Rijk heeft een Nationaal Programma Armoede en Schulden aangekondigd. Dit programma richt zich op het vereenvoudigen van het stelsel van inkomensondersteuning en het verbeteren van de toegang tot voorzieningen. Het Rijk stuurt aan op maatwerk, minder bureaucratie en betere ondersteuning van werkenden met geldzorgen. Ook wordt verwacht dat gemeenten actiever inzetten op preventie en het beter bereiken van inwoners die nu nog onvoldoende gebruik maken van bestaande voorzieningen. Het programma van het Rijk kan mogelijk gevolgen hebben voor onze lokale regelingen en dienstverlening. Schuldhulpverlening Het Rijk wil het aantal huishoudens met problematische schulden verminderen. Naar aanleiding van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden wil het Rijk o.a. een integraal schuldenoverzicht voor burgers mogelijk maken en invorderingskosten minder snel laten oplopen. De kwaliteitseisen voor de schuldhulpverlening worden aangescherpt om de verschillen in bereik en aanbod tussen gemeenten te verkleinen.
Gemeenten gaan de vroegsignalering met vaste lasten leveranciers doorontwikkelen. In het beleidsplan schuldhulpverlening 2025 – 2028 “Van stress naar kracht, integrale schuldhulpverlening in Aalsmeer” heeft de gemeenteraad vastgelegd hoe wij dit in Aalsmeer vormgeven. Menselijke maat De menselijke maat staat binnen het Sociaal Domein hoog op de agenda. Dat betekent dat er altijd gekeken wordt wat onze inwoners nog meer nodig hebben. Met het programma “optimalisatie Dienstverlening en Communicatie Sociaal Domein” wordt gewerkt met vijf pijlers van de menselijke maat: eenvoudige en laagdrempelige toegang, klantvriendelijke bejegening: vanuit respect en vertrouwen, vanuit de bedoeling: rechtvaardige dienstverlening, klantbehoefte centraal: betrokken en oplossingsgericht en vergroten van lerend vermogen. In 2026 wordt deze aanpak verder voortgezet. Daarbij streven we ernaar om domeinoverstijgend te werken, door te ontkokeren en te ontschotten, zodat inwoners één samenhangende en mensgerichte benadering ervaren.
Programmabegroting 2026
20
Gemeente Aalsmeer
Participatiewet in balans Met het wetsvoorstel 'Participatiewet in balans' ambieert de Rijksoverheid een hervorming van de Participatiewet om de balans tussen rechten en plichten te herstellen. Naast een vereenvoudiging van regels en procedures rondom bijstandsuitkeringen wordt aan gemeenten meer ruimte geboden voor maatwerk. De nadruk ligt op: uitgaan van vertrouwen, snellere toeleiding naar werk of andere vormen van maatschappelijke participatie en maatwerk door professionals en gemeenten. De beoogde ingangsdatum van het wetsvoorstel is 1 januari 2026. In het kader van het werken aan 'de menselijke maat' zijn al veel ontwikkelingen geïmplementeerd binnen de ambtelijke organisatie. Beoordeeld wordt welke aanpassingen uit ‘Participatiewet in balans’ verder moeten worden verwerkt in de uitvoering van de Participatiewet. Hervorming arbeidsmarktdienstverlening Om de arbeidsmarktdienstverlening te verbeteren ambieert het Rijk een hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. Eén van de concrete uitwerkingen is dat er regionaal één loket komt in de vorm van het Werkcentrum. De ambitie van de gemeenten Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn en De Ronde Venen is om het huidige Werkplein AA verder door te ontwikkelen naar een Werkcentrum Amstel-Venen. De dienstverlening aan de inwoners uit de vier genoemde gemeenten wordt vanuit dit werkcentrum georganiseerd.
Het Werkcentrum Amstel-Venen wordt daarmee één van de fysieke locaties van het Werkcentrum Groot Amsterdam. Van school naar duurzaam werk De Wet 'Van school naar duurzaam werk' gaat naar verwachting in op 1 januari 2026. Het wetsvoorstel sluit naadloos aan op de lijn die reeds door ons is ingezet. Het beoogd effect van het wetsvoorstel is om jeugdwerkloosheid structureel aan te pakken door jongeren met de laagste kans op werk de ondersteuning te bieden die zij nodig hebben en niet uit beeld te laten verdwijnen, ook als ze niet direct werk vinden of hun baan verliezen. De wet verplicht om scholen, Doorstroompunten (voorheen RMC) en gemeenten (Werk & Inkomen) samen een regionaal programma op te stellen en uit te voeren. Begeleiding (terug) naar school en naar werk of een combinatie van beide vormt de kern van de aanpak. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Uitvoering geven aan het beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-
Uitvoering
planning
2028 “Van stress naar kracht: integrale schuldhulp in Aalsmeer” Uitvoering Participatiewet conform 'Participatiewet in balans'
Uitvoering
Uitvoering wet 'Van school naar duurzaam werk'
Uitvoering
Doorontwikkeling naar Werkcentrum Amstel-Venen
Uitvoering
Samen met de klant en ketenpartners zorgen we voor een
Uitvoering
succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving. Alle inburgeraars krijgen een passend traject aangeboden
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk; en 6.5 Arbeidsparticipatie. Programmabegroting 2026
21
Gemeente Aalsmeer
2.1.3 Jeugd Doelstellingen • •
Ieder kind en iedere jongere kan veilig, gezond en kansrijk opgroeien. We bevorderen een goede samenwerking tussen gezinnen, scholen, verenigingen, professionals en andere betrokkenen en we zorgen voor een passend hulpaanbod dat aansluit op de behoefte van het kind.
Actuele beleidsontwikkelingen Preventie Jeugd Met de overheveling van specifieke uitkeringen (SPUK’s) naar het gemeentefonds per 1 januari 2026 voert het Rijk een structurele korting van 10% door. Voor de gemeente Aalsmeer betekent dit dat er minder geoormerkte middelen beschikbaar zijn voor jeugdpreventie. Hoewel dit gemeenten meer beleidsvrijheid geeft, leidt het uiteindelijk tot een lager budget. Per saldo ontvangen gemeenten minder middelen voor jeugdpreventie dan eerder via de SPUK-regelingen het geval was. Tegelijkertijd wordt in 2026 vervolg gegeven aan de herijking van het jeugdpreventiebeleid, zoals vastgesteld in 2025, met als doel om gericht en doeltreffend preventie in te zetten. De inzet blijft gericht op een effectieve en samenhangende aanpak voor jeugdigen. Daarbij ligt de focus op het actualiseren van het aanbod, het versterken van samenwerking en informele ondersteuning, en het verbeteren van de toegankelijkheid en doorverwijzing. Afwegingskader Jeugd en Onderwijs De gemeenten en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs in de regio Amstelland werken per 2026 aan de inrichting en borging van het Model Integrale Samenwerking rondom jeugdigen. Dit online en openbaar toegankelijke model biedt vanaf 2027 inzicht in de verdeling van (wettelijke) verantwoordelijkheden tussen de Jeugdwet en de Onderwijswetten.
Doel van het model is om helderheid te bieden over wie waarvoor verantwoordelijk is, en daarmee de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp te versterken. De huidige wetgeving biedt hiervoor onvoldoende duidelijkheid. In regionaal verband worden daarom aanvullende afspraken gemaakt om verantwoordelijkheden beter af te bakenen en de samenwerking structureel te verbeteren. Regionale inkoop (hoog)specialistische jeugdhulp In 2023 is de landelijke Hervormingsagenda jeugd vastgesteld door het Rijk, gemeenten, zorgaanbieders, verwijzers en cliëntenraden. Hierin is onder meer vastgelegd dat (hoog)specialistische jeugdhulp in regionaal verband moet worden ingekocht zodra de Wet “verbetering beschikbaarheid jeugdzorg” in werking treedt, naar verwachting eind september 2025. Met de gemeenten in de regio Amsterdam-Amstelland zijn we in gesprek om hieraan vorm te geven. Er dient ook een Gemeenschappelijke Regeling (GR) Jeugdregio te worden opgericht waarin onder andere inkoop, contractmanagement en administratieve processen moeten worden ondergebracht. Verwacht wordt dat een nieuwe contractering vanaf 2028 of 2029 ingaat.
Programmabegroting 2026
22
Gemeente Aalsmeer
Veiligheids-/ jeugdbeschermingsketen De jeugdbeschermingsketen staat al geruime tijd onder druk. De complexiteit van casuïstiek neemt toe, er is een structureel tekort aan gekwalificeerd personeel en het organiseren van passende hulpverlening vergt vaak veel tijd. Op landelijk niveau wordt gewerkt aan het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat gericht is op een effectievere, mensgerichtere en meer rechtsbeschermende aanpak. Aalsmeer gaat samen met Amstelveen in 2025 aan de slag met de uitvoering van dit toekomstscenario en zet dit voort in 2026. In dit kader zetten beide gemeenten in op de doorontwikkeling van de lokale veiligheidsketen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met partners zoals Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdbescherming en diverse zorgaanbieders. Grip op Jeugdhulp Om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van jeugdhulp te waarborgen, wordt het programma ‘Grip op Jeugdhulp’ dat in 2024 is gestart verder geïntensiveerd en voortgezet in 2026. In samenwerking met huisartsen wordt ingezet op het voorkomen van verwijzingen naar niet noodzakelijke of niet-passende jeugdhulp. De gemeentelijke verwijzers voeren meer regie op de instroom, duur en zwaarte van jeugdhulptrajecten. De bestaande aanpak richting jeugdhulpaanbieders wordt voortgezet, met nadruk op effectiviteit van de zorg.
Daarnaast wordt de aanpak voor complexe casuïstiek geïntensiveerd, om te zorgen voor meer passende hulp voor jongeren met meervoudige problematiek en het bevorderen van de uitstroom. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Voorzetten pilot Ervaringsdeskundigheid jeugd, 2024-2026
Uitvoering
Voorzetten regionale inkoop (hoog)specialistische jeugdhulp
Uitvoering
Implementatie toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
Uitvoering
Programma ‘Grip op Jeugdhulp (PGoJ): Intensiveren samenwerking
Uitvoering
planning
met huisartsen om instroom te beperken en te komen tot passende en noodzakelijke jeugdhulp PGoJ: Extra aandacht voor het beperken van de instroom in
Uitvoering
jeugdhulp door gemeente PGoJ: Extra aandacht voor de regie op lengte en zwaarte jeugdhulp
Uitvoering
door gemeente PGoJ: Voortzetten aanpak grip op jeugdhulp richting aanbieders
Uitvoering
PGoJ: Intensiveren aanpak voor complexe casuïstiek
Uitvoering
Taakvelden per thema Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.791 PGB Wmo 6.792 PGB Jeugd 6.821 Jeugdbescherming
Programmabegroting 2026
23
Gemeente Aalsmeer
6.822 Jeugdreclassering 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
2.1.4 Samenkracht en burgerparticipatie Doelstellingen • Stimuleren betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van •
beleid, plannen en projecten; Aansluiten bij de behoefte van inwoners en belanghebbenden rondom participatie trajecten in de fysieke en sociale leefomgeving door gerichte doelgroepbenadering en
•
inzet van innovatieve middelen; Extra aandacht in communicatie voor kwetsbare groepen en bij participatie specifieke doelgroepen zoals jongeren;
• •
•
Versterken sociale basis; Er is een rijk sociaal, kerkelijk en verenigingsleven in Aalsmeer en er zijn veel plekken waar mensen elkaar opzoeken en ontmoeten. Deze kwaliteit van Aalsmeer en Kudelstaart behouden we graag; Alle inwoners moeten de ruimte hebben om zichzelf te zijn, ongeacht huidskleur, afkomst, seksuele voorkeur, religie, het hebben van een beperking of andere persoonlijke kenmerken;
Actuele beleidsontwikkelingen Ontmoeten In 2024 is het uitvoeringsplan “Ontmoeten in Aalsmeer 2024-2026” vastgesteld, in 2026 gaan we door met het uitvoeren van de acties uit dit plan en worden deze acties geëvalueerd. Op korte termijn is hierbij aandacht voor het ondersteunen van de buurthuizen en lokale initiatieven die verbinding stimuleren en de sociale basis versterken. Daarnaast wordt er in 2026 een lange termijn perspectief opgeleverd afhankelijk van de evaluatie van de acties uit het uitvoeringsplan. Diversiteit en inclusie Ook in 2026 werken we voort aan de uitvoering van het Uitvoeringsplan Diversiteit en Inclusie 2024–2026, waarmee we uitwerking geven aan het VN verdrag handicap. We blijven in gesprek met inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere partners in de gemeente, zodat onze aanpak aansluit bij actuele behoeften en signalen uit de samenleving. De afgelopen jaren is het onderwerp diversiteit en inclusie onder druk komen te staan door nationale en internationale ontwikkelingen. Juist daarom blijft het van groot belang dat we als gemeente actief blijven investeren in verbinding, wederzijds begrip en sociale cohesie. In 2026 richten we ons specifiek op vier kernthema’s:
• • •
Toegankelijkheid: het verbeteren van fysieke, digitale en sociale toegankelijkheid voor alle inwoners, met bijzondere aandacht voor mensen met een beperking; LHBTIQ+ emancipatie: het versterken van de sociale acceptatie en veiligheid van LHBTIQ+ inwoners; Anti-discriminatie: het voorkomen en bestrijden van discriminatie, onder meer door samenwerking met de antidiscriminatievoorziening, aandacht voor bewustwording en educatie;
Programmabegroting 2026
24
Gemeente Aalsmeer
•
Internationale ontmoetingen: het faciliteren van contact en wederzijds begrip tussen inwoners met verschillende culturele achtergronden, onder andere door laagdrempelige ontmoeting en dialoog.
Met deze focus dragen we bij aan een inclusieve samenleving waarin iedereen zich gezien, gehoord en welkom voelt. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Uitvoeren korte en lange termijn acties uit het Uitvoeringsplan
Uitvoering
Ontmoeten Uitvoeren diversiteitsbeleid
Uitvoering
Pilot gemeentelijke wijkregisseur
Uitvoering
Ondersteunen kansrijke initiatieven die bijdragen aan de sociale
Uitvoering
basis en de sociale samenhang versterken
Taakvelden per thema Aan dit thema is gekoppeld het taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Financiën Programma bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2026 Saldo
2027
2028
2029
548
-3.462
-3.408
-2.974
-2.974
0
0
0
0
0
0
-738
754
0
-754
-754
-754
-754
0
-1.060
1.691
0
-1.691
-1.670
-1.645
-1.645
0
-1.378
1.203
0
-1.203
-1.203
-1.074
-1.074
6.3 Inkomensregelingen
-1.769
-1.766
8.972
6.737
-2.235
-2.235
-2.235
-2.235
6.4 WSW en beschut werk
-818
-740
766
0
-766
-771
-734
-685
6.5 Arbeidsparticipatie
-522
-655
641
0
-641
-644
-648
-650
-1.480
0
0
0
0
0
0
0
0
-1.350
1.571
23
-1.548
-1.548
-1.548
-1.548
0
-2.407
2.699
175
-2.524
-2.407
-2.366
-2.366
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
2024
2025 Lasten
-7.582
-8.625
4.010
-3.051
0
0
Baten
Meerjarenbegroting
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
Programmabegroting 2026
25
Gemeente Aalsmeer
Programma bedrag x € 1.000
Rekening Begroting 2024
Begroting 2026
2025 Lasten
Baten
Meerjarenbegroting
Saldo
2027
2028
2029
6.712 Begeleiding (Wmo)
0
-1.411
1.611
0
-1.611
-1.580
-1.562
-1.562
6.713 Dagbesteding (Wmo)
0
-1.234
1.297
0
-1.297
-1.239
-1.195
-1.195
-2.520
0
0
0
0
0
0
0
6.71b Begeleiding (Wmo)
-1.138
0
0
0
0
0
0
0
6.71c Dagbesteding (Wmo)
-1.200
0
0
0
0
0
0
0
-6.864
0
0
0
0
0
0
0
-1.012
0
0
0
0
0
0
0
-1.289
0
0
0
0
0
0
0
0
-6.845
7.044
0
-7.044
-7.044
-6.574
-6.574
0
-296
312
0
-312
-312
-312
-312
0
-1.746
1.836
0
-1.836
-1.836
-1.836
-1.836
6.791 PGB Wmo
0
-186
190
0
-190
-183
-180
-180
6.792 PGB Jeugd
0
-191
200
0
-200
-200
-200
-200
0
-15
16
0
-16
0
0
0
-8
0
0
0
0
0
0
0
6.821 Jeugdbescherming
0
-513
539
0
-539
-539
-539
-539
6.822 Jeugdreclassering
0
-134
141
0
-141
-141
-141
-141
6.82a Jeugdbescherming
-480
0
0
0
0
0
0
0
6.82b Jeugdreclassering
-126
0
0
0
0
0
0
0
0
-598
459
0
-459
-459
-459
-459
0
-699
427
0
-427
-427
-427
-427
-1.443
-1.536
1.733
122
-1.611
-1.611
-1.611
-1.611
-31.300
-34.123
38.111
932
150
0
-30.368
-33.973
38.111
6.71a Hulp bij het huishouden (Wmo)
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
6.811 Beschermd Wonen (Wmo) 6.81a Beschermd wonen (Wmo)
6.91 Coördinatie en beleid Wmo 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 7.1 Volksgezondheid Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat
7.605 -30.505 -30.209 -29.013 -28.966 150
150
0
0
0
7.755 -30.355 -30.209 -29.013 -28.966
Wijziging in taakvelden In bovenstaande tabel zijn vanaf de begroting 2025 verschuivingen zichtbaar ten opzichte van de rekening 2024. Dit volgt uit een wijziging in de IV3-richtlijnen waarbij een aantal taakvelden op het gebied van de Jeugd en WMO met ingang van 2025 gewijzigd is met een
Programmabegroting 2026
26
Gemeente Aalsmeer
herverdeling van een aantal budgetten als gevolg. Deze wijziging heeft geen effect op het totaalsaldo van het programma of de subsidiebijlage. Voor meer achtergrond bij deze verplichte wijziging wordt verwezen naar Iv3-model gemeenten 2025 | CBS. Ontwikkeling programmasaldo
Meerjarenraming
bedrag x € 1.000
2026
2027
2028
2029
Primitieve begroting
-26.128
-25.929
-25.346
-25.346
-974
-949
-949
-949
-1.838
-1.925
-1.791
-1.791
Raadsbesluiten voorgaand jaar Kadernota Saldo voor begroting
-28.939 -28.804 -28.086 -28.086
Mutaties begroting Nominale ontwikkelingen
-944
-934
-928
-928
Kostentoerekening
141
141
141
141
Begrotingsrechtmatigheid
-150
-150
-150
-150
28
28
28
28
BUIG macrobudget 2025
-389
-389
-389
-389
Meicirculaire 2025
-102
-102
371
418
-1.416
-1.406
-927
-880
Overige besluitvorming Aanpassing BUIG 2025 septembercirculaire 2024
Saldo mutaties in begroting Totaal
-30.355 -30.209 -29.013 -28.966
Toelichtingen overige mutaties Mutaties begroting Loon- en prijscompensatie (Nominale ontwikkelingen) Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2026’. Dit betreft een per saldo budgetneutrale mutatie over de verschillende programma’s van deze programmabegroting van de loon- en prijsinflatie. De dekking van de indexatie van de programmabudgetten binnen de diverse programma’s wordt gedekt uit de stelpost loon-prijs die onderdeel is van programma 8 Algemene dekkingsmiddelen. Kostentoerekening Zie voor een toelichting op deze mutatie: hoofdstuk 4.1, onderdeel: ‘Gehanteerde uitgangspunten bij het opstellen van de begroting 2026’. Dit betreft de per saldo budgetneutrale verdeling van de dienstverleningsbijdrage (programma 7 Overhead) over de programmabudgetten binnen de diverse programma’s.